ẢNH HƯỞNG CỦA NĂNG LỰC TÂM LÝ ĐẾN KẾT QUẢ CÔNG VIỆC NGHIÊN CỨU NHÂN VIÊN NGÂN HÀNG VÀ CÁC CÔNG TY THƯƠNG MẠI - DỊCH VỤ TẠI TPHCM.PDF

Thangăđoăn ngăl c tâm lý .... Thangăđoăn ngăl c tâm lý .... 33 B ngă4.2.ăK tăqu ăki măđ nhăthangăđoăb ngăCronbach’săAlpha .... 36 B ngă4.3.ăK tăqu ăCronbach’săAlphaăđ iăv iăThangăđoăHyăv

L I C Mă N

hoàn thành lu năv nănƠy,ătôiă xinăđ c chân thành g i l i c mă nă

đ n:

Phóăgiáoăs ,ăTi năs ăNguy nă ìnhăTh - Gi ng viên Khoa Qu n tr kinh

doanh tr ngă i h c Kinh t TP H Chí Minh Nh s ch b oăvƠăh ng

d n t n tình c a Th y mà tôi có th hi u rõ v ph ngăphápăkhoaăh c và n i

dungăđ tài, t đóătôi có hi u rõ và th c hi n lu năv năhoƠnăthi năh n

Quý th yăcôătr ngă i h c Kinh t TP H Chí Minh đƣătruy năđ t

nh ng ki n th c và kinh nghi m quý báu trong su t th i gian tôi theo h c t i

tr ng Nh ng ki n th c này cung c p cho tôi m t n n t ng v ng ch că đ

hoàn thành lu năv năc ngănh ăph c v cho công vi c sau này

Cu i cùng, xin g i l i c mă năđ năgiaăđình,ăb năbè,ăđ ng nghi păđƣă ng

h v m t tinh th n, t oăđi u ki n và h tr cho tôi h t mình trong su t quá

trình h c t p và th c hi năđ tài

Trong quá trình th c hi năđ tài, m cădùăđƣăcóănhi u c g ng, song lu n

v nănƠyăs không tránh kh i nh ng thi u sót R t mong nh năđ c nh ng ý

ki năđóngăgópăt Quý Th y Cô và b năđ c

Xin chân thành c mă n

TP H ChíăMinh,ăthángă10ăn mă2012

Ng i vi t

Nguy n Vi t Ng c Linh

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănƠyălƠădoăb n thân tôi t nghiên c u và th c

hi năd i s h ng d n khoa h c c a PGS.TS Nguy nă ìnhăTh

Các s li u, k t qu nghiên c u trong lu năv nălƠătrungăth c N i dung

c a lu năv nănƠyăch aăt ngăđ c ai công b trong b t k công trình nào

Tôi hoàn toàn ch u trách nghi m v tính pháp lý trong quá trình nghiên

c u khoa h c c a lu năv nănƠy.ă

TP H ChíăMinh,ăthángă10ăn mă2012

Ng i th c hi n lu năv n

Nguy n Vi t Ng c Linh

M C L C

L IăCAMă OAN

M C L C

CH NGăI 1

1.1 Lý do ch năđ tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 5

1.3 Ph m vi nghiên c u 5

1.4 Ph ngăphápănghiên c u 6

1.5 ụăngh aăth c ti n c aăđ tài 7

1.6 K t c u c aăđ tài 7

CH NGăII 8

2.1 Gi i thi u 8

2.2 Các nghiên c u v t oăđ ng l c làm vi căchoăng iălaoăđ ng 8

2.2.1 Thuy t nhu c u c a Abraham Maslow 8

2.2.2 Thuy t ERG c a Clayton Aldefer 8

2.2.3 Thuy t hai y u t c a Fredrick Herberg 9

2.2.4 Lý thuy tăthúcăđ y theo nhu c u c a David Mc Celland 9

2.2.5 Thuy t công b ng c a J.Stacy Adams 9

2.2.6 Thuy t k v ng c a Victor Vroom 10

2.2.7 Lý thuy t hành vi t ch c tích c c 10

2.3 N ngăl c tâm lý (Psychological Capital) 11

2.3.1 T tin (Self-efficacy) 13

2.3.2 L c quan (Optimism) 14

2.3.3 Hy v ng (Hope) 15

2.3.4 Thích nghi (Resiliency) 15

2.4 K t qu công vi c (Job performance) 17

2.5 Mô hình v nhăh ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c c a Nguyen & Nguyen (2011) 18

2.6 Mô hình nghiên c u 19

2.6.1 Các gi thi t nghiên c u: 19

2.6.2 Mô hình nghiên c u 20

2.7 Tóm t t 21

CH NGăIII 22

3.1 Gi i thi u 22

3.2 Thi t k nghiên c u 22

3.2.1 Ph ngăphápănghiênăc u 22

3.2.1.1 Nghiên c u s ăb 22

3.2.1.2 Nghiên c u chính th c 24

3.2.2 Qui trình nghiên c u 25

3.3 Xây d ngăthangăđo 27

3.3.1 Thangăđoăn ngăl c tâm lý 27

3.3.2 Thangăđoăk t qu công vi c 30

3.4 Tóm t t 30

CH NGăIV 31

4.1 Gi i thi u 31

4.2 căđi m c a m u kh o sát 31

4.3 Ki măđ nhămôăhìnhăđoăl ng 34

4.3.1 ánhăgiáăs ăb thangăđoăb ngăCronbach’săAlpha 34

4.3.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 37

4.3.2.1 Thangăđoăn ngăl c tâm lý 38

4.3.2.2 Thangăđoăk t qu công vi c 40

4.4 Phân tích h i quy 41

4.4.1 Phơnătíchăt ng quan 41

4.4.2 Phân tích h i quy 42

4.4.3 Dò tìm các vi ph m gi đ nh c n thi t trong phân tích h i quy 44

4.5 Phân tích s khác bi t v nhăh ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c gi aănhơnăviênăngơnăhƠngăvƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v 45 4.5.1 Phân tích h iăquyăđ i v i nhân viên ngân hàng 45

4.5.2 Phân tích h iăquyăđ i v iănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v 47

4.6 Phân tích s đánhăgiáăc a nhân viên ngân hàng và nhân viên công ty th ngăm i- d ch v v n ngăl c tâm lý và k t qu công vi c 49

4.7 Tóm t t 52

CH NGăV 54

5.1 Gi i thi u 54

5.2 ụăngh aăvƠăk t lu n 54

5.3 Hàm ý chính sách cho doanh nghi p 56

5.4 H n ch c aăđ tƠiăvƠăh ng nghiên c u ti p theo 60

TÀI LI UăTHAMăăKH O

M C L C PH L C

PH L C

DANH M C B NG BI Uă TÀI

B ngă3.1:ăTi năđ ăth căhi năcácănghiênăc u 27

B ngă3.2.ăThangăđoăT ătin- TT 28

B ngă3.3.ăThangăđoăL căquan- LQ 28

B ngă3.4.ăThangăđoăHyăv ng- HV 29

B ngă3.5.ăThangăđoăThíchănghi- TN 29

B ngă3.6.ăThangăđoăk tăqu ăcôngăvi c- KQ 30

B ngă4.1.ăTh ngăkêăm uăkh oăsát 33

B ngă4.2.ăK tăqu ăki măđ nhăthangăđoăb ngăCronbach’săAlpha 36

B ngă4.3.ăK tăqu ăCronbach’săAlphaăđ iăv iăThangăđoăHyăv ng 37

B ngă4.4.ăK tăqu ăEFAăthangăđoăn ngăl cătơmălỦ 39

B ngă4.5.ă ánhăgiáăđ ăphùăh păc aămôăhình 42

B ngă4.6.ăK tăqu ăcácăthôngăs ăh i quy 42

B ngă4.7.ă ánhăgiáăđ ăphùăh păc aămôăhìnhăđ iăv iănhơnăviênăngơnăhƠng 46

B ngă4.8.ăK tăqu ăcácăthôngăs ăh iăquyăđ iăv iănhơnăviênăngơnăhƠng 46

B ngă4.9.ă ánhăgiáăđ ăphùăh păc aămôăhìnhăđ iăv iănhơnăviênăcôngătyăth ngă m i- d chăv 47

B ngă4.8.ăK tăqu ăcácăthôngăs ăh iăquyăđ iăv iănhơnăviênăcôngătyăth ngă m i- d chăv 48

