PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM.PDF

NGUY N TH THU LINH

LU N V N TH C S KINH T

TP H Chí Minh - N m 2012

NGUY N TH THU LINH

Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng

Tôi xin cam đoan lu n v n này là công trình nghiên c u c a riêng tôi,

ch a công b t i b t k n i nào M i s li u s d ng trong lu n v n này là

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C T VI T T T

1.Lý do ch n đ tài

2 M c đích c a đ tài

3 i t ng và ph m vi nghiên c u c a lu n v n

4 Ph ng pháp nghiên c u

5 K t c u c a lu n v n

CH NG 1 : C S LÝ LU N V R I RO TÍN D NG 1

1.1 Khái ni m và phân lo i r i ro tín d ng : 1

1.1.1 Khái ni m : 1

1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng : 2

1.2 c đi m r i ro tín d ng đ i v i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam : 3

1.3 Nguyên nhân r i ro tín d ng : 5

1.4 Qu n tr r i ro tín d ng: 6

1.4.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng : 6

1.4.2 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng : 7

1.4.2.1 Nh n d ng r i ro tín d ng : 7

1.4.2.2 Phân tích r i ro tín d ng : 7

1.4.2.3 o l ng r i ro tín d ng : 8

1.4.2.4 Ki m soát và phòng ng a r i ro tín d ng : 8

1.4.2.5 Tài tr r i ro tín d ng : 8

1.4.3 o l ng r i ro tín d ng : 9

1.4.3.1 Mô hình đ nh tính – mô hình 6C : 9

1.5 Kinh nghi m qu c t trong qu n tr r i ro tín d ng : 131.5.1 Các khuy n ngh c a y ban Basel v qu n tr r i ro tín d ng : 131.5.1.1 Xây d ng môi tr ng qu n tr r i ro tín d ng phù h p : 131.5.1.2 i u hành th c hi n c p tín d ng đúng và chu n xác : 131.5.1.3 Duy trì quá trình qu n lý, đo l ng và giám sát t t ho t đ ng tín d ng : 141.5.1.4 m b o ki m soát đ y đ đ i v i r i ro tín d ng : 141.5.1.5 Nâng cao vai trò c a c quan giám sát : 151.5.2 Kinh nghi m qu n tr r i ro tín d ng t i ngân hàng m t s n c trên

th gi i: 151.5.2.1 Kinh nghi m t Ngân hàng Phát tri n Nh t B n (DBJ): 151.5.2.2 Kinh nghi m t Ngân hàng Phát tri n Trung Qu c (CDB) : 16

K T LU N CH NG 1 : 17

NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM 18

2.1 T ng quan v Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam 182.1.1 Vài nét v s ra đ i và đ c đi m c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam : 182.1.2 Nh ng k t qu đ t đ c c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam trong

th i gian qua 192.2 Phân tích th c tr ng r i ro tín d ng t i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam: 222.2.1 Phân tích th c tr ng ho t đ ng tín d ng : 222.2.2 Phân tích th c tr ng r i ro tín d ng : 312.2.2.1 Tình hình n quá h n : 31

K T LU N CH NG 2 : 50

CH NG 3 : M T S GI I PHÁP H N CH R I RO TÍN D NG VÀ NÂNG CAO HI U QU QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM 52

3.1 Chi n l c phát tri n c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam đ n n m 2015, t m nhìn đ n n m 2020 : 52

3.1.1 nh h ng chung : 52

3.1.2 M c tiêu phát tri n : 53

3.1.2.1 M c tiêu chung : 53

3.1.2.2 D ki n nhu c u v n : 54

3.1.2.3 M t s ch tiêu c th v v n và tín d ng : 55

3.2 Các gi i pháp h n ch r i ro tín d ng và nâng cao hi u qu qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam : 56

3.2.1 Hoàn thi n b máy qu n lý r i ro tín d ng : 56

3.2.2 Hoàn thi n quy trình tín d ng : 56

3.2.3 Nâng cao ch t l ng công tác th m đ nh : 56

3.2.4 T ng c ng công tác ki m tra giám sát, qu n lý n vay : 58

3.2.5 Xây d ng và hoàn thi n h th ng x p h ng tín d ng n i b : 59

3.2.6 Th c hi n t t chính sách khách hàng : 59

3.2.7 Hoàn thi n và nâng cao ch t l ng công tác ki m tra, ki m soát n i b : 60

3.2.8 Xây d ng và hoàn thi n h th ng thông tin tín d ng : 62

3.2.9 T ng c ng hi u qu qu n lý và x lý n có v n đ : 63

3.2.10 Nhanh chóng tri n khai công tác thanh toán qu c t : 63

3.2.12 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c : 653.3 M t s ki n ngh đ i v i Chính ph và các c quan ban ngành có liên quan: 66

K T LU N CH NG 3 : 68

K T LU N 69 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

Danh m c b ng bi u :

B ng 2.1 : S li u d n tín d ng t n m 2007 đ n 2011

B ng 2.2 : Doanh s cho vay TD T và t l hoàn thành k ho ch Th

t ng Chính ph giao hàng n m

B ng 2.3 : S li u d n theo ngành cho vay TD T đ n 31/12/2011

B ng 2.4 : Doanh s cho vay TDXK và t l d n bình quân hoàn

Bi u đ 2.1 : Doanh s cho vay theo c c u m t hàng

Bi u đ 2.2 : Doanh s cho vay theo lo i hình doanh nghi p

Bi u đ 2.3 : Doanh s cho vay theo th tr ng xu t kh u ch y u

Danh m c S đ :

