khi làm thay đ i các quan đi m trong cách đánh giá nhân viên.
Trang 2L I M U
1 Lý do ch n đ tài
Trong b i c nh n n kinh t trong n c còn nhi u khó kh n v i tình hình h i
nh p kinh t qu c t di n ra m nh m nh hi n nay, các doanh nghi p Vi t Nam
bu c ph i tìm m i cách đ nâng cao n ng l c c nh tranh đ có th t n t i và phát tri n trên th tr ng Các bi n pháp nâng cao n ng l c c nh tranh nh c t gi m chi phí trong kinh doanh, gia t ng v th trên th tr ng, v n t i nh ng th tr ng m i,
m r ng toàn c u, đ t đ c nh ng khách hàng ti m n ng m i, ti p thu và phát tri n
nh ng k thu t tiên ti n… đang đ c các doanh nghi p Vi t Nam áp d ng đ t
đ c nh ng m c tiêu trên, các doanh nghi p đang h ng đ n hình th c mua bán ậ sáp nh p doanh nghi p (Mergers and Acquisition - M&A) ây chính là nguyên nhân và c ng là c h i đ ho t đ ng mua bán ậ sáp nh p doanh nghi p n c ta ngày càng sôi đ ng Báo cáo c a công ty ki m toán Pricewaterhouse Coopers c ng
nh th ng kê t các t ch c nghiên c u v M&A nh ThomsonReuter, IMAA và
AVM Vietnam thì l ng giao d ch M&A Vi t Nam trong n m 2010 đ t t ng giá
tr 1,75 t USD, v i 345 giao d ch, t ng 59% v giá tr và 17% v s l ng so v i cùng k n m tr c đó N m 2011, t ng giá tr các th ng v M&A đ t 4,7 t USD,
v i 413 giao d ch Trong n m 2012, nh h ng c a cu c kh ng ho ng kinh t v n
còn tác đ ng l n đ n các doanh nghi p Vi t Nam Chính sách ti n t th t ch t nh m
ki m ch l m phát, n đ nh kinh t v mô, đ m b o an sinh xã h i s tác đ ng l n
đ n h u h t các doanh nghi p Trong b i c nh đó, doanh nghi p ph i t tái c u trúc
đ thích nghi v i môi tr ng kinh doanh m i Cùng v i vi c đ y m nh tái c u trúc toàn di n n n kinh t , d báo trong n m 2012, giao d ch M&A s sôi đ ng h n và
di n ra trong nhi u l nh v c h n
M c dù ho t đ ng mua bán - sáp nh p doanh nghi p đã và đang đ c nhi u công ty quan tâm nghiên c u, song th c t ch ra r ng, có t i 60-80% các th ng v sáp nh p b th t b i v tài chính khi đ c đo l ng b i n ng l c c a h trên th
Trang 3tr ng ch ng khoán hay s gia t ng l i nhu n Báo cáo c a McKinsey, Kay & Shelton (2000) đã nêu r ng: “Có r t nhi u s chú ý d n vào nhân t tài chính, ho t
đ ng và pháp lý, nh ng các chuyên gia, nh ng ng i đã có kinh nghi m trong nhi u
th ng v sáp nh p, cho r ng, trong n n kinh t ngày nay, chính sách qu n tr trong
vi c thay đ i nhân t con ng i ngày càng là chìa khoá quan tr ng trong giá tr c a
th ng v ”
M c dù quy t đ nh M&A th ng d a trên mong mu n đ t đ n m t l c l ng lao đ ng lành ngh , ki n th c và chuyên môn cao nh ng theo American
Management Association, 47% cán b qu n lý trong công ty b mua l i r i kh i
công ty trong n m đ u tiên sáp nh p Theo t Wall Street Journal, trong công ty đang có k ho ch sáp nh p, 50 ậ 75% qu n lý có ý đ nh r i kh i trong 3 n m Vì
v y, v n đ đ t ra đ i v i các doanh nghi p trong giai đo n h u M&A là “làm th nào đ thu hút và gi nhân tài” đ có th đ t đ c m c đích c a mình
Trong nh ng n m g n đây, có nhi u nghiên c u v m c đ tác đ ng c a th c
ti n qu n tr ngu n nhân l c lên s g n k t c a nhân viên nh Kramer (1994),
Kouzes & Posner (1997), Meyer & Allen (1990) Tuy nhiên, Vi t Nam h u nh
ch a có nghiên c u và kh o sát đ nh l ng c th nào v m i quan h gi a th c ti n
qu n tr ngu n nhân l c v i s g n k t c a nhân viên trong các doanh nghi p sau khi mua bán ậsáp nh p M c dù M&A đã phát tri n lâu đ i trên th gi i nh ng
Vi t Nam, M&A còn non tr nên các doanh nghi p c ng ch a th t s quan tâm, đ u
t đúng m c cho công tác qu n tr ngu n nhân l c Vì th , nghiên c u này đ c
