NGHIÊN CỨU VIỆC ỨNG DỤNG PHÂN TÍCH KỸ THUẬT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.PDF

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O --- Nguy năHuyăPh ng NGHIểNăC UăVI Că NGăD NGăPHỂNăTệCHăK ăTHU Tă LU NăV NăTH CăS ăKINHăT TP... B ăGIÁOăD C VÀă ÀOăT O --- Nguy năHuyăPh ng NGHIểNăC UăVI Că N

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

-

Nguy năHuyăPh ng

NGHIểNăC UăVI Că NGăD NGăPHỂNăTệCHăK ăTHU Tă

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP H Chí Minh - N m 2012

B ăGIÁOăD C VÀă ÀOăT O

-

Nguy năHuyăPh ng

NGHIểNăC UăVI Că NGăD NGăPHỂNăTệCHăK ăTHU Tă

Chuyên ngành : Tài chính doanh nghi p

L IăCAMă OAN



Tôi xin cam đoan lu n v n “Nghiên c u vi c ng d ng phân tích k thu t trên Th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a riêng tôi, đ c th c

hi n d i s h ng d n khoa h c c a TS Tr n Th H i Lý Lu n v n là k t qu c a

vi c nghiên c u đ c l p, không sao chép toàn b hay m t ph n công trình c a b t

k ai khác Các s li u trong lu n v n đ c s d ng trung th c t các ngu n h p pháp và đáng tin c y

TP H Chí Minh, ngày 18 tháng 10 n m 2012

Tác gi lu n v n

Nguy n Huy Ph ng

M CăL C



L IăCAMă OAN .Trang i

M CăL C ii

DANHăM CăCÁCăB NGăBI UăVÀă ăTH iv

TịMăL C 1

GI IăTHI U 2

CH NG 1: T NGăQUANăCÁCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY 6

1.1 B ng ch ng t các th tr ng ch ng khoán phát tri n 6

1.2 B ng ch ng t th tr ng ch ng khoán m i n i 9

CH NGă 2:ă KH Oă SÁTă TỊNHă HỊNHă NGă D NGă PHỂNă TệCHă K ă THU TăTRONGăKINHăDOANHăC ăPHI UăTRểNăTH ăTR NGăCH NGă KHOÁNăVI TăNAM 11

2.1 Phân tích k t qu Kh o sát đ i trà thông qua các bi u đ t l 11

2.1.1 Thông tin đ i t ng tham gia kh o sát 11

2.1.2 Thói quen giao d ch c phi u 13

2.1.3 Thói quen ng d ng Phân tích k thu t 18

2.1.3.1 T ng quan 18

2.1.3.2 i sâu nghiên c u nhà đ u t có ng d ng Phân tích k thu t 20

2.2 Phân tích ph ng sai (ANOVA) 25

2.3 K t qu thu đ c t kh o sát nhà đ u t cá nhân 27

2.4 Ph ng v n chuyên gia 28

2.5 K t qu kh o sát 29

CH NGă 3:ă NH NGă G Iă ụă NH Mă NGă D NGă HI Uă QU ă PH NGă PHÁPăPHỂNăTệCHăK ăTHU TăTRONGăHO Tă NGăKINHăDOANHăC ă PHI UăT IăTH ăTR NGăCH NGăKHOÁNăVI TăNAM 31

3.1 G i ý xây d ng h th ng K lu t kinh doanh c phi u 31

3.1.1 Nh ng sai l m ph bi n trong kinh doanh c phi u c a ph n l n nhà đ u

t cá nhân đ c rút ra t cu c kh o sát 32

3.1.2 Tuân th k lu t C t l - m t k lu t quan tr ng 32

3.1.3 Xây d ng K lu t kinh doanh 33

3.2 G i ý ng d ng phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u 34

3.3 Ki m tra tính hi u qu khi ph i h p h th ng K lu t kinh doanh và ph ng pháp k thu t phá v ng ng kháng c trong th c t 39

3.3.1 Vì sao ph i ph i h p h th ng k lu t kinh doanh và Phân tích k thu t 39 3.3.2 Ki m tra tính hi u qu khi ph i h p h th ng k lu t kinh doanh và ph ng pháp k thu t phá v ng ng kháng c trong th c t 39

3.2.2.1 Thi t l p đi u ki n mua và bán 39

3.2.2.2 Ki m tra tính hi u qu trên đ th ngày HNXINDEX 40

K TăLU N 50

TÀIăLI UăTHAMăKH O 52

PH ăL C 52

Ph l c 1: Phi u kh o sát 55

Ph l c 2: T ng h p k t qu c a các phi u kh o sát 61

Ph l c 3: Phi u ph ng v n 62

Ph l c 4: K t qu ph ng v n 64

Ph l c 5: Ki m đ nh theo Phân tích ph ng sai (ANOVA) 67

Ph l c 6: Các thói quen đ thành công trong kinh doanh c phi u 70

Ph l c 7: Nh ng lý thuy t c b n v Phân tích k thu t 73

DANHăM CăCÁC B NGăBI U VÀ ăTH

Danhăm căcácăđ ăth

th 3.1: Sai l m trong tín hi u mua theo ch d n c a MACD 35

th 3.2: Minh h a đ ng kháng c Peak và đ ng h tr Trough 38

th 3.3: Tín hi u kinh doanh theo Ph ng pháp phá v ng ng kháng c có ph i

h p h th ng k lu t kinh doanh trong 6 tháng đ u n m 2008 41

th 3.4: Tín hi u kinh doanh theo Ph ng pháp phá v ng ng kháng c có ph i

h p h th ng k lu t kinh doanh trong 6 tháng cu i n m 2008 42

th 3.5: Tín hi u kinh doanh theo Ph ng pháp phá v ng ng kháng c có ph i

h p h th ng k lu t kinh doanh trong 6 tháng đ u n m 2009 43

th 3.6: Tín hi u kinh doanh theo Ph ng pháp phá v ng ng kháng c có ph i

h p h th ng k lu t kinh doanh trong 6 tháng cu i n m 2009 44

th 3.7: Tín hi u kinh doanh theo Ph ng pháp phá v ng ng kháng c có ph i

h p h th ng k lu t kinh doanh trong 6 tháng đ u n m 2010 45

th 3.8: Tín hi u kinh doanh theo Ph ng pháp phá v ng ng kháng c có ph i

h p h th ng k lu t kinh doanh trong 6 tháng cu i n m 2010 46

TịMăL C



Nghiên c u này xem xét nh ng h n ch trong ho t đ ng kinh doanh c phi u c a

ph n l n các nhà đ u t cá nhân t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam thông qua

cu c kh o sát đ i trà và chuyên sâu Chính nh ng h n ch này đư làm cho nhà đ u

t khó có th ti p c n v i Phân tích k thu t ho c khó có th ng d ng ph ng pháp này m t cách hi u qu Trong đó, h n ch quan tr ng nh t là đa s nhà đ u t cá nhân không có ho c không tuân th k lu t kinh doanh m t cách rõ ràng, đ c bi t là

k lu t “c t l ”, đây là n n t ng đ u tiên nh ng quan tr ng đ i v i ng i ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u Ngoài ra, nghiên c u còn đ c p đ n hai g i ý quan tr ng đ giúp nhà đ u t kh c ph c nh ng h n ch đó: g i ý xây

d ng h th ng K lu t kinh doanh c phi u h p lý; và g i ý ng d ng Phân tích k thu t (hai g i ý này có m i quan h ch t ch v i nhau) Và thông qua m t ki m tra tính hi u qu v s ph i h p c a hai g i ý đư cho chúng ta th y Phân tích k thu t

v n có th đem l i hi u qu trong kinh doanh c phi u t i th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam n u chúng ta bi t v n d ng m t cách h p lý; đó là: m c dù s ph i h p này không t n d ng đ c h t các c h i t ng giá nh ng nó giúp cho nhà đ u t tránh đ c các đ t suy gi m c a th tr ng

