TP H Chí Minh - N m 2012
Trang 3L I CÁM N
Tôi xin bày t l i cám n sâu s c đ n Quý Th y, Cô Tr ng i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh đã t n tình gi ng d y và trang b cho tôi nh ng
ki n th c quý báu trong th i gian tôi h c t i tr ng
Xin chân thành cám n PGS-TS Tr n Huy Hoàng đã t n tình h ng d n tôi th c hi n lu n v n này
R t cám n Ban lãnh đ o Ngân hàng Nông nghi p và PTNT tình Bình
Ph c , các b n đ ng nghi p đã h tr cho tôi trong quá trình tôi thu th p thông tin đ hoàn thành t t nghiên c u c a mình
Xin cám n Quý th y cô trong H i đ ng ch m lu n v n đã có nh ng đóng góp ý ki n thi t th c cho lu n v n
Trong quá trình th c hi n, m c dù đã c g ng h t s c đ hoàn thi n lu n
v n, song không th tránh kh i nh ng sai sót R t mong nh n đ c nh ng thông tin đóng góp, ph n h i quý báu t Quý Th y Cô và b n đ c
Xin chân thành cám n!
Ng i th c hi n đ tài
Trang 4L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi d i s
h ng d n c a PGS-TS Tr n Huy Hoàng
Các s li u, k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c, đáng tin
c y N i dung c a công trình nghiên c u này ch a t ng đ c ai công b trong
Trang 5M C L C
L I CÁM N i
L I CAM OAN ii
M C L C iii
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T xiii
DANH M C CÁC B NG BI U ix
DANH M C CÁC TH x
PH N M U i
CH NG 1: C S LÝ LU N C A TÍN D NG H GIA ÌNH T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN 5
1.1 Tín d ng h gia đình: 5
1.1.1 H gia đình và nh ng đ c tr ng c a nó: 5
1.1.1.1 Khái ni m v h gia đình: 5
1.1.1.2 c tr ng kinh t h gia đình: 6
1.1.2 Tín d ng ngân hàng và nhu c u v n cho phát tri n kinh t nông nghi p nông thôn và nông dân: 8
1.1.2.1 Khái ni m v tín d ng Ngân hàng: 8
1.1.2.2 Nhu c u v n và s phát tri n kinh t h gia đình: 9
1.2 c đi m cho vay h gia đình và vai trò c a tín d ng h gia đình trong vi c phát tri n nông nghi p, nông thôn: 10
1.2.1 c đi m cho vay h gia đình: 10
1.2.1.1 V n ng l c tài chính h gia đình: 10
1.2.1.2 Ph ng án, d án s n xu t kinh doanh: 10
1.2.1.3 M c đ u t đ i v i h gia đình: 10
1.2.1.4 M c đ ch p hành ngh a v đ i v i Ngân hàng c a h gia đình: 11
1.2.2 Vai trò c a tín d ng trong vi c phát tri n kinh t nông nghi p, nông thôn: 11
1.3 Các nhân t nh h ng đ n tín d ng c a Ngân hàng trong vi c cho vay phát tri n kinh t h gia đình: 12
1.3.1 Các nhân t thu c v s n xu t nông nghi p: 12
Trang 61.3.1.1 Tính đa d ng, đ c thù đ i v i s n xu t nông nghi p: 12 1.3.1.2 N n s n xu t nông nghi p nh l , công nghi p hóa nông nghi p, nông thôn ch a cao: 12 1.3.2 Các nhân t v c ch chính sách đ i v i tín d ng h gia đình: 13
gia đình m t s n c: 13
Qu c: 13
18
K T LU N CH NG 1 20
PH C 21 2.1 Gi i thi u khái quát v Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn
c a ng và nhà n c đ i v i nông nghi p, nông thôn: 25 2.2.2.1 Vai trò c a h gia đình đ i v i nông nghi p, nông thôn: 25
26
nghi p & PTNT tnh Bình Ph c: 28
Nông nghi p & PTNT t nh Bình Ph c: 28
PTNT t nh Bình Ph c: 33
Trang 72.3 Nh ng thành t u và h n ch c a ho t đ ng tín d ng đ i v i h gia đình t i
Ngân hàng Nông nghi p và PTNT t nh Bình Ph c: 36
2.3.1 Nh ng thành t u c a tín d ng h gia đình: 36
2.3.1.1 Góp ph n th c hi n phát tri n kinh t đ a ph ng: 36
2.3.1.2 Gi i quy t tình tr ng thi u v n c a các h gia đình: 36
2.3.1.3 Thúc đ y ngành ngh khác cùng phát tri n: 37
2.3.1.4 C i thi n đ i s ng v t ch t tinh th n c a ng i dân, n đ nh tr t t xã h i: 37
2.3.2 Nh ng t n t i khó kh n, h n ch trong ho t đ ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và PTNT tnh Bình Ph c 37
2.3.2.1 Ngu n v n cho vay ch a đáp ng đ y đ đ c nhu c u đ u t c a ng i dân: 37
2.3.2.2 M c đ n m b t v k thu t nông nghi p c a cán b còn y u: 38
2.3.2.3 R i ro đ u t cho nông nghi p còn cao, vi c chuy n đ i cây tr ng v t nuôi còn b t h p lý: 38
2.3.2.4 Quy mô s n xu t còn nh , ch a có s liên k t ch t ch t s n xu t đ n tiêu th s n ph m: 39
2.3.3 Th c ti n phát tri n tín d ng nông nghi p, nông thôn đ i v i h gia đình Vi t Nam: 39
2.3.4 Nh ng kinh nghi m đ c rút ra t quá trình cho vay h gia đình t i Agribank chi nhánh tnh Bình Ph c: 44
K T LU N CH NG 2 47
CH NG 3: GI I PHÁP M R NG TÍN D NG H GIA ÌNH T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN T NH BÌNH PH C 48
3.1 nh h ng c a t nh Bình Ph c v nông nghi p, nông thôn: 48
3.1.1 nh h ng chung v phát tri n kinh t : 48
3.1.1.1 M c tiêu ch y u: 48
3.1.1.2 D ki n các ch tiêu t ng tr ng đ n n m 2015 48
3.1.2 V ph ng h ng phát tri n nông nghi p – nông thôn: 49
3.2 nh h ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và PTNT t nh Bình Ph c: 50
Trang 83.2.1 Tác đ ng c a tín d ng Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn
nghi p hóa, hi n đ i hóa: 50
3.2.2 M r ng tín d ng nông nghi p, nông thôn g n v i nâng cao ch t l ng tín d ng: 51
3.2.3 M r ng các ph ng th c c p tín d ng đ i v i h gia đình trong l nh v c cho vay nông nghi p, nông thôn, nông dân: 53
3.2.4 T ng c ng vai trò chính sách c a nhà n c và chính quy n đ a ph ng trong quan h tín d ng gi a Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn v i kinh t h gia đình: 54
3.3 Gi i pháp m r ng ho t đ ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh Bình Ph c: 55
3.3.1 Các gi i pháp huy đ ng v n trong n n kinh t đáp ng nhu c u v n cho nông nghi p, nông thôn đ i v i h gia đình: 55
3.3.2 Các gi i pháp v cho vay g n v i các s n ph m d ch v : 56
3.3.2.1 Tính chuyên nghi p trong giao d ch: 56
3.3.2.2 Cho vay g n v i k t h p s d ng các s n ph m d ch v : 57
3.3.2.3 Nâng cao uy tín và th ng hi u Agribank t nh Bình Ph c: 58
3.3.2.4 M r ng m ng l i chi nhánh, phòng giao d ch và c i cách ph ng pháp, l l i làm vi c: 59
3.3.3 Các gi i pháp v m r ng cho vay: 60
3.3.4 Gi i pháp nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và c i cách th t c cho vay: 62
3.3.4.1 Tuy n d ng, đào t o và s p x p đ i ng cán b nhân viên: 62
3.3.4.2 Có chính sách đãi ng nhân viên và tu d ng, rèn luy n đ o đ c ngh nghi p: 63
3.3.4.3 C i cách th t c cho vay: 63
3.3.5 Nâng cao trình đ công tác th m đ nh cho vay, x p lo i khách hàng, phân lo i n , trích l p d phòng và x lý r i ro: 65
3.3.5.1 Nâng cao trình đ công tác th m đ nh cho vay: 65
3.3.5.2 Hoàn thi n x p lo i khách hàng, phân lo i n , trích l p d phòng và x lý r i ro tín d ng: 66
Trang 93.3.6 Gi i pháp h n ch r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng đ i v i cho