S đ 2.1 : B máy t ch c qu n lý r i ro tín d ng

S đ 2.2 : S đ qu n lý n có v n đ

1 Lý do ch n đ tài :

i v i b t k ngân hàng nào dù là ngân hàng th ng m i hay ngân hàng chính sách, v i ho t đ ng kinh doanh l i nhu n hay không vì m c đích

l i nhu n, c ng đ u ch u nh h ng c a nh ng r i ro trong đó có r i ro tín

d ng, r i ro tín d ng là m t trong nh ng lo i r i ro lâu đ i và quan tr ng nh t

mà các ngân hàng c ng nh các t ch c tài chính trung gian khác ph i đ i

m t R i ro tín d ng là không th tránh kh i, có th đ phòng, h n ch , ch không th lo i tr Do v y, ngày nay vi c tìm ra các gi i pháp nh m h n ch

r i ro tín d ng luôn tr thành v n đ mang tính s ng còn, là m i quan tâm hàng đ u c a b t k Ngân hàng nào

Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam đ c thành l p trên c s t ch c l i

Qu h tr phát tri n đ th c hi n chính sách tín d ng đ u t và tín d ng xu t

kh u c a Nhà n c theo Quy t đ nh c a Th t ng s 108/2006/Q – TTg ngày 19/5/2006

Ngân hàng phát tri n Vi t Nam ho t đ ng không vì m c đích l i nhu n,

t l d tr b t bu c b ng 0%; không ph i tham gia b o hi m ti n g i; đ c Chính ph đ m b o kh n ng thanh toán, đ c mi n n p thu và các kho n

n p ngân sách Nhà n c theo quy đ nh c a pháp lu t

V i vai trò là công c c a Chính Ph trong h tr đ u t phát tri n và thúc đ y xu t kh u nh m th c hi n m c tiêu phát tri n kinh t xã h i c a đ t

n c Trong nh ng n m qua Ngân hàng phát tri n Vi t Nam đã đóng góp tích

c c vào tri n khai các d án phát tri n kinh t thu c các lnh v c th y đi n, c khí, đóng tàu, giao thông, ch bi n nông, lâm, th y s n, t ng n ng l c cho

m t s ngành hàng xu t kh u… đ ng th i c ng kh ng đ nh tín d ng đ u t phát tri n c a Nhà n c là công c quan tr ng c a Chính ph trong ch đ o,

M c dù Ngân hàng phát tri n đã có nhi u đóng góp tích c c trong vi c

th c hi n nhi m v đ c Chính ph giao, nh ng th c t cho th y s h tr

c a Nhà n c còn l n, còn ph thu c vào c ch chính sách, trong đ u t có

hi n t ng dàn tr i; ch t l ng tín d ng th p và r i ro cao ng th i v i m c đích khuy n khích đ u t , nâng cao hi u qu xã h i nên các d án vay v n tín

d ng c a Nhà n c đ c h ng nhi u u đãi nh : lãi su t th p, th i gian vay

v n dài, t l th ch p c m c tài s n th p, ch y u là tài s n hình thành t

v n vay, do đó, ho t đ ng cho vay ch a đ ng nhi u y u t r i ro

Trong th i gian qua, t l n quá h n t i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam ngày m t cao, r i ro tín d ng ch a đ c ki m soát ch t ch và có xu h ng ngày m t gia t ng C n ph i gi m thi u các thi t h i phát sinh r i ro tín d ng

và ph i ki m soát r i ro tín d ng m t các bài b n và có hi u qu

Xu t phát t th c t trên, tôi ch n đ tài nghiên c u là: Phân tích th c

tr ng r i ro tín d ng t i Ngân hàng phát tri n Vi t Nam

2 M c đích c a đ tài

- H th ng hoá nguyên lý v r i ro tín d ng, qu n tr r i ro tín d ng và xây d ng h th ng các ch tiêu đ đo l ng, đánh giá r i ro tín d ng trong

ho t đ ng tín d ng Ngân hàng

- Nh n di n, đo l ng, đánh giá r i ro tín d ng và qu n tr r i ro tín

d ng

- xu t h th ng các gi i pháp nh m h n ch r i ro tín d ng và nâng cao hi u qu ho t đ ng qu n tr r i ro tín d ng

3 i t ng và ph m vi nghiên c u c a lu n v n

- i t ng nghiên c u : r i ro tín d ng đ u t và tín d ng xu t kh u t i

Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

t i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

CH NG 1

C S LÝ LU N V R I RO TÍN D NG

1.1 Khái ni m và phân lo i r i ro tín d ng

1.1.1 Khái ni m: có nhi u đ nh ngh a khác nhau v r i ro tín d ng :

Theo quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005 c a Th ng

đ c Ngân hàng Nhà n c v phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng đ

x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng, đ nh ngh a : “R i ro tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng

c a TCTD do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình theo cam k t”

Trong tài li u Financial Institutions Management - A Modern Perspective, A Saunder và H.Lange đ nh ngh a : “R i ro tín d ng là kho n l

ti m tàng khi ngân hàng c p tín d ng cho m t khách hàng, ngha là kh n ng các lu ng thu nh p d tính mang l i t kho n cho vay c a ngân hàng không

th đ c th c hi n đ y đ v c s l ng và th i h n”

Còn theo Henie Van Greuning và Sonja Brajovic Bratanovic: R i ro tín d ng đ c đ nh ngh a là nguy c mà ng i đi vay không th chi tr ti n lãi

ho c hoàn tr v n g c so v i th i h n đã n đ nh trong h p đ ng tín d ng, đây

là thu c tính v n có c a ho t đ ng ngân hàng R i ro tín d ng t c là vi c chi

tr b trì hoãn, ho c t i t h n là không chi tr đ c toàn b i u này gây ra

s c đ i v i dòng chu chuy n ti n t và nh h ng t i kh n ng thanh kho n

c a ngân hàng

Theo Timothy W.Koch: M t khi ngân hàng n m gi tài s n sinh l i, r i

ro x y ra khi khách hàng sai h n – có ngh a là khách hàng không thanh toán

v n g c và lãi theo th a thu n R i ro ro tín d ng là s thay đ i ti m n c a

thu nh p thu n và th giá c a v n xu t phát t vi c khách hàng không thanh toán hay thanh toán tr h n