GI IăTHI U



Trong kinh doanh c phi u có hai n n t ng phân tích chính và ph bi n trên th gi i

là Phân tích c b n và Phân tích k thu t Trong đó, phân tích k thu t nói m t cách

đ n gi n là d a trên quan h cung c u c a ch ng khoán đ d đoán xu th bi n

đ ng giá trong t ng lai Phân tích k thu t, t lúc hình thành cho đ n nay, th ng

đ c nhìn nh n nh m t th c th đ i ng c v i phân tích c b n Cho đ n hi n nay nhi u ng i v n đang b n kho n m t câu h i d ng nh “Li u chúng ta có th ng

d ng phân tích k thu t m t cách hi u qu t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam?” Tuy nhiên, s t n t i c a m t th c th luôn có lý do chính đáng c a nó N u gi s

tr ng phái này không đem l i hi u qu th c s thì nó có th đư b di t vong ho c

l i tàn theo th i gian trong th gi i tài chính – m t th gi i c nh tranh kh c li t và

l nh lùng nh t Có m t s th t không th ph nh n r ng phân tích k thu t v n ti p

t c t n t i và phát tri n b t ch p s th ng tr m c a th tr ng tài chính

Nh chúng ta đư bi t, phân tích c b n là tr ng phái phân tích t ng đ i ph c t p

mà m t nhà đ u t bình th ng khó có th d dàng hi u rõ và phân tích nhu n nhuy n Ngoài ra, có quá nhi u thông tin c b n b che d u và r t có th chúng s làm cho các phân tích b l ch l c b i s b t cân x ng thông tin trong th gi i tài chính luôn luôn t n t i Keynes đư t ng phát bi u r ng: "Không có gì b t h nh nh

m t chính sách đ u t h p lý trong m t th gi i vô lý" Các nhà đ u t đôi khi hành

đ ng m t cách h t s c vô lý và đi ng c l i v i t t c các quy t c n n t ng Phân tích k thu t có th coi nh m t trong nh ng ph ng pháp hi u qu giúp né tránh

đ c ph n nào nh ng t n th t do s vô lý c a th tr ng mang l i, t đó gia t ng

hi u qu trong ho t đ ng kinh doanh c phi u

Tuy nhiên, t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, Phân tích k thu t có v v n ch a

đ c nhi u nhà đ u t tin t ng s d ng, đ c bi t là các nhà đ u t cá nhân nh l

T i sao l i t n t i đi u này? tr l i cho câu h i này đ ng th i giúp nhà đ u t có cách nhìn khách quan h n v Phân tích k thu t, tôi đư ti n hành th c hi n đ tài:

“Nghiên c u vi c ng d ng phân tích k thu t trên Th tr ng ch ng khoán Vi t

Nam”

Qua nghiên c u này, chúng ta có th s nhìn nh n đ c nh ng h n ch trong ho t

đ ng kinh doanh c phi u c a ph n l n các nhà đ u t cá nhân Và chính nh ng h n

ch này đư làm cho nhà đ u t khó có th ti p c n v i Phân tích k thu t ho c khó

có th ng d ng ph ng pháp này m t cách hi u qu Ngoài ra, nghiên c u còn đ a

ra nh ng g i ý đ nhà đ u t có th ti p c n và ng d ng Phân tích k thu t h p lý,

đó là: g i ý vi c xây d ng h th ng K lu t và chi n l c kinh doanh c phi u h p

lý nh m kh c ph c nh ng y u đi m c a Phân tích k thu t; g i ý vi c ng d ng Phân tích k thu t và ki m tra tính hi u qu c a nó trong th c t

Ph n còn l i c a lu n v n đ c trình bày nh sau Ch ng 1 trình bày và bình lu n

v các ch ng c th c nghi m ng h cho Phân tích k thu t Ch ng 2 khám phá

nh ng h n ch trong ho t đ ng kinh doanh c phi u và trong vi c ng d ng Phân tích k thu t c a các nhà đ u t cá nhân Vi t Nam, thông qua m t cu c kh o sát nhà đ u t cá nhân và m t s chuyên gia T k t qu c a cu c kh o sát th c t ,

ch ng 3 đ a ra hai g i ý nh m ng d ng hi u qu Phân tích k thu t trong ho t

đ ng kinh doanh c phi u t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam; đó là: g i ý xây

d ng h th ng K lu t kinh doanh c phi u h p lý nh m kh c ph c nh ng y u đi m

c a Phân tích k thu t; và g i ý ng d ng Phân tích k thu t; ti p đ n là ki m tra tính hi u c a c a vi c ph i h p hai g i ý trên trong th c t thông qua ph ng pháp

k thu t phá v ng ng kháng c Và cu i cùng là ph n k t lu n

M cătiêuănghiênăc u

Th nh t, nghiên c u nh ng h n ch làm cho nhà đ u t cá nhân Vi t Nam khó có

th ti p c n Phân tích k thu t m t cách hi u qu

Th hai, đ a ra nh ng g i ý đ gi i quy t các h n ch và giúp nhà đ u t cá nhân

Vi t Nam có th ti p c n Phân tích k thu t m t cách hi u qu

V i m c tiêu trên, đ tài này gi i quy t đ c các v n đ sau:

Tìm ra nh ng h n ch làm cho nhà đ u t cá nhân Vi t Nam khó có th ti p c n Phân tích k thu t m t cách hi u qu , đó là: không có ho c không tuân th k lu t kinh doanh c phi u

Gi i thi u hai g i ý giúp nhà đ u t ti p c n v i Phân tích k thu t m t cách

hi u qu đó là: g i ý xây d ng h th ng k lu t kinh doanh và g i ý ng d ng Phân tích k thu t

Ph ngăphápănghiênăc u

Nghiên c u này s d ng ph ng pháp nghiên c u kh o sát thông qua m t cu c

kh o sát đ i trà và chuyên sâu Kh o sát đ i trà đ c ti n hành đ i v i các nhà đ u

t cá nhân thông qua phi u kh o sát; kh o sát chuyên sâu đ c ti n hành đ i v i

m t s chuyên gia thông qua phi u ph ng v n

ng th i, bài nghiên c u c ng s d ng ph ng pháp phân tích ph ng sai (ANOVA) v i d li u thu đ c t cu c kh o sát đ i trà

Cu c kh o sát đ c th c hi n thông qua th đi n t Trong đó, b ng câu h i kh o sát đ i trà đ c g i đ n 200 nhà đ u t cá nhân, đang giao d ch t i các công ty

ch ng khoán t i thành ph H Chí Minh, và nh n đ c 144 k t qu ph n h i đ t yêu c u; b ng câu h i kh o sát chuyên sâu đ c g i t i 10 chuyên gia, có nh

h ng đ n quy t đ nh mua - bán c phi u c a t ch c, và nh n đ c 7 k t qu ph n

h i

B ng câu h i kh o sát đ c thi t l p d a trên:

S tham kh o các bài nghiên c u tr c đây, đ c bi t là hai bài nghiên c u g n đây: “Stock Market Analysis in Practice: Is It Technical or Fundamental?” - Gil

Cohen, Andrey Kudryavtsev và Shlomit Hon-Snir (2011); “Technical analysis and

its usage in Indian capital markets: A survey” - Venkatesh, C K và Madhu Tyagi

(2011)

Nh ng ý ki n đóng góp c a các chuyên gia phân tích, k t h p v i hi u bi t lý thuy t và kinh nghi m th c t v Phân tích k thu t c a ng i nghiên c u

Trong quá trình thi t l p, b ng câu h i kh o sát đư đ c kh o sát th nghi m v i

m t s nhân viên c a Công ty c ph n ch ng khoán Công Nghi p Vi t Nam và

đ c ch nh s a hoàn thi n tr c khi g i th đi n t kh o sát đ i trà

K t qu kh o sát đ c phân tích b ng các bi u đ t l và phân tích ph ng sai

(ANOVA)

