L ngăV ăHoƠng UăT ăVĨăKINHăDOANHăV TăLI UăXỂYăD NGă LU NăV NăTH CăS ăKINHăT TP... L ngăV ăHoƠng UăT ăVĨăKINHăDOANHăV TăLI UăXỂYăD NGă... L ngăV ăHoƠng UăT ăVĨăKINHăDOANHăV TăLI UăXỂYăD
Trang 1L ngăV ăHoƠng
UăT ăVĨăKINHăDOANHăV TăLI UăXỂYăD NGă
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
TP H Chí Minh - 2012
Trang 2L ngăV ăHoƠng
UăT ăVĨăKINHăDOANHăV TăLI UăXỂYăD NGă
Trang 3L ngăV ăHoƠng
UăT ăVĨăKINHăDOANHăV TăLI UăXỂYăD NGă
Trang 4Em xin chơn thƠnh c m n th y cô Tr ng i h c Kinh t Tp H Chí Minh,
đ c bi t lƠ th y cô Khoa Qu n tr Kinh doanh đƣ t n tình d y b o em trong su t th i gian c a khóa h c
Xin chơn thƠnh c m n Th y TS Ngô Quang Huơn đƣ nhi t tình vƠ h t lòng giúp đ , h ng d n em hoƠn thƠnh t t lu n v n nƠy
Xin chơn thƠnh c m n các anh ch em đang công tác t i Công ty C ph n FICO, các đ ng nghi p, b n bè đƣ khuy n khích, h tr , t o đi u ki n cho tôi trong th i
gian qua
Xin g i l i chúc s c kh e đ n quỦ Th y cô, các anh ch t i Công ty C ph n
u t vƠ Kinh doanh VLXD FICO vƠ các b n bè đ ng nghi p
Thành Ph H Chí Minh ngƠyầ Thángầ n m 2011
L ng V HoƠng
Trang 5Tôi xin cam đoan n i dung c a lu n v n nƠy đ c hình thƠnh t quan đi m nghiên c u c a chính b n thơn tôi d i s h ng d n khoa h c c a th y TS Ngô
Trang 6Trang
Trang ph bìa
L i c m n
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các ch vi t t t
Danh m c các b ng bi u
Danh m c các hình v đ th
PH N M U 1
1 S c n thi t c a lu n v n 1
2 M c tiêu nghiên c u 1
3 i t ng vƠ ph m vi nghiên c u 2
4 Ph ng pháp nghiên c u 2
4.1 Quy trình nghiên c u đ tƠi 2
4.2 Ph ng pháp thu th p vƠ x lỦ thông tin 2
5 K t c u lu n v n 4
Ch ng 1: C ăS ăLụăLU NăC Aă ăTĨIăNGHIểNăC U 6
1.1 Kháiăni măchi năl căkinhădoanhăc aădoanhănghi p 6
1.1.1 Khái ni m chi n l c 6
1.1.2 Khái ni m v qu n tr chi n l c 8
1.1.3 Vai trò c a chi n l c 9
1.1.4 Các b c xơy d ng chi n l c vƠ mô hình chi n l c toƠn di n 11
Trang 71.2.1.2 M c tiêu 12
1.2.2 Phơn tích môi tr ng 13
1.2.2.1 Môi tr ng v mô 13
1.2.2.2 Môi tr ng vi mô 14
1.2.3 Phơn tích n i b 16
1.2.4 ánh giá vi c th c thi chi n l c 19
1.3 Các công c xơy d ng chi n l c vƠ l a ch n chi n l c 19
1.3.1 Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoƠi (EFE) 19
1.3.2 Ma tr n hình nh c nh tranh 20
1.3.3 Ma tr n đánh giá các y u t bên trong (IFE) 21
1.3.4 Ma tr n SWOT 22
1.3.5 Giai đo n quy t đ nh 24
1.4 M t s kinh nghi m trong vi c xơy d ng chi n l c 25
1.5 Qu n lỦ chi n l c s d ng Balanced Scorecard (BSC) 26
1.5.1 Khái ni m BSC 26
1.5.2 H th ng đo l ng 26
1.5.3 H th ng qu n lỦ chi n l c 27
1.5.4 Công c trao đ i thông tin 29
Tóm t t ch ng 1 29
Ch ng 2: PHỂN TệCH MỌI TR NG KINH DOANH C A CỌNG TY 31
2.1 Gi i thi u chung v Công ty C ph n u t vƠ Kinh doanh VLXD FICO 31
2.1.1 L ch s hình thƠnh vƠ phát tri n 31
2.1.2 Ch c n ng vƠ nhi m v c a Công ty 32
2.1.2.1 Ch c n ng 32
Trang 82.2.1 Môi tr ng v mô 34
2.2.1.1 Y u t kinh t 34
2.2.1.2 Y u t chính tr pháp lu t 42
2.2.1.3 Y u t xƣ h i 43
2.2.1.4 Y u t t nhiên 44
2.2.1.5 Y u t công ngh 45
2.2.2 Môi tr ng vi mô 46
2.2.2.1 T ng quan v ngƠnh s n xu t, kinh doanh VLXD 46
2.2.2.2 i th c nh tranh 46
2.2.2.3 Khách hàng 50
2.2.2.4 NhƠ cung c p 51
2.2.2.5 i th ti m n 52
2.2.2.6 S n ph m thay th 53
2.2.2.7 Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoƠi 54
2.3 Phơn tích n i b công ty 55
2.3.1 Ngu n nhơn l c 55
2.3.2 Ho t đ ng s n xu t kinh doanh 56
2.3.2.1 Quy mô 56
2.3.2.2 Tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh 57
2.3.2.3 Quy trình công ngh 58
2.3.2.4 Nghiên c u phát tri n 59
2.3.2.5 H th ng thông tin 59
2.3.3 Marketing và bán hàng 59
2.3.4 Tình hình tài chính 61
Trang 92.3.5.3 Ch c n ng đi u khi n 63
2.3.5.4 Ch c n ng ki m tra 64
2.3.5.5 V n hoá doanh nghi p 64
2.3.5 Ma tr n đánh giá các y u t bên trong 64
Tóm t t ch ng 2 65
Ch ng ba: XỂY D NG CHI N L C PHÁT TRI N CỌNG TY C PH N U T VÀ KINH DOANH VLXD FICO 66
3.1 Xơy d ng m c tiêu vƠ s m ng c a Công ty 66
3.1.1 D báo s phát tri n c a ngƠnh xơy d ng vƠ b t đ ng s n đ n 2016 66
3.1.2 S m ng c a công ty 69
3.1.3 M c tiêu phát tri n c a Công ty 70
3.2 Xây d ng vƠ l a ch n chi n l c 72
3.2.1 Ma tr n SWOT 72
3.2.2 Các ph ng án chi n l c 73
3.2.3 L a ch n chi n l c thông qua ma tr n QSPM 74
3.3 Các gi i pháp th c hi n chi n l c 79
3.3.1 Nhóm gi i pháp tài chính 79
3.3.1.1 Tài chính 80
3.3.1.2 Huy đ ng v n 81
3.3.2 Nhóm gi i pháp h c h i vƠ phát tri n 82
3.3.2.1 HoƠn thi n c c u t ch c, qu n lỦ đi u hƠnh s n xu t kinh doanh vƠ phát tri n ngu n nhơn l c 82
3.3.2.2 H th ng thông tin 86
3.3.3 Nhóm gi i pháp n i b 88
Trang 103.3.4.1 u t cho ho t đ ng Marketing 89
3.3.4.2 Nghiên c u th tr ng 89
3.3.4.3 S n ph m 89
3.3.4.4 Giá c 89
3.3.4.5 Phơn ph i 90
3.3.4.6 Qu ng cáo 91
3.4 Ki n ngh 92
3.4.1 i v i chính ph , B vƠ ngƠnh VLXD 92
3.4.2 i v i ch đ u t vƠ công ty 94
Tóm t t ch ng 3 95
K t lu n 96
TƠi li u tham kh o 97
Ph l c 100
DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T