B ngă4.9.ă i mătrungăbìnhăc aăthangăđoăn ngăl cătơmălỦăvƠăk tăqu ăcôngăvi c 50

DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH TRONG

TÀI

Hình 2.1 Mô hìnhănghiênăc u 21 Hìnhă3.1:ăQuyătrìnhănghiênăc u 26

Hìnhă4.2.ăBi uăđ ăđi mătrungăbìnhăc aăthangăđoăn ngăl cătơmălỦăvƠăk tăqu ăcôngăvi c 51

không ng ngăđ nâng cao hi u qu ho tăđ ng kinh doanh nh m t n t i và phát

tri nă trongă đi u ki n c nh tranh gay g t Bên c nh các bi n pháp nâng cao

hi u qu kinh doanh nh ăđápă ng t t nh t nhu c u khách hàng, qu n lý hi u

qu , ti t ki măchiăphí…ăthìăbi n pháp nâng cao k t qu công vi c c aăng i laoăđ ngăc ngălƠăm i quan tâm c a t t c các doanh nghi p, không phân bi t

lo i hình, ngành ngh , hình th c s h u

i v i doanh nghi p, làm th nƠoăđ gi chân nhân viên g n bó lâu

dài và t oăđ ng l c cho nhân viên làm vi c m t cách hi u qu nh t cho doanh

nghi p không ph i lƠăđi u d dàng Trong khi m t s doanh nghi p ho c t

ch căhƠngăđ uăđ aăraănh ng chính sách hi u qu nh m gi chân nhân viên thì

h u h t các doanh nghi p khác l i không làm nh ăv y H ch p nh năđ nhân

viên chuy n ch làm vi c vƠăxemăđóălƠăm t ph n bình th ng c a công vi c

kinh doanh Tuy nhiên, vi căthayăđ i nhân viên liên t cănh ăth s khi n h

tiêu t n m t ngu n l c và c ngu n chi phí không c n thi t.ă úngălƠăv n s có

nh ngăng iăraăđi,ădùăb n có làm m iăcáchăđ gi chân h ăNh ngălƠmăraăv

không bi t gì v nh ng nguyên nhân s raăđiă t c a nhân viên là m tătháiăđ

không phù h p v i phong cách qu n lý nhân s các doanh nghi p hi năđ i

Khi nghiên c u các nguyên nhân nhăh ngăđ n k t qu công vi c c a nhơnăviên,ăđaăph n các nhà qu n tr doanh nghi p và c các nhà nghiên c u

đ u ch y u t p trung vào nhăh ng c a các y u t thu c v n ngăl c chuyên mônăđ n k t qu công vi c H l p lu n r ng nh ngănhơnăviênăđ căđƠoăt o

bài b n, có k t qu h c t p t t, cóăthơmă niênăcôngătác,ăcóăn ngăl c chuyên

môn càng cao thì làm vi c s có hi u qu t t h năsoăv i nh ngăng i không

đ c đƠo t o bài b n, có k t qu h c t p, thâm niên và n ngăl c chuyên môn

kém h n

Tuy nhiên, th c t đƣăch ra r ng, có m t s nhân viên tuy khôngăđ c đƠoă t o bài b n,ă đúngă chuyênă ngƠnhă nh ngă h l i làm vi c t tă h nă soă v i

nh ngăng iăđ căđƠoăt o bài b n,ăđúngăngƠnhăngh nh thông minh, nhanh

nh y v i công vi c Và có nh ngăng i ch có kinh nghi m làm vi c 3-4ăn mă

nh ngăl i có kh n ngălƠmăt tăh nănh ngăng iăđƣălƠmăcôngăvi căđóătrong 15ăn m V yăn ngăl c chuyên môn là nhân t quan tr ngănh ngăkhôngăph i là

10-nhân t duy nh t quy tăđ nh k t qu công vi c c aăng iălaoăđ ng

Các nghiên c u v hành vi t ch c g năđơyăchoăth y không ph i ch có

n ngă l c chuyên môn m i là y u t quy t đ nhă đ n k t qu công vi c c a

nhân viên, mà y u t n ngăl c tâm lý c aăng iălaoăđ ng c ng có nhăh ng

nhi uăđ n k t qu công vi c

Vì v y, vi c nghiên c u m i quan h gi aăn ngăl cătơmălỦăng i lao

đ ngăđ n k t qu công vi c, nh m tìm ra m căđ nhăh ng c aăn ngăl c tâm lỦăđ n k t qu công vi c; t đóăđ a ra nh ng gi i pháp nh m c i thi n và nâng

cao k t qu công vi c, nâng cao hi u qu ho tăđ ng c a doanh nghi p là m t

v n đ quan tr ng và c n thi t

Ngân hàng là m t lo i hình doanh nghi p đ c thù ho t đ ng trong l nhă

v c kinh doanh tài chính ơyăđ c xem là m t trong nh ng lo i hình doanh

nghi p ắhotẰăhi n nay b i m c thu nh p bình quân vào lo i cao so v i m t

b ngăl ngăchung,ămôiătr ng làm vi căn ngăđ ng,ăchínhăsáchăđƠoăt oăvƠăđƣiă

ng t t Vì v y, các ngân hàng hi n đangăthuăhútăđ c m t ph n khá l n lao

đ ngăcóătrìnhăđ chuyên môn cao và l căl ngălaoăđ ng tr , nh t là các sinh

viên m iăraătr ng Trong quá trình toàn c u hóa hi n t i, các ngân hàng Vi t

Namăc ngăđ ngătr c bài toán chung là ph i nâng cao k t qu công vi c, t o

đ ng l căđ nhân viên làm vi c hi u qu và có s g n bó lâu dài v i ngân

hàng Vì v y, vi căxácăđ nh m căđ nhăh ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t

qu công vi c c a nhân viên ngân hàng là m t v năđ c n thi t

Trong vòng 10 n măqua,ăc ăc u n n kinh t Vi tăNamăđƣăcóăs chuy n

bi n tích c c theoă h ng chuy n d n t nông nghi p sang công nghi p và

d ch v M t s ngành d ch v đƣăphátătri năkháănhanhăvƠăđangăt ngăb c m

r ngăquyămôănh ăth ngăm i, nhà hàng, khách s n, du l ch, v n t i, kho bãi;

đ c bi t, d ch v vi năthôngăđƣăcóăb c phát tri năđ tăphá,ăđ aăngƠnhă vi n thôngăn c ta tr thành ngành d ch v hi năđ i,ăcóăn ngăl c c nh tranh trong

khu v c

Theo k t qu đi u tra doanh nghi p t n mă2000-2009 c a T ng c c

th ng kê, chi m t l cao nh t v s doanh nghi p, v năkinhădoanhăvƠăđ ng

th hai v k t qu kinhădoanhălƠăngƠnhăth ngăm i, d ch v T i th iăđi m

01/01/2009, t ng s doanh nghi păđangăho tăđ ng trong khu v căth ngăm i-

d ch v là l n nh t v i 125 nghìn doanh nghi p, chi m 60,1% t ng s doanh nghi p, g p 5,2 l năn mă2000,ăbìnhăquơnăm iăn măt ngă22,9%.ă

Khu v c này hi n thu hút 2,3 tri uălaoăđ ng, chi m 27,6% t ng s lao

đ ng toàn doanh nghi p, g p 2,5 l năn mă2000,ăbìnhăquơnăm iăn măthuăhútă

thêm 12%

T ng v n c a khu v c này th iă đi m 01/01/2009 là 4.030 nghìn t

đ ng, g p 6,1 l năn mă2000,ăbìnhăquơnăm iăn măthuăhútăthêmă25,1%.ă

N mă2008,ăkhuăv c này có t ngădoanhăthuăđ t cao nh t v i 3.449 nghìn

t đ ng, chi m 60,2% t ng doanh thu c a toàn doanh nghi p, g p 7,9 l n n mă

2000, bình quân m iăn măt ngă29,4%.ăT ng l i nhu n c a khu v cănƠyăn mă

2008 chi m 36,6% toàn b doanh nghi p, g p 8,4 l năn mă2000,ăbìnhăquơnă

m iăn măt ngăx p x 30,4% Khu v cănƠyăn mă2008ăc ngăđóngăgópăchoăngơnă

sáchănhƠăn c 121,5 nghìn t đ ng, chi m 41,4% toàn b doanh nghi p, g p

5,7 l năn mă2000,ăbìnhăquơnăm iăn măđóngăgópăt ngăthêmăchoăngơnăsáchănhƠă

n c 24,4% (T ng c c th ng kê, 2010)

TP H Chí Minh là 1 trong 2 trung tâm kinh t - tài chính l n nh t c a

c n c, là thành ph có quy mô và k t qu s n xu t kinh doanh l n nh t vùngă ôngăNamăB và toàn qu c Thành ph này th iăđi m 01/01/2009 có t i

