TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG TỚI KHẢ NĂNG SINH LỢI VÀ GIÁ TRỊ THỊ TRƯỜNG CỦA CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN TẠI VIỆT NAM.PDF

Nghiên c u c a Amarjit Gill, Nahum Biger, Neil Mathur 2010, The relationship between working capital management and profitability: Evidence from the United States.. Nghiên c u c a Arunku

Tôi xin trân tr ng c m n GS.TS D ng Th Bình Minh, cô đã h ng d n r t

t n tình, đóng góp nhi u ý ki n quý báu c ng nh đ ng viên giúp tôi hoàn thành

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t “ TÁC NG C A QU N TR

V N L U NG T I KH N NG SINH L I VÀ GIÁ TR TH TR NG

C A CÁC CÔNG TY C PH N T I VI T NAM” là công trình nghiên c u c a

cá nhân tôi Các s li u trong lu n v n là s li u trung th c

Thành ph H Chí Minh, tháng 12 n m 2012

Tác gi lu n v n

Nguy n Th Vi t Th y

B ng 3.1 Th ng kê mô t 25

B ng 3.2 Ma tr n t ng quan 27

B ng 3.3 Bi n b lo i ra kh i ph ng trình 1 31

B ng 3.4 H s h i quy ph ng trình 1 32

B ng 3.5 Bi n b lo i ra kh i ph ng trình 2 33

B ng 3.6 H s h i quy ph ng trình 2 33

B ng 3.7 Bi n b lo i ra kh i ph ng trình 3 36

B ng 3.8 H s h i quy ph ng trình 3 37

T vi t t t Ti ng Anh Ti ng Vi t

Tobin Q Market value Giá tr th tr ng

ROA Return on assets T s l i nhu n ròng trên t ng tài s n ROIC Return on invested capital T s l i nhu n ròng trên v n đ u t CCC Cash conversion cycle Chu k luân chuy n ti n

DSO Days sales outstanding S ngày hàng hóa quá h n ph i thu DSI Days sales in inventory S ngày hàng hóa t n kho

DPO Days payables outstanding S ngày quá h n ph i tr

CR Current assets to Current T l tài s n l u đ ng trên N ng n h n liabilities ratio

CATAR Current assets to total assets ratio T l tài s n l u đ ng trên t ng tài s n CLTAR Current liabilities to total T l N ng n h n trên tài s n

assets ratio

DTAR Total debts to total assets ratio T l n trên t ng tài s n

CH NG 1: 7

NH NG NGHIÊN C U TH C NGHI M V M I QUAN H GI A QU N TR V N L U NG V I KH N NG SINH L I C A CÔNG TY 7

K T LU N CH NG 1 18

CH NG 2: 19

XÂY D NG MÔ HỊNH NGHIÊN C U 19

2.1 M c tiêu nghiên c u 19

2.2 D li u nghiên c u 19

2.3 Ph ng pháp nghiên c u 20

2.4 Gi thi t nghiên c u 20

2.5 Mô hình nghiên c u 21

K T LU N CH NG 2 23

CH NG 3: 24

K T QU NGHIÊN C U 24

3.1 Th ng kê mô t 25

3.2 Ma tr n t ng quan PEARSON 27

3.3 K t qu h i quy OLS 31

3.4 Ki m đ nh th ng kê 38

3.4.1 Ki m đ nh s phù h p c a mô hình (Phơn tích ph ng sai) 38

3.4.2 Ki m đ nh v n đ đa c ng tuy n 38

3.4.3 Ki m đ nh d c a Durbin ậ Watson 39

K T LU N CH NG 3 40

CH NG 4: 41

K T LU N, M T S GI I PHÁP G I ụ VÀ H N CH C A TÀI 41

4.1 K t lu n 41

4.2 M t s đ xu t gi i pháp 42

4.2.1 xu t đ i v i qu n tr v n l u đ ng c a công ty 43

4.2.1.3 Qu n lỦ hƠng t n kho, gi m thi u chi phí l u kho 45

4.2.1.4 T ch c t t các ho t đ ng tiêu th vƠ mua s m c a công ty : 47

4.3 H n ch c a đ tƠi 47

K T LU N 50 DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C CÁC K T QU NGHIÊN C U

Ch s Tobin Q đ đo l ng giá tr th tr ng c a công ty

T su t l i nhu n trên v n đ u t (ROIC) và t su t sinh l i trên tài s n (ROA) đ đo l ng l i nhu n c a các công ty

Bi n đ c l p :

Bi n chu k ti n m t (CCC) đ c tính t s ngày ph i thu khách hàng (DSO), s ngày hàng hóa t n kho (DSI) và s ngày thanh toán cho nhà cung c p (DPO) đ i di n cho các tiêu chu n qu n tr v n l u đ ng

T s n trên t ng tài s n (total debts to total assets ratio - DTAR), t s

n ng n h n trên t ng tài s n (current liabilities to total assets ratio - CLTAR), và

t s tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (current assets to total assets CATAR), t s tài s n l u đ ng trên n ng n h n (current assets to current liabilities ratio-CR) đ i di n cho các thành ph n c a v n l u đ ng

ratio-Các k t qu nghiên c u ch ra r ng có m t m i quan h đáng k gi a tiêu chu n qu n lý v n l u đ ng và l i nhu n nh ng không có m i quan h đáng k v i các tiêu chí v giá tr th tr ng c a công ty c ph n niêm y t t i Vi t Nam K t qu nghiên c u ch ra r ng qu n tr t t v n l u đ ng có th t ng l i nhu n c a công ty thông qua vi c gi m chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) và gi m t l t ng n trên

t ng tài s n (DTAR)

L I M U

1 LỦ do ch n đ tƠi:

V n l u đ ng là m t y u t quan tr ng g n li n v i toàn b quá trình s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi p Do v n l u đ ng chuy n hóa thành nhi u hình thái khác nhau trong m t chu k s n xu t, kinh doanh quá trình s n xu t kinh doanh đ c liên t c doanh nghi p ph i có đ v n đ đ u t vào các hình thái khác nhau đ các hình thái có m c t n t i h p lý và đ ng b v i nhau N u v n l u đ ng không đ c cung c p đ y đ và k p th i s d n đ n gián đo n trong quá trình s n

xu t kinh doanh, nh h ng đ n k t qu cu i cùng đó là l i nhu n

H n n a, trong tình hình s n xu t kinh doanh có th g p nh ng r i ro, m t mát, h h ng, giá c gi m m nh, n u doanh nghi p không có l ng v n đ l n s khó đ ng v ng trong c ch th tr ng c nh tranh đ y quy t li t V n l u đ ng là

y u t nâng cao tính c nh tranh, nâng cao uy tín c a doanh nghi p trên th tr ng

V n l u đ ng là m t ch s giúp các nhà đ u t có các nh n đ nh v hi u qu

ho t đ ng c a doanh nghi p

Công tác qu n tr v n l u đ ng là m t ph n quan tr ng trong quy t đ nh tài chính c a công ty Qu n tr v n l u đ ng t c là th c hi n các quy t đ nh tài chính

và đ u t đ i v i ngu n v n l u đ ng c a doanh nghi p Công tác qu n tr v n l u

đ ng là m t thành ph n r t quan tr ng c a tài chính doanh nghi p vì nó tr c ti p

nh h ng đ n tính thanh kho n và l i nhu n c a công ty (Rehman & Nasr 2007) Công tác qu n tr v n l u đ ng là huy t m ch c a kinh doanh và nhi m v chính c a m i nhà qu n lý là gi cho nó đ c l u thông và s d ng dòng ti n đ t o

ra l i nhu n V n l u đ ng trong kinh doanh đ c coi là huy t m ch trong c th con ng i (Reddy & Patkar 2004)