Theo tác gi , r i ro tín d ng là ng i đi vay sai h n trong vi c th c hi n

tr n theo h p đ ng tín d ng, gây t n th t cho ngân hàng

qu đ ra quy t đ nh cho vay;

R i ro b o đ m : r i ro phát sinh t các tiêu chu n đ m b o

nh các đi u kho n trong h p đ ng cho vay, các lo i tài s n đ m b o, ch th

đ m b o, cách th c đ m b o và m c cho vay trên tr giá c a tài s n đ m b o;

R i ro tín d ng

R i ro giao d ch

R i ro danh m c

R i ro

n i t i

R i ro

t p trung

R i ro nghi p v : r i ro liên quan đ n công tác qu n lý kho n vay và ho t đ ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro

và k thu t x lý các kho n vay có v n đ

+ R i ro danh m c : là m t hình th c c a r i ro tín d ng mà nguyên

nhân phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý danh m c cho vay c a ngân hàng, đ c phân chia thành 2 lo i :

R i ro n i t i : xu t phát t các y u t , các đ c đi m riêng có mang tính riêng bi t bên trong c a m i ch th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t Nó xu t phát t đ c đi m ho t đ ng ho c đ c đi m s d ng v n c a khách hàng vay v n

R i ro t p trung : là tr ng h p ngân hàng t p trung v n cho vay

quá nhi u đ i v i m t s khách hàng, cho vay quá nhi u doanh nghi p ho t

đ ng trong cùng m t ngành, l nh v c kinh t ; ho c trong cùng m t vùng đ a lý

nh t đ nh; ho c cùng m t lo i hình cho vay có r i ro cao

1.2 c đi m r i ro tín d ng đ i v i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam :

Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam là m t t ch c tài chính, ho t đ ng không vì m c đích l i nhu n, là công c c a chính ph th c hi n chính sách tín d ng đ u t và tín d ng xu t kh u c a Nhà n c

V i đ c thù là m t ngân hàng chính sách thu c s h u c a Nhà n c, NHPT ch u nhi u s can thi p trong đi u hành ho t đ ng, đ c bi t là cho vay theo ch đ nh c a Chính ph Vi c cho vay theo ch đ nh c a Chính ph s làm cho ngân hàng n y sinh tâm lý l i, trông ch vào ý ki n ch đ o c a Chính ph , thi u s ch đ ng trong quy t đ nh c p tín d ng, đ ng th i ngân hàng c ng không có đ ng c qu n lý tín d ng m t cách t t nh t Bên c nh đó, ngân hàng c ng không có đ nh ng thông tin c n thi t v khách hàng, v d

án vay v n nên không th th m đ nh chính xác đ c các kho n c p tín d ng

c a mình i v i các khách hàng vay v n, đ c s b o lãnh c a Chính ph

nên c ng có tâm lý l i, d n đ n chây trong vi c tr n vay T đó, nh

h ng đ n ch t l ng tín d ng và nguy c r i ro tín d ng s xu t hi n

i t ng vay v n c a NHPT r t h n h p, nên kh n ng đa d ng hoá danh m c tín d ng r t h n ch ng th i, các đ i t ng vay v n t p trung

m t s l nh v c nh t đ nh và tài tr các đ a bàn có đi u ki n kinh t khó

kh n ho c đ c bi t khó kh n, th i h n vay v n dài do đó s g p nhi u r i ro Theo Ngh đ nh 151/2006/N -CP, ngày 20/12/2006, lãi su t cho vay

t i NHPT là là su t u đãi tín d ng Nhà n c, đ c B Tài chính công b t i

đa hai l n/n m i v i cho vay đ u t , lãi su t cho vay b ng lãi su t trái phi u Chính ph k h n 5 n m c ng 0,5%/n m và đ c xác đ nh t i th i đi m

ký h p đ ng tín d ng l n đ u tiên và không thay đ i cho c th i h n vay v n

V i lãi su t u đãi nh v y s t o nên s chênh l ch v lãi su t cho các đ i

t ng vay v n, nh h ng đ n s công b ng c a th tr ng v n, đ ng th i làm n y sinh các v n đ tiêu c c trong quá trình xem xét kho n vay Bên c nh

đó, v i lãi su t cho vay th p h n lãi su t cho vay c a các Ngân hàng th ng

m i, s t o cho khách hàng chi m d ng v n, tr n cho NHTM v i lãi su t cao tr c

Theo Ngh đ nh 151/2006/N -CP quy đ nh “Các ch đ u t khi vay

v n ho c đ c b o lãnh đ c dùng tài s n hình thành t v n vay đ b o đ m

ti n vay và b o lãnh Tr ng h p tài s n hình thành t v n vay không đ đi u

ki n b o đ m ti n vay và b o lãnh, ch đ u t ph i s d ng tài s n h p pháp khác đ b o đ m ti n vay và b o lãnh v i giá tr t i thi u b ng 15% t ng m c

v n vay và b o lãnh”, so v i m c cho vay t i NHTM ch t i đa b ng 70% giá

tr tài s n th ch p, thì m c b o đ m t i NHPT là r t th p, h n n a, giá tr tài

s n hình thành t v n vay ch a hình thành, còn n m t ng lai th ng có tính thanh kho n th p

1.3 Nguyên nhân r i ro tín d ng :

Nguyên nhân khách quan :

- Do tình hình kinh t , chính tr , xã h i trong và ngoài n c không n

đ nh, kh ng ho ng, l m phát ho c suy thoái kinh t …s khi n cho các doanh nghi p vay v n lâm vào tình tr ng khó kh n tài chính không th kh c ph c

đ c, d n đ n phá s n dù có thi n chí nh ng doanh nghi p v n không th tr

- Do bi n đ ng th tr ng trong và ngoài n c, quan h cung c u hàng hoá thay đ i…

Nguyên nhân t phía khách hàng vay :