Trang 11Q : Quy t đ nh
QSPM : Quantitative Strategic Planning Matrix
SWOT : Strengths Weaknesses Opportunities Threats
SX&KD :S n xu t vƠ kinh doanh
Trang 13B ng 1.1 Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoƠi 20
B ng 2.3 V n ODA vƠ tình hình gi i ngơn qua các n m 41
B ng 2.4 L trình c t gi m thu khi gia nh p WTO 42
B ng 2.6 Tr l ng khoáng s n c a 6 vùng kinh t Vi t Nam 44
B ng 2.7 Ma tr n hình nh canh tranh ngƠnh SX&KD VLXD 48
B ng 2.8 Ma tr n hình nh c nh tranh ngƠnh xi m ng tr ng FICO 49
B ng 2.9 Ma tr n các y u t bên ngoƠi c a Công ty FICO 54
B ng 2.10 Tình hình nhơn s c a Công ty FICO theo trình đ h c v n 55
B ng 2.11 Tình hình nhơn s c a Công ty FICO theo hình th c h p đ ng 55
B ng 2.12 Thu nh p bình quơn c a ng i lao đ ng Công ty Fico qua các n m 56
B ng 2.13 Tình hình quy mô v n Công ty qua các n m 56
B ng 2.14 K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh Công ty Fico 57
B ng 2.15 B ng chi phí qu ng cáo c a Công ty qua các n m 60
B ng 2.16 Các ch tiêu tƠi chính Công ty c ph n Fico 61
B ng 2.17 Ma tr n đánh giá các y u t bên trong c a FICO 65
B ng 3.1 D báo s n l ng s n xu t v t li u xơy d ng 67
B ng 3.2 D báo tình hình v n, tƠi s n, doanh thu, l i nhu n Fico đ n 2016 69
B ng 3.3 Ma tr n SWOT vƠ hình thƠnh chi n l c 72
Trang 14Hình 1.2 Mô hình 5 áp l c c nh tranh 15
Trang 15PH NăM ă U
1.ăS ăc năthi tăc aăđ ătƠi
Trong xu th phát tri n c a n n kinh t hi n nay, thì s c nh tranh trên th
tr ng lƠ không tránh kh i, đòi h i các doanh nghi p ph i t đ i m i nh m v n lên
đ kh ng đ nh mình trên th tr ng Trong quá trình đ i m i đó doanh nghi p c n ph i
có t m nhìn dƠi h n vƠ v ch ra đ ng đi có kh n ng thích ng v i s c nh tranh c a môi tr ng, t n d ng c h i, gi m thi u nguy c phát huy m t m nh h n ch nh ng
đi m y u c a doanh nghi p Có nh th thì doanh nghi p m i có kh n ng c nh tranh trên th tr ng vƠ phát tri n m t cách b n v ng
Các doanh nghi p chuyên kinh doanh ngƠnh SX VLXD vƠ kinh doanh b t đ ng
Sau nhi u n m phát tri n, quy mô công ty ngƠy cƠng m r ng Tuy nhiên, trong
s phát tri n đó Công ty đƣ d n nh n ra nh ng v n đ b t c p so v i th c t , nh t lƠ trong giai đo n th tr ng c nh tranh kh c li t nh hi n nay Nh ng s b t c p đó xu t
hi n trên nhi u m t, t ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, marketing tƠi chính cho đ n
qu n tr , nhơn s ,ầEm quy t đ nh ch n đ tƠi “Chi năl căphátătri năCôngătyăC ă
ph nă uăt ăvƠăKinhădoanhăVLXDăFICOăđ năn mă2016” v i mong mu n qua th c
t nghiên c u có th xơy d ng đ c chi n l c cho công ty m t cách hi u qu nh t vƠ
đ ra nh ng gi i pháp kh thi nh m th c hi n thƠnh công m c tiêu vƠ chi n l c đ ra
nh m giúp cho công ty phát tri n m nh vƠ b n v ng trong t ng lai
2.ăMucătiêuănghiênăc uă
Trang 16Xác đ nh c h i vƠ nguy c đ i v i công ty C ph n đ u t vƠ Kinh
Lu n v n xơy d ng chi n l c phát tri n cho công ty ho t đ ng trong ngƠnh s n
xu t vƠ kinh doanh VLXD, nghiên c u nh ng y u t môi tr ng nh h ng đ n quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh vƠ các y u t n i t i c a Công ty C ph n đ u t
và Kinh doanh VLXD FICO
Ph măviănghiênăc u
Do th i gian vƠ n ng l c có h n nên lu n v n ch t p trung nghiên c u ho t
đ ng s n xu t vƠ kinh doanh VLXD c a Công ty C ph n FICO, các công ty c nh tranh Ph m vi nghiên c u lƠ TP H Chí Minh vƠ các T nh lơn c n
4.ăPh ngăphápănghiênăc u:
4.1 Quy trình nghiên c u đ ătƠi
B c 1: Xác đ nh m c tiêu nghiên c u
B c 2: C s lỦ thuy t c a đ tƠi
B c 3: Phơn tích môi tr ng kinh doanh theo mô hình lỦ thuy t
B c 4: Xơy d ng ma tr n EFE, hình nh c nh tranh, IFE, SWOT
B c 5: ra chính cho công ty (QSPM) các gi i pháp th c hi n chi n l c
4.2ăPh ngăphápăthuăth păvƠăx ălỦăthôngătin
Thôngă tină th ă c p:ă (các tƠi li u tham kh o) lƠ các thông tin có s n t các
nghiên c u, báo cáo hay t li u trong n c vƠ ngoƠi n c C th các d li u th c p nƠy bao g m các nhóm thông tin sau:
Trang 17Các bƠi báo th i s / chuyên ngƠnh có liên quan t các báo, t p chí có uy tín
nh : th i báo kinh t Vi t nam, Vinasa, báo doanh nhơn, VTCNews, ầ
Báo cáo th ng m i đi n t Vi t Nam t n m 2005 - 2009;
Các báo cáo, s li u, thông tin c a FICO;
Các báo cáo, s li u, thông tin c a t ng c c th ng kê Vi t Nam vƠ thƠnh ph
H Chí Minh t n m 2006 đ n 12/2010
Các v n b n quy ph m pháp lu t c a NhƠ n c, Trung ng vƠ đ a ph ng; Các v n b n liên quan đ n ngành VLXD
Các thông tin th c p đƣ đ c đ i chi u vƠ so sánh đ đ m b o tính chính xác
tr c khi đ c trích d n hay s d ng trong nghiên c u nƠy
Thôngătinăs ăc p:ăbên c nh thông tin th c p, tác gi t ch c thu th p thông tin
s c p đ b sung l ng thông tin c th cho nghiên c u Thông tin s c p c n có lƠ
các y u t bên trong, bên ngoƠi, c nh tranh, m c đ tác đ ng vƠ m c đ ph n ng c a
các y u t Tuy nhiên, tùy lo i y u t thì tác gi s ch n kh o sát m c đ tác đ ng,
m c đ ph n ng nh đƣ trình bƠy mô hình nghiên c u đ m b o ch t l ng, tác
gi tuơn th ch t ch quy trình thu th p thông tin s c p nh sau:
B c 1: Xác đ nh v n đ c n nghiên c u
B c 2: Xơy d ng b ng cơu h i khám phá ph ng v n sơu các chuyên gia
B c 3: Tìm ra các y u t môi tr ng bên trong vƠ ngoƠi tác đ ng đ n Công ty
B c 4: Xơy d ng b ng cơu h i nghiên c u m c đ tác đ ng c a các y u t đ n
Trang 18xác đ nh 2 v n đ c n kh o sát lƠ s hƠi lòng c a khách hƠng vƠ m c tác đ ng,
m c ph n ng c a các y u t môi tr ng bên ngoƠi
Vi c ph ng v n s đ c th c hi n đ i v i các chuyên gia ( bao g m: lƣnh đ o FICO, lƣnh đ o các công ty SX & KD VLXD, các chuyên gia trong ngƠnh ậ
nh ng ng i có am hi u sơu s c trong l nh v c XD nói chung và SX & KD VLXD nói riêng) Tùy theo tr ng h p s s d ng cơu h i đóng ho c cơu h i
m cho các chuyên gia nƠy M c tiêu c a b c nƠy lƠ g n l c, đi u ch nh vƠ
khám phá nh ng v n đ m i t th c t công ty
Tim ra đ c các y u t tác đ ng đ n môi tr ng bên ngo i vƠ bên trong ti n tác
đ ng đ n quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty, tìm ra các y u t
c nh tranh gi a các công ty trong ngƠnh Tác gi ti n hƠnh ki m tra tính chính xác c a các y u t lo i ra nh ng y u t không c n thi t trong mô hình nghiên
c u
Xơy d ng b ng cơu h i nghiên c u m c đ tác đ ng c ng nh nh h ng c a
các y u t trong qua trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty
Th c hi n ph ng v n, tác gi l p danh sách c n đi u tra, danh sách do công ty cung c p Sau khi có danh sách các đ i t ng c n đi u tra, tác gi tìm thông tin
v email, s đi n tho i, đ a ch c a các đ i t ng đi u tra N u ch có 1 trong 3 thông tin trên thì tác gi d a vƠo thông tin đó đ tìm ra các thông tin còn l i Tác
gi s s d ng các thông tin thu th p đ c t khách hƠng đ h n ph ng v n ho c
g i email đ đ i t ng đi u tra tr l i Tác gi s gi i thích rõ m c tiêu nghiên
c u, cách th c tr l i cơu h i N u ph ng v n tr c ti p thì tác gi s gi i thích
chi ti t cho đ i t ng c n đi u tra đ hi u chính xác thông tin c n đi u tra N u
g i qua email, tác gi s g i đi n l i cho đ i t ng c n đi u tra xem h có th c
m c gì trong quá trình tr l i cơu h i không đ đi u ch nh thông tin cho chính
xác
Trang 19Sau khi thu h i b ng cơu h i, tác gi ti n hƠnh ki m tra ch t l ng b ng cơu h i,
lo i đi các b ng cơu h i không đáp ng yêu c u ch t l ng nh thông tin khuy t
quá nhi u hay ng i tra l i không phù h p đ i t ng Nh ng b ng cơu h i đáp
ng yêu c u ch t l ng đ c mƣ hóa vƠ các thông tin đ c nh p vƠo máy tính
đ x lỦ b ng ph n m m Excel B c nƠy k t thúc giai đ an thu th p thông tin
Ch ng 1: T ng quan v chi n l c kinh doanh
Ch ng 2: Phơn tích môi tr ng kinh doanh c a Công ty C ph n u t vƠ Kinh
Trang 20CH NGă1
1.1 Kháiăni măchi năl căkinhădoanhăc aădoanhănghi pă
1.1.1 Kháiăni măchi năl c
Khái ni m chi n l c xu t phát t trong l nh v c quơn s , có t th i xa x a trong l ch s nhơn loƠi T “strategy” “chi n l c” xu t phát t ti ng Hy L p
“strategos” có ngh a lƠ t ng quơn (“stratos” ngh a lƠ quơn đ i vƠ “ago” ngh a lƠ lƣnh
đ o) Theo ngh a đen, khái ni n nƠy đ c p đ n ngh thu t lƣnh đ o quơn đ i Th i Alexander The Great (n m 330 tr c công nguyên), chi n l c đ c hi u nh lƠ k
n ng khái thác các l c l ng vƠ t o d ng h th ng th ng tr toƠn c c vƠ lu n đi m c
b n lƠ có th đè b p đ i th , th m chí lƠ đ i th m nh h n, đông h n n u có th d n d t
th tr n vƠ đ a đ i th vƠo tr n đ a thu n l i cho vi c tri n khai các kh n ng c a mình Nói cách khác, chi n l c lƠ kh n ng s d ng h p lỦ binh l c trong không gian
vƠ th i gian c th đ khai thác c h i vƠ t o s c m nh t ng đ i đ giƠnh th ng l i trong cu c chi n T sau th chi n th hai, thu t ng chi n l c đ c ng d ng r ng trong l nh v c kinh t vƠ qu n tr Do v y, đ nh ngh a v chi n l c trong doanh nghi p
c ng h t s c đa d ng vƠ phong phú:
N m 1962, Alfred Chandler (1) nêu ra r ng: “Chi n l c lƠ s xác đ nh các m c tiêu vƠ m c đích dƠi h n c a doanh nghi p vƠ s ch p nh n chu i các hƠnh đ ng c ng
nh phơn b ngu n l c thi t y u đ th c hi n các m c tiêu đó”
1 Nguy n Khoa Khôi vƠ ng Th Thanh Ph ng (2007), Qu n tr chi n l c, NXB TK, t4
Trang 21N m 1980, James B Quinn (2) đ nh ngh a: “Chi n l c lƠ mô th c hay k ho ch thích h p các m c tiêu c b n, các chính sách vƠ chu i các hƠnh đ ng c a t ch c trong m t t ng th c k t ch t ch ”
Jonhson và Scholes (3) đ nh ngh a: “Chi n l c lƠ đ nh h ng vƠ ph m vi c a
m t t ch c trong dƠi h n, nh m đ t đ c l i th cho t ch c thông qua c u hình các ngu n l c c a nó trong b i c nh m i tr ng thay đ i đ đáp ng nhu c u c a th
tr ng vƠ th a mƣn k v ng c a các bên h u quan”
Theo Fred R David (4): “Chi n l c lƠ nh ng ph ng ti n đ t t i nh ng m c tiêu dƠi h n Chi n l c kinh doanh có th g m có: phát tri n theo lƣnh th , chi n l c
đa d ng hóa các ho t đ ng, s h u hƠng hóa, phát tri n s n ph m, thơm nh p th
tr ng, gi m chi phí, thanh lỦ, liên doanh.”
Michael E Porter (5): “Chi n l c lƠ t o ra v th đ c đáo vƠ có giá tr bao g m
s khác bi t hóa, s l a ch n mang tính ch t đánh đ i nh m t p trung nh t các ngu n
l c đ t đó t o ra u th cho doanh nghi p mình.”
