NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ.PDF

NGU NăL CăVÀăN NGăL CăC NHăTRANHăC TăLÕI .... LÝăTHUY TăV ăNGU NăL CăDOANHăNGHI PăVÀă Că I Mă NGU NăL CăT OăL IăTH ăC NHăTRANHăB NăV NG ..... Thang đo đáp ng khách hàng .... Thang đo thí

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

L I C Mă N

Tôi xin kính g i l i c m n chơn thƠnh t i Ban giám hi u, các th y cô tr ng

i h c Kinh t TPHCM, các t ch c, cá nhơn đư truy n đ t ki n th c, cung c p tài

li u c n thi t cùng v i nh ng ý ki n đóng góp giúp tôi hoàn thành bài lu n v n nƠy

c bi t, tôi xin chân thành g i l i c m n đ n th y inh Công Kh i

VƠ tôi c ng xin c m n đ n t t c các khách hƠng, gia đình vƠ b n bè đư giúp

đ tôi trong th i gian qua

Lu n v n nƠy ch c ch n không th trách kh i nh ng thi u sót, tôi mong nh n

đ c s thông c m và ý ki n đóng góp xơy d ng c a Quý th y cô và các b n

Trân tr ng,

Nguy n An C ng

L p Cao h c êm 3 – Khóa 18 – Tr ng i h c Kinh t TPHCM

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đơy lƠ công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u, k t

qu đ c trình bày trong lu n v n lƠ trung th c vƠ ch a t ng đ c ai công b trong

b t k công trình nghiên c u nào

V i t cách lƠ tác gi c a lu n v n nƠy, tôi xin cam đoan r ng lu n v n t t nghi p này hoàn toàn không sao chép l i t các nghiên c u tr c, các ý t ng và

nh n đ nh trong bài vi t đ u xu t phát t chính ki n b n thân tác gi N u có s đ o

v n vƠ sao chép thì tôi xin hoƠn toƠn ch u trách nhi m tr c h i đ ng khoa h c

TP.H Chí Minh, ngƠy 12 tháng 12 n m 2012

Ng i th c hi n lu n v n

Nguy năAnăC ng

TÓM T T

Nghiên c u này có m c đích khám phá m t s y u t vô hình là ngu n t o ra

n ng l c c nh tranh c t lõi c a ngơn hƠng th ng m i (NHTM) trên đ a bàn Thành

ph H Chí Minh (TP.HCM) vƠ đ xu t m t s ý ki n nuôi d ng và phát tri n ngu n n ng l c c nh tranh c t lõi đ t o nên l i th c nh tranh D a trên c s lý thuy t v ngu n l c doanh nghi p, n ng l c đ ng và c nh tranh, đ tƠi đ a ra mô hình đo l ng tác đ ng c a các n ng l c c nh tranh c t lõi đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh Các y u t chính t o nên n ng l c c nh tranh c t lõi (th a mãn tiêu chí VRIN) bao g m tám y u t - n ng l c ch đ ng, n ng l c m o hi m, n ng l c sáng

t o, đ nh h ng h c h i (đƠo t o), ph n ng c nh tranh, đáp ng khách hàng, thích

ng môi tr ng và ch t l ng quan h Mô hình nghiên c u đ c ki m đ nh v i

m u có kích th c n = 257 NHTM trên đ a bàn TP.HCM thông qua phân tích mô hình h i quy tuy n tính

K t qu cho th y, mô hình nghiên c u đ t đ c đ t ng thích v i d li u th

tr ng và có n m gi thuy t v m i quan h cùng chi u gi a các n ng l c c nh tranh c t lõi v i k t qu ho t đ ng kinh doanh đ c ch p nh n, do đó, n m n ng l c

c nh tranh c t lõi có tác đ ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh v i m c đ tác

đ ng l n l t t m nh đ n y u là - n ng l c hích ng môi tr ng, ch t l ng quan

h , n ng l c ph n ng c nh tranh, n ng l c ch đ ng vƠ n ng l c m o hi m Trong khi đó, có ba gi thuy t – v m i quan h cùng chi u gi a n ng l c sáng t o, đ nh

h ng đƠo t o, đáp ng khách hàng v i k t qu ho t đ ng kinh doanh - không đ c

ch p nh n, đi u này phù h p v i các ý ki n c a các thành viên tham gia th o lu n trong ph n nghiên c u đ nh tính cho r ng - th c t trong c nh tranh hi n nay, các NHTM ch chú tr ng c nh tranh d a vào lãi su t và chính sách khuy n mưi, ch a chú tr ng c nh tranh b ng ch t l ng d ch v , kh n ng đáp ng khách hàng, m t khác, tuy cónh n th c đ c t m quan tr ng c a công tác đƠo t o ngu n nhân l c

nh ng trong th c t , công tác nƠy còn ch a phát huy t t vai trò đ i v i ho t đ ng kinh doanh Tuy nhiên, trong t ng lai, đ phát tri n b n v ng các NHTM ph i

h ng đ n th tr ng bán l , vƠ lúc đó, các ngơn hƠng còn ph i chú tr ng đ n c nh

l ng ngu n nhân l c Vì v y, ba y u t - n ng l c Sáng t o, n ng l c áp ng khách hàng vƠ nh h ng đƠo t o có vai trò t o ra l i th c nh tranh cho các NHTM và đ c ch p nh n có tác đ ng đ n K t qu kinh doanh

K t qu nghiên c u góp ph n giúp các NHTM trên đ a bàn TP.HCM nh n

d ng các y u t vô hình có th t o nên n ng l c c nh tranh c t lõi và t đó có th

ti p t c nuôi d ng và phát tri n chúng đ t o nên l i th c nh tranh cho t ch c mình

M C L C

TRANGăBỊAăPH .i

L I C Mă N ii

L IăCAMă OAN iii

TÓM T T iv

DANH M C CH VI T T T ix

DANH M C HÌNH V VÀ B NG BI U xi

L IăM ă U 1

CH NGă1:ăC ăS ăLÝăTHUY TăVÀăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U 8

1.1 NGU NăL CăVÀăN NGăL CăC NHăTRANHăC TăLÕI 8

1.1.1 Ngu n l c doanh nghi p vƠ n ng l c c nh tranh 8

1.1.2 N ng l c c nh tranh c t lõi 9

1.1.2.1 C nh tranh 9

1.1.2.2 N ng l c c nh tranh 9

1.1.2.3 N ng l c c nh tranh c t lõi 11

1.1.3 L i th c nh tranh vƠ giá tr gia t ng 12

1.1.3.1 L i th c nh tranh 12

1.1.3.2 Giá tr gia t ng 12

1.1.3.3 Chu i giá tr 13

1.2 LÝăTHUY TăV ăNGU NăL CăDOANHăNGHI PăVÀă Că I Mă NGU NăL CăT OăL IăTH ăC NHăTRANHăB NăV NG 15

1.2.1 M t s tr ng phái v c nh tranh 15

1.2.2 Lý thuy t v ngu n l c 16

1.2.3 c đi m ngu n l c t o l i th c nh tranh b n v ng 18

1.2.3.1 Ngu n l c có Giá tr - Value 18

1.2.3.2 Ngu n l c Hi m – Rare 18

1.2.3.3 Ngu n l c Khó b t ch c – Inimitable 19

1.2.3.4 Ngu n l c Khó thay th - Non substitutable 19

NGăKINHăDOANH 19

1.3.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh 19

1.3.2 Ngu n n ng l c c nh tranh c t lõi 20

1.3.2.1 N ng l c Marketing 20

1.3.2.2 nh h ng h c h i 23

1.3.2.3 nh h ng kinh doanh 24

1.3.2.4 N ng l c sáng t o 25

1.4 MỌăHỊNHăNGHIểNăC U 26

CH NGă2:ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 27

2.1 THI TăK ăNGHIểNăC U 27

2.1.1 Ph ng pháp nghiên c u 27

2.1.2 Qui trình nghiên c u 27

2.2.ăNGHIểNăC Uă NHăTệNHăVÀăK TăQU 29

2.3.ăGI ăTHUY TăNGHIểNăC U 36

2.4.THANG OăNGHIểNăC U 39

2.4.1 Thang đo k t qu ho t đ ng kinh doanh 39

2.4.2 Thang đo n ng l c ch đ ng 39

2.4.3 Thang đo n ng l c m o hi m 40

2.4.4 Thang đo n ng l c sáng t o 40

2.4.5 Thang đo đ nh h ng h c h i 41

2.4.6 Thang đo ph n ng c nh tranh 42

2.4.7 Thang đo đáp ng khách hàng 42

2.4.8 Thang đo thích ng môi tr ng 43

2.4.9 Thang đo ch t l ng quan h 43

2.5 THUăTH PăD ăLI UăVÀăPH NGăPHỄPăPHỂNăTệCH 44

2.5.1 Thu th p d li u 44

2.5.2 Ph ng pháp phơn tích d li u 44

CH NGă3:ăK TăQU ăNGHIểNăC U 45

3.1.ăNGHIểNăC Uă NHăL NG 45

3.1.2 Thông tin m u 45

3.1.3 Ki m đ nh thang đo 46

3.1.3.1 Phơn tích đ tin c y Cronbach Alpha 46

3.1.3.2 Phơn tích nhơn t EFA 49

3.1.4 Ki m đ nh mô hình vƠ gi thuy t 52

3.1.4.1.M i quan h tuy n tính 52

3.1.4.2 Ki m đ nh mô hình 52

3.1.4.3 Ki m đ nh gi thuy t 53

3.1.5 Hi n t ng đa c ng tuy n 54

3.1.6 Hi n t ng t t ng quan 54

3.1.7 Ph ng sai c a sai s 55

3.2 K TăQU ăNGHIểNăC U 55

3.2.1 K t qu ki m đ nh thang đo 55

3.2.2 K t qu ki m đ nh mô hình lý thuy t 55

CH NGă4:ă ăXU TăÝăKI NăXỂYăD NGăVÀăNUỌIăD NGăN NGă L CăC NHăTRANHăC TăLÕI 58

4.1.ăN NGăL CăTHệCHă NGăMỌIăTR NG 58

4.2 CH T L NG QUAN H KHÁCH HÀNG 58

4.3 N NG L C PH N NG C NH TRANH 61

4.4 NH H NG H C H I 62

4.5 N NG L C ÁP NG KHÁCH HÀNG 64

4.6 N NG L C SÁNG T O 65

K TăLU N 69

TÀIăLI UăTHAMăKH O 71

PH ăL C 76

NHNN Ngơn HƠng NhƠ n c

WTO World Trade Organization (T ch c Th ng m i Th gi i)