- Kh n ng t ch tài chính kém

- N ng l c đi u hành y u, h th ng qu n tr kinh doanh không hi u

qu , trình đ qu n lý c a khách hàng y u kém d n đ n vi c s d ng v n vay kém hi u qu ho c th t thoát, nh h ng đ n kh n ng tr n

- Thi u thi n chí trong vi c tr n vay ngân hàng

Nguyên nhân t phía ngân hàng :

- Cán b ngân hàng không ch p hành nghiêm túc ch đ tín d ng và các đi u ki n cho vay

- Chính sách và quy trình cho vay ch a ch t ch , ch a có quy trình

qu n lý r i ro hi u qu , ch a chú tr ng đ n phân tích khách hàng, x p lo i r i

ro tín d ng đ tính toán đi u ki n vay và kh n ng tr n i v i cho vay

doanh nghi p nh , quy t đ nh cho vay c a ngân hàng ch y u d a trên kinh nghi m, ch a áp d ng công c ch m đi m tín d ng

- N ng l c d báo, phân tích và th m đ nh tín d ng, phát hi n và x

lý kho n vay có v n đ c a cán b tín d ng còn r t y u, nh t là đ i v i các ngành đòi h i hi u bi t chuyên môn cao d n đ n sai l m trong quy t đ nh cho vay Thi u ki m tra ki m soát sau khi cho vay d n đ n khách hàng s d ng

v n sai m c đích nh ng ngân hàng không ng n ch n k p th i

- Thi u thông tin v khách hàng hay thi u thông tin tín d ng tin c y,

k p th i, chính xác đ xem xét, phân tích tr c khi c p tín d ng

Cho đ n nay, ch a có khái ni m th ng nh t v qu n tr r i ro Có nhi u

tr ng phái nghiên c u v r i ro, đ a ra nh ng khái ni m v qu n tr r i ro r t khác nhau Tuy nhiên quan đi m c a tr ng phái m i đ c nhi u ng i tán

đ ng h n c Qu n tr r i ro là quá trình ti p c n r i ro m t cách khoa h c, toàn di n và có h th ng nh m nh n d ng, ki m soát, phòng ng a và gi m thi u nh ng t n th t, m t mát, nh ng nh h ng b t l i c a r i ro

T khái ni m r i ro tín d ng trên và qu n tr r i ro, tác gi đ a ra khái

ni m v qu n tr r i ro tín d ng nh sau : Qu n tr r i ro tín d ng là quá trình

ti p c n r i ro tín d ng m t cách khoa h c, toàn di n và có h th ng nh m

nh n d ng, ki m soát, phòng ng a và gi m thi u nh ng t n th t do khách hàng sai h n, không tr đ c n ngân hàng

Qu n tr r i ro bao g m các b c : nh n d ng r i ro, phân tích r i ro, đo

l ng r i ro, ki m soát, phòng ng a r i ro và tài tr r i ro

1.4.2 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng :

1.4.2.1 Nh n d ng r i ro tín d ng :

Khi th c hi n giao d ch tín d ng, t lúc gi i ngân đ n khi thu h i v n

v c g c và lãi, ngân hàng không bi t ch c đ c giao d ch đó có hoàn thành hay không Do đó r i ro tín d ng th hi n kh n ng hay xác su t hoàn thành giao d ch tín d ng đó Có th nói t t c các hình th c c p tín d ng c a ngân hàng bao g m cho vay ng n h n, cho vay trung h n, cho vay dài h n, cho thuê tài chính, chi t kh u ch ng t có giá, tài tr xu t nh p kh u tài tr d án, bao thanh toán và b o lãnh ngân hàng đ u ch a đ ng r i ro tín d ng Lúc quy t

đ nh c p tín d ng, ngân hàng ch a bi t ch c đ c kh n ng có thu h i đ c kho n tín d ng y hay không đ n gi n là vì lúc đó vi c thu h i kho n tín d ng

Trên c s tìm ra các nguyên nhân, nhà qu n tr s tìm ra bi n pháp

h u hi u đ phòng ng a r i ro và tác đ ng đ n các nguyên nhân thay đ i chúng

ph i đ c thành l p h p pháp và ph i có đ i di n h p pháp cho doanh nghi p

- Thu nh p c a ng i vay (Cash) : Tiêu chí thu nh p c a ng i vay

t p trung vào câu h i : Ng i vay có kh n ng đ t o ra ti n đ tr n ? CBTD

- Kh n ng ki m soát kho n vay (Control): đánh giá nh ng nh

h ng đ n kho n vay do s thay đ i trong lu t pháp, quy ch ho t đ ng và

kh n ng đáp ng các tiêu chu n c a ngân hàng

H n ch c a mô hình này là nó ph thu c vào m c đ chính xác c a ngu n thông tin thu th p, kh n ng d báo c ng nh trình đ phân tích, đánh giá c a CBTD

N quá h n cho bi t, c trên 100 đ ng d n hi n hành có bao nhiêu

đ ng đã quá h n, đây là ch tiêu c b n cho bi t ch t l ng ho t đ ng tín d ng

c a ngân hàng T l n quá h n cao ch ng t ch t l ng tín d ng th p và

ng c l i t l n quá h n th p ch ng t ch t l ng tín d ng cao

T l n quá h n ch ph n ánh nh ng s d n th c s đã quá h n mà không ph n ánh toàn b quy mô d n có nguy c quá h n kh c ph c

nh c đi m này, ng i ta s d ng ch tiêu “t l t ng d n có n quá h n”

1.4.3.3 T l t ng d n có n quá h n :

T ng d n có n quá h n

T l t ng d n có n quá h n = x 100%

T ng d n

Ch tiêu này ph n ánh toàn b d n c a m t khách hàng (k c đ n

h n và ch a đ n h n) k t khi xu t hi n món n quá h n đ u tiên, nên nó

Nhóm 1 (N đ tiêu chu n) bao g m :

