Các yếu tố tài chính tác động đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp ngành sản xuất - chế biến thực phẩm niêm yết trên sàn chứng khoán TPHCM

NGUY N QUANG THU TP... TS Nguy n Quang Thu.. Lê Th Thùy Linh... Lê Th Thùy Linh... LIQ: tính thanh kho n.. DT: doanh thu... Trong nghiên c u này, hai ông đã kh o sát 102 công ty thu c 1

LÊ TH THÙY LINH

CÁC Y U T TÀI CHÍNH TÁC NG N HI U QU HO T

NG C A DOANH NGHI P NGÀNH S N XU T – CH BI N

TH C PH M NIÊM Y T TRÊN SÀN CH NG KHOÁN TP HCM

CHUYÊN NGÀNH: QU N TR KINH DOANH

MÃ S : 60.34.05

LU N V N TH C S KINH T

NG I HDKH: PGS TS NGUY N QUANG THU

TP H Chí Minh - N m 2012

nghi p ngành s n xu t – ch bi n th c ph m niêm y t trên sàn ch ng khoán TP HCM” là công trình nghiên c u do tôi th c hi n v i s h ng d n khoa h c c a PGS TS Nguy n Quang Thu Các n i dung và k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c và ch a t ng đ c công b trong b t k công trình nghiên c u nào khác

Lu n v n này không sao chép b t c công trình nghiên c u nào Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên là hoàn toàn đúng s th t

TP H Chí Minh, tháng 05 n m 2012

Lê Th Thùy Linh

vì đã t ch c và t o đi u ki n thu n l i cho tôi đ c tham gia khóa h c Cao h c

Qu n tr kinh doanh t i nhà tr ng

Tôi c ng xin c m n các th y cô khoa Qu n tr kinh doanh đã r t t n tình truy n đ t ki n th c cho tôi trong su t khóa h c

Tôi vô cùng c m n cô Nguy n Quang Thu, gi ng viên h ng d n khoa h c

c a tôi Cô đã t n tình h ng d n và ch b o cho em trong su t quá trình em th c

hi n lu n v n Em vô cùng khâm ph c s th ng th n và nhi t tình c a cô N u sau này có c duyên đ c đi theo ngh d y h c, cô s là t m g ng sáng mà em mu n

đ c noi theo

Cám n các anh ch cùng l p Ngày 1 – K19 đã cùng tôi tr i qua nh ng ngày

h c v t v nh ng thú v Nh ng bu i cùng h c chung, chia s ki n th c tr c m i

k thi là nh ng k ni m quý giá mà tôi luôn trân tr ng

Cu i cùng, con xin c m n ba m vì t t c tình yêu th ng ba m đã dành cho con Tình th ng c a ba m là l i đ ng viên, c v l n nh t giúp con qua m i chông gai trong cu c đ i