CH NGă1

L ch s c a Phân tích k thu t b t ngu n t cách đây h n 100 n m, t m t ng i tên là Charles H Dow Ọng là ng i đư sáng l p lên t p chí ph Wall (The Wall Street Journal) Sau nhi u n m nghiên c u, n m 1884 ông đ a ra ch s bình quân giá đóng c a c a 11 c phi u quan tr ng nh t th tr ng M th i gian đó William Peter Hamilton là ng i th c s mang l i s c s ng cho nh ng nghiên c u c a Dow

b ng vi c ti p t c nghiên c u và xu t b n cu n sách “The Stock Market Barometer” vào n m 1922 Su t nh ng n m 1920 và 1930, Richard W Schabacker là ng i đư

đi sâu vào nh ng nghiên c u c a Dow và Hamilton, Schabacker là ng i đư đ a ra khái ni m đ u tiên v Phân tích k thu t Schabacker t ng là ch biên c a t p chí Forbes n i ti ng Ọng ch ra r ng nh ng d u hi u mà lý thuy t Dow đ a ra đ c v i

ch s bình quân th tr ng v n gi nguyên giá tr và t m quan tr ng khi áp d ng vào đ th c a t ng c phi u riêng l i u này đư đ c ông th hi n và ch ng minh trong cu n sách c a mình: “Stock Market Theory and Practice, Technical Market Analysis and Stock Market Profit” Nh v y nh ng c s đ u tiên c a Phân tích k thu t đư xu t hi n t trong lý thuy t Dow, nh ng ph i đ n Schabacker – ng i cha

c a Phân tích k thu t hi n đ i, ti p đó là Edward và Magee v i “Technical Analysis of Stock Trend” (cu n sách đư đ c tái b n 9 l n) và ngày nay là John Murphy, Jack Schwager, Martin Pring, … thì m i th c s ra đ i cái tên “Phân tích

k thu t ” và đ c nâng cao, t ng k t thành m t h th ng lý lu n quan tr ng trong phân tích đ u t trên th tr ng ch ng khoán nói riêng và th tr ng tài chính nói

chung

1.1 ăB ngăch ngăt ăcácăth ătr ngăch ngăkhoánăphátătri n

Alexander (1961) đư ki m tra hi u qu c a vi c s d ng m t h th ng b l c trong giao d ch ch ng khoán Nghiên c u c a ông cho th y các b l c đó đư đem l i l i nhu n đáng k Cootner và James Jr (1962) c ng đư th nghi m v i ng trung

bình đ ng H tin r ng các k thu t này ch ra các bi n đ ng ng u nhiên và do đó s thay đ i trong các xu h ng c b n có th nh n th y đ c

Levy (1967) đư th nghi m v i ch s S c m nh t ng đ i (RSI) K thu t này đư

l a ch n các c phi u có di n bi n giá t t so v i giá trung bình c a 26 tu n tr c

đó Theo Levy, các danh m c đ u t theo s c m nh t ng đ i có l i nhu n cao h n

so v i chi n l c mua và n m gi , nh ng c ng có nh ng r i ro cao

Neftci và Policano (1984) s d ng ph ng pháp trung bình đ ng và đ d c đ phân tích th tr ng t ng lai K t qu cho th y r ng b ng cách mô t hành vi th c t c a

nh ng ng i tham gia th tr ng, các d đoán giá đư đ c c i thi n

Jeffrey Frankel và Kenneth Froot (1990) ghi nh n m t t l l n vi c s d ng phân tích k thu t trong d báo th tr ng c a các chuyên gia Cu c kh o sát c a

Euromoney cho th y r ng có m t s đ nh h ng l i r t l n t phân tích c b n đ n

phân tích k thu t su t th i k 1978-1988

Brock, Lakonishok và Le Baron (1992) đư th nghi m hai quy t c giao d ch đ n

gi n và ph bi n nh t: Trung bình đ ng và Phá v ph m vi giá (d a vào m c kháng

c và h tr ) v i ch s Dow Jones t n m 1897 đ n 1986 Các k t qu này h tr

m nh m cho các chi n l c k thu t và cho r ng các tín hi u mua (bán) t o ra l i nhu n cao h n (th p h n) so v i l i nhu n bình th ng

Blume, Easley và O'Hara (1994) xem xét vai trò c a kh i l ng giao d ch và ng

d ng c a nó trong phân tích k thu t Trong mô hình c a h , phân tích k thu t có giá tr b i vì s li u th ng kê th tr ng hi n t i có th là đ đ ti t l m t s thông tin, nh ng không ph i t t c Tính đ c đáo trong mô hình c a h là kh i l ng giao

d ch n m b t đ c thông tin quan tr ng n trong tín hi u thông tin c a các nhà đ u

c

Batten và Ellis (1996) đư phân tích thành qu và y u kém c a giao d ch theo

ph ng pháp k thu t v i ch s Australian All Ordinary (AAOI) Các h th ng giao d ch đ c s d ng có th t o ra l i nhu n l n h n so v i chi n l c mua và

n m gi (không tính chi phí giao d ch)

A Antoniou, N Ergul, P Holmes và R Priestley (1997) s d ng giá đóng c a hàng

ngày c a 63 c phi u giao d ch trên th tr ng ch ng khoán Istanbul (ISE) trong giai đo n t tháng 1 n m 1988 đ n tháng 12 n m 1993 đ đánh giá hi u qu c a d báo l i nhu n d a trên giá c trong quá kh H phát hi n ra r ng phân tích k thu t giá trong quá kh đóng m t vai trò quan tr ng trong các d báo H n n a, tác gi còn nh n m nh r ng n u phân tích này kèm theo phân tích k thu t v kh i l ng giao d ch thì nó có th h tr gia t ng đ tin c y cho các d báo, đ c bi t là trong

tr ng h p c phi u có m c kh i l ng giao d ch th p Lý do cho đi u này là d a trên ti n đ kh i l ng giao d ch n ch a thông tin v ch t l ng và s xu t hi n

c a thông tin mà giá không có

Nobert M Fliess, Ronald Macdonald (2002) gán m t t m quan tr ng đ c bi t đ i

v i giá m c a, giá cao, giá th p và giá đóng c a trong d báo bi n đ ng c a t giá

h i đoái b ng cách s d ng phân tích k thu t Trong bài báo này tác gi đ ngh

đi u tra các tính ch t chu i th i gian và n i dung thông tin c a các m c giá khác nhau Tóm l i, bài vi t này l p lu n r ng phân tích k thu t trong giá cao, giá th p

và giá đóng c a là h u ích trong vi c nh n bi t bi n đ ng c a t giá h i đoái

Wing-Keung Wong, Meher Manzur, Boat-Kiat Chew (2003) đư ki m tra thành qu

Dimitrios Vassilou, Nykolaos Eriotis, Spyros Papathanasiou (2008) ki m tra

ph ng pháp k thu t ph bi n là trung bình đ ng kép (9, 15, 30, 90, 130) trên 20 c phi u (c s cho ch s FTSE/ASE-20) c a th tr ng ch ng khoán Athens có m c v n hoá l n nh t trong 11 n m K t qu cho th y l i nhu n b t

1-th ng c a chi n l c trung bình đ ng kép so v i chi n l c mua và n m gi Có

m t gi đ nh c b n c a các mô hình phân tích k thu t trong nghiên c u này: n u

lo i b các y u t c b n c a công ty, cùng v i y u t kinh t v mô đ th c s xem xét nh ng y u t riêng bi t thì tính ch t l p đi l p l i c a bi n đ ng giá c phi u là

do tâm lý th tr ng" B ng cách đó các tác gi đư tìm th y m t s nghi ng v gi

đ nh h p lý c a các nhà giao d ch và đ u t cá nhân và suy lu n tác đ ng c a tâm lý hành vi trên giá bi n minh cho vi c s d ng phân tích k thu t