+ Các kho n n trong h n mà t ch c tín d ng đánh giá là có đ kh

n ng thu h i đ y đ c g c và lãi đúng th i h n;

+ Các kho n n quá h n d i 10 ngày và TCTD đánh giá là có kh

n ng thu h i đ y đ g c và lãi b quá h n và thu h i đ y đ g c và lãi đúng

th i h n còn l i;

+ Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 1 theo quy đ nh t i kho n

2, đi u 6, m c 1, ch ng II c a quy t đ nh 493/2005/Qđ-NHNN ngày 22/4/2005

Nhóm 2 (N c n chú ý) bao g m :

+ Các kho n n quá h n t 10 ngày đ n 90 ngày;

+ Các kho n n đi u ch nh k h n tr n l n đ u;

+ Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 2 theo quy đ nh t i kho n

3 đi u 6, m c 1, ch ng II c a quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005

Nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m :

+ Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u tr các kho n n

đi u ch nh k h n tr n l n đ u phân lo i vào nhóm 2 theo quy đ nh;

+ Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ

kh n ng tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng;

+ Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 3 theo quy đ nh t i kho n

3, đi u 6, m c 1, ch ng II c a quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005

Nhóm 4 (N nghi ng ) bao g m :

+ Các kho n n quá h n t 181 ngày đ n 360 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai;

+ Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 4 theo quy đ nh t i kho n

3, đi u 6, m c 1, ch ng II c a quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005

Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) bao g m:

+ Các kho n n quá h n trên 360 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày

+ Các kho n n đ c phân lo i vào nhóm 5 theo quy đ nh t i kho n

3, đi u 6, m c 1, ch ng II c a quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005

1.5 Kinh nghi m qu c t trong qu n tr r i ro tín d ng :

1.5.1 Các khuy n ngh c a y ban Basel v qu n tr r i ro tín d ng :

Các nguyên t c v qu n tr r i ro tín d ng đ c khuy n ngh b i y ban Basel t p trung vào các v n đ sau :

Xây d ng m t quy trình c p tín d ng rõ ràng, đ y đ và công khai cho khách hàng

ào t o đ i ng nhân viên tín d ng có ki n th c, kinh nghi m đ đ a

ra các nh n đ nh có tính th n tr ng trong vi c đánh giá, phê duy t và qu n lý

1.5.1.5 Nâng cao vai trò c a c quan giám sát :

Thi t l p b ph n đánh giá m t cách đ c l p v các chi n l c, chính sách, th c hi n, th t c liên quan đ n c p phát tín d ng và qu n lý theo công

s phát tri n kinh t xã h i Nh t B n Chính ph Nh t B n s d ng h

th ng Ti t ki m B u đi n đ c b o h v i chi phí th p s d ng đ tài tr cho các ch ng trình tín d ng ch đ o dành cho nh ng ng i vay u tiên thông qua DBJ và các t ch c cho vay khác c a chính ph , qua đó chính ph có th tài tr cho các chính sách tín d ng ch đ o c a mình v i chi phí r t th p

DBJ tách b ph n ki m toán n i b đ c l p h n v i các b ph n đi u hành khác, d i s giám sát tr c ti p c a Ch t ch DBJ, nh m ki m tra đ

đ m b o s phù h p, hi u qu qu n lý r i ro, c ng nh s tuân th ho t đ ng

t ng th c a ngân hàng, qua đó đánh giá và đ xu t c i ti n, đ ng th i quá trình ho t đ ng c n tuân th h th ng và k lu t th tr ng DBJ thi t l p m t chính sách tuân th tri t đ t t c các lu t và quy đ nh đ duy trì s tin t ng

c a khách hàng nh m h ng đ n m t n n v n hóa tuân th c a ngân hàng Chu n b và h ng d n c th các hành vi đ m b o tuân th pháp lu t, t o ra các T ng y ban qu n lý r i ro, s p x p nh ng cán b phù h p vào m i chi nhánh đ giám sát tình hình tuân th c a t ng b ph n, và báo cáo xác nh n

nh ng v n đ liên quan đ n tuân th i u này cho th y DBJ ho t đ ng theo

k lu t th tr ng, đáp ng yêu c u c a Basel 2 và tuân theo lu t ch i chung

c a c h th ng

1.5.2.2 Kinh nghi m t Ngân hàng Phát tri n Trung Qu c (CDB) :

CDB đ c thành l p tháng 03/1994 v i 100% v n thu c s h u nhà

n c nh m cho vay, tài tr v n đ phát tri n kinh t đ t n c v i ngu n v n

ch y u là phát hành ch ng khoán n b ng ti n và trái phi u dài h n cho c

đ ng nhân dân t (RMB) và ngo i t

CDB có quy n t ch i cho vay n u xét th y d án quá r i ro, m t s

tr ng h p CDB ch cho vay n u có b o lãnh c a chính ph CDB ch y u cho vay theo lãi su t th tr ng và ngày càng thu h p di n u đãi lãi su t, nhi u ngành không đ c vay v i lãi su t u đãi m c dù d án đã đ c chính

lý dòng ti n vay, ti n đ d án, qu n lý r i ro vay, theo dõi b o lãnh , t đó

đ a đ n m t quá trình c nh báo s m toàn di n CDB áp d ng ph ng pháp

qu n lý linh ho t đ đ m b o hi u su t cao nh t, nâng cao hi u qu qu n lý thu h i n vay Ngoài ra, CDB còn quan tâm đ n các r i ro ho t đ ng nh m tránh m t mát phát sinh t quá trình không ki m soát n i b v h th ng Ho t