58.398 doanh nghi p th c t đangăho tăđ ng, chi m 28,4% s doanh nghi p

toàn qu c Thành ph nƠyăc ngăchi m t tr ng l n t t c các ch tiêu quan

tr ngănh :ă21,5%ălaoăđ ng, 27,4% v n kinh doanh, 36% doanh thu, 18,4% l i

nhu n và 24,8% n păngơnăsáchănhƠăn c (T ng C c Th ng Kê, 2010)

Nh ăv y, vi c nghiên c u nhăh ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu

công vi c c a nhân viên ngân hàng và nhân viên công tyăth ngăm i- d ch v

là c n thi t S d tác gi l a ch n nghiên c u đ i v i nhân viên c a hai lo i

hình doanh nghi p này vì ngân hàng là m t lo i hình doanh nghi p đ c thù,

còn các công ty th ng m i- d ch v là lo i hình doanh nghi p ph bi n V i nhân viên ngân hàng, vi c nghiên c u s giúpătìmăraăđ c nh ng y u t nh

h ngă đ n k t qu công vi c mang tính ch t riêng bi t c a m t lo i hình

doanh nghi p đ c thù vƠăđaăph nănhơnăviênăcóătrìnhăđ chuyên môn khá cao

V iănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v , nghiên c u s giúp ta có đ c

m tăcáiănhìnăt ngăđ i t ngăquanăvìăđơyăhi năđangălƠ lo i hình doanh nghi p

chi m t l l n,ăthuăhútăđ c nhi uălaoăđ ng nhi uătrìnhăđ khác nhau T

đó, chúng ta s tìm raăđ c nh ng đi m chung, so sánh đ c s khác nhau v

m căđ nhăh ngăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c c a nhân viên thu c

hai lo i hình doanh nghi p k trên

Nghiên c u đ c l a ch n t i khu v c TP H Chí Minh, vìă đơyă là

trung tâm kinh t l n, phát tri n nhanh c a c n c, t p trung nhi u doanh

nghi p thu c nhi u l nh v c v i quy mô khác nhau ơy c ng là n i t p trung

đông dân c và thu hút đ c m t l ng l n laoăđ ng c a c n c v i nhi u

trình đ khác nhau Nh ng đ c đi m k trên lƠăđi u ki n thu n l i cho vi c

ti n hành nghiên c u, thu th p s li u kh o sát.ă ng th i, do TP H Chí Minh là m t trung tâm kinh t - tài chính l n nên k t qu nghiên c u ít nhi u

có th mang tính ch t đ i di n vƠăc ngăgópăph n giúp chúng ta có cái nhìn

t ngăđ i t ng quát h n v nh h ng c a n ng l c tâm lý đ n k t qu công

vi c c a nhân viên

Xu t phát t nh ng lý do trên, tác gi ch năđ tài ắ nhă h ng c a

n ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c: Nghiên c u nhân viên ngân hàng

và côngătyăth ngăm i- d ch v t i TP.H Chí MinhẰ

1.2 M c tiêu nghiên c u

 Xácăđ nh các y u t thu căn ngăl c tâm lý nhăh ngăđ n k t qu công

vi c c a nhân viên ngân hàng và nhân viên côngătyăth ngăm i- d ch v t i

iăt ng kh o sát là các nhân viên ngân hàng t i TP.H Chí Minh, c

m u:ă150ăvƠăcácănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v t i TP H Chí Minh,

c m u: 150

tài này ch t p trung nghiên c u vào nhăh ng n ngăl cătơmălỦăđ n

k t qu công vi c c a nhân viên ngân hàng vƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i-

d ch v

1.4 P h ngăphápănghiênăc u

Nghiên c uăđ c th c hi năthôngăquaăhaiăb c: nghiên c uăs ăb và

nghiên c u chính th c

 Nghiên c u s b :

Nghiên c uăs ăb đ c th c hi n b ngăph ngăphápăđ nhătínhăvƠăđ nh

l ng Các nghiên c uăs ăb nƠyăđ c th c hi n t i TP H Chí Minh, nh m

m căđíchăxơyăd ng và hoàn thi n b ng ph ng v n Nghiên c uăđ nhătínhăs ăb

thông qua ph ng v n sâu m t s chuyên gia v i m căđíchăđi u ch nh và b sungăthangăđoăn ngăl c tâm lý cho phù h p v iăđ c thù c a lo i hình ngân

hàng và công ty th ngăm i- d ch v Nghiên c uăđ nhăl ngăs ăb đ c th c

hi n b ng k thu t ph ng v n tr c ti p 50 nhân viên ngân hàng và 50 nhân viên công ty th ng m i- d ch v thông qua b ng câu h i

Thông tin thu th păđ c t nghiên c uăđ nhăl ngănƠyădùngăđ sàng l c

các bi n quan sát (bi năđoăl ng)ădùngăđ đoăl ng các khái ni m thành ph n

c aăn ngăl cătơmălỦ.ăPh ngăphápăđ tin c y Cronbach’s Alpha và phân tích

nhân t khám phá EFA thông qua ph n m măSPSSă16.0ăđ c s d ng b c

này

 Nghiên c u chính th c:

Nghiên c u chính th căc ngăđ c th c hi n b ngăph ngăphápănghiênă

c uăđ nhăl ng, dùng k thu t thu th p thông tin tr c ti p b ng b ng câu h i

ph ng v n Nghiên c u chính th cănƠyăc ngăđ c ti n hành t i TP H Chí

Minh M căđíchăc a nghiên c u này nh m thu th p, phân tích d li u kh o

sát, kh ngăđ nh l i các thành ph năc ngănh ăgiáătr vƠăđ tin c y c aăthangăđoă

n ngăl c tâm lý, và ki m đ nh mô hình lý thuy t

Ph ng pháp đ tin c y Cronbach’săAlphaăvà phân tích nhân t khám

phá (EFA)ăđ c s d ng đ đánh giá thang đo Ph ngăphápăphơnătíchă môă

hình h i quy b i thông qua ph n m măSPSSă16.0ăđ c s d ngăđ ki măđ nh

mô hình nghiên c u

1.5 Ý n gh aăth c ti n c aăđ tài

tài góp ph năxácăđ nh các nhân t c aăn ngăl c tâm lý cóătácăđ ng

tích c c lên k t qu công vi c c a nhân viên ngân hàng và nhân viên công ty

th ngăm i- d ch v đ t đóăcácăngơnăhƠngăvƠăcácăcôngătyăth ngăm i- d ch

v đ aăraăcác bi n pháp nh m nâng cao k t qu công vi c cho nhân viên c a

mình

tài c ng góp ph n xácă đ nh xem có s khác bi t v m c đ nh

h ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c c a nhân viên hi năđangălƠmă

vi c trong hai lo i hình doanh nghi p ngân hàng (doanh nghi păđ c thù) và côngătyăth ngăm i- d ch v (lo i hình doanh nghi p ph bi n) hay không T đó,ăgiúpăcóăcáiănhìnăt ngăđ i t ng quan v k t qu công vi c c a nhân viên

thu c hai lo i hình doanh nghi p này

1.6 K t c u c aăđ tài

K t c u c aăđ tài bao g mă5ăch ng:

Ch ngăI:ăGi i thi u t ng quan v lý do hình thành đ tài; m c tiêu,

Ch ngă V: Nêu lên các ý ngh aă vƠă k t lu n chính c a đ tài, hàm ý

chính sách cho doanh nghi p, nh ng h n ch c a đ tài và đ xu t h ng

nghiên c u ti p theo

CH NGăII

C ăS LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

2.1 Gi i thi u

Ch ngă IIă trìnhă bƠyă nh ng n i dung lý thuy tă lƠmă c ă s cho nghiên

c uănƠy.ăCh ngănƠyăc ngătrìnhăbƠyămôăhìnhănghiênăc u và xây d ng các gi

thi t nghiên c u

2.2 Các nghiên c u v t oăđ ng l c làm vi căchoăng iălaoăđ ng

Nh tác gi đƣătrìnhăbƠyă ch ngăI,ăvi c t oăđ ng l c cho nhân viên

làm vi c m t cách hi u qu nh t cho doanh nghi p, t đóăgiúpănơngăcaoăk t

qu công vi c c a nhân viên nói riêng và c a doanh nghi p nói chung là m t

v năđ đ c các nhà qu n tr doanh nghi p quan tâm xem xét nh m t n t i và

phát tri năđ c trong tình hình kh ng ho ng, suy thoái và c nh tranh hi n t i ƣăcóănhi u nghiên c u v v năđ nƠy.ăD iăđơyălƠăm t s các lý thuy tăc ă

b n:

2.2.1 Thuy tănhuăc uăc aăAbrahamăMaslow

Lý thuy t này xây d ng theo nguyên t c cho r ng nhà qu n tr mu n

qu n tr hi u qu thì ph iăchúăỦăđápă ng nhu c u c aăconăng i Có 5 nhu c u

c ăb n t th păđ năcao,ăđóălƠ:ănhuăc u sinh h c, nhu c u an toàn, nhu c u xã

h i, nhu c uăđ c tôn tr ng, nhu c u t th hi n

2.2.2 Thuy tăERGăc aăClayton Aldefer

Là gi iăphápăđ năgi n hóa tháp nhu c u c a Maslow, Clayton Aldefer xácăđ nh 3 nhu c uăc ăb n c aăconăng i là: nhu c u t n t i (bao g m nhu c u

sinh h c và nhu c u an toàn), nhu c u quan h (bao g m nhu c u xã h i và nhu c uăđ c tôn tr ng), nhu c u phát tri n

2.2.3 Thuy tăhaiăy uăt ăc aăFredrickăHerberg

Lý thuy t hai y u t c a Herberg bao g m: các y u t duy trì (bên ngoài) liênăquanăđ nămôiătr ng làm vi c và các y u t đ ng viên (bên trong) liênăquanăđ năđ ng l c làm vi c, n m gi a hai y u t này là s trung l p c a nhơnăviên,ăcóăngh aălƠănhơnăviênăkhông th hi n rõ s th a mãn hay không

th a mãn, s b t mãn hay không b t mãn c a mình Herberg cho r ng hai y u

t này s góp ph n t o nên hành vi c a nhân viên và t đóăs nhăh ngăđ n tháiăđ c a h đ i v i công vi c và k t qu công vi c

2.2.4 LỦăthuy tăthúcăđ yătheoănhuăc uăc aăDavidăMcăCelland

Lý thuy t này cho r ng có m t s nhu c u b năthơnăconăng i không có

s n,ănh ngăh s h căđ c nó thông qua kinh nghi m s ng c a mình Các nhu

c u này bao g m: nhu c u thành t u, nhu c u liên minh, nhu c u quy n l c

N u th aămƣnăđ c các nhu c u này s thúcăđ yăng iălaoăđ ng làm vi c, t đóănơngăcaoăđ c k t qu công vi c c a h

2.2.5 Thuy tăcôngăb ngăc aăJ.StacyăAdams

Thuy t công b ngăđ căAdamsăđ aăraăvƠoăn m 1963, theo thuy t này

vi c t o ra s công b ng trong t ch c s giúp th t ch t m i quan h v i nhân

viên,ăđ ngăviênăvƠăgiaăt ngăm căđ hài lòng c a h , t đóăs khi n cho nhân

viên g năbóăh năv i công vi c và làm vi c hi u qu h n

Ng c l i, n u nhân viên c m th y nh ng gì h b raăđóngăgópăchoă

doanh nghi p nhi uăh năsoăv i nh ng gì h nh năđ c thì s có th t o tâm lý

b t mãn, h s b tăđiăs nhi t tình và hào h ng v iăcôngăty.ă i u này có th

d n t i m t s nhân viên s t điătìmăcôngăb ng cho mình, m t s khác s

gi m tinh th n và hi u qu làm vi c, m t s n a có th s quay l i phá r i công ty ho căđiătìmăchoămìnhăcôngăvi c m i.ăDoăđó,ăđ t oăđ căđ ng l c cho

ng iălaoăđ ng, nhà qu n tr ph iăxemăxét,ăđánhăgiáăm căđ cân b ng hi n t i

gi a nh ng gì nhơnăviênăđóngăgópăchoăcôngătyăvƠăquy n l i mà h nh năđ c

2.2.6 Thuy tăk ăv ngăc aăVictorăVroom

Lý thuy t này cho r ng khi m t cá nhân n l c làm vi c thì h s mong

đ i có m t k t qu t tăđ p cùng m t ph năth ng x ngăđáng.ăVƠănh ăv y, n u cóăđ c ph năth ng phù h p v i nguy n v ng thì nó s t oăraăđ ng l c l n

h nă trongă quáă trìnhă lƠmă vi c ti p theo Chính vì th , theo Vroom, các nhà

qu n lý c nălƠmăchoăng iălaoăđ ng hi uăđ c m i quan h gi a n l c- thành

tích, thành tích- k t qu /ph năth ng, t đóăh s n l căh nătrongăcôngăvi c, vƠănơngăcaoăđ c k t qu công vi c c a mình

2.2.7 LỦăthuy tăhƠnhăviăt ăch cătíchăc c

N u so v i các lý thuy tă đ că đ c p trên thì lý thuy t hành vi t

ch c tích c c (Positive organizational behavior- POB) thu c d ngăắsinhăsauă

đ mu nẰ.ăLỦăthuy t POB ch m i b tăđ u hình thành t n mă1999,ăch y u

đ c phát tri n b i Luthans và các c ng s Lý thuy t POB điăsơuăvƠoăkhámăpháăvƠăđoăl ng các y u t thu căn ngăl c tâm lý c a nhân viên, phát tri n

các y u t này, t đóă giúpă nơngă caoă k t qu công vi c c a nhân viên Các

nghiên c uăc ngăch ra r ng, có m i liên h gi aăn ngăl c tâm lý và k t qu

công vi c c a nhân viên

Các lý thuy tăđ c p trên ch y u nh n m nhăđ n vi c tìm hi u và

th a mãn các nhu c u cá nhân c aăng iălaoăđ ngăđ nâng cao hi u qu làm

vi c, ho c là nh n m nhăđ n vi c c i thi nămôiătr ng làm vi c, t o s công

b ngătrongămôiătr ng làm vi c,ăđ aăraănh ng ph năth ng ho c s đ ng viên

nh măđápă ng k v ng c aănhơnăviên…RiêngălỦăthuy tăPOBăđ aăraăm t cách

ti p c n m i đ nâng cao k t qu công vi c c aănhơnăviên,ăđóălƠăthôngăquaă

vi căđoăl ng và nâng cao các y u t tâm lý c a nhân viên, t c là các y u t

thu c chính n ngăl c n i t i bên trong c aănhơnăviênăđó

Hi n t i, các nghiên c u v n ngă l c tâm lý c a nhân viên ch aă cóă

nhi u, ch y u là các nghiên c uăđ c phát tri n b i Luthans và các c ng s

G năđơyănh t có nghiên c u c a Nguyen & Nguyen (2011) v n ngăl c tâm

lý, ch tăl ng s ng trong công vi c và ch tăl ng cu c s ng c a nhân viên

ti p th t i Vi t Nam

Trong ph m vi c aăđ tƠiănƠy,ăn ngăl cătơmălỦăđ c ch năđ nghiên

c u b i tính ch t m i c a nghiên c u này trên th gi iăc ngănh ăt i Vi t Nam

(t i Vi t Nam hi n ch m i có nghiên c u c a Nguyen & Nguyen (2011) v

v năđ nƠy.ă ng th i, tác gi xácăđ nh t m quan tr ng c aăn ngăl c tâm lý

đ n k t qu công vi c c a nhân viên, v năđ nƠyăc ngăm i ch b tăđ uăđ c

các nhà nghiên c u và các nhà qu n tr trên th gi i chú tr ng trong nh ng

n mă g năđơy.ăTácăgi thi tăngh ,ăv năđ này c ngăr t c n thi t cho các nhà

qu n tr doanh nghi p Vi t Nam nói chung, các nhà qu n tr trong ngân hàng

vƠăcôngătyăth ngăm i- d ch v nói riêng trong vi c nghiên c uăvƠăđ aăraăcácă

bi n pháp nh m nâng cao k t qu công vi c c a nhân viên Các v năđ v c ă

s lý thuy t c aăn ngăl c tâm lý và k t qu công vi c s đ c trình bày c th bênăd i

2.3 N ngăl c tâm lý (Psychological Capital)

Trong nhi u th p k , tâm lý h c ch y uăđ c nghiên c uăđ ph c v choăcôngătácăđi u tr b nh tâm th n Do v y, nó đ c xem là m tă l nhă v c

nghiên c u riêng bi t c a ngành y Ch đ n cu i th k XX, tâm lý h c m i

đ c ti p c n theo m tăh ng m i: tâm lý h c tích c c

Tâm lý h c tích c c đ c xem là m t n l c nghiên c u c a các nhà

tâm lý h c, nh m m căđíchăxóaăb quan ni m v n t n t i t nhi u th p k nay

trong ngành tâm lý h c là t p trung vào nghiên c uăph ngăánăđi u tr b nh

tâm th năh nălƠăquanătơmăđ n s c kh e tâm th n c aăconăng i Tâm lý h c

tích c c ch y u t p trung vào hai m c tiêu chính:

- Giúp cho nh ngă ng iă bìnhă th ngă cóă đ c m t cu c s ng

phong phúăvƠăcóăỦăngh aăh n

- Hi u bi t đ yăđ nh ng ti măn ngăt n t iătrongăconăng i

Tuy nhiên, các nghiên c u v tâm lý h c tích c c giai đo n này v n

ch a có nhi u Ph i đ n khi Martin Seligman, c u ch t ch c a Hi p h i tâm

lý M (American Psychological Association), ch n tâm lý h c tích c c làm

c ngăl nhăchoănhi m k ch t ch c a mình, các nghiên c u c v lý thuy t

l n th c nghi m trong l nhăv c này m i th c s nhi u lên

Hành vi t ch c tích c c (Positive organizational behavior- POB), là

m t trong hai l nhăv c nghiên c u c a tâm lý h c tích c c, t p trung vào vi c đoăl ng kh n ng,ătơmălỦătíchăc c c a nhân viên, c g ng khám phá và phát

tri n nh ng kh n ngăc aănhơnăviênăđ c i thi n k t qu công vi c

Lý thuy t POB t p trung vào nh ngăđ căđi m ho c tình hu ng có th

đ c phát tri n và c i thi n thông qua vi c c i thi nămôiătr ng làm vi c và

ph ngăphápăqu n lý Nó ch t pătrungăvƠoăcácăđ c tính có th đoăl ngăđ c

và có th c i thi n t tăh n.ăC th , các thành ph năđ c lý thuy t POB tìm

th y bao g m: t tin, l c quan, hy v ng, thích nghi và trí tu c m xúc

Các nghiên c uăđƣăch ra r ng, các thành ph n c a lý thuy tăPOBăđ c

tìm th y trên s khác nhau xét v m tăđoăl ng,ăvƠădoăđóăm căđ nhăh ng

c aă chúngă c ngă khácă nhau.ă Nh ngă n u ta k t h p các thành ph n này l i,

chúng s có nhăh ng nhi uăh năsoăv i t ng thành ph n riêng l S k t h p

các thành ph nănƠyăđ c g iălƠăn ngăl c tâm lý c aăng iălaoăđ ng

Các nghiên c u v tơmălỦăng iălaoăđ ng có th đ c tìm th y trong

các tài li u v hành vi t ch c Theo Luthans & c ng s (2007),ăn ngăl c tâm

lý c a m t cáănhơnăđ căđ cătr ngăb i b n thành ph n:

(1) T tin đ m nhi m và th c hi n các n l c c n thi t đ đ t đ c

thành công trong các nhi m v khó kh năđ c giao

(2) L c quan v thành công hi n t iăvƠătrongăt ngălai

(3) Hy v ng h ng t i thành công

(4) Có kh n ngăthíchănghiăkhiăg păkhóăkh n đ đ t t i thành công

2.3.1 T tin (Self-efficacy)

T tin đ c păđ n "nh ngăng iăphánăđoánăv kh n ngăc a h đ th c

hi n các nhi m v c th '' (Parker 1998, trang 835)

Nhà tâm lý h c Bandura (1977) đƣăđ nhăngh aăt tin là ni m tin c a m t

ng i vào kh n ngăthƠnhăcôngă c a h trong các tình hu ng c th T tin đóngăm t vai trò quan tr ngătrongăph ngăphápăti p c n m c tiêu, nhi m v ,

và các thách th c C ngătheoălỦăthuy t c a Bandura, nh ngăng i có s t tin caoăc ngălƠănh ngăng i xem nh ng nhi m v khóăkh nălƠăvi c mà h ph i

th c hi n m t cách ch đ ng và tích c c ch không ph iălƠăđi u nên tránh né VƠă c ngă chínhă v i tâm lý tích c c, ch đ ngă nh ă v y nên h s th c hi n

nhi m v m tăcáchăh ngăhái,ătíchăc c và t đóăs cho k t qu caoăh n

V m t tâm lý, m iăng i s cóăkhuynhăh ng l a ch n nh ng công

vi c, nhi m v mà h c m th y s t tin c a h đ i v i công vi căđóălƠăcao,ăvìă

h ngh ăr ngănh ăv y kh n ngăthƠnhăcôngăđ i v i công vi c, nhi m v đóăcaoăh n C ngăv iătơmălỦănh ăv y, h s cóăkhuynhăh ng tránh né ho c t

ch i nh ng công vi c, nhi m v mà h choălƠăv t quá xakh n ngăc a mình

Tuyănhiên,ăđ xácăđ nh m căđ t iă uăc a s t tin không ph iălƠăđi u

d dàng N u m t cá nhân l a ch n nh ng công vi căv t quá xa kh n ngă

th c hi n c a mình thì h có th s g păkhóăkh năkhiăth c hi n công vi c,

th măchíăkhôngăđ kh n ngăđ hoàn thành công vi căđ căgiao.ăNh ngăn u cáănhơnăđóăth ng xuyên l a ch n nh ng công vi căđòiăh i quá th p so v i

kh n ngăth c t c a mình, thì h s không có kh n ngăm r ng và phát tri n

nh ng k n ngăv n có c a mình Các nghiên c u ch ra r ng, m căđ t iă uălƠă

l a ch n nh ng công vi c n m trên kh n ngăm tăít,ănh ăv y có th khuy n

khích h n l căđ gi i quy t nhi m v , t oăđ c s thách th c,ătíchăl yăđ c

kinh nghi m và v năđ kh n ngăđ hoàn thành công vi c m t cách hi u qu

Áp d ng cho nhân viên ngân hàngăvƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i-

d ch v ; vi c t tin vào ki n th c và k n ngăc a mình trong vi c th c hi n

nh ng nhi m v đ c giao s giúp h cóăđ ng l c hoàn thành nhi m v m t

cách nhanh chóng và hi u qu h n; không ng i nh ngăkhóăkh n,ătháchăth c

trong công vi c

2.3.2 L c quan (Optimism)

Tínhăl c quan trong công vi c là ni măvui,ătinăt ng vào s thành công

c a công vi c hi n t iă vƠă t ngă laiă (Luthană &ă c ng s 2007) L c quan

đ c đ nhă ngh aă lƠă "xuă h ng duy trì m t tri n v ng tích c c'' (Schneider

2001, trang 253)

L căquanăc ngălƠăm t tâm lý s ng tích c c c aăconăng i.ăConăng i

có th v tăquaăđ c nh ngăkhóăkh n,ătháchăth c hay nh ngăđi uăđángăti c

x y ra trong cu c s ng hay không chính là nh vào s l căquanătrongătháiăđ

s ng c a chính h

Nh ngăng i s ng l c quan là nh ngăng iăluônămongăđ iăđi u t tăđ p

s x yăraăđ i v i h vƠădoăđó,ăh s kiênătrìătheoăđu i m cătiêuămƠămìnhăđƣăđ

ra (Carver & Scheier 2002, Carver & c ng s 2010).ăNh ăv y, có th xem l c quanănh ăm t li u thu căgiúpăconăng iăv t qua nh ng th t b i t m th i c a

mình (Carver & Scheier 2002, Carver & c ng s 2010).ăTrongăc ăc u t ch c

doanh nghi p, s l c quan giúp nhân viên có m tătháiăđ tích c cătr c nh ng khóăkh năthayăđ i, t đóăl p k ho ch cho công vi căt ngălaiămìnhăt tăh n

Áp d ng vào nhân viên ngân hàng và nhân viên côngătyăth ngăm i-

d ch v , tinh th n l c quan s giúp h có cái nhìn tích c c v công vi c hàng ngày c a mình, t đóăh s cóăđ cătháiăđ tích c cătr c nh ngăkhóăkh năvƠă

th thách trong công vi c hi n t i Và v i s tích c cănh ăv y, h có th hoàn

thành công vi c m t cách hi u qu h n

2.3.3 Hy v ng (Hope)

Hy v ng ph n ánh "ni m tin mà ta có th tìm th yăconăđ ngăđ n m c

tiêu mong mu n và tr thƠnhă đ ng l că đ s d ng nh ngă conă đ ngă đó''