1 2.ăB ngăch ngăt ăth ătr ngăch ngăkhoánăm iăn i

Harvey (1995) k t lu n r ng t ng quan t đ ng t i các th tr ng m i n i là cao

h n nhi u so v i các th tr ng phát tri n, do đó hi u qu c a các quy t c giao

d ch k thu t t i các th tr ng m i n i có nhi u kh n ng t o ra k t qu đáng k Ito (1999) tìm th y b ng ch ng đáng k v kh n ng d báo đ i v i m t lo t các quy t c k thu t áp d ng đ i v i th tr ng Indonesia, Mexico và ài Loan Ratner

và Leal (1999), trong bài nghiên c u các quy t c giao d ch k thu t, k t lu n r ng

ph n l n các quy t c giao d ch k thu t đ c coi là có kh n ng d báo t i 4 th

tr ng ch ng khoán M La tinh và 6 th tr ng ch ng khoán châu Á

Ahmed, Beck và Goldreyer (2000) tìm th y b ng ch ng đáng k v hi u qu c a

các quy t c đ ng trung bình đ ng trong ba th tr ng châu Á

Gunasekarage và Power (2001) phát hi n b ng ch ng phân tích k thu t c ng th c

s cung c p các c h i mua bán t i các th tr ng m i n i H đi u tra các quy t c

đ ng trung bình đ ng t i th tr ng ch ng khoán c a Bangladesh, n , Pakistan

và Sri Lanka Gunasekarage và Power tìm th y r ng trong t t c các n c ngo i tr

n , các quy t c đó t t h n m t danh m c đ u t mua và n m gi

Tian, Wan và Guo (2002) t p trung nghiên c u th tr ng Trung Qu c và k t lu n

r ng quy t c giao d ch k thu t đ n gi n là có hi u qu sau khi đư lo i tr chi phí giao d ch Kang, Liu và Ni (2002) c ng xem xét m t lo t các chi n l c giao d ch

k thu t đ c áp d ng đ i v i c phi u h ng A c a Trung Qu c và th y r ng có l i nhu n đáng k b t th ng đ i v i m t s chi n l c đ ng l c (Momentum

strategies)

McKenzie (2007) xem xét l i nhu n kinh doanh theo Phân tích k thu t t i 17 th

tr ng ch ng khoán m i n i so v i chu n c a M Ọng nói r ng m t s các thu t

toán giao d ch có th đ t đ c l i nhu n t t, và s t n t i c a nh ng k t qu này có nhi u kh n ng xu t hi n t i các th tr ng m i n i

Hsu, Hsu và Kuan (2010) xem xét l i nhu n kinh doanh theo ph ng pháp k thu t

trong các th tr ng ch ng khoán Châu Á m i n i (ch s MSCI các th tr ng m i

n i, ch s MSCI Brazil, ch s MSCI Hàn Qu c, ch s MSCI Malaysia, ch s MSCI Mexico, ch s MSCI ài Loan), và s d ng m t bài ki m tra theo t ng b c cho kh n ng d báo T đó Hsu, Hsu và Kuan th y r ng các quy t c giao d ch k thu t t i th tr ng ch ng khoán tr tu i có hi u qu t t h n t i các th tr ng phát tri n

Marshall, Chan và Chan (2010) ki m tra h n 5.000 quy t c k thu t trên 23 th

tr ng phát tri n và 26 th tr ng m i n i theo ch s c a Morgan Stanley Capital,

và cho r ng hi u qu t t nh t đ t đ c trong th tr ng ch ng khoán m i n i Tuy nhiên, Marshall, Chan và Chan k t lu n r ng ý ngh a c a k t qu này là không đ

m nh lo i tr kh n ng các k t qu thu đ c là do may m n

Tómăl i, qua các k t qu nghiên c u trên, chúng ta có th th y có r t nhi u b ng

ch ng th c nghi m và lý thuy t t các th tr ng ch ng khoán phát tri n và các th

tr ng ch ng khoán m i n i trên toàn th gi i h tr cho vi c s d ng phân tích k thu t, ho c ít nh t là bi n minh cho s ph bi n c a nó

CH NGă2

KH OăSÁTăTỊNHăHỊNHă NGăD NG PHỂNăTệCHăK ăTHU TăTRONGăKINHăDOANHăC ăPHI U

Cu c kh o sát này nh m m c đích nh n bi t nh ng h n ch trong ho t đ ng kinh doanh c phi u và trong vi c ng d ng Phân tích k thu t c a ph n l n các nhà đ u

t thông qua kh o sát thói quen giao d ch c phi u và cách th c ng d ng Phân tích

k thu t c a nhà đ u t cá nhân

Cu c kh o sát đ c th c hi n thông qua th đi n t bao g m phi u kh o sát nhà

đ u t cá nhân (ph n chính) và phi u ph ng v n chuyên gia (đ c ng c cho m t vài

k t qu quan tr ng đ c rút ra t cu c kh o sát) B ng câu h i đ c thi t k xoay quanh các thói quen giao d ch c phi u và cách th c ng d ng Phân tích k thu t

Cu c kh o sát này đem l i cái nhìn th u đáo v tình hình kinh doanh c phi u c a các nhà đ u t cá nhân t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

2.1 Phân tíchăk tăqu ăKh oăsátăđ iătrƠăthôngăquaăcácăbi uăđ ăt ăl :

B ngă2.1:ăT ngăk tăcu căkh oăsát

đ n tháng 6/2012

Có trình đ h c v n t t và làm trong ngành tài chính - ch ng khoán th hi n

h có s am hi u v th tr ng ch ng khoán Tuy nhiên, kinh nghi m kinh doanh

ho c phân tích - đ u t c phi u ch a cao, ph n l n có kinh nghi m d i 5 n m

K t lu n: Nhóm đ i t ng kh o sát này có th đ i di n cho ph n l n nhà đ u t cá nhân Vi t Nam: có ki n th c tài chính nh ng kinh nghi m đ u t ch a cao do th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam còn non tr

2.1.2 Th óiăquenăgiaoăd chăc phi u

V i k t qu câu 6 (Anh/Ch có th ng xuyên th c hi n l nh mua - bán c phi u hay

không?)

Trong đó:

a R t ít, tôi không thích l t sóng ng n h n, m c đích mua c phi u

c a tôi là n m gi trung và dài h n

b Th nh tho ng, tôi k t h p c l t sóng ng n h n và n m gi trung - dài h n

c Th ng xuyên, tôi t p trung ph n l n v n đ l t sóng ng n h n Chúng ta có th th y có đ n 81.2% nhà đ u t cá nhân tham gia ho t đ ng l t sóng

ng n h n (trong đó 50% là hoàn toàn l t sóng ng n h n) Ngh a là ph n l n nhà

đ u t cá nhân tham gia trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam v i tâm lý thích

ki m l i nhanh h n là đ u t lâu dài i u này c ng d hi u, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam còn non tr nên m c đ n đ nh theo n n kinh t còn kém và th

tr ng d b chi ph i b i các ho t đ ng thao túng giá, giao d ch n i gián…

Ngoài ra, không nh ng nhà đ u t cá nhân thích ho t đ ng có m c r i ro cao là l t sóng ng n h n mà trong cách th c giao d ch c a h còn ti m n nhi u r i ro l n th

hi n qua k t qu c a 3 câu kh o sát là câu 8, câu 9 và câu 10

Câu 8: Anh/Ch thích mua lo i c phi u nào nh t?