Các nghiên c u v tài chính doanh nghi p có truy n th ng t p trung vào vi c nghiên c u các quy t đ nh tài chính dài h n, đ c bi t là đ u t , c u trúc v n, chính sách c t c…Tuy nhiên, tài s n ng n h n và các kho n n ng n h n là nh ng thành

ph n quan tr ng c a t ng tài s n và c n đ c phân tích k l ng

tài “Tác đ ng c a qu n tr v n l u đ ng t i kh n ng sinh l i vƠ giá

tr th tr ng c a các công ty c ph n t i Vi t Nam” phân tích các nh h ng

c a qu n tr v n l u đ ng đ n l i nhu n c a các doanh nghi p s n xu t th ng m i

d ch v t i Vi t Nam b ng cách l y m u c a 173 doanh nghi p SX-TM-DV trên th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong 3 n m 2009-2011 (g m 21 doanh nghi p d c

ph m, 30 doanh nghi p th c ph m, 28 doanh nghi p th y s n, 38 doanh nghi p s n

xu t và 56 doanh nghi p v t li u xây d ng) Nghiên c u này hi v ng s đóng góp đ

c a doanh nghi p

1) Li u có m i quan h gi a giá tr th tr ng (Tobin Q) v i các tiêu chu n

D a trên 3 mô hình nghiên c u c a các tác gi :

- Tác gi : Pouraghajan (Tháng 5 2012) Impact of Working Capital Management on Profitability and Market Evaluation: Evidence from Tehran Stock Exchange (chính)

- Tác gi : Amarjit Gill, Nahum Biger, Neil Mathur (2010) The relationship between working capital management and profitability: Evidence from the United States

- Tác gi : Arunkumar O.N và T.Radharamanan (2012), Analysis of effects of working capital management on corporate profitability of Indian Manufacturing Firms

Bi n ph thu c lƠ :

- “Giá tr th tr ng” (market value-Tobin Q)

Các bi n đ c l p lƠ các thƠnh ph n c a v n l u đ ng nh :

- “Chu k chuy n đ i ti n m t” (cash conversion cycle - CCC) : đ c tính

b ng “s ngày thu ti n bình quân” + “s ngày t n kho” - “s ngày thanh toán

- T s t ng n trên t ng tài s n (total debts to total assets ratio - DTAR)

- T s tài s n l u đ ng trên n ng n h n (current assets to current liabilities ratio - CR)

LỦ do l a ch n mô hình: Mô hình phù h p v i các nghiên c u trên th gi i;

các bi n đ c l a ch n c a 3 mô hình t ng t v i nhau và vi c thu th p s li u hoàn toàn kh thi

3.3 Thu th p s li u

- Báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t ậ l y t trang web c a các công

ty ch ng khoán

- Ngu n d li u t Ngân hàng nhà n c, T ng c c th ng kê…

- Ph ng pháp x lý d li u: t ng h p, phân tích b ng Excel, SPSS

4 Các k t qu nghiên c u tr c đơy

Nghiên c u c a Abbasali Pouraghajan (2012), Impact of Working Capital

Management on Profitability and Market Evaluation:Evidence from Tehran Stock

K t qu th c nghi m c a nghiên c u này, cho th y không có m i quan h đáng k

gi a qu n tr v n l u đ ng và giá tr th tr ng Tuy nhiên, k t qu nghiên c u cho

th y m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i l i nhu n trên tài s n (ROA) và l i nhu n trên v n đ u t (ROIC) có ý ngh a th ng kê đáng k và và vi c qu n tr v n

l u đ ng có th t ng l i nhu n c a công ty b ng cách gi m chu k chuy n đ i ti n

m t (CCC) và t l t ng n trên t ng tài s n (DTAR)

Nghiên c u c a Amarjit Gill, Nahum Biger, Neil Mathur (2010), The relationship between working capital management and profitability: Evidence from the United States K t qu nghiên c u cho th y, t n t i m i quan h ngh ch bi n

gi a l i nhu n (đo l ng thông qua l i nhu n g p) và k thu ti n bình quân.T n t i

m i quan h đ ng bi n gi a chu k chuy n đ i ti n m t và l i nhu n Vì th , nh ng phát hi n c a nghiên c u này khuy n ngh r ng các nhà qu n tr có th t o ra giá tr cho các c đông c a h b ng vi c gi m s ngày cho các kho n ph i thu khách hàng Trên c s các k t qu c a bài báo này, tác gi c ng kh ng đ nh r ng l i nhu n có

th t ng thêm n u công ty qu n tr v n l u đ ng m t cách hi u qu h n

Nghiên c u c a Hu nh Ph ng ông (2010), The relationship between working capital management and profitability: a Vietnam case K t qu cho th y

t n t i m i t ng quan ph đ nh m nh m gi a kh n ng sinh l i (đo l ng b ng l i

nhu n g p) và chu k chuy n đ i ti n m t Do đó, nhà qu n tr ph i t o ra giá tr

th c cho c đông b ng cách công b đ y đ chu k chuy n đ i ti n m t và duy trì các thành ph n c a nó m c t i u

Nghiên c u c a Arunkumar O.N và T.Radharamanan (2012), Analysis of effects of working capital management on corporate profitability of Indian

Manufacturing Firms Nghiên c u cho th y m t m i quan h đ ng bi n gi a s ngày hàng t n kho và s ngày ph i tr v i l i nhu n doanh nghi p Nghiên c u này

c ng cho th y l i nhu n doanh nghi p c i thi n khi chu k chuy n đ i ti n m t

đ c rút ng n, và khi t l tài s n l u đ ng và n ng n h n b ng nhau

K t qu nghiên c u c a Ioannis Lazaridis và Dimitrios Tryfonidis (2006), Relationship between working capital management and profitability of listed

companies in the Athens stock exchange Bài nghiên c u cho th y m i t ng quan ngh ch chi u gi a l i nhu n (thông qua l i nhu n g p ho t đ ng kinh doanh) và chu

kì chuy n đ i ti n m t đ c s d ng nh m t ph ng pháp qu n tr v n l u đ ng

hi u qu Vì v y qu n tr v n l u đ ng có th t o ra l i nhu n cho các công ty t i Athens b ng cách x lý chính xác chu k chuy n đ i ti n m t và gi các thành ph n (kho n ph i thu, các kho n ph i tr , hàng t n kho) đ n m t m c t i u

5 N i dung nghiên c u chính c a lu n v n

Ngoài ph n tóm t t, m đ u, k t c u lu n v n bao g m b n ch ng nh sau:

- Ch ng 1: T ng quan nh ng nghiên c u th c nghi m v m i quan

h gi a qu n tr v n l u đ ng v i kh n ng sinh l i và giá tr th tr ng c a công ty

- Ch ng 2: Xây d ng mô hình ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr

v n l u đ ng v i kh n ng sinh l i và giá tr th tr ng c a công ty

- Ch ng 3: Nghiên c u th c nghi m mô hình cho các công ty TM-DV Vi t Nam (s li u cho giai đo n t n m 2009 đ n n m 2011)