đ ng qu n lý r i ro liên t c đ c c ng c thông qua vi c t ng c ng ki m soát n i b , tuân th ho t đ ng, đánh giá th ng xuyên và c i ti n qui trình,

ti n hành t đánh giá r i ro ho t đ ng đ phân tích m c đ tác đ ng và phân

ph i xác su t r i ro Bên c nh đó, CDB đã thi t l p quy trình toàn di n công tác phòng ch ng r i ro pháp lý, bao g m t t c các quy trình kinh doanh, t

vi c c p tín d ng, phát tri n d án, phê duy t cho vay, cho đ n vi c thu n vay

CH NG 2

NGÂN HÀNG PHÁT TRI N VI T NAM

2.1 T ng quan v Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

2.1.1 Vài nét v s ra đ i và đ c đi m c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

Ngân hàng phát tri n Vi t Nam (Tên giao d ch là The Vietnam Development Bank - VDB) đ c hình thành trên c s t ch c l i Qu H tr phát tri n - DAF theo quy t đ nh s 108/2006/Q -TTg c a Th t ng Chính

ph ban hành ngày 19/05/2006 đ th c hi n chính sách tín d ng đ u t (TD T) và tín d ng xu t kh u (TDXK) c a Nhà n c

Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam (NHPT) có t cách pháp nhân, có v n

đi u l , có con d u, đ c m tài kho n t i Ngân hàng Nhà n c, Kho b c Nhà

n c, các ngân hàng th ng m i (NHTM) trong n c và n c ngoài, đ c tham gia h th ng thanh toán v i các ngân hàng và cung c p d ch v thanh toán theo quy đ nh c a pháp lu t Ngân hàng phát tri n Vi t Nam k th a m i quy n l i, trách nhi m t Qu H tr phát tri n

V n đi u l c a NHPT là 5.000 t đ ng t ngu n v n đi u l c a Qu

H tr phát tri n và t ng lên 10.000 t đ ng theo quy t đ nh s 44/2007/Q TTg ngày 30/3/2007 c a Th t ng Chính ph

-So v i các NHTM, NHPT có s khác bi t là t ch c tài chính thu c s

h u 100% c a Chính ph , không nh n ti n g i t dân c , ho t đ ng c a NHPT không vì m c đích l i nhu n, t l d tr b t bu c b ng 0% (không

ph n tr m), không ph i tham gia b o hi m ti n g i, đ c Chính ph b o đ m

kh n ng thanh toán, đ c mi n n p thu và các kho n n p ngân sách Nhà

n c theo quy đ nh c a pháp lu t, đ ng th i, v i tính ch t cho vay u đãi,

ho t đ ng cho vay c a NHPT luôn có lãi su t th p h n lãi su t cho vay

th ng m i trên th tr ng nên Nhà n c s c p bù cho NHPT ph n chênh

l ch lãi su t do lãi su t cho vay th p h n lãi su t huy đ ng Tuy nhiên, NHPT

v n ch u s đi u ti t c a lu t các TCTD nên v n ph i ch p hành các quy đ nh trong vi c th c hi n chính sách ti n t , chính sách tín d ng và qu n lý ngo i

h i c a NHNN

Ngân hàng Phát tri n có nhi m v : huy đ ng, ti p nh n v n c a các t

ch c trong và ngoài n c đ th c hi n TD T phát tri n và TDXK theo quy

đ nh c a Chính ph ; Th c hi n chính sách TD T phát tri n và TDXK c a Nhà n c theo quy đ nh; Nh n u thác qu n lý ngu n v n ODA (H tr phát tri n chính th c) đ c Chính ph cho vay l i; nh n u thác, c p phát cho vay

đ u t và thu h i n c a khách hàng t các t ch c trong và ngoài n c thông qua h p đ ng nh n y thác gi a Ngân hàng Phát tri n v i các t ch c y thác;

y thác cho các t ch c tài chính, tín d ng th c hi n nghi p v tín d ng c a NHPT; Cung c p các d ch v thanh toán cho khách hàng và tham gia h th ng thanh toán trong n c và qu c t ph c v các ho t đ ng c a NHPT theo quy

đ nh c a pháp lu t; Th c hi n nhi m v h p tác qu c t trong l nh v c TD T phát tri n và TDXK; Ngoài ra, NHPT còn đ c Th t ng Chính ph giao thêm m t s nhi m v nh : b o lãnh cho doanh nghi p vay v n NHTM theo quy t đ nh s 14/Q -TTg ngày 21/01/2009 c a Th t ng Chính ph ; Cho doanh nghi p g p khó kh n do suy gi m kinh t vay v n tr n l ng và thanh toán b o hi m xã h i đ i v i ng i lao đ ng m t vi c làm theo quy t

đ nh s 30/Q -TTg ngày 23/02/2009 c a Th t ng Chính ph ;

2.1.2 Nh ng k t qu đ t đ c c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam trong

th i gian qua

Chính th c hoat đ ng t ngày 01/7/2006, NHPT ti p nh n t ch c b máy, tài s n và v n t Qu H tr phát tri n v i h n 104.000 t đ ng n

nay, quy mô ho t đ ng c a NHPT t ng tr ng nhanh, có th ph n đáng k và

có t ng tài s n đ t trên 200.000 t đ ng, t ng g p 2 l n so v i th i đi m nh n bào giao t Qu H tr phát tri n, thu c nhóm hàng đ u trong các ngân hàng

l n n c ta

Bên c nh các nhi m v ch y u theo quy t đ nh thành l p, trong các

n m qua, NHPT còn đ c Th t ng tin c y giao thêm m t s nhi m v nh :

c p v n d án nhà máy Thu đi n S n La, cho vay v n nhà máy L c d u Dung Qu t, đ u t xây d ng đ ng ô tô cao t c Hà N i - H i Phòng, cho vay

v n th c hi n các d án theo Hi p đ nh c a Chính ph v i Lào, Campuchia…

t o ngu n v n vay cho ho t đ ng TD T và TDXK n đ nh lâu dài, NHPT đã phát hành trái phi u Chính ph (k t 2010 là trái phi u đ c Chính