Trong đó:

a Giá c phi u đư gi m m nh trong th i gian v a qua mà Anh/Ch ngh đư đ n lúc có th mua đ c

b Giá c phi u đang đi ngang sau th i gian gi m v a qua

c Giá c phi u v a m i t ng sau th i gian đi ngang

d Giá c phi u v a m i v t ng ng quan tr ng

e Khác

K t qu ghi nh n đ c là có đ n 29.2% nhà đ u t cá nhân ch n ph ng án a (t l cao nh t trong các ph ng án) và 12.5% ch n ph ng án b i u này cho th y

nhi u nhà đ u t cá nhân thích ho t đ ng “b t đáy” và mua giá th p, đây là ho t

đ ng n ch a r t nhi u r i ro đ i v i ho t đ ng đ u c l t sóng trong th tr ng

ch ng khoán và đ c bi t trong th tr ng ch ng khoán Vi t Nam còn non tr và tâm

lý “b y đàn” cao, lý do:

Khi giá m t lo i c phi u đang r t m nh đ ng ngh a v i c phi u đó đang trong xu

h ng gi m và xu h ng đang m nh nên vi c xác đ nh đi m d ng đ b t t ng tr

l i c a c phi u đó r t khó và m c đ sai cao i u này đ c th hi n r t rõ nét đ i

v i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n cu i n m 2007 đ n đ u n m

2009, ch s VN-Index liên t c phá v các ng ng h tr 900, 600, 400, 300 đi m

tr c s ng c nhiên c a khá nhi u chuyên gia phân tích

Trong khi ph ng án d khá h p lý đ i v i ho t đ ng đ u c l t sóng ng n h n thì

l i ít nhà đ u t cá nhân ch n (ch có 18.7%); ph ng án d có th hi u là d u hi u

m t lo i c phi u đư và đang xác l p xu h ng t ng, ít nh t là trong ng n h n Ho t

đ ng đ u c l t sóng ng n h n là ho t đ ng ki m l i khi giá c phi u t ng và c n

ph i có k lu t b o toàn v n khi có r i ro x y ra i u này s đ c trình bày rõ trong các ph n sau

Câu 9: Khi giá m t lo i c phi u v a r t h n 10% so v i m c giá Anh/Ch mua ban

đ u, Anh/Ch th ng?

Trong đó:

a L a ch n giá đ mua thêm

b Không mua thêm nh ng c ng ch a bán

c Bán

ây là câu h i kh o sát v k lu t “c t l ” b o toàn v n khi chi n l c mua b sai,

m t k lu t r t quan tr ng trong ho t đ ng đ u c l t sóng K t qu ghi nh n ch

có 22.9% nhà đ u t cá nhân th c hi n k lu t “c t l ”, m t t l quá th p i u này cho th y, khi m t chi n l c mua b sai, ph n l n nhà đ u t cá nhân v n ch a ch u thoát kh i chi n l c đó d n đ n r i ro c a danh m c đ u t b đ y lên cao và có

th gây ra nh ng t n th t khó có th c u vưn (k lu t này s đ c trình bày rõ trong

ph n K lu t kinh doanh) Nguyên nhân c a hành đ ng này là: hy v ng giá s t ng

tr l i đ i v i nhà đ u t cá nhân không có phân tích khi th c hi n chi n l c mua,

ho c “s c tin” c a nhà đâu t cá nhân có phân tích

“S c tin” đây đ c nh c đ n nh m t khái ni m v s t tin quá m c, nh Robert Siller (2000) nh n đ nh “con ng i th ng ngh h t t h n là chính h ” i

v i nh ng hành đ ng nh v y d dàng n sâu vào l i suy ngh c a con ng i và s

c tin thì d d n đ n nh ng sai l m nghiêm tr ng i v i ng i c tin:

H th ng coi chính h là nh ng chuyên gia,

H th ng coi nh ng c phi u c a công ty mà h đang phân tích và đ u t

Câu 10: Khi giá m t lo i c phi u mà Anh/Ch đang n m gi đang t ng và v a m i

có l i nh ng đ t nhiên c phi u đó b áp l c bán cao thì Anh/Ch th ng?

cá nhân v i vàng k t thúc ngay chi n l c kinh doanh c a mình mà không c n suy xét k càng m c dù giá c phi u đó đang di n bi n theo chi u h ng t ng, đúng v i chi n l c mua đ t ra ban đ u Nh chúng ta đư bi t, trong m t xu h ng t ng giá

c a c phi u th ng xu t hi n xen k nh ng nh p đi u ch nh nh , n u ta v i vàng

k t thúc nhanh chóng m t thành qu kinh doanh thì chúng ta s d r i vào tình tr ng

b l nh ng c h i phía sau

K t h p k t qu kh o sát c a câu 10 v i câu 9, chúng ta có th hình dung có không

ít nhà đâu t cá nhân r i vào tr ng thái tâm lý: hy v ng ho c “c tin” giá c phi u s

t ng tr l i khi chi n l c mua đ t ra ban đ u đư sai nh ng l i v i vàng nh n l y

m t thành qu nh m c dù chi n l c đ t ra ban đ u đang di n bi n thu n l i i u này d đ a nhà đ u t vào tình tr ng: m c đ sinh l i th p không đ gánh vác m c

r i ro cao, d n đ n k t qu kinh doanh kém hi u qu ho c th m chí thua l n ng

V y k t qu kinh doanh c a nhà đ u t cá nhân th nào? Chúng ta hưy qua tr l i

k t qu kh o sát c a câu 5: kh o sát v k t qu kinh doanh c a nhà đ u t cá nhân

K t qu đư cho th y ph n l n nhà đ u t cá nhân đư kinh doanh thua l trong th i gian qua, đi u này có th là do nguyên nhân khách quan và ch quan:

Khách quan: th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong xu h ng gi m m nh t

n a đ u n m 2007 cho đ n nay và ch a có d u hi u k t thúc, th hi n qua ch s

VN-Index s t gi m m nh t 1,155 đi m xu ng m c th p nh t là 245 đi m và hi n

t i là kho ng 430 đi m

Ch quan: thói quen giao d ch c a nhà đ u t cá nhân ti m n nhi u r i ro l n,

đ c bi t là “m c đ sinh l i th p không đ gánh vác m c r i ro cao”, nh đã

trình bày trên

Và trong 12.5% nhà đ u t cá nhân kinh doanh có l i nhu n có:

50% ch n ph ng án a trong câu 8 (Giá c phi u đư gi m m nh trong th i

gian v a qua mà Anh/Ch ngh đư đ n lúc có th mua đ c)

77.8% ch n ph ng án c trong câu 9 (Bán) và 0% ch n ph ng án a (L a

ch n giá đ mua thêm)

100% ch n ph ng an b trong câu 10 ( theo dõi thêm r i quy t đ nh bán

hay gi sau)

i u này cho th y nh ng nhà đ u t cá nhân kinh doanh có l i nhu n là nh ng

ng i không v i vàng nh n l y m t thành qu nh khi chi n l c đ t ra ban đ u đang di n bi n thu n l i và có m c đ tuân th k lu t “c t l ” cao, m c dù có đ n 50% nhà đ u t cá nhân tham gia ho t đ ng “b t đáy”

2 1.3.ăThóiăquenă ngăd ngăPhơnătíchăk ăthu t

2.1.3.1 T ng quan

Câu 12: Anh/Ch có ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u không?

K t qu ghi nh n đ c là có đ n 64.6% nhà đ u t cá nhân có ng d ng Phân tích

k thu t trong kinh doanh c phi u i u này cho th y Phân tích k thu t đ c nhi u nhà đ u t quan tâm và s d ng m c dù trong th tr ng ch ng khoán Vi t Nam còn non tr Nh ng t l nhà đ u t tin t ng vào ph ng pháp này ch m c

khiêm t n, th hi n trong k t qu kh o sát c a câu 11: Nhi u ý ki n cho r ng “Phân tích k thu t không th ng d ng m t cách hi u qu t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam”, còn Anh/Ch thì sao?

