Luận văn thạc sĩ Một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Công ty Vận tải Hành khách Đường sắt Sài Gòn đến năm 2020

Ph ng pháp nghiên c u:.

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

N N M 2020

Thành ph H Chí Minh – n m 2012

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan t t c nh ng n i dung c a Lu n v n này hoàn toàn đ c hình thành và

phát tri n t nh ng quan đi m c a chính cá nhân tôi, d i s h ng d n khoa h c c a TS Nguy n

H u Quy n Các s li u và k t qu có đ c trong Lu n v n t t nghi p là hoàn toàn trung th c

TÁC GI

NGUY N O LONG

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T v

DANH M C CÁC B NG v

DANH M C CÁC HÌNH vi

PH N M U 1

Ch ng 1: T ng quan v Qu n tr ngu n nhân l c và đào t o phát tri n ngu n nhân l c trong doanh nghi p 5

1.1 Khái ni m ngu n nhân l c và phát tri n ngu n nhân l c 5

1.1.1 Khái ni m v ngu n nhân l c 5

1.1.2 Khái ni m v phát tri n ngu n nhân l c 6

1.2 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c 7

1.2.1 Khái ni m v đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 7

1.2.2 Các ph ng pháp đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 9

1.2.3 Quy trình đào t o và phát tri n ngu n nhân l c 12

1.3 Ngành v n t i đ ng s t và ngu n nhân l c đ ng s t 17

1.3.1 Ngành v n t i đ ng s t 17

1.3.2 Ngu n nhân l c đ ng s t 19

1.4 Kinh nghi m đào t o và phát tri n ngu n nhân l c đ ng s t trong n c và ngoài n c 21

1.4.1 Kinh nghi m phát tri n ngu n nhân l c đ ng s t t i ng s t Hà N i 21 1.4.2 ng s t ông Nh t B n và m t s v n đ v ngu n nhân l c đ ng s t ông Nh t B n 23

1.4.3 ng s t Hàn Qu c và ch ng trình đào t o nhân l c đ ng s t Hàn Qu c 25

1.4.4 ng s t n và ch ng trình đào t o nhân l c đ ng s t n 26

1.5 Bài h c kinh nghi m 29

Tóm t t ch ng 1 30

Ch ng 2: Th c tr ng công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i Công ty V n t i Hành khách ng s t Sài Gòn (SRPT) 31

2.1 Gi i thi u chung v SRPT 31

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 32

2.1.2 S đ t ch c 33

2.1.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh trong nh ng n m qua 35

2.2 Th c tr ng ngu n nhân l c t i SRPT 37

2.2.1 T ng quan v ngu n nhân l c c a SRPT 37

2.2.2 Th c tr ng v c c u lao đ ng theo nghi p v t i SRPT 37

2.2.3 Th c tr ng v c c u lao đ ng theo trình đ t i SRPT 39

2.2.4 Th c tr ng v c c u lao đ ng theo gi i tính và đ tu i t i SRPT 40

2.3 Các y u t nh h ng đ n đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT 42

2.3.1 nh h ng c a môi tr ng bên ngoài 42

2.3.2 nh h ng c a môi tr ng bên trong 43

2.4 Th c tr ng công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT – Kh o sát th c t và k t qu 46

2.4.1 Th c tr ng công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT 46

2.4.2 Kh o sát th c t và k t qu 49

2.4.3 T n t i và nguyên nhân 61

Tóm t t ch ng 2 63

Ch ng 3: M t s gi i pháp hoàn thi n công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT 64

3.1 Quan đi m, m c tiêu và d báo ngu n nhân l c c a ngành đ ng s t đ n n m 2020 ……….64

3.1.1 Quan đi m 64

3.1.2 M c tiêu 65

3.1.3 D báo kh n ng cung ng ngu n nhân l c 65

3.2 Quan đi m, m c tiêu và nhu c u đào t o và phát tri n ngu n nhân l c c a SRPT đ n n m 2020 66

3.2.1 Quan đi m 66

3.2.2 M c tiêu 67

3.2.3 Nhu c u ngu n nhân l c c a SRPT đ n n m 2020 67

3.3 Nhóm gi i pháp v hoàn thi n công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT đ n n m 2020 70

3.3.1 Gi i pháp đ xu t thành l p b ph n chuyên trách v công tác đào t o và phát

tri n ngu n nhân l c t i SRPT 70

3.3.2 Gi i pháp hoàn thi n công tác đánh giá nhu c u đào t o 73

3.3.3 Gi i pháp hoàn thi n công tác l p k ho ch đào t o và phát tri n 77

3.3.4 Gi i pháp hoàn thi n công tác t ch c, th c hi n đào t o và phát tri n 79

3.3.5 Gi i pháp đánh giá hi u qu c a công tác đào t o và phát tri n 82

3.4 M t s ki n ngh 84

Tóm t t ch ng 3 84

K T LU N 85

Tài li u tham kh o vii

Ph l c 1: B n h i và k t qu kh o sát các nhóm đ i t ng đào t o và phát tri n NNL xi