SX Ch ng 4: K t lu n và đ a ra m t s g i ý gi i pháp nh m qu n tr

hi u qu v n l u đ ng

tiêu này đ phân tích s nh h ng c a các thành ph n trong v n l u đ ng lên kh

n ng sinh l i c a công ty N i dung chính c a nh ng bài nghiên c u này có th

đ c tóm t t nh sau:

1.1 K t qu nghiên c u c a Pouraghajan (2012), “Ấmpact of Working Capital

Management on Profitability and Market Evaluation: Evidence from Tehran

Stock Exchange” - nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng lên l i nhu n và giá tr th tr ng : Nh ng b ng ch ng trên th tr ng ch ng khoán Tehran”:

Tóm t t :

M c tiêu chính c a nghiên c u này cung c p b ng ch ng th c nghi m v tác

đ ng c a qu n tr v n l u đ ng đ n l i nhu n và giá tr th tr ng c a các công ty

c ph n niêm y t t i th tr ng ch ng khoán Tehran Bài nghiên c u s d ng m t

m u 400 công ty niêm y t t i Tehran th tr ng ch ng khoán trong n m 2006 đ n

n m 2010

Trong nghiên c u này, tác gi s d ng các bi n

• Ch s Tobin Q đ đo l ng giá tr th tr ng c a công ty

• T su t l i nhu n trên v n đ u t (ROIC) và t su t sinh l i trên tài s n (ROA) đ đo l ng l i nhu n c a các công ty

• Bi n chu k ti n m t (CCC) đ c tính t k thu ti n bình quân (ACP),

k luân chuy n đ i hàng t n kho (ICP) và k thanh toán cho ng i bán (APP) đ i di n cho các tiêu chu n qu n tr v n l u đ ng

• T l n trên t ng tài s n (total debts to total assets ratio - DTAR), t l

N ng n h n trên tài s n (current liabilities to total assets ratio - CLTAR), và

t l tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (current assets to total assets CATAR) đ i di n cho các thành ph n c a v n l u đ ng

ratio-Các k t qu nghiên c u ch ra r ng có m t m i quan h đáng k gi a tiêu chu n qu n tr v n l u đ ng và l i nhu n c a công ty nh ng không có m i quan h đáng k v i các tiêu chí v giá tr th tr ng c a công ty Do đó k t qu c a công trình nghiên c u ch ra r ng qu n tr v n l u đ ng có th t ng l i nhu n c a công ty thông qua vi c gi m chu k chuy n đ i ti n m t và t ng s n t ng tài s n

D li u nghiên c u đ c thu th p t giá th tr ng và các báo cáo tài chính

c a các công ty c ph n niêm y t trên trang web c a th tr ng ch ng khoán Tehran

t n m 2006- 2010

Ph ng pháp phơn tích d li u vƠ ki m đ nh gi thuy t :

Ph ng pháp phân tích d li u và ki m đ nh gi thuy t đ c s d ng là mô hình h i quy đa bi n và h s t ng quan Pearson Bài nghiên c u s d ng ph n

m m SPSS 18 Và Microsoft Excel đ x lý và phân tích và ki m đ nh d li u

K t qu nghiên c u vƠ phơn tích :

K t qu th c nghi m c a nghiên c u này, nói r ng các công ty nghiên c u có

th t ng l i nhu n c a công ty b ng cách gi m chu k luân chuy n ti n m t (CCC)

và T s t ng n / t ng tài (DTAR) i v i phân tích h i quy đa bi n, thành ph n

c a qu n tr v n l u đ ng trong nghiên c u này bao g m chu k chuy n đ i ti n

B ng tính toán các bi n s d ng trong nghiên c u

Bi n ph thu c

Ch s Tobin Q (Giá tr thi tr ng c a v n CP + Giá tr s sách c a n )/ T ng tài s n

T su t sinh l i trên tài s n (ROA) L i nhu n tr cs n lưi vay và thu / T ng tài

DSI = hàng t n kho / giá v n hàng bán*360 DSO = kho n ph i thu / doanh thu

thu n*360 DPO = kho n ph i tr / giá v n hàng bán*360

T s tài s n l u đ ng/ n ng n

h n

Current Assets to Current

Liabilities Ratio ( CACLR)

m t (CCC), t s tài s n l u đ ng/trên n ng n h n (CR), t s tài s n l u đ ng trên

t ng tài s n (CATAR), t s n ng n h n trên t ng tài s n (CLTAR), và t s t ng

n trên t ng tài s n (DTAR) có tác đ ng không đáng k v i Tobin Q, b i vì m c ý ngh a th ng kê > 5% H s R2 c a mô hình b ng 0,09 có ngh a r ng 9% thay đ i

c a bi n Tobin Q có th đ c mô t b i các bi n đ c l p Nh v y, gi thuy t đ u tiên b t ch i, cho th y không có m i quan h đáng k gi a qu n tr v n l u đ ng

và giá tr th tr ng Tuy nhiên, gi thuy t th hai và th ba R2 là 32% và 19%

t ng ng, các m i t ng quan c a các bi n đ c l p (thành ph n c a v n l u đ ng)

v i các bi n ph thu c có m c ý ngh a th p h n 1% Do đó, gi thuy t 2 và 3 đ c

ch p nh n, k t qu nghiên c u cho th y m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i

l i nhu n trên tài s n (ROA) và l i nhu n trên v n đ u t (ROIC) có ý ngh a th ng

kê đáng k và và vi c qu n tr v n l u đ ng có th t ng l i nhu n c a công ty b ng cách gi m chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) và t s t ng n trên t ng tài s n (DTAR)

1.2 K t qu nghiên c u c a Amarjit Gill, Nahum Biger, Neil Mathur (2010),

“M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i kh n ng sinh l i khi kh o sát các công ty niêm y t t i M - The relationship between working capital

management and profitability: Evidence from the United States”

Tóm t t:

Bài nghiên c u s d ng m u d li u g m 88 công ty M đ c niêm y t trên

S giao d ch ch ng khoán NewYork trong kho ng th i gian 3 n m t n m 2005-

2007 đư đ c l a ch n H tìm th y m i quan h thu n chi u m nh gi a chu k chuy n đ i ti n m t và l i nhu n, đ c đo l ng thông qua l i nhu n g p Theo đó, nhà qu n tr có th t o ra l i nhu n cho công ty b ng vi c x lý m t cách đúng đ n chu k chuy n đ i ti n m t và tài kho n ph i thu m c t i u Nghiên c u này đư đóng góp thêm tài li u v m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và l i nhu n doanh nghi p

Ngoài ra, đ đ m b o cho nhu c u thanh toán, công ty ph i duy trì m t s d

ti n m t h p lý Các quy t đ nh v tín d ng th ng m i, s n xu t và ti n m t có liên

quan ch t ch v i nhau trong vi c qu n tr v n l u đ ng nh m t o ra m t t ng th

t t cho công ty

Ph ng pháp nghiên c u & K t qu nghiên c u :

Các bi n s d ng trong mô hình nghiên c u:

FFA = T l tài s n tài chính c đ nh trên t ng tài s n

Thông qua ph ng pháp th ng kê mô t , ki m đ nh t ng quan và xây d ng

mô hình h i quy và phân tích tác đ ng gi a các bi n, tác gi đư rút ra k t lu n v các quan sát nh sau :