(Snyder & c ng s 2002, trang 257) Hy v ng bao g m hai chi u:ăđ ng l i (conăđ ngăđ có quy n l c) và b máy (s n m quy n l c) ng l iăđ c p

đ n kh n ngăt o ra các tuy năđ ng hoàn toàn kh thi v i m c tiêu mong

mu n và b máyăliênăquanăđ n kh n ngănh n th c c a nh ngăng iăđƣăs

d ngăconăđ ngăđ đ tăđ c m c tiêu mong mu n (Snyder & c ng s 2002)

Hy v ng khác v i l c quan ch : Hy v ng c n ph i có nh ngăsuyăngh ,ă

cách th căđ đ tăđ n m t m c tiêu nh tăđ nh,ăngh aălƠăluônăph i có m t m c

tiêu mong mu năđ đ t t i.ăTrongăkhiăđó,ăl c quan ch đ năthu n d ng l i

vi cămongăđ iăđi u t t nh t s x yăđ n, ch không nh t thi t c n ph i có các

ph ngăpháp,ăm cătiêuăđ c i thi n tình hình hi n t i ho c là t o ra m tăt ngă

lai t tăđ păh n

Áp d ng hy v ng vào nhân viên ngân hàng, hy v ngălƠăconăđ ng t o

thu n l i cho h đ nh n ra các m c tiêu c a ngân hàng và chuy n nh ng m c tiêuăthƠnhăhƠnhăđ ng riêng c a h đ đ tăđ c các m c tiêu c a ngân hàng

nói chung và k c m c tiêu c a cá nhân nói riêng V i nhân viên công ty

th ngăm i- d ch v , m cătiêuănƠyăc ngăt ngăt Tính hi v ng c a nhân viên

trong công vi c th hi n vi c ch đ ngătheoăđu i nh ng m c tiêu công vi c

b ng nhi u cách khác nhau, gi i quy tăkhóăkh nătrongăcôngăvi c b ng nhi u

cách khác nhau và luôn c g ngăđ tăđ c m c tiêu công vi căđƣăđ ra

2.3.4 Thích nghi (Resiliency)

Thành ph n cu iă cùng,ă thíchă nghiă liênă quană đ n "thích ng tích c c

trong b i c nh c a ngh ch c nh ho căcóănguyăc ăđángăk " (Masten & Reed

2002, trang 75)

Trong tâm lý h c, kh n ngăthíchănghiăđ c păđ n cách th c c a m t cá nhơnăkhiăđ i phó v iăc ngăth ng và ngh ch c nh Kh n ngănƠyăth hi n ch

khi g păkhóăkh n,ătháchăth c, h có th ng phó v i nó, và có th xem nó

c ngănh ăbìnhăth ng, th m chí trong m t s tr ng h p, nó có th khi n h tíchăl yăkinhănghi m, và ng phó t tăh năv i nh ng khóăkh nătrongăt ngălai

Áp d ngăn ngăl căthíchănghiăđ i v i nhân viên ngân hàng và nhân viên côngătyăth ngăm i- d ch v , kh n ngăthíchănghiăcóăth đ căđ cătr ngăb ng

cách th cămƠăng iăđóăđ i phó v i c m t b t l i và m t tích c c c a các s

ki n x y ra trong công vi c

Các nghiên c uăđƣăch ra các thành ph n c aăn ngăl c tâm lý, bao g m:

t tin, l c quan, hy v ngă vƠă thíchă nghiă cóă tácă đ ng t i k t qu công vi c

Ch ng h n, t tin đ c ch ngă minhă cóă tácă đ ngă đ n k t qu công vi c

(Stajkovic & Luthans 1998, Legal & Meyer 2009 trích trong Nguyen & Nguyen 2011) Nghiên c u c a Youssef & Luthans (2007) trích trong Nguyen

& Nguyen (2011) cho th y s l c quan c aăng iălaoăđ ngăcóăliênăquanăđ n

k t qu công vi c, s th a mãn và h nh phúc Hy v ng có m i liên quanăđ n

k t qu c a nhân viên, s th a mãn, h nhă phúcă vƠă l uă gi (Youssef &

Luthans 2007 trích trong Nguyen & Nguyen 2011) Kh n ngă ph c h i có

m t m i quan h tích c c v i k t qu công vi c c a nhân viên (Luthans &

c ng s 2005 trích trong Nguyen & Nguyen 2011)

Luthans & c ng s (2007) th y r ngăn ngăl c tâm lý t ng th là m t

y u t d báo t t v hi u qu c aănhơnăviênăh nălƠănh ng thành ph n cá nhân

riêng bi t.ăVìălỦădoăđó,ătrongănghiênăc u c a Nguyen & Nguyen (2011), các

tác gi t p trung vào s c m nhătiênăđoánăc aăn ngă l c tâm lý t ng th ch

không ph i là thành ph n riêng bi t c a nó Và, Nguyen & Nguyen (2011)

ch ng minh r ngăn ngăl c tâm lý t ng th cóătácăđ ng tích c căđ n k t qu

công vi c

2.4 K t qu công vi c (Job performance)

K t qu công vi c đ căMotowidloă(2003)ăđ nhăngh aălƠăt ng giá tr d

ki n m t t ch c đ tăđ c t t p h p các ho tăđ ng c a cá nhân th c hi n

trong m t kho ng th i gian nh tăđ nh

Kháiăni măk tăquaăcôngăviêcăđêăcơpăđênătốnhăhiêuăquaăcuaăhanhăviăcaănhơnăgopăph năvƠoăm cătiêuăc aăt ăch că(Motowidlo, 2003)

K t qu công vi c là cách các nhân viên th c hi n công vi c c a h

Hi u qu c aănhơnăviênăđ căxácăđ nhătrongăquáătrìnhăđánhăgiáăk t qu công

vi c b iăng i s d ngălaoăđ ngăcóătínhăđ n các y u t nh ăk n ngălƣnhăđ o,

qu n lý th i gian, k n ngăt ch căvƠăn ngăsu t.ă ánhăgiáăk t qu công vi c là

vi căth ngăđ c th c hi năhƠngăn măđ có th xácăđ nhănhơnăviênănƠoăđ

đi u ki n,ănhơnăviênănƠoăđ căkhenăth ng ho c th m chí sa th i

Th c t đƣă ch ra r ng, khi nhân viên nh n th că đ c nhi m v c a mìnhăđ i v i công vi căđ c giao thì h s c g ng h n trong công vi c, do

đó k t qu công vi c c a h s t t h n Nhi m v đơyăđ c hi u là các m c

tiêu công vi c c n ph i hoàn thành Vì v y, vi c xây d ng đ c m t m c tiêu

c th và rõ ràng là v n đ mà các nhà qu n tr c n quan tâm nh m nâng cao

k t qu công vi c cho nhân viên

Lý thuy tă chuyênă ngƠnhă c ngă phátă tri n khái ni m v tính hi u qu

trong công vi c Có t t c 3 khía c nh riêng bi t trong công vi c liên quan là

m i liên h gi aă ng i ch , nhân viên và c ngă đ ng M i khía c nh c a

nh ng m c tiêu có th khác bi t, th m chí nh ng khác bi t này có th d n t i

nh ng m cătiêuăkhôngăt ngăthích

Theo Tiêu chu n Baldrige : K t qu công vi c đ c păđ n k t qu đ u

ra, k t qu thuăđ c t quá trìnhăvƠăđ căchoăphépăsoăsánh,ăđánhăgiáăt ngă

đ i v i m c tiêu, k t qu quá kh

K t qu công vi c có m t s đ c tính ph bi n :

 K t qu trong công vi c chính là hi u qu trong hành vi c a cá nhân

h ng t i m c tiêu c a t ch c d a trên ch tăl ng công vi căđƣăhoƠnăthƠnh

 K t qu trong công vi c d a trên nh ngăđánhăgiáăc a b năthơn,ăđ ng

2.5 Mô hình v nhăh ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c

c a Nguyen & Nguyen (2011)