vay h gia đình: 66
3.3.6.1 Hoàn thi n và th c hi n đúng quy trình cho vay: 66
3.3.6.2 Nâng cao vai trò c a công tác ki m soát n i b ngân hàng: 69
3.3.6.3 M r ng b o hi m r i ro tín d ng: 70
3.3.6.4 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c: 71
K T LU N CH NG 3 74
K T LU N 75
Trang 10DANH M C CÁC CH VI T T T
NHNo&PTNT : Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn
Trang 12DANH M C CÁC HÌNH V , TH
Bi u đ 2.1 : Phân theo lo i ti n t cho vay
Bi u đ 2.2 : Phân theo đ i t ng cho vay
Bi u đ 2.3 : Phân theo lo i hình s n xu t
Bi u đ 2.4 : Phân theo th i h n cho vay
Bi u đ 2.5 : Ch t l ng tín d ng h gia đình t i NHNo&PTNT t nh Bình Ph c
Trang 13PH N M U
1 Tính c p thi t c a đ tài:
Nông nghi p là m t ngành s n xu t v t ch t quan tr ng trong n n kinh t
qu c doanh c a m i qu c gia, c bi t nó gi m t vai trò v trí to l n đ i v i quá trình phát tri n m t đ t n c còn nghèo nh n c ta.M t n c có di n tích
đ t nông nghi p r t l n và có h n 70% dân s s ng nông thôn
ng và nhà n c ta đã đ nh h ng chi n l c phát tri n đ a đ t n c
đ n n m 2020 v c b n tr thành m t n c công nghi p theo h ng hi n đ i
đ t đ c m c tiêu đó thì công nghi p hóa và hi n đ i hóa đ t n c là con
đ ng t t y u Trong đó tr ng tâm và t t y u ph i th c hi n công nghi p hóa
hi n đ i hóa nông nghi p nông thôn Th c ti n và kinh nghi m thành công v kinh t nhi u n c cho th y h th ng đi lên b ng con đ ng kinh t nông nghi p, nông thôn
u t cho phát tri n nông nghi p, nông thôn, nông dân đã và đang đ c
s quan tâm r t l n c a ng, Nhà n c, c a các c p các ngành, c a toàn dân Trong đó s quan tâm c a các nhà kinh t th hi n trong vi c th c hi n các công trình nghiên c u v quan h gi a đ u t và phát tri n nông nghi p nông thôn, v khoa h c phát tri n kinh t , v các chính sách cho nông nghi p nông thôn là h t
s c c n thi t cho s phát tri n công nghi p hóa, hi n đ i hóa nông nghi p, nông thôn
Trong c ch th tr ng, ph ng châm c a ngân hàng là “đi vay đ cho
c p tín d ng và các d ch v khác theo h ng đa d ng hoá hình th c, c ng nh
ph m vi áp d ng đáp ng đ c nhu c u ngày càng t ng c a n n kinh t Th c
ti n ho t đ ng c a h th ng ngân hàng nói chung và Ngân hàng Nông Nghi p
và Phát tri n Nông thôn nói riêng th ng g p nh ng khó kh n và nh ng mâu
Trang 14thu n: có lúc thi u v n không huy đ ng đ c, ng c l i có lúc th a v n không cho vay đ c.Trong khi h s n xu t v n có nhu c u vay v n nh t là h s n xu t nông nghi p T đó đòi h i ph i nghiên c u đ y đ v lý lu n ngân hàng đ ng
th i đánh giá đúng đ n v th c ti n đ xây d ng và tìm ra các gi i pháp nh m
m r ng các d ch v ho t đ ng ngân hàng cho phù h p v i c ch th tr ng
hi n nay
Tnh Bình Ph c là m t t nh mi n núi đ c tách ra t t nh Sông Bé c , kinh t t nh nhà còn nghèo, đ i s ng nhân dân còn g p nhi u khó kh n, s n xu t nông nghi p còn kém so v i các t nh khác Bên c nh đó còn nhi u ti m n ng th
m nh ch a khai thác h t, vì th đã làm ch m đi t c đ phát tri n kinh t T i l
k ni m 15 n m ngày tái l p t nh (01/01/1997-01/01/2012) ngày 31/12/2011
t nh y, UBND t nh Bình Ph c ti p t c nh n m nh kinh t nông nghi p, nông thôn có v trí quan tr ng hàng đ u trong ch ng trình phát tri n kinh t xã h i
c a tnh phát tri n kinh t nông nghi p, nông thôn đòi h i ph i có s k t
h p đ ng b c a các ngành các c p trong đó có vài trò các ngân hàng th ng
m i, nh t là ngân hàng Nông nghi p và phát tri n Nông thôn là h t s c quan
tr ng th hi n qua vi c c p tín d ng cho l nh v c nông nghi p, nông thôn và nông dân
T nh ng lý do đó, tôi ch n đ tài: “M r ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh Bình Ph c” làm lu n
v n t t nghi p cao h c chuyên ngành Ngân hàng c a mình
2 M c tiêu nghiên c u đ tài:
M c tiêu nghiên c u đ tài là nh m gi i quy t các v n đ sau:
Th nh t, lý lu n chung v tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam Bài h c kinh nghi m v tín d ng h gia đình m t s n c và th c ti n tín d ng h gia đình Vi t Nam
Th hai, phân tích th c tr ng ho t đ ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam - chi nhánh t nh Bình
Trang 15Ph c T đó có nh ng đánh giá v k t qu , h n ch và bài h c kinh nghi m v tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam - chi nhánh tnh Bình Ph c
Th ba, đ xu t m t s đ nh h ng và gi i pháp m r ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam - chi nhánh
T nh Bình Ph c
3 C s lý lu n và ph ng pháp nghiên c u đ tài:
- V n d ng lý lu n c a các nhà kinh t h c trên th gi i, các ch tr ng,
đ ng l i quan đi m c a ng, chính sách, pháp lu t c a nhà n c ta v ho t
đ ng ngân hàng trong n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h ch ngh a, đ ng
th i trên c s các lý lu n chuyên ngành Ngân hàng đ có nh ng gi i pháp m
r ng tín d ng đ i v i h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p & PTNT t nh Bình
Ph c
- Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng trong lu n v n là ph ng pháp duy v t bi n ch ng, ph ng pháp t ng h p, so sánh, phân tích các s li u, các thông tin đ t đó đ a ra nh ng đánh giá, cách gi i quy t nh m làm sáng t m c tiêu c a đ tài
4 i t ng và ph m vi nghiên c u đ tài:
i t ng nghiên c u c a đ tài: tín d ng đ i v i h gia đình; Vai trò
c a nông nghi p đ i v i n n kinh t và các chính sách liên quan đ n nông nghi p, nông thôn Tình hình đ u t tín d ng đ i v i h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Nh ng thành t u và h n ch ho t đ ng tín d ng h gia đình và nh ng bài h c đ c rút ra t trong quá trình cho vay đ i
v i h gia đình
nghi p và Phát tri n nông thôn tnh Bình Ph c giai đo n t n m 2008 – 2011
Trang 165 óng góp m i c a đ tài:
- Lu n v n làm rõ th c t ho t đ ng tín d ng ph c v nông nghi p, nông thôn t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh Bình Ph c
- Nêu lên th c tr ng tín d ng, đánh giá nh ng thu n l i khó kh n và đ a
ra đ c nh ng bài h c kinh nghi m v tín d ng ph c v nông nghi p, nông thôn
t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn chi nhánh tnh Bình Ph c
- Lu n v n đ xu t m t s đ nh h ng và gi i pháp m r ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn chi nhánh t nh Bình Ph c nh m nâng cao hi u qu cho vay ph c v Nông nghi p, nông thôn
6 K t c u đ tài:
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, n i dung c a đ tài nghiên c u bao g m
3 ch ng:
Ch ng 1: C s lý lu n c a tín d ng h gia đình t i Ngân hàng Nông