NH TMCP Ngân HƠng Th ng M i C Ph n

IO Industrial Organization economics – IO (tr ng phái kinh t

h c t ch c công nghi p)

DN Doanh nghi p

MHKD Mô hình kinh doanh

VRIN Giá tr (Value), Hi m (Rare), Khó b t ch c (Inimitable), Khó

thay th (Non-substitutable)

DANH M C HÌNH V VÀ B NG BI U

HÌNH V

Hình 1.1 Ho t đ ng t o giá tr gia t ng 13

Hình 1.2 Mô hình nghiên c u 26

Hình 2.1 Qui trình nghiên c u 28

Hình 2.1 Gi thuy t nghiên c u 38

B NG BI U B ng 2.1 Ti n đ th c hi n nghiên c u 28

B ng 2.2 Thang đo k t qu ho t đ ng kinh doanh 39

B ng 2.3 Thang đo n ng l c ch đ ng 40

B ng 2.4 Thang đo n ng l c m o hi m 40

B ng 2.5 Thang đo n ng l c sáng t o 41

B ng 2.6 Thang đo đ nh h ng h c h i (đ nh h ng đƠo t o) 41

B ng 2.7 Thang đo n ng l c ph n ng c nh tranh 42

B ng 2.8 Thang đo n ng l c đáp ng khách hàng 42

B ng 2.9 Thang đo thích ng môi tr ng v mô 43

B ng 2.10 Thang đo ch t l ng quan h 43

B ng 3.1 K t qu Cronbach Alpha các thang đo 44

B ng 3.2 K t qu phân tích EFA 47

B ng 3.3 Tóm t t mô hình h i qui 50

B ng 3.4 ANOVA 52

B ng 3.5 N ng l c c t lõi tác đ ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh 53

B ng 3.6 Tr ng s h i qui 54

B ng 3.7 K t qu ki m đ nh White 55

Gi ng nh b t c lo i hình đ n v nào trong kinh t th tr ng, các ngân hàng

th ng m i (NHTM) trong kinh doanh luôn ph i đ i m t v i s c nh tranh gay g t, không ch t các NHTM khác, mà t t t c các t ch c tín d ng (TCTD) đang cùng

ho t đ ng trên th ng tr ng v i m c tiêu lƠ t ng th ph n tín d ng c ng nh m

r ng cung ng các s n ph m d ch v ngân hàng cho n n kinh t

H th ng NHTM Vi t Nam (VN) trên đ a bàn TP.HCM chuy n sang mô hình

ho t đ ng theo c ch th tr ng h n 20 n m qua, tuy nhiên, s c nh tranh c a các ngân hàng (NH) trên th ng tr ng ch a đúng ngh a (ho c b can thi p quá m c,

các công c qu n lý h u hi u, trong khi m t s NH l i mu n s d ng tri t đ ph n

v n ph c v cho các ho t đ ng kinh doanh sinh l i, nên x y ra thi u thanh kho n

c c b t i m t s NH M t khác, s xu t hi n c a các ngơn hƠng n c ngoài có b dày kinh nghi m v qu n tr ho t đ ng t t h n, nên đ có th c nh tranh thì ch c

ch n nh ng đòi h i v công tác qu n tr ho t đ ng s càng gay g t h n đ i v i ngân hƠng trong n c Vì v y, qu n tr ho t đ ng đang lƠ m t thách th c l n tr c s c ép

h i nh p c a h th ng NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM

 Th tr ng tài chính TP.HCM còn non tr , r t ch t h p, s l ng NH và TCTD phi NH là không nh M t khi m i phơn đo n th tr ng có nhi u NH và chi nhánh trong vƠ ngoƠi n c khai thác, m c đ c nh tranh đ gi th ph n s càng tr nên kh c li t, nh ng đa s các NH ch a nơng cao đ c ch t l ng, tính ti n ích c a

d ch v , l i th công ngh vƠ trình đ qu n lý đ c nh tranh, mà ch d a vào lãi su t

và chính sách khuy n m i c bi t, m t s NH c ph n qui mô v n nh , m i ra đ i

ch a có đi u ki n kh ng đ nh đ c uy tín vƠ th ng hi u v i khách hƠng, ch a có

đi u ki n đ phát tri n d ch v phi tín d ng, ch t p trung vào ho t đ ng tín d ng, phát tri n m nh cho vay tiêu dùng, cho vay ch ng khoán và b t đ ng s n v i lãi

su t th a thu n, nên đư tác đ ng không nh đ n s phát tri n c a th tr ng này và làm n y sinh nh ng b t n khó l ng cho h th ng NH i u nƠy đôi khi đư bu c Ngơn hƠng NhƠ n c (NHNN) ph i x lý b ng các m nh l nh hƠnh chính, đ tránh

nh ng cú s c n y sinh t nguy c b t n này

 Tr c ng ng c a th c hi n l trình m c a toàn di n th tr ng tài chính theo đúng cam k t WTO, Hi p đ nh th ng m i Vi t Nam – Hoa K , Hi p đ nh chung v th ng m i d ch v trong ASEAN… thì các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM còn ph i đ i di n v i nh ng khó kh n thách th c l n h n nhi u do ph i

đ ng đ u v i s c nh tranh gay g t v th ph n kinh doanh v i các NHTM n c ngoài, trong khi s c c nh tranh c a các NHTM trong n c v n còn kém các ngân hƠng n c ngoài v s n ph m d ch v , ngu n l c, trình đ qu n lý ho t đ ng và v n

đ qu n tr r i ro

Tr c nh ng v n đ th c ti n trong c nh tranh đư nêu nh trên, đ có th t n

t i và phát tri n, các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM c n ph i nh n th c – c nh tranh b ng ch t l ng d ch v , công tác kinh doanh Do đó, các NHTM c n ph i nơng cao n ng l c c nh tranh c a mình đ t n t i và phát tri n b n v ng M t khác,

đ nơng cao n ng l c c nh tranh, các NHTM ph i có ngu n l c phù h p đ t o ra

l i th c nh tranh Vì v y, m t v n đ c p bách cho các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM là h ph i nh n d ng các ngu n l c có th t o nên n ng l c c nh tranh c t lõi (g i t t lƠ n ng l c c t lõi) vƠ đánh giá tác đ ng c a các n ng l c c t lõi đ i v i

k t qu ho t đ ng kinh doanh, t đó nuôi d ng và phát tri n nh ng n ng l c c t lõi

nh m đem l i l i th c nh tranh cho mình m t cách b n v ng và nơng cao n ng l c

c nh tranh trên th tr ng n i đ a và t ng b c trên th tr ng qu c t

V i ý t ng mu n đóng góp vƠo công vi c nh n d ng vƠ đánh giá các n ng

l c c t lõi c a các NHTM trong n c trên đ a bàn thành ph TP.HCM nên đ tài nghiên c u này mu n làm rõ v n đ nghiên c u nh sau:

Ngu n l c nào t o nên n ng l c c t lõi và chúng có tác đ ng nh th nào đ n

k t qu ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM?

