Luận văn thạc sĩ Các giải pháp nâng cao sự minh bạch thông tin tài chính của các công ty cổ phần niêm yết Việt Nam thông qua sự tư nguyện công bố thông tin trên bản thuyết minh báo cáo tài chính

Ngô Th Thanh Hòa... Tác gi lu năv n Ngô Th Thanh Hòa... CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăS ăMINHăB CHăTHỌNGăTINăTÀIă CHệNHăC AăCÁCăCỌNGăTYăNIểMăY TăTHỌNGăQUAăS ăT ăNGUY Nă CỌNGăB ăTHỌNGăTINăTR

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

TR NGă I H C KINH T TP.H CHÍ MINH

-***** -

NGÔ TH THANH HÒA

CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO S MINH B CH THÔNG TIN TÀI CHÍNH C A CÁC CÔNG TY C

PH N NIÊM Y T VI T NAM THÔNG QUA S T NGUY N CÔNG B THÔNG TIN TRÊN B N THUY T MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

Chuyên ngành: K toán

Mã s : 60.34.30

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

Ng iăh ng d n khoa h c: PGS.TS HÀ XUÂN TH CH

TP.H Chí Minh - N m 2012

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

TR NGă I H C KINH T TP.H CHÍ MINH

-***** -

NGÔ TH THANH HÒA

CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO S MINH B CH THÔNG TIN TÀI CHÍNH C A CÁC CÔNG TY C

PH N NIÊM Y T VI T NAM THÔNG QUA S T NGUY N CÔNG B THÔNG TIN TRÊN B N THUY T MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

Chuyên ngành: K toán

Mã s : 60.34.30

LU NăV NăTH C S ăKINHăT

Ng iăh ng d n khoa h c: PGS.TS HÀ XUÂN TH CH

TP.H Chí Minh - N m 2012

L IăCAMă OAN -*** -

Tôi xin cam đoan đơy lƠ công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u s

d ng và k t qu nghiên c u nêu trong lu n v n lƠ trung th c vƠ đ c thu th p t

nh ng ngu n d li u đ c ki m ch ng, khách quan Tôi xin ch u trách nhi m v tính đ c l p và trung th c c a lu n v n, các k t qu c a lu n v n nƠy ch a đ c ai công b trong b t c công trình nào khác

Ngô Th Thanh Hòa

L IăC M N

Tác gi xin bày t lòng bi t n chơn thƠnh đ n PGS.TS Hà Xuân Th ch, ng i

h ng d n khoa h c, đƣ nhi t tình h ng d n, đ ng viên và h tr tác gi trong su t quá trình th c hi n đ tài nghiên c u

Tác gi xin bày t s cám n chơn thƠnh đ n các b n bè, đ ng nghi p t i Tr ng

cao đ ng ngh Tp H Chí Minh đƣ chia s , giúp đ tác gi hoàn t t lu n v n nƠy

Tác gi lu năv n

Ngô Th Thanh Hòa

L I CAM OAN 3

L I C M N 4

Danh m c các t vi t t t IV Danh m c b ng bi u và bi u đ V CH NG 1: C S LÝ LU N V S MINH B CH THÔNG TIN TÀI CHÍNH C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T THÔNG QUA S T NGUY N CÔNG B THÔNG TIN TRÊN B N THUY T MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH. 6

1.1 Thông tin tài chính và s minh b ch thông tin tài chính 6

1.1.1 Thông tin tài chính 6

1.1.2 S minh b ch thông tin tài chính 11

1.2 S t nguy n công b thông tin thông qua b n thuy t minh báo cáo tài chính 15

1.2.1 Khái ni m v s t nguy n 15

1.2.2 Vai trò c a s t nguy n công b thông tin 16

1.3 M i quan h gi a minh b ch thông tin tài chính và t nguy n công b thông tin 16

1.3.1 Lý thuy t thông tin b t cân x ng 16

1.3.2 M i quan h gi a minh b ch thông tin tài chính và t nguy n công b thông tin 20

1.4 Nh ng kinh nghi m qu c t gi i quy t m i quan h gi a minh b ch thông tin tài chính và t nguy n công b thông tin. 26

1.4.1 Kinh nghi m c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c 26

1.4.2 Kinh nghi m c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Malaysia 27

1.4.3 Kinh nghi m c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán New Zealand 27

1.4.4 Kinh nghi m c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Hoa K 28

1.4.5 Bài h c kinh nghi m cho các công ty niêm y t Vi t Nam 30

K T LU N CH NG I 31

CH NG 2: TH C TR NG V S MINH B CH THÔNG TIN TÀI CHÍNH C A CÁC CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T VI T NAM THÔNG QUA S T NGUY N CÔNG B THÔNG TIN TRÊN B N THUY T MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH 32

2.1 Kh o sát v n b n h ng d n công b thông tin theo quy đ nh hi n hành 32

2.1.1 Kh o sát v n b n h ng d n l p và trình bày báo cáo tài chính 32

2.1.2 Kh o sát các thông t h ng d n v vi c công b thông tin trên th tr ng ch ng khoán 33

2.2 M t s v n đ v s minh b ch thông tin tài chính qua các đ tài nghiên c u tr c đơy 37

2.3 Kh o sát th c tr ng v minh b ch thông tin tài chính thông qua s t nguy n công b thông tin trên b n thuy t minh báo cáo tài chính 39

2.3.1 Ph ng pháp kh o sát 39

2.3.2 Ph m vi kh o sát 40

2.3.3 i t ng kh o sát v s minh b ch thông tin tài chính 42

2.3.4 i t ng kh o sát v s t nguy n công b thông tin 44

2.3.5 K t qu kh o sát v minh b ch thông tin tài chính 45

2.3.6 K t qu kh o sát v tính t nguy n công b thông tin thông qua b ng ph ng v n 58

2.4 ánh giá m t đ t đ c và m t ch a đ t đ c c a s minh b ch thông tin tài chính thông qua s t nguy n công b thông tin. 61

2.4.1 ánh giá m t đ t đ c v s minh b ch thông tin tài chính qua k t qu kh o sát 62

2.4.2 ánh giá m t ch a đ t đ c v s minh b ch thông tin tài chính 62

2.4.3 Nguyên nhân c a nh ng m t ch a đ t đ c v s minh b ch thông tin tài chính 65

2.5 ánh giá m t đ t đ c và m t ch a đ t đ c c a s t nguy n công b thông tin 66

2.5.1 ánh giá m t đ t đ c 66

2.5.2 ánh giá m t ch a đ t đ c 67

2.5.3 Nguyên nhân c a nh ng m t ch a đ t đ c v s t nguy n công b thông tin 67

K T LU N CH NG 2 69

Ch ng 3: CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO S MINH B CH THÔNG TIN TÀI CHÍNH C A CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T VI T NAM THÔNG QUA S T NGUY N CÔNG B THÔNG TIN TRÊN B N THUY T MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH 70

3.1 Quan đi m đ đ a ra các gi i pháp 70

3.1.1 Ph i phù h p v i môi tr ng pháp lý Vi t Nam 70

3.1.2 Phù h p v i đ c thù c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 71

3.1.3 Phù h p v i xu th chung c a th gi i 71

3.2 Ph ng h ng hoàn thi n s minh b ch thông tin tài chính thông qua s t nguy n công b thông tin. 72

3.3 Các ki n ngh và gi i pháp c th đ nâng cao s minh b ch thông tin tài chính thông qua s t nguy n công b thông tin. 73

3.3.1 i v i c quan qu n lỦ NhƠ n c 73

3.3.2 V phía doanh nghi p niêm y t 81

K T LU N CH NG 3 93

Danh m c tài li u tham kh o 96

Danh m c tài li u Ti ng Vi t 96

Danh m c tài li u Ti ng n c ngoài 98

Danhăm căcácăt ăvi tăt t

AARE : Australian Accounting Research (T ch c nghiên c u k toán Úc) AIMR-FAF : Association for Investment Management Research-Financial

Báo cáo k toán tài chính) FASB : Financial Accounting Standards Board (H i đ ng chu n m cK

toántài chính) IASB : International Accounting Standards Board (H i đ ng chu nm c K

toánqu c t ) IAS Framework: International Accounting Standards Framework (Khuôn m u lý

thuy t k toán) IPO : Initial Public Offering (Phát hành c phi u ra công chúng l n đ u) OECD : Organization for Economic Co-operation and Development (T

ch c H p tác và Phát tri n kinh t ) WTO : World Trade Organization (T ch c th ng m i th gi i)

Danhăm căb ngăbi uăvƠăbi uăđ

B ng bi u:

B ng 2.1: T ng h p ngành ngh , s l ng và v n đi u l

B ng 2.2: Th ng kê chính sách k toán c a 100 công ty công b trong 2 n m

B ng 2.3: Th ng kê chính sách k toán c a 100 công ty công b trong 2 n m ậ Thuy t minh thêm

B ng 2.4: Th ng kê các đ u m c thông tin v nhóm tài s n c a 100 công ty công b trong 2 n m

B ng 2.5: Th ng kê các đ u m c thông tin v nhóm tài s n c a 100 công ty công b trong 2 n m - Ph n thuy t minh thêm

B ng 2.6: Th ng kê các đ u m c thông tin v nhóm n ph i tr và vay c a 100 công

ty công b trong 2 n m

B ng 2.7: Th ng kê các đ u m c thông tin v nhóm n ph i tr và vay c a 100 công

ty công b trong 2 n m ậ Ph n thuy t minh thêm

B ng 2.8: Th ng kê các đ u m c thông tin v nhóm v n ch s h u c a 100 công ty công b trong 2 n m

B ng 2.9: Th ng kê các đ u m c thông tin v nhóm v n ch s h u c a 100 công ty công b trong 2 n m ậ Ph n thuy t minh thêm

B ng 2.10: Th ng kê các đ u m c thông tin v nh ng thông tin khác c a 100 công

ty công b trong 2 n m

B ng 2.11: Th ng kê các đ u m c thông tin v nh ng thông tin khác c a 100 công

ty công b trong 2 n m ậ Ph n thuy t minh thêm

Bi uăđ :