nghi p và Phát tri n Nông thôn
Ch ng 2: Th c tr ng tín d ng c a Ngân hàng Nông nghi p và Phát
tri n Nông thôn đ i v i kinh t h gia đình t i t nh Bình Ph c
Ch ng 3: M t s gi i pháp m r ng tín d ng h gia đình t i Ngân hàng
Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh Bình ph c
Trang 17CH NG 1: C S LÝ LU N C A TÍN D NG H GIA ÌNH T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN
ng i ta b t đ u t khái ni m h , kinh t h , kinh t h nông nghi p, kinh t h nông dân
Khi nghiên c u v khái ni m h , các t ch c qu c t và các nhà khoa h c
d i góc đ khác nhau, đã đ a ra nhi u đ nh ngh a khác nhau v h T i cu c
h i th o qu c t l n th IV v qu n lý nông tr i Hà Lan n m 1980, các đ i bi u
nh t trí cho r ng: “h là đ n v c b n c a xã h i có liên quan đ n s n xu t, tái s n
xu t, đ n tiêu dùng và các ho t đ ng xã h i khác” Giáo s T.G.MC.GEC, giám
đ c vi n nghiên c u châu Á tr ng i h c British Colombia nh n xét r ng: “ các n c châu Á h u h t ng i ta quan ni m h là m t nhóm ng i cùng chung huy t t c, hay không cùng chung huy t t c chung trong m t mái nhà, n chung m t mâm c m và có chung m t ngân qu ” M t ý ki n khác, ông Harice
tr ng đ i h c t ng h p Susex Luân ôn cho r ng: “H là đ n v t nhiên t
Trang 18- Cùng s ng chung ho c không cùng s ng chung trong m t mái nhà Nói đ n h gia đình thì chúng ta có th xem nó nh là h s n xu t nông nghi p hay là h nông dân H nông dân là nh ng ng i có quy n s h u ho c quy n s d ng m t kho n đ t đai và tr c ti p qu n lý, t ch c s n xu t nông nghi p, h s ng b ng ngh nông là ch y u Khi nghiên c u v kinh t h (h nông dân) Frank Ellis đ nh ngh a: “nông dân là các h gia đình làm nông nghi p
có quy n ki m k sinh nhai trên nh ng m nh đ t hi n có s d ng s c lao đ ng
1.1.1.2 c tr ng kinh t h gia đình:
Kinh t h gia đình là đ n v kinh t c b n c a n n nông nghi p và h n
th n a chúng còn là hình th c t ch c s n xu t phù h p v i đ t đi m t ch c nông nghi p b i nó có nh ng đ c tr ng sau đây:
M t là, kinh t h có s g n bó ch t ch gi a quan h s h u, quan h
qu n lý và quan h phân ph i
Hai là, các thành viên c a h gia đình đ u là ng i trong m t gia đình, có chung l i ích, làm chung, n chung, cùng chia s thu n l i, khó kh n, thành công hay r i ro trong cu c s ng và trong lao đ ng s n xu t Chính vì v y, ý th c trách nhi m c a m i thành viên trong quá trình lao đ ng s n xu t r t cao vì t giác, h có ý th c c a ng i ch đ i v i ru ng đ t, v i cây tr ng, v t nuôi, v i
k t qu c a quá trình s n xu t Xét v s phù h p v i đ c thù sinh h c c a s n
xu t nông nghi p thì h gia đình là đ n v kinh t c b n phù h p nh t, khó có hình th c kinh t nào có th thay th t t h n đ c
Trang 19Ba là, kinh t h gia đình có kh n ng t đi u ch nh r t cao, do có s
th ng nh t v l i ích trong gia đình nên vi c đi u ch nh gi a tích lu và tiêu dùng đ c th c hi n m t cách c đ ng, có khi dành c m t ph n s n ph m t t
y u đ đ u t và m r ng s n xu t Tính c đ ng này làm cho kinh t h có kh
n ng thích ng v i s thay đ i đ u vào, đ u ra c a quá trình s n xu t Trong c
ch th tr ng, g p đi u ki n thu n l i, h có kh n ng m r ng s n xu t đ có nhi u nông s n hàng hoá và khi các đi u ki n không thu n l i, s n xu t g p khó
kh n, h có th đi u ch nh cho phù h p ho c chuy n m t ph n s n ph m t t y u thành s n ph m th ng d , có th l y công làm lãi đ b o toàn v n s n xu t, m c
dù có th gi m t i đa nhu c u tiêu dùng M t khác, kinh t h có quy mô s n xu t
t ng đ i nh , phù h p v i kh n ng lao đ ng và qu n lý c a gia đình, vì v y nó là
m t đ n v s n xu t g n nh , linh ho t thích ng v i s n xu t nông nghi p trong c
ch th tr ng
B n là, đ i v i kinh t h gia đình, có th d dàng đi u ch nh c c u s n
xu t, c i ti n k thu t, s n xu t theo nhu c u c a th tr ng h n là nh ng đ n v kinh t có quy mô l n nh các nông tr ng, các xí nghi p nông nghi p, lâm
tr ng… h s n xu t có kh n ng t n d ng th i gian nông nhàn đ tham gia vào các ho t đ ng s n xu t phi nông nghi p đ t ng thêm thu nh p Vì v y, nhìn chung tính hi u qu c a kinh t h là t ng đ i cao, nó quy đ nh s t n t i khách quan, lâu dài c a hình th c kinh t h trong s n xu t nông nghi p, nông thôn
N m là, đ n v kinh t đ c l p, t ch nh ng nó không ho t đ ng m t cách riêng bi t, không ph i ch là kinh t cá th , mà nó có kh n ng t n t i v i nhi u hình th c s h u khác, có th là thành viên c a các t ch c h p tác hay liên k t v i các t ch c kinh t Nhà n c đ làm t ng n ng l c c a mình
Sáu là, s n xu t c a h gia đình luôn g n li n v i quy mô và đ c đi m môi tr ng sinh thái đ c bi t là khí h u, th nh ng, đ a hình, thu v n H nông dân ch a th kh c ph c đ c nh ng b t l i c a thiên nhiên đem đ n cho mình Do v y, k t qu s n xu t c a h th ng hay g p r i ro cao S n ph m t o
Trang 20ra có th i h n s d ng ng n, ch y u mang tính ch t t i s ng, cho nên trong
s n xu t nông nghi p ph i g n li n v i ch đ b o qu n, v n chuy n, ch bi n thích h p và ph i có th tr ng tiêu th
Ngoài ra, còn có m t s đ c tr ng khác nh kinh t h v a là đ n v s n
xu t, v a là m t đ n v tiêu dùng, kinh t h là đ n v t nhiên t t o ngu n lao
đ ng…
Do nh ng đ c tr ng nh v y mà h s n xu t t xa x a cho đ n nay, t t
c các n c luôn là đ n v kinh t c b n c a n n s n xu t nông nghi p
1.1.2 Tín d ng ngân hàng và nhu c u v n cho phát tri n kinh t nông nghi p nông thôn và nông dân:
1.1.2.1 Khái ni m v tín d ng Ngân hàng:
Tín d ng là m t ph m trù kinh t , ra đ i và t n t i qua nhi u hình thái kinh t xã h i T tín d ng có ngu n g c t ti ng latinh là creditium có ngh a là
s tin t ng tín nhi m, d a trên s tin t ng tín nhi m đó s th c hi n các quan
h vay m n d i hình thái ti n t ho c v t ch t trong m t th i gian nh t đ nh
Vì v y, n u nghiên c u tín d ng t giác đ quan h kinh t t m vi mô thì tín
d ng là s vay m n gi a hai ch th kinh t , gi a ng i cho vay và ng i đi vay, trên c s th a thu n v th i h n tr n , m c lãi c th Còn n u chúng ta nhìn trên giác đ kinh t v mô thì tín d ng là s v n đ ng v n t n i th a đ n
n i thi u S v n đ ng này bi u hi n qua s đ :
Giá tr ( hàng hóa, ti n t )
Sau m t th i gia nh t đ nh:
Giá tr ( hàng hóa, ti n t )
Ng i cho vay trên c s tín nhi m ng i đi vay, đó là s hoàn tr đúng
h n c a kho n tín d ng (c g c và lãi) s chuy n giao m t l ng giá tr tín d ng
Trang 21cho ng i đi vay Ni m tin y có th đ c th c hi n tr n v n, ch khi nào quá trình v n đ ng ng c chi u c a m t l ng giá tr ti n t t ng i đi vay tr v