- T n t i m i quan h ngh ch bi n gi a l i nhu n (đo l ng thông qua l i

nhu n g p) và k thu ti n bình quân

- T n t i m i quan h đ ng bi n gi a chu k chuy n đ i ti n m t và l i nhu n

Vì v y, có v nh l i nhu n ho t đ ng đi u khi n nhà qu n lý làm nh th nào trong vi c qu n lý các kho n ph i thu khách hàng Vì th , nh ng phát

hi n c a nghiên c u này khuy n ngh r ng các nhà qu n lý có th t o ra giá

tr cho các c đông c a h b ng vi c gi m s ngày cho các kho n ph i thu khách hàng Ngoài ra m i quan h ngh ch bi n gi a các kho n ph i thu khách hàng và l i nhu n c a công ty c ng cho r ng các công ty l i nhu n

th p s theo đu i vi c gi m tài kho n ph i thu khách hàng trong n l c gi m kho ng cách trong chu k chuy n đ i ti n m t c a h

- Trên c s các k t qu c a bài báo này, tác gi c ng kh ng đ nh r ng l i nhu n có th t ng thêm n u công ty qu n tr v n l u đ ng m t cách hi u qu

h n

1.3 K t qu nghiên c u c a Hu nh Ph ng ông (2010), “The relationship

between working capital management and profitability: a Vietnam case – M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và kh n ng sinh l i: tr ng h p t i Vi t Nam”

Tóm t t :

Vi c qu n tr v n l u đ ng đóng m t vai trò quan tr ng cho s thành công hay th t b i c a doanh nghi p trong kinh doanh b i vì tác đ ng c a nó đ n l i nhu n c a doanh nghi p c ng nh v kh n ng thanh kho n Nghiên c u này đ c

d a trên các d li u th c p đ c thu th p t các công ty niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam cho giai đo n 2006-2008 đ đi u tra m i quan h t n t i

gi a l i nhu n, chu k chuy n đ i ti n m t và các thành ph n c a v n l u đ ng đ n các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Phát hi n c a chúng tôi cho th y r ng có m t m i t ng quan ngh ch chi u m nh gi a l i nhu n và chu k chuy n đ i ti n m t i u này có ngh a là khi t ng chu k chuy n đ i ti n m t, nó

s d n đ n gi m l i nhu n c a công ty

Vì v y, các nhà qu n tr có th t o ra l i nhu n cho c đông b ng cách x lý các chu k chuy n đ i ti n m t và gi các thành ph n c a v n l u đ ng đ t m c t i

u

Ph ng pháp nghiên c u :

Tác gi đư s d ng m t m u g m 130 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam t n m 2006 - 2008 ( t ng c ng 390 quan sát) đ nghiên c u m i quan h gi a kh n ng sinh l i, chu k chuy n đ i ti n m t và các thành ph n c a

nó đ i v i các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

K t qu nghiên c u vƠ các đ xu t:

K t qu cho th y t n t i m i t ng quan ph đ nh m nh m gi a kh n ng

sinh l i (đo l ng b ng l i nhu n g p) và chu k chuy n đ i ti n m t ậ có ngh a

r ng khi t ng k chuy n đ i ti n m t thì kh n ng sinh l i gi m Do đó, nhà qu n tr

ph i t o ra giá tr th c cho c đông b ng cách công b đ y đ chu k chuy n đ i

ti n m t và duy trì các thành ph n c a nó m c t i u

K t qu nghiên c u c ng ch ra r ng t n t i m i t ng quan ph đ nh gi a k thu ti n bình quân, k luân chuy n hàng t n kho và kh n ng sinh l i Do đó, tác gi khuy n ngh các nhà qu n tr gia t ng kh n ng sinh l i b ng cách gi m th i gian

c a k tr ti n bình quân và k luân chuy n hàng t n kho Bên c nh đó, bài nghiên

c u c ng ch ra r ng các doanh nghi p có kh n ng sinh l i cao h n duy trì th i gian dài h n đ thanh toán các hóa đ n c a h

1.4 K t qu nghiên c u c a Arunkumar O.N vƠ T.Radharamanan (2012),

“Analysis of effects of working capital management on corporate profitability

of Indian Manufacturing Firms – Phân tích hi u qu c a qu n tr v n l u

đ ng đ i v i kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p s n xu t n ”

Tóm t t:

Bài nghiên c u phân tích hi u qu c a qu n tr v n l u đ ng đ n l i nhu n

c a các công ty s n xu t t i n Nghiên c u này xem xét các bi n khác nhau

nh h ng đ n qu n tr v n l u đ ng, hi u qu c a l i nhu n c a các công ty s n

xu t Các bi n đ c xem xét nh s ngày ph i tr , s ngày t n kho, s ngày ph i thu, và t c đ luân chuy n ti n m t, chính sách v n l u đ ng, đòn b y v n l u

đ ng, quy mô công ty, và t l tài s n l u đ ng/n ng n h n Bài nghiên c u áp

d ng phân tích t ng quan và h i quy đ xác đ nh nh ng tác đ ng c a các bi n trên đ n l i nhu n Các k t qu phân tích t ng quan cho th y r ng có quan h ngh ch chi u gi a l i nhu n và s ngày ph i tr , s ngày t n kho, s ngày ph i thu Phân tích h i quy s d ng hai mô hình khác nhau, mô hình các tác đ ng c đ nh (the fixed effects model) và ph ng pháp bình ph ng bé nh t thông th ng (ordinary least squares model) Phân tích h i quy cho th y t c đ luân chuy n ti n

m t, quy mô công ty, và đòn b y v n l u đ ng ròng có ý ngh a th ng kê trong hai

ph ng pháp Nghiên c u cho th y m t m i quan h đ ng bi n gi a s ngày hàng

t n kho và s ngày ph i tr v i l i nhu n doanh nghi p Nghiên c u này c ng cho

th y l i nhu n doanh nghi p c i thi n khi chu k chuy n đ i ti n m t đ c rút ng n,

và khi t l tài s n l u đ ng và n ng n h n b ng nhau 50-50 Các k t qu c ng cho

th y t c đ chu chuy n ti n m t và quy mô doanh nghi p nh h ng đ n l i nhu n đáng k trong c hai mô hình

Ph ng pháp vƠ k t qu nghiên c u :

DTRDAYS Ngày thu ti n bình quân Ph i thu khác hàng/Doanh Thu *

365 INVDAYS S ngày t n kho Hàng t n kho / Giá v n * 365 CTRDAYS Ngày tr ti n bình quân Ph i tr ng i bán / Giá v n * 365

CV T c đ chu chuy n ti n m t Doanh thu thu n/ Ti n m t

WCP Chính sách v n l u đ ng Tài s n l u đ ng/Doanh thu

NWCL òn b y v n l u đ ng thu n ( Tài s n l u đ ng ậ n ng n h n) /

T ng tài s n SIZE Quy mô công ty Ln (doanh thu)