TP H Chí Minh, tháng 05 n m 2012

Lê Th Thùy Linh

L I C M N

M C L C

DANH M C CÁC KÝ HI U – CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG

DANH M C CÁC HÌNH

PH N M U 1

1 Lý do nghiên c u 1

2 M c tiêu c a đ tài: 2

3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2

4 Ph ng pháp nghiên c u 3

5 K t c u c a đ tài: 3

CH NG 1: T NG QUAN V HI U QU HO T NG DOANH NGHI P 4

1.1 Khái ni m v hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p .4

1.2 M t s nghiên c u trên th gi i v các y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p .6

1.2.1 Nghiên c u c a Skandalis và Liargovas 6

1.2.2 Nghiên c u c a Weixu .9

1.2.3 Nghiên c u c a Safarova 10

1.2.4 Nghiên c u c a Prasetyantoko và Parmono 11

1.2.5 Nghiên c u c a Onaolapo & Kajola 13

1.3.2 Tính thanh kho n 19

1.3.3 T l tài s n c đ nh 19

1.3.4 Quy mô c a doanh nghi p 20

1.3.5 T c đ t ng tr ng c a doanh nghi p 20

1.3.6 Vòng quay t ng tài s n .23

CH NG 2: D LI U, PH NG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U .24

2.1 Mô t d li u .24

2.2 Ph ng pháp nghiên c u 24

2.3 Các gi thi t và mô hình nghiên c u 25

2.3.1 Bi n nghiên c u 25

2.3.2 Mô hình nghiên c u 28

2.3.3 Các gi thi t 29

CH NG 3: K T QU NGHIÊN C U 33

3.1 Th ng kê mô t các bi n .33

3.2 Phân tích t ng quan 35

3.3 Phân tích h i quy 38

3.3.1 K t qu h i quy mô hình ROA 38

3.3.3 K t qu h i quy mô hình ROS 42

3.3.4 K t lu n v mô hình và các gi thi t .44

CH NG 4: M T S G I Ý NH M NÂNG CAO HI U QU HO T NG C A CÁC DOANH NGHI P NGÀNH S N XU T – CH BI N TH C PH M .48

4.2 Duy trì tính thanh kho n h p lý .50

4.2.1 Qu n tr v n l u đ ng 50

4.2.2 N ng n h n 51

4.3 i u ch nh t l tài s n c đ nh trong t ng tài s n 52

4.4 T ng t c đ t ng tr ng và vòng quay t ng tài s n 53

K T LU N 55

TÀI LI U THAM KH O

PH L C 1: DANH SÁCH CÁC DOANH NGHI P NGÀNH S N XU T – CH

BI N TH C PH M THEO PHÂN NGÀNH C A S GDCK TP HCM 2010

PH L C 2: S LI U CHI TI T CÁC BI N TRONG NGHIÊN C U

PH L C 3: BI U TH NG KÊ MÔ T HI U QU HO T NG C A CÁC DOANH NGHI P NGÀNH S N XU T – CH BI N TH C PH M

PH L C 4: K T QU H I QUY ROA

PH L C 5: K T QU H I QUY ROE

PH L C 6: K T QU H I QUY ROS

ROE: t s l i nhu n trên v n ch s h u

ROS: t s l i nhu n trên doanh thu

LEV: c c u v n

LIQ: tính thanh kho n

TANG: t l tài s n c đ nh

SIZE: quy mô c a doanh nghi p

GROW: t c đ t ng tr ng c a doanh nghi p

TURN: vòng quay t ng tài s n

DT: doanh thu

S GDCK: s giao d ch ch ng khoán

B ng 3.5: Các thông s th ng kê c a t ng bi n trong mô hình ROA

B ng 3.6: Các ch s đánh giá đ phù h p c a mô hình ROE

B ng 3.7: Các ch s ki m đ nh mô hình ROE

B ng 3.8: Các thông s th ng kê c a t ng bi n trong mô hình ROE

B ng 3.9: Các ch s đánh giá đ phù h p c a mô hình ROS

B ng 3.10: Các ch s ki m đ nh mô hình ROS

B ng 3.11: Các thông s th ng kê c a t ng bi n trong mô hình ROS

B ng 3.12: Chi u h ng tác đ ng c a các bi n đ c l p đ n hi u qu ho t

đ ng doanh nghi p

Hình 1.2: M i quan h gi a các y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng Hình 1.3: M i quan h gi a các y u t tài chính và hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

PH N M U

1 Lý do nghiên c u

Trong k nguyên toàn c u hóa, c nh tranh tr nên kh c li t h n bao gi h t

Vi t Nam đã gia nh p WTO, đó là sân ch i l n đ kh ng đ nh mình nh ng s c nh tranh c ng vô cùng gay g t hòa nh p sân ch i toàn c u, đòi h i n n kinh t Vi t Nam ph i ho t đ ng có hi u qu Hi u qu c a n n kinh t đ c đo b ng hi u qu

ho t đ ng c a m i doanh nghi p N n kinh t đ c xem là có hi u qu khi các doanh nghi p n m trong đó s n xu t kinh doanh có hi u qu

Không ng ng nâng cao hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh là m i quan tâm c a t t c m i ng i, m i doanh nghi p ó c ng là v n đ bao trùm và xuyên

su t, th hi n trong công tác qu n lý, b i suy cho cùng qu n lý kinh t là đ đ m

b o t o ra k t qu và hi u qu cao nh t trong quá trình s n xu t kinh doanh T t c

nh ng c i ti n, nh ng đ i m i v n i dung, ph ng pháp, bi n pháp áp d ng trong

qu n lý ch th c s đem l i ý ngh a khi chúng làm t ng đ c hi u qu kinh doanh, không nh ng là th c đo v ch t l ng, ph n ánh t ch c, qu n lý kinh doanh, mà còn là v n đ s ng còn c a doanh nghi p

Doanh nghi p mu n t n t i và v n lên thì tr c h t đòi h i kinh doanh ph i

có hi u qu Tuy nhiên không ph i doanh nghi p nào c ng th c hi n đ c đi u này Làm th nào đ bi t m t doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu hay không? Làm th nào đ đo l ng đ c hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đ t đó đ ra chi n

l c nâng cao hi u qu ho t đ ng V n đ này luôn khi n các nhà qu n tr ph i nghiên c u H n n a, đ i v i các nhà đ u t , đi u này l i càng quan tr ng h n Làm sao đ nh n ra m t doanh nghi p làm n hi u qu trong s vài tr m doanh nghi p đang đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán, khi mà s li u công b là h n

ch ? Vì v y, vi c đo l ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p d a trên các d

li u đ c các công ty niêm y t trên sàn công b là vô cùng c p thi t Tuy v y các nghiên c u này còn r t ít đ c quan tâm t i Vi t Nam

đo l ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, c n xác đ nh các y u t

đ i di n cho hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và các y u t tác đ ng đ n hi u qu

ho t đ ng y ó là lý do h c viên ch n đ tài lu n v n là “Các y u t tài chính tác

đ ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p ngành s n xu t – ch bi n th c

ph m đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán TP HCM” Trong khuôn kh lu n v n

th c s , h c viên ch nghiên c u các công ty thu c ngành s n xu t – ch bi n th c

ph m đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán thành ph H Chí Minh

2 M c tiêu c a đ tài:

- Xác đ nh các y u t tài chính tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

- Xác đ nh chi u h ng tác đ ng gi a các y u t tài chính trên v i hi u qu

- Ph m vi nghiên c u: hi u qu ho t đ ng c a 30 công ty s n xu t - ch bi n

th c ph m đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán TP HCM (phân lo i là ngành C,

mã ngành 10) trong 3 n m, t 2009 – 2011

4 Ph ng pháp nghiên c u

- Ph ng pháp đ nh tính: dùng ph ng pháp nghiên c u l ch s - kh o sát

các nghiên c u khoa h c đã có tr c đó nh m tr l i cho ba câu h i:

Hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p là gì?

Các y u t nào tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p?

Làm th nào đ xác đ nh m i t ng quan gi a các y u t tài chính và hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p?

Trong quá trình này, ph ng pháp suy lu n logic c ng đ c áp d ng

- Ph ng pháp đ nh l ng: Dùng mô hình kinh t l ng, c th là ki m tra

m c đ t ng quan và ph ng trình h i quy tuy n tính đ xác đ nh m i quan h

gi a các y u t tài chính và hi u qu ho t đ ng doanh nghi p Ph n m m s d ng là SPSS 16

CH NG 1: T NG QUAN V HI U QU HO T NG DOANH NGHI P

1.1 Khái ni m v hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Hi u qu ho t đ ng doanh nghi p xu t phát t khái ni m hi u qu kinh doanh, ph n ánh quan đi m c a qu n lý chi n l c, là m t t p h p con c a hi u qu

t ch c (Venkatraman và Ramanujam, 1986) Nh v y, các nghiên c u v hi u qu

ho t đ ng đ n t lý thuy t t ch c và qu n tr chi n l c (Murphy, 1996)