ng i cho vay, t c quay v đi m xu t phát ban đ u Ni m tin s không đ c
th c hi n tr n v n ho c không đ c th c hi n khi kho n vay không đ c hoàn
tr ho c hoàn tr sai h n T đó có th đ a ra khái ni m t ng quát v tín d ng
nh sau: “Tín d ng là m t ph m trù kinh t ph n ánh s chuy n nh ng s
d ng v n t ng i s h u sang cho ng i s d ng trong m t th i gian nh t đ nh
v i m t kh a chi phí nh t đ nh”
1.1.2.2 Nhu c u v n và s phát tri n kinh t h gia đình:
Th tr ng v n ra đ i xu t phát t nh ng đòi h i khách quan c a n n s n
xu t xã h i, đó là nhu c u giao l u v n gi a các ch th kinh t Trong n n kinh
t th tr ng, nhu c u giao l u v n là m t t t y u khách quan b i vì vào b t c
th i đi m nào c ng đ u xu t hi n tr ng thái có nh ng ng i có v n nh ng ch a
có nhu c u s d ng, đ ng th i c ng có nh ng nhu c u v v n nh ng b n thân
l i không có v n đ trang tr i các nhu c u y Tr ng h p này th ng x y ra
đ i v i kinh t h c bi t, n c ta đi lên công nghi p hóa, hi n đ i hóa t
m t n n s n xu t nh bé l c h u, vi c c n m t nhu c u v n nh t đ nh đ mua
s m t li u s n xu t và các chi phí cho s n xu t là đi u r t c n thi t
i t ng đ đ u t v n c a h nông dân là r t đa d ng, phong phú b i các h ph n l n nông thôn là s n xu t kinh doanh t ng h p Nh ng nhìn chung, chi phí cho các đ i t ng c th cho các ngành ngh đó là:
- Ngành tr ng tr t: th ng đ u t cho các chi phí c i t o đ t, gi ng cây, chi phí thu l i, phân bón, thu c b o v th c v t, chi phí thu ho ch, chi phí sau thu ho ch, mua s m thi t b công c s n xu t, lao đ ng thuê ngoài…
- Ngành ch n nuôi: chi phí chu ng tr i, ao h , con gi ng, th c n gia súc, thú y và ch m sóc đ ng v t, chi phí môi tr ng…
- Ngành ng nghi p: chi phí tàu thuy n, ng c , chi phí v ch đ b o
qu n, ch bi n…
Trang 22- Ngành lâm nghi p: chi phí cho vi c tr ng, ch m sóc, b o v r ng, khai thác, ch bi n lâm s n…
- Các ngành ngh nông thôn: chi phí nguyên li u đ u vào tu theo t ng ngành ngh có th khai thác t i ch , ho c mua nguyên li u, nhiên li u cho quá trình s n xu t kinh doanh, mua s m máy móc thi t b
1.2 c đi m cho vay h gia đình và vai trò c a tín d ng h gia đình trong vi c phát tri n nông nghi p, nông thôn:
1.2.1 c đi m cho vay h gia đình:
1.2.1.1 V n ng l c tài chính h gia đình:
i v i h gia đình nh ng vùng nông nghi p, nông thôn có đi u ki n
v tài chính th ng r t khó kh n, v n t có đ đ u t s n xu t kinh doanh ít,
hi u qu kinh t còn th p, vi c s n xu t còn ph thu c nhi u vào đi u ki n th i
ti t, v nào m a thu n gió hòa thì có thu nh p, còn n m nào th i ti t b t th ng,
v sau thu ho ch, m c sinh l i trên ph ng án không l n Hi n nay h vay v n
n c ta di n tích canh tác còn ít, phân tán nhi u n i, không t p trung, s n xu t còn manh mún hi u qu kinh t không cao
1.2.1.3 M c đ u t đ i v i h gia đình:
i v i s ti n cho vay h nông dân còn th p, còn nhi u món vay nh l ,
s h vay 10-20 tri u chi m t tr ng r t l n trong c c u cho vay c a Ngân hàng, tr c đây cho vay tín ch p đ i h nông dân ch 10 tri u đ ng Hi n nay
m c tín ch p đ c nâng lên đ n 50 tri u đ ng đ i v i h nông dân Tình hình
m t s đ a ph ng hi n nay vi c c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t còn
ch m làm nh h ng r t l n đ n h nông nghi p khi đ n Ngân hàng vay v n
ph c v cho đ u t s n xu t kinh doanh
Trang 231.2.1.4 M c đ ch p hành ngh a v đ i v i Ngân hàng c a h gia đình:
Vi c ch p hành các qui đ nh c a Ngân hàng v tr lãi, n g c đ i v i khách hàng l nh v c nông nghi p, nông thôn vùng sâu vùng xa, đ c bi t đ i
v i bà con dân t c thi u s còn l i trông ch vào nhà n c, n u đ c mùa, làm n có hi u qu thì tr n , còn m t mùa, thiên tai thì không hoàn thành ngh a
v đ i v i Ngân hàng, vi c x lý tài s n c a Ngân hàng Nông nghi p đ thu h i
n vay c ng g p nhi u khó kh n vì Ngân hàng không ch kinh doanh vì m c tiêu l i nhu n mà còn vì m c tiêu chính tr - xã h i
1.2.2 Vai trò c a tín d ng trong vi c phát tri n kinh t nông nghi p, nông thôn:
Ngân hàng có tác đ ng r t l n đ n n n kinh t , v i nhi u s n ph m d ch
v khác nhau, trong đó huy đ ng v n và cho vay đóng vai trò h t s c quan
tr ng là đòn b y giúp n n kinh t phát tri n v i công c đi u hành là lãi su t huy
đ ng và lãi su t cho vay Tín d ng đ i v i nông nghi p và nông thôn có các vai trò nh sau:
- Cung c p v n cho s n xu t kinh doanh: Thông qua tín d ng ngân hàng
ng i s n xu t có thêm v n s n xu t kinh doanh, mua s m máy móc thi t b
ph c v nông nghi p, đ u t mua gi ng, v t t k thu t, áp d ng khoa h c k thu t vào s n xu t góp ph n chuy n d ch c c u cây tr ng, v t nuôi h p lý
- Xóa đói gi m nghèo, nâng cao đ i s ng cho ng i nông dân: Thông qua các kho n vay u đãi nh cho vay vùng sâu vùng xa, cho vay kh c ph c h u
qu thiên tai… giúp cho ng i dân nông thôn có v n s n xu t, các vùng thiên tai ph c h i s n xu t, góp ph n thi t th c vào ch ng trình “xóa đói gi m nghèo” nông thôn
- Kích thích nông dân làm n có hi u qu : V i nguyên t c vay có hoàn tr
g c và lãi, ng i dân không còn l i vào s bao c p c a nhà n c, t o đ ng l c cho ng i dân ph i s d ng đ ng v n vay c a ngân hàng sao cho có hi u qu
Trang 24cao nh t đ hoàn tr v n cho ngân hàng đ ng th i có th ng d ph c v cu c
s ng và đ tái s n xu t
- Công nghi p hóa – hi n đ i hóa nông nghi p nông thôn: Công nghi p hóa – hi n đ i hóa nông nghi p nông thôn g n li n v i vi c s d ng các ti n b khoa h c k thu t, quy trình s n xu t tiên ti n và ph ng pháp qu n lý khoa h c vào s n xu t nh m thâm canh t ng n ng su t, ch t l ng theo h ng s n xu t hàng hóa Xây d ng c s h t ng nông thôn “đi n, đ ng, tr ng, tr m” đ thúc đ y s n xu t công nghi p, d ch v trên đ a bàn nông thôn phát tri n
1.3 Các nhân t nh h ng đ n tín d ng c a Ngân hàng trong vi c cho vay phát t ri n kinh t h gia đình:
1.3.1 Các nhân t thu c v s n xu t nông nghi p:
1.3.1.1 Tính đa d ng, đ c thù đ i v i s n xu t nông nghi p:
Ph m vi ho t đ ng c a tín d ng ngân hàng r t r ng l n c m t th
tr ng nông thôn và thành th , các đ i t ng c p tín d ng trong kinh t h r t đa
d ng và phong phú, tu theo ngành ngh h tham gia và s n xu t kinh doanh mà
đ i t ng c p tín d ng khác nhau, bao g m các ngành: tr ng tr t, ch n nuôi, đánh b t h i s n, lâm nghi p, ngh ti u th công nghi p, ch bi n…, h nông dân h s ng có tính c ng đ ng r t cao, h nông dân Vi t Nam gi v trí quan
tr ng trong n n kinh t nông nghi p c đi m c a h nông dân Vi t Nam là