CR Tài s n l u đ ng / n ng n

Tác gi s d ng t ng quan và phân tích h i quy đ phân tích tác đ ng c a các bi n đ n kh n ng sinh l i Phân tích h i quy đ c s d ng theo hai ph ng pháp: mô hình tác đ ng c đ nh (fixed effects model) và ph ng pháp bình ph ng

bé nh t K t qu ch ra r ng các bi n t c đ luân chuy n ti n (doanh thu/ ti n), quy

mô công ty, h s v n luân chuy n/ t ng tài s n ((tài s n ng n h n – n ng n

h n)/t ng tài s n) là có ý ngh a c 2 ph ng pháp Nghiên c u c ng ch ra r ng

kh n ng sinh l i s c i thi n khi chu k chuy n đ i ti n ng n h n ậ khi mà tài s n

ng n h n và n ng n h n b ng nhau

Bài nghiên c u k t lu n r ng: trong b i c nh các công ty n , các công

ty ph i duy trì k luân chuy n hàng t n kho và k tr ti n bình quân sao cho t ng

đ i dài; đ u t cho tài s n ng n h n ph i t ng đ ng n ng n h n (v n luân

chuy n = 0) đ t ng c ng l i nhu n Các công ty c ng ph i gi s d ti n th p so

v i doanh thu Cu i cùng là: doanh thu cao h n s t o ra l i nhu n cao h n

Ph thu c vào l nh v c kinh doanh c ng nh quy mô công ty không gi ng nhau; nhà qu n tr ph i g n vi c qu n tr v n trong m i quan h v i chi phí s d ng

v n và đ c tr ng kinh doanh

1.5 K t qu nghiên c u c a Ioannis Lazaridis vƠ Dimitrios Tryfonidis (2006),

“Relationship between working capital management and profitability of listed

companies in the Athens stock exchange - M i quan h gi a qu n tr v n l u

đ ng và kh n ng sinh l i c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Athens”

Tóm t t :

Tác gi đư s d ng m t m u g m 131 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng

khoán Athens (ASE – Athens Stock Exchange) trong giai đo n 2001 ậ 2004 M c

đích c a bài nghiên c u này là thi t l p m i quan h có ý ngh a th ng kê gi a kh

n ng sinh l i, chu k chuy n đ i ti n m t và các thành ph n c a nó đ i v i nh ng công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Athen K t qu nghiên c u cho th y

m i quan h có ý ngh a th ng kê gi a kh n ng sinh l i, đ c đo l ng b i l i nhu n ho t đ ng g p và chu k chuy n đ i ti n m t H n n a, các nhà qu n lý có

th t o ra l i nhu n cho công ty b ng cách qu n lý chu k chuy n đ i ti n m t m t

cách phù h p và duy trì m i thành ph n (tài kho n ph i thu khách hàng, ph i tr

ng i bán và hàng t n kho) m c t i u

Ph ng pháp nghiên c u :

Chu kì chuy n đ i ti n m t ( Cash Conversion Cycle) đ c tính b ng công

th c :

CCC = S ngày ph i thu + s ngày hàng t n kho ậ s ngày ph i tr

Các bi n đ c tính gi ng các nghiên c u đ c p trên Ngoài ra bài nghiên

c u còn s d ng bi n khác là:

Tên bi n Cách tính

H s tài s n tài chính c đ nh

(Fixed Financial Assets Ratio) = Tài s n tài chính / T ng tài s n

H s đòn b y tài chính = ( N ng n h n + n dài h n) / T ng tài s n

Mô hình h i quy có ý ngh a v i ch s Dubin Watson = 1.78

GROSS PROFIT = -29.8 + 7.31 FIXED FA -16.3 FIN DEBT ậ 0.0195 CCC + 2.49 LNSALES + 12.8 Dl + 16.5 D3 + 22.4 D5 + 13.1 D6 + 19.4 D + 27.1 D8

Bài nghiên c u càng kh ng đ nh thêm các tài li u hi n có nh Shin và Soenen ng i đư tìm th y m t m i t ng quan ngh ch chi u khá m nh gi a các chu

k chuy n đ i ti n m t và l i nhu n c a công ty cho các công ty niêm y t c a M cho 1975-1994

C ng nh Deloof ng i đư tìm th y m i t ng quan ngh ch chi u gi a l i nhu n và

s ngày ph i thu, s ngày hàng t n kho và s ngày kho n ph i tr t i các công ty B cho giai đo n 1992-1996

Xa h n n a, bài nghiên c u này cho th y m i t ng quan ngh ch chi u gi a

l i nhu n (thông qua l i nhu n g p ho t đ ng kinh doanh) và chu kì chuy n đ i ti n

m t đ c s d ng nh m t ph ng pháp qu n tr v n l u đ ng hi u qu

Vì v y qu n tr v n l u đ ng có th t o ra l i nhu n cho các công ty t i Athens b ng cách x lý chính xác chu k chuy n đ i ti n m t và gi các thành ph n (kho n ph i thu, các kho n ph i tr , hàng t n kho) đ n m t m c t i u

K T LU N CH NG 1

Nghiên c u th c nghi m đ c ti n hành m t s qu c gia trên th gi i đư cho th y t m quan tr ng c a vi c qu n tr v n l u đ ng v i l i nhu n c a công ty

Qu n tr t t v n l u đ ng có th nâng cao tính c nh tranh, nâng cao uy tín c a công

ty trên th tr ng và t o ra giá tr công ty Qu n tr v n l u đ ng c b n bao g m

qu n tr hàng t n kho, qu n tr ti n m t và qu n tr tín d ng Qu n tr v n l u đ ng không nh ng đ m b o v n l u đ ng s d ng h p lý, ti t ki m mà còn có th làm

gi m chi phí, thúc đ y tiêu th s n ph m và thanh toán công n k p th i Ti n m t

k t n i t t c các ho t đ ng liên quan đ n tài chính c a doanh nghi p, n u dòng ti n

b nh h ng thì kh n ng duy trì ho t đ ng, tái đ u t và đáp ng các yêu c u v

v n c ng b đ y vào tình tr ng x u Hàng t n kho đúng m c, h p lý s giúp cho doanh nghi p không b gián đo n s n xu t, không b thi u s n ph m đ bán, đ ng

th i s d ng ti t ki m và h p lý v n l u đ ng Tín d ng th ng m i r ng rưi có th

d n đ n doanh s bán hàng cao nh ng n u thu h i n ch m s làm t ng chi phí s

d ng v n và có th có r i ro cao Ch m thanh toán có th là ngu n tài chính linh

ho t nh ng c ng có th s r t t n kém n u có chi t kh u cho m t kho n thanh toán

s m và là m t d u hi u x u trong ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p

Trong đi u ki n Vi t Nam, thông qua các bài nghiên c u th c nghiêm trên các câu h i nghiên c u đ c đ t ra đ gi i quy t cho các ch ng ti p theo là :

1/ Li u có m i quan h gi a giá tr th tr ng (Tobin Q) v i các tiêu chu n

M c tiêu nghiên c u c th là: Thi t l p m i quan h có ý ngh a th ng kê

gi a k chuy n đ i ti n m t và các thành ph n c a k chuy n đ i ti n m t v i kh

n ng sinh l i và giá tr thi tr ng c a công ty

2.2 D li u nghiên c u

D li u dùng cho nghiên c u đ c trích t d li u giao d ch bình quân n m

và các báo cáo tài chính hàng n m c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam g m: Giá th tr ng c a ch ng khoán, b ng cân đ i k toán, báo cáo thu nh p và báo cáo l u chuy n ti n t C th , d li u bao g m các ch tiêu tài chính sau: t ng tài s n, tài s n l u đ ng, hàng t n kho, ph i thu khách hàng, ph i tr

ng i bán, n ng n h n, n dài h n, v n ch s h u, doanh thu, giá v n hàng bán,

l i nhu n ròng

D li u này đ c s d ng đ tính toán các bi n ph thu c nh : Ch s Tobin

Q, t su t sinh l i trên tài s n (ROA), t su t sinh l i trên v n đ u t (ROIC) và các

bi n đ c l p nh : S ngày hàng hóa t n kho (DSI), S ngày ph i thu (DSO), s ngày ph i tr (DPO), chu k chuy n đ i ti n m t (CCC), t s tài s n l u đ ng trên

n ng n h n (CR), t s tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (CATAR), t s n ng n

h n trên t ng tài s n (CLTAR) và t s t ng n trên t ng tài s n (DTAR)