Bi u đ 2.1: Tình hình công b các chính sách k toán áp d ng c a 100 công ty,

n m 2010 vƠ 2011

Bi u đ 2.2: Tình hình thuy t minh các chính sách k toán áp d ng c a các công ty,

n m 2010 vƠ 2011ậ Ph n thuy t minh thêm

Bi u đ 2.3: Tình hình thuy t minh thông tin cho các kho n m c trình bƠy trong

B ng cơn đ i k toán ậ Nhóm TƠi s n

Bi u đ 2.4: Tình hình thuy t minh thông tin cho các kho n m c trình bƠy trong

B ng cơn đ i k toán ậ Nhóm TƠi s n ậ Ph n thuy t minh thêm

Bi u đ 2.5: Tình hình thuy t minh thông tin cho các kho n m c trình bƠy trong

B ng cơn đ i k toán ậ Nhóm N ph i tr vƠ vay

Bi u đ 2.6: Tình hình thuy t minh thông tin cho các kho n m c trình bƠy trong

B ng cơn đ i k toán ậ Nhóm N ph i tr vƠ vay - Ph n thuy t minh thêm

Bi u đ 2.7: Tình hình thuy t minh thông tin cho các kho n m c trình bƠy trong

B ng cơn đ i k toán ậ Nhóm V n ch s h u

Bi u đ 2.8: Tình hình thuy t minh thông tin cho các kho n m c trình bƠy trong

B ng cơn đ i k toán ậ Nhóm V n ch s h u ậ Ph n thuy t minh thêm

Bi u đ 2.9: Tình hình thuy t minh thông tin cho ắNh ng thông tin khác”

Bi u đ 2.10: Tình hình thuy t minh thêm thông tin cho ắNh ng thông tin khác”-

Ph n thuy t minh thêm

PH N M U

1 S c n thi t c aăđ tài

ph c v cho th tr ng ch ng khoán và b o v quy n l i cho nhƠ đ u t trên th tr ng ch ng khoán, thì thông tin tài chính c n ph i đ m b o tính trung

th c và minh b ch

Trong đi u ki n Vi t Nam đƣ lƠ thƠnh viên chính th c c a T ch c th ng

m i th gi i (WTO), các ho t đ ng đ u t , giao d ch trên th tr ng v n, th

tr ng ch ng khoán s thu hút ngày càng nhi u các nhƠ đ u t n c ngoài Các báo cáo tài chính t i các công ty ph i đ c chu n b đ y đ , chuyên nghi p, tính minh b ch ph i đ c chú tr ng nh m b o v l i ích h p pháp cho nhƠ đ u t , nâng cao trách nhi m pháp lý c a công ty M t khác, khi các công ty có báo cáo tài chính ch t l ng s t n ít v n và d dƠng đ niêm y t c phi u c a công ty mình ra th tr ng ch ng khoán c a các n c tiên ti n, nh m thu hút v n qu c t

đ đ u t phát tri n

Th y đ c vai trò quan tr ng c a s minh b ch thông tin tài chính thông qua

m c đ t nguy n công b chi ti t và k p th i các thông tin trên báo cáo tài chính, tôi ch n đ tài: “Cácăgi i pháp nâng cao s minh b ch thông tin tài chính c a

các công ty c ph n niêm y t Vi t Nam thông qua s t nguy n công b thông tin trên b n thuy tăminhăbáoăcáoătƠiăchính”.ăN i dung trình bày trong lu n v n

nƠy lƠ đánh giá s minh b ch thông tin tài chính b ng th c đo đó lƠ: s t nguy n công b thông tin trên b n thuy t minh báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán Tp H Chí Minh và S giao d ch ch ng khoán Hà

N i, t đó đ ra các gi i pháp nh m nâng cao s minh b ch thông tin tài chính thông qua s t nguy n công b thông tin trên b n thuy t minh báo cáo tài chính

2 M căđíchănghiênăc u

Nghiên c u các thông tin đ c công b trên b n thuy t minh báo cáo tƠi chính, nh m đánh giá vƠ đo l ng s minh b ch thông tin tƠi chính qua s t nguy n công b thông tin, đ đ m b o l i ích c a nhƠ đ u t vƠ ng i s d ng thông tin tài chính khi đ a ra quy t đ nh đ u t

Nghiên c u ti n hƠnh kh o sát b n thuy t minh báo cáo tƠi chính c a các công ty niêm y t, vƠ thông qua ph ng v n ng i lƠm k toán, nhƠ qu n lỦ công ty,

t đó lƠm c s đánh giá s minh b ch vƠ nh n đ nh s t nguy n công b thông tin

c a các công ty niêm y t, đ a ra các đ xu t v vi c công b thông tin đ nơng cao tính t nguy n vƠ tính t nguy n lƠ m t th c đo c a vi c minh b ch thông tin tƠi chính cho t t c các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

K t qu kh o sát c ng giúp kh ng đ nh thêm th c đo v s minh b ch thông tin tƠi chính do chúng tôi đ xu t, đ ng th i lƠm c s cho các ki n ngh , gi i pháp giúp các c quan qu n lỦ th tr ng ch ng khoán, các c quan ban hƠnh pháp

lu t, các công ty niêm y t, các công ty ki m toán ầxơy d ng đ c nh ng nguyên

t c, khuôn m u vƠ nghi p v chuyên môn nh m nơng cao ch t l ng thông tin tƠi chính công b nói chung vƠ minh b ch hóa thông tin tƠi chính công b nói riêng trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

3 iăt ng nghiên c u

Trong lu n v n nƠy t p trung vào s t nguy n công b thông tin, c th đ i

t ng đ c kh o sát là các công ty niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán Tp H Chí Minh và S giao d ch ch ng khoán Hà N i Các thông tin tƠi chính đ c công

b s đ c kh o sát t b n thuy t minh báo cáo tƠi chính đƣ đ c ki m toán n m

2010 vƠ n m 2011 c a 100 công ty

khác nhau vƠ theo các thông t h ng d n

Trong ph m vi nghiên c u c a lu n v n, chúng tôi ch t p trung vào các thông tin

đ c công b trên b n thuy t minh báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t t i

S giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh và S giao d ch ch ng khoán Hà

N i Mong mu n c a đ tƠi đ t đ c là s minh b ch c a thông tin tài chính th

hi n qua: vi c khuy n khích t nguy n công b nh ng thông tin (thông tin v tài chính vƠ thông tin có liên quan giúp cho ng i s d ng có th nh n đ nh vƠ đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p) Nh v y nh ng thông tin khác s không thu c ph m vi c a đ tài này S t nguy n công b thông tin c a các công ty niêm

y t s th hi n trên b n thuy t minh báo cáo tài chính, b i vì nh ng m u báo cáo tài chính c a Vi t Nam nh : Báo cáo k t qu kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t ,

b ng cơn đ i k toán là ba báo cáo có m u bi u đ c quy đ nh nh t quán, c đ nh không th thay đ i c a B tài chính, do v y đ tuân th và phù h p v i đ c thù c a

Vi t Nam thì tác gi xin đ xu t s t nguy n công b này trên b n thuy t minh báo cáo tài chính

5 Câu h i nghiên c u

Xu t phát t tình hình bi n đ ng c a th tru ng ch ng khoán Vi t Nam trong

th i gian qua vƠ đ đánh giá đ c hi u qu đ u t trên th tr ng ch ng khoán c a các nhƠ đ u t , m t trong nh ng y u t chính làm cho tình hình th tr ng ch ng khoán bi n đ ng và nh h ng chính đ n hi u qu đ u t c a các nhƠ đ u t lƠ v n

đ thông tin b t cân x ng c a công ty niêm y t Ð t p trung gi i quy t v n đ này,

đ tài đ a ra cơu h i nghiên c u nh sau:

(1) M c đ thông tin công b trên b n thuy t minh báo cáo tƠi chính đƣ đ y đ theo quy đ nh hay ch a?

(2) Nh ng thông tin nƠo đ c các công ty công b thêm (t nguy n) và ch t

l ng thông tin công b thêm có nh h ng nh th nào t i nhƠ đ u t trên

th tr ng ch ng khoán?

6 S n ph m c aăđ tài, hi u qu nghiên c u và ng d ng k t qu

V m t khoa h c: giúp chúng ta hi u rõ th c tr ng minh b ch thông tin tài chính thông qua vi c trình bày thông tin tài chính trên b n thuy t minh báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán Tp.H Chí Minh và

Chúng tôi s d ng ph ng pháp đ nh l ng thông qua kh o sát g m: kh o sát s minh b ch thông tin tài chính thông qua b n thuy t minh báo cáo tài chính và thi t l p b ng câu h i, ph ng v n tr c ti p đ đánh giá v s t nguy n công b thông tin

Các lý thuy t v thông tin b t cân x ng, minh b ch thông tin tài chính, t nguy n công b thông tin, m i quan h gi a minh b ch thông tin tài chính và t nguy n công b thông tin s là n n t ng c b n nh t đ th c hi n nghiên c u nƠy Ph ng pháp th ng kê mô t đ c s d ng đ phân tích d li u th c p lƠ đ u m c thông tin

đ c th ng kê trên b n thuy t minh báo cáo tài chính c a các công ty, t đó ki m nghi m m c đ minh b ch và t nguy n công b thông tin c a các công ty niêm

y t

8 T ng quan v các công trình nghiên c uătr căđơyăă

Trong n c, đƣ có nhi u công trình nghiên c u v thông tin tài chính và minh b ch thông tin tƠi chính, trong đó có các lu n v n th c s kinh t nh : ắMinh b ch thông tin các doanh nghi p niêm y t t i S Giao d ch Ch ng Khoán TP.H Chí Minh”, tác

gi Lê Tr ng Vinh (2008); ắHoàn thi n minh b ch hóa thông tin tài chính công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam”, tác gi Nguy n Th H ng Th y (2010); ắCác gi i pháp hoàn thi n v n đ công b thông tin k toán c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam”, tác gi Ph m c Tân (2009); ắHoàn thi n vi c trình bày và công b thông tin báo cáo tài chính các công

ty niêm y t t i s giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh”, tác gi Nguy n