g n bó, có tính ch t truy n th ng c hai m t v t ch t kinh t và tinh th n, có quy n l i cùng h ng và khó kh n cùng ch u n m b t các thành t u khoa
h c m i áp d ng vào s n xu t nông nghi p, h r t n ng đ ng và nh y bén, luôn
bi t thích nghi v i m i hoàn c nh đ h ng đ n m c tiêu thoát nghèo và ti n lên làm giàu cho b n thân và gia đình h
1.3.1.2 N n s n xu t nông nghi p nh l , công nghi p hóa nông nghi p, nông thôn ch a cao:
Kinh t h Vi t Nam là thành ph n kinh t đ ng nh t, nh ng đ i b
ph n trong s đó v n còn duy trì kinh t ti u nông v i quy mô s n xu t nh , s n
xu t hàng hoá m i trong giai đo n phát tri n ban đ u, m c s ng v n còn th p và
Trang 25đang có xu h ng t ng d n lên Song bên c nh đó ru ng đ t là t li u s n xu t
ch y u, c b n c a h s n xu t nông nghi p nh ng còn r t manh mún, nh l ,
đ phì c a đ t ngày càng gi m, do quá trình canh tác ng i s d ng đ t thi u
ki n th c, thi u thông tin, thi u v n nên vi c đ u t thâm canh, ph c h i đ phì
c a ru ng đ t, ch a đ bù đ p cho s tiêu hao c a chu k s n xu t làm cho đ t ngày càng b c màu M t khác, do s manh mún v ru ng đ t nên vi c áp d ng
c gi i hoá trong nông nghi p g p khó, nh h ng đ n n ng su t lao đ ng trong
s n xu t nông nghi p nói chung và kinh t h nói riêng
1.3.2 Các nhân t v c ch chính sách đ i v i tín d ng h gia đình:
Chính sách đ i m i trong nông nghi p đã t o đi u ki n khách quan thu n
l i và c n thi t cho vi c đ u t tín d ng vào n n kinh t nói chung và đ i v i kinh t h gia đình nói riêng, là b c ti n quan tr ng đ tín d ng Ngân hàng
th c hi n công cu c đ i m i m t cách sâu s c và toàn di n, làm cho tín d ng ngân hàng th c s là đòn b y kinh t nh t là kinh t h gia đình trong s nghi p
công nghi p hoá, hi n đ i hoá nông nghi p, nông thôn
1.4 Bài h c kinh nghi m phát tri n tín d ng nông nghi p, nông thôn
c n đ m nhi m t t h n nh ng nhi m v sau:
- Ti p t c c i thi n h th ng chính sách h tr nông dân, h tr phát tri n nông thôn và đ u t tài chính cho nông thôn, nâng cao đ i s ng ng i dân đây
Trang 26- V a t ng đ u t cho máy móc, công ngh ph c v nông nghi p,
v a c n b o đ m đ u ra cho các s n ph m v i vi c mua vào và tích tr các s n
ph m nông nghi p chính, nh ng c c, khoai tây, lúa m ch, b p, đ u nành, d u
h t, nh m bình n giá l ng th c Th c t cho th y, vi c làm này là đi u ki n quan tr ng nh t đ nông dân ch đ ng, t tin và n ng đ ng huy đ ng các ngu n
n i l c cho phát tri n s n xu t và t c i thi n đ i s ng c a mình theo các đ t hàng c a Chính ph hay doanh nghi p bao tiêu s n ph m, c ng nh tránh đ c
s c ép b t l i c a th tr ng và các ho t đ ng đ u c
Th hai, v đa d ng hóa ngu n v n đ u t cho nông nghi p và nông thôn:
đ m b o ngân hàng c b n s có m t t i kh p các làng m c, th tr n, cung c p các kho n tín d ng l n và d ch v b o hi m nông thôn, góp
ph n thu h p kho ng cách phát tri n gi a nông thôn và thành th , Chính ph Trung Qu c ch tr ng ban hành các bi n pháp huy đ ng v n t nhi u ngu n khác nhau đ h tr khu v c vùng sâu, vùng xa Theo đó:
- Yêu c u các ngân hàng gia t ng cho vay tín d ng nông nghi p Ngân hàng Trung ng Trung Qu c d tính, có kho ng 2/3 trong t ng s h n 70 tri u nông dân b thi u d ch v ngân hàng, m c d u kho n tín d ng và kho n cho vay trong Qu tín d ng nông thôn Trung Qu c m i n m t ng 20%, cao h n so v i
m c bình quân c n c
- Khuy n khích phát tri n các ngân hàng nh , các công ty cho vay v n
nh m d n ngu n v n ch y v th tr ng tài chính nông thôn
- D ki n ban hành nh ng quy t c m i trong thu mua và sáp nh p nh ng
t ch c tài chính nông thôn v a và nh , c th , s ti p t c các c i cách n i l ng quy đ nh v gi i h n s h u không quá 10% t ng c ph n c a m t c quan ngân hàng nông thôn, đi u này hy v ng giúp đa d ng hóa quy n s h u c a các c quan tài chính nông thôn, c ng nh giúp ngày càng nhi u nhà đ u t ti p c n
đ c th tr ng tài chính nông thôn
Trang 27- Khuy n khích các nhà đ u t n c ngoài tham gia th tr ng tài chính nông thôn d i d ng thích h p, nh m chi nhánh hay l p các liên doanh ngân hàng Trên th c t , t i Trung Qu c, HSBC đã m chi nhánh đ u tiên Thành
ô n m 2009, tr thành ngân hàng n c ngoài đ u tiên xâm nh p vào th tr ng tài chính nông thôn Trung Qu c M t s ngân hàng hàng đ u khác nh Citibank
và Standard Charter c ng th hi n s quan tâm đ n th tr ng này
- C p u đãi thu cho các doanh nghi p đ u t vào khu v c nông thôn Trong m t n l c l p đ y kho ng cách phát tri n gi a các khu v c thành th và nông thôn, Chính ph s ban hành thêm các chính sách h tr đ khuy n khích
đ u t c a các l c l ng xã h i vào khu v c nông thôn Các doanh nghi p thành
l p các qu phúc l i nông thôn s đ c gi m thu , cao nh t là 12% l i nhu n hàng n m
Th ba, v hi n đ i hóa nông nghi p và nông thôn:
V i quan ni m phát tri n nông nghi p hi n đ i là m c tiêu chính trong
vi c chuy n đ i tính ch t c a t ng tr ng kinh t đ t n c, Trung Qu c ch
tr ng:
- T ng c ng đ u t công ngh , hi n đ i hóa nông nghi p, nghiên c u các lo i gi ng m i, h tr ch ng trình bi n đ i gien, đ u t h th ng t i tiêu,
c i t o đ t nh m t ng s n l ng và ch t l ng nông s n
- Thúc gi c các b , ngành liên quan nghiên c u các chính sách u đãi đ
h ng thêm các ngu n nhân l c đ c đào t o và các vi n nghiên c u khoa h c
v các khu v c nông thôn
- Kêu g i và khuy n khích các nhà đ u t và các ho t đ ng đ u t phát tri n b t đ ng s n và các k t c u h t ng kinh t - xã h i khác nông thôn
Th t , v h tr nông dân b o v quy n l i và hòa nh p vào đ i s ng đô
th :
Trang 28Theo các c tính m i nh t, có t i 60% trong s 150 tri u lao đ ng nh p
c sinh ra trong nh ng n m 1980 và 1990, không bi t làm nông nghi p, nh ng
c ng đang lao đao v i cu c s ng t i thành ph Vì v y, Nhà n c c ng ch
tr ng có thêm nh ng bi n pháp m i nh m giúp nh ng ng i nông dân hòa
nh p h n vào cu c s ng thành th ; trong đó n i b t là:
- Coi tr ng bi n pháp phát tri n các thành ph , th tr n nh và v a nh là
tr ng tâm trong k ho ch đô th hóa c a Trung Qu c th i gian t i
- ng th i, Nhà n c c ng s gi m b t nh ng h n ch đ i v i h kh u
th ng trú đ có thêm nhi u nông dân có th chuy n v thành ph và đ c
h ng các quy n l i c ng nh d ch v công c ng gi ng nh các c dân thành
ph g c
- Ng i lao đ ng nh p c c ng s đ c tham gia các ch ng trình b o
hi m y t và l ng h u c b n t i các thành ph Chính ph c ng s n l c gi i quy t các v n đ nh h ng x u đ n l i ích c a nông dân nh vi c thu h i đ t, ô nhi m và qu n lý tài s n chung Chính ph có th s l p m t kênh thông tin đ