Ph l c 2: Th ng kê ngu n nhân l c t i SRPT xxvii

Ph l c 3: Thu th p thông tin đánh giá nhu c u đào t o xxx

Ph l c 4: M t s ch ng trình đào t o ngu n nhân l c đ ng s t t i Hàn Qu c xxxiv

Ph l c 5: Tình hình ngu n nhân l c c a đ ng s t ông Nh t B n qua các n m xxxviii

Ph l c 6: M u đánh giá ch t l ng đào t o xxxix

PH N M U

1 t v n đ :

các n c phát tri n đ ng s t là ph ng ti n v n t i chi m th ph n r t l n nh

đ ng s t chi m 7,5% v hàng hoá và g n 4% v hành khách trên t ng các ph ng ti n

ng s t Vi t Nam đ c Pháp xây d ng t n m 1882 M c dù tr i qua nhi u giai

đo n, th c hi n nh ng nhi m v khác nhau, nh ng đ ng s t Vi t Nam luôn th c hi n

trong đó nh n m nh đ n phát tri n ngu n nhân l c

nh h ng c a Chính ph v phát tri n ngu n nhân l c đ ng s t đ c xem là m t

đó, nh ng công nhân viên đã tham gia các khoá hu n luy n, các ch ng trình đào t o do

đ c c i thi n bao nhiêu,…Trong báo cáo t ng k t th c hi n k ho ch 2005 - 2010 c a

lãnh đ o ch a quan tâm đúng m c, ch a nh n th c đ y đ đ c v n đ này, h u h t công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c ch d ng l i m c đ i phó, chi u l thi u tính n

đ nh lâu dài

pháp hoàn thi n công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i Công ty V n t i Hành kh ách ng s t Sài Gòn”, đ làm đ tài t t nghi p cao h c ngành Qu n tr kinh

2 M c tiêu c a đ tài:

M t là: Xem xét m t cách t ng quan v lý thuy t Qu n tr ngu n nhân l c, đào t o và

Hai là: Phân tích và đánh giá th c tr ng công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

Th ba, xu t m t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác đào t o và phát tri n

3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

i t ng nghiên c u c a Lu n v n này là ho t đ ng đào t o và phát tri n ngu n

n m 2009 đ n 2011

4 Ph ng pháp nghiên c u:

Ph ng pháp thu th p:

t ng kh o sát thu c 3 nhóm đ i t ng: nhóm đ i t ng th nh t là CBCNV ph trách

đ ng đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT, đ có đ c thông tin đó tác gi đã

Ph ng pháp x lý: Th ng kê t ng h p b ng ph n m m Excel

5 K t c u c a đ tài:

Ch ng 1: T ng quan v qu n tr ngu n nhân l c trong doanh nghi p

Ch ng 2: Th c tr ng công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i SRPT

Ch ng 3: M t s gi i pháp hoàn thi n công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân

l c t i SRPT

Ch ng 1:

1.1 Khái ni m ngu n nhân l c và phát tri n ngu n nhân l c

1.1.1 Khái ni m v ngu n nhân l c

n c trên th gi i, và đ n th i đi m hi n nay khái ni m này đã tr nên th nh hành d a trên quan đi m m i v vai trò, v trí c a con ng i trong s phát tri n

Theo ngh a t ng đ i h p, ngu n nhân l c đ c hi u là ngu n lao đ ng Do v y nó

đ ng, đ 15 tu i tr lên có kh n ng lao đ ng hay còn g i là l c l ng lao đ ng

Theo ngh a r ng, ngu n nhân l c đ c hi u nh ngu n l c con ng i c a m t qu c

góc đ doanh nghi p thì NNL là l c l ng lao đ ng c a t ng doanh nghi p, là s

ng i có trong danh sách c a doanh nghi p do doanh nghi p tr l ng Chính vì v y, NNL

đ c nghiên c u trên góc đ s l ng và ch t l ng

Trong đó:

đ ng th c ti n, bi n tri th c thành s c m nh v t ch t

hóa lao đ ng, các khía c nh tâm lý, ý th c, đ o đ c, t t ng, tình c m, tính cách l i

NNL

càng đ c hoàn thi n và đ c ti p c n theo nh ng góc đ khác nhau

ng trên quan đi m “con ng i là ngu n v n - v n nhân l c”, Yoshihara Kunio cho

l ng và ch t l ng đáp ng nhu c u phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c, đ ng th i

đ m b o s phát tri n c a m i cá nhân” (Yoshihara Kunio 1999 – The Nation and Economic Growth – Korea and Thailand – Kyoto University Press)

Theo quan đi m s d ng n ng l c con ng i c a T ch c qu c t v lao đ ng thì

có đ c vi c làm hi u qu c ng nh th a mãn ngh nghi p và cu c s ng cá nhân”