Các công ty thu c nhóm ngành “Các d ch v và s n ph m tài chính” ho t

đ ng trong l nh v c b o hi m, các d ch v tài chính cho th tr ng v n và ho t đ ng kinh doanh b t đ ng s n không n m trong ph m vi nghiên c u c a bài này Ngoài

ra, các quan sát thi u s li u ho c có giá tr d bi t, không có tính đ i di n b lo i ra

kh i m u

M u nghiên c u cu i cùng bao g m 173 doanh nghi p SX-TM-DV trên th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong 3 n m 2009-2011 (g m 21 doanh nghi p d c

ph m, 30 doanh nghi p th c ph m, 28 doanh nghi p th y s n, 38 doanh nghi p s n

xu t và 56 doanh nghi p v t li u xây d ng) T ng c ng có 519 quan sát

2.3 Ph ng pháp nghiên c u

Bài nghiên c u này là m t nghiên c u đ nh l ng d a trên ph ng pháp bình

ph ng bé nh t thông th ng (OLS ậ Ordinary Least Square) Toàn b m u quan sát đ c x lý b ng ph n m m SPSS 16.0 đ ch y ra mô hình h i quy đa bi n c

l ng m i quan h gi a cá tiêu chu n qu n tr v n l u đ ng v i giá tr th tr ng và

t su t sinh l i c a công ty Sau đó, d a trên k t qu h i quy nh n đ c, tác gi đ a

ra m t s đ xu t chính sách nh m c i thi n kh n ng sinh l i c a các công ty niêm

y t

2.4 Gi thi t nghiên c u

- H1: Rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) s làm t ng giá tr th

tr ng c a công ty, ngh a là h s c a bi n đ c l p CCC đ i v i bi n ph thu c Tobin Q có ý ngh a th ng kê và mang d u (-)

- H2: Rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) s làm t ng t su t sinh

l i trên tài s n c a công ty, ngh a là h s c a bi n đ c l p CCC đ i v i bi n ph thu c ROA có ý ngh a th ng kê và mang d u (-)

- H3: Rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) s làm t ng t su t sinh

l i trên v n ch đ u t c a công ty (ROIC), ngh a là h s c a bi n đ c l p CCC

đ i v i bi n ph thu c ROIC có ý ngh a th ng kê và mang d u (-)

- H4 : Các thành ph n c a v n l u đ ng có nh h ng đ n giá tr th tr ng

c a công ty Ngh a là h s c a các bi n đ c l p : t s tài s n l u đ ng trên n

ng n h n (CR), t s tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (CATAR), t s n ng n h n trên tài s n (CLTAR) và t s t ng n trên t ng tài s n (DTAR) có ngh a th ng kê

v i bi n ph thu c Tobin Q

- H5 : Các thành ph n c a v n l u đ ng có nh h ng đ n t su t sinh l i trên tài s n c a công ty Ngh a là h s c a các bi n đ c l p : t s tài s n l u đ ng trên n ng n h n (CR), t s tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (CATAR), t s n

ng n h n trên t ng tài s n (CLTAR) và t s t ng n trên t ng tài s n (DTAR) có ngh a th ng kê v i bi n ph thu c ROA

- H6 : Các thành ph n c a v n l u đ ng có nh h ng đ n t su t sinh l i trên v n đ u t c a công ty Ngh a là h s c a các bi n đ c l p : t s tài s n l u

đ ng trên n ng n h n (CR), t s tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (CATAR), t s

n ng n h n trên t ng tài s n (CLTAR) và t s t ng n trên t ng tài s n (DTAR)

có ngh a th ng kê v i bi n ph thu c ROIC

2.5 Mô hình nghiên c u

phân tích tác đ ng c a chu k chuy n đ i ti n m t và các thành ph n c a

v n l u đ ng lên giá tr th tr ng và kh n ng sinh l i c a công ty, tác gi s d ng

ch s Tobin Q, t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA), t su t sinh l i trên v n đ u

t (ROIC) làm bi n ph thu c Sau đó, ti n hành h i quy l n l t các bi n đ c l p

g m: chu k ti n m t (CCC) đ c tính toán t s ngày hàng hóa t n kho (DSI), s ngày ph i thu (DSO), s ngày ph i tr (DPO)

Ngoài ra, tác gi còn đ a thêm b n bi n ki m soát đ i di n cho thành ph n

c a v n l u đ ng vào trong mô hình g m: t s tài s n l u đ ng trên n ng n h n (CR), t s tài s n l u đ ng trên t ng tài s n (CATAR), t s n ng n h n trên t ng tài s n (CLTAR) và t s t ng n trên t ng tài s n (DTAR) Mô hình t ng quan c

- Chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) là kho ng th i gian t khi tr ti n mua nguyên v t li u thô đ n khi thu ti n bán thành ph m

- S ngày hàng hóa t n kho (DSI), S ngày ph i thu (DSO), s ngày ph i tr (DPO)

- K thu ti n khách hàng (ACP) là s ngày trung bình t khi bán hàng cho đ n khi thu xong ti n t khách hàng

- K chuy n đ i hàng t n kho (ICP) là kho ng th i gian trung bình c n thi t

đ chuy n đ i nguyên v t li u thô sang thành ph m và bán nh ng s n ph m này

- K thanh toán cho nhà cung c p (APP) là kho ng th i gian trung bình t khi mua hàng hóa cho t i khi tr h t ti n cho ng i bán

K T LU N CH NG 2

Bài nghiên c u này đ c th c hi n b ng ph ng pháp nghiên c u đ nh

l ng v i m u g m 173 công ty phi tài chính niêm y t trên hai sàn HOSE và HNX

trong giai đo n t n m 2009 đ n n m 2011, t ng c ng 519 m u quan sát Ngoài các

bi n chính đ c s d ng trong mô hình nh : chu k ti n m t (CCC), S ngày thu

ti n (DSO), S ngày t n kho (DSI) và S ngày ph i tr (DPO), tác gi s d ng thêm các bi n khác g m : t s tài s n l u đ ng trên n ng n h n (CR), t s tài s n l u

đ ng trên t ng tài s n (CATAR), t s n ng n h n trên t ng tài s n (CLTAR) và t

s t ng n trên t ng tài s n (DTAR) đ phân tích tác đ ng c a các nhân t này lên giá tr th tr ng c a doanh nghi p và kh n ng sinh l i c a công ty

Ch ng này trình bày nh ng đ c đi m c a m u nghiên c u thông qua ph n

th ng kê mô t các bi n trong mô hình, m i t ng quan c a t ng c p bi n v i nhau

và cu i cùng là phân tích h i quy đ tìm ra s nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng lên t su t sinh l i c a các công ty phi tài chính niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

B ng 3.1 trình bày các s li u th ng kê t ng h p v giá tr trung bình c a các

bi n có trong mô hình h i quy, c th :

- Ch s Tobin Q: Tobin Q đ c tính b ng t ng c a giá tr th tr ng c a v n

c ph n và giá tr s sách c a n chia cho t ng tài s n Ch s Tobin Q > 1 khi giá

tr th tr ng c a c phi u l n h n giá s sách và ng c l i Trong m u nghiên c u Tobin Q th p nh t thu c v Công ty c ph n t p đoàn Hapaco (HAP) n m 2011 có Tobin Q = 0.41 do giá th tr ng c a công ty s t gi m còn 2,400 đ ng m t c phi u Tobin Q cao nh t thu c v Công ty c ph n Vina Café Biên Hòa (VCF) n m