Theo lý thuy t t ch c và qu n tr doanh nghi p, khái ni m hi u qu ho t

đ ng đ c ti p c n theo hai h ng: theo m c tiêu và theo h th ng

Th nh t là ti p c n theo m c tiêu Tùy vào m c tiêu c a t ch c mà hi u

qu ho t đ ng đ c hi u là hi u qu tài chính hay hi u qu phi tài chính

 i v i các doanh nghi p có m c tiêu là t i đa hóa l i nhu n thì hi u qu

ho t đ ng doanh nghi p đ c đo l ng b ng các ch s tài chính, hay hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p c ng là hi u qu tài chính Hi u qu tài chính

đ c đo l ng b ng hai cách Cách truy n th ng là đo b ng các ch tiêu k toán v l i nhu n nh : l i nhu n trên t ng tài s n (ROA), l i nhu n trên v n

ch s h u (ROE), l i nhu n trên doanh thu (ROS),… (Skandalis, 2005) Ngoài ra, các n c có th tr ng ch ng khoán phát tri n m nh thì hi u qu tài chính đ c đo b ng các ch s th tr ng nh : ch s giá m i c ph n trên thu nh p m i c ph n (P/E), t s giá th tr ng c a v n ch s h u trên giá

tr s sách c a v n ch s h u (MBVR), và ch s Tobin’s Q (Zeitun & Tian, 2007)

 i v i các doanh nghi p không đ t m c tiêu l i nhu n lên trên h t thì hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p đ c đo b ng các y u t phi tài chính nh hi u

qu qu n lý, hi u qu xã h i (tr ng h p các công ty phi chính ph , phi l i nhu n,…)

Th hai là cách ti p c n theo h th ng Hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

là hi u qu c a toàn b h th ng, đ c đo l ng b ng hi u qu c a t t c các b

ph n trong doanh nghi p g p l i, bao g m: b ph n marketing, sale, ch m sóc

khách hàng, b ph n qu n lý,… Theo cách ti p c n này, có nhi u mô hình đã đ c

đ xu t nh m nh m đo l ng hi u qu ho t đ ng doanh nghi p nh : b ng đi m cân

b ng c a Kaplan và Norton, l ng kính hi u su t c a Kennerly và Neely, ma tr n đo

l ng hi u su t c a Keegan và c ng s , kim t tháp SMART c a Lynch và

Hi u qu tài chính theo ch s th tr ng

Trong lu n v n này, v i m c tiêu xác đ nh các y u t tài chính tác đ ng đ n

hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p trên th tr ng ch ng khoán TP HCM,

h c viên ch n cách đo l ng hi u qu ho t đ ng doanh nghi p c ng là đo l ng

hi u qu tài chính, vì đ i v i các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán, đ t đ c

hi u qu v tài chính, hay đ t đ c l i nhu n t i u là m c tiêu l n nh t

Do th tr ng ch ng khoán Vi t Nam còn trong giai đo n th nghi m, nên

vi c đo l ng hi u qu tài chính theo các ch s th tr ng không cho k t qu t t Vì

v y, h c viên ch n ph ng pháp đo l ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p theo các ch s k toán v l i nhu n nh : ROA, ROE, ROS ROA ch ng minh kh

n ng s d ng tài s n c a m t công ty, ROE th hi n nhà đ u t ki m đ c gì t kho n đ u t c a mình, ROS cho th y m t công ty có đ c bao nhiêu l i nhu n t doanh s bán đ c Doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu khi t i u hóa các ch s này

1.2 M t s nghiên c u trên th gi i v các y u t tác đ ng đ n hi u qu

ho t đ ng doanh nghi p

1.2.1 Nghiên c u c a Skandalis và Liargovas

Skandalis và Liargovas th c hi n nghiên c u “Các y u t tác đ ng đ n hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p: tr ng h p c a Hy L p” vào n m 2005

Trong nghiên c u này, hai ông đã kh o sát 102 công ty thu c 15 ngành công nghi p trên sàn ch ng khoán Athens

Hi u qu ho t đ ng doanh nghi p đ c đo b ng ROA, ROE, ROS

Các y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p đ c chia làm hai

lo i: các y u t tài chính và các y u t phi tài chính

Các y u t tài chính g m:

- C c u v n (Leverage): đ c đo b ng t l t ng n trên t ng tài s n C c u

v n tác đ ng d ng ho c âm đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

- Tính thanh kho n (Liquidity): đ c đo b ng t l tài s n l u đ ng trên n

đ ng âm ho c d ng đ n hi u qu ho t đ ng

- T l v n (Capitalization): đ c đo b ng t l tài s n c đ nh trên t ng tài

s n T l v n tác đ ng âm đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

- u t ròng (Net_investment): đ c đo b ng t l đ u t ròng trên t ng tài

s n u t ròng đ c tính b ng cách l y đ u t cho tài s n c đ nh m i tr cho tài

s n đã thanh lý u t ròng tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Các y u t phi tài chính g m:

- Quy mô c a doanh nghi p (Size): đ c đo b ng s l ng nhân viên trong công ty Quy mô có tác đ ng âm ho c d ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

- Tu i c a doanh nghi p (Age): đ c đo b ng s n m thành l p công ty Tu i doanh nghi p có tác đ ng âm ho c d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

- V trí c a công ty (Location): là bi n gi , n u doanh nghi p n m 2 thành

ph l n c a Hy L p là Athens và Thessalonica thì có giá tr là 1, n u n m ngoài thì

có giá tr là 0

- Tình hình xu t kh u (Export): là bi n gi , n u công ty có xu t kh u thì giá

tr là 1, n u không xu t kh u thì giá tr là 0

Ngoài ra, còn m t y u t g n k t gi a y u t tài chính và phi tài chính là y u

t qu n tr , đ c đo b ng ch s n ng l c qu n lý (management competence index),

v i:

L i nhu n

Mc index =

S chuyên gia

Y U T TÀI CHÍNH Y U T PHI TÀI CHÍNH

N ng l c

qu n lý

u t ròng

Cách ti p c n c a ông có th đ c s d ng nh m t công c h u ích đ tìm

hi u th c t phát sinh khi nhà qu n tr xem xét các chi n l c đ c i thi n hi u qu

ho t đ ng doanh nghi p

1.2.2 Nghiên c u c a Weixu

Weixu th c hi n nghiên c u “M i quan h gi a c c u v n và hi u qu ho t

đ ng doanh nghi p” vào n m 2005

Nghiên c u đ c th c hi n trên các công ty đ c niêm y t sàn ch ng khoán Th ng H i n m 2001