th c hi n nh m kh o sát c th “Tác đ ng c a th c ti n qu n tr ngu n nhân l c lên
s g n k t c a nhân viên trong các doanh nghi p sau khi mua bán - sáp nh p” T
đó, các doanh nghi p đã, đang ho c có ý đ nh ti n hành mua bán ậ sáp nh p có cái nhìn chính xác h n v tác đ ng c a th c ti n qu n tr ngu n nhân l c trong công ty
đ t đó có bi n pháp hoàn thi n công tác qu n tr ngu n nhân l c nh m t ng m c
đ g n k t c a nhân viên v i t ch c đ thu hút và gi nhân tài
Trang 42 M c tiêu nghiên c u
tài nghiên c u th c ti n ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c, s g n k t
v i t ch c theo c m nh n c a nhân viên t i các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp
nh p nh m m c tiêu:
- o l ng m c đ tác đ ng c a các y u t thu c th c ti n QTNNL đ n m c
đ g n k t c a nhân viên trong các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p
- a ra m t s gi i pháp nh m hoàn thi n c n b n công tác th c ti n qu n
tr ngu n nhân l c, giúp doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p nâng cao s g n k t
c a nhân viên v i t ch c và t ng c ng kh n ng thu hút, gi nhân viên gi i
đ t đ c m c tiêu này, nghiên c u c n tr l i đ c các câu h i sau:
- Các y u t th c ti n QTNNL nào nh h ng đ n m c đ g n k t c a nhân
viên trong các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p?
- M c đ tác đ ng c a các y u t trong th c ti n qu n tr ngu n nhân l c đ n
m c đ g n k t c a nhân viên trong các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p nh
s l ng và ch t l ng c a các th ng v mua bán ậ sáp nh p doanh nghi p, trong
nghiên c u này tác gi gi i h n ph m vi nghiên c u các doanh nghi p sau khi
c a nhân viên, đ ng th i thông qua k thu t tham v n ý ki n c a các chuyên gia và
gi ng viên có nhi u kinh nghi m trong l nh v c nhân s c ng nh l nh v c mua bán
Trang 5ậ sáp nh p đ đi u ch nh thang đo, thi t l p b ng câu h i s d ng cho nghiên c u
chính th c
- Nghiên c u chính th c th c hi n thông qua ph ng pháp đ nh l ng v i
k thu t thu th p thông tin b ng hình th c ph ng v n tr c ti p, ph ng v n b ng th
đi n t thông qua b ng câu h i đi u tra M u đi u tra g m 300 nhân viên t c p
trung tr xu ng c a các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên đ a bàn
TP.HCM B ng câu h i đi u tra chính th c đ c hình thành t nghiên c u đ nh tính
sau khi có s tham v n ý ki n c a các chuyên gia
nhân viên v i t ch c s là c s khoa h c v ng ch c đ ban lãnh đ o các doanh
nghi p đã và đang ti n hành mua bán ậ sáp nh p tri n khai nh ng bi n pháp thi t
th c nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng QTNNL, h n ch tình tr ng ngh vi c c a nhân viên c ng nh gi chân đ c nh ng nhân viên gi i
6 K t c u c a lu n v n
tài nghiên c u đ c trình bày g m:
- Ph n m đ u gi i thi u t ng quan v đ tài nghiên c u
- Ch ng 1 trình bày c s lý thuy t v mua bán ậ sáp nh p, s g n k t c a
nhân viên v i t ch c, v th c ti n QTNNL, m i quan h gi a th c ti n QTNNL và
s g n k t v i t ch c; t đó, phát tri n các gi thuy t nghiên c u và xây d ng mô
Trang 6CH NG 1: C S LÝ LU N
Ch ng này trình bày c s lý lu n v các v n đ mua bán ậ sáp nh p, s
g n k t c a nhân viên v i t ch c, v ngu n nhân l c, th c ti n qu n tr ngu n nhân
l c, m i liên h gi a th c ti n QTNNL đ n m c đ g n k t c a nhân viên trong t
ch c
1.1 a án - sáp nh p (M&A)
1.1.1 Khái ni m, đ c đi m, l i ích c a M&A
1.1.1.1 Khái ni mm a án và sáp nh p doanh nghi p:
M&A, đ c vi t t t b i hai t ti ng Anh: Mergers and Acquisitions ây là