NNL đó, th a mãn đ c ngh nghi p và cu c s ng cho m i cá nhân Phát tri n NNL không

1.2 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c

1.2.1 Khái ni m v đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

Khái ni m v đào t o

Theo John W.Boudreau “ ào t o là m t quá trình có h th ng nh m nuôi d ng vi c

Trong khi đó theo Cherrington, đào t o liên quan đ n vi c ti p thu các ki n th c, k

n ng đ c bi t, nh m th c hi n nh ng công vi c c th [31, tr.5]

Quan đi m c a Cenzo và Robbins v đào t o: đào t o có đ nh h ng vào hi n t i, chú

lao đ ng có th th c hi n có hi u qu h n ch c n ng, nhi m v c a mình ó chính là quá

đ ng h c t p đ nâng cao trình đ , k n ng c a ng i lao đ ng đ th c hi n nhi m v lao

đ ng có hi u qu h n” [8, tr.153]

ng i lao đ ng có th th c hi n có hi u qu h n ch c n ng, nhi m v c a mình ó chính

là quá trình h c t p làm cho ng i lao đ ng n m v ng h n v công vi c c a mình, là

nh ng ho t đ ng h c t p đ nâng cao trình đ , k n ng c a ng i lao đ ng đ th c hi n nhi m v lao đ ng có hi u qu h n

Khái ni m v phát tri n ngu n nhân l c

đ ng c c a công nhân viên đ bi n h thành nh ng thành viên t ng lai quý báu c a t

Trong khi đó Carrel và c ng s cho r ng, khái ni m phát tri n qu n tr liên quan t i các ph ng pháp và ho t đ ng nh m nâng cao kh n ng th c hành cho các qu n tr gia

Quan đi m c a Cenzo và Robbins, phát tri n nhân viên nh m chú tr ng lên các công

đó

Vi t Nam thì “Phát tri n là các ho t đ ng h c t p v t ra kh i ph m vi công vi c

tr c m t c a ng i lao đ ng, nh m m ra cho h nh ng công vi c m i d a trên c s

ra kh i ph m vi công vi c tr c m t c a ng i lao đ ng, nh m m ra cho h nh ng công

1.2.2 Các ph ng pháp đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

1.2.2.1 ào t o trong công vi c

ào t o trong công vi c là các ph ng pháp đào t o tr c ti p t i n i làm vi c, trong

ng i h c s h c đ c nh ng ki n th c, k n ng c n thi t cho công vi c thông qua th c t

ào t o theo ki u ch d n công vi c

Ph ng pháp này ph bi n dùng đ d y các k n ng th c hi n công vi c cho h u h t

h ng d n và ch d n ch t ch c a ng i d y

ào t o theo ki u h c ngh

Ph ng pháp này b t đ u b ng vi c h c lý thuy t trên l p, sau đó các h c viên đ c

đ a đ n làm vi c d i s h ng d n c a công nhân lành ngh trong m t vài n m; đ c

Kèm c p và ch b o

Ph ng pháp này dùng đ giúp cho các cán b qu n lý và các nhân viên giám sát có

ng i lãnh đ o tr c ti p; kèm c p b i m t c v n; kèm c p b i m t qu n lý có kinh

Luân chuy n và thuyên chuy n công vi c

Ph ng pháp này chuy n ng i qu n lý t công vi c này sang công vi c khác đ

n ng th c hi n đ c nh ng công vi c cao h n trong t ng lai Có ba cách th c hi n:

Ng i qu n lý đ c c đ n nh n c ng v công tác m i ngoài l nh v c chuyên môn

Ng i qu n lý đ c b trí luân chuy n công vi c trong ph m vi n i b m t ngh chuyên môn

u đi m c a đào t o trong công vi c

riêng

Nh c đi m c a đào t o trong công vi c

ng i d y

i u ki n đ đào t o trong công vi c đ t hi u qu là:

ch ng trình đào t o v trình đ chuyên môn, m c đ thành th o công vi c và kh n ng

1.2.2.3 ào t o ngoài công vi c

Hình th c đào t o này đ c quan tâm nhi u, vì các chi phí c a nó tr c ti p và rõ ràng

h n [9, tr.396] ây là ph ng pháp đào t o trong đó ng i h c đ c tách kh i s th c

T ch c các l p c nh doanh nghi p

Ph ng pháp này ch ng trình đào t o g m hai ph n: lý thuy t và th c hành Ph n lý

Ph ng pháp này giúp cho h c viên h c t p có h th ng h n

C đi h c các tr ng chính quy

ng i h c s đ c trang b t ng đ i đ y đ c ki n th c lý thuy t l n k n ng th c hành

Ph ng pháp t n nhi u th i gian và kinh phí đào t o

Các bài gi ng, các h i ngh ho c các h i th o

ào t o theo ki u ch ng trình hóa, v i s tr giúp c a máy tính

Trong ph ng pháp này, các ch ng trình đào t o đ c vi t s n trên ph n m m c a máy tính, ng i h c ch vi c th c hi n theo các h ng d n c a máy tính Ph ng pháp này