Trong k t qu nghiên c u c a Nguyen & Nguyen (2011) đ i v i nhân

viên ti p th t i Vi t Nam cho th y có th đoăl ngăn ngăl c tâm lý qua các

ng th i các tác gi trên c ngăch ng minh r ngăn ngăl c tâm lý có tác

đ ng tích c căđ n k t qu công vi c c a nhân viên ti p th t i Vi t Nam K t

qu t nghiên c uănƠyălƠăc ăs đ tác gi xây d ngămôăhìnhăvƠăthangăđoăchoă

nghiên c u c a mình

2.6 Mô hình nghiên c u

2.6.1 Các gi thi t nghiên c u:

Nh ă đƣă trìnhă bƠyă trên, theo nghiên c u c a Nguyen & Nguyen

(2011) v n ngăl c tâm lý, ch tăl ng s ng trong công vi c, ch tăl ng cu c

s ng c a nhân viên ti p th t i Vi tăNam,ăđƣăch ng minh r ng có m i quan h

gi aăn ngăl c tâm lý và k t qu công vi c D a trên k t qu nghiên c u trên,

trong nghiên c u này, tác gi t p trung vào vi că xácă đ nh các y u t nh

h ng c aăn ng l cătơmălỦăđ n k t qu công vi c đ i v i nhân viên ngân hàng vƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v C th là các y u t c aăn ngăl c

tâm lý, bao g m: T tin, L c quan, Hy v ng, Thích nghi s l năl t có tác

đ ng đ n K t qu công vi c c a nhân viên T đó,ătácăgi đ aăraăcácăgi thi t

sau:

H1: Có m i quan h d ngăgi a T tin và K t qu công vi c

Nh ăđƣăphơnătíchă trên, k t qu công vi c s ch uătácăđ ng c a s t

tin.ă i uănƠyăđ c lý gi i là b n thân m t cá nhân n u t tin vào b n thân mìnhăvƠăn ng l c chuyên môn c a mình hi n có thì s t tinăkhiăđ m nh n

công vi c đ c giao c ngănh ăkhiăđ ngăđ u v i nh ngăkhóăkh năth thách

mà công vi căđemăl i.ăDoăđó,ăk t qu công vi c c a h c ngăs cao h n

L c quan là tâm lý tích c c c aăconăng i M tăng i l c quan s luôn

nhìn m i vi c xung quanh d i khía c nh tích c c và t tăđ p nh t, ngay c khi

m i vi c có di n bi n t i t đ n th nƠoă điă n a B i v y, dù g păkhóăkh nă

trong công vi c, thì v i tinh th n l c quan c a mình, h v n s th y m t tích

c c c a v nă đ ,ă vƠă nh ă v y h s d dƠngă v tă quaă khóă kh nă h nă soă v i

nh ngăng i thi u l c quan Và nh ngăng i càng l c quan thì s càng làm

vi c t tăh n,ăt đóăk t qu công vi c c a h s caoăh n.ăT l p lu n trên, tác

gi đ aăraăgi thi t:

H2: Có m i quan h d ngăgi a L c quan và K t qu công vi c

T ngăt nh ăl c quan, hy v ngăc ngălƠătơmălỦătíchăc c c aăconăng i

Nh ngăng i hy v ng s luônămongăđ iăđi u t tăđ p nh t x yăđ n v i mình,

t đóătrongăkhóăkh năh v n s c g ngăv t qua vì h tin vào m t k t qu t t

đ p Vì v y, trong công vi c, nh ngăng i có ni m hy v ng cao s d dàng

v t qua m i tr ng i đ hoàn thành t t công vi c đ c giao,ăđ t k t qu cao

h n Doăđó,ătácăgi đ t ra gi thi t:

H3: Có m i quan h d ngăgi a Hy v ng và K t qu công vi c

Trong công vi c nói riêng và trong cu c s ng nói chung, nh ngăng i

T các gi thi t trên, tác gi đ aăraămôăhìnhănghiênăc uănh ăsau:

- Bi n ph thu c trong mô hình: K t qu công vi c

- Các bi năđ c l p trong mô hình bao g m: T tin, L c quan, Hy

v ng và Thích nghi

Hình 2.1 Mô hình nghiên c u

Ngu n: tác gi

Nh ăđƣăphơnătíchă m c 2.5.1, tác gi đ t ra 4 gi thi t là l năl t có m i

quan h d ngă gi a T tin, L c quan, Hy v ngă vƠăThíchănghiăđ n K t qu công

vi c c a nhân viên nói chung T đó,ătácăgi đ t ra gi thi tălƠăc ngăcóăm i quan h

d ngăgi a các y u t c aăn ngăl c tâm lý, bao g m: T tin, L c quan, Hy v ng và Thíchănghiăđ n K t qu công vi c c a nhân viên ngân hàng và nhân viên công ty

th ngăm i- d ch v nói riêng Vì v y, mô hình nghiên c uăđ ngh là phù h păđ i

v iănhơnăviênăngơnăhƠngăvƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v

2.7 Tóm t t

Ch ngăII trìnhăbƠyăcácăc ăs lý lu n v n ngă l c tâm lý và k t qu

công vi c, và mô hình v nhăh ng c aăn ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công

vi c c a Nguyen & Nguyen (2011) D aă trênă c ă s lý lu n và m c tiêu

nghiên c uăbanăđ u, tác gi đ xu t mô hình nghiên c u và các gi thi t v 4

thành ph n c aăn ngăl cătơmălỦătácăđ ngăđ n k t qu công vi c

H4

CH NGăIII

THI T K NGHIÊN C U

3.1 Gi i thi u

Ch ngăII trìnhăbƠyăc ăs lý thuy tăvƠăđ xu t mô hình nghiên c u và

các gi thuy t.ăCh ngăIII này nh m m căđíchăgi i thi uăph ngăphápănghiênă

c uă đ đánhă giáă cácă thangă đoă đo l ng các khái ni m nghiên c u và ki m

đ nh mô hình nghiên c u cùng các gi thuy t

3.2 Thi t k nghiên c u

3.2.1 Ph ngăphápănghiênăc u

Nghiên c uănƠyăđ c th c hi năthôngăquaăhaiăgiaiăđo n: (1) nghiên c u

s ăb nh m m căđíchăxơyăd ng và hoàn thi n b ng câu h i ph ng v n; (2) nghiên c u chính th c nh m thu th p, phân tích d li u kh oăsát,ă căl ng

và ki măđ nh mô hình lý thuy t Quy trình nghiên c uăđ c trình bày t i hình

3.1

3.2.1.1 Nghiênăc uăs b

Nghiên c uăs ăb đ c th c hi n b ngăph ngăphápăđ nhătínhăvƠăđ nh

l ng Các nghiên c uăs ăb nƠyăđ c th c hi n t i Tp.H Chí Minh M c đíchăc a nghiên c uăs ăb nh m xây d ng b ng câu h iăvƠăđi u ch nh thang đoăchoăphùăh p v iănhơnăviênăngơnăhƠngăvƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i-

d ch v t i TP H Chí Minh Trênăc ăs m c tiêu nghiên c u,ăc ăs lý thuy t,

tác gi xây d ng B ng câu h i ph ng v năs ăb l n 1 vƠădƠnăbƠiăđ ph ng v n

sâu chuyên gia (xem Ph l c 1)

Nghiên c uă đ nhă tínhă s ă b đ i v i nhân viên ngân hàng đ c th c

hi n thông qua ph ng v n sâu m t s các chuyên gia (bao g m các nhân viên

ngơnăhƠng)ăđ c th c hi n v i m căđíchăđi u ch nh và b sungăthangăđoăn ngă

l c tâm lý và k t qu công vi c cho phù h p v iă đ c thù c a ngành ngân

hàng

i v iăcácănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v , nghiên c uăđ nh tínhăs b c ngăđ c th c hi n thông qua ph ng v n sâu m t s chuyên gia là

các nhân viên hi năđangălƠmăvi c t iăcácăcôngătyăth ngăm i- d ch v nh m

đi u ch nh và b sungăthangăđoăn ngăl c tâm lý và k t qu công vi c cho phù

h p v i yêu c u c aăngƠnhăth ngăm i- d ch v Tác gi ti n hành ph ng v n sơuă 5ă nhơnă viênă ngơnă hƠngă th ngă m i c ph n SƠiă Gònă Th ngă Tínă

(Sacombank) và 5 nhân viên công ty c ph năth ngăm i Nguy n Kim K t

qu ph ng v năchuyênăgiaăđ c th hi n Ph l c 2

Sau khi ti n hành ph ng v n sâu, tác gi hi u ch nh l i b ng câu h i, xây d ng B ng câu h i ph ng v năs ăb 2 và dùng b ng câu h iănƠyăđ ti n

hành kh o sát th

Nghiên c uăđ nhăl ngăs ăb đ c th c hi n b ng k thu t ph ng v n

tr c ti p 100 nhân viên, bao g m 50 nhân viên ngân hàng và 50 nhân viên

côngătyăth ngăm i- d ch v thông qua b ng câu h i

B ng câu h iăđ c thi t k g m ba ph n chính:

(1) Ph n I ậ ánhăgiáăn ngăl c tâm lý, và k t qu công vi c

(2) Ph n II ậ Thông tin c aă ng iă đ c ph ng v n (nhân viên ngân

hàng)