2011 có Tobin Q = 8.08 v i giá tr th tr ng c a công ty cu i n m 2011 đ t 91,600

đ ng m t c phi u

- ROA: t su t sinh l i trên tài s n ROA đ i v i các công ty c ph n có s khác bi t r t l n và ph thu c nhi u vào ngành kinh doanh ROA th p nh t thu c v công ty c ph n th y s n B c Liêu (BLF) v i ROA= -0.83% ROA cao nh t thu c

v Công ty C ph n B t gi t Net (NET) v i ROA= 54.11% Giá tr trung bình c a ROA đ t 11.22%

- ROIC: t su t sinh l i trên v n đ u t ROIC càng cao càng ch ng t công

ty s d ng hi u qu đ ng v n c a c đông, có ngh a là công ty đư cân đ i m t cách

hài hòa gi a v n c đông v i v n đi vay đ khai thác l i th c nh tranh c a mình trong quá trình huy đ ng v n, m r ng quy mô Cho nên h s ROIC càng cao thì các c phi u càng h p d n các nhà đ u t h n ROIC th p nh t thu c v công ty c

ph n th y s n B c Liêu (BLF) v i ROIC= -4.07% ROIC cao nh t thu c v Công ty

C ph n B t gi t Net (NET) v i ROIC= 97.51% Giá tr trung bình c a ROIC đ t 22.33%

- DSO: S ngày ph i thu ti n t khách hàng trung bình là 70 (kho ng 2,5 tháng)

- DSI: S ngày t n kho trung bình là 98 ngày Ngh a là trung bình các công ty

ph i m t 98 ngày (kho ng 3 tháng) đ chuy n đ i s n ph m trong kho c a h thành doanh thu

i u này phù h p v i đ c thù các ngành s n xu t (th c ph m, th y s n, d c

ph m, th ng m i, v t li u xây d ng…) ph i th ng xuyên duy trì m c t n kho

t ng đ i cao đ đáp ng nhu c u th tr ng trong nh ng lúc khan hi m và ngu n cung nguyên li u không n đ nh và kh c ph c y u t mùa v

- DPO: S ngày ph i tr ti n cho nhà cung c p trung bình là 159 (kho ng 5 tháng) i u này phù h p vì có khá nhi u công ty thu c ngành kinh doanh v t li u xây d ng trong m u kh o sát Các công ty này nh n hàng bán g i đ u t nhà cung

c p nên th i gian ph i tr nhà cung c p khá cao nh các mư ch ng khoán DTC, TXM…

- CCC: Chu k chuy n đ i ti n m t trung bình là 8 ngày Nhìn chung các

công ty c ph n s n xu t th ng m i (phi tài chính) có chính sách tín d ng t ng

đ i h p lý gi a s ngày ph i thu c a khách hàng s ngày t n kho và s ngày ph i

tr nhà cung c p Tuy nhiên còn r t nhi u các doanh nghi p s n xu t kinh doanh

đ u g p khó kh n trong vi c tính toán m c t n kho nh th nào cho h p lý và hi u

qu (cân đ i chính xác gi a nhu c u s n xu t và tiêu th ) đ c bi t là các doanh

nghi p thu c ngành th y s n và xây d ng đi n hình nh : C ph n th y s n Vi t

Nh t (VNH) n m 2010 có CCC = 363 ngày, Công ty c ph n xi m ng Thái Bình (TBX) có CCC = 377 ngày, Công ty CP xu t nh p kh u th y s n B n Tre (ABT) có

CCC = 230 ngày Vì th , đ i v i các công ty s n xu t do đ c thù nh đư phân tích

ph n DSI nên chu k chu chuy n ti n m t chi m m t kho ng th i gian t ng đ i

dài

B ng th ng kê mô t c ng ch ra r ng các công ty c ph n trong danh sách

kh o sát có h s đòn b y tài chính trung bình DTAR = 0.5 Ngh a là trong c u trúc

v n c a doanh nghi p 50% v n ch s h u và 50% v n vay T s tài s n l u đ ng

trên n ng n h n CR trung bình b ng 1.97 ch s này ph n nh kh n ng thanh toán

các kho n n hi n t i c a doanh nghi p đ c kh o sát là khá t t T s tài s n l u

đ ng trên t ng tài s n CATAR trung bình b ng 0.62, t s n ng n h n trên t ng tài

s n CLTAR trung bình b ng 0,42 trong các công ty đ c kh o sát

B ng 3.2 trình bày ma tr n t ng quan c a t t c các bi n đ c s d ng trong mô hình

V ch s TobinQ:

- B ng ma tr n t ng quan k t lu n r ng ch s TobinQ không có t ng quan

có ý ngh a th ng kê v i các bi n đ i di n cho chu kì chuy n đ i ti n m t DSO, DSI, DPO, CCC Nh v y thông qua b ng 3.2 có th k t lu n r ng giá tr th tr ng c a

ch ng khoán đ c l p v i chu kì chuy n đ i ti n m t K t lu n này c ng phù h p v i bài nghiên c u m u c a Pouraghajan (2012), “Kh o sát nh h ng c a qu n tr v n

l u đ ng lên l i nhu n và giá tr th tr ng : Nh ng b ng ch ng trên th tr ng

ch ng khoán Tehran” cho th y không có m i quan h đáng k gi a qu n tr v n l u

đ ng và giá tr th tr ng c a công ty Nh v y gi thuy t H1: Rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) s làm t ng giá tr th tr ng c a công ty b bác b

- Bên c nh đó, ch s Tobin Q có m i t ng quan kh ng đ nh có ý ngh a

th ng kê v i ROA, ROIC, CR i u này phù h p v i th c ti n các nhà đ u t luôn đánh giá cao các doanh nghi p có l i nhu n và h s thanh toán nhanh t t Ngoài ra, Tobin Q có m i t ng quan ph đ nh v i CLTAR, DTAR đ ng ngh a v i vi c các doanh nghi p có t l n ng n h n trên t ng tài s n và đòn b y tài chính càng cao thì s nhìn nh n c a nhà đ u t ph n ánh qua giá các doanh nghi p này càng gi m

đi Nh v y gi thuy t H4 : Các thành ph n c a v n l u đ ng có nh h ng đ n giá

tr th tr ng c a công ty đ c ch p nh n

V ch s ROA :

B ng 3.2 ch ra r ng ROA có t ng quan ph đ nh v i DSO, DSI, CCC và

t ng quan kh ng đ nh v i DPO, c th :