Bi n ph thu c, đ i di n cho hi u qu ho t đ ng doanh nghi p là ROE

Bi n đ c l p là c c u v n (D)

Bi n ki m soát là t c đ t ng tr ng (Growth) và quy mô c a doanh nghi p (Size)

Ông xây d ng 3 mô hình :

- Mô hình 1 : th hi n quan h tuy n tính gi a hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và các y u t tác đ ng

- Mô hình 2 : th hi n quan h phi tuy n b c 2 gi a hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và c c u v n

- Mô hình 3 : th hi n quan h phi tuy n b c 3 gi a hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và c c u v n

K t qu nghiên c u cho th y :

- Bi n c c u v n tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p khi

t l n th p và tác đ ng âm đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p khi t l n cao

- Bi n quy mô doanh nghi p tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p mô hình tuy n tính

- Bi n t c đ t ng tr ng không có tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh

nghi p

1.2.3 Nghiên c u c a Safarova

Safarova th c hi n nghiên c u “Các y u t xác đ nh hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán New Zealand” vào n m 2008

Nghiên c u này đ c th c hi n trên 76 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán New Zealand

Hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p đ c đo b ng hi u qu m (Operating performance) g m : l i nhu n trên t ng tài s n (ROA), l i nhu n kinh t (EP) và ch s Tobin’s Q (Q)

Trong đó, ch s EP đ c đo b ng l i nhu n gi l i, ch s Q đ c đo b ng giá tr th tr ng chia cho giá tr s sách c a doanh nghi p

Có 8 y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, c th là :

- T c đ t ng tr ng (G) : đ c đo b ng logarith c a doanh thu

- Chi phí qu ng cáo, marketing, R&D (E) : đ c đo b ng tài s n c đ nh vô hình

- C c u n (L) : đo b ng t l n trên t ng tài s n

- R i ro c a doanh nghi p (R) : đ c đo b ng ch s 

- Quy mô doanh nghi p (S) : đ c đo b ng kh i l ng v n hóa th tr ng

- N ng l c qu n tr doanh nghi p (CG) : đ c đo b ng s l ng thành viên

Mô hình c a Safarova nh sau :

K t qu cho th y y u t quy mô công ty có tác đ ng l n nh t đ n EP và Q

m c ý ngh a 1% Các y u t : ti n m t, t l tài s n c đ nh, n ng l c qu n tr có tác đ ng đ n Q m c ý ngh a 5% Ngoài ra tác gi còn cho r ng, m c đ tác đ ng

c a các y u t trên đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p còn tùy thu c vào tình

tr ng c a n n kinh t

1.2.4 Nghiên c u c a Prasetyantoko và Parmono

A Prasetyantoko và Rachmadi Parmono th c hi n nghiên c u : “ Các y u t quy t đ nh hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p niêm y t Indonesia” vào n m

2008

Nghiên c u đ c th c hi n trên 238 công ty đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Jarkata t n m 1994 đ n 2004

Hi u qu ho t đ ng doanh nghi p đ c đo b ng t l l i nhu n trên t ng tài

s n (ROA) và s t ng tr ng v n th tr ng ây c ng là 2 bi n ph thu c c a nghiên c u

Bi n đ c l p là quy mô công ty (firm size), đ c đo b ng logarith c a t ng tài s n v i đ ng Rupi t giá không đ i

Các bi n ki m soát là :

- C c u n (Leverage) : đ c tính b ng t l n trên v n ch s h u

- Tính thanh kho n (Liquidity) : đ c đo b ng n ng n h n trên t ng n

- Kh n ng thanh toán (Solvency) :đ c đo b ng n dài h n trên t ng n

K t qu nghiên c u cho th y các y u t thu c c p đ v mô là có tác đ ng

đ n hi u qu ho t đ ng c a công ty Do b n ch t, giá tr th tr ng c a công ty (đ c đo b ng s t ng tr ng v n th tr ng) bi n đ ng m nh h n so v i giá tr c

b n c a công ty (đ c đo b ng ROA) Th tr ng v n Indonesia, gi ng nh th

tr ng v n các n c m i n i, là t ng đ i b t n và do đó có th gây nên nh ng

nh m l n trong đánh giá hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

Trong nghiên c u này, quy mô công ty tác đ ng nhi u h n đ n giá tr c b n

c a doanh nghi p so v i giá tr th tr ng Ng c l i, c c u n các tác đ ng âm

đ n giá tr c b n c a doanh nghi p, nh ng l i có tác đ ng d ng đ n giá tr th

tr ng i u này ch ng t các nhà đ u t không quan tâm đ n quy mô doanh nghi p và m c dù c c u n l n tác đ ng không t t đ n doanh nghi p v lâu dài, nó

v n làm t ng giá tr th tr ng c a doanh nghi p K t qu này không phù h p v i các lý thuy t đã có, nên có th nghiên c u thêm v tài chính hành vi đ hi u rõ

1.2.5 Nghiên c u c a Onaolapo & Kajola

Onaolapo & Kajola th c hi n nghiên c u : “C u trúc v n và hi u qu ho t

đ ng doanh nghi p: b ng ch ng t Nigeria” vào n m 2010

Nghiên c u đ c th c hi n trên 30 công ty phi tài chính niêm y t trên sàn

ch ng khoán Nigeria t n m 2001-2007

Hi u qu ho t đ ng doanh nghi p đ c th hi n qua ROA và ROE

Các y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng :

- T l n (DR) : t l t ng n trên t ng tài s n

- Vòng quay t ng tài s n (TURN) : t l doanh thu trên t ng tài s n

- Quy mô doanh nghi p (SIZE): logarith c a t ng tài s n

- Tu i c a doanh nghi p (AGE) : s n m ho t đ ng c a công ty tính t n m thành l p

- S t ng tr ng c a doanh nghi p : s thay đ i trong logarith c a t ng tài

s n

- Ngành công nghi p (INT) : là bi n gi

Mô hình c a Onaolapo & Kajola đ c th hi n nh sau :