V i ý t ng nh trên, tên đ tài nghiên c u là:

“N NGă L C C NH TRANH C T LÕI C A NGÂNă HÀNGă TH NGă

(1) Khám phá các ngu n l c lƠ n ng l c c t lõi t o nên l i th c nh tranh b n

 Bài nghiên c u này là s k th a c a các bài nghiên c u khoa h c tr c đơy

v ý t ng nghiên c u v n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p VN; t đó v n

d ng ý t ng và th c hi n nghiên c u v n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p trong m t ngành c th , đó lƠ ngƠnh ngân hàng, do đó, các thang đo đ c s d ng trong nghiên c u nƠy lƠ các thang đo có s n mô hình thang đo có s n này có tính phù h p v i b i c nh nghiên c u m i thì chúng ph i đ c đi u ch nh và b sung bi n quan sát Vì v y, ph ng pháp nghiên c u đ nh tính đ c s d ng v i k thu t th o lu n nhóm nh m xác đ nh các đ c đi m c nh tranh trong l nh v c ngân hàng t i th tr ng VN, vƠ trên c s đó, các thang đo đ c đi u ch nh và b sung

bi n quan sát đ có tính phù h p v i b i c nh nghiên c u m i

 Ph ng pháp đ nh l ng dùng đ ki m đ nh mô hình nghiên c u và gi thuy t nghiên c u T đó, phân tích vƠ đánh giá tác đ ng c a các n ng l c c t lõi

đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM

 Thu th p d li u th tr ng, đ c s d ng b ng ph ng pháp ph ng v n

tr c ti p M t khác, lu n v n còn s d ng ph ng pháp t ng h p, phân tích các thông tin v ho t đ ng kinh doanh đ c công b b i các NHTM nh m đánh giá

ho t đ ng c nh tranh c a các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM

 D li u th tr ng sau khi đ c t ng h p s đ c phân tích th ng kê b ng

ph n m m SPSS 16.0, v i m t s ph ng pháp đ c s d ng nh sau: l p t n su t, phơn tích đ tinh c y Crobach alpha, phân tích nhân t EFA, phân tích h i qui b i

 iăt ng nghiên c u c a đ tƠi lƠ: N ng l c c nh tranh c t lõi;

 Khách th nghiên c u: Các NHTM VN, g m có: ngơn hƠng th ng m i

c ph n (NH TMCP) vƠ ngơn hƠng th ng m i qu c doanh (NH TMQD);

 Ph m vi nghiên c u: các NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM

 iă t ng kh o sát: chuyên gia phơn tích vƠ Ban Lưnh đ o c a các

NHTM VN trên đ a bàn TP.HCM

ánh giá tác đ ng c a n ng l c c nh tranh c t lõi s giúp ích cho các NHTM

nh n th y t m nh h ng c a chúng đ i v i k t qu ho t đ ng kinh doanh Trên c

s đó, các NHTM có th d dƠng h n trong vi c nh n d ng vƠ đ u t phát tri n các ngu n l c t o nên n ng l c c t lõi c ng nh duy trì các l i th c nh tranh v t tr i trong kinh doanh; t đó bi n chúng thƠnh v n hóa doanh nghi p c a đ n v mình đ

m i thƠnh viên đ u hi u rõ vai trò và trách nhi m c a mình trong vi c duy trì và phát tri n nh ng l i th c nh tranh này

Liên quan đ n đ tài nghiên c u n ng l c c nh tranh c a h th ng NHTM,

hi n nay đư có r t nhi u đ tƠi đi sơu vƠo l nh v c này, nh : n ng l c c nh tranh c a NHTM sau khi VN gia nh p WTO; ánh giá n ng l c c nh tranh c a NHTM trên

đ a bàn TP.HCM; Các gi i pháp n ng l c c nh tranh c a NHTM trên đ a bàn TP.HCM Tuy nhiên, h ng nghiên c u v n ng l c c nh tranh c a các NHTM d a trên vi c phân tích các ngu n l c vô hình, nh : n ng l c marketing, n ng l c sáng

t o, đ nh h ng kinh doanh vƠ đ nh h ng h c h i trong l nh v c ngân hàng thì

ch a có m t đ tài nào th c hi n nghiên c u Trong quá trình nghiên c u, tác gi đư

tham kh o m t s đ tƠi có liên quan đ n l nh v c n ng l c c nh tranh c a NHTM

nh sau:

- “N ỉgăệ c c nh traỉhăđ ng c a doanh nghi p Vi ỏăNam” c a TS.Nguy n

ình Th - Nguy n Th Mai Trang, n m 2009 tƠi đư khám phá vƠ đo l ng các

y u t vô hình t o nên n ng l c c nh tranh đ ng c a doanh nghi p trên đ a bàn TP.HCM, t đó đ xu t m t s h ng nuôi d ng và phát tri n ngu n n ng l c

đ ng đ t o l i th c nh tranh cho doanh nghi p trên đ a bàn TP.HCM Tác gi nghiên c u b n y u t t o nên n ng l c đ ng doanh nghi p lƠ đ nh h ng kinh doanh, đ nh h ng h c h i, n ng l c marketing vƠ n ng l c sáng t o và m c đ nh

h ng c a các y u t nƠy đ i v i k t qu kinh doanh c a doanh nghi p K t qu nghiên c u đ c ki m đ nh v i các doanh nghi p trên đ a bàn thành ph H Chí Minh M t khác, nghiên c u này ki m đ nh t ng quát, không phân tích chi ti t vào

t ng ngành ngh kinh doanh c th

-“Cácăgi iăịháịăỉâỉgăcaỊăỉ ỉgăệ c c nh tranh c aăcácăNHăTMCPăỏrêỉăđ a bàỉăTP.HCMăgiaiăđỊ n 2006 – 2015” c a tác gi Phan Ng c T n, n m 2006 Tác

gi đư nghiên c u mô hình lý thuy t v m i quan h gi a các thành ph n n ng l c

c nh tranh c a các NH TMCP và hi u qu kinh doanh, các thành ph n n ng l c

c nh tranh g m có: d ch v , th ng hi u, tài chính, s n ph m, v n trí tu T đó, đánh giá các n ng l c c nh tranh c a các NH TMCP vƠ đ a ra ki n ngh nh m nâng cao n ng l c c nh tranh c a NH TMCP trên đ a bƠn TP.HCM trong giai đo n 2006

– 2015

- “N ỉgăệ c c nh tranh c aăcácăNgâỉăhàỉgăTh ỉgăm i Vi t Nam sau khi

Vi t Nam gia nh p WTO Th c tr ng và gi iăịháị”ă c a tác gi Nguy n Thanh

Phong, n m 2010 Tác gi đư phơn tích vƠ đánh giá th c tr ng n ng l c c nh tranh

c a các NHTM Vi t Nam d a trên phân tích các y u t c nh tranh, nh : n ng l c tài chính, ch t l ng ngu n nhân l c, trình đ công ngh , th ph n, h th ng phân

ph i, phát tri n s n ph m, công tác xây d ng và qu ng bá s n ph m T đó, tác gi

ki n ngh vƠ đ xu t m t s gi i pháp nh m nơng cao n ng l c c nh tranh c a các

NHTM trong b i c nh Vi t Nam th c hi n cam k t v i WTO v m c a hoàn toàn

th tr ng d ch v ngân hàng

Nh v y, đ tài nghiên c u đánh giá tác đ ng c a n ng l c c nh tranh c t lõi

đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM trên đ a bàn TP.HCM đi theo xu

h ng phân tích v n ng l c ch đ ng, n ng l c m o hi m, n ng l c sáng t o, đ nh

h ng h c h i (đƠo t o), ph n ng c nh tranh, đáp ng khách hàng, thích ng môi

tr ng và ch t l ng quan h là không b trùng l p v i các đ tài khác

Ngoài ph n m đ u, n i dung chính c a lu n v n đ c trình bày g m 04

ch ng nh sau:

Ch ng 1: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u

Ph n này gi i thi u v c s lý thuy t v c nh tranh, ngu n l c, n ng l c c nh tranh c t lõi và mô hình nghiên c u

Ch ng 2: Ph ng pháp nghiên c u

Ch ng nƠy trình bƠy ph ng pháp nghiên c u c a đ tài và k t qu nghiên

c u đ nh tính v vi c đi u ch nh thang đo

Ch ng 3: K t qu nghiên c u

Trình bày k t qu nghiên c u, bao g m - k t qu ki m đ nh thang đo vƠ k t

qu ki m đ nh mô hình c ng nh các gi thuy t nghiên c u đư đ ra

Ch ng 4: xu t ý ki n xây d ng vƠ nuôi d ng n ng l c c nh tranh c t lõi

Ph n này trình bày ý ki n đóng góp c a đ tài d a trên k t qu nghiên c u,

nh m xây d ng và nuôi d ng n ng l c c t lõi

Cu i cùng là k t lu n c a đ tài nghiên c u

CH NGă1

C ăS LÝăTHUY TăVÀăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U

Ch ng 1 c a lu n v n gi i thi u v c s lý thuy t v ngu n l c c a doanh nghi p Trên c s này, mô hình nghiên c u đ c xây d ng N i dung chính c a

ch ng nƠy g m có b n ph n chính: (1) Lý lu n v ngu n l c vƠ n ng l c c nh tranh c t lõi; (2) Lý thuy t v ngu n l c và đ c đi m ngu n l c t o ra l i th c nh tranh b n v ng; (3) Ngu n l c n ng l c c nh tranh c t lõi; và (4) mô hình nghiên

c u

1.1.1 Ngu n l c doanh nghi p và n ng l c c nh tranh

 Ngu n l c là gì?

Ngu n l c là tài s n có giá tr - đó lƠ nh ng th có th s d ng nh lƠ nh ng

y u t đ u vƠo đ s n sinh ra nh ng thành qu mong mu n

Ngu n l c có t n t i d i hai d ng - h u hình và vô hình:

+ Ngu n l c h u hình, bao g m ngu n l c v tài chính và v t ch t h u hình Ngu n l c v tƠi chính nh v n t có (d tr ti n m t, tài s n ròng hi n có và b t c tài s n tài chính nào khác) và kh n ng vay v n (m c tín d ng) c a doanh nghi p Ngu n l c v v t ch t h u hình bao g m nh ng tài s n h u hình c a doanh nghi p

có th đem l i l i th v chi phí s n xu t nh qui mô, v trí, tinh vi v k thu t, tính linh ho t c a nhà máy s n xu t, c a trang thi t b , máy móc, nguyên v t li u đ u vƠo, …

+ Ngu n l c vô hình, bao g m nhân l c (nhân viên, ki n th c, kinh nghi m, k

n ng qu n lý, kh n ng tích h p c a nhân viên v i tính linh ho t trong chi n l c, lòng trung thành c a nhân viên, …); công ngh (b ng phát minh sáng ch , b n quy n, bí quy t công ngh , …); và danh ti ng (s h u nhãn hi u n i ti ng v d ch

v , ch t l ng, hình nh công ty, v n hóa doanh nghi p, thi t l p đ c m i quan h

t t v i khách hàng, chính quy n, …)

 Ngu n l c doanh nghi p là gì?