ph b o lãnh) Ngu n v n này chi m t 60% - 70%/ t ng ngu n v n cho vay

c a NHPT Không k s thu h i n vay, NHPT đã huy đ ng thêm t ng s v n

đ u t đ ng ô tô cao t c Hà N i - H i Phòng…

V cho vay các d án đ u t : NHPT đã qu n lý và cho vay h n 2.200

d án vay v n TD T v i s v n theo h p đ ng tín d ng (H TD) trên 200.000 t đ ng n nay còn g n 2.200 d án đang còn quan h tín d ng v i

s v n theo H TD h n 165.000 t đ ng b ng kho ng 35% t ng m c đ u t

c a d án Các d án có t ng m c đ u t l n, có s v n vay t i NHPT trên

1.000 t đ ng đ n h n 2.000 t đ ng ngày càng nhi u h n, trong đó có nhi u

d án có ý ngh a kinh t xã h i quan tr ng nh d án xây d ng đ ng ô tô cao Hà N i - H i Phòng tài tr h n 20.000 t đ ng; D án thu đi n Lai Châu vay v n TD T phát tri n c a Nhà n c h n 4.600 t đ ng; D án nhà máy

đ m Cà Mau vay v n NHPT là 180 tri u USD (t ng đ ng g n 4.000 t

đ ng); D án ch n nuôi bò s a và ch bi n t p trung quy mô công nghi p t i Ngh a àn, Ngh An vay v n h n 3.500 t đ ng; D án khai thác ch bi n khoáng s n Núi Pháo, Thái Nguyên đ c NHPT tài tr h n 2.300 t đ ng;

D án nhà máy phân bón DAP s 2 c a Vi t Nam đ t t i Lào Cai c ng đ c

đ u t h n 1.800 t đ ng

Nhi u Ngh quy t, ch tr ng c a ng, Nhà n c v “tam nông” đã

đ c ban hành, đ u t t ng c ng trên 1.000 d án v i hàng ngàn t đ ng v n

đ u t cho các ch ng trình kinh t l n c a Chính ph nh Ch ng trình kiên

c hoá kênh m ng, Ch ng trình tôn n n v t l đ ng b ng sông C u Long,

Ch ng trình tr ng và ch m sóc 5 tri u ha r ng, cho vay tr ng r ng nguyên

li u, tr ng cây công nghi p dài ngày, cây n qu , ch n nuôi, nuôi tr ng th y

s n; s n xu t và ch bi n mu i công nghi p và mu i n; đ u t thi t b ph c

v nông nghi p, nông thôn, phát tri n nguyên li u cho công nghi p, c i t o

đ t đai, góp ph n an sinh xã h i n ng thôn, nông dân… Bên c nh đó, g n 200

d án tr ng h c, b nh vi n, x lý rác th i, c p n c s ch, nhà xã h i c ng

đã đ c NHPT tài tr v n đ u t Trong đó riêng l nh v c y t , giáo d c đã

nh n đ c s v n tài tr 5.000 – 6.000 t đ ng

V ho t đ ng TDXK : NHPT luôn n l c hoàn thành k ho ch TDXK hàng n m do Th t ng Chính ph giao, đ c bi t t n m 2009 đ n nay, NHPT luôn hoàn thành v t so v i ch tiêu d n bình quân Th t ng Chính

ph giao NHPT đã gi i ngân g n 106 t đ ng đ tài tr cho h u h t các m t hàng thu c đ i t ng khuy n khích xu t kh u (26 nhóm) đ xu t kh u sang

h n 120 n c V i doanh s cho vay g n 5 t USD trong các n m qua, ho t

đ ng TDXK đã giúp các doanh nghi p gi m chi phí đ u vào, t ng kh n ng

c nh tranh, tranh th th i c m r ng và đ y m nh ho t đ ng xu t kh u hàng hoá Vi t Nam trên th tr ng qu c t , t o đi u ki n giúp các doanh nghi p gi

v ng th tr ng truy n th ng, khai thác các th tr ng m i và ti m n ng, thu

v kim ng ch xu t kh u g n 6 t USD, góp ph n h n ch nh p siêu cho n n kinh t

2.2 Phân tích th c tr ng r i ro tín d ng t i Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam:

2.2.1 Phân tích th c tr ng ho t đ ng tín d ng :

D n tín d ng t ng tr ng đ u qua các n m t 2007 đ n 2009 nh ng

l i gi m trong n m 2010 và 2011 là do d n cho vay TDXK gi m

Cho vay TD T chi m t tr ng l n trong t ng d n tín d ng, t ng

tr ng d n tín d ng c ng t ng đ u qua các n m

T ng d n tín d ng 65.766 76.507 90.041 103.413 110.039

Ngu n : Báo cáo t ng k t 5 n m ho t đ ng c a Ngân hàng Phát tri n Vi t Nam

Báo cáo tình hình th c hi n cho vay thu n các d án tín d ng đ u t , tín

d ng xu t kh u n m 2011 [14]

(*) : Ch a bao g m d n các ch ng trình c a Chính ph nh cho vay d án L c

d u Dung Qu t, cho vay d án đ ng ô tô cao t c Hà n i – H i Phòng…

M c dù d n TD T t ng đ u qua các n m nh ng v doanh s cho vay l i không đ t k ho ch Th t ng Chính ph giao, ch n m 2008 v t k

ho ch Trong 9 tháng đ u n m 2008, th c hi n chính sách th t ch t ti n t , bình n giá, ki m ch l m phát, NHPT đã ph i h p v i các B , ngành và doanh nghi p th c hi n rà soát các d án nh m đ m b o t p trung v n cho các

d án có hi u qu , c n đ y nhanh ti n đ đ hoàn thành đ u t đ a vào s

d ng trong n m, đ m b o h tr v n cho các d án có ý ngh a l n v an sinh

xã h i (x lý rác th i, c p n c sinh ho t, y t , giáo d c), các d án đi n và

d án tr ng đi m c a Chính ph Trong tình hình tính thanh kho n c a th

tr ng gi m sút, nhi u ngân hàng th ng m i không gi i ngân đ c theo h p

đ ng tín d ng, NHPT v n đ m b o v n theo cam k t và th c hi n t t các nhi m v k ho ch đ c Th t ng Chính ph giao Trong quý IV, th c hi n

ch tr ng kích c u c a Chính ph , NHPT đã t o đi u ki u tín d ng cho khách hàng v b o đ m ti n vay, nâng m c t m ng v n, linh ho t v hình

th c h tr …k t qu th c hi n k ho ch cho vay TD T trong n m 2008 c a NHPT đã v t k ho ch đ t 106%