Tóm l i: chi n l c lƠ t p h p các quy t đ nh (đ ng h ng, chính sách,
ph ng th c, ngu n l c,ầ) vƠ hƠnh đ ng nh m h ng t i m c tiêu dƠi h n đ phát huy đ c đi m m nh, kh c ph c đ c nh ng nh c đi m c a t ch c, giúp t ch đón
nh n nh ng c h i vƠ v t qua các nguy c t bên ngoƠi m t cách t t nh t
Chi n l c t o ra l i th c nh tranh cho doanh nghi p vƠ giúp doanh nghi p phát tri n n đ nh vƠ b n v ng Chi n l c vƠ k ho ch đ u mô t t ng lai c n đ t vƠ cách th c đ đ t t i c a doanh nghi p nh ng chi n l c có th i h n dƠi vƠ mang tính
đ nh tính nhi u h n so v i k ho ch K ho ch lƠ hình th c di n đ t c a chi n l c Chi n thu t lƠ các gi i pháp c th đ th c hi n chi n l c t ng th i đi m vƠ môi
tr ng kinh doanh c th
2 Lê Th Gi i vƠ Nguy n ThƠnh Liêm (2007), Qu n tr chi n l c, NXB TK, t5
3 Lê Th Gi i vƠ Nguy n ThƠnh Liêm (2007), Qu n tr chi n l c, NXB TK, t5,t6
4 Fred David (2006), Khái lu n qu n tr chi n l c, NXB TK, t20
5
Michael E Porter (1996), What is Strategy, Harvard Business Review (Nov ậ Dec 1996), pp68
Trang 22Chi n l c t n t i nhi u c p đ khác nhau ậ tr i dƠi t toƠn b doanh nghi p (ho c m t nhóm doanh nghi p) cho t ng b ph n tr c thu c:
Chi n l c toƠn c u: liên quan đ n vi c đ nh h ng doanh nghi p c nh tranh thƠnh công trong môi tr ng kinh doanh qu c t khi xu h ng toƠn c u hóa đang di n ra m nh m ngƠy nay ơy lƠ c p đ cao nh t dƠnh cho nh ng doanh nghi p nƠo có tham v ng v ng ra bi n l n đ u ph i quán tri t Chi n l c toƠn
c u không ch dƠnh riêng cho các t p đoƠn đa qu c gia mƠ cho b t k doanh nghi p nƠo có t n nhìn xa h n th tr ng n i đ a
Chi n l c doanh nghi p: liên quan đ n m c tiêu t ng th vƠ quy mô c a doanh nghi p đ đáp ng đ c k v ng c a c đông ơy lƠ m t c p đ quan tr ng do
ch u nh h ng l n t các nhƠ đ u t vƠ đ ng th i nó c ng h ng d n quá trình
ra quy t đ nh chi n l c trong toƠn b doanh nghi p Chi n l c doanh nghi p
th ng đ c trình bƠy rõ rƠng trong tuyên b s m nh
Chi n l c kinh doanh: liên quan nhi u h n t i vi c lƠm th nƠo m t doanh nghi p có th c nh tranh thƠnh công trên m t th tr ng c th Chi n l c
c p đ nƠy t p trung vƠo các quy t đ nh v vi c l a ch n s n ph m, đáp ng nhu
c u khách hƠng, giƠnh l i th c nh tranh so v i các đ i th , khai thác vƠ t o ra
1.1.2 Kháiăni măv ăqu nătr ăchi năl c
T ng t nh chi n l c, hi n nay c ng có r t nhi u đ nh ngh a khác nhau v
qu n tr chi n l c:
Trang 23J John A Pearce và Richard B Robinson (6): “Qu n tr chi n l c lƠ m t h
th ng các quy t đ nh vƠ hƠnh đ ng đ hình thƠnh vƠ th c hi n các k ho ch nh m đ t
đ c các m c tiêu c a doanh nghi p”
Fred R David (7): “Qu n tr chi n l c có th đ c đ nh ngh a nh lƠ m t ngh thu t vƠ khoa h c thi t l p, th c hi n, đánh giá các quy t đ nh liên quan đ n nhi u
ch c n ng Qu n tr chi n l c t p trung vƠo vi c h p nh t các ch c n ng ti p th , tƠi chính, k toán, s n xu t, nghiên c u phát tri n vƠ các h th ng thông tin, các l nh v c kinh doanh đ đ t thƠnh công chung c a t ch c.”
Theo PGS.TS Nguy n Th Liên Di p (8): “Qu n tr chi n l c lƠ quá trình nghiên c u các môi tr ng hi n t i c ng nh t ng lai, ho ch đ nh các m c tiêu c a t
ch c; đ ra, th c hi n vƠ ki m tra vi c th c hi n các quy t đ nh đ đ t đ c các m c
tiêu đó trong môi tr ng hi n t i c ng nh t ng lai nh m t ng th l c cho doanh nghi p”
Qu n tr chi n l c lƠ khoa h c vƠ ngh thu t v quá trình t o l p vi n c nh vƠ thi t l p m c tiêu: xơy d ng chi n l c, chính sách vƠ k ho ch; phơn b ngu n l c vƠ
th c thi chi n l c; đánh giá vƠ đi u ch nh chi n l c Nói cách khác, qu n tr chi n
l c lƠ t ng h p các ho t đ ng ho ch đ nh, t ch c th c hi n ki m tra, đi u ch nh chi n l c đ c l p l i th ng xuyên nh m t n d ng m i ngu n l c vƠ c h i, h n ch
t i đa các y u đi m, các nguy c vƠ các hi m h a đ đ t t i m c tiêu c a doanh nghi p
1.1.3 Vaiătròăc aăchi năl căkinhădoanhă
Qu n tr chi n l c s giúp ích cho doanh nghi p r t nhi u đ ho t đ ng s n
xu t kinh doanh thƠnh công, c nh tranh t t vƠ phát tri n b n v ng
Cácă uăđi măchínhăc aăqu nătr ăchi năl călƠă (9)
:
6 oƠn Th H ng Vơn (2007), Giáo trình qu n tr chi n l c, i h c Kinh t TP.HCM, t12
7 Fred David (2006), Khái lu n qu n tr chi n l c, NXB TK, t9
8 ,9PGS TS Nguy n Th Liên Di p vƠ Ths Ph m V n Nam (2006), Chi n l c vƠ chính sách kinh doanh, NXB
L ậ XH, t15, t21
Trang 24Quá trình qu n tr chi n l c giúp t ch c th y rõ m c đích vƠ h ng đi c a mình Nó khi n nhƠ qu n tr ph i xem xét vƠ xác đ nh h ng đi nƠo, khi nƠo đ t
t i v trí nh t đ nh
i u ki n môi tr ng mƠ các t ch c g p ph i luôn bi n đ i Nh ng bi n đ i nhanh th ng t o ra c h i vƠ nguy c b t ng Qu n tr chi n l c giúp doanh nghi p ch đ ng tơn d ng đ c c h i vƠ ng phó v i nguy c t môi tr ng
Qu n tr chi n l c giúp doanh nghi p s d ng có hi u qu các ngu n l c h n
h p c a mình
Ph n l n các các doanh nghi p sau khi v n d ng chi n l c đ u đ t đ c k t
qu t t h n nhi u so v i k t qu mƠ h đ t đ c tr c đó vƠ các k t qu c a doanh nghi p không v n d ng chi n l c
M c dù các u đi m nói trên lƠ r t quan tr ng, qu n tr chi n l c v n có m t s
nh c đi m (10):
thi t l p quá trình qu n tr chi n l c c n nhi u th i gian vƠ n l c Tuy nhiên, m t khi t ch c đƣ có kinh nghi m thì v n đ th i gian s gi m b t, h n
n a, v n đ th i gian c n cho vi c thi t l p chi n l c s kém ph n quan tr ng
n u doanh nghi p đ c bù đ p nhi u l i ích h n
Các chi n l c kinh doanh có th b xem lƠ t a nh chúng đ c l p ra m t cách
c ng nh c khi đƣ n đ nh b ng v n b n ơy lƠ m t nh n th c sai l m nghiêm
tr ng v chi n l c, vì chi n l c ph i n ng đ ng vƠ phát tri n phù h p v i: (1)