Trong đó:

a ng ý v i ý ki n đó

b Cho r ng ng d ng Phân tích k thu t v n có hi u qu nh ng không hoàn h o đ i v i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

c Cho r ng ý ki n trên sai và nh ng ng i đ a ra ý ki n đó không

hi u rõ v Phân tích k thu t nên không bi t cách ng d ng vào th c t t i

Vi t Nam

d Không có ý ki n v v n đ này

Có 12.5% nhà đ u t ch n ph ng án c, t t c h đ u ng d ng Phân tích k thu t

(câu 12), đi u này cho th y ch có m t t l khiêm t n cho r ng ng d ng Phân tích

k thu t mang l i l i ích t t cho h trong kinh doanh c phi u t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Còn l i, ph n l n nhà đ u t còn m h v i Phân tích k thu t, th

nguyên t c thông th ng Do đó, khi áp d ng vào th c t , nhi u nhà đ u t đư

ph i gánh ch u thi t h i n ng khi tình hu ng x u đi ng c nguyên t c x y ra

Ho c h r i vào tình tr ng: “hy v ng” ho c “c tin” giá c phi u s t ng tr

l i khi chi n l c mua đ t ra ban đ u đư sai nh ng l i v i vàng nh n l y m t thành qu nh m c dù chi n l c đ t ra ban đ u đang di n bi n thu n l i” (câu 9

và 10), ngh a là không có ho c không tuân th k lu t kinh doanh Do đó, khi

đi m y u c a Phân tích k thu t xu t hi n s khi n h b thi t h i và t đó m t

ni m tin vào Phân tích k thu t

2.1.3.2 i sâu nghiên c u nhà đ u t có ng d ng Phân tích k thu t

Câu 13: Vì sao Anh/Ch ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u? (Có th ch n nhi u h n 1 ph ng án)

Có nhi u nhà đ u t cho r ng Phân tích k thu t ph n nh di n bi n trên th tr ng

m t cách nhanh chóng và nh y bén ây chính là đi m m nh c a Phân tích k thu t, đ c bi t là trong th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, m t th tr ng còn non

tr , m c đ b t cân x ng thông tin và giao d ch n i gián cao Nh đi m này mà nhà

a Tham gia các khóa h c t i các trung tâm

b T nghiên c u thông qua tài li u và th c t

K t qu cho th y nhà đ u t th ng t nghiên c u h n là tham gia các khóa h c,

th c t l i r t khiêm t n, th hi n qua k t qu kh o sát c a câu 17

Câu 17: M c đ s d ng Phân tích k thu t trong vi c ra quy t đ nh mua - bán c phi u c a Anh/Ch ?

Trong đó:

a Chi m m c đ cao trong vi c ra quy t đ nh

b C n ph i k t h p v i các phân tích khác (nh phân tích c b n, tâm

lý, tin t c…) m i ra quy t đ nh

c Ch đ tham kh o, còn quy t đ nh ph thu c vào các phân tích khác (nh phân tích c b n, tâm lý, tin t c…)

K t qu ghi nh n đ c là ch có 9.7% nhà đ u t (có ng d ng phân tích k thu t)

đ a ra quy t đ nh mua bán d a hoàn toàn vào Phân tích k thu t, còn l i ph n l n nhà đâu t c n ph i k t h p v i các ph ng pháp khác (71%) ho c d a vào ph ng pháp khác (20.3%) đ ra quy t đ nh đ u t i u này c ng d hi u, vì th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam còn non tr , quy mô còn nh , m c đ thao túng th tr ng

và giao d ch n i gián cao nên nhi u nhà đ u t còn e ng i trong vi c ra quy t đ nh kinh doanh d a vào Phân tích k thu t

Vi c k t h p Phân tích k thu t v i các ph ng pháp khác c ng là cách th c kinh doanh hay, nó có th giúp nhà đ u t h n ch b t nh ng khuy t đi m c a các

ph ng pháp Nh ng vi c k t h p các ph ng pháp v i nhau đ đ a ra k t qu t t

và hài hòa là m t vi c khó vì các ph ng pháp khác nhau s có nh ng quy t c khác nhau N u nhà đ u t không am hi u rõ các ph ng pháp này và cách ph i h p chúng thì d d n t i tình tr ng m t ph ng h ng trong vi c ra các quy t đ nh kinh doanh, đi u này có th s t o ra nh ng h u qu khó l ng

V cách th c ng d ng Phân tích k thu t c a nhà đ u t , chúng ta có th nh n th y

m t cách s b thông qua k t qu kh o sát c a câu 18, câu 19 và câu 20

Câu 18: Trong các Phân tích k thu t Anh/Ch thích ph ng pháp nào? (Có th

ch n nhi u h n 1 ph ng pháp)

t ng đ ng nhau, do đó k t qu kinh doanh có th s không ph thu c vào vi c áp

d ng lo i ph ng pháp phân tích nào mà tùy thu c vào m c đ am hi u c a nhà đ u

t vào ph ng pháp phân tích đó, kh n ng ng d ng vào th c t và vi c tuân th

k lu t kinh doanh

M c dù là nhà đ u t có ng d ng Phân tích k thu t nh ng v n có nhi u nhà đ u t

có cách th c giao d ch n ch a r i ro khá cao, đ c th hi n trong câu 19 và câu 20

Câu 19: Sau khi Anh/Ch xác l p ng ng h tr và kháng c ng n h n b ng Phân tích k thu t cho 1 lo i c phi u, Anh/Ch thích mua c phi u này trong tr ng h p

a Xem xét mua thêm t i ng ng h tr ti p theo

b theo dõi thêm m i quy t đ nh mua bán

d Tôi không mua bán c phi u theo ng ng h tr và kháng c Qua k t qu kh o sát c a câu 19 và 20 chúng ta có th th y: trong các nhà đ u t

ng d ng Phân tích k thu t v n t n t i nhi u nhà đ u t tham gia ho t đ ng b t đáy (16.1%) và mua giá th p (51.6%), đ ng th i tâm lý hy v ng cao th hi n qua vi c

không tuân th k lu t bán khi giá c phi u phá v ng ng h tr quan tr ng (xem xét mua ti p chi m 25.8% và đ theo dõi chi m 35.5%, ch có 32.3% là quy t đ nh bán) ây là hai hành đ ng n ch a r t nhi u r i ro đ i v i ho t đ ng đ u c l t sóng trong th tr ng ch ng khoán (đ c bi t trong th tr ng ch ng khoán Vi t Nam còn non tr và tâm lý “b y đàn” cao) cho dù có ng d ng Phân tích k thu t

ây c ng là m t nguyên nhân d n t i tình tr ng thua l chi m m c đ cao (77,1%

th hi n trong k t qu kh o sát c a câu 5)

2 2.ăPhơnătíchăph ngăsaiă(ANOVA)

Trong ph n 2.1, ch s d ng ph ng pháp phân tích các bi u đ t l nên đa ph n các K t qu thu đ c còn mang nhi u tính ch quan Do đó, trong ph n này s s

d ng ph ng pháp phân tích ph ng sai (ANOVA) đ xem xét tính khách quan c a

m t vài y u t quan tr ng đ n k t qu kinh doanh nh : k lu t bán “c t l ”, thói quen mua và ng d ng Phân tích k thu t c a nhà đ u t cá nhân K t qu c a phân tích đ c ghi nh n trong Ph l c 5

V nh h ng c a y u t thói quen mua trong câu 8 và thói quen mua - bán trong

câu 9 đ n k t qu kinh doanh l : K t qu cho th y F (rows) < F crit (0,26 < 3,84),

do đó y u t thói quen mua trong câu 8 không nh h ng đ n k t qu kinh doanh

l F (columns) > F crit (4,7 > 4,46), do đó thói quen mua - bán trong câu 9 có nh

h ng đ n k t qu kinh doanh l , trong đó thói quen “Bán c t l ” (Ph ng án c) cho k t qu kinh doanh l th p nh t th hi n qua Average (c 9) nh nh t trong 3

l F (columns) > F crit (26,38 > 19), do đó thói quen mua - bán trong câu 9 ti p t c

có nh h ng đ n k t qu kinh doanh l , trong đó thói quen “Bán c t l ” (Ph ng

án c) cho k t qu kinh doanh l th p nh t th hi n qua Average (c 9) nh nh t trong

3 ph ng án

V nh h ng c a vi c ng d ng Phân tích k thu t (câu 12) đ n k t qu kinh doanh l : K t qu cho th y p-value = 0,55 > 5% và F < F crit (0,49 < 18,5), do đó không có sai khác và không có ý ngh a sai khác i u này cho th y ng d ng Phân tích k thu t đ n k t qu kinh doanh l là không có ý ngh a