B ng 2.2 : Doanh s cho vay TD T và t l hoàn thành k ho ch Th

đ ng b i cu c kh ng ho ng tài chính, kinh t toàn c u, NHPT đã đ a ra hàng

lo t các gi i pháp đi u hành tín d ng linh ho t theo h ng v a đ m b o th c

d án hoàn thành vào ho t đ ng, T ngày 27/7/2009, Chi nhánh báo cáo T ng giám đ c v ch tr ng ti p nh n th m đ nh d án vay v n TD T ho c v a vay v n TD T v a b o lãnh; Chi nhánh t m d ng ti p nh n h s vay v n

TD T k t ngày 21/8/2009, đ i v i các d án đ u t đóng tàu, xà lan,

ph ng ti n v n t i đ ng b (tr các d án c a Vinashin và Vinalines đã có

ch tr ng c a Th t ng Chính ph v vi c vay v n t i NHPT); T 9/11/2009, đ t o cho các Chi nhánh ti p nh n d án, T ng giám đ c đã ch

ph giao t l gi i ngân hoàn thành k ho ch l n l t 93%, 92%

Trong 5 n m qua, TD T Nhà n c đã t p trung vào l nh v c công nghi p, xây d ng v i m c d n đ n cu i n m 2011 chi m 80,02% trong

t ng d n TD T, góp ph n t ng c ng c s v t ch t k thu t và chuy n

d ch c c u kinh t đ t n c theo h ng công nghi p hoá - hi n đ i hoá, trong

đó n i b t là m t s d án nh : công trình Thu đi n S n La, nhà máy đ m

Cà Mau, các d án s n xu t phân bón DAP H i Phòng, Lào Cai, các d án

s n xu t thép, c khí tr ng đi m, tàu bi n…

C c u cho vay d ch chuy n theo h ng t ng c ng tài tr các d án

l n, gi m d án nhóm C, t ng c ng h n cho d án nhóm A, B góp ph n t o

đ ng l c phát tri n cho các ngành tr ng đi m theo ch tr ng c a Chính ph

nh : đi n, xim ng, công nghi p đóng tàu và v n t i bi n, đóng m i toa xe

đ ng s t, hoá ch t, công nghi p ch bi n

B ng 2.3 : S li u d n theo ngành cho vay TD T đ n 31/12/2011

VT : T đ ng

v t 62% k ho ch Th t ng Chính ph giao, m c dù do nh h ng c a

cu c kh ng ho ng kinh t tài chính vào cu i n m 2008, n m 2009 nh ng NHPT v n hoàn thành v t k ho ch Th t ng Chính ph giao, nh t là khi các ngân hàng th ng m i nâng lãi su t cho vay lên cao, ngu n v n TDXK qua NHPT đã k p th i góp ph n tháo g nh ng khó kh n v tài chính c a các doanh nghi p xu t kh u, giúp doanh nghi p v t qua giai đo n kh ng ho ng kinh t , khôi ph c ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t o đà phát tri n cho nh ng doanh nghi p khác

B ng 2.4 : Doanh s cho vay TDXK và t l d n bình quân hoàn thành

t v mô, không đ l m phát cao và đ t t c đ t ng tr ng kinh t kho ng 6,5%, v t qua nh ng khó kh n, thách th c NHPT đã hoàn thành v t k

ho ch 8% Th t ng Chính ph giao N m 2011, t c đ t ng tr ng không

t ng nhi u so v i n m 2010, m c dù y u t kinh t v mô có nhi u khó kh n,

l m phát, lãi su t cao… nh ng NHPT tích c c trong công tác huy đ ng v n

đ m b o ph c v ho t đ ng cho vay, d n bình quân n m ch đ t 98,7% so

v i k ho ch đ c giao

V c c u m t hàng, trong giai đo n 2007-2011 NHPT chú tr ng cho vay các m t hàng thu c nhóm nông, lâm th y s n, đ c bi t m t s m t hàng luôn chi m t tr ng cao nh : th y s n (t 40-70% t ng doanh s ), cà phê (t 7-13% t ng doanh s ), h t đi u (t 2,4-6% t ng doanh s )… i u này ph n ánh s h n ch c a v n TDXK m i d ng l i vi c tài tr theo h ng phát tri n c a n n kinh t , ch a đóng vai trò đòn b y kinh t , d ch chuy n c c u ngành hàng xu t kh u Tuy nhiên, k t qu này c ng ph n ánh đúng tình tr ng

n n kinh t ch y u d a vào nông nghi p, công nghi p khai thác c a n c ta

hi n nay M t khác, qua các n m t tr ng các ngành hàng d n đ c NHPT

đi u ch nh cân đ i h n, n m 2007 ch cho vay TDXK đ i v i 8 m t hàng thì

n m 2008 đã cho vay 22 m t hàng trong đó có nh ng m t hàng kim ng ch

th p nh s n ph m t t m và s n ph m l a s n xu t t t t m, g m s m ngh , h t tiêu…

Bi u đ 2.1 : Doanh s cho vay theo c c u m t hàng

N m 2008

N m

2009

N m 2010

N m 2011

T

Nhóm hàng nông, lâm, thu s n

Nhóm hàng th công m ngh

Nhóm s n ph m công nghi p

Máy tính nguyên chi c, ph

ki n máy tính và ph n m m tin h c

Các m t hàng khác