thu t ng đ ch s mua bán hay sáp nh p gi a hai hay nhi u công ty v i nhau
Lu t Doanh nghi p 2005 c a i t Na :
Sáp nh p doanh nghi p ( i u 153): “M t ho c m t s công ty cùng lo i (g i
là công ty b sáp nh p) có th sáp nh p vào m t công ty khác (g i là công ty nh n sáp nh p)b ng cách chuy n toàn b tài s n, quy n, ngh a v , quy n l i và l i ích
h p pháp sang công ty nh n sáp nh p, đ ng th i ch m d t s t n t i c a công ty b
sáp nh p”
H p nh t doanh nghi p ( i u 152) : “Hai ho c m t s công ty cùng lo i (g i
là công ty b h p nh t) có th h p nh t thành m t công ty m i (g i là công ty h p
nh t) b ng cách chuy n toàn b tài s n, quy n và l i ích h p pháp sang công ty
h p nh t, đ ng th i ch m d t s t n t i c a các công ty b h p nh t”
Khái ni m hai công ty cùng lo i trong hai đi u lu t trên đ c hi u theo ngh a
là các công ty cùng lo i hình doanh nghi p theo qui đ nh c a pháp lu t Nh v y,
đi u ki n tiên quy t đ có m t v sáp nh p hay h p nh t là hai doanh nghi p ph i
cùng lo i hình và có s ch m d t ho t đ ng c a m t ho c c hai bên tham gia
Lu t C nh tranh 2004 c a i t Na :
Lu t Doanh Nghi p 2005 không đ c p đ n vi c mua l i doanh nghi p Trong
khi Lu t C nh Tranh 2004 có nh c t i vi c mua l i doanh nghi p: “Mua l i doanh
nghi p là vi c doanh nghi p mua toàn b ho c m t ph n tài s n c a doanh nghi p
Trang 7khác đ đ ki m soát, chi ph i toàn b ho c m t ngành ngh c a doanh nghi p b
mua l i”
C ng theo Lu t C nh tranh t i Ch ng II, M c 3, i u 17 các khái ni m v
sáp nh p, h p nh t đ c Lu t đ nh ngh a nh sau:
“Sáp nh p doanh nghi p là vi c m t ho c m t s doanh nghi p chuy n toàn
b tài s n, quy n, ngh a v và l i ích h p pháp c a mình sang m t doanh nghi p khác, đ ng th i ch m d t s t n t i c a doanh nghi p b sáp nh p”
“H p nh t doanh nghi p là vi c hai ho c nhi u doanh nghi p chuy n toàn b
tài s n, quy n, ngh a v và l i ích h p pháp c a mình đ hình thành m t doanh
nghi p m i, đ ng th i ch m d t s t n t i c a các doanh nghi p b h p nh t”
“H p nh t đ c xem là m t tr ng h p đ c bi t so v i sáp nh p”
Lu t t 2005 c a i t Na :
Vi c đ u t góp v n vào quá trình M&A c ng đ c Lu t u t 2005 qui
đ nh:“ u t th c hi n vi c sáp nh p và mua l i doanh nghi p nh m t trong các
hình th c đ u t tr c ti p d i các hình th c: đóng góp v n đ thành l p doanh
nghi p m i ho c đ tham gia qu n lí ho t đ ng đ u t , mua toàn b ho c m t ph n
doanh nghi p đang ho t đ ng, mua c phi u đ thôn tính ho c sáp nh p doanh
nghi p”
Theo q an đi các n c trên th gi i (Ng n nh Thái 200 ):
- Quan ni m ph bi n v M&A trên th gi i đ c hi u bao g m không ch sáp
nh p, mua l i mà còn g m c h p nh t và giành quy n ki m soát đ i v i doanh
nghi p
- Phân tích v sáp nh p, h p nh t, chúng ta th y đây không ph i là ho t đ ng
đ u t theo ngh a thông th ng mà v b n ch t đó là s t i u hoá đ u t Ch có
mua l i, giành quy n ki m soát m i th c s là b v n đ ti n hành ho t đ ng đ u
t
- V khía c nh thu t ng , M&A th c ch t là ho t đ ng giành quy n ki m soát
doanh nghi p, b ph n doanh nghi p (g i chung là doanh nghi p) thông qua vi c s
h u m t ph n ho c toàn b doanh nghi p M c đích c a M&A là giành quy n ki m
Trang 8soát doanh nghi p m c đ nh t đ nh ch không đ n thu n ch là s h u m t ph n
v n góp hay c ph n c a doanh nghi p nh các nhà đ u t nh , l Vì v y, khi m t nhà đ u t đ t đ c m c s h u ph n v n góp, c ph n c a doanh nghi p đ đ
tham gia, quy t đ nh các v n đ quan tr ng c a doanh nghi p thì khi đó m i có th coi đây là ho t đ ng M&A Ng c l i, khi nhà đ u t s h u ph n v n góp, c ph n không đ đ quy t đ nh các v n đ quan tr ng c a doanh nghi p thì đây ch đ c