ào t o theo ph ng th c t xa

Ph ng pháp này thông qua ph ng ti n nghe nhìn trung gian, làm c u n i gi a

ng i d y và ng i h c không cùng m t đ a đi m nh ng cùng th i gian Ph ng ti n trung gian là internet, b ng hình, b ng ti ng, đ a CD, VCD và DVD,…cùng v i s phát tri n

ào t o k n ng x lý công v n, gi y t

ây là m t ki u bài t p, trong đó ng i qu n lý nh n đ c m t lo t các tài li u, các

ng i qu n lý có th nh n đ c khi v a t i n i làm vi c, và h có trách nhi m ph i x lý nhanh chóng và đúng đ n Ph ng pháp này giúp cho ng i qu n lý h c t p cách ra quy t

đ nh nhanh chóng trong công vi c hàng ngày

1.2.3 Quy trình th c hi n đào t o và phát tri n ngu n nhân l c trong doanh nghi p

1.2.3.1 Phân tích, đánh giá nhu c u đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

Phân tích t ch c: Xác đ nh m c đ phù h p c a ho t đ ng đào t o và phát tri n so

Phân tích công vi c: hay còn g i là phân tích nhi m v , phân tích ho t đ ng v i ch c

n ng là xác đ nh nh ng nhi m v quan tr ng, ki n th c, k n ng và hành vi c n nh n m nh trong đào t o đ ng i lao đ ng có th hoàn thành nhi m v c a h

Phân tích cá nhân: hay còn g i là phân tích con ng i v i nhi m v là phân tích cá nhân ng i lao đ ng v kh n ng th c hi n công vi c nh m xác đ nh: (1) xác đ nh m c đ

đ nh m c đ s n sàng c a ng i lao đ ng cho vi c đào t o và phát tri n

1.2.3.2 L p k ho ch đào t o và phát tri n:

ho ch đào t o và phát tri n M t k ho ch đào t o và phát tri n s bao g m nh ng n i

Th nh t, k ho ch đào t o, phát tri n t ng h p, đ c s d ng b i nh ng ng i ra

Th hai, k ho ch hành đ ng ch y u đ c s d ng b i nh ng ng i l p k ho ch,

đào t o, phát tri n K ho ch này đ c miêu t trong bi u đ ti n đ th c hi n theo th i

Cu i cùng, k ho ch v khoá đào t o đ c s d ng b i nh ng nhà t ch c và các

1.2.3.3 T ch c th c hi n k ho ch đào t o và phát tri n

Nh ng công vi c c a t ch c th c hi n k ho ch đào t o và phát tri n

Nh ng nguyên t c c b n trong đào t o

đ u là quá trình gi ng d y và h c t p dù b t k hình th c đào t o nào, giáo viên c ng c n

l u ý tuân th các nguyên t c c b n sau đây:

Nêu rõ l i ích khoá h c: khi b t đ u quá trình đào t o nên nêu rõ cho h c viên n i

viên có đ ng c rõ ràng trong h c t p, hi u đ c n i dung c a các b c trong quá trình đào

N i dung khoá h c: nên chia quá trình đào t o thành nhi u ph n phù h p cho t ng

S d ng nhi u ph ng pháp truy n đ t thông tin khác nhau: nh s d ng l i nói, v

s đ , xem phim, quan sát th c nghi m, th o lu n, th c hành,…s giúp cho h c viên h ng

S tham d c a h c viên: đ đ t đ c k t qu đào t o t t, h c viên c n ph i tham gia

tr c các h c viên khác, các cu c thi gi a các nhóm,…là các hình th c thu hút h c viên

Công nh n và khuy n khích: công nh n nh ng ý ki n đóng góp, chia s c a h c viên

Cung c p thông tin ph n h i: thông tin ph n h i trong quá trình đào t o s giúp h c

pháp đào t o t i n i làm vi c

Nh c l i: đ giúp h c viên d ti p thu các ki n th c m i, hi u các v n đ m t cách có

L u ý nh ng v n đ đ c bi t quan tr ng cho h c viên

Nhi t tình: ng i giáo viên c n th hi n s đam mê, nhi t tình và thích thú trong quá

1.2.3.4 ánh giá hi u qu ho t đ ng đào t o và phát tri n ngu n nhân l c

hay thay đ i?

đ ng đào t o và phát tri n c ng giúp tr l i nh ng câu h i mà lãnh đ o doanh nghi p mu n

Nhân viên có thay đ i gì trong công vi c c a h không?

không?