Là s t ng hòa gi a các ngu n l c vô hình và ngu n l c h u hình nh m đ t

đ c m c tiêu (doanh thu hay th ph n) mà doanh nghi p đ ra

 N ng l c ti m tàng

N ng l c ti m tàng là kh n ng k t h p các ngu n l c c a m t doanh nghi p

đ hoàn thành các m c tiêu mong mu n

N ng l c ti m tàng là k t qu c a s t ng tác ph c h p qua l i l n nhau gi a các ngu n l c h u hình vƠ vô hình đ c xác l p trên c s phát tri n, chuy n giao,

trao đ i ho c chia s v thông tin và ki n th c gi a nh ng ng i lao đ ng c a m t công ty

N ng l c ti m tàng tr nên h t s c quan tr ng khi nó đ c k t h p trong

nh ng cách th c đ c đáo, duy nh t và t o ra các l i th c nh tranh có giá tr chi n

l c và có th t n t i đ a đ n n ng l c c nh tranh cho doanh nghi p

1.1.2 N ng l c c nh tranh c t lõi

1.1.2.1 C nh tranh

C nh tranh, hi u theo c p đ doanh nghi p, là vi c đ u tranh ho c giành gi t t

m t đ i th v th ph n, khách hàng hay ngu n l c Tuy nhiên, b n ch t c a c nh tranh ngày nay, không ph i là tiêu di t đ i th , mà chính là doanh nghi p ph i t o ra giá tr gia t ng cao h n đ i th nh m đ th a mãn t t nh t các đòi h i c a khách hàng m c tiêu và t đó khách hƠng có th l a ch n mình mƠ không đ n v i đ i th

c nh tranh (Micheal Porter, 1996)

1.1.2.2 N ng l c c nh tranh

Trong quá trình nghiên c u v c nh tranh, ng i ta đư s d ng khái ni m v

n ng l c c nh tranh N ng l c c nh tranh đ c xem xét các góc đ khác nhau nh

n ng l c c nh tranh qu c gia, n ng l c c nh tranh doanh nghi p… Trong ph m vi

c a lu n v n nƠy, ch y u đ c p đ n đ n n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p

N ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là th hi n th c l c và l i th c a doanh nghi p so v i đ i th c nh tranh trong vi c th a mãn t t nh t các đòi h i c a khách hƠng đ thu l i ngƠy cƠng cao h n (theo m t cách khác, đó lƠ n ng l c t o ra giá tr gia t ng) Nh v y, n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p tr c h t ph i đ c t o ra

t th c l c c a doanh nghi p (hay t nh ng ho t đ ng c th tích h p ngu n l c

c a doanh nghi p) ơy là các y u t n i hàm c a m i doanh nghi p, không ch

đ c tính b ng các tiêu chí v công ngh , tài chính, nhân l c, t ch c qu n tr doanh nghi p… m t cách riêng bi t mà c n đánh giá, so sánh v i các đ i th c nh tranh đang ho t đ ng trong cùng m t l nh v c, cùng m t th tr ng Trên c s so sánh đó, mu n t o nên n ng l c c nh tranh, đòi h i doanh nghi p ph i t o ra và có

đ c nh ng l i th c nh tranh c a riêng mình Nh l i th c nh tranh này, doanh nghi p có th th a mãn t t h n các đòi h i c a khách hàng m c tiêu c ng nh lôi kéo đ c khách hàng c a đ i th c nh tranh (Lê Công Hoàn, 2006)

Th c t cho th y r ng, không m t doanh nghi p nào có kh n ng đáp ng đ y

đ t t c nhu c u c a khách hƠng Th ng thì doanh nghi p có l i th v m t này và

có h n ch v m t khác Vì v y, v n đ quan tr ng là doanh nghi p ph i nh n bi t

đ c đi u này và c g ng phát huy t t nh ng đi m m nh mƠ mình đang có th đáp

ng t t nh t nh ng đòi h i c a khách hàng Nh ng đi m y u vƠ đi m m nh bên trong doanh nghi p đ c bi u hi n thông qua các ho t đ ng ch y u c a doanh nghi p nh : marketing, tƠi chính, s n xu t, nh n s , qu n tr , h th ng thông tin…

T đó có th th y, khái ni m n ng l c c nh tranh là m t khái ni m đ ng, đ c

c u thành b i nhi u y u t và ch u s tác đ ng c a c môi tr ng vi mô vƠ v mô

M t s n ph m có th n m nay đ c đánh giá lƠ có n ng l c c nh tranh, nh ng n m sau ho c n m sau n a l i không còn có kh n ng c nh tranh n u không gi l i th

c nh tranh

V y, n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là kh n ng doanh nghi p t o ra giá tr gia t ng nh m đáp ng t t nh t nhu c u khách hƠng, đ ng th i t o ra l i th

c nh tranh cho doanh nghi p; nó đ c c u thành b i nhi u y u t và ch u tác đ ng

c a môi tr ng kinh doanh

C.K.Prahalad và Gary Hamel (1990) đư đ a ra hình t ng m t cái cây v i b

r lƠ n ng l c c t lõi, thân và cành và s n ph m c t lõi N ng l c c t lõi là s h p

nh t, gom t t t c công ngh và chuyên môn c a doanh nghi p vào thành m t tr ng

đi m, m t m i nh n nh t quán Nhi u ý ki n cho r ng, doanh nghi p nên xác đ nh

và t p trung vào ba ho c b n n ng l c c t lõi đ t o ra l i th c nh tranh c a riêng mình, tuy nhiên, đi u nƠy th ng r t d b xói mòn b i nh ng hƠnh đ ng b t ch c

c a đ i th M t khác, n ng l c c t lõi là n ng l c c nh tranh nên c ng ch u s tác

đ ng b i nh ng thay đ i c a môi tr ng kinh doanh Do đó, các n ng l c c t lõi

ph i có s khác bi t (Prahalad & Hamel 1990)

S khác bi t c a n ng l c c t lõi đ c th hi n ch - Giá tr mà nó t o ra có tính b n v ng và có kh n ng thích ng v i nh ng thay đ i c a môi tr ng kinh doanh đ t o ra l i th c nh tranh cho doanh nghi p - đi u nƠy có ngh a lƠ, n ng l c

c t lõi đ nh d ng và k t h p l i các ngu n l c c a doanh nghi p đ thích ng v i

nh ng bi n đ ng c a môi tr ng kinh doanh Vì v y, các n ng l c c t lõi có s khác bi t không d dàng b t ch c, r t t n kém đ t o ra nó, nh t lƠ khi các n ng

l c c t lõi đó có tính ch t n ng đ ng, không ng ng bi n hóa (John Kay 1993)

V y, n ng l c c nh tranh c t lõi là nh ng kh n ng tích h p và đ nh d ng l i

nh ng ti m n ng c a doanh nghi p đ đáp ng v i thay đ i c a môi tr ng kinh

doanh (Teece & ctg 1997); kh n ng đó đem l i l i ích cho khách hàng, t o ra l i

th c nh tranh và đem l i hi u qu kinh doanh cho doanh nghi p (Eisenhardt &

Martin 2000)

1.1.3 L i th c nh tranh và giá tr gia t ng

Khi m t doanh nghi p có đ c l i th c nh tranh, doanh nghi p đó s có cái

mƠ các đ i th khác không có, ngh a lƠ doanh nghi p ho t đ ng t t h n đ i th ,

ho c lƠm đ c nh ng vi c mƠ các đ i th khác không th lƠm đ c L i th c nh tranh là nhân t c n thi t cho s thành công và t n t i lâu dài c a doanh nghi p M t khác, mu n t o nên n ng l c c nh tranh, đòi h i doanh nghi p ph i t o ra và có

đ c nh ng l i th c nh tranh c a riêng mình Do v y mà các doanh nghi p đ u

mu n c g ng phát tri n l i th c nh tranh, tuy nhiên đi u nƠy th ng r t d b xói mòn b i nh ng hƠnh đ ng b t ch c c a đ i th

Mu n t o ra l i th c nh tranh thì doanh nghi p ph i t o ra giá tr cho khách hàng b ng cách t o ra giá tr gia t ng cho s n ph m hay d ch v c a doanh nghi p

1.1.3.2 Giá tr gia t ng

Trong v n đ c nh tranh, giá tr là m c ti n mƠ ng i mua s n lòng thanh toán cho nh ng s n ph m mà doanh nghi p cung c p Giá tr đ c đo l ng b ng t ng doanh thu, ph n ánh s đi u ti t giá c c a s n ph m và s l ng đ n v s n ph m

có th bán ra c a doanh nghi p K t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p có

l i nhu n n u giá tr mà h đi u ti t (đ c bi u hi n là giá c ) v t quá các chi phí liên quan đ n vi c t o ra s n ph m Do đó, t o ra các giá tr cho ng i mua v i chi phí th p h n giá tr đó lƠ m c tiêu c a m i chi n l c