ng i dân nông thôn bày t các yêu c u, c ng nh đ b o v các quy n và l i ích c a h m t cách h p pháp.(Theo T p chí Ngân hàng s 22/2010)
1.4.2 Kinh nghi m phát tri n tín d ng nông nghi p h gia đình Pháp:
Pháp là m t trong nh ng n c có n n nông nghi p phát tri n m nh, 54%
di n tích đ t đai dành cho nông nghi p, v i 890.000 nông dân, 367.000 trang
tr i, 10.000 công ty ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p Th tr ng tiêu dùng
n i đ a c a Pháp có 60 tri u dân.Hi n nay, nông nghi p c a Pháp đ ng th 2 trong liên minh EU và đ ng th 3 trên th gi i
Chính sách b o hi m nông nghi p Pháp g m 3 m c đ :
- Nh ng r i ro th ng xuyên x y ra nh ng không nghiêm tr ng C p đ
b o hi m này đ c Chính ph tr giúp, tr giá nh ng ch trong th i gian ng n;
Trang 29- Nh ng r i ro ít x y ra nh ng nghiêm tr ng C p đ b o hi m này đ c các t ch c trung gian đ ng ra x lý;
- Nh ng r i ro ít nghiêm tr ng không x y ra th ng xuyên, không đ c
b o hi m
th c hi n chính sách b o hi m nông nghi p, Pháp có các công c qu n
lý v k thu t nh d báo th i ti t, h p tác k thu t các trang tr i và các công c công c ng nh thành l p qu b i th ng thiên tai, bi n đ i khí h u, qu c a
nh ng nhà s n xu t; Ch đ gi m các chi phí xã h i, tài chính: mi n gi m thu , cho vay u đãi… Nh ng công c này dùng đ gi i quy t r i ro v thiên tai
nh ng c n có s đóng góp c a nông dân bên c nh s h tr c a Nhà n c
Trong b i c nh hi n nay, khi chính sách nông nghi p thay đ i thì chính sách b o hi m c ng thay đ i theo Do nông nghi p ph i đ i phó v i r t nhi u
r i ro nên vai trò c a b o hi m là r t c n thi t Pháp có đ nh h ng phát tri n
b o hi m nông nghi p là m r ng ph m vi b o hi m, đa d ng hóa công c qu n
lý r i ro, ngoài ra còn thành l p các qu v r i ro s c kh e và môi tr ng
Qu b o hi m qu c gia đ c thành l p n m 1964, dùng đ b i th ng các thi t h i cho ng i nông dân khi g p thiên tai s nh n đ c các kho n b i
th ng ho c tr giá t Chính ph Các kho n này ch đ h tr tái s n xu t c a nông dân
So v i các n c khác, Pháp m i th c hi n l nh v c b o hi m nên đang
ph i đ a ra nh ng c i cách, m t trong nh ng c i cách đó là vi c tái b o hi m (nh ng công ty l n mua l i b o hi m c a nh ng công ty b o hi m nh ) Công ty
nh th ng ch đ kh n ng chi tr 120% thi t h i, n u thi t h i quá l n thì công ty l n s ch u trách nhi m chi tr ph n còn l i, tuy nhiên n u m c b i
th ng v t quá 350 tri u Euro, Nhà n c s ch u trách nhi m b i th ng cho nông dân
Do g p khó kh n v ngân sách và quy trình nh n tr giúp khá ph c t p nên hi n nay Chính ph Pháp đã c i cách ch đ b o hi m nh ti n hành b o
Trang 30hi m theo t ng lo i hình s n ph m, t ng lo i hình trang tr i, khuy n khích các công ty b o hi m t nhân và cho phép h c nh tranh, Chính ph không can thi p vào ho t đ ng b o hi m này
M ng l i tín d ng nông nghi p Pháp ngoài s tham gia c a ngân hàng trung ng còn có 7 ngân hàng t nhân B Tài chính đ c giao nhi m v xây
d ng th t c đ ng ký cho vay lãi su t u đãi, B Nông nghi p qu n lý toàn b quá trình, khi c n thi t, ngân hàng s tham kh o ý ki n c a B Nông nghi p
M c vay u đãi tùy thu c vào các y u t nh u đãi cho nông dân m i tham gia
s n xu t, ít v n, thi u kinh nghi m…
Chính sách u đãi còn liên quan đ n h tr các v n đ khác khi nông dân
g p khó kh n b t th ng, c th là giãn n cho nông dân Ngoài ra, Chính ph Pháp còn có chính sách b o đ m cho s n xu t nông nghi p, cho ho t đ ng tín
d ng c a ngân hàng qua nhi u hình th c nh b o đ m 50% (có th lên đ n 80%, tùy tr ng h p) ti n ngân hàng cho vay S đ m b o c a Nhà n c đã đóng góp m t ph n quan tr ng trong vi c phát tri n ngành nông nghi p, k t qu
là giá tr nông s n nh vào chính sách này đã đ c nâng cao h n, th tr ng bình n h n (Theo tap chí tài chính s 8/2012)
1.4.3 Kinh nghi m phát tri n tín d ng nông nghi p h gia đình Thái Lan:
Dù đã và đang chuy n sang n n kinh t d a vào công nghi p nh ng lúa
v n là m t lo i cây tr ng quan tr ng nh t c a Thái Lan Là qu c gia có di n tích
đ t tr ng lúa đ ng th 5 trên th gi i nh ng nhi u n m qua, xu t kh u g o c a Thái Lan luôn đ ng đ u (chi m kho ng 30% s n l ng toàn c u) N m 2011,
m c dù b thiên tai l l t l n nh t trong l ch s , xu t kh u g o c a Thái Lan v n
đ t 10,6 tri u t n, thu nh p 200 t bath T tháng 1-4/2012, cho dù nhi u n c khác b t đ u v n lên trong xu t kh u g o nh ng l ng xu t kh u g o c a Thái
v n đ t 2,7 tri u t n, đ ng s 1 th gi i
Trang 31Thành công này c a Thái Lan tr c tiên ph i k t i vai trò c a Nhà n c
do đã đ nh h ng chi n l c phát tri n kinh t đúng đ n Nhà n c Thái Lan xác đ nh l y u tiên phát tri n nông nghi p làm chi n l c c b n cho phát tri n toàn b n n kinh t
Chính ph th c hi n các chính sách v u đãi, nâng đ s n xu t nông nghi p, nh t là s n xu t lúa g o.Nh ng bi n pháp nh chính sách tr c p giá,
đ u t và cho vay, nh t là gi i quy t t t khâu v n và k thu t nh m phát huy t i
đa kh n ng s n xu t lúa g o c a nông dân
Chính ph Thái Lan h t s c chú tr ng xây d ng c s thi t b h t ng cho
s n xu t nông nghi p T nh ng n m 1960 t i nay, Nhà n c đã đ u t hàng
tr m t bath vào công cu c này, nh t là th y l i và giao thông nông thôn Hi n nay, c s h t ng c a nông thôn Thái Lan vào lo i hi n đ i b c nh t ông Nam Á
Nhi u n m qua, Chính ph áp d ng m c giá đ c quy n trong nh p kh u,
gi m c giá trong n c th p, hi u qu đ t đ c là nhà nông Thái Lan có thu
nh p cao khi ch t p trung vào s n xu t nông nghi p Nhi u u đãi v v n và
t ng c ng b o hi m cho ng i nông dân đ c th c hi n, thu nông nghi p
đ c bãi b
nâng doanh thu xu t kh u g o, Chính ph Thái Lan chi ra kho ng 470
t bath (g n 16 t USD) đ h tr giá mua lúa cho nông dân M c dù còn gây nhi u tranh cãi nh ng m t s chuyên gia kinh t cho r ng chính sách c a Chính
ph Thái Lan b ti n mua thóc giá cao t nông dân sau đó bán l i cho doanh nghi p và các nhà xu t kh u có th s khuy n khích nông dân Thái Lan m r ng
di n tích tr ng lúa trong nh ng n m t i (Theo T p chí Tài chính s 8/2012)
Trang 32K T LU N CH NG 1
Trong ch ng 1, tác gi đã trình bày t ng quát v c s lý lu n v cho vay đ i v i h gia đình, ch tr ng c a chính ph v nông nghi p, nông thôn trong quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa Kinh nghi m m t s qu c gia đ i
v i cho vay l nh v c nông nghi p, nông thôn
Ngoài ra ch ng 1 tác gi còn trình bày quy trình nh ng khó kh n đ i