- M i t ng quan ph đ nh c a ROA và DSO (-0.268**) phù h p v i quan

đi m r ng th i gian c n thi t đ khách hàng (các nhà nh p kh u và ng i tiêu dùng

trong n c) thanh toán các hóa đ n c a công ty c ph n đ c kh o sát càng ng n

thì càng có nhi u ti n m t s n có đ b sung cho hàng t n kho, do đó d n đ n vi c

t ng thêm doanh thu mà k t qu là s gia t ng trong t su t sinh l i

- M i t ng quan ph đ nh c a ROA và DSI (-0.190**) cho th y m t ph n

do đ c thù kinh doanh c a các công ty nghiên c u là công ty s n xu t th c ph m,

th y s n… ph thu c vào tính mùa v cao, do th i ti t th t th ng và tình hình d ch

b nh khó ki m soát nên thông th ng các công ty th ng đ t n kho m c cao Do

đó m t khi t n kho t ng s kéo theo chi phí l u kho, b o qu n c ng t ng theo d n

đ n l i nhu n gi m và t su t sinh l i gi m t ng ng i u này c ng ng c v i

b ng ch ng th c nghi m nghiên c u c a David M Mathuva(2010) là DSI và ROA

có t ng quan kh ng đ nh vì h cho r ng duy trì m c t n kho cao s gi m b t chi

phí phát sinh do nh ng gián đo n ti m n ng trong quá trình s n xu t i u này giúp

ng n ng a thua l trong kinh doanh do khan hi m s n ph m và giúp gi m chi phí cung ng hàng hóa ng th i, các công ty đ c b o v kh i các bi n đ ng giá; t

- M i t ng quan ph đ nh gi a ROA và CCC phù h p v i quan đi m cho

r ng đ tr th i gian gi a chi tiêu đ mua các nguyên v t li u thô và thu v doanh thu t các thành ph m không th đ quá lâu Và vi c làm gi m đ tr th i gian này

s góp ph n làm gia t ng t su t sinh l i c a công ty

Nh v y, gi thuy t H2: Rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) s làm

t ng t su t sinh l i trên tài s n c a công ty đ c ch p thu n

Ngoài ra, ROA có t ng quan kh ng đ nh v i CR, CATAR đi u này cho

th y r ng các công ty có h s thanh toán nhanh và tài s n ng n h n cao thì c h i gia t ng t su t sinh l i cao Ng c l i bi n CLTAR, DTAR có t ng quan ph

đ nh v i ROA do chi phí c a các công ty ch y u là các chi phí nguyên v t li u

trong khi đa s các công ty đ u có DPO khá cao (5 tháng) nên các công ty ch y u

s d ng ngu n v n vay đ đáp ng nhu c u này Vì th h u nh các công ty đ u s

d ng đòn b y tài chính cao nh Công ty th y s n Ngô Quy n NGC (85%), Công ty

th c ph m Sao Ta FMC (79%), Công ty CP xi m ng Khoáng s n Yên Bái YBC (85%)… đi u này làm cho chi phí tài chính ch y u là chi phí lưi vay t ng cao d n

đ n gi m t su t sinh l i Nh v y gi thuy t H5 : Các thành ph n c a v n l u đ ng

có nh h ng đ n t su t sinh l i trên tài s n c a công ty đ c ch p nh n

- V t ng quan gi a các bi n đ c l p, ta th y h s t ng quan gi a chu k chuy n đ i ti n m t CCC v i s ngày thu ti n DSO và s ngày hàng hóa t n kho DSI là cao t ng ng (0.591 và 0.678) V n đ này s đ c ki m đ nh trong ph n 3.4 đ xem li u có hi n t ng đa c ng tuy n x y ra hay không ?

V ch s ROIC:

T ng t v i ch s ROA, ROIC c ng có m i t ng quan ph đ nh có ý ngh a th ng kê v i chu k luân chuy n ti n m t, c th là t ng quan ph đ nh v i DSO, DSI và t ng quan kh ng đ nh v i DPO K t qu này cho th y công ty qu n

tr t t v n l u đ ng thì hi u qu s d ng đ ng v n c đông càng hi u qu Nh v y,

gi thuy t H3: Rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) s làm t ng t su t sinh

l i trên tài s n c a công ty đ c ch p thu n

M i t ng quan kh ng đ nh v i CATAR và DTAR cho th y r ng hi u qu

s d ng v n c đông t l thu n v i đòn b y tài chính doanh nghi p s d ng và t

l tài s n ng n h n trên t ng tài s n doanh nghi p n m gi Nh v y gi thuy t H6 : Các thành ph n c a v n l u đ ng có nh h ng đ n t su t sinh l i trên v n đ u t

c a công ty đ c ch p nh n

Nh v y th t khó đ nói li u r ng k thu ti n bình quân ng n h n có th d n

đ n m t t su t sinh l i cao h n hay m t t su t sinh l i cao h n có làm cho k thu

ti n bình quân ng n h n hay không? Ki m đ nh m i t ng quan c a hai bi n đ n

gi n trong m t ma tr n thông th ng không ph i chú ý đ n m i t ng quan c a m i

bi n v i t t c các bi n gi i thích khác (Padachi, 2006) Phép phân tích quan tr ng

nh t s đ c suy ra t mô hình đa bi n phù h p đ c c l ng b ng cách s d ng

mô hình h i quy bình ph ng bé nh t thông th ng OLS đánh giá tác đ ng c a

vi c qu n tr v n l u đ ng lên t su t sinh l i c a công ty c ph n, t su t sinh l i

ph i đ c mô hình hóa theo m t công th c t ba th c đo c a qu n tr v n l u

đ ng c b n cùng v i các đ c tr ng c a công ty c ph n đ c kh o sát nh sau:

3.3 K t qu h i quy OLS

Ph ng trình 1: M i quan h gi a chu kì luơn chuy n ti n m t (CCC) vƠ giá

tr th tr ng c a ch ng khoán (ch s TobinQ)

Ti n hành phân tích h i quy đa bi n v i bi n ph thu c là Tobin Q và bi n

đ c l p là : CCC, CR, CATAR, CLTAR, DTAR D li u đ c tóm t t b ng ph n

a All requested variables entered ( T t c các bi n yêu c u đ c đ a vào mô hình)

b Dependent Variable: TobinQ ( Bi n ph thu c : Tobin Q)

B ng 3.3 cho th y bi n CCC không có ý ngh a th ng kê và b lo i kh i mô hình h i quy bi n ph thu c Tobin Q K t qu này cho th y giá tr th tr ng c a ch ng khoán không ch u nh h ng b i chu kì luân chuy n ti n m t CCC Tuy nhiên các

bi n đ c l p còn l i đ u có nh h ng t i giá tr th tr ng c a ch ng khoán

B ng 3.4 H s h i quy ph ng trình 1

Model

(Mô hình)

Unstandardized Coefficients (h s t ng quan ch a chu n

hóa)

Standardized Coefficients (h s t ng quan đư chu n hóa) MSig c ý

a Dependent Variable: TobinQ ( bi n ph thu c TobinQ )

B ng 3.4 cho th y mô hình h i quy c th c a bi n ph thu c Tobin Q :

TobinQ = 2.121 ậ 0.162CR + 0.166 CATAR ậ 0.179 CLTAR ậ 0.363 DTAR

i u này phù h p v i nghiên c u m u c a Pouraghajan (2012) giá tr th

tr ng c a doanh nghi p không ph thu c vào chu kì luân chuy n ti n m t nh ng

l i có t ng quan kh ng đ nh có ý ngh a th ng kê v i t s tài s n l u đ ng trên n

ng n h n CR và t ng quan ph đ nh có ý ngh a th ng kê v i t s n ng n h n trên t ng tài s n CLTAR và đòn b y tài chính DTAR K t qu này k t lu n các doanh nghi p có đòn b y tài chính càng cao ( DTAR >0.5) thì giá tr th tr ng c a các doanh nghi p này s t gi m trong nh n đ nh c a các nhà đ u t

Ph ng trình 2: M i quan h gi a chu kì luơn chuy n ti n m t (CCC) vƠ t

su t sinh l i trên t ng tƠi s n (ROA):