Th H ng Oanh (2008); Lu n án ti n s kinh t : ắH th ng ki m soát s minh b ch thông tin tài chính công b c a các công ty niêm y t t i Vi t Nam” tác gi Nguy n ình Hùng (2010)

H u h t các nghiên c u trên ch y u đ c p đ n vai trò c a thông tin và nêu th c

tr ng công b , trình bày thông tin trên báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t Trên th gi i, nghiên c u v tính minh b ch c a thông tin tài chính và s t nguy n công b d i góc đ là các nghiên c u riêng l

T nh ng nh n đ nh trên, đi m m i c a đ tài nghiên c u này là s k t h p các nghiên c u riêng l trên th gi i và các nghiên c u trong n c tr c đơy đ ng

th i d a vào th c tr ng v s minh b ch thông tin tài chính c a báo cáo tài chính t i

Vi t Nam đ đo l ng vƠ đánh giá s minh b ch thông tin tài chính thông qua s t nguy n công b thông tin c a các công ty niêm y t

Ch ng 2: Th c tr ng v s minh b ch thông tin tài chính c a các công ty niêm y t thông qua s t nguy n công b thông tin trên b n thuy t minh báo cáo tài chính

Ch ng 3: Các gi i pháp đ nâng cao s minh b ch thông tin tài chính c a các công ty niêm y t thông qua t nguy n công b thông tin trên b n thuy t minh báo cáo tài chính

CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăS ăMINHăB CHăTHỌNGăTINăTÀIă CHệNHăC AăCÁCăCỌNGăTYăNIểMăY TăTHỌNGăQUAăS ăT ăNGUY Nă CỌNGăB ăTHỌNGăTINăTRểNăB NăTHUY TăMINHăBÁOăCÁOăTÀIă

CHÍNH

1.1 ThôngătinătƠiăchínhăvƠăs ăminhăb chăthôngătinătƠiăchính

1.1.1 Thông tin tài chính

1.1.1.1 Kháiăni măthôngătinătƠiăchính

Trong ph m vi nghiên c u c a chúng tôi, vì thông tin tài chính là k t qu c a quá trình t o l p và công b trên các báo cáo tài chính, do v y khi đ c p đ n thông tin tƠi chính thì đ ng ngh a v i thông tin trên các báo cáo tƠi chính, do đó hai c m

t ắthông tin tƠi chính” vƠ thông tin trên các báo cáo tƠi chính” lƠ t ng đ ng

Thông tin tƠi chính lƠ thông tin có đ c thông qua các báo cáo tƠi chính (nh thông tin v doanh thu, l i nhu n, các kho n ph i thu, ph i tr ) do doanh nghi p cung c p và ch y u thu th p t b ph n k toán thông qua các báo cáo tài chính

g m: b ng cơn đ i k toán, báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t và thuy t minh báo cáo tài chính

V vi c công b thông tin tài chính ph i tuơn theo thông t 09/2010/TT-BTC thì:

+ công b các thông tin tài chính ph i l p trang thông tin đi n t v i đ y

đ các chuyên m c v quan h c đông, trong đó ph i có đi u l công ty, quy ch

qu n tr n i b , báo cáo th ng niên, báo cáo tƠi chính đ nh k ph i công b theo quy đ nh và các v n đ liên quan đ n k h p i h i đ ng c đông

+ Vi c công b báo cáo tài chính, t ch c niêm y t ph i công b báo cáo tài chính n m đƣ đ c ki m toán, báo cáo tài chính bán niên (6 tháng đ u n m) đƣ

đ c soát xét b i t ch c ki m toán và báo cáo tài chính quý Các t ch c niêm y t

ph i báo cáo gi i trình khi c phi u t ng tr n ho c gi m sàn 10 phiên liên ti p; ho c

t ng tr n ho c gi m sàn 5 phiên liên ti p mà không theo xu th chung c a th

tr ng, thay vì các t ch c niêm y t ph i gi i trình khi c phi u t ng tr n ho c gi m sàn 5 phiên liên ti p nh tr c đơy

VƠo ngƠy 5 tháng 4 n m 2012, B tƠi chính đƣ ban hƠnh thông t 52 thay th cho thông t 09 vƠ b t đ u có hi u l c t ngày 1 tháng 6 n m 2012, nh v y thì có

nh ng đi m khác bi t gi a hai thông t nƠy v vi c công b thông tin nh sau:

 Thông t 52 b quy đ nh khi giá c phi u t ng tr n ho c gi m sƠn 5 phiên liên ti p mƠ không theo xu h ng chung c a th tr ng thì t ch c niêm y t ph i công b các s ki n liên quan có nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u Ch có công ty niêm y t vƠ công ty đ i chúng quy mô l n (v n đi u l th c góp t 120 t

đ ng tr lên, có s l ng c đông không th p h n 300 c đông) m i ph i công b thông tin b t th ng khi giá c phi u niêm y t t ng tr n ho c gi m sƠn t 10 phiên liên ti p tr lên

 i m m i trong thông t 52 lƠ các công ty đ i chúng quy mô l n (v n đi u

l th c góp t 120 t đ ng tr lên, có s l ng c đông không th p h n 300 c đông) s ph i tuơn th các quy đ nh công b thông tin nh đ i v i doanh nghi p niêm y t, nh m minh b ch thông tin đ i v i th tr ng

 V i thông tin nghiêm tr ng, các doanh nghi p ph i công b thông tin ho c đắnh chắnh thông tin trong vòng 24 gi k t khi nh n đỦ c thông tin ho c theo yêu

c u t y ban ch ng khoán

 Đ i v i các báo cáo tƠi chắnh ki m toán nƣm, th i gian t i đa đ doanh nghi p công b đỦ c rút ng n, t 100 ngƠy k t khi k t thúc niên đ xu ng 90 ngƠy Đ i v i báo cáo tƠi chắnh bán niên (6 tháng), th i gian n p báo cáo tƠi chắnh soát xét là 45 ngày

1.1.1.2 Vaiătròăc aăthôngătinătƠiăchắnh

Th tr ng ch ng khoán ngày càng tr nên quan tr ng, yêu c u có

đ cthông tin ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p c a các nhƠ đ u

t , nhƠ tƠi tr ,H i đ ng qu n tr , c đông góp v n ầ, thông tin tƠi chắnh c a doanh nghi p ph iđ c cung c p đ y đ , nhanh chóng, k p th i, chắnh xác và trung th c

Vai trò c a thông tin tƠi chắnh đ c bi t quan tr ng, có th n u m t v i vai tr

ph bi n nh sau:

Th nh t: Thông tin tƠi chắnh đóng m t vai trò quan tr ng trong quy trình xác đ nh giá tr c phi u đánh giá tri n v ng c a doanh nghi p thì ph i phân tắch vƠ đánh giá các thông tin tƠi chắnh hi n t i và quá kh , vì v y ch t l ng thông tin tài chắnh, ph n l n đ c ph n ánh trong báo cáo tài chắnh có nh h ng đáng k

đ n k t qu đ nh giá c phi u

Th hai: D a vƠo thông tin tƠi chính đ c công b trên báo cáo tài chính,

nh t là các thông tin quan tr ng mƠ nhƠ đ u t ch có th tìm th y trong b n thuy t minh báo cáo tƠi chính đ đánh giá m t doanh nghi p trong môi tr ng kinh doanh đang có nhi u thay đ i nh hi n nay, ch ng h n đánh giá tri n v ng c a ngành ngh , l i th c nh tranh và chi n l c c a doanh nghi p đ phát tri n ngành ngh

đó B i vì thành ph n ch y u c a thuy t minh báo cáo tƠi đ c chia thành:

(1) Thông tin v doanh nghi p: nhƠ đ u t s quan tơm t i đ c đi m ho t đông c a doanh nghi p trong n m có nh h ng tr ng y u đ n báo cáo tƠi chính (2) Chu n m c vƠ ch đ k toán, k k toán vƠ đ n v ti n t s d ng trong

k toán

(3) Các chính sách k toán đang áp d ng: Các s li u k toán b nh h ng

r t nhi u b i m t ph ng pháp k toán mƠ doanh nghi p đang áp d ng, các

ph ng pháp k toán đ c nêu c th giúp nhƠ phơn tích có cái nhìn đ y đ vƠ rõ ràng h n v tình hình tƠi chính vƠ k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

(4) Thông tin b sung cho các kho n m c trong báo cáo tƠi chính Ph n nƠy cung c p thêm chi ti t, các khía c nh đ c bi t c a m t kho n m c mƠ ng i s

d ng thông tin c n ph i bi t đ hi u rõ kho n m c đó

(5) Nh ng thông tin khác Ph n nƠy th ng n m cu i b n thuy t minh báo cáo tƠi chính, nh ng nó không kém ph n quan tr ng Các thông tin mƠ nhƠ phơn tích, nhƠ đ u t c n l u Ủ bao g m: các kho n n ti m tƠng, các cam k t có giá tr

l n, s ki n phát sinh sau ngƠy k t thúc k k toán, thông tin v các bên liên quan, thông tin v kh n ng ho t đ ng liên t c, các kho n đi u ch nh s li u so sánhầ

Th ba: Thông tin trên báo cáo tƠi chính đ c l p và trình bày nh m m c đích đáp ng nh ng nhu c u thông tin thông th ng c a h u h t ng i s d ng Tuy nhiên, các báo cáo tài chính không cung c p t t c các thông tin mƠ ng i s

d ng c n đ ti n hành các quy t đ nh kinh t vì ph n l n chúng ph n ánh các tác

đ ng tài chính c a các s ki n trong quá kh và không cung c p các thông tin phi tài chính M c tiêu c a báo cáo tài chính là cung c p thông tin v tình tr ng tài chính, thành qu th c hi n, dòng l u chuy n ti n và nh ng thay đ i trong tình tr ng

tài chính c a m t t ch c, các thông tin này h u ích cho nhi u ng i s d ng trong

vi c ti n hành ra các quy t đ nh kinh t thông tin tài chính tr nên h u ích, theo quan đi m c a T ch c nghiên c u k toán Úc (AARE), thông tin tài chính tr nên

h u ích th hi n qua các đ c tính ch t l ng, bao g m: tính phù h p và đáng tin c y (đ i v i vi c l a ch n thông tin tài chính), tính có th so sánh đ c và tính có th

hi u đ c (đ i v i vi c trình bày thông tin tài chính) C th :