Hai đi u ki n c b n đ xác đ nh l i nhu n c a doanh nghi p có th thu đ c là: giá tr mƠ ng i tiêu dùng đánh giá v s n ph m hay d ch v và chi phí s n xu t

c a doanh nghi p Ng i tiêu dùng đánh giá s n ph m càng cao, doanh nghi p càng

có th bán s n ph m v i giá cao h n Tuy nhiên, th tr ng có tính c nh tranh và do giá tr mà m i cá nhơn đánh giá s n ph m khác nhau nên doanh nghi p bao gi

c ng bán v i giá th p h n so v i giá tr mƠ ng i tiêu dùng đ t ra đ có th đ l i

m t chút “th ng d cho ng i tiêu dùng”

Khi áp l c c nh tranh trên th tr ng càng l n thì th ng d cho ng i tiêu dùng cƠng cao vƠ ng c l i Doanh nghi p có th lƠm t ng giá tr gia t ng c a s n

ph m b ng cách gi m chi phí s n xu t (C) hay làm cho s n ph m tr nên h p d n

h n trong con m t c a ng i tiêu dùng thông qua các m u thi t k đ p, t ng c ng các ch c n ng vƠ ch t l ng s n ph m (ngh a lƠ, lƠm t ng V) M t khi ng i tiêu dùng đánh giá v giá tr s n ph m cao h n, h s s n lòng mua v i giá cao h n (P

t ng) Nh v y, kh n ng sinh l i c a doanh nghi p s t ng khi doanh nghi p có th

t o giá tr gia t ng thêm cho s n ph m b ng cách gi m chi phí (gi m C) và/ho c t o

s khác bi t cho s n ph m hay d ch v (t ng V)

1.1.3.3 Chu i giá tr

M i doanh nghi p là m t chu i giá tr đ c t p h p t m t lo t các ho t đ ng

t o giá tr khác nhau t s n xu t, marketing, nghiên c u và phát tri n (R&D), ngu n nhân l c, … cho t i c s h t ng c a doanh nghi p, và có th chia thành hai nhóm: các ho t đ ng c b n và các ho t đ ng h tr Các ho t đ ng trong chu i giá tr t o

V - P

P - C

V = Giá tr ng i tiêu dùng s n lòng tr (Customer Value)

P = Giá th tr ng (Market Price)

C = Chi phí s n xu t (Cost of Product) V-P = Th ng d cho ng i tiêu dùng (Customer Surplus)

P-C = L i nhu n (Profit) V-C = Giá tr gia t ng (Added Value)

giá tr b ng cách gi m chi phí (gi m C) và/ho c t o ra s khác bi t (t ng V) cho s n

ph m hay d ch v c a doanh nghi p Trong ph m vi c a đ tài này, b n nhóm ho t

đ ng giá tr đ c đ c p t i, đó lƠ: n ng l c Marketing, n ng l c sáng t o, đ nh

h ng h c h i vƠ đ nh h ng kinh doanh C th :

 N ng l c sáng t o liên quan đ n vi c thi t k và ch t o s n ph m Ch c

n ng nƠy có th t o giá tr cho s n ph m theo c hai cách, gi m C vƠ t ng V Tr c

h t, thông qua vi c thi t k ra nh ng m u s n ph m v t tr i, n ng l c sáng t o có

th nơng cao tính n ng s n ph m, làm cho chúng h p d n h n đ i v i ng i tiêu dùng (lƠm t ng V) N ng l c sáng t o c ng có th góp ph n nâng cao hi u qu s n

xu t, nh đó chi phí s n xu t gi m (gi m C);

 N ng l c Marketing có th t o ra giá theo nhi u cách khác nhau Thông qua

vi c cung c p ph ng ti n đ khách hàng mua s n ph m, thúc đ y h mua hàng và

đ nh v nhãn hi u s n ph m, marketing có th lƠm t ng giá tr s n ph m trong m t

ng i tiêu dùng (t ng V), nh đó doanh nghi p có th bán hàng v i giá cao h n Marketing còn giúp tìm hi u nhu c u khách hàng và thông tin th tr ng đ thi t k

s n ph m đáp ng nhu c u khách hàng và có tính c nh tranh trên th tr ng

 nh h ng h c h i liên quan đ n vi c đƠo t o ngu n nhân l c, b o đ m

ngu n nhân l c có đ k n ng vƠ ki n th c ngành ngh , t đó t o đi u ki n cho nhân viên có th làm vi c v i hi u qu cao, k t qu là chi phí s n xu t gi m (gi m C) S n ng đ ng, sáng t o c a ngu n nhân l c góp ph n t o ra s n ph m d ch v khác bi t, lƠm t ng giá tr s n ph m d ch v (t ng V) nh h ng h c h i (đƠo t o) còn đ m b o các nhơn viên đ c hu n luy n, đ c khuy n khích vƠ đ c t ng

th ng đ y đ cho công vi c t o giá tr cho s n ph m c a doanh nghi p

 nh h ng kinh doanh h tr cho toàn b các ho t đ ng c a doanh nghi p,

góp ph n t ng c ng hi u qu c a t t c các ho t đ ng t o giá tr khác trong doanh nghi p

1.2 LÝ THUY T V NGU N L C DOANH NGHI P VÀ Că I M

NGU N L C T O L I TH C NH TRANH B N V NG

1.2.1 M t s tr ng phái v c nh tranh

Có nhi u quan đi m v c nh tranh, bao g m c nh tranh theo tr ng phái kinh

t h c t ch c công nghi p (Industrial organization economics - g i t t là IO), kinh

t h c Chamberlin (Chamberlinian economics), và kinh t h c Schumpeter (Schumpeterian economics) C th :

Mô hình kinh t t ch c IO: là mô hình c nh tranh đ c t ng quát hóa thông qua m i quan h gi a c c u ngành (Structure of industry), v n hành hay chi n l c (Conduct/strategy) c a doanh nghi p và hi u qu kinh doanh (Performance) c a ngành, còn g i là mô hình SCP (Structure -> Conduct -> Performance Paradigm)

i m then ch t c a mô hình IO là hi u qu kinh doanh ph thu c ch y u vƠo c

c u c a ngành mà các doanh nghi p đang c nh tranh C c u c a ngành quy t đ nh hành vi (chi n l c) c a doanh nghi p vƠ đi u này s d n đ n hi u qu kinh doanh ngành (Barney 1986; Porter 1981)

Mô hình Chamberlin: là mô hình c nh tranh đ c quy n, t p trung vào s khác

bi t c a s n ph m và d ch v C nh tranh đ c quy n trong kinh t h c Chamberlin chú tr ng gi i thích chi n l c (Conduct) c a doanh nghi p và hi u qu kinh doanh (Performance) trong c nh tranh Kinh t h c Chamberlin b t đ u thông qua vi c t p trung vƠo n ng l c đ c bi t c a doanh nghi p và ti p theo lƠ theo dõi tác đ ng c a

s khác bi t này vào chi n l c và hi u qu kinh doanh mà doanh nghi p theo đu i

C nh tranh trong ngành d a vào s khác bi t c a các doanh nghi p vƠ đơy chính lƠ ngu n l c t o ra l i th c nh tranh c a doanh nghi p H n n a, chi n l c c a doanh nghi p làm thay đ i c c u c a ngành (Barley 1986) C ng c n chú ý thêm là – trong mô hình c nh tranh Chamberlin, doanh nghi p v n t p trung vào m c tiêu

t i đa hóa l i nhu n thông qua vi c xác đ nh doanh thu biên t b ng v i chi phí biên

t Tuy nhiên, n u thành công trong khác bi t s đem l i l i nhu n v t m c Vì

v y, chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p đóng vai trò quan tr ng thông qua

vi c t n d ng hi u qu ngu n l c khác bi t c a doanh nghi p

Mô hình Schumpeter - Lý thuy t c nh tranh đ ng: Mô hình c nh tranh trong

IO giúp ta n m b t đ c cách th c doanh nghi p đ t đ c l i th c nh tranh thông qua vi c xác đ nh v trí phù h p c a doanh nghi p d a vƠo c c u c a ngành mình đang kinh doanh vƠ l a ch n chi n l c kinh doanh phù h p v i c c u ngƠnh đó Tuy nhiên, kinh t h c t ch c IO phân tích c nh tranh trong đi u ki n cân b ng c a

th tr ng - nhìn các ngành tr ng thái cân b ng Trái ng c v i đi u này, kinh t

h c Schumpeter (1942), d a trên c s c a tr ng phái kinh t h c Áo, nh n m nh vào quá trình bi n đ ng c a th tr ng d ng đ ng Doanh nghi p đ t đ c l i th

c nh tranh nh vào kh n ng khám phá vƠ hƠnh đ ng sáng t o (Grimm & ctg 2006)

M t khác, c nh tranh trong kinh t h c Áo nh n m nh vai trò c a tri th c và h c h i trong th tr ng c nh tranh đ ng Tri th c liên t c thay đ i s d n đ n th tr ng thay đ i s d n đ n th tr ng thay đ i và s thay đ i này t o ra b t cân b ng th

tr ng i u nƠy đem l i c h i m i v l i nhu n cho doanh nghi p

Nh v y, s khác bi t c a doanh nghi p trong mô hình Chamberlin, IO và Schumpeter lƠ c s cho lý thuy t ngu n l c c a doanh nghi p đ c phát tri n sau này