V nh h ng c a y u t thói quen mua trong câu 19 và thói quen mua - bán trong câu 20 đ n k t qu kinh doanh l : K t qu cho th y F (rows) > F crit (7,81 > 6,94),

do đó thói quen mua trong câu 19 có nh h ng đ n k t qu kinh doanh l , trong đó thói quen mua khi “Giá t ng và v t ng ng kháng c ” (Ph ng án c) cho k t qu kinh doanh l th p nh t th hi n qua Average (c 19) nh nh t trong 3 ph ng án F

(columns) < F crit (1,27 < 6,94), do đó y u t thói quen mua - bán trong câu 20 không nh h ng đ n k t qu kinh doanh l

K t lu n

K lu t “Bán c t l ” có nh h ng đ n k t qu kinh doanh c a nhà đ u t cá nhân, nh ng ng i có m c đ tuân th k lu t này càng cao thì k t qu kinh doanh càng t t i u này đư c ng c cho nh n đ nh trong ph n phân tích bi u đ t l Thói quen “b t đáy” (câu 8) và thói quen nh n l y thành qu nh (câu 10) ch a

đ minh ch ng đ cho r ng chúng có nh h ng đ n k t qu kinh doanh i u này

đư ph n bác m t ph n nh n đ nh trong ph n phân tích bi u đ t l

Vi c ng d ng Phân tích k thu t không gây nh h ng đ n k t qu kinh doanh

Nh ng thói quen mua c a nh ng ng i ng d ng Phân tích k thu t l i có nh

h ng đ n k t qu kinh doanh, đ c bi t là thói quen mua khi “Giá t ng và v t

ng ng kháng c ” cho k t qu t t nh t

2.3 ăK tăqu ăthuăđ căt kh oăsát nhƠăđ uăt ăcáănhơn

T ng h p 2 ph ng pháp phân tích trên, chúng ta có th th y cu c kh o sát đ i trà

đư nêu b t nh ng h n ch trong ho t đ ng kinh doanh c phi u c a ph n l n các nhà đ u t cá nhân t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, m t th tr ng còn non tr

và d b chi ph i b i các ho t đ ng thao túng giá, giao d ch n i gián… Chính

nh ng h n ch này đư làm cho nhà đ u t khó có th ti p c n v i Phân tích k thu t

th p không đ gánh vác m c r i ro cao” i u này không ch xu t hi n trong ph n

l n nhà đ u t cá nhân thông th ng mà còn t n t i c trong đa ph n nhà đ u t có

đ u t tin t ng vào ph ng pháp này ch m c khiêm t n

Có nhi u nhà đ u t cho r ng Phân tích k thu t ph n nh di n bi n trên th

tr ng m t cách nhanh chóng và nh y bén

Vi c ng d ng Phân tích k thu t không c a nhà đ u t cá nhân hi n nay ch a

c i thi n đ c k t qu kinh doanh Mu n vi c ng d ng này nâng cao k t qu kinh doanh thì nhà đ u t c n ph i v n d ng h p lý

2.4 Ph ngăv năchuyênăsâu

B ng ph ng v n đ c g i t i 10 chuyên gia, có nh h ng đ n quy t đ nh mua - bán c phi u c a t ch c, nh ng ch nh n đ c 7 k t qu ph n h i, chi m 70% K t

qu các bài ph ng v n đ c trình bày trong Ph l c 2 Trong đó, có 2 nhóm:

Nhóm 1: g m 4 chuyên gia có ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u, chi m 57% trong t ng s chuyên gia có ph n h i

Nhóm 2: g m 3 chuyên gia không ng d ng Phân tích k thu t trong đ u t ch ng

khoán, chi m 43% trong t ng s chuyên gia có ph n h i C 3 chuyên gia này đ u

s d ng Phân tích c b n trong quy t đ nh đ u t

V nh n đ nh tính h u ích c a Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u t i th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam, 100% chuyên gia trong Nhóm 1 đ u cho r ng Phân tích k thu t là h u ích: nó giúp nh n di n xu h ng th tr ng và xác đ nh th i

đi m mua - bán c phi u t t Còn trong Nhóm 2 thì có 2 ng i không có ý ki n (chi m 66,7% Nhóm 2) và 1 ng i không quan tâm đ n Phân tích k thu t (chi m

33.3% Nhóm 2)

Trong 4 chuyên gia c a Nhóm 1, m c dù t t c đ u ng d ng Phân tích k thu t

nh ng ch có 2 ng i (chi m 50% Nhóm 1) s d ng Phân tích k thu t chi m t

tr ng cao trong quy t đ nh mua - bán c phi u, còn l i thì cân b ng gi a Phân tích

k thu t và Phân tích c b n trong khi ra quy t đ nh mua - bán c phi u

i u đáng l u ý là c 2 Nhóm đ u cho r ng vi c tuân th theo m t h th ng k lu t

mua - bán trong kinh doanh c phi u là r t quan tr ng, m c dù k lu t quan tr ng

nh t đ i v i 2 nhóm có khác nhau, do ph ng pháp phân tích s d ng khác nhau Nhóm 1 thì k lu t u tiên hàng đ u là “c t l ” ho c b o toàn v n (v b n ch t thì

c hai đ u nh nhau) Còn Nhóm 2 thì ch đ u t khi xác đ nh đ c giá n i t i c a công ty và có th giá th p h n so v i giá đó

i v i ý ki n “Phân tích k thu t không th ng d ng m t cách hi u qu t i th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam” 100% chuyên gia trong Nhóm 1 đ u cho r ng ý

ki n trên sai, v i lý do là nh ng ng i đ ng tình v i ý ki n đó ch a th c s am hi u

v Phân tích k thu t Còn Nhóm 2 thì có 2 nh n đ nh khác nhau v ý ki n trên: m t

chuyên gia đ ng tình v i ý ki n v i lý do th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ngoài tác đ ng c a các nhân t n i t i và môi tr ng kinh t bên ngoài còn b tác đ ng b i

y u t chính tr ; m t chuyên gia khác có ph n không đ ng tình, m c dù ng i này

ch dùng Phân tích c b n trong đ u t c phi u, và cho r ng ph ng pháp phân tích nào c ng có ích, tùy cách ng d ng nh th nào; m t chuyên gia còn l i không có

Phân tích k thu t c ng có nh ng h u ích nh t đ nh trong kinh doanh c phi u

trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

M t h th ng K lu t mua - bán trong kinh doanh c phi u là r t quan tr ng

đ i v i nhà đ u t , cho dù h có ng d ng hay không ng d ng Phân tích k thu t

i v i nh ng ng i có ng d ng Phân tích k thu t thì K lu t kinh doanh quan tr ng nh t c a h là “c t l ” ho c b o toàn v n

2.5 K tăqu ăkh oăsát

Cu c kh o sát cho chúng ta th y, Phân tích k thu t v n đ c đánh giá là có nh ng

h u ích nh t đ nh trong kinh doanh c phi u trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Nh ng ph ng pháp này v n ch a đ c ng d ng ph bi n ho c ch a đ c ng

d ng m t cách có hi u qu trong th tr ng ch ng khoán Vi t Nam i u này t n

t i b i vì đi m y u l n nh t c a đa s nhà đ u t cá nhân là không có ho c không tuân th k lu t kinh doanh m t cách rõ ràng, đ c bi t là k lu t “c t l ” V i đi m

y u này, các nhà đ u t cá nhân khó có th ti p c n v i Phân tích k thu t

V i k t qu có đ c t cu c kh o sát, đ nhà đ u t cá nhân có th ti p c n và ng

d ng Phân tích k thu t v i m c đích nâng cao hi u qu trong kinh doanh c phi u

t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam thì h c n ph i kh c ph c nh ng h n ch trên Trong ph n sau, bài vi t s trình bày hai g i ý quan tr ng đ kh c ph c nh ng h n

ch đó: g i ý xây d ng h th ng K lu t kinh doanh c phi u h p lý; và g i ý ng

d ng Phân tích k thu t Hai g i ý này có m i quan h ch t ch v i nhau

CH NGă3

PHỂNăTệCHăK ăTHU TăTRONGăKINHăDOANHăC ăPHI UăT Iă

B ng ch ng th c nghi m các th tr ng ch ng khoán Qu c t cho th y vi c ng

d ng Phân tích k thu t có th giúp c i thi n thành qu đ u t Tuy nhiên, k t qu

kh o sát nhà đ u t cá nhân Vi t Nam trong ch ng 2 l i cho th y vi c ng d ng Phân tích k thu t trong th i gian qua c a h g p khá nhi u h n ch có th gi i quy t v n đ trên, ch ng này s đ a ra hai g i ý có th giúp nhà đ u t Vi t Nam

kh c ph c nh ng h n ch và gia t ng thành qu đ u t khi ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh ch ng khoán