- Tính phù h p (Relevance)

Có ngh a lƠ ch t l ng c a thông tin tài chính nó t n t i khi mƠ thông tin đó nh

h ng đ n vi c ra quy t đ nh b i ng i dùng v vi c phân b các ngu n tài nguyên khan hi m b ng cách: (1) Giúp cho h hình thành nh ng d báo v k t

qu trong quá kh ho c nh ng s ki n t ng lai; (2) Xác nh n ho c hi u ch nh các đánh giá trong quá kh c a h ; (3) Cho phép ng i s d ng thông tin có th đánh giá trách nhi m c a ng i ng i cung c p thông tin

i u nƠy đ c bi t có Ủ ngh a đ i v i các nhƠ đ u t , t ch c cho vay và không kém ph n quan tr ng đ i v i các đ i t ng s d ng báo cáo tƠi chính khác i

v i thông tin tài chính mang tính phù h p thì nó ph i có giá tr v vi c h tr

ng i s d ng thông tin đó đ đ a ra vƠ đánh giá nh ng quy t đ nh c a mình v

vi c phân b các ngu n tài nguyên khan hi m vƠ đánh giá trách nhi m c a

ng i cung c p thông tin Th c ra, b n thân thông tin không ph i là m t d báo

v k t qu hay s ki n t ng lai đ tr nên h u ích, mà chính các thông tin v tình tr ng hi n t i c a các ngu n l c kinh t , các ngh a v pháp lý và hi u qu

ho t đ ng trong quá kh đ c trình bày m i là n n t ng đ ng i s d ng có th thi t l p các k v ng ắCác thông tin đó đ giúp ng i s d ng đ a ra nh ng quy t đ nh c a mình v vi c phân b các ngu n tài nguyên khan hi m thì nó

ph i h tr h trong vi c đ a ra các d đoán v nh ng tình hu ng trong t ng lai và hình thành nh ng k v ng và ph i đóng góp m t vai trò kh ng đ nh trong

vi c tôn tr ng các đánh giá trong quá kh c a h (SAC 3, đo n 8)

th ng là k t qu c a các quy trình phân lo i, t ng h p, phân b , c tính, đi u

ch nh khá ph c t p vvầ nên không ph i lúc nƠo c ng th c s chính xác, và m i liên h gi a s li u và b n ch t c a s ki n đ c trình bày trên báo cáo tài chính

có th tr nên m h Do v y, ắkh n ng cho phép v vi c ki m tra khách quan,

đ c l p t bên ngoài s lƠm cho thông tin đáng tin c y h n” (SAC 3, đo n 16)

- Tính có th so sánh đ c (Comparability)

ắSo sánh” có ngh a lƠ ch t l ng c a thông tin tài chính t n t i khi ng i s

d ng thông tin đó có th nh n th c rõ vƠ đánh giá v nh ng đi m gi ng nhau và khác nhau gi a b n ch t và nh ng nh h ng c a các giao d ch và các s ki n,

t i m t th i đi m và theo th i gian ho c lƠ khi đánh giá các khía c nh c a m t

th c th báo cáo đ n l ho c m t s th c th báo cáo M t Ủ ngh a quan tr ng

c a tính có th so sánh đó lƠ ng i s d ng thông tin c n đ c thông báo v các chính sách đ c trình bày trong báo cáo tài chính t ng h p, s thay đ i c a

nh ng chính sách và nh ng nh h ng c a s thay đ i đó (SAC 3, đo n 31)

Do đó, thông tin tƠi chính c a công ty s mang l i s h u ích nhi u h n n a n u

đ c so sánh v i nh ng thông tin t ng t c a các công ty khác ho c so sánh

v i các thông tin qua các th i k , th i đi m c a cùng m t công ty

- Tính có th hi u đ c (Understandability)

Có ngh a lƠ ch t l ng thông tin tài chính t n t i khi ng i s d ng thông tin đó

có th hi u Ủ ngh a c a nó Tuy nhiên, kh n ng c a ng i s d ng có th hi u

đ c thông tin tài chính s ph thu c vào m t ph n kh n ng hi u bi t c a h và

m t ph n là do cách th c trình bày thông tin Báo cáo tài chính t ng h p ph i

đ c xây d ng vƠ có liên quan đ n l i ích c a ng i s d ng thông tin (SAC 3,

đo n 36)

Nh v y, thông tin tƠi chính đ c trình bày theo cách th c sao cho nh ng ng i

có trình đ nh n th c t ng đ i v kinh doanh, v ho t đ ng kinh t có th d dàng hi u đ c

Tóm l i: Thông tin tài chính có vai trò quan tr ng trong quá trình xác đ nh giá

c phi u, giúp nhƠ đ u t đánh giá chính xác v ho t đ ng c a công ty, ch ng h n

nh tri n v ng ngành ngh , l i th c nh tranh thông tin ch xu t hi n khi có nhu

c u, n u không có nhu c u s d ng thì s không có thông tin, do đó đi u quan tr ng

nh t là thông tin ph i h u ích cho ng i s d ng Thông tin nói chung và thông tin tài chính nói riêng ch h u ích khi có đ y đ các đ c tính ch t l ng đáp ng đ c nhu c u thông tin cho h u h t ng i s d ng khi h ti n hành các quy t đ nh kinh

t ng bên ngoƠi doanh nghi p, nh m h tr cho các đ i t ng nƠy đ a ra các quy t

đ nh t i u NgoƠi ra s minh b ch còn đ c đ c p đ n r t nhi u trong các l nh v c

nh s minh b ch c a th tr ng tƠi chính hay s minh b ch c a trong vi c qu n tr công ty, doanh nghi p Vi c minh b ch trong ho t đ ng qu n tr s đ m b o cho doanh nghi p ho t đ ng n đ nh vƠ t ng tr ng v ng ch c M t doanh nghi p có h

th ng qu n tr t t vƠ minh b ch bao gi c ng có các chính sách qu n tr r i ro thích

h p

Trong ph m vi nghiên c u, chúng tôi ch đ c p đ n s minh b ch thông tin tài chính công b hay là s minh b ch c a thông tin đ c trình bày trên các báo cáo tài chính công b b i các công ty niêm y t

Có nhi u khái ni m v s minh b ch đ c đ a ra b i các t ch c ngh nghi p c ng nh trong nghiên c u, có th nêu m t vài khái ni m ph bi n nh sau:

Theo t ch c S&P (Standard & Poors), s minh b ch là công b k p th i và

đ y đ c a vi c đi u hành, ho t đ ng và tài chính c a công ty c ng nh các thông l

qu n tr công ty liên quan đ n quy n s h u, h i đ ng qu n tr , c c u qu n lý và quy trình qu n lý

Theo nghiên c u th c nghi m c a Trung Qu c, Robert W McGee, Xiaoli Yuan (2008), tính minh b ch là m t thành ph n r t quan tr ng c a báo cáo tài chính Các công ty ph i công b b t c đi u gì mà có th nh h ng đ n quy t đ nh

đ u t c a m t nhƠ đ u t vƠ không có b t c thông tin quan tr ng nào có th đ c che d u” Trong nghiên c u còn đ c p t i m t khía c nh khác c a tính minh b ch chính là tính k p th i Vi c ti t l thông tin ắs m còn h n mu n”cho dù m t s thông tin đó c n ph i ki m ch ng Ch ng h n nh các công ty phát hƠnh báo cáo tài

chính hƠng n m c a h vào ngày 01 tháng 01 là r t k p th i, nh ng có m t xác su t

nh t đ nh r ng m t s các thông tin trong báo cáo đó không ph i là hoàn ch nh ho c hoàn toàn chính xác so v i vi c n u công ty đƣ dƠnh nhi u th i gian chu n b các báo cáo và phát hành m t vài tu n ho c vƠi tháng sau đó v n trong th i gian quy

ro c a các giao d ch công khai

Theo Barth và Schipper (2008), s minh b ch là m t đ c tính đ c mong đ i

c a báo cáo tƠi chính, đ c đ nh ngh a lƠ ph m vi mà các báo cáo tài chính cho th y các giá tr kinh t ng m đ nh c a t ch c theo cách s n sàng cho s hi u bi t c a

nh ng ng i s d ng các báo cáo này

Theo Kulzick (2004), Blanchet (2002) và Prickett (2002), nghiên c u s minh b ch trên quan đi m c a ng i s d ng thông tin, theo h minh b ch c a thông tin bao g m:

- S chính xác: thông tin ph n ánh chính xác d li u t ng h p t s ki n phát sinh

- S nh t quán: thông tin đ c trình bƠy có th so sánh đ c vƠ lƠ k t qu c a

nh ng ph ng pháp đ c áp d ng đ ng nh t

- S thích h p: kh n ng thông tin t o ra các quy t đ nh khác bi t, giúp ng i s

d ng d đoán k t qu trong quá kh , hi n t i vƠ t ng lai ho c giúp xác nh n

vƠ hi u ch nh các mong đ i

- S đ y đ : thông tin ph n ánh đ y đ các s ki n phát sinh vƠ các đ i t ng có liên quan

- S rõ rƠng: thông tin truy n đ t đ c thông đi p vƠ d hi u

- S k p th i: thông tin có s n cho ng i s d ng tr c khi thông tin gi m kh

n ng nh h ng đ n các quy t đ nh

- S thu n ti n: thông tin đ c thu th p vƠ t ng h p d dƠng

Tóm t i: T nh ng nghiên c u đƣ đ c p trên, chúng tôi th y r ng các đ c

đi m c a minh b ch thông tin tài chính có th xem là s s n có c a các thông tin tài chính cho ng i s d ng và gi a ng i cung c p thông tin vƠ ng i s d ng thông tin không t n t i s b t cân x ng v thông tin