Mô hình 1 :

Onaolapo & Kajola cho r ng ngành công nghi p c a doanh nghi p đóng vai trò quan tr ng trong vi c đánh giá hi u qu ho t đ ng nên ông đã thêm bi n INT vào mô hình 1, hình thành nên mô hình 2

Mô hình 2 :

K t qu cho th y DR tác đ ng âm đ n ROA và ROE TURN và AGE tác

đ ng d ng đ n ROE SIZE tác đ ng d ng đ n ROA, TANG tác đ ng âm đ n ROA

Y u t ngành công nghi p có tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng C th là các ngành r u bia, th c ph m/đ u ng & thu c lá, ngành hóa h c và s n, ngành in n

và xu t b n, ngành d u khí/ti p th có tác đ ng tích c c đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p Còn ngành máy tính & thi t b v n phòng thì l i có tác đ ng tiêu c c

Hy L p

ROA ROE ROS

ch ng khoán New Zealand

ROA

EP Tobin’s Q

Qua các nghiên c u trên, ta có th t ng k t các nhân t tài chính tác đ ng

đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p là: c c u v n (leverage), tính thanh kho n (liquidity), t l tài s n c đ nh (tangibility), đ u t ròng (net_investment), t c đ

t ng tr ng (Growth), quy mô doanh nghi p (Size), ti n m t (Cash on hand), vòng quay t ng tài s n (Turn asset), tài s n vô hình (intangibility)

Do t l tài s n c đ nh và đ u t ròng có ý ngh a gi ng nhau, th hi n m c

đ đ u t tài s n c đ nh c a doanh nghi p, h c viên ch ch n y u t t l tài s n c

đ nh đ đ a vào mô hình nghiên c u

Ti n m t là m t ph n c a tài s n l u đ ng, đ c th hi n trong công th c tính tính thanh kho n c a doanh nghi p Qua tính thanh kho n, ta có th suy đoán

m c đ d tr ti n m t c a doanh nghi p cao hay th p Vì v y, gi a tính thanh kho n và ti n m t, h c viên ch ch n y u t tính thanh kho n đ đ a vào mô hình nghiên c u

Tài s n vô hình đ i di n cho chi phí R&D, marketing, qu ng cáo Do tài s n

vô hình Vi t Nam ch a đ c xác đ nh rõ, nên h c viên không đ a y u t tài s n

vô hình vào mô hình nghiên c u

T các nghiên c u đã kh o sát, h c viên ch n 3 y u t đo l ng hi u qu

ho t đ ng doanh nghi p là ROA, ROE, ROS và 6 y u t tài chính tác đ ng đ n hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p (c c u v n, tính thanh kho n, t l tài s n c đ nh, quy mô doanh nghi p, vòng quay t ng tài s n, t c đ t ng tr ng) vào mô hình nghiên c u

M i quan h gi a các y u t tài chính và hi u qu ho t đ ng th hi n qua hình sau

C c u v n đ c đo b ng t l n trên v n ch s h u (D/E) Nó cho th y

vi c kinh doanh c a công ty đang ph i vay ti n nhi u hay ít N không ph i lúc nào

c ng x u, nó có th làm t ng l i nhu n cho c đông nh s d ng l i ích c a lá ch n thu

Lý thuy t Modigliani & Miller (1963) cho r ng, trong tr ng h p có thu thu

nh p doanh nghi p, c c u v n liên quan đ n giá tr c a doanh nghi p u đi m c a

vi c s d ng n là có th ti t ki m đ c thu b i vì chi phí n là chi phí đ c kh u

tr kh i ph n l i nhu n tr c thu Trong khi đó, chi phí v n ch s h u không có

đ c u đi m này vì c t c là y u t chi phí sau thu Chính vì v y, giá tr doanh nghi p đ c t ng lên khi s d ng n vay nh l i ích c a t m ch n thu

Tuy v y, không ph i vì l i ích này mà gia t ng t l n trong c c u v n Khi

m t doanh nghi p b t đ u vay n , doanh nghi p có l i th v thu Chi phí n th p

k t h p v i l i th v thu s làm cho chi phí v n bình quân gi m khi n t ng Tuy nhiên, khi t l gi a n và v n ch s h u t ng, chi phí n c ng t ng b i kh n ng doanh nghi p không tr đ c n là cao h n Công ty có t l n cao có nguy c phá

s n n u không th tr n , công ty c ng không th tìm đ c ngu n v n m i trong

t ng lai ó là nh c đi m c a vi c s d ng n vay c bi t, trong th i k suy thoái, khi mà lãi su t t ng cao còn vi c kinh doanh khó kh n, vi c vay n là vô cùng nguy hi m Các công ty có t l n cao d b t n th ng và g p nguy hi m (Safarova, 2008) Chi phí gia t ng trong khi vi c kinh doanh không t ng v t, gánh

n ng lãi vay s làm l i nhu n c a doanh nghi p gi m Các nhà đ u t s ít m n mà

v i các doanh nghi p đang g p kh ng ho ng Giá c phi u gi m, khó tìm ngu n tài

tr m i, không th duy trì và m r ng s n xu t, làm cho l i nhu n gi m thêm, d n

đ n giá c phi u càng gi m ây là vòng tu n hoàn ác tính mà các doanh nghi p có

t l n trên trung bình ph i đ i m t khi n n kinh t g p khó kh n

Nh v y, nên vay n nh th nào cho h p lý, đ t n d ng đ c u đi m c a

n mà v n tránh đ c kh ng ho ng n u n n kinh t thay đ i Lý thuy t đánh đ i cho r ng m i m t công ty có m t t l n t i u c th , xác đ nh b i s cân b ng

gi a giá tr l i nhu n biên c a n (ví d : ti t ki m thu và tr lãi vay, cái nào t n kém h n) Theo lý thuy t này, m i công ty nên vay m c ti n d n đ n c c u v n

t i u (t i đa hóa l i nhu n nh n vay và t m ch n thu )