đ c

ng d ng là ti n hành đi u tra đ l y ý ki n c a nhà qu n lý tr c ti p đ xem xét nhân

đào t o và phát tri n mang l i cao h n chi phí b ra, c th là các ho t đ ng kinh doanh c a

Chu trình xây d ng m t ch ng trình đào t o

1.3 Ngành v n t i đ ng s t và ngu n nhân l c đ ng s t

1.3.1 Ngành v n t i đ ng s t

đ ng s t nói riêng đ c xem nh là đ ng m ch ch quan tr ng nh t, đ m đ ng t

ng s t, hay v n t i đ ng s t, là lo i hình v n chuy n hành khách và hàng hóa

L a ch n và đào t o giáo viên

D tính đào t o và phát tri n/ ánh giá th c

hi n công vi c, chi phí đào t o

Thi t l p quy trình đánh giá

trên đ ng ray là đoàn tàu – m t chu i các ph ng ti n t v n hành – là đ u tàu, ho c

bánh cao su trên đ ng thông th ng và do đó đ u tàu dùng kéo các toa tàu s d ng n ng

l ng hi u qu h n

u đi m c a v n t i đ ng s t:

u đi m v t tr i sau đây [1, tr.19]:

Th nh t, v n t i đ c kh i l ng l n, đi xa, ít ph thu c vào th i ti t;

Th hai, hành khách đi b ng đ ng s t đ c h ng ti n nghi và an toàn h n đ ng

Th ba, di n tích đ xây d ng đ ng s t ti t ki m h n r t nhi u so v i đ ng b ;

Th t , m c đ ô nhi m môi tr ng th p khi dùng đ u máy diesel ho c không ô

Th n m, v n t i công c ng b ng đ ng s t trong đô th l n là gi i pháp u vi t nh t

đ gi i quy t ùn t t giao thông;

Cu i cùng, giao thông v n t i b ng đ ng s t có vai trò đ c bi t đ i v i an ninh, qu c

phòng

i u này giúp ti t ki m n ng l ng, nhiên li u so v i các lo i hình v n chuy n khác ví d

đ ng nh a oàn tàu có m t tr c ti p xúc nh so v i tr ng l ng mà chúng chuyên ch ,

h n v n chuy n đ ng b mà hao mòn đ ng l i th p h n

Nh c đi m c a v n t i đ ng s t:

Bên c nh nh ng u đi m, so v i các lo i giao thông v n t i khác thì v n t i đ ng s t

Th nh t, đ ng s t đòi h i đ u t v n l n Chi phí xây d ng và chi phí b o d ng là

Th hai, v n t i đ ng s t kém linh ho t, do ch ho t đ ng trên đ ng ray c đ nh nên

Th ba, do ph i tuân th theo m t quy trình nghiêm ng t v th i gian và không gian

Th t , đ ng s t đòi h i kinh phí v n l n, đi u này có th làm phát sinh đ c quy n

và đi ng c l i l i ích chung Ngay c khi đ c chính ph ki m soát và qu n lý nh ng do

Th n m, v n t i đ ng s t là không phù h p và không kinh t đ i v i kho ng cách

Cu i cùng, do yêu c u v v n r t l n nên giao thông đ ng s t không th đ n đ c

đ n ngày nay không có đ ng s t i u này gây ra s b t ti n cho ng i dân s ng các

1.3.2 Ngu n nhân l c đ ng s t

th c hi n nguyên t c b o đ m ho t đ ng giao thông v n t i đ ng s t thông su t,

đ ng s t, hi n đ i hóa ph ng ti n giao thông đ ng s t còn ph i b o đ m y u t con

ng i, mà c th đó là nh ng nhân viên đ ng s t tr c ti p v n hành ch y tàu, bao g m

tàu ga; tr ng d n; nhân viên gác ghi; nhân viên ghép n i đ u máy, toa xe; nhân viên tu n

đ ng, c u, h m, nhân viên gác đ ng ngang; nhân viên ph c v trên tàu; nhân viên ph c

đ ph c v công vi c c bi t nh ng nhân viên đ ng s t tr c ti p ph c v ch y tàu, ph i

có đ các đi u ki n sau đây [1, tr.109]:

Th nh t, có b ng chuyên môn phù h p v i các ch c danh t i các c s đào t o đã

đ c B Giao thông v n t i công nh n và c p;

Th hai, có gi y ch ng nh n đ tiêu chu n s c kh e theo đ nh k do B Y t quy

đ nh;

i v i lái tàu, ngoài các đi u ki n trên còn ph i có gi y phép lái tàu

đ c gi y phép lái tàu ph i có đ các đi u ki n: có đ tu i t đ 23 đ n 55 tu i

đ i v i nam, t đ 23 đ n 50 đ i v i n , có gi y ch ng nh n đ tiêu chu n s c kh e; có

n ng l c c p; đã có th i gian làm ph lái liên t c 24 tháng tr lên; đã qua k sát h ch đ i

Tr ng tàu là ng i ch huy cao nh t trên tàu, ch u trách nhi m b o đ m an ninh, tr t