v i cho vay h gia đình, c ch chính sách c a nhà n c đ i v i nông nghi p, nông thôn
Làm rõ c s lý lu n ph c v cho vi c phân tích đánh giá th c tr ng v tín d ng l nh v c nông nghi p, nông thôn và nông dân ch ng ti p theo
Trang 33đ u thành l p Ho t đ ng kinh doanh luôn t ng tr ng qua t ng n m, l i nhu n
n m sau cao h n n m tr c, ngoài vi c đáp ng đ yêu c u trong kinh doanh còn đóng góp vào m t ph n l i nhu n cho Agribank
V i c c u g m Ban giám đ c và 8 phòng nghi p v : Phòng K Toán – Ngân qu , Phòng Tín d ng, Phòng Kinh doanh ngo i h i, Phòng Vi vính – Tin
h c, Phòng Ki m tra Ki m soát n i b , Phòng K ho ch T ng h p, Phòng t
ch c hành chính và Phòng Marketing & DV khách hàng cùng v i 29 chi nhánh
và Phòng giao d ch tr c thu c đ t t i trung tâm huy n, th xã và các xã vùng xa trên đ a bàn t nh nh m đáp ng m t cách t t nh t cho g n 60.000 khách hàng truy n th ng t i Agribank CN Bình Ph c, t ng d n và huy đ ng v n luôn chi m t tr ng trên 50% t ng s c a các TCTD trên đ a bàn t nh Bình Ph c
Hi n t ng CBNV toàn t nh h n 350 ng i, trong đó 80% là CBNV trình đ i
h c và sau i h c
V i h n 80% d n là cho vay nông nghi p nông thôn, có th nói nông nghi p nông thôn đang là th tr ng truy n th ng và gi vai trò ch đ o xuyên
su t trong ho t đ ng kinh doanh t i Ngân hàng Agribank chi nhánh Bình
Ph c c ng là m t kênh phân ph i ngu n v n hi u qu đ n v i bà con nông dân, giúp nông dân vùng sâu, vùng xa có ngu n v n s n xu t kinh doanh, t ng
Trang 34b c nâng cao ch t l ng cu c s ng, th c hi n t t chính sách nông nghi p, nông thôn c a ng và Nhà n c V i nh ng thành qu đã đ t đ c Agribank
CN Bình Ph c x ng đáng đ c Ch t ch n c trao t ng Huân ch ng lao
đ ng H ng nh t và vinh h nh hai l n đ c Th t ng t ng B ng khen đ t thành tích xu t s c trong ho t đ ng kinh doanh
2.2 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn đ i v i h gia đình:
2.2.1 Khái quát chung tình hình kinh t - xã h i t nh Bình Ph c t khi tái l p t nh đ n nay:
2.2.1.1 Tình hình kinh t xã h i chung:
- Bình Ph c là m t t nh trung du mi n núi đ c tách ra t 5 huy n phía
b c c a t nh Sông bé c t ngày 01/01/1997 Hi n nay có t ng c ng 10 huy n
và th xã trong toàn t nh v i s h dân kho ng 250.000 h , dân s kho ng 900.000 ng i, n m phía Tây c a vùng ông Nam B , phía ông giáp t nh Lâm ng và ng Nai, phía Tây giáp t nh Tây Ninh và Campuchia, phía Nam giáp t nh Bình D ng và phía B c t nh k L k và Campuchia
- a hình vùng lãnh th Bình Ph c là cao nguyên phía B c và ông
B c, d ng đ a hình đ i núi, th p d n v phía Tây và Tây Nam
- Bình Ph c n m trong vùng mang đ c tr ng khí h u nhi t đ i c n xích
đ o gió mùa, có 2 mùa rõ r t: mùa m a và mùa khô Nhi t đ bình quân trong
n m cao đ u và n đ nh t 25,80C - 26,20C
- T nh Bình Ph c có t ng di n tích t nhiên là 6.855,99 km2, có 7 nhóm
đ t chính v i 13 lo i đ t Theo phân lo i, đ t ch t l ng cao tr lên có 420.213
ha, chi m 61,17% t ng di n tích đ t t nhiên, đ t có ch t l ng trung bình là 252.066 ha, chi m 36,78% di n tích đ t t nhiên và đ t có ch t l ng kém, ho c
c n đ u t ch có 7.884 ha, chi m 1,15% t ng di n tích đ t lâm nghi p R ng
c a tnh Bình Ph c đóng vai trò h t s c quan tr ng trong vi c b o v môi
Trang 35tr ng sinh thái c a vùng ông Nam B , có tác d ng tham gia đi u hoà dòng
ch y c a các con sông
- T ng di n tích đ t lâm nghi p c a t nh Bình Ph c chi m 351.629 ha,
b ng 51,3% t ng di n tích đ t toàn t nh Trong đó đ t có r ng là 165.701 ha,
b ng 47,12% so di n tích đ t lâm nghi p V trí c a r ng t nh Bình Ph c đóng vai trò h t s c quan tr ng trong vi c b o v môi tr ng sinh thái c a vùng ông Nam B , có tác d ng tham gia đi u hoà dòng ch y c a các con sông
- ã phát hi n đ c 91 m , đi m qu ng, đi m khoáng v i 20 lo i khoáng
s n có ti m n ng tri n v ng khác nhau thu c 4 nhóm: nguyên li u phân bón, kim lo i, phi kim lo i, đá quý và bán quý Trong đó nguyên v t li u xây d ng (đá, cát, sét, laterit, puz lan), cao lanh, đá vôi… là lo i khoáng s n có tri n
d ng 18 km đ ng quanh núi Bà Rá, ký h p đ ng đ u t tuy n cáp treo v i s
v n đ u t kho ng 48 t đ ng)
- Bình Ph c có đi u ki n t nhiên, khí h u, đ c bi t là đ t có ch t l ng cao chi m t i 61% di n tích r t phù h p v i các lo i cây công nghi p có giá tr cao nh cao su, đi u, cà phê, tiêu và m t s cây tr ng hàng n m nh b p, mì,
đ u đ ây là y u t c b n nh m t o ra ngu n nguyên li u phong phú đ phát tri n công nghi p ch bi n, xu t kh u.Có ngu n tài nguyên khoáng s n, trong
đo đáng l u ý là m đá vôi Tà Thi t cung c p nguyên li u cho s n xu t xi m ng, cao lanh, đá xây d ng, sét, g ch ngói… đ m b o cho nhu c u phát tri n trong
t nh.T nh c ng có ti m n ng l n v r ng và đ t r ng có th phát tri n và khai thác có hi u qu ti m n ng này
Trang 362.2.1.2 ánh giá tình hình kinh t t nh Bình Ph c đ n n m 2011:
T ng s n ph m trong t nh (GDP) th c hi n 6.874,4 t đ ng, Trong đó, nông - lâm - th y s n chi m 44,73%; công nghi p - xây d ng chi m 28,74%;
d ch v chi m 26,54%; GDP bình quân đ u ng i 27,28 tri u đ ng, t ng
đ ng 1.296 USD C th các l nh v c nh sau:
Tr ng tr t: toàn t nh gieo tr ng 432.349 ha, t ng s n l ng l ng th c có
h t 60.204 t n.T ng di n tích cây lâu n m c n m 2011 toàn t nh có 382.932
ha Trong đó: cao su 203.418 ha, đi u 147.502 ha, cà phê 13.939 ha S n l ng
m t s cây lâu n m ch y u: cao su c 215.506 t n, đi u c 151.431 t n, h t tiêu c 26.908 t n
V ch n nuôi: tính đ n ngày 01/10/2011, toàn t nh có 14.062 con trâu, 44.244 con bò, 199.436 con heo và 3,187 tri u con gia c m Tình hình ch n nuôi phát tri n khá n đ nh, nh t là đàn heo và gia c m
Lâm nghi p: trong n m 2011 tr ng m i đ c 200 ha r ng s n xu t, ch m sóc r ng tr ng 35.666 ha, khoanh nuôi tái sinh 114 ha; tri n khai th c hi n
tr ng cây lâm nghi p phân tán n m 2011 đ c 89.824 cây
Giá tr s n xu t công nghi p n m 2011 c th c hi n 5.685,9 t đ ng Chia theo ngành ngh : công nghi p khai thác m c th c hi n 49 t đ ng (chi m 0,9%), công nghi p ch bi n c th c hi n 4.954 t đ ng (chi m 87,1%),công nghi p s n xu t và phân ph i đi n n c c th c hi n 683 t đ ng (chi m 12%)
Ho t đ ng ngân hàng: các t ch c tín d ng trên đ a bàn t nh ti p t c có
nhi u hình th c huy đ ng ngu n ti n t m th i nhàn r i trong dân c , nh ng v n
đ m b o quy đ nh v m c lãi su t huy đ ng t i đa n 31/12/2011, t ng ngu n
v n huy đ ng trên đ a bàn t nh c đ t 13.500 t đ ng, t ng 5.002 t đ ng so