Tóm l i, n có th tác đ ng âm ho c d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p i u này còn tùy thu c vào c c u v n c a doanh nghi p có t l n cao hay

th p, ngành kinh doanh có chi m d ng v n nhi u không và đ c bi t tùy thu c vào

s tình tr ng c a n n kinh t th hi n qua lãi su t

Trong kinh t tài chính, duy trì tính thanh kho n cao có 2 m c đích: đ u c

và phòng ng a V đ u c , công ty có th s d ng tài s n l u đ ng đ đ u t cho

ho t đ ng tài chính khi các ngu n l c bên ngoài không có ho c quá m c M t khác, tính thanh kho n cao s cho phép công ty đ i phó v i các tình hu ng b t ng và duy trì ho t đ ng c a mình trong th i gian doanh thu th p

Ng c l i, c ng có ý ki n cho r ng m t l ng v a ph i tài s n l u đ ng có

th thúc đ y hi u qu kinh doanh, nh ng m t l ng l n tài s n l u đ ng có th có

h i nhi u h n, vì nó cho th y dòng ti n c a công ty không đi vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh do doanh nghi p b đ ng v n (Skandalis & Liargovas, 2005) Tuy

v y, hi m có doanh nghi p nào gi nhi u v n l u đ ng tr tr ng h p đ c bi t

Vì v y, tính thanh kho n có tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

1.3.3 T l tài s n c đ nh

T l tài s n c đ nh đ c đo b ng t s tài s n c đ nh trên t ng tài s n, đo

l ng ph m vi tài s n c đ nh đ c tài tr b i v n

M t doanh nghi p có nhi u tài s n c đ nh h u hình thì có kh n ng vay n nhi u h n do các ngân hàng th ng đòi h i tài s n th ch p T l tài s n c đ nh cao có ngh a là doanh nghi p có kh n ng s d ng đòn b y n cao, đi u này có th giúp doanh nghi p có nhi u l i nhu n khi n n kinh t trong đà phát tri n H n n a, tài s n c đ nh c ng b o v quy n l i cho các c đông và ch n tránh kh i r i ro khi công ty g p nguy c phá s n (Onaolapo & Kajola, 2010)

Tuy nhiên, m t t l t l tài s n c đ nh cao cho th y v n l u đ ng th p, các kho n ph i thu th p, t n kho th p và ti n m t duy trì c ng th p i u này làm h n

ch kh n ng c a công ty trong vi c đáp ng nhu c u t ng v s n ph m và d ch v

Vi c gi m tài s n hi n t i (tài s n c đ nh cao) s làm gi m doanh s bán hàng, do

gi m các nguyên v t li u, chi phí bán hàng, … d n đ n làm gi m hi u qu t ng th (Skandalis & Liargovas, 2005) H n n a, trong th i k kh ng ho ng, vi c gi nhi u tài s n c đ nh khi n doanh nghi p b thi u v n, khó linh ho t thay đ i quy mô và

c c u đ c i thi n hi u qu ho t đ ng

Vì v y, t l tài s n c đ nh có m i quan h âm v i hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

1.3.4 Quy mô c a doanh nghi p

Quy mô c a doanh nghi p đ c đo l ng b ng quy mô c a t ng tài s n, quy

mô c a doanh thu ho c s l ng nhân viên trong doanh nghi p (Skandalis & Liargovas, 2005) Mô hình lý thuy t l i th kinh t theo quy mô (hay còn g i là l i nhu n t ng d n theo quy mô) cho th y chi phí bình quân trên m t s n ph m s n

xu t ra s gi m d n theo m c t ng c a s n l ng s n ph m L i th kinh t theo quy

mô có đ c b i các lý do sau:

- Gi m thi u chi phí c đ nh: chi phí c đ nh là các chi phí máy móc thi t b

và m t s y u t đ u vào đ duy trì ho t đ ng c a doanh nghi p Chi phí c đ nh

ph thu c vào vi c doanh nghi p có s n xu t hay không Chi phí c đ nh không

thay đ i theo m c s n l ng, nó b t đ u t nh ng m c s n l ng th p và không

t ng cùng v i m c t ng c a s n l ng Vì v y, khi s n l ng t ng, doanh nghi p s

đ t đ c tính kinh t theo quy mô Vì chi phí c đ nh này có th chia cho m t s

l ng nhi u h n các đ n v s n ph m và nh v y nó làm gi m chi phí bình quân trên m t đ n v s n ph m

- Hi u qu c a tính chuyên môn hóa: khi quy mô s n xu t c a doanh nghi p

t ng thì doanh nghi p s t ng thêm lao đ ng và máy móc chuyên d ng M i công nhân có th t p trung vào m t công vi c c th và gi i quy t công vi c đó hi u qu

h n ng th i, do chuyên môn hóa nên vi c đào t o ng i lao đ ng c ng ti t ki m

th i gian và chi phí đào t o h n T t c nh ng đi u này góp ph n làm gi m chi phí bình quân trên m t đ n v s n ph m

- Hi u qu c a vi c mua nguyên v t li u và ph tùng v i s l ng l n: khi quy mô doanh nghi p t ng lên, doanh nghi p s n xu t nhi u h n nên s mua nguyên nhiên v t li u v i s l ng l n nên đ c chi t kh u, nh đó gi m chi phí

Ngoài ra, quy mô công ty còn có th tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng theo nhi u cách Các doanh nghi p có quy mô l n s có đi u ki n thu n l i v uy tín,

th ng hi u, th ph n, s c m nh tài chính H có th ti p c n v i ngu n v n t t h n (d dàng huy đ ng h n, m c vay cao h n, lãi su t th p h n) Nh s c m nh th ng

hi u, uy tín, doanh nghi p có th đ nh giá s n ph m cao h n, có nhi u phân khúc th

tr ng h n,…

Tuy nhiên, các doanh nghi p l n c ng có nh c đi m, đó là v i quy mô l n,

c c u c a doanh nghi p s c ng k nh h n, quan liêu h n, ít linh ho t h n i u này gây b t l i cho doanh nghi p khi môi tr ng kinh t thay đ i, nó ng n c n doanh nghi p thích ng nhanh v i th tr ng m i, t đó làm gi m hi u qu doanh nghi p