3.1 G iăýăxơyăd ngăh ăth ngăK ălu tăkinhădoanhăc ăphi u

“ u t không ph i là trò ch i mà đó nh ng gã có IQ 160 th ng nh ng gã có IQ 130… B n ch c n có trí thông minh bình th ng, cái mà b n c n là khí ch t đ

ki m soát s ham mu n m nh m mà m i ng i m c ph i nh ng v n đ trong đ u

t ” - phát bi u trên trang MSNBC c a Warren Buffett (nhà đ u t huy n tho i, CEO t p đoàn Berkshire Hathaway, ng i giàu th ba th gi i theo x p h ng c a

Forbes)

K lu t kinh doanh là n n t ng c b n trong kinh doanh c phi u Là n n t ng

đ u tiên nh ng quan tr ng đ i v i ng i ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u

K lu t kinh doanh giúp phát huy s c m nh và vá l h ng c a Phân tích k thu t

K lu t kinh doanh giúp gi m thi t h i v m c gi i h n ch p nh n và b o toàn

v n cho nhà kinh doanh trong tr ng h p th tr ng x u

V i t m quan tr ng nh v y, không ph i ng u nhiên mà nhà đ u t n i ti ng Warren Buffett l i đ t ra hai nguyên t c quan tr ng, x p h ng đ u trong t t c các

nguyên t c giúp đ u t ch ng khoán thành công, đó là: “Nguyên t c s 1: Không bao gi đ m t ti n; Nguyên t c s 2: Không bao gi quên nguyên t c s 1”

3.1 1.ăNh ngăsaiăl măph ăbi nătrongăkinhădoanhăc ăphi u c aăph năl nănhƠăđ uă

t ăcáănhơn đ cărút ra t ăcu c kh oăsát

Nhà đ u t th ng s hưi m t đi thành qu c a th ng v đang l i và giá c phi u đang t ng nh ng l i hy v ng s g g t thua l c a th ng v đang l và giá c phi u đang gi m Do đó, h s n lòng th c hi n nh ng l nh mang l i l i nhu n nh

nh ng trì hoưn không th c hi n l nh d ng l khi xu t hi n nh ng kho n l d n l n lên i u này đ ng ngh a v i vi c h u tiên bán tr c nh ng c phi u đang m nh trong danh m c và gi l i nh ng c phi u đang y u

Nhà đ u t th ng thích mua th p bán cao h n là mua cao bán cao h n i u này cho th y h th ng có tâm lý “b t” c phi u có giá đang gi m, đây là m t hành

đ ng mang l i m c r i ro cao cho danh m c

ôi khi, nhà đ u t quá “c tin” vào l p lu n c a mình nên m nh tay phân b v n

mà không có đ ra ph ng pháp phòng ng a r i ro Khi r i ro x y ra h luôn tìm

nh ng bi n minh và ch ng c đ b o v cho nh ng l p lu n c a mình; do đó, h

th ng trì hoưn vi c c t l và d n đ n thi t h i khó có th c u vưn

H tin r ng ph i ch p nh n r i ro l n m i thu đ c nhi u l i nhu n

Nhà đ u t m c ph i nh ng sai l m này là do h không có K lu t và Chi n l c

kinh doanh ch t ch - nh t quán, ho c h không tuân th theo nó

3.1.2 Tuơnăth ăk ălu tăC tăl ă- m tăk ălu t quanătr ng

 Vì sao ph i C t l ?

Kinh doanh c phi u là vi c đánh c c vào nh n đ nh v di n bi n giá trong t ng lai, mà s t n t i nh ng nh n đ nh đúng và nh ng nh n đ nh sai Nh ng nh n đ nh

sai s gây ra thi t h i cho nhà đ u t , do đó đ tránh thi t h i tr nên n ng n thì c n

ph i gi i h n nó b ng hành đ ng c t l khi nh n đ nh đư sai

Khi giá s t gi m 50% thì c n ph i t ng 100% m i bù đ p đ c thi t h i

Tâm lý hành đ ng bình th ng c a con ng i th ng “s hưi” khi l i và “hy v ng” khi l K lu t c t l s d p t t “hy v ng” khi l và chuy n sang “s hưi” khi nh n

đ nh sai, nh đó s h n ch thi t h i và không đ nó tr nên n ng n khó có th c u

hi n giao d ch đư sai thì th c hi n bán c t l

ôi khi có tr ng h p v a th c hi n l nh c t l xong thì giá c phi u t ng tr l i

nh ng v n ph i tuân th Vì c t l là k lu t, nó giúp nhà đ u t thoát kh i th ng

v khi nh n đ nh c a h đư sai (đ ng ngh a v i vi c h không th suy đoán đ c

bi n đ ng c a giá) và h n ch thi t h i

 Tác d ng c a C t l

H n ch thi t h i trong gi i h n cho phép

B o toàn v n khi di n bi n th tr ng x u

3.1.3 ăXơyăd ngăK ălu tăkinhădoanhăc ăphi u

V i t m quan tr ng c a K lu t kinh doanh đ c trình bày trên, chúng ta có th

th y: đ tr thành nhà kinh doanh c phi u thành công trên th tr ng ch ng khoán,

đ c bi t là trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, thì tr c h t h ph i có K lu t kinh doanh c phi u h p lý ây c ng là n n t ng đ u tiên trong vi c ti p c n và

ng d ng Phân tích k thu t trong kinh doanh c phi u

Tùy theo cách th c kinh doanh c a m i nhà đ u t mà h t đ t ra K lu t kinh doanh c phi u, có th gi ng nhau ho c khác nhau tùy m i ng i Nh ng nên đ m

m c vào m t th ng v

3.2 G iăýă ngăd ngăphơnătíchăk ăthu tătrongăkinhădoanhăc ăphi u

Th c t , hi n nay các công ty ch ng khoán, các qu đ u t Vi t Nam v n đư, đang và s ti p t c duy trì công khai hay không công khai m t b ph n Phân tích k thu t cho riêng mình Nh ng v i k t qu cu c kh o sát, chúng ta có th th y Phân tích k thu t ch a đ c ng d ng ph bi n ho c ch a đ c ng d ng m t cách có

hi u qu trong th tr ng ch ng khoán Vi t Nam T i sao l i nh v y?

M t nguyên nhân d n đ n hi n t ng này có th k đ n, chính là v n đ “không chú

ý đ n các l h ng phân tích” trong khi ng d ng Phân tích k thu t M t trong

nh ng thi u sót l n nh t c a nh ng tài li u v Phân tích k thu t là ch y u nói v

nh ng cái đúng Trong khi đó th gi i th c đ y r y nh ng sai l m Khi m t nhà đ u

t không bi t ho c không nghiên c u k “l h ng” c a m t ch báo hay m t công

c k thu t nào đó, anh ta s có nhi u kh n ng b th t b i khi s d ng nó Ví d trong đ th d i đây, nhà đ u t có th ph m sai l m khi mua ch ng khoán theo ch