v i đ u n m, t l t ng là 58,86%
Trang 37C c u tín d ng đi u ch nh theo h ng gi m d n t tr ng d n cho vay
l nh v c phi s n xu t, u tiên v n tín d ng cho l nh v c nông nghi p, nông thôn Lãi su t cho vay tuy m c cao nh ng đ m b o hài hòa l i ích c a khách hàng
và ngân hàng, chia s khó kh n v i ng i dân, doanh nghi p, c th đ i v i l nh
v c u tiên lãi su t cho vay ph bi n m c 17-19%/n m n 31/12/2011, t ng
d n cho vay c a các t ch c tín d ng đ t 13.050 t đ ng, t ng 1.603 t đ ng
so v i đ u n m, t l t ng 14%; t l n x u chi m 1,9% t ng d n cho vay Ngành ngân hàng đã t ch c tri n khai th c hi n nghiêm Ngh quy t s 11/NQ-CP ngày 24/02/2011 c a Chính ph và Ch th s 01/CT-NHNN ngày 01/3/2011 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam, đ m b o t ng tr ng tín d ng d i 20%, ch a phát hi n t ch c tín d ng vi ph m
2.2.2 Vai trò c a h gia đình đ i v i nông nghi p, nông thôn và chính sách c a ng và nhà n c đ i v i nông nghi p, nông thôn:
2.2.2.1 Vai trò c a h gia đình đ i v i nông nghi p, nông thôn:
- H gia đình có vai trò h t s c quan trong đ i v i nông nghi p, nông thôn, v i h n 70% dân s s ng nông thôn H gia đình có vai trò r t quan
tr ng trong quá trình tích l y t b n cho công nghi p hóa, hi n đ i hóa
- Trong đi u ki n n n kinh t n c ta đi lên t đi m xu t phát th p, thu
nh p t nông nghi p còn l n, ngu n thu nh p t xu t kh u nông s n và các s n
ph m t nông – lâm - ng – diêm nghi p chi m v trí c c k quan tr ng t o ra ngu n ngo i tê đ nh p kh u máy móc thi t b và công ngh tiên ti n ph c v cho công nghi p hóa – hi n đ i hóa đ t n c Nông nghi p, nông thôn không
ch t o ra ngu n ngo i t mà còn hình thành các khu đô th thông qua công nghi p ch bi n và các lo i hình d ch v phát tri n trong các vùng s n xu t nguyên li u
- Nông nghi p, nông thôn là ngu n cung c p nhân l c đ th c hi n công nghi p hóa - hi n đ i hóa Quá trình phát tri n theo h ng hi n đ i g n li n v i
vi c chuy n d ch c c u lao đ ng t nông thôn ra thành th , t nông nghi p sang
Trang 38phi nông nghi p T l lao đ ng trong nông nghi p gi m đi m t ph n do áp
d ng công nghi p hóa trong nông nghi p và m t ph n chuy n d ch sang các ngành công nghi p d ch v t o ra giá tr kinh t cao h n
- Nông nghi p nông thôn là tr tr ng r ng l n cho công nghi p hóa –
hi n đ i hóa, mu n công nghi p hóa – hi n đ i hóa ph i d a vào n i l c mà trong đó th tr ng nông thôn n c ta r t r ng l n, m c đ tiêu dùng c a nông thôn r t quan tr ng, nh h ng r t l n đ n t c đ phát tri n công nghi p, d ch
v
2.2.2.2 Chính sách c a ng và nhà n c đ i v i nông nghi p, nông thôn:
- i h i VI (1986) c a ng đã v ch ra nh ng chính sách và đ ng l i
đ i m i, xác đ nh ph ng h ng m i cho phát tri n nông nghi p, kh c ph c
nh ng sai l m trong qu n lý nông nghi p tr c đây Vì v y ngh quy t 10/NQTW c a B chính tr ngày 05/04/1988 v “ i m i qu n lý kinh t nông nghi p” v i m c tiêu “Th c s gi i phóng s c s n xu t; g n s p x p, t ch c l i
s n xu t v i c i t o XHCN, phát huy m i ti m n ng c a các thành ph n kinh t , các vùng, các ngành; chuy n n n nông nghi p n c ta còn mang tính t cung t
c p nhi u vùng sang s n xu t hàng hóa…”
- Khi s n xu t nông nghi p đ t đ c m t s thành t u đáng k , Ngh quy t TW 5 khóa VII tháng 06 n m 1993 “khuy n khích các thành ph n kinh t
đ u t phát tri n các lo i gi ng m i có hi u qu kinh t cao; khai thác đ i núi
tr c, bãi b i ven bi n, nuôi tr ng th y s n, đánh b t ngoài kh i, xây d ng các lâm ng tr i v i quy mô thích h p”
- i h i VIII c a đ ng xác đ nh, hi n đ i hóa, công nghi p hóa nông nghi p nông thôn trên c s “phát tri n toàn di n nông, lâm, ng nghi p, hình thành các vùng t p trung chuyên canh, có c c u h p lý v cây tr ng v t nuôi,
có s n ph m hàng hóa nhi u v s l ng, t t v ch t l ng, b o đ m an toàn
Trang 39l ng th c trong xã h i, đáp ng yêu c u công nghi p ch bi n c a th tr ng trong n c, ngoài n c…”
- Theo Ch ng trình hành đ ng c a Chính ph t i h i ngh l n th 7 Ban
Ch p hành Trung ng ng khóa X đã ban hành ngh quy t v nông nghi p, nông dân, nông thôn (Ngh quy t 24/2008/NQ-CP ngày 28/10/2008), có đ n 48 quy ho ch, ch ng trình, đ án c th đã đ c phân công cho các B , ngành tri n khai đ n n m 2020, nh m xây d ng n n nông nghi p phát tri n toàn di n theo h ng hi n đ i V i m c tiêu c b n nh sau:
+ Xây d ng n n nông nghi p phát tri n toàn di n theo h ng hi n đ i ,
s n xu t hàng hóa l n, có n ng su t, ch t l ng, hi u qu và kh n ng c nh tranh cao, đ t m c t ng tr ng 3,5%-4%/n m; b o đ m v ng ch c an ninh
l ng th c qu c gia c tr c m t và lâu dài
+ T p trung đào t o ngu n nhân l c nông thôn, chuy n m t b ph n lao
đ ng nông thôn sang công nghi p và d ch v , gi i quy t vi c làm, nâng cao thu nh p c a dân c nông thôn lên 2,5 l n
+ Nâng cao ch t l ng cu c s ng v t ch t và tinh th n c a dân c nông thôn, nh t là các vùng còn nhi u khó kh n, t o đi u ki n thu n l i đ nông dân tham gia đóng góp và h ng l i nhi u h n vào quá trình công nghi p hóa, hi n
đ i hóa đ t n c
+ Hoàn thi n đ ng b k t c u h t ng kinh t - xã h i nông thôn; xây
d ng nông thôn m i b n v ng theo h ng v n minh, giàu đ p, b o v môi
tr ng sinh thái, gi gìn b n s c v n hóa dân t c; b o đ m đi u ki n h c t p,
ch a b nh, sinh ho t v n hóa, th d c th thao h u h t các vùng nông thôn
g n v i đô th trung bình
+ Nâng cao n ng l c phòng chóng, gi m nh thiên tai, th c hi n m t
b c các bi n pháp thích ng và đ i phó v i bi n đ i khí h u toàn c u, nh t là
n c bi n dâng
Trang 40- Ngh đ nh 41/2010/N -CP ngày 12/10/2010 v chính sách tín d ng
ph c v nông ngi p, nông thôn Ngh đ nh này quy đ nh chính sách tín d ng
ph c v phát tri n nông nghi p, nông thôn và nâng cao đ i s ng c a nông dân, dân c s ng nông thôn Chính sách này khuy n khích các t ch c tín d ng cho vay, đ u t vào nông nghi p, nông thôn nh m chuy n d ch c c u kinh t trong nông nghi p, nông thôn, xây d ng c s h t ng, xóa đói gi m nghèo, t ng b c nâng cao đ i s ng nhân dân
2.2.4 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng đ i v i h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p & PTNT t nh Bình Ph c:
2.2.4.1 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng đ i v i h gia đình t i Ngân hàng Nông nghi p & PTNT t nh Bình Ph c:
B ng 2.1 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng h gia đình t i NHNo & PTNT
so
2008
T
l (%)
N m
2010
T ng /gi m
N m
2011
T ng /gi m
T
tr ng (%)