1.2.2 Lý thuy t v ngu n l c

Nh đư gi i thi u, lý thuy t v c nh tranh trên c s kinh t h c IO th ng

d a trên ti n đ là các doanh nghi p trong cùng m t ngƠnh có tính đ ng nh t cao v

m t ngu n l c và chi n l c kinh doanh h s d ng l a ch n chi n l c kinh doanh, doanh nghi p c n ph i phơn tích môi tr ng và tìm ngu n l c c n thi t đ

th c hi n chi n l c Nh v y, các doanh nghi p đ u có cùng ngu n l c, hay cùng

có th ti p c n đ c v i ngu n l c c n thi t đ th c hi n chi n l c theo đu i (Barney 1986) H n n a, lý thuy t c nh tranh d a vào s khác bi t cho r ng l i th

c nh tranh c a các doanh nghi p trong cùng m t ngƠnh th ng không th t n t i lâu dài vì chúng có th d dàng b các đ i th c nh tranh b t ch c, ho c mua bán trên

th tr ng đ u vào Vì v y, các ti n đ trên phù h p đ phân tích vai trò c a môi

tr ng đ i v i hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p Hay nói cách khác, các lý thuy t c nh tranh này t p trung chính vƠo tác đ ng c a môi tr ng h n lƠ các thu c tính khác bi t c a doanh nghi p vào v trí c nh tranh c a doanh nghi p Lý thuy t

v ngu n l c c a doanh nghi p ra đ i t p trung vào phân tích c nh tranh d a vào các y u t bên trong – ngu n l c – c a doanh nghi p

Lý thuy t v ngu n l c cho r ng ngu n l c c a doanh nghi p chính là y u t quy t đ nh đ n l i th c nh tranh và hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p (Wernerfelt 1984) Khác v i mô hình n m áp l c c nh tranh c a Porter (1980), lý thuy t ngu n l c v c nh tranh t p trung vào các y u t bên trong c a doanh nghi p

Lý thuy t v ngu n l c c a doanh nghi p d a vào ti n đ là các doanh nghi p trong cùng m t ngƠnh th ng s d ng nh ng chi n l c kinh doanh khác nhau

H n n a, doanh nghi p này không th d dàng sao chép chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p khác vì chi n l c kinh doanh c a m t doanh nghi p đ c xây d ng

d a trên chính ngu n l c c a doanh nghi p Lý thuy t ngu n l c c a doanh nghi p

là khung nghiên c u lý thuy t đư đ c ng d ng trong nhi u l nh v c khác nhau c a ngành kinh t và qu n tr, nh trong marketing, qu n tr ngu n nhân l c, kinh doanh

qu c t , … c bi t, lý thuy t v ngu n l c c a doanh nghi p đư tr thành m t

tr ng phái nghiên c u trong qu n tr chi n l c

Nh v y, lý thuy t ngu n l c - t p trung vào n i l c c a doanh nghi p – b sung cho lý thuy t v c nh tranh d a trên kinh t h c IO S khác bi t c a doanh nghi p trong mô hình Chamberlin, IO vƠ Schumpeter lƠ c s cho lý thuy t ngu n

l c c a doanh nghi p Tuy nhiên, lý thuy t v ngu n l c c ng gi ng v i mô hình

c nh tranh Chamberlin và IO đi m – d a trên s cân b ng, không t p trung vào quá trình đ ng c a th tr ng, hay nói cách khác là nó không nh n m nh đ n quá trình bi n đ ng c a th tr ng d ng đ ng (Grimm CM, Lee H & Smith KG, 2006)

M t khác, lý thuy t ngu n l c doanh nghi p liên t c đ c phát tri n (Barney

& ctg 2001), đ c bi t lƠ nó đ c m r ng trong th tr ng đ ng và hình thành nên

lý thuy t n ng l c đ ng – hay còn g i là n ng l c c t lõi (theo cách g i riêng c a đ tài này) N ng l c c t lõi lƠ c s t o ra l i th c nh tranh b n v ng vƠ đem l i hi u

qu kinh doanh c a doanh nghi p (Eisenhardt & Martin 2000) Vì v y, doanh nghi p ph i luôn n l c xác đ nh, nuôi d ng, phát tri n và s d ng n ng l c c t lõi

m t cách có hi u qu , thích ng v i s thay đ i c a th tr ng đ đem l i l i th

c nh tranh cho mình m t cách sáng t o

Ngu n l c có th tr thƠnh n ng l c c t lõi và t o ra l i th c nh tranh là

nh ng ngu n l c th a mãn tiêu chí VRIN (có giá tr , hi m, khó thay th , và khó b

b t ch c) Lý thuy t nƠy đ c xem là m t lý thuy t m i v ngu n l c doanh nghi p

1.2.3 c đi m ngu n l c t o l i th c nh tranh b n v ng

Theo Barney (1991), m t ngu n l c t o nên l i th c nh tranh b n v ng cho doanh nghi p trong c nh tranh ph i th a mãn 04 đi u ki n sau: (1) giá tr , (2) hi m, (3) khó b t ch c, (4) không th thay th , đ c g i t t là VRIN (Valuable, Rare, Inimitable, Non-substitutable)

1.2.3.1 Ngu n l c có Giá tr - Value

Ngu n l c có giá tr s mang đ n l i th c nh tranh cho doanh nghi p, ngu n

l c đó ph i cho phép doanh nghi p th c hi n đ c các chi n l c kinh doanh c i thi n n ng su t và hi u qu ho t đ ng c a công ty (efficiency and effectiveness) (theo Barney, 1991) T đó giúp cho doanh nghi p t n d ng đ c c h i và trung

l p các m i đe d a hi n h u trong môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p

1.2.3.3 Ngu n l c Khó b t ch c – Inimitable

Theo Lippman & Rumelt (1982) và Barney (1986a,1986b), ngu n l c khó b

b t ch c khi có m t trong ba ho c c ba nhân t sau (a) doanh nghi p có đ c ngu n l c đó nh vào m t s đi u ki n x y ra m t th i đi m đ c bi t nƠo đó, (b)

m i liên h gi a nh ng ngu n l c đó v i n ng l c c nh tranh c a công ty m t cách

ng u nhiên, (c) ngu n l c đó có liên quan đ n m t hi n t ng xã h i, v t quá kh

n ng ki m soát và nh h ng c a doanh nghi p

1.2.3.4 Ngu n l c Khó thay th - Non substitutable

Yêu c u quan tr ng đ i v i ngu n l c c a doanh nghi p đ ngu n l c đó t o ra

l i th c nh tranh cho doanh nghi p đó lƠ nh ng ngu n l c khó b thay th b ng

nh ng ngu n l c có giá tr thay th t ng đ ng v m t chi n l c (Barney, 1991)

Kh n ng thay th di n ra d i hai hình th c, tr c tiên, ngu n l c đó không th b t

ch c đ c nh ng có th đ c thay th b ng m t ngu n l c t ng t khác mà nó cho phép doanh nghi p s d ng ngu n l c t ng t này v n th c hi n đ c các chi n l c c a doanh nghi p (Barney & Tyler, 1990) Hình th c th hai là nhi u ngu n l c khác nhau có th là thay th mang tính chi n l c i v i doanh nghi p này, ngu n l c A (ví d là l c l ng lưnh đ o tƠi n ng) (Zucker, 1977) lƠ ngu n l c

đ c tr ng mƠ doanh nghi p khác không có đ c, nh ng doanh nghi p B v n có th

m nh đ i v i ngu n l c B (ví d đó lƠ kh n ng lên k ho ch r t t t) c a mình và t

đó ngu n l c B c a doanh nghi p B v n có th c nh tranh v i ngu n l c A c a doanh nghi p A (Pearce, Freeman & Robinson, 1987)

1.3 NGU Nă N NGă L C C NH TRANH C T LÕI VÀ K T QU HO T

vi c a doanh nghi p (Cyer & March 1992), m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p

có th là l i nhu n, t ng tr ng th ph n, doanh thu hay là các m c tiêu v chi n

l c, và k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p đ c đánh giá d a trên

m c đ đ t đ c các m c tiêu đó (Hult & ctg 2004)

1.3.2 Ngu n n ng l c c nh tranh c t lõi

Nh đư trình bƠy, n ng l c c t lõi lƠ c s t o ra l i th c nh tranh vƠ đem l i

hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p Vì v y, n ng l c c t lõi có tác đ ng đ n k t

qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

có n ng l c c t lõi thì doanh nghi p ph i có nh ng ngu n l c th a mãn tiêu chí VRIN (có giá tr , hi m, khó thay th , và khó b b t ch c)

M t khác, ngu n l c c a doanh nghi p có th t n t i d i hai d ng: vô hình và

h u hình Trong đó, ngu n l c vô hình th ng khó phát hi n vƠ đánh giá nh ng chúng th ng t o ra l i th c nh tranh và th a mưn đi u ki n VRIN nên chúng

th ng th ng đ c xem là ngu n n ng l c c t lõi c a doanh nghi p

Theo nghiên c u v n ng l c c nh tranh đ ng c a doanh nghi p Vi t Nam (Nguy n ình Th & Nguy n Th Mai Trang, 2009), nh ng ngu n l c vô hình có

nh ng y u t (hay n ng l c) t o nên n ng l c c nh tranh c t lõi và có tác đ ng đ n

k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p bao g m 04 ngu n nh sau:

Marketing là ch c n ng có trách nhi m th a mãn nhu c u c a khách hƠng đ

đ t đ c m c tiêu c a doanh nghi p (Kotler 2006) Vì v y, ch c n ng marketing

c a doanh nghi p đ c th hi n thông qua vi c theo dõi liên t c và ph n ng v i

nh ng thay đ i c a th tr ng bao g m: khách hƠng, đ i th c nh tranh và môi

tr ng v mô (Hamburg & ctg 2007; Kotler & ctg 2006; Li & Calatone 1998)

th c hi n ch c n ng nƠy, doanh nghi p ph i ch đ ng thu th p thông tin v khách hƠng, đ i th c nh tranh vƠ môi tr ng v mô t nhi u ngu n khác nhau Vi c ch

đ ng thu th p d li u và thông tin t nhi u ngu n khác nhau, sau đó phơn tích vƠ

bi n chúng thành tri th c lƠm c s cho vi c đ a ra các quy t đ nh kinh doanh (Nonaka & Takeuchi 1995) Tri th c này g i là tri th c marketing (Deluca & Auahene Gima 2007; Krasnikow & Jayachandra 2008; Li & Calatone 1998; Guenzi

& Troilo 2008) Khi ngành marketing chuy n h ng t mô hình marketing 4P sang

mô hình marketing m i quan h thì marketing là quá trình thi t l p, duy trì và c ng

c các m i quan h v i khách hƠng vƠ các đ i tác có liên quan đ th a mãn m c tiêu c a các thành viên trong m i quan h ” (Gronroos 1994) Do v y, ch t l ng

c a các m i quan h v i khách hƠng vƠ các đ i tác có liên quan đóng vai trò quan

tr ng trong vi c đánh giá n ng l c marketing c a doanh nghi p

Ch t l ng m i quan h đ c th hi n thông qua nhi u thành ph n khác nhau

nh lƠ: m c đ cam k t th c hi n nh ng th a thu n, m c đ tin t ng l n nhau,

m c đ t i thi u hóa các hành vi l i d ng l n nhau và m c đ th a mãn c a các bên trong m i quan h đ c thi t l p (Nguyen 2002; Nguyen & ctg 2004) M t khác,

ch t l ng m i quan h c ng có th đ c đánh giá thông qua s n l c c a doanh nghi p trong vi c thi t l p nh ng m i quan h t t v i các đ i tác kinh doanh c a mình Thi t l p và duy trì m i quan h v i các đ i tác kinh doanh có ch t l ng t t

là trung tâm c a ho t đ ng marketing c a doanh nghi p trong giai đo n c nh tranh chuy n h ng t c nh tr nh gi a các doanh nghi p sang c nh tr nh b ng marketing

gi a các doanh nghi p (Nguy n ình Th & Nguy n Th Mai Trang 2007)

Trên c s nh ng lý lu n trên, n ng l c marketing đ c xây d ng v i b n

n ng l c c b n nh sau:

1 áp ng khách hàng: th hi n quan kh n ng ph n ng c a doanh nghi p

v i nh ng thay đ i v nhu c u c a khách hàng (Homburg & ctg 2007, Mengue & Auh 2006; White & ctg 2003)

2 Ph n ng v i đ i th c nh tranh, g i t t là ph n ng c nh tranh, th hi n s

ph n ng c a doanh nghi p đ i v i các ho t đ ng kinh doanh c a đ i th (Homburg & ctg 2007; Menguc & Auh 2006; White & ctg 2003)

3 Thích ng v i môi tr ng v mô, g i t t là thích ng môi tr ng, th hi n

vi c doanh nghi p theo dõi s thay đ i c a môi tr ng v mô đ n m b t c

h i và rào c n kinh doanh (Srivastava & ctg 2001; Zahra & ctg 1999)

4 Ch t l ng m i quan h v i đ i tác, g i t t là ch t l ng quan h , th hi n

m c đ doanh nghi p đ t đ c ch t l ng m i quan h v i khách hàng, nhà cung c p, nhà phân ph i và các c p chính quy n có liên quan (Krasnikov & Jayachandran 2008; Nguyen & ctg 2004; Srivastava & ctg 2001)

Lý thuy t đ nh h ng th tr ng c ng ch ra r ng , đáp ng v i s thay đ i c a khách hƠng, đ i th c nh tranh vƠ môi tr ng v mô lƠ đi m then ch t d n đ n s thành công c a doanh nghi p (có giá tr) áp ng th tr ng là m t y u t v n hóa

c a doanh nghi p mà không ph i t t c doanh nghi p nƠo c ng có đ c (hi m) và

m i doanh nghi p d a vào ngu n l c c a mình đ u có cách th c đáp ng khác nhau; doanh nghi p này không th b t ch c doanh nghi p khác đ c (không th d dàng b t ch c đ c) Tuy nhiên, n u không đáp ng đ c s thay đ i c a th

th ng thì doanh nghi p s b đƠo th i (không th thay th đ c) Vì v y, n ng l c đáp ng th tr ng th a mãn các thu c tính VRIN nên nó là y u t t o nên n ng l c

c t lõi c a doanh nghi p

K t qu c a các nghiên c u tr c đơy cho th y n ng l c đáp ng th tr ng tác

đ ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p L y ví d , nghiên c u

c a Homburg & ctg (2007) cho th y đáp ng khách hƠng vƠ đáp ng c nh tranh tác

đ ng cùng chi u v i k t qu kinh doanh Nghiên c u c a Nguyen & Barrett (2006, 2007) và Nguyen & ctg (2006) cho th y đáp ng th tr ng (m t thành ph n c a

đ nh h ng th tr ng) có tác đ ng vào k t qu ho t đ ng kinh doanh vì đáp ng th

tr ng liên h ch t ch v i quá trình thu th p thông tin t nhi u ngu n khác nhau và

t đó có th đ c chuy n đ i và s d ng thông tin ph c v m c tiêu ra quy t đ nh

c a doanh nghi p (Nguyen 2007; Nguyen & ctg 2006)

T ng t nh kh n ng đáp ng th tr ng, ch t l ng m i quan h có quan h

v i k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p (hi m và có giá tr ) Th c ti n

đư cho th y l i nhu n c a doanh nghi p ch y u t khách hàng hi n có, tuy nhiên, không ph i doanh nghi p nƠo c ng có th th c hi n đ c (không th thay th và b t

ch c đ c) L y ví d , nghiên c u c a Nguyen & ctg (2004, 2007) cho th y ch t

l ng m i quan h tác đ ng tr c ti p đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Vì v y, ch t l ng m i quan h th a mãn các tiêu chí VRIN và là y u t t o nên n ng l c c t lõi c a doanh nghi p

Nh v y, b n y u t n ng l c thu c ho t đ ng marketing đ u đ t tiêu chu n VRIN Hay nói cách khác, b n y u t n ng l c thu c ho t đ ng marketing - áp

ng khách hàng; Ph n ng c nh tranh; Thích ng môi tr ng; Ch t l ng quan h -

là nh ng y u t t o thƠnh n ng l c c t lõi cho doanh nghi p và có tác đ ng đ n k t

qu ho t đ ng kinh doanh

1.3.2.2 nh h ng h c h i

nh h ng h c h i là ho t đ ng đƠo t o ngu n nhân l c c a doanh nghi p đ

t o ra tri th c và ng d ng tri th c vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nh m nâng cao l i th c nh tranh c a doanh nghi p nh h ng h c h i bao g m 3 thành ph n chính (Sinkula & ctg 1997):

1 Cam k t c a doanh nghi p v i vi c đƠo t o ngu n nhân l c trong công ty:

đi u này ph n ánh giá tr v n hóa c a doanh nghi p thông qua s n l c hình thƠnh v n hóa h c h i trong doanh nghi p Quá trình h c h i c a m i thành viên trong doanh nghi p lƠ quá trình đ u t vƠ lƠ m t đ ng l c t o nên l i th

c nh tranh đ t n t i và phát tri n;

2 Chia s t m nhìn v i các thành viên trong công ty: Các thành viên đ c chia

s v t m nhìn và m c tiêu đ cùng nhau n l c, ph n đ u đ t đ c chúng;

3 Có xu h ng c i m trong ho t đ ng qu n tr đi u hành: Doanh nghi p luôn đánh giá l i giá tr , ni m tin đư đ c thi t l p và ch p nh n nh ng thay đ i

K t qu c a nh ng nghiên c u tr c đơy (vd, Celuch & ctg 2002; Sinkula & ctg 1997) cho th y: đ nh h ng h c h i có tác đ ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p và không có nhi u doanh nghi p s n sàng theo đu i xu

h ng đƠo t o nhân viên c a mình Nh v y, đ nh h ng h c h i có giá tr đ i v i doanh nghi p, nh ng hi n t i r t ít doanh nghi p có đ nh h ng h c h i (đi u này

đ ng ngh a lƠ nó có giá tr và khan hi m) (Hult & ctg 2004; Nguyen & Barrentt 2007) M t khác, đ đ t đ c m c đ h c h i cao thì m i thành viên trong doanh nghi p, t ban qu n tr c p cao đ n các cán b công nhân viên c n ph i có nh n

th c đ c r ng – đinh h ng h c h i lƠ đi u ki n tiên quy t đ t n t i và phát tri n doanh nghi p (Nonaka & Takeuchi 1995; Sinkula & ctg 1997) i u này cho th y,