đi u ki n môi tr ng bi n đ i vƠ (2) doanh nghi p có th đi theo các m c tiêu
Trang 25M t s doanh nghi p d ng nh ch giai đo n k ho ch hóa vƠ chú Ủ quá ít
đ n quá trình tri n khai th c hi n Hi n t ng nƠy khi n m t s nhƠ qu n tr nghi ng v tính h u ích c a quá trình qu n tr chi n l c
T măquanătr ngăc aăchi năl căkinhădoanh:
Quá trình qu c t hóa di n ra m nh m trên toƠn th gi i, nó lƠm cho c nh tranh
tr nên toƠn c u, gơy g t d d i h n vƠ các l i th so sánh b gi m do các ngu n
l c di chuy n d dƠng h n Do đó, các doanh nghi p c n ph i có nh ng chi n
l c c th đ thích ng v i môi tr ng kinh doanh
Cu c cách m ng khoa hoc ậ k thu t công ngh di n ra v i t c đ nh v b o,
nó t o ra nh ng thách th c to l n cho s phát tri n c a doanh nghi p Do đó doanh nghi p ph i không ng ng đ i m i, mu n đ i m i có hi u qu thì c n ph i
có chi n l c c th đ th c hi n
t n t i vƠ phát tri n trong môi tr ng kinh doanh th ng xuyên bi n đ ng, các doanh nghi p ph i có chi n l c đ thích ng v i s thay đ i c a môi
tr ng
Nh ngăsaiăl mătrongăqu nătr ăchi năl căc nătránh
Qu n tr chi n l c không c Ủ sao chép t ng lai Nh ng k ho ch không đ c theo đu i nh ng t ng lai xa v i
Qu n tr chi n l c không ch đ n gi n tiên đoán doanh s vƠ r i n đ nh nh ng
B că1: Xem Xét s m ng, m c tiêu vƠ chi n l c hi n t i
B că2: Nghiên c u môi tr ng đ xác đ nh các c h i vƠ đe d a ch y u
B că3: Phơn tích n i b đ nh n di n nh ng đi m m nh y u
Trang 26B că4: Xác đ nh s m ng
B că5: Thi t l p m c tiêu dƠi h n
B că6: Xơy d ng vƠ l a ch n các chi n l c th c hi n
Giaiăđo năth căhi năchi năl c:
B că7: Thi t l p nh ng m c tiêu ng n h n
B că8: ra các chính sách
B că9: Phơn ph i các ngu n l c
Giaiăđo năki mătraăvƠăđánhăgiáăchi năl c:ă
B că10: o l ng vƠ đánh giá k t qu
Hình 1.1: Môăhìnhăqu nătr ăchi năl cătoƠnădi n (11)
11, Ngu n: PGS.TS Nguy n Th Liên Di p vƠ Ths Ph m V n Nam (2006), Chi n l c vƠ chính sách kinh doanh, NXB L ậ XH, t31, t124
Trang 27Ghi chú: (1) Giai đo n hình thƠnh chi n l c, (2) Giai đo n th c hi n chi n
l c, (3) Giai đo n ki m tra vƠ đánh giá chi n l c
1.2 QuiătrìnhăhìnhăthƠnhăm tăchi năl căt ngăquát
1.2.1 Xácăđ nhăs ăm ng,ăm cătiêuăc aădoanhănghi p
1.2.1.1 S ăm ng
S m ng lƠ m t khái ni m dùng đ ch m t phát bi u có giá tr lơu dƠi v h ng
đi trong t ng lai c a t ch c đ phơn bi t t ch c nƠy v i t ch c khác, vƠ phát bi u
ph i tr l i cơu h i: “t ch c c a chúng ta ra đ i đ lƠm gì?”, n u t ch c ho t đ ng trong l nh v c kinh doanh thì cơu h i đ t ra lƠ: “công vi c kinh doanh c a chúng ta lƠ gì?” (12)
đ n ho t đ ng vƠ k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p
M c đích phơn tích môi tr ng bên ngoƠi lƠ phát tri n danh m c nh ng c h i môi tr ng có th mang l i nh ng l i ích cho doanh nghi p vƠ nh ng nguy c c a môi
tr ng mƠ doanh nghi p c n né tránh T đó doanh nghi p có kh n ng ng phó ch
đ ng ho c có tính phòng v đ i v i các y u t b ng cách xơy d ng các chi n l c
nh m t n d ng các c h i t môi tr ng bên ngoƠi ho c t i thi u hóa các nguy c ti m
n ng Môi tr ng bên ngoƠi g m môi tr ng v mô vƠ môi tr ng vi mô
1.2.2.1 Môiătr ngăv ămô
12 Ngu n: PGS.TS Nguy n Th Liên Di p vƠ Ths Ph m V n Nam (2006), Chi n l c vƠ chính sách kinh doanh, NXB L ậ XH, t124
Trang 28Y uăt ăkinhăt : nh h ng vô cùng to l n đ n các đ n v kinh doanh Nh ng
nhơn t nh h ng đ n doanh nghi p lƠ: lƣi su t ngơn hƠng, giai đo n c a chu k kinh
t , cán cơn thanh toán, chính sách tƠi chính ti n t , t l l m phát, m c đ th t nghi p, chính sách thu quanầ
Y uăt ăchínhătr ăvƠăchínhăph : các y u t chính tr vƠ chính ph ngƠy cƠng nh
h ng l n đ n ho t đ ng c a doanh nghi p Doanh nghi p ph i tuơn theo các qui đ nh
v thuê m n, cho vay, an toƠn, v t giá, qu ng cáo, b o v môi tr ng Nh ng đi u
ki n nƠy có th t o ra đe d a ho c c h i v m t chi n l c cho doanh nghi p Vi c
nghiên c u các y u t nƠy giúp doanh nghi p đ nh h ng ho t đ ng phù h p, lơu dƠi trong b i c nh chung c a xƣ h i L u Ủ y u t kinh t vƠ chính tr luôn có m i quan h
t ng h vƠ tác đ ng qua l i v i nhau
Y uăt ăv năhóaăxƣăh i: l nh v c v n hóa xƣ h i bao g m nh ng truy n th ng,
các giá tr đ o đ c, đ c tin, thái đ c x ,ầNghiên c u y u t v n hóa xƣ h i lƠ tìm
hi u nh ng quan đi m v ch t l ng c a cu c s ng, s thay đ i c a l i s ng, s thay
đ i trong quan h v ngƠnh ngh , v n đ dơn t c, v n đ tôn giáo,ầ
Y uă t ă t ă nhiên: nh ng y u t t nhiên luôn tác đ ng đ n quy t đ nh kinh
doanh c a doanh nghi p Chính quy n ngƠy cƠng quan tơm đ n v n đ ô nhi m môi
tr ng thi u n ng l ng vƠ s d ng lƣng phí ngu n tƠi nguyên thiên nhiên cùng v i s gia t ng các nhu c u v tƠi nguyên do thiên nhiên cung c p Thêm vƠo đó, khách hƠng
đ c bi t quan tơm đ n nh ng s n ph m có ngu n g c t nhiên, nh ng s n ph m th a mƣn các đi u ki n v môi tr ng trong quá trình s n xu t Do đó đòi h i các nhƠ qu n
tr chi n l c ph i thay đ i các quy t đ nh vƠ các bi n pháp th c hi n quy t đ nh
Bên c nh đó, y u t tƠi nguyên thiên nhiên c ng chính lƠ y u t xác đ nh chi n
l c c a doanh nghi p trong vi c xơy d ng các nhƠ máy, xí nghi p nh m gi m thi u chi phí mƠ v n duy trì ngu n tƠi nguyên thiên nhiên M t s các doanh nghi p ho t
đ ng nh vƠo y u t t nhiên, s khác thì m t ph n trong ho t đ ng c a h ph thu c vƠo t nhiên
Trang 29Y uăt ăcôngăngh ăk ăthu t: s ph thu c c a doanh nghi p vƠo công ngh vƠ
k thu t lƠ không th ph nh n NgƠy cƠng có nhi u công ngh vƠ k thu t tiên ti n ra
đ i, t o ra các c h i c ng nh nguy c đ i v i t t c các doanh nghi p Các doanh nghi p c n ph i đánh giá đ xem xét công ngh vƠ k thu t mƠ h đang s d ng có b