1.1.2.2 Vaiătròăc aăs ăminhăb chăthôngătinătƠiăchính

Vi c công b thông tin tài chính minh b ch cho ng i s d ng thông tin tài chính lƠ các nhƠ đ u t s góp ph n gi m thi u r i ro do ắthông tin b t cân x ng”

b i vì trong n n kinh t mà ngu n v n ch y u huy đ ng qua th tr ng v n thì vai trò c a nhƠ đ u t đ c bi t đ c quan tâm Khi có thông tin tài chính minh b ch các nhƠ đ u t s n lòng ch p nh n m c l i t c k v ng th p h n, qua đó lƠm gi m chi phí v n cho doanh nghi p

S minh b ch thông tin tài chính c a doanh nghi p s lƠ c s quan tr ng đ phát tri n b n v ng, lƠm gia t ng giá tr c a các doanh nghi p nói chung Mu n phát tri n m nh và b n v ng, doanh nghi p c ng nh các t ch c ngơn hƠng đ u

c n ph i đ cao tính minh b ch

S minh b ch thông tin tài chính có vai trò quan tr ng khi xem xét trên nhi u góc đ khác nhau nh : các công ty công b thông tin tƠi chính, ng i s d ng thông tin tài chính và th tr ng tƠi chính nh ng quan tr ng h n lƠ th tr ng v n Các nghiên c u minh h a cho các l p lu n trên đ c nêu d i đơy:

- Theo nghiên c u c a t ch c Standard & Poor, vai trò c a minh b ch thông tin c ng lƠ vai trò c a vi c công b thông tin trong vi c gi m thông tin b t cân x ng gi a các c đông n i b và các c đông thi u s , ch n hay các bên liên quan khác Minh b ch trong qu n tr công ty bao g m vi c công b thông tin có Ủ ngh a vƠ k p th i, đ y đ v h i đ ng qu n tr , quá trình qu n

lý công ty

- Theo OECD (1999), công khai và minh b ch thông tin tài chính là m t ph n quan tr ng c a khuôn m u qu n tr công ty vƠ đ c coi là m t ch ng ch quan tr ng c a ch t l ng qu n tr công ty Th c t , theo nghiên c u c a Beeks và Brown (2005) cho r ng các công ty có ch t l ng qu n tr công ty cao h n thì s công b thông tin nhi u h n Tính d hi u, tính thích h p, minh b ch, đáng tin c y, k p th i và công b đ y đ thông tin các k t qu

ho t đ ng kinh t , c u trúc, quy trình đ c s d ng trong các t ch c

s cungc pchocác bên liên quanm t cái nhìnđúng s th t vàcôngb ngv công tyvàch t l ngc acác tiêu chu nqu n tr doanh nghi pđang áp d ng C ch công b và minh b ch đ c thi t l p đ b o v quy n l i c a các c đông thi u s , các ch n và nh ng ng i ngoài công ty ra quy t đ nh mà h là

ng i không có bi t nhi u v công ty ch d a trên các thông tin mà công

ty công b

- Theo Pankaj Madhani (2007), minh b ch là công b k p th i vƠ đ y đ thông tin v ho t đ ng và tài chính c a công ty và thông l qu n tr doanh nghi p liên quan đ n v n ch s h u, c c u qu n lý và quy trình c a nó Minh b ch

là m t y u t quan tr ng nh h ng đ n s c h p d n c a công ty đ i v i các nhƠ đ u t vƠ lƠ m t y u t quan tr ng c a qu n tr doanh nghi p M c đ minh b ch ph thu c vào s s n sàng và kh n ng qu n lỦ đ kh c ph c b t

k s khác bi t thông tin v i nh ng ng i tham gia th tr ng Trong th i

đ i c a n n kinh t thông tin, minh b ch trong báo cáo tài chính là r t quan

tr ng Các công ty không đ t tiêu chu n v minh b ch thông tin thì s có nguy c thi t h i đáng k trong s tín nhi m qu n lỦ Trong tr ng h p x u

nh t, các công ty có th ph i đ i m t v i m t s xói mòn ni m tin c đông,

v n hóa th tr ng tín d ng b thi t h i và tính thanh kho n th tr ng Vi c

t nguy n công b thông tin và các báo cáo tài chính minh b ch s giúp cho

vi c xây d ng l i th c nh tranh b n v ng lâu dài c a các công ty niêm y t

Nh ăv y: Minh b ch thông tin là m t trong nh ng nhân t quan tr ng nh t

giúp th tr ng ch ng khoán phát tri n V i t cách lƠ m t ng i ch s h u c a doanh nghi p, c đông c a công ty hoƠn toƠn đ c quy n bi t rõ tình tr ng doanh nghi p c a mình Khi các doanh nghi p nƠy đƣ đ c niêm y t trên sàn giao d ch

ch ng khoán thì câu chuy n minh b ch thông tin doanh nghi p không ch d ng l i

nh ng ng i ch s h u mà còn là chuy n c a nh ng nhƠ đ u t Doanh nghi p niêm y t ph i có trách nhi m công b thông tin m t cách rõ ràng minh b ch theo đúng pháp lu t đ cho các nhƠ đ u t có nh ng quy t đ nh đúng đ n

1.2 S ăt ănguy năcôngăb ăthôngătinăthôngăquaăb năthuy tăminhăbáoăcáoătƠiă chính

1.2.1 Kháiăni măv ăs ăt ănguy n

Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , công b thông tin b t bu c c a các công ty niêm y t không th đáp ng thông tin đa d ng c a nhƠ đ u t c n Th

tr ng ch ng khoán phát tri n yêu c u cao h n đ i v i vi c công b thông tin c a các công ty niêm y t, các công ty niêm y t c n công b thông tin t nguy n, vì t nguy n công b thông tin có tác đ ng tích c c v vi c trao đ i thông tin c a các c quan qu n tr doanh nghi p và l i ích c a các bên liên quan, làm gi m thông tin b t cân x ng c a các nhƠ đ u t vƠ nơng cao ch t l ng công b thông tin

Trong ph m vi nghiên c u, chúng tôi ch đ c p đ n s t nguy n công b thông tin, vi c t nguy n công b có th b sung và m r ng cho vi c công b b t

bu c vì m c đích c a vi c th c hi n đ y đ , đa d ng và có h th ng c a công b thông tin

M t vài khái ni m v s t nguy n công b thông tin đ c đ a ra thông qua các nghiên c u tr c đơy:

- Theo Adina P and Ion P (2008), công b t nguy n có ngh a lƠ các thông tin đ c cung c p thêm nh m th a mãn nhu c u c a nh ng ng i s d ng thông tin bên ngoài doanh nghi p nh các nhƠ phơn tích tƠi chính, các công

ty t v n, các nhƠ đ u t lƠ các t ch c, Hi n nay thì các công b t nguy n đang thu hút m i quan tâm l n c a ng i s d ng thông tin vì tính

nh h ng c a nó, vƠ các công ty c ng ngƠy cƠng đ c khuy n cáo là s thu

đ c nhi u l i ích h n khi công b các thông tin t nguy n

- Theo nghiên c u c a Pankaj Madhani (2007), t nguy n công b đó lƠ vi c công b nh ng thông tin n m ngoƠi quy đ nh b t bu c T nguy n công b

đó lƠ quá trình cung c p thông tin t công ty báo cáo t i các th tr ng tài chính, m c dù không đòi h i lu t pháp quy đ nh Các công ty t nguy n công

b thông tin không theo yêu c u c a c quan có th m quy n, h n l c đ hình thành nh n th c c a ng i tham gia th tr ng và các bên liên quan khác đ đ h ng l i t vi c công b thông tin t nguy n vƠ đ t đ c các

đi u kho n v i các bên

Nh v y, công b t nguy n (Voluntary disclosures) là s l a ch n c a doanh nghi p, không b t bu c Có ngh a lƠ m t công ty có th ho c không c n ph i công b các thông tin mà lu t pháp không yêu c u

1.2.2 Vaiătròăc aăs ăt ănguy năcôngăb ăthôngătin

Theo nghiên c u c a Pankaj Madhani (2007), khi công ty t nguy n công b thì có ngh a lƠ công ty đƣ cung c p m t cái nhìn sâu s c và có giá tr v chính sách

qu n tr công ty Theo đó, các công ty có th t nguy n công b ch ng h n nh : phát hành b n báo cáo d báo thu nh p qu n lý, các cu c h p c a nhƠ đ u t vƠ nhƠ phân tích, các cu c h p h i ý, thông cáo báo chí, gi i thi u nhƠ đ u t hay công b quan h v i nhƠ đ u t trên trang web c a công ty

T nguy n công b có th lƠm t ng phí b o hi m thông tin nh ng giá tr doanh nghi p s đ c nâng lên do cung c p đ c thông tin h u ích cho nhƠ đ u t trong vi c c i thi n vi c ra quy t đ nh vƠ cho ng i s d ng thông tin khác, giúp phân b ngu n l c kinh t t t h n

Thông tin t nguy n công b t t s c i thi n s ph i h p gi a các công ty và

các nhƠ đ u t đ i v i quy t đ nh đ u t v n

T nguy n công b lƠm gia t ng tính thanh kho n c a c phi u d n đ n quy n s h u t ch c cao h n, góp ph n gi m chi phí v n

Theo nghiên c u c a Mark Lang và Russell Lundholm (1993 và 1997), công

b thông tin t nguy n đ thu hút các c đông đ u t vƠo công ty c a mình thì b t

đ u t sáu tháng tr c khi phát hành c phi u, các công ty đƣ đ t ng t t ng ho t

đ ng công b thông tin c a h , đ c bi t là d ng công b thông tin theo ý riêng c a mình đ c các công ty làm nhi u nh t Ngoài ra nghiên c u c ng ch ra r ng: vi c công b thông tin đụ làm gi m các thông tin b t cân x ng v n có khi phát hành