đ nh h ng h c h i là m t y u t không d dàng b t ch c hay thay th đ c V y,

đ nh h ng h c h i trong doanh nghi p th a mãn tiêu chí VRIN nên nó là m t n ng

l c c nh tranh c t lõi c a doanh nghi p

M t khác, đ nh h ng h c h i có tác đ ng đ n k t qu đ ng ho t kinh doanh

vì nó có liên quan đ n vi c phát tri n tri th c m i thông qua chính sách đƠo t o nhân viên c a doanh nghi p vƠ đem l i l i th c nh tranh cho doanh nghi p (Hult & ctg 2004; Sinkula & ctg 1997; Wu & Cavusgill 2006)

1.3.2.3 nh h ng kinh doanh

Theo các nghiên c u tr c đơy, đ nh h ng kinh doanh bao g m hai thành

ph n chính nh sau:

1 N ng l c ch đ ng trong kinh doanh, g i t t lƠ n ng l c ch đ ng: lƠ n ng

l c c a doanh nghiêp trong vi c d báo nh ng thay đ i v nhu c u c a th

tr ng (trong t ng lai) vƠ kh n ng ch đ ng đáp ng v i nh ng yêu c u này

2 N ng l c ch p nh n m o hi m trong kinh doanh, g i t t lƠ n ng l c m o

hi m: là kh n ng doanh nghi p đ xu t v s n xu t s n ph m m i, quá trình

s n xu t m i hay nh ng ý t ng m i đ làm t ng l i th c nh tranh c a doanh nghi p

Khi m t doanh nghi p xem đ nh h ng kinh doanh là v n đ quan tr ng đ doanh nghi p c nh tranh và t n t i trên th tr ng thì luôn luôn ch đ ng theo dõi

th tr ng đ phát hi n nh ng c h i và nh ng thách th c; chính đi u nƠy lƠm t ng

kh n ng đáp ng th tr ng c a doanh nghi p M t khác, các doanh nghi p có đ nh

h ng kinh doanh cao luôn ch đ ng và đi đ u trong vi c đ xu t c ng nh th c

hi n các ý t ng kinh doanh m i, các ph ng th c s n xu t m i nh m t o ra l i th tiên phong trong c nh tranh; Nh v y, n ng l c ch đ ng vƠ n ng l c ma hi m là

nh ng ngu n l c có giá tr , hi m, không th thay th và không d dàng b t ch c (th a mưn tiêu chí VRIN) Do đó, n ng l c ch đ ng vƠ n ng l c m o hi m là

nh ng y u t quan tr ng lƠm thay đ i n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p (Covin

& Miles 1999; Hult & ctg 2004) vƠ có tác đ ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh

vì nó t o ra l i th tiên phong (Wiklund 1999; Keh & ctg 2007; Smart & Conant 1994)

1.3.2.4 N ng l c sáng t o

N ng l c sáng t o là ph ng ti n đ đ t đ c nh ng c i ti n m i và phát minh

m i cho doanh nghi p

N ng l c sáng t o th hi n s mong mu n c a doanh nghi p trong vi c kh c

ph c nh ng l l i, thói quen không còn phù h p v i c nh tranh vƠ theo đu i nh ng

ý t ng kinh doanh sáng t o m i phù h p v i nh ng yêu c u c a c nh tranh (Hult

& ctg 2004; Menguc & Auh 2006) N ng l c sáng t o b t ngu n t vi c ph n ng

c a doanh nghi p v i nh ng thay đ i c a môi tr ng bên ngoƠi c ng nh bên trong doanh nghi p, m t khác, n ng l c sáng t o có th b t ngu n t m c tiêu l i th tiên phong c a doanh nghi p đ d n đ u th tr ng Khi môi tr ng kinh doanh thay

đ i, doanh nghi p ph i có n ng l c sáng t o đ t o ra nh ng thay đ i thích h p đ duy trì l i th c nh tranh trên th tr ng vƠ lƠm t ng k t qu ho t đ ng kinh doanh

c a doanh nghi p (Daman pour 1991; Hult & ctg 2004; Porter 1990) Vì v y, n ng

l c sáng t o là y u t th a mãn tiêu chí VRIN (có giá tr , hi m, không th thay th

và không d dàng b t ch c) và có tác đ ng đ n k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

D a lý thuy t m i v ngu n l c c a doanh nghi p và phân tích ngu n n ng l c

c nh tranh c t lõi c a doanh nghi p đư đ c trình bƠy trên đơy Mô hình nghiên c u

Ch à ng quan h

Hình 1.2: Mô hình nghiên c u

CH NGă2

Ch ng 2 c a lu n v n nh m m c đích gi i thi u ph ng pháp nghiên c u,

nh lƠ: xây d ng thang đo nghiên c u; gi i thi u ph ng pháp phơn tích d li u

Ch ng nƠy bao g m b n ph n: (1) thi t k nghiên c u, (2) nghiên c u đ nh tính, (3) xây d ng thang đo, và (4) gi i thi u v thu th p d li u th tr ng vƠ ph ng pháp phân tích d li u

2.1 THI TăK ăNGHIểNăC Uă

2.1.1 Ph ng pháp nghiên c u

Nghiên c u đ c ti n hƠnh theo hai b c chính:

(1) Nghiên c u đ nh tính, dùng đ đi u ch nh và b sung các quan sát đ đo

l ng các bi n ph thu c tham gia vào mô hình nghiên c u Nghiên c u đ nh tính

đ c th c hi n thông qua th o lu n nhóm t p trung v i các chuyên viên và các nhà

qu n lý đang lƠm vi c trong l nh v c ngân hàng;

(2) Nghiên c u đ nh l ng, đ c th c hi n b ng ph ng pháp ph ng v n tr c

ti p v i các nhà qu n lý thu c Ban lưnh đ o đang lƠm vi c t i các ngân hàng trên

đ a bàn thành ph H Chí Minh C th : các Chuyên viên nghiên c u th tr ng,

qu n lý r i ro, Tr ng phòng thu c các phòng ban ch c n ng thu c H i s chính, Giám đ c Chi nhánh, tr ng phòng giao d ch M u kh o sát cho nghiên c u đ nh

l ng có kích th c n = 257, vƠ đ c s d ng đ ki m đ nh l i mô hình đo l ng

c ng nh mô hình lý thuy t và các gi thuy t nghiên c u đ ra

2.1.2 Qui trình nghiên c u

Nghiên c u này bao g m hai b c chính: nghiên c u đ nh tính và nghiên c u

đ nh l ng, đ c ti n hành theo qui trình (Hình 2.1) và ti n đ đ c trình bƠy nh sau:

B c 1: Nghiên c Ốăđ ỉhăỏíỉhă(đi u ch ỉhăỏhaỉgăđỊ)

Thang đo nghiên c u đ c xơy đ ng d a vào c s lý thuy t vƠ các thang đo

đư có s n trong các nghiên c u tr c đó Sau đó, thang đo đ c đi u ch nh cho phù

h p v i l nh v c ngân hàng t i th tr ng Vi t Nam thông qua k thu t th o lu n nhóm v i chuyên viên thu c Phòng nghiên c u th tr ng và thành viên thu c Ban lưnh đ o c a ngân hàng (Chuyên viên Quan h khách hƠng, Giám đ c chi nhánh) Thông qua các ý ki n th o lu n thì m t s bi n quan sát đ c đi u ch nh cho phù

h p và m t s bi n quan sát khác đ c b sung vƠo đ hoàn thi n thang đo chính

th c

B c 2: Nghiên c Ốăđ ỉhăệ ng

Nghiên c u nƠy đ c th c hi n đ ki m đ nh mô hình thang đo, mô hình lý thuy t và các gi thuy t nghiên c u đư đ ra K thu t ph ng v n tr c ti p v i các chuyên viên quan h khách hàng, chuyên viên phân tích th tr ng, chuyên viên thu c T qu n lý chuyên ngƠnh vƠ thƠnh viên trong Ban lưnh đ o c a các Ngân hƠng trên đ a bàn thành ph H Chí Minh M u d li u th tr ng thu th p v có

kích th c n=257 đ c s d ng phơn tích đ nh l ng, bao g m: ph ng pháp Crobach alpha dùng đ đánh giá đ tin c y c a thang đo chính th c; ph ng pháp phân tích nhân t EFA dùng đ đánh giá giá tr c a thang đo (giá tr h i t và giá tr phân bi t); và ph ng pháp phân tích h i quy dùng đ ki m đ nh m c đ phù h p

c a mô hình nghiên c u và các gi thuy t nghiên c u

Thang đo nghiên c u đ c s d ng trong nghiên c u này d a theo các thang

đo đư s d ng trong nh ng nghiên c u tr c đó M t khác, các thang đo nƠy đ c khám phá trong các nghiên c u thu c l nh v c khác v i nghiên c u này – l nh v c ngân hàng

Do đó, đ các bi n quan sát trong các thang đo đ c s d ng l i m t cách phù

h p v i b i c nh nghiên c u m i thì chúng ta c n ph i đi u ch nh các câu h i

ph ng v n (bi n quan sát) cho phù h p v i l nh v c ngân hàng t i th tr ng