l c h u tr c ti p hay gián ti p Vi c áp d ng công ngh vƠ k thu t m i có hi u qu
th ng t o ra áp l c l n cho doanh nghi p đang giai đo n phát tri n ban đ u h n lƠ doanh nghi p l n đƣ ho t đ ng lơu n m Vì v y, vi c tri n khai công ngh ph i n đ nh
t ng đ i vƠ ph i phù h p v i kh n ng c a doanh nghi p vƠ th i gian s d ng công ngh
1.2.2.2 Môiătr ngăviămôă
Môi tr ng vi mô bao g m các y u t trong ngƠnh vƠ các y u t ngoƠi c nh đ i
v i doanh nghi p Nó quy t đ nh tính ch t vƠ m c đ c nh tranh trong ngƠnh s n xu t kinh doanh đó các y u t c b n trong môi tr ng vi mô lƠ: đ i th c nh tranh, ng i mua, ng i cung c p, các đ i th ti m n vƠ s n ph m thay th
Hình 1.2: Môăhìnhă5ăápăl căc nhătranh (13)
13 Ngu n: PGS.TS Nguy n Th Liên Di p vƠ Ths Ph m V n Nam (2006), Chi n l c vƠ chính sách kinh doanh, NXB L ậ XH, t48
Trang 30iăth ăc nhătranh: đ i th c nh tranh lƠ các t ch c doanh nghi p hi n t i đƣ
có trong ngành, s n xu t vƠ bán các s n ph m t ng t s n ph m c a ta Phơn tích đ i
th c nh tranh đ có đ c nh ng hi u bi t v hƠnh đ ng vƠ kh n ng đáp ng c a h Bên c nh đó, hi u bi t đ i th c nh tranh s giúp cho doanh nghi p ho ch đ nh chi n
l c nh m vô hi u hóa ho c h n ch đ i th c nh tranh Phơn tích đ i th c nh tranh cơn phơn tích v : v th vƠ nh n đ nh c a m i ng i v đ i th c nh tranh, m c tiêu
t ng lai, chi n l c hi n t i, ngu n l c, đi m m nh, đi m y u c a đ i th c nh
tranh
Khách hàng: Áp l c t khách hƠng s cao khi kh i l ng hƠng hóa tiêu th nhi u, giá tr hƠng hóa l n, s d bi t hóa s n ph m không cao, vi c chuy n sang mua hƠng c a ng i khác không gơy t n kém nhi u
NhƠăcungăc p: đơy lƠ nh ng đ n v , cá nhơn cung c p các y u t đ u vao cho
doanh nghi p nh : nguyên v t li u, trang thi t b , nhơn công, v n,ầ
iăth ăti mă n: lƠ các đ i th m i xu t hi n trên th tr ng lƠm gi m th ph n
c a doanh nghi p, doanh nghi p c n nghiên c u tìm hi u nh m có bi n pháp b o v th
ph n nh : l i th s n xu t trên quy mô l n, đa d ng hóa s n ph m, phát huy l i th k thu t công ngh ,ầ.NgoƠi ra, s ch ng tr m nh m c a các doanh nghi p đƣ đ ng
v ng trong ngƠnh c ng lƠ m t rƠo c n đ i v i s thơm nh p vƠo ngƠnh c a đ i th ti m
n
S nă ph mă thayă th : s n ph m thay th ngƠy cƠng trƠn ng p trên th tr ng,
nh ng s n ph n nƠy th hi n qua tính n ng, giá, công ngh u vi t h n LƠm h n ch
ti m n ng l i nhu n cao nh t c a ngƠnh do giá cao nh t b kh ng ch , doanh nghi p có
th b t t l i do th ph n nh bé Doanh nghi p c n nghiên c u s n ph m thay th đ
c i ti n s n ph m c a mình cho phù h p v i th tr ng, tìm cách b o v th ph n đang
có
1.2.3 Phơnătíchăn iăb
Trang 31LƠ hoƠn c nh n i t i c a doanh nghi p, bao g m các y u t vƠ h th ng bên trong mƠ doanh nghi p có th ki m soát đ c Các doanh nghi p c n ph i xem xét m t cách chính xác các y u t bên trong đó nh m xem đơu lƠ đi m m nh vƠ lƠ đi m y u
c a doanh nghi p Trên c s giúp doanh nghi p gi m b t đi m y u vƠ phát huy đi m
m nh đ đ t đ c k t qu mong mu n Vi c phơn tích các y u t môi tr ng bên trong doanh nghi p đòi h i ph i thu th p, phơn tích nh ng thông tin v tƠi chính, v nhơn s ,
v nghiên c u vƠ phát tri n, v s n xu t, v marketing, v v n hóa doanh nghi p, n
n p t ch c chung, Trong đó, ngu n l c h t s c quan tr ng vƠ lƠ ch y u đó lƠ ti n
v n, con ng i vƠ nguyên v t li u M i m t b ph n ch c n ng đ u ph i ch u trách nhi m tìm ki m ho c b o toƠn m t trong các ngu n l c nói trên
Ngu nănhơnăl c
Ngu n nhơn l c có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i s thƠnh công c a m t doanh nghi p, con ng i cung c p nh ng d li u đ u vƠo đ ho ch đ nh ra m c tiêu, phơn tích đ c hoƠn c nh th c t i c a môi tr ng, l a ch n vƠ ki m tra gi i pháp mƠ doanh nghi p đang th c hi n, cho dù quan đi m chung c a c h th ng có đúng đ n
m c đ nƠo đi ch ng n a thì c ng không th mang l i hi u qu n u không có nh ng con ng i lƠm vi c hi u qu
C ng nh các ngu n l c khác ngu n nhơn l c c n ph i đ c thu nh n vƠ b trí sao cho doanh nghi p có th đ t đ c m c tiêu đƣ đ ra, các v n đ c n đ t ra đ i v i ngu n nhơn l c đó lƠ:
Trình đ c a đ i ng lƣnh đ o
Trình đ tay ngh vƠ t cách đ o đ c c a cán b công nhơn viên
Các chính sách cho nhơn viên có hi u qu vƠ hi u n ng hay không
Trình đ chuyên môn
Kinh nghi m lƠm vi c,
Ho tăđ ngăs năxu t
Trang 32LƠ ho t đ ng t o ra s n ph m c a doanh nghi p lƠ khơu ho t đ ng chính y u
c a doanh nghi p nên nó nh h ng r t l n t i s thƠnh công c a doanh nghi p, v i
ch t l ng s n ph m đ c s n xu t ra t t cùng v i giá thƠnh th p thì kh n ng c nh tranh lƠ r t l n góp ph n gi m nh cho ho t đ ng bán hƠng, tƠi chính vƠ các ph ng
Trong quá trình phơn tích, đánh giá v ho t đ ng marketing c a doanh nghi p,
ta c n l u Ủ xét theo công dung “4P”:
Productă(s năph m): ch t l ng, đ c đi m, m u mƣ, ki u dáng, nhƣn hi u, bao
Trang 33t ng n / v n ch s h u), nhóm ch tiêu h s ho t đ ng (vòng quay hƠng t n kho, k thu ti n bình quơn, vòng quay ph i thu, vòng quay tƠi s n c đ nh, vòng quay t ng tƠi
s n), các h s kh n ng sinh l i (ROS, ROA, ROE) đ c thi t l p c n c trên vi c
phân tích các b ng t ng trình tƠi s n c n b n : b ng t ng k t tƠi s n, b ng báo cáo thu
nh p, báo cáo dòng chu chuy n ti n t , b ng báo cáo nh ng thay đ i v n C Ph n
Ho tăđ ngăqu nătr ăvƠăv năhóaădoanhănghi p:
Phơn tích ho t đ ng qu n tr theo b n ch c n ng: ch c n ng ho ch đ nh, ch c
n ng t ch c, ch c n ng đi u khi n vƠ đ ng viên, ch c n ng ki m tra
1.2.4ă ánhăgiáăvi căth căthiăchi năl c