1.3 M iăquanăh ăgi aăminhăb chăthôngătinătƠiăchínhăvƠăt ănguy năcôngăb ă thông tin

1.3.1 LỦăthuy tăthôngătinăb tăcơnăx ng

Lý thuy t thông tin b t cân x ng góp ph n đ ch ng minh m i quan h gi a minh

b ch thông tin tài chính và t nguy n công b thông tin b i vì khi đó gi a ng i cung c p thông tin vƠ ng i s d ng không t n t i s b t cân x ng v thông tin, có ngh a lƠ thông tin tƠi chính đ t đ c s minh b ch, khi thông tin tài chính minh

b ch ngh a lƠ công ty công b đ y đ và chính xác, không che d u thông tin đi u đó

th hi n s t nguy n công b thông tin

1.3.1.1 Cácăkháiăni măv ăthôngătinăb tăcơnăx ng

Theo G.A Akerlof (1970), thông tin b t cân x ng x y ra khi m t bên giao d ch có nhi u thông tin h n m t bên khác Ði n hình lƠ ng i bán bi t nhi u v s n ph m

h n đ i v i ng i mua ho c ng c l i

Theo Kyle, 1985 (trích trong Ravi, 2005) thông tin b t cân x ng trên th

tr ng ch ng khoán x y ra khi m t ho c nhi u nhƠ đ u t s h u đ c thông tin riêng ho c theo Kim và Verrecchia, 1994 và 1997 (trích trong Ravi, 2005), có nhi u thông tin đ i chúng h n v m t công ty

Theo Nguy n Tr ng Hoài (2006), thông tin b t cân x ng x y ra khi m t bên

đ i tác n m gi thông tin còn bên khác thì không bi t đích th c m c đ thông tin

m c nƠo đó

Nh v y: Khái ni m v thông tin b t cân x ng đ c p đ n nh ng v n đ :

(a) c p t i m i quan h gi a ng i cung c p và s d ng thông tin có m t

m c đ hi u bi t khác nhau v thông tin đó

(b) Do s hi u bi t không gi ng nhau đó s d n đ n có m t bên có nhi u thông

tin h n bên kia và d dàng tr c l i thông tin cho mình còn bên có ít thông tin

thì không bi t m c đ th t c a thông tin đó nh th nào

(c) Khái ni m v thông tin b t cân x ng c ng gi i thích đ c hi n t ng không

minh b ch v thông tin tài chính

1.3.1.2 nhă h ngă c aă thôngă tină b tă cơnă x ngă đ iă v iă nhƠă đ uă t ă trênă th ă

tr ngăch ngăkhoán

nh ng th tr ng ch ng khoán m i hình thƠnh vƠ phát tri n trên th gi i (th

tr ng m i n i), hi n t ng thông tin b t cơn x ng x y ra ph bi n trên m i ngƠnh

vƠ m i l nh v c

Th nh t, ngoƠi các thông tin b t bu c theo lu t đ nh ph i công b thì các doanh nghi p không ch đ ng cung c p thông tin đ y đ , k p th i c bi t đ i v i các công ty có c phi u giao d ch trên th tr ng phi chính th c (OTC), tình tr ng

ph bi n lƠ nhƠ đ u t h u nh không n m rõ tình hình ho t đ ng kinh doanh c a công ty Các thông tin tìm đ c ch y u qua ngu n tin riêng, trên các di n đƠn

ch ng khoán ho c tin đ n M t th c tr ng n a lƠ đ i v i các công ty chƠo bán l n

đ u ra công chúng th c hi n đ u giá t i c s , Ban giám đ c công ty có xu h ng che gi u các thông tin đ lƠm gi m giá c phi u sao cho nh ng ng i n i b công ty

có th mua đ c c phi u v i giá th p

Th hai, có hi n t ng rò r thông tin ch a ho c không đ c phép công khai

S rò r thông tin ph bi n trong công tác đ u giá c phi u Hi n nay, khi đ u giá mua c phi u l n đ u thì các Trung tơm giao d ch ch ng khoán ph i công b t ng

s nhƠ đ u t tham gia đ u giá vƠ t ng l ng c phi u đ t mua, trong khi nh ng thông tin có nh h ng r t l n đ n vi c đ t giá nh : s l ng nhƠ đ u t t

ch c/nhƠ đ u t n c ngoƠi tham gia đ u giá; s l ng c phi u đ t mua c a các

đ i t ng nƠy, l i không đ c công b c th Nh ng thông tin nƠy không đ c b o

m t ch t ch mƠ đ c cung c p m t cách riêng l cho nh ng đ i t ng có nhu c u

Nh ng ng i n m đ c c th , chi ti t v t ng c u c phi u c a th tr ng, thì khi tham gia đ u giá s tính toán đ c m c giá h p lỦ đ b th u, qua đó chi m l i th

so v i các nhƠ đ u t khác không có thông tin

S rò r thông tin còn th hi n vi c công b các thông tin có l i c a công

ty Ch ng h n, đ i v i các quy t đ nh c a H i đ ng qu n tr nh chia c t c b ng c phi u, t ng quy mô v n thông th ng do các ngu n quan h cá nhơn, m t s nhƠ

đ u t bi t tr c khi Trung tơm ch ng khoán công b vƠi ngƠy vƠ đƣ tranh th thu mua c phi u đ ch giá lên n khi các nhƠ đ u t còn l i bi t đ c thông tin thì

đƣ mu n

Th ba, công ty cung c p thông tin không công b ng đ i v i các nhƠ đ u t :

u tiên cung c p thông tin cho các nhƠ đ u t chi n l c, các nhƠ đ u t t ch c mƠ không công b r ng rƣi n nay, m t hi n t ng ph bi n cho th y các cu c đ u giá, ng i đ u giá thƠnh công ch y u lƠ các nhƠ đ u t t ch c, lo i tr kh n ng các nhƠ đ u t t ch c có kinh nghi m, k n ng phơn tích h n thì ng i ta c ng nghi ng các nhƠ đ u t nh n đ c nhi u thông tin ch t l ng h n so v i các nhƠ

đ u t cá th

Th t , lƠ hi n t ng l a đ o ơy không ph i lƠ hi n t ng ph bi n trên th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam nh ng r t đáng c nh báo các nhƠ đ u t nghi p d ,

đ c bi t nh ng ng i không có ki n th c v ch ng khoán vƠ kinh t l i có tham

v ng lƠm giƠu b ng kinh doanh ch ng khoán

Th n m, lƠ vi c tung tin đ n th t thi t Có không ít tin đ n nh h ng đ n

uy tín c a các công ty niêm y t, các tin nƠy th ng đ c tung ra trên các di n đƠn

ch ng khoán, trên các sƠn giao d ch ch ng khoán, ho c đ c truy n mi ng Do nhƠ

đ u t ch a có kinh nghi m, k n ng đ ki m ch ng ngu n thông tin, đ ng th i do

c ch thông tin c a công ty còn y u kém, ch m ch p nên d n đ n gơy tơm lỦ hoang mang cho nhƠ đ u t , nh h ng đ n giá c c phi u trên th tr ng Trong khi đó, các quy đ nh c a NhƠ n c v vi c x ph t đ i v i vi c tung tin đ n trên th tr ng

ch ng khoán v n còn trong giai đo n so n th o C ch phát hi n đ i v i vi c tung tin đ n c ng ch a rõ rƠng

Th sáu, lƠ các c quan truy n thông cung c p thông tin l ch, không đ y đ

ơy không ph i lƠ hi n t ng ph bi n nh ng khi n cho các nhƠ đ u t chuyên nghi p không m y tin c y vƠo ch t l ng thông tin c a các c quan báo chí M t khác, v n i dung thông tin do c quan truy n thông cung c p, ch y u v n lƠ tin

t c, di n bi n th tr ng, ch a có nhi u các thông tin nh n đ nh phơn tích mang tính

đ nh h ng cho nhƠ đ u t vƠ th tr ng

NgoƠi ra còn nhi u hi n t ng khác v vi c m t s nhƠ đ u t lƠm giá, t o cung

c u o trên th tr ng khi n cho giá c bi n đ ng m nh S thua thi t thu c v các nhƠ đ u t cá nhơn, không có ngu n tin n i b , khi mu n mua thì không th nƠo tìm

đ c ngu n mua do các nhƠ đ u t l n đƣ thơu tóm toƠn b , khi mu n bán thì c ng không th nƠo bán đ c do th tr ng bƣo hòa

Nh v y:Trên th tr ng ch ng khoán, hi n t ng b t cơn x ng thông tin

x y ra khi: doanh nghi p che gi u các thông tin b t l i, th i ph ng thông tin có l i doanh nghi p cung c p thông tin không công b ng đ i v i các nhƠ đ u t ; doanh nghi p sau khi phát hƠnh c phi u không chú tr ng vƠo đ u t s n xu t kinh doanh

mƠ ch t p trung vƠo vi c gia t ng giá giao d ch c a c phi u trên th tr ng ch ng khoán; có s rò r thông tin n i gián; m t s nhƠ đ u t t o cung c u o trên th

tr ng d n đ n ph n ánh sai l ch giá tr c a doanh nghi p; m t s k x u tung tin

đ n th t thi t cho doanh nghi p; các c quan truy n thông cung c p thông tin sai

l ch; các trung gian tƠi chính cung c p, x lỦ thông tin không chính xác

Tình tr ng b t cơn x ng v thông tin s d n đ n vi c các nhƠ đ u t đ a ra các quy t đ nh đ u t không chính xác, gơy cung c u o, th tr ng bong bóng vƠ

ti m n nguy c s p đ th tr ng

Tóm l i: Vi c tìm hi u v thông tin b t cân x ng đ t đó cho th y r ng khi

có thông tin thì bao gi c ng có nh ng chi u h ng khác nhau vƠ đôi khi nó d n

đ n s không minh b ch Mà m t khi thông tin đƣ không minh b ch thì nó ch có l i cho m t phía, do v y lý thuy t v thông tin b t cân x ng nó s gi i thích là t i sao

l i có s không minh b ch thông tin và b t cân x ng trong ti p c n thông tin

1.3.2 M iăquanăh ăgi aăminhăb chăthôngătinătƠiăchínhăvƠăt ănguy năcôngăb ă thông tin

Minh b ch thông tin tài chính và s t nguy n công b thông tin có m i quan

h rõ nét đó lƠ thông tin công b theo quy đ nh hay t nguy n đ u ph i là nh ng thông tin h u ích th hi n qua các đ c tính ch t l ng c a thông tin Trong m c 1.1.1.2 chúng tôi đƣ trình bày v vai trò c a thông tin tƠi chính vƠ có đ c p t i s minh b ch thông tin tài chính là s s n có c a các thông tin cho ng i s d ng và

s s n có đ c th hi n qua các đ c tính ch t l ng c a thông tin nh : tính phù h p

c y, có th so sánh, k p th i và có th hi u

- thông tin t nguy n tr nên h u ích, thì thông tin đó ph i phù h p v i các nhƠ đ u t b i vì nó giúp h đánh giá quá kh , hi n t i vƠ t ng lai c a doanh nghi p vƠ môi tr ng xung quanh c a nó vì nó nh h ng t i quy t