Vì v y, quy mô c a doanh nghi p tác đ ng d ng hay âm đ n hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p là còn tùy thu c vào ngành kinh doanh, môi tr ng kinh t

mà doanh nghi p đang ho t đ ng

Theo Onaolapo và Kajola, bi n quy mô c a doanh nghi p đ c đo b ng logarith t nhiên c a t ng tài s n (2010)

c nh đó, t c đ t ng tr ng cao c ng giúp công ty m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ t đ c hi u qu theo quy mô, nên các kho n đ u t này có l i nhu n cao

h n

Th c t cho th y, các doanh nghi p có t c đ t ng tr ng t ng d n đ u ngày càng t ng đ c l i nhu n trong khi các công ty có t c đ t ng tr ng gi m d n d làm thi t h i h p đ ng và cu i cùng thoát kh i th tr ng (Safarova, 2008)

Nh v y, t c đ t ng tr ng c a công ty tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t

đ ng

1.3.6 Vòng quay t ng tài s n

Hi u qu qu n lý tài s n c a m t công ty có th đ c đo b ng vòng quay

t ng tài s n, đ c tính b ng t l doanh thu trên t ng tài s n Nó th hi n tài s n c a doanh nghi p đem l i l i nhu n cho doanh nghi p m c đ nào

Vòng quay t ng tài s n cao có ngh a là m t đ ng tài s n đem l i nhi u doanh thu h n i u này có ngh a là l i nhu n thu đ c nhi u h n, doanh nghi p ho t

đ ng kinh doanh có hi u qu

Do v y, vòng quay t ng tài s n tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

Trong ch ng 1, h c viên đã kh o sát nghiên c u c a các nhà khoa h c trên

th gi i đ đ a ra cái nhìn t ng quan v hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và các

y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng Sau đó, h c viên ch n ROA (t s l i nhu n trên t ng tài s n), ROE (t s l i nhu n trên v n ch s h u), ROS (t s l i nhu n trên doanh thu) là các y u t đo l ng hi u qu ho t đ ng doanh nghi p,

đ ng th i, ch n ra 6 y u t tài chính tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

đ đ a vào mô hình nghiên c u, đó là c c u v n, tính thanh kho n, t l tài s n c

đ nh, t c đ t ng tr ng, quy mô doanh nghi p và vòng quay t ng tài s n

CH NG 2: D LI U, PH NG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 2.1 Mô t d li u

D li u chính th c đ c thu th p t các báo cáo tài chính n m và báo cáo tài chính quý c a các doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán thành ph H Chí Minh (HOSE) Các báo cáo này đ c t p h p t trang web c a S giao d ch

ch ng khoán TP HCM

Thông tin đ c thu th p trên hai b ng: b ng cân đ i k toán và báo cáo k t

qu ho t đ ng kinh doanh S li u đ c thu th p là: tài s n l u đ ng, tài s n c

đ nh, t ng tài s n, t ng n , n ng n h n, v n ch s h u, doanh thu, l i nhu n ròng

T các s li u này, các ch s liên quan đ n bài nghiên c u s đ c h c viên tính toán l i (ph l c 2)

Theo Onaolapo và Kajola, y u t ngành có tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p tránh đi các sai s l n do các doanh nghi p thu c các ngành khác nhau gây ra, nghiên c u ch ch n các doanh nghi p cùng m t ngành đ ti n hành

kh o sát Ngành đ c ch n là ngành s n xu t, ch bi n th c ph m (thu c ngành C,

mã ngành 10) do có nhi u công ty nh t trong b ng phân lo i ngành c a s giao d ch

ch ng khoán TP HCM n m 2010 (ph l c 1)

S l ng m u nghiên c u g m 30 công ty thu c ngành s n xu t – ch bi n

th c ph m niêm y t trên HOSE D li u đ c l y trong 3 n m, t 2009 – 2011

- Làm th nào đ xác đ nh m i t ng quan gi a các y u t tài chính và hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p?

Ph n tr l i cho câu h i 1 và câu h i 2 n m t ng quan nghiên c u (khái

ni m hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và các y u t tài chính tác đ ng đ n hi u

qu ho t đ ng) tr l i cho câu h i 3, h c viên ti n hành nghiên c u đ nh l ng

Nghiên c u đ nh l ng:

Trong nghiên c u này, h c viên dùng dùng mô hình kinh t l ng, c th là

t ng quan và h i quy đ xác đ nh m i quan h gi a các y u t tài chính và hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p Ph n m m s d ng là SPSS 16

Chi ti t các b c nh sau:

- D a trên các nghiên c u đã có và t ng t v i đ tài nghiên c u này c a các nhà khoa h c trên th gi i, đ xu t m t mô hình th hi n m i liên h gi a các

y u t tài chính và hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

- D a trên t ng quan lý thuy t đ xác đ nh các gi thi t nghiên c u, c th là

y u t tài chính có m i quan h âm hay d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

- Dùng t ng quan và h i quy đ ki m đ nh mô hình đã đ xu t Sau đó, so sánh v i mô hình ban đ u, rút ra mô hình c th

- Theo k t qu thu đ c, đ ngh m t s g i ý nh m c i thi n hi u qu ho t

đ ng doanh nghi p ngành s n xu t, ch bi n th c ph m

2.3 Các gi thi t và mô hình nghiên c u

2.3.1 Bi n nghiên c u

Bi n ph thu c là hi u qu ho t đ ng doanh nghi p, đ c th hi n qua 3 ch

s ROA, ROE, ROS

Bi n đ c l p là các y u t tài chính, g m: c c u v n, tính thanh kho n, t l tài s n c đ nh, quy mô, t c đ t ng tr ng, vòng quay t ng tài s n