đi u đ ch y tàu, quy trình, quy ph m ch y tàu; gi i quy t tai n n giao thông đ ng s t theo đúng các quy đ nh [1, tr.119]

máy an toàn, đúng t c đ quy đ nh, đúng l ch trình theo bi u đ ch y tàu, m nh l nh ch

Nhân viên đi u khi n ch y tàu là ng i tr c ti p ra l nh ch huy ch y tàu theo bi u đ

Nhân viên gác ghi là ng i ch u s ch huy và đi u hành tr c ti p c a tr c ban ch y tàu ga đ qu n lý, giám sát, ki m tra, đi u khi n ghi nh m ph c v công tác t ch c ch y

Tr ng d n, nhân viên ghép n i đ u máy, toa xe là ng i ch u s ch huy, đi u hành

ng i theo dõi th ng xuyên, phát hi n k p th i các h h ng, ch ng ng i và x lý đ b o

đ m an toàn ch y tàu trong ph m vi đ a gi i đ c phân công; ghi chép đ y đ vào s tu n

tr ng tàu trong t t c các nhi m v c a mình [1, tr.116]

1.3 Kinh nghi m đào t o và phát tri n ngu n nhân l c đ ng s t trong n c và ngoài n c

1.4.1 Kinh nghi m đào t o và phát tri n ngu n nhân l c đ ng s t c a ng s t

đi m t ng đ ng, thì t i HRPT có nh ng đi m riêng [28 ,tr.3]

c này t o đi u ki n thu n l i cho ng i h c c a các đ n v và b n thân các đ n v có

th ch đ ng b trí nhi u lao đ ng tham gia đào t o cùng lúc, trong khi nhi m v s n xu t

kh n nh t đ nh HRPT ph i c cán b theo su t quá trình h c t p c a CBCNV; c s v t

l ng gi ng d y c ng ph i xem xét,…

đào t o nh h c liên thông t trung c p lên cao đ ng đ ng s t, h c liên thông t cao đ ng lên đ i h c hay h c đ i h c t i ch c kinh t v n t i s t Sau khi khoá h c k t thúc và có k t

đ ng tích c c tham gia h c t p nh m nâng cao trình đ , b sung ki n th c, k n ng chuyên môn đ ng s t B n thân ng i lao đ ng ch đ ng trong vi c nâng cao ki n th c c a mình,

đi u ki n cho các khóa h c nh lu t, kinh t , ngo i ng , tin h c,… còn r t h n ch , n u có

ch ng thì ch dành cho đ i ng lãnh đ o Chính sách này có nh ng tr ng i đáng k cho

ng i lao đ ng, vì h ph i t v n đ ng hay t đi h c đ nâng cao trình đ trong khi nhu

các chuyên ngành nh nghi p v an toàn ch y tàu, khai thác v n t i hành khách, khai thác

khóa đào t o này đã giúp ích r t l n cho HRPT trong vi c gi i quy t các v n đ c a công

lúc ch a th c s mang l i hi u qu nh mong mu n

1.4.2 ng s t ông Nh t B n và m t s v n đ v ngu n nhân l c t i đ ng s t ông Nh t B n

Nh t B n đ c xem là qu c gia s d ng ph ng ti n v n t i đ ng s t hàng đ u th

đ c xây d ng t n m 1872 [17, tr.1] đ n n m 1987 Nh t B n th c hi n vi c s p x p t

(Ngu n: Moving Forward on Track, trích trong Annual Report 2010 [16, tr.2])

Hình 1.2: Th ph n v n t i đ ng s t c a Nh t so v i các n c khác

[17, tr.3]

trong n m 2010 s l ng gi m g n 6.000 ng i (Sustainability Report 2010) [16, tr.2]

đón ti n tàu, ki m tra ga tàu hoàn toàn t đ ng i u này gi i thích t i sao m c t ng tr ng

(Chi ti t xem t i Ph l c 5)

Th t , xây d ng s c m nh t ch c và phát tri n ngu n nhân l c (ch y u cho nhân viên)

Quan đi m phát tri n v ngu n nhân l c (Les Transport Ferroviaired Japonais La

trong n c làm ch đ c công ngh , ch gi l i m t s ít các chuyên gia n c ngoài trong các chuyên ngành mà trong n c ch a làm ch đ c đ làm c v n

tàu, đ ng s t ông Nh t B n không ng ng th c hi n công tác đào t o và đào t o l i Trong n m 2010, có 34.900 ng i đ c đào t o nh ng ki n th c v ngu n nhân l c và

ng i đ c đào t o nâng cao đào t o k thu t t các tr ng chuyên ngành bên ngoài là 4.400 ng i; nh v y t ng s 102.900 ng i đ c tham gia đào t o trong n m

27,3%, n m 1995 t c đ bình quân c a đoàn tàu là 150 km/h thì đ n n m 2010 t c đ bình

đ ng s t qu c t có nhi m v cung c p các chuyên gia giáo d c đ ng s t kh p toàn c u; trung tâm đào t o lái tàu và c p gi y phép lái tàu cho m i lo i hình đào t o [10, tr.5]