M t chi n l c hi u qu lƠ chi n l c phù h p v i tình hình kinh t xƣ h i hi n
t i vƠ phù h p v i th c tr ng c a doanh nghi p, đ ng th i t n d ng đ c nh ng c h i
đ đ t m c tiêu c a doanh nghi p Mu n v y, d a vƠo chi n l c đƣ xơy d ng vƠ l a
ch n, doanh nghi p ti n hƠnh phơn b các ngu n tƠi nguyên, s p x p c c u t ch c cho phù h p, phơn b h p lỦ ngu n tƠi chính
Vi c đánh giá hi u qu chi n l c ph i d a vƠo:
RƠ soát, ki m tra tính h p lỦ trong vi c phơn b các ngu n tƠi nguyên c a các chi n l c tr c khi chính th c tri n khai
ánh giá hi u qu ho t đ ng t ng th i k th c hi n nh m k p th i kh c ph c
nh ng khuy t đi m thi u sót vƠ b sung k p th i
1.3.1 Maătr năđánhăgiáăcácăy uăt ăbênăngoƠiă(EFE)ă
Ma tr n nƠy cho phép các nhƠ chi n l c tóm t t vƠ đánh giá các thông tin kinh
t , xƣ h i, v n hóa, nhơn kh u, đ a lỦ, chính tr , chính ph , lu t pháp, công ngh vƠ
c nh tranh.Theo Fred R David, có 5 b c đ phát tri n ma tr n EFE (14)
B că1: L p danh m c các y u t có vai trò quy t đ nh đ i v i s thƠnh công
c a doanh nghi p đƣ đ c nh n di n trong quá trình ki m tra các y u t t bên ngoƠi,
14 Fred David (2006), Khái lu n qu n tr chi n l c, NXB TK, t178
Trang 34bao g m c nh ng c h i vƠ đe d a nh h ng đ n Công ty vƠ nh ng ngƠnh Công ty
kinh doanh
B că2: Phơn lo i t m quan tr ng t 0,0 (không quan tr ng) đ n 1,0 (r t quan
tr ng) cho m i y u t S phơn lo i nƠy cho th y t m quan tr ng t ng ng c a y u t
đó đ i v i s thƠnh công trong ngƠnh kinh doanh c a Công ty Các c h i th ng có
m c phơn lo i cao h n m i đe d a T ng s các m c phơn lo i đ c n đ nh cho các nhơn t nƠy ph i b ng 1,0
B că3: Phơn lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t quy t đ nh s thƠnh công đ cho
th y cách th c mƠ các chi n l c hi n t i c a Công ty ph n ng v i y u t nƠy, trong
đó 4 lƠ ph n ng t t, 3 lƠ ph n ng trên trung bình, 2 lƠ ph n ng trung bình vƠ 1 lƠ
ph n ng ít Các m c nƠy d a trên hi u qu c a chi n l c Công ty
B că4: Nhơn t m quan tr ng c a m i bi n s v i lo i c a nó đ xác đ nh s
đi m v t m quan tr ng
B că5: C ng t ng s đi m v t m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng
s đi m quan tr ng cho t ch c
B t k s các c h i ch y u vƠ m i đe d a đ c bao g m trong ma tr n EFE,
t ng s đi m quan tr ng cao nh t mƠ m t t ch c có th có lƠ 4,0, trung bình lƠ 2,5 vƠ
th p nh t lƠ 1,0
T ng s đi m quan tr ng lƠ 4,0 cho th y t ch c đang ph n ng r t t t v i các
c h i vƠ đe d a hi n t i trong môi tr ng c a h
T ng s đi m quan tr ng lƠ 1,0 cho th y nh ng chi n l c mƠ Công ty đ ra không t n d ng đ c c h i c ng nh khó tránh đ c các m i đe d a bên ngoƠi
B ng 1.1 : Maătr năđánhăgiáăcácăy uăt ăbênăngoƠi
Cácăy uăt ăbênăngoƠi M căđ ăquan
tr ng Phơnălo i
S ăđi m quanătr ng
1.3.2 Maătr năhìnhă nhăc nhătranh
Trang 35Trong t t c các s ki n vƠ xu h ng môi tr ng có th nh h ng đ n v trí chi n l c c a m t Công ty trong đó nh h ng c nh tranh th ng đ c xem lƠ quan
tr ng nh t
Ma tr n hình nh c nh tranh lƠ s m r ng c a ma tr n EFE trong tr ng h p các m c
đ quan tr ng, phơn lo i vƠ t ng s đi m quan tr ng có cùng Ủ ngh a
T ng s đi m đ c đánh giá c a các Công ty đ i th c nh tranh đ c so v i Công ty m u
Các m c phơn lo i đ c bi t c a nh ng Công ty đ i th c nh tranh có th đ c đem so sánh v i các m c phơn lo i c a Công ty m u Vi c phơn tích so sánh nƠy cung
c p các thông tin chi n l c quan tr ng
B ng 1.2: Maătr năhìnhă nhăc nh tranh
Cácăy uăt ăthƠnhăcông
1.3.3 Maătr năđánhăgiáăcácăy uăt ăbênătrongă(IFE)
Ma tr n nƠy cho phép các nhƠ chi n l c tóm t t vƠ đánh giá nh ng m t m nh
vƠ y u quan tr ng c a các b ph n kinh doanh ch c n ng vƠ nó c ng cung c p c s đ xác đ nh vƠ đánh giá m i quan h gi a các b ph n nƠy.Theo Fred R David, có 5 b c
đ phát tri n ma tr n IFE (15)
B că1: Li t kê các y u t thƠnh công then ch t nh đƣ đ c xác đ nh trong
quy trình ki m soát n i b , bao g m c nh ng đi m m nh vƠ đi m y u
B că2: Phơn lo i t m quan tr ng t 0,0 (không quan tr ng) đ n 1,0 (quan tr ng
nh t) cho m i y u t S phơn lo i nƠy cho th y t m quan tr ng t ng ng c a y u t
15
Fred Davi d (2006), Khái lu n qu n tr chi n l c, NXB TK, t247, t248
Trang 36đó đ i v i s thƠnh công c a Công ty trong ngƠnh T ng c ng c a t t c các m c đ quan tr ng nƠy ph i b ng 1,0
B că3: Phơn lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t s bi u th y u t đó có đ i di n
cho đi m y u l n nh t (phơn lo i b ng 1), đi m y u nh nh t (phơn lo i b ng 2), đi m
m nh nh nh t (phơn lo i b ng 3) hay đi m m nh l n nh t (phơn lo i b ng 4) Các m c phơn lo i nƠy d a trên c s Công ty
B că4: Nhơn t m quan tr ng c a m i y u t v i lo i c a nó đ xác đ nh s
đi m v t m quan tr ng c a m i bi n s
B că5: C ng t ng s đi m v t m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng
s đi m quan tr ng cho t ch c S đi m quan tr ng t ng c ng có th đ c phơn lo i
th p nh p lƠ 1,0 cho đ n cao nh t lƠ 4,0, trung bình lƠ 2,5 S đi m quan tr ng t ng
c ng th p h n 2,5 cho th y Công ty y u v n i b , cao h n 2,5 cho th y Công ty m nh
v n i b
B ng 1.3: Maătr năđánhăgiáăcácăy uăt ăbênătrong
Các y uăt ăbênătrong M căđ ăquană
tr ng Phơnălo i
S ăđi m quanătr ng
1.3.4 Maătr năSWOT
Ma tr n nƠy đ c s d ng đ li t kê vƠ t ng h p t t c các c h i, các nguy c
t môi tr ng bên ngoƠi; các đi m m nh vƠ các đi m y u trong n i b doanh nghi p, theo th t vƠ v trí thích h p Theo Fred David, có 8 b c đ xơy d ng đ c
ma tr n SWOT(16)
:
B că1: Li t kê các c h i bên ngoƠi c a Công ty
B că2: Li t kê các nguy c quan tr ng bên ngoƠi Công ty
B că3: Li t kê các đi m m nh ch y u bên trong Công ty