đ nh đ u t c a h

- thông tin t nguy n tr nên h u ích, thì thông tin đó ph i là đáng tin c y

đ c coi lƠ đáng tin c y, nó ph i chính xác, khi che gi u m t s ki n nào

đó có th gơy ra thông tin lƠ không đúng s th t, và làm cho thông tin không đáng tin c y N u thông tin không khách quan, thì b ng cách l a ch n ho c trình bày và cách qu n lý c a công ty s làm nh h ng đ n các nhƠ đ u t

- thông tin t nguy n tr nên h u ích, thì thông tin c ng ph i có các tính

n ng c a so sánh so sánh, nó s cho phép so sánh trong n i b công ty

c ng nh gi a các công ty

- thông tin t nguy n tr nên h u ích, thì thông tin ph i có các tính n ng

c a các m c th i gian s đ c chuy n giao cho ng i s d ng cu i cùng càng nhanh càng t t Vi c thay đ i nhanh chóng c a n n kinh t thông tin,

k p th i thông tin có m t giá tr nh t đ nh trong vi c làm gi m kho ng cách thông tin

- thông tin t nguy n tr nên h u ích, thì thông tin c n đ c trình bày m t cách d hi u đ s d ng Nói cách khác, trình bày con s lƠ không đ , gi i thích, ph ng pháp tính toán c n thi t là t t

Trong nghiên c u c a Pankaj Madhani (2007), ông c ng ch ra nh ng l i ích quan tr ng nh t c a vi c công b t nguy n là:

- T ng c ng s tín nhi m trong qu n lý doanh nghi p

- Có thêm nhi u nhƠ đ u t dƠi h n

- T ng kh i l ng giao d ch

- T ng tính thanh kho n trên th tr ng ch ng khoán

- Gi m s bi n đ ng

- C i thi n vi c ti p c n và gi m chi phí v n

- C i thi n m i quan h v i các nhƠ đ u t

- Giá c phi u cao h n

Nh v y, đ minh b ch thông tin tài chính thì các công ty niêm y t t ng

c ng t nguy n công b thông tin T nguy n công b t ng s làm gi m thông tin

b t cân x ng gi a nhà qu n lỦ vƠ nhƠ đ u t , c i thi n tính thanh kho n c a c phi u làm cho giá c phi u h p d n các nhà đ u t h n

Theo Coller và Yohn (1997), Verrecchia (2001), nh ng nhà qu n lý cung c p

nh ng thông tin công b t nguy n đ làm gi m thông tin b t cân x ng và chi phí

v n

Brown, Hillegeist và Lo (2004), Trueman (1986), công b t nguy n đ báo

hi u ti m n ng v công ty c a h

Hay Skinner (1994), công b t nguy n đ gi m chi phí ki n t ng

Các giao d ch n i b là m t khuy n khích quan tr ng cho vi c công b thông tin k p th i và công b t nguy n, lƠm t ng tính minh b ch cho thông tin đ c công

b , các nghiên c u sau đơy s làm sáng t v n đ này:

- Noe (1999) cho r ng: ắVi c cung c p thông tin k p th i liên quan đ n các giao d ch kinh doanh trong n i b doanh nghi p”, c th nhà qu n lý s : (1) Bán nhi u c phi u sau khi nh ng tin t t đ c công b k p th i h n lƠ

nh ng tiên đoán v tin x u

(2) VƠ ng c l i mua nhi u c phi u sau khi nh ng tin x u đ c công b

h n lƠ nh ng tin t t đ c đ a ra

Có ngh a lƠ, ng i qu n lý ch n th i gian khi mà vi c kinh doanh c a h

t ng lên đ t đ c l i nhu n cao thì h s ti p t c kinh doanh và s công b t nguy n thông tin tài chính

- Nghiên c u c a Qiang Cheng và Kin Lo (2006), cho r ng gi a vi c công b thông tin và giao dch th ng m i, khi các nhà qu n lý l p k ho ch mua c phi u, h gia t ng s l ng các tiên đoán v thông tin x u đ gi m giá mua Thêm vƠo đó, m i quan h nƠy lƠ đ i v i các giao d ch đ c kh i x ng b i các chuyên gia hƠng đ u thì nh ng m i quan h này m nh h n các giao d ch

th ng m i đ c kh i x ng b i các nhà chuyên gia khác Công b thông tin t nguy n còn liên quan đ n vi c công ty có th ph i gánh thêm m t kho n chi phí ki n t ng Do v y, hai ông đƣ đ a ra gi thi t nghiên c u sau: ắnh ng ng i trong n i b công ty l a ch n nh ng chính sách công b m t cách có chi n l c và l a ch n th i gian giao d ch v c ph n c a h đ t i

đa hóa l i nhu n kinh doanh, m c tiêu h ng t i là phí ki n t ng h p lý v i giao d ch công b và giao d ch n i b ” Nghiên c u này còn ch ra r ng

nh ng ng i trong n i b khai thác các c h i công b t nguy n vì l i ích

cá nhơn Nh ng ch m t cách có l a ch n, khi các nguy c tranh t ng lƠ đ

th p

Nh v y, n u chi phí ki n t ng cao s ng n c n nh ng nhà qu n lý s p đ t

ho t đ ng kinh doanh c a h xung quanh nh ng d báo v qu n lỦ đ n ph m vi kinh doanh mà theo kinh nghi m không th phát hi n vƠ sau đó các giao d ch n i b

s không khuy n khích cho công b thông tin t t hay x u Các giao d ch n i b

đ c công b k p th i, chính xác s làm cho thông tin tài chính công b minh b ch Tranh lu n trong Dry (2001, p.184), "b t k m t t ch c nào d tính đ a ra

m t công b thông tin thì s công b nh ng thông tin đó lƠ có l i cho các t ch c

đó, vƠ s không công b nh ng thông tin b t l i đ n t ch c đó." Có ngh a lƠ, nhƠ

qu n lý ch đ a ra vi c công b thông tin khi nh ng công b nh v y mang l i l i cho cá nhân c a h đơy, ông đƣ đ c p t i m i quan h gi a l i ích cá nhân c a nhà qu n lý và vi c công b t nguy n, đ t l i ích cá nhân làm tr ng tâm

Theo Ron Kaszink (1995, 1996) nghiên c u v m i quan h gi a công b t nguy n thông tin v i vi c đi u ti t thu nh p (Earnings Management) ông cho r ng:

- Th nh t, ng i qu n lý đ a ram td báov thu nh ptr nênkhông chính xácthì nó s d n đ n các b c c Ủđ đi u ti t báo cáothu nh ph ng t icon

s thu nh p d báo tr c đó, vì ng i qu n lý s m t uy tín đ i v i vi c d báo không chính xác này và s g p ph i nh ng hƠnh đ ng pháp lý t n kém

c a nhƠ đ u t b t mãn

- Th hai, lƠ đ l n c a đi u ti t thu nh p thì có liên quan đ n đ l n chi phí

đ i v i các sai sót trong d báo v thu nh p Ch ng h n chi phí ki n t ng c a

c đông thì nó cao h n đ l n c a đi u ti t thu nh p, n u nhà qu n lỦ đƣ đánh giá quá cao v thu nh p và nó càng gia t ng đ l n c a các sai sót trong

d báo v thu nh p

- C ng trong nghiên c u này, nhà qu n lỦ đánh giá quá cao thu nh p s s

d ng tích c c các kho n trích tr c tùy Ủ đ đi u ch nh báo cáo thu nh p đi lên h ng t i k t qu c a các con s đƣ d báo tr c đó, nh ng l i không có

b ng ch ng nào cho th y nh ng nhà qu n lỦ đánh giá th p thu nh p đ đi u

ch nh báo cáo thu nh p đi xu ng

Lees (1981) và Waymire (1985), k toán nghiên c u v vi c công b thông tin

c a công ty đƣ t p trung vào l i nhu n ti m n ng c a các công ty có th xu t phát t công b t nguy n thông tin, b ng ch ng th c nghi m cho th y r ng ph n l n c a các t p đoƠn công c ng không ti t l thu nh p d báo, vì s nh ng h u qu t n kém

c a nh ng sai sót trong d báo thu nh p

Skinner (1994), các chi phí ki n t ng đ i v i các c đông cáo bu c các nhà

qu n lý nói d i v tình tr ng tài chính th c s c a công ty có th đ c dùng nh

Tóm l i: Trong m c 1.1.1.2 và m c 1.3.2, chúng tôi đ u đ c p t i đ c đi m

ch t l ng c a thông tin tài chính công b b t bu c và t nguy n Tuy nhiên,theo quan đi m c a T ch c nghiên c u k toán Úc vƠ quan đi m c a tác gi Pankaj Madhani (2007), có nhi u đi m t ng đ ng trong khuôn m u lý thuy t c a H i