Các bi n nghiên c u đ c mô t chi ti t trong b ng sau:

t-2.3.2 Mô hình nghiên c u

Các nghiên c u c a các nhà khoa h c trên th gi i v các y u t tác đ ng

đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p đa s đ u s d ng mô hình nghiên c u là

ph ng trình tuy n tính b c 1 v i bi n y là hi u qu ho t đ ng doanh nghi p và

bi n x là các y u t tác đ ng Các mô hình này ch khác nhau ch ch n bi n nào

đ i di n cho hi u qu ho t đ ng và các bi n nào là y u t tác đ ng M t s mô hình tiêu bi u nh :

(Skandalis & Liargovas, 2005)

Ho c:

(Safarova, 2008)

Nghiên c u “Các y u t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p:

tr ng h p c a Hy L p” n m 2005 c a Skandalis & Liargovas (trang 6) và nghiên

c u “Các y u t xác đ nh hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t trên sàn

ch ng khoán New Zealand” c a Safarova n m 2008 (trang 10) là hai nghiên c u có

n i dung g n nh t v i nghiên c u c a h c viên

Skandalis & Liargovas đã đ a ra mô hình g m 9 y u t tác đ ng đ n hi u

qu ho t đ ng doanh nghi p Safarova đ a ra mô hình g m 8 y u t tác đ ng đ n

hi u qu ho t đ ng doanh nghi p Hai mô hình này đ u là mô hình tuy n tính, thích

h p đ ki m tra chi u h ng c a m i quan h gi a các bi n đ c l p và bi n ph thu c

Trong nghiên c u này, m c đích c a h c viên c ng là xét chi u h ng c a các m i quan h gi a ROA, ROE, ROS và các y u t tài chính Do v y, d a vào hai

mô hình trên, h c viên đ xu t mô hình nghiên c u cho đ tài này là:

Hi u qu ho t đ ng = b 0 + b 1 (LEV) + b 2 (LIQ) + b 3 (TANG) + b 4 (SIZE) + b 5 (GROW) + b 6 (TURN) + e

V i : hi u qu ho t đ ng là ROA, ROE ROS

LEV : c c u v n LIQ : tính thanh kho n

TANG : t l tài s n c đ nh

SIZE : quy mô c a doanh nghi p GROW: t c đ t ng tr ng

TURN: vòng quay t ng tài s n

ây là mô hình h i quy tuy n tính b i th hi n m i quan h tuy n tính gi a các bi n đ c l p và bi n ph thu c

V i đ ki u quan h đa d ng và phong phú trong th c t khi xét đ n hàng

tr m công ty v i hàng ngàn d li u, đ a ra m t mô hình có th tóm g n các quy lu t

v s liên h gi a các y u t và hi u qu ho t đ ng là đi u r t khó kh n Trong

nh ng nghiên c u tr c đó, m c dù s l ng m u là khá l n (t vài tr m công ty), các nhà khoa h c trên th gi i v n ch a phát hi n ra m t mô hình đ c thù v i các

ch s rõ ràng v m i quan h gi a các y u t tác đ ng và hi u qu ho t ho t đ ng (nh mô hình Z-score) Do đó, trong nghiên c u này, khi mà m u d li u ch g m

30 công ty, m c tiêu c a nghiên c u là xác đ nh chi u h ng tác đ ng c a các y u

t tài chính quan tâm đ n hi u qu ho t đ ng Nh v y, mô hình h i quy tuy n tính

b i là phù h p v i m c đích và m c đ mà nghiên c u này đ ra

2.3.3 Các gi thi t

Theo lý thuy t t ng quan, c c u v n có th tác đ ng âm ho c d ng đ n

hi u qu ho t đ ng doanh nghi p i u này còn tùy thu c vào c c u v n c a doanh

nghi p có t l n cao hay th p, ngành kinh doanh có chi m d ng v n nhi u không

và đ c bi t tùy thu c vào s tình tr ng c a n n kinh t th hi n qua lãi su t Skandalis và Liargovas (2005) khi nghiên c u các công ty Hy L p cho r ng c c u

v n tác đ ng đ ng âm đ n hi u qu doanh nghi p Onaolapo và Kajola (2010) nghiên c u các công ty Nigeria c ng cho ràng c c u v n tác đ ng âm đ n hi u qu

ho t đ ng doanh nghi p

Lý thuy t đánh đ i (lý thuy t trade – off) cho r ng t i t l n th p, c c u

v n có th tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p, còn n u t l n cao, c c u v n có tác đ ng ng c l i Nh ng làm sao đ xác đ nh t l n cao hay

th p, đây là m t v n đ th c nghi m tùy thu c vào m i qu c gia, m i châu l c

Các nghiên c u cho th y c c u v n tác đ ng âm đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p th ng thu c các qu c gia đã và đang phát tri n Trong các n m

2009, 2010, 2011, tình hình kinh t Vi t Nam r t ph c t p, r t nhi u doanh nghi p

ph i ng ng ho t đ ng Các doanh nghi p có t l n cao g p r t nhi u b t l i b i lãi

su t ngày m t cao Do v y, h c viên đ ra gi thuy t H1:

H1: C c u v n tác đ ng âm đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

Tính thanh kho n cao có th giúp doanh nghi p duy trì ho t đ ng trong các tình hu ng khó kh n M i ho t đ ng c a doanh nghi p s b đình tr n u l ng ti n

m t trong tay không đ đ tr l ng công nhân và các chi phí c đ nh khác Vì v y, tính thanh kho n c a doanh nghi p là r t quan tr ng

H2: Tính thanh kho n tác đ ng d ng đ n hi u qu ho t đ ng doanh nghi p

u t tài s n c đ nh đ t ng n ng su t là đi u đ ng nhiên mà m i doanh nghi p đ u ti n hành khi m r ng quy mô s n xu t Tuy nhiên, Skandalis và Liargovas (2005) cho r ng, t l tài s n c đ nh cao s khi n doanh nghi p b

đ ng v n, gi m ngu n l c đ phát tri n