16 Fred David (2006), Khái lu n qu n tr chi n l c, NXB TK, t266, t267
Trang 37B că4: Li t kê nh ng đi m y u bên trong Công ty
B că5: K t h p nh ng đi m m nh bên trong v i c h i bên ngoƠi, ghi k t qu
chi n l c S-O vƠo ô thích h p
B că6: K t h p nh ng đi m y u bên trong v i nh ng c h i bên ngoƠi, ghi k t
qu chi n l c W-O vƠo ô thích h p
B că7: K t h p nh ng đi m m nh bên trong v i nguy c bên ngoƠi, ghi k t
qu chi n l c S-T vƠo ô thích h p
B că8: K t h p nh ng đi m y u bên trong v i nguy c bên ngoƠi, ghi k t qu
chi n l c W-T vƠo ô thích h p
Nh v y, ma tr n SWOT th ng đ a ra 4 nhóm chi n l c c b n:
Chi năl căđi măm nhăậ c ăh iă(SO): s d ng nh ng đi m m nh bên trong
c a Công ty đ t n d ng nh ng c h i bên ngoƠi
Chi nă l că đi mă y uă ậ c ă h iă (WO): nh m c i thi n nh ng đi m y u bên
trong b ng cách t n d ng nh ng c h i bên ngoƠi
Chi năl căđi măm nhăậ nguyăc ă(ST): s d ng đi m m nh c a Công ty đ
tránh kh i hay gi m đi nh h ng c a nh ng m i đe d a bên ngoƠi
Chi năl căđi măy uăậ nguyăc ă(WT): lƠ chi n l c phòng th nh m lƠm gi m
đi nh ng đi m y u bên trong vƠ tránh kh i nh ng m i đe d a t môi tr ng bên ngoƠi
S k t h p các y u t quan tr ng bên trong vƠ bên ngoƠi lƠ nhi m v khó kh n
nh t c a vi c phát tri n m t ma tr n SWOT, đòi h i ph i có s phán đoán t t
M i công c k t h p trong giai đo n nƠy lƠ đ đ ra các chi n l c kh thi có
th ch n l a ch không ph i t t c các chi n l c đ c phát tri n trong ma tr n SWOT
đ u s đ c l a ch n đ th c hi n
Trang 38i măm nh:ăS (STRONG)
Các đi m m nh c a doanh
nghi p
K tăh păSO: Phát huy đi m
m nh đ t n d ng c h i K tăh păST: Phát huy đi m m nh đ né tránh c
1.3.5 Giaiăđo năquy tăđ nhă
l a ch n đ c chi n l c kh thi, theo Fred R David, ng i ta s d ng ma
B că1: Li t kê các c h i, m i đe d a bên ngoƠi vƠ các đi m m nh, đi m y u
quan tr ng bên trong Các thông tin nƠy nên đ c l y tr c ti p t ma tr n EFE vƠ IFE
Ma tr n QSPM nên bao g m t i thi u 10 y u t thƠnh công quan tr ng bên ngoƠi vƠ 10
y u t thƠnh công quan tr ng bên trong
B că 2: Phơn lo i cho m i y u t thƠnh công quan tr ng bên trong vƠ bên
ngoƠi S phơn lo i nƠy gi ng nh trong ma tr n EFE vƠ IFE
B c 3: Xác đ nh các chi n l c có th thay th mƠ t ch c nên xem xét đ th c hi n
B că4: Xác đ nh s đi m h p d n (AS) S đi m h p d n đ c phơn t 1 =
không h p d n, 2 = có h p d n đôi chút, 3 = khá h p d n, 4 = r t h p d n Y u t thƠnh công quan tr ng nƠo không nh h ng đ i v i s l a ch n thì không ch m đi m h p
d n các chi n l c trong nhóm chi n l c nƠy
17 Fred David (2006), Khái lu n qu n tr chi n l c, NXB TK, t289, t290, t291
Trang 39B că5: Tính t ng s đi m h p d n (TAS) b ng cách nhơn s đi m phơn lo i
v i s đi m h p d n trong m i hƠng T ng s đi m h p d n cƠng cao thì chi n l c cƠng h p d n
B că 6: Tính c ng các t ng s đi m h p d n trong c t chi n l c M c đ
chênh l ch gi a c ng t ng s đi m h p d n trong m t nhóm chi n l c nƠo đó cho th y tính h p d n t ng đ i c a chi n l c nƠy so v i chi n l c khác
B ng 1.5: Maătr năQSPM
Các y u t quan tr ng
Phơn lo i Chi n l c 1 Các chi n l c có th thay th Chi n l c 2
Li t kê y u t bên trong
Li t kê y u t bên ngoƠi
1.4 M tăs ăkinhănghi mătrongăvi căxơyăd ngăchi năl căchoăCôngătyă
Chi n l c kinh doanh lƠ m t y u t có Ủ ngh a s ng còn đ i v i t ch c kinh doanh, nh ng vi c xơy d ng chi n l c kinh doanh không h đ n gi n vì nó ph thu c vƠo r t nhi u y u t c trong quá kh , hi n t i vƠ nh ng d báo trong t ng lai c ng
nh đ c thù c a lƣnh v c kinh doanh đ có cách ti p c n phù h p
Trong quá trình phơn tích vƠ tìm hi u tƠi li u v xơy d ng chi n l c kinh doanh, chúng ta có th rút ra các kinh nghi m cho vi c xơy d ng chi n l c kinh doanh phù h p nh sau:
Ph i có quy trình xơy d ng chi n l c kinh doanh phù h p v i đ c đi m tình hình c a doanh nghi p mình
M c tiêu đ ra ph i phù h p v i các ngu n l c đƣ vƠ s có, đ ng th i ph i phù
h p v i các y u t c a môi tr ng bên ngoƠi M c tiêu ph i có tính ph n đ u
nh ng tránh nh ng m c tiêu không hi n th c, không kh thi
ánh giá chính xác nh ng c h i vƠ nguy c bên ngoƠi
Ph i t ch c thu th p, nghiên c u vƠ x lỦ thông tin đ nh n di n đ c đi m
m nh c n t n d ng, kh c ph c nh ng đi m y u trong quá trình kinh doanh
Trang 40m b o m t h th ng thông tin liên t c, thông su t t nhƠ qu n tr c p cao đ n nhơn viên th c hi n
1.5.1 Kháiăni măBSC
Chúng ta có th mô ta BSC nh lƠ nh ng n l c h th ng đ u tiên nh m thi t k
m t h th ng do l ng hi u qu H th ng nƠy chuy n t m nhìn vƠ chi n l c c a t
ch c thƠnh nh ng m c tiêu c th , phép do vƠ nh ng chi ti t rõ rƠng Nh ng phép đo
c a BSC th hi n s cơn b ng c a b n khía c nh: tƠi chính, khách hƠng, quá trình n i
b vƠ h c h i phát tri n
Các phép đo đ c l a ch n s d ng th đi m lƠ công c dƠnh cho nh ng lƣnh
đ o s d ng đ truy n đ t t i ng i lao đ ng vƠ các bên liên quan nh ng đ nh h ng
v k t qu vƠ hi u qu ho t đ ng mƠ qua đó t ch c s đ t đ c nh ng m c tiêu chi n
l c c a minh Có th nói, v c b n công c nƠy cùng m t lúc lƠ 03 h th ng: H
th ng đo l ng, H th ng qu n lỦ vƠ công c trao đ i thông tin:
Hình 1.3: Mô hình Balanced Scorecard
1.5.2 H th ngăđoăl ng
Nhi u t ch c c g ng truy n đ t nh ng vi n c nh vƠ quán tri t các chi n l c,
th ng không liên k t v i các ho t đ ng c a ng i lao đ ng vƠ đ nh h ng chi n l c
c a t ch c BSC cho phép t ch c lƠm rõ vi n c nh vƠ chi n l c c a t ch c b ng cách đ a ra m t khuông kh m i Khuôn kh nƠy cho th y toƠn b chi n l c c a t
ch c vƠ các phép đo đƣ đ c ch n Thay vì t p trung vƠo ki m soát các y u t tƠi