(3) Ph n III ậ Thông tin c aăng iăđ c ph ng v n (nhân viên công ty

th ngăm i- d ch v )

Thông tin thu th păđ c t nghiên c uăđ nhăl ngănƠyădùngăđ sàng l c

các bi n quan sát (bi năđoăl ng)ădùngăđ đoăl ng các khái ni m thành ph n

c aăn ngăl c tâm lý và k t qu công vi c.ăPh ngăphápăđ tin c y Cronbach

Alpha và phân tích nhân t khám phá EFA thông qua ph n m m SPSS 16.0

đ c s d ng b c này

K t qu c aăb c này là tác gi xây d ngăđ c B ng câu h i ph ng v n

chính th c (xem Ph l c 3) dùng cho nghiên c u chính th c

3.2.1.2 Nghiênăc uăchínhăth c

Nghiên c u chính th căc ngăđ c th c hi n b ngăph ngăphápănghiênă

c uăđ nhăl ng, dùng k thu t thu th p thông tin tr c ti p b ng b ng câu h i

ph ng v n Nghiên c u chính th că nƠyăc ngă đ c ti n hành t i Tp.H Chí

Minh M căđích c a nghiên c u này là kh ngăđ nh l i các thành ph năc ngă

nh ăgiáătr vƠăđ tin c y c aăthangăđoăn ngăl c tâm lý & k t qu công vi c, và

ki măđ nh mô hình lý thuy t

d ch, th măđ nh, xây d ngăc ăb n, công ngh thôngătin…ăt i H i s , các Chi

nhánh và các Phòng giao d ch t iă cácă ngơnă hƠngă trênă đ a bàn TP H Chí

- Theo Hair & c ng s (2006) trích trong Nguy nă ìnhă Th

(2011),ăđ có th phân tích nhân t khám phá (EFA), kíchăth c m u t i thi u

là 50, t tăh nălƠă100ăvƠăt l quan sát trên 1 bi năđoăl ngălƠă5:1,ăngh aălƠăc n

ít nh t là 5 m u trên 1 bi n quan sát, t t nh t là t l quan sát trên 1 bi năđoă

l ngăđ t t 10:1 tr lên

- ti n hành phân tích h i quy m t cách t t nh t, Tabachnick & Fidell (2007) trích trong Nguy nă ình Th (2011) cho r ngăkíchăth c m u

ph iăđ m b o theo công th c:

n > = 8p + 50

Trongăđó:ă

n: c m u p: s bi năđ c l p c a mô hình

Theo Green (1991) trích trong Nguy nă ìnhăTh (2011) cho r ng công

th cătrênăt ngăđ i phù h p n u p < 7.ăTrongătr ng h p p > 7, công th c

trên tr nên h iăquáăkh tăkheăvìănóăđòiăh iăkíchăth c m u l năh năm c c n

thi t.ăNh ăv y v i 4 bi năđ c l p trong mô hình nghiên c u, công th c trên là

phù h p v iăđ tài

Trênăc ăs này, tác gi ti n hành thu th p d li u v i c m u là 150

nhân viên ngân hàng vƠă150ănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v

Ph ngăphápăch n m u là ch n m u thu n ti n.ăPh ngăphápăthuăth p

d li u b ng b ng câu h i kh o sát, thông qua hình th c phát b ng câu h i

Hình 3.1: Quy trình nghiên c u

Ngu n: tác gi

EFA ( Lo i các bi n có tr ng s EFA nh Ki m tra y u t nhơnăvƠăph ngăsaiătríchăđ c)

K thu t thu th p d

3.3.1 T hangăđoăn ngăl c tâm lý

Nguyen & Nguyen (2011)ăđƣăxơyăd ng và ki măđ nhăthangăđoăg m 4

thành ph n c aăn ngăl c tâm lý dành cho nhân viên marketing t i Vi t Nam

D a trên nghiên c u này, tác gi đ xu t thangăđoăn ngăl c tâm lý g m 13

bi n quan sát thu c 4 thành ph n,ăvƠăthangăđoăk t qu công vi c g m 4 bi n

quan sát Tác gi đƣăti n hành nghiên c uăđ nh tính b ngăph ngăphápăph ng

v n sâu 5 nhân viên ngân hàng và 5 nhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v

nh m kh ngăđ nh và hi u ch nhăthangăđo.ăK t qu nghiên c uăđ nhătínhăđ c

Tôi r t t tin khi th o lu n v iăđ ng nghi p v công vi c TT4

Ngu n: tác gi

Ngu n: tác gi

3.3.2 Thangăđo k t qu công vi c

K t qu ph ng v năchuyênăgiaăc ngănh t trí gi l i các bi n quan sát

c aăthangăđoăk t qu công vi c, bao g m 4 bi năquanăsátănh ăsau:

B ng 3.6.ăThangăđoăk t qu công vi c- KQ

K t qu công vi c (Job performance) Ký hi u

C p trên tôi luôn tin r ng tôi là m tăng i làm vi c có hi u qu KQ3

tài s d ngă đ ng th i c ph ngă phápă nghiênă c uă đ nh tính và

ph ngăphápănghiênăc uăđ nhăl ng Nghiên c uăđ nh tính ti n hành ph ng

v năsơuă5ănhơnăviênăngơnăhƠngăvƠă5ănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v

nh m hi u ch nhăthangăđoăn ngăl c tâm lý và k t qu công vi c cho phù h p

v iăngƠnhăngơnăhƠngăvƠăngƠnhăth ngăm i- d ch v Nghiên c uăđ nhăl ng

s ăb th c hi n v i 50 nhân viên ngân hàng và 50ănhơnăviênăcôngătyăth ngă

m i- d ch v nh m hi u ch nh và hoàn thi n b ng câu h i ph ng v n chính

th c Nghiên c u chính th căđ c ti n hành v i 150 nhân viên ngân hàng và

150 nhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v Các nhân t n ngăl cătơmălỦăđ c đoăl ng b i 13 bi n quan sát K t qu công vi căđ căđoăl ng v i 4 bi n quanăsát.ă iăt ng nghiên c u là các nhân viên ngân hàng và các nhân viên côngătyăth ngăm i- d ch v t i TP H Chí Minh

CH NGăIV

PHÂN TÍCH K T QU KH O SÁT

4.1 Gi i thi u

Ch ngăIV trình bày các thông tin v m u kh o sát và ti n hành ki m

đ nh mô hình nghiên c u Ngoài vi c phân tích k t qu căl ng và ki m

đ nh mô hình nghiên c u,ăch ngăIV c ngăti n hành phân tích s khác bi t

(n u có) v m căđ nhăh ng c a n ngăl cătơmălỦăđ n k t qu công vi c c a nhơnăviênăngơnăhƠngăvƠănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch v

4.2 căđi m c a m u kh o sát

Có 400 b ng câu h iăđ c phát ra, k t qu thu v 367 b ng,ătrongăđóăcóă

182 b ng c a nhân viên ngân hàng, và 185 b ng c a nhân viên công ty

th ngăm i- d ch v Sau khi ti n hành lo i b các b ng tr l iăkhôngăđ t yêu

c u (tr l i thi u, câu tr l i mâu thu nănhau…),ătácăgi cóăđ c 158 b ng

kh o sát c a nhân viên ngân hàng và 176 b ng kh o sát c a nhân viên công ty

th ngăm i- d ch v đ ti n hành nh p li u Sau khi ti n hành làm s ch d

li u v i ph n m m SPSS 16.0, tác gi cóăđ c b d li uăs ăc p v i 300 m u,

bao g mă150ănhơnăviênăngơnăhƠngăvƠă150ănhơnăviênăcôngătyăth ngăm i- d ch

v

K t qu kh o sát cho th y t l nam và n tr l i câu h iăkháăđ ngăđ u

nhau, v i 47% n và 53% là nam S ng iăđ c h iăđaăph n n m đ tu i

d i 30 v i 79,7%; 20,3% s ng iăđ c h i n m đ tu i trên 30

V thâm niên công tác, chi m t l l n nh t là t 2-4ă n mă v i t l

43,7%; ti păđ nălƠăd iă1ăn mă(22,3%); t 5-7ăn mă(21,7%)ăvƠăth p nh t là trênă8ăn mă(12,3%)

V quy mô c aăcôngăty/ăngơnăhƠngăn iălƠmăvi c 42,7% s ng iăđ c

h i làm vi c t i các công ty ho c h i s / chi nhánh ngân hàngăcóăquyămôăd i