Ch ng trình đào t o nhân viên m i – dành cho nhân viên m i b c vào ngh g m ba giai đo n: gi i thi u đào t o trong th i gian 2 tu n; v a h c v a làm t i b ph n, th i gian

Ch ng trình đào t o cho qu n tr viên hàng đ u, đây là ch ng trình nuôi d ng các

tr ng đ ng s t Hàn Qu c, có th l p k ho ch chi n l c, thúc đ y t ch c theo m t

h ng và đ cao k t qu làm vi c nhóm Ch ng trình này tr i qua 6 giai đo n: thi t l p

đào t o k n ng; tuyên b , khám phá, s a đ i d án; th c hi n d án, kinh nghi m thành

công, bàn giao k t qu , đ ng ký quy n s h u; đào t o hoàn thành, thi ch ng nh n, gi y

1.4.4 ng s t n và ch ng trình đào t o nhân l c đ ng s t n

ng s t n đã t s n xu t đ c đ u máy, toa xe đ s d ng trong n c c ng

nh xu t kh u sang các n c khác [22, tr.4] H quan tâm vi c nghiên c u thi t k và các

đáng tin c y và ti t ki m chi phí n ng l ng, nh vi c v n chuy n t m than đ n nhà máy

đi n và các s n ph m d u khí t nhà máy l c d u đ n các trung tâm tiêu th [11, tr.2]

ng s t n hàng n m đóng góp cho qu c gia n c này kho ng 1% GNP, chi m 6%

ch đ ng rút kh i các ho t đ ng ph tr đ t p trung vào kinh doanh v n t i hàng hoá

và hành khách là chính

ng i chuyên trách v đ u máy và toa xe, g n 300 nghìn ng i thu c h c u đ ng, thông

đáp ng ngu n nhân l c đ ng s t n xây d ng 5 vi n khác nhau đ nghiên

tr ng đ i h c đ ng s t, cùng 170 tr ng, trung tâm đào t o t i các bang, đ đáp ng nhu

k n ng k thu t và các k n ng qu n lý Vì v y, đào t o nhân viên là m i quan tâm hàng

đ ng s t n ch tr ng đào t o kho ng 5 nghìn giáo viên/ n m, s l ng đào t o nhân

tin trong đi u hành ch y tàu và ph c v cho hành khách ph ng th c mua vé tr c tuy n

đ c ti n l i và nhanh chóng [23, tr.2]

nh tr thành ti n s , các chuyên gia gi i các l nh v c: đ u máy xe l a, toa xe l a, k

Trên c s đó (Mamata Banerjee Minister of Railways 2009) [23, tr.2]:

Th hai, B ng s t có trách nhi m quy ho ch, đ nh h ng, xác đ nh nhu c u s

l ng, t ng chuyên ngành,…c a các công ty, doanh nghi p trong ngành t đó liên k t v i

đ ng s t đ xây d ng ch ng trình đào t o và qu n lý ch t l ng đào t o ngu n nhân l c

đ ng s t

đ ng s t

đào t o và phát tri n nhân l c đ ng s t n K t qu , n không ch phát tri n t i

n c khác

1.5 Bài h c kinh nghi m

M t là, đ nh h ng đào t o theo ch t l ng, đào t o d a trên s t nghiên c u, t p

Hai là, ch đ ng ti p nh n công ngh m i, đi t t đón đ u, g i ng i h c đi h c t i các

n c có công ngh đ ng s t tiên ti n nh Nh t, Hàn Qu c, c,… đ c bi t t các ch ng

trong n c

Ba là, công ty ph i t t ch c đ c các khóa đào t o n i b , b ng chính nh ng

B n là, doanh nghi p ph i t o l p, b i d ng và duy trì m t đ i ng nhân viên h i đ

đ i, tác phong làm vi c đúng gi , kh n ng giao ti p t t

N m là, ph i xem vi c đào t o và phát tri n ngu n nhân l c là nhi m v chung và

Sáu là, u tiên đào t o nh ng chuyên ngành mang tính k thu t cao đ ng i lao

đ ng t ng b c làm ch công ngh , nh ng nhân viên tr có n ng l c, đ o đ c t t, có tâm

Tóm t t ch ng 1

đánh giá đào t o và đ nh k đánh giá

n c: Nh t b n, Hàn qu c và n đ Kinh nghi m đào t o và phát tri n ngu n nhân l c t i

công tác đào t o và phát tri n ngu n nhân l c ch ng 2 và đ xu t m t s gi i pháp đào

kinh doanh

Các ho t đ ng chính

đa ph ng th c trong n c và liên v n qu c t

ng s t Vi t Nam giao

- T ch c, tri n khai và ph i h p ch t ch v i các đ n v h u quan trong và ngoài ngành đ ng s t đ th c hi n công tác c u ch a và đ m b o an toàn giao thông đ ng s t

cho thuê đ a đi m m v n phòng, đ t b ng qu ng cáo

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n

ng s t Vi t Nam hi n nay đ c Pháp xây d ng đ u tiên t n m 1881, đó là tuy n Sài Gòn đi M Tho và ng c l i [24, tr.1]