đ ng chu n m c k toán Qu c t (IASB) n m 1989 VƠo tháng 9 n m 2010, d án

h i t v Khuôn m u lý thuy t k toán gi a IASB và FASB đƣ hoƠn thƠnh, trong đó

có nêu đ c tính ch t l ng c a báo cáo tài chính bao g m: thích h p, th hi n trung

th c, thi u m t trong hai đ c đi m trên tính h u ích c a thông tin b đe d a

Thông tin thích h p khi nó có th lƠm thay đ i quy t đ nh c a ng i s

d ng Tính thích h p bao g m: giá tr d đoán, tr ng y u, giá tr kh ng đ nh

 Giá tr d đoán là kh n ng giúp d đoán k t qu cu i cùng c a các s

ki n đƣ vƠđang x y ra Giá tr d đoán không ph i d đoán t ng lai (theo mô

hình th ng kê) Thông tin có giá tr d đoán giúp ng i đ c t đ a ra d đoán

c a mình

 Giá tr kh ng đ nh lƠ cung c p ph n h i v nh ng d đoán tr c đó

 Tr ng y u: thông tin tr ng y u khi vi c trình bƠy sai hay b sót nh h ng

đ n quy t đ nh c a ng i s d ng thông tin khi d a trên báo cáo tƠi chính c a

m t doanh nghi p c th Tr ng y u lƠ m t khía c nh c a thích h p

Th hi n trung th c là báo cáo tài chính ph i th hi n trung th c (c v s

ti n và di n gi i) hi n t ng kinh t mà nó th hi n Th hi n trung th c bao g m

ph n ánh đ y đ , trung l p và không sai sót

 Ph n ánh đ y đ các thông tin c n thi t cho ng i đ c hi u đ c hi n

t ng kinh t , bao g m mô t vƠ gi i thích

 Ph n ánh trung l p hƠm ngh a không thiên l ch trong l a ch n hay trình bƠy thông tin, nh m h ng ng i đ c đ n m t ph n ng đ nh tr c

 Ph n ánh không sai sót ngh a lƠ không có sai sót trong mô t hi n t ng

c ng nh trong l a ch n áp d ng các quy trình l p báo cáo tƠi chính

NgoƠi hai đ c đi m ch t l ng trên, đ t ng c ng tính h u ích c a thông tin, thông tin ph i có đ c tính ch t l ng sau: có th so sánh, có th ki m tra, k p

Có th ki m tra giúp đ m b o cho ng i s d ng có đ c thông tin trung th c đ i

di n cho hi n t ng kinh t Ki m ch ng đ c có ngh a r ng s khác nhau gi a

ki n th c vƠ quan sát đ c l p có th đ t đ c s đ ng thu n, m c dù không

nh t thi t ph i hoàn thành th a thu n

- K p th i (Timeliness)

K p th i có ngh a lƠ có thông tin có s n cho ng i ra quy t đ nh đúng th i đi m đ

có kh n ng nh h ng đ n quy t đ nh c a mình Nói chung, các thông tin c ít h u ích Tuy nhiên, m t s thông tin có th ti p t c đ c k p th i r t lâu sau khi k t thúc

k báo cáo b i vì, ví d , m t s ng i dùng có th c n xác đ nh vƠ đánh giá xu

ng

- Tính có th hi u đ c (Understandability)

Ng i đ c đ c gi thi t là có m t ki n th c nh t đ nh v kinh t , kinh doanh và k toán và có thi n chí, n l c đ đ c báo cáo tài chính Tuy nhiên, thông tin v m t

v n đ ph c t p nh ng c n thi t cho vi c ra quy t đ nh không đ c lo i tr kh i báo cáo tài chính ch vì nó khó hi u đ i v i m t s đ i t ng s d ng

T ng h p t các quan đi m trên vƠ theo quan đi m c a chúng tôi thì đ c tính

ch t l ng c a thông tin tài chính là đ y đ và k p th i và thu n ti n c a thông tin

Vì thông tin đ y đ còn th hi n s t nguy n công b thông tin c a doanh nghi p ngoài thông tin b t bu c công b , tính k p th i s cung c p thông tin s n có cho

ng i s d ng vƠ thông tin đ c thu th p và t ng h p d dàng qua tính thu n ti n

đ i h c Macau đƣ lƠm m t nghiên c u v m i quan h gi a minh b ch thông tin tài chính và t nguy n công b c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c nh sau:

đánh giá m c đ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Th ng H i, Trung Qu c, các tác gi đƣ xem xét tác đ ng c a quy n s h u, c ch qu n tr doanh nghi p vƠ đ c đi m c th c a công ty, nh ng nhân t nƠy đ c công b đ y đ và chính xác s lƠm t ng tính minh b ch đ ng th i

t ng tính t nguy n công b thông tin.C c u v n ch s h u vàc ch qu n tr công

ty bao g m:

(1) T p trung quy n s h u;

(2) Quy n s h u nhƠ n c vƠ các t ch c liên quan đ n nhƠ n c;

(3) Quy n s h u cá nhơn;

(4) Giám đ c đi u hƠnhvƠ Ch t ch H i đ ng qu n tr ;

(5) H i đ ng qu n tr đ c l p;

(6) S t n t i c a m t y ban ki m toán

Các đ c đi m c th c a công ty, bao g m:

(1) Quy mô doanh nghi p;

t n t i c a m t y ban ki m toán, quy mô doanh nghi p, và đòn b y tài chính, bao

g m c c c u h i đ ng qu n tr và ch c n ng, thông tin nhân viên, ti n thù lao

c a Ban giám đ c, s hi n di n c a m t y ban ki m toán , giao d ch v i các bên

liên quan, và các bên liên quan có l i ích đáng k , các nhân t trên có nh h ng

đ n m c đ công b thông tin t nguy n

1.4.2 Kinhănghi măc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánă

Malaysia

Tình tr ng tài chính công ty, qu n tr doanh nghi p vƠ c c u s h u có liên quan đ n công b t nguy n c a các công ty niêm y t t i Malaysia M c đ công b

t nguy n c a các công ty có nguy c v tình hình tài chính s công b t nguy n ít

h n nh ng công ty có tình hình tài chính t t i v i qu n tr doanh nghi p thì khi

có m t h i đ ng qu n tr đ c l p v i ban đi u hành qu n lý vi c t nguy n công b theo h ng d đoán, đ i v i c c u s h u có liên quan đáng k v i m c đ t nguy n công b , m c v n đi u l c a doanh nghi p liên k t v i chính ph c ng có

nh h ng đ n công b t nguy n

1.4.3 Kinhănghi măc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăNewă

Zealand

New Zealand hi n đang tr i qua m t môi tr ng t do và c nh tranh kinh t

đƣ d n đ n m t s quan tơm đ u t nhi u h n vƠo ch ng khoán c a công ty Các

công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán New Zealand (NZSE) đƣ xơy d ng chi n l c đ thu hút các nhƠ đ u t thông qua t nguy n ti t l thông tin c đi m công ty s nh h ng t i m c đ công b thông tin t nguy n, 5 đ c đi m c th công ty đó là: quy mô doanh nghi p, đòn b y tài chính, tài s n t i ch , lo i hình

ki m toán viên, và tình tr ng niêm y t trên th tr ng n c ngoài

1.4.4 Kinhănghi măc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăHoaă

K

Ch ng khoán New York, là m t trong nh ng th tr ng ch ng khoán l n nh t th

gi i Khi các công ty mu n huy đ ng v n, bán c phi u đ c giao d ch trên sàn

ch ng khoán New York đ m b o r ng không có nhƠ đ u t có m t l i th kinh doanh h n nh ng ng i khác, ch ng khoán New York có quy t c, bao g m c

nh ng nh n m nh v công b thông tin tài chính nh y c m, có th nh h ng đ n

c phi u c a các nhƠ đ u t mua vƠ bán quy t đ nh Ví d , n u ban giám đ c c a

m t công ty bi t s p x y ra m t l i đ ngh mua l i công ty, h ph i ti t l nh ng thông tin đó tr c khi mua c ph n trong công ty v i tài kho n c a mình

Lu t Sarbanes-Oxley 2002 đ c ban hành sau các v s p đ c a Enron, Worldcom lƠm thay đ i và c i thi n ho t đ ng và vai trò c a các đ i t ng tham gia trong chu i cung ng báo cáo tƠi chính đ ng th i gia t ng s minh b ch thông tin qua các quy đ nh v công b

Ngoài ra, vi c t nguy n công b thông tin làm minh b ch thông tin tài chính

đ c th hi n qua báo cáo tài chính m u 10K, là m t báo cáo t t vì đáp ng đ c nhu c u thông tin c n thi t cho ng i s d ng Do đó, có 4 thông tin ch y u mà

ng i s dung thông tin quan tâm:

+ Th nh t, thông tin v tình hình ho t đ ng kinh doanh;

+ Th hai, thông tin v tình hình tài chính;

+ Th ba, lƠ thông tin liên quan đ n giao d ch, s h u c phi u c a công ty; + Th t , lƠ nh ng k ho ch tƠi chính trong t ng lai

Nh ng n i d ng trong b ng báo cáo th ng niên 10-K c a Hoa K

M c 1 Ho t đ ng kinh doanh

M c 1A Các y u t r i ro

Ph n I Các thông tin công b

M c 1B Bình lu n c a thƠnh viên không đ ng ý ki n

M c 2 S h u (Properties)

M c 3 Nh ng v ki n pháp lý (Legal Proceedings)

M c 4 trình các v n đ c n bi u quy t c a đ i h i đ ng c đông

M c X Gi i thi u các thƠnh viên ban đi u hành c a công ty

M c 5 Th tr ng c phi u ph thông có đ ng kí, nh ng ng i có liên

quan c a c đông vƠ ng i phát hành mua l i v n c ph n

M c 6 D li u tƠi chính đ c l a ch n

M c 7 Th o lu n và phân tích c a ban qu n tr v tình hình tài chính và

k t qu ho t đ ng kinh doanh

M c 7A nh l ng và công b đ nh l ng v r i ro th tr ng

M c 8 Các b ng báo cáo tài chính và d li u b sung

M c 9 Nh ng thay đ i và b t đ ng v i các nhân viên k toán v vi c

công b các b ng báo cáo tài chính và v n đ k toán

M c 9A Ki m soát và các th t c

M c 9B Các thông tin khác

M c 10 Giám đ c, nhơn viên đi u hành và thành viên qu n lý doanh