Trong giai đo n gi a n m 1882 và 1936, Pháp ti p t c xây d ng các tuy n đ ng s t

ng s t

nh Liên hi p các xí nghi p đ ng s t Vi t Nam, tr c ti p kinh doanh v n t i đ ng s t

hành khách đ ng s t Hà N i, Sài Gòn, công ty v n t i hàng hóa và Trung tâm đi u hành

đ a lý tr i dài t à N ng tr vào Sài Gòn v i chi u dài trên 900 km [25, tr.1]

Tr i qua g n 9 n m ho t đ ng theo mô hình T ng công ty, SRPT t ng b c phát tri n

và tr ng thành th c hi n tr ng trách v n chuy n hành khách đi l i trên h n ½ tuy n

đ ng n đ nh liên t c và hi u qu , nh t là khu v c phía Nam Nh nh ng đóng góp to l n cho ngành, SRPT đã đ c ng và Nhà n c trao t ng huân ch ng đ c l p h ng nh t,

2.1.2 S đ t ch c (xem Hình 2.1)

Phó

T ng giám

đ c

u máy Toa

đ c

n i chính

2

Phòng Kinh doanh

V n t i

Phòng Công ngh Thông tin

Phòng

u máy toa xe

Phòng

B o v

an ninh

qu c phòng

Phòng

Y t

T ng giám đ c

Phòng T

ch c Cán b Lao

ho ch

Th ng

kê

Phòng Tài chính K toán

Ki m thu

Phó

T ng giám

Xí nghi p

D ch v

V n

t i

ng

s t Sài Gòn

Xí nghi p

V n t i

ng

s t Thu n

H i

Xí nghi p

V n t i

ng

s t Phú Khánh

Xí nghi p

V n t i

ng

s t Ngh a

Bình

Xí nghi p

V n t i

ng

s t

Qu ng Nam –

u máy Sài Gòn

Ga Diêu Trì

Ga Nha Trang

Ga Sài Gòn

Hình 2.1: S đ t ch c Công ty V n t i Hành khách ng s t Sài Gòn

(Ngu n: Báo cáo t ng k t c a SRPT giai đo n 2006 - 2011 [26, tr.2])

C c u t ch c c a công ty nh sau: đ ng đ u là T ng giám đ c, giúp vi c cho t ng giám đ c là 4 phó t ng giám đ c, theo s phân công c a t ng giám đ c m i phó t ng giám

đ c ph trách m t hay m t vài l nh v c Bên d i ban t ng giám đ c là các phòng ban, tham m u cho ban t ng giám đ c công tác l p k ho ch, t ch c, th c hi n, qu n lý và

i v i h nhà ga, công ty ch tr c ti p qu n lý đ i các ga l n đó là các ga h ng 1

i v i h xí nghi p đ c chia thành h xí nghi p khai thác, h xí nghi p cung c p và

i v i kh i nhà ga

i v i kh i xí nghi p

(XNVT S) Sài Gòn, XNVT S Thu n H i, XNVT S Phú Khánh, XNVT S Ngh a Bình,

2.1.3 K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a SRPT trong nh ng n m qua

K t qu s n xu t kinh doanh

B ng 2.1: S n l ng doanh thu v n t i c a SRPT qua các n m g n đây

n v tính N m 2009 N m 2010 N m 2011 Hành khách khách 3.215.421 3.287.815 3.501.091

(Ngu n: Báo cáo t ng k t c a SRPT giai đo n 2006 - 2011 [26, tr.3])

28% [26, tr.3]

3.215.421 3.287.815 3.501.091

785.713 830.161 1.063.372

0 500.000 1.000.000 1.500.000 2.000.000 2.500.000 3.000.000 3.500.000 4.000.000

Hành khách Doanh thu (tri u)

Hành khách 3.215.421 3.287.815 3.501.091 Doanh thu (tri u) 785.713 830.161 1.063.372

N m 2009 N m 2010 N m 2011

(Ngu n: Báo cáo t ng k t c a SRPT giai đo n 2006 - 2010, 2011 [26, tr.3])

Hình 2.2: Doanh thu v n t i c a SRPT các n m qua

Nha Trang và ng c l i, các đoàn tàu h i t xanh Sài Gòn đi Phan Thi t và ng c l i Vì

đ i t ng đi các đoàn tàu này là khách du l ch nên ch t l ng – n i th t các toa xe đ c

đoàn tàu này yêu c u cao h n, chuyên nghi p h n Sau khi đ a các đoàn tàu du l ch vào khai thác đã đ c d lu n h ng ng m t cách tích c c, chính thái đ r t hài lòng c a

và SRPT nói riêng