bên b mua không s n lòng bán l i ho c là bên b mua không bi t gì v bên mua.M t th ng v mual i th ng đ c p đ n m t công ty nh b mua l i b i m t
công ty l n h n, tuy nhiên đôi khi m t công ty nh h n s giành đ c quy n qu n
lý m t công ty l n h n ho c là lâu đ i h n, sau đó đ i tên công ty m i thành công
ty đi mua ậ hình th c này g i là ti p qu n ng c ậ reverse takeover M t hình th c
khác ph bi n h n có nhi u nét t ng đ ng v i hình th c này là sáp nh p ng c ậ
reverse merger, ph n này s đ c nh c l i rõ h n trong đ nh ngh a v Merger
Merger - h p nh t, sáp nh p là s k t h p c a hai công ty đ tr thành
m t công ty l n h n Nh ng giao d ch lo i này th ng là t nguy n và hình th c
thanh toán ch y u thông qua hoán đ i c phi u stock ậ swap (hoán đ i s l ng c
ph n c a công ty c sang s l ng c ph n c a công ty m i t ng ng v i t l
ph n tr m góp v n c a công ty vào công ty m i ậ t l này xác đ nh d a trên s
th a thu n lúc ký k t) ho c là chi tr b ng ti n m t M t th a thu n h p nh t có th
gi ng v i m t th ng v thâu tóm, tuy nhiên, k t qu là t o ra tên công ty m i (th ng là tên k t h p gi a tên ban đ u c a hai công ty) và m t th ng hi u m i
Tuy nhiên, trong m t vài tr ng h p vi c m t th a thu n, giao d ch g i là m t v
Trang 9h p nh t, sáp nh p ậ Merger h n là m t th ng v hay là m t v mua l i ậ
Acquisition ch đ n thu n nh m m c đích chính tr ho c chi n l c marketing,
nh ng th ng v sáp nh p, h p nh t ki u này th ng liên quan đ n hình th c thanh
toán b ng ti n m t, ng c l i nh ng th a thu n sáp nh p, h p nh t thu n túy l i áp
d ng ph ng pháp hoán đ i c phi u khi đó các c đông c a công ty có th chia s
r i ro, quy n l i trong công ty m i
1.1.1.2 c đi m c a a án và sáp nh p
M c dù mua bán và sáp nh p th ng đ c đ c p cùng nhau v i thu t ng
qu c t ph bi n là “M&A” nh ng hai thu t ng mua bán và sáp nh p v n có s
khác bi t v b n ch t
Khi m t công ty mua l i ho c thôn tính m t công ty khác và đ t mình vào v
trí ch s h u m i thì th ng v đó đ c g i là mua bán D i khía c nh pháp lý,
công ty b mua l i không còn t n t i, bên mua đã “nu t ch ng” bên bán và c phi u
c a bên mua không b nh h ng
Theo ngh a đen, sáp nh p di n ra khi hai doanh nghi p, th ng có cùng quy
mô, đ ng thu n h p nh t l i thành m t công ty m i thay vì ho t đ ng và s h u
riêng l Lo i hình này th ng đ c g i là “sáp nh p ngang b ng” C phi u c a c
hai công ty s ng ng giao d ch và c phi u c a công ty m i s đ c phát hành
Tuy nhiên, trên th c t , hình th c “sáp nh p ngang b ng” không di n ra
th ng xuyên do nhi u lý do M t trong nh ng lý do chính là vi c truy n t i thông
tin ra công chúng c n có l i cho c công ty b mua và công ty m i sau khi sáp nh p
Thông th ng, m t công ty mua m t công ty khác và trong th a thu n đàm phán s
cho phép công ty b mua tuyên b v i bên ngoài r ng, ho t đ ng này là “sáp nh p
ngang b ng” cho dù v b n ch t là ho t đ ng mua bán
M t th ng v mua bán c ng có th đ c g i là sáp nh p khi c hai bên đ ng
thu n liên k t cùng nhau vì l i ích chung Nh ng khi bên b mua không mu n b
thâu tóm thì s đ c coi là m t th ng v mua bán M t th ng v đ c coi là mua bán hay sáp nh p hoàn toàn ph thu c vào vi c, th ng v đó có đ c di n ra m t
cách thân thi n gi a hai bên hay b ép bu c thâu tóm nhau
Trang 10Tuy nhiên, trong th c t s phân bi t gi a Merger và Acquisition ch có ý
ngh a quan tr ng đ i v i các nhà làm lu t, các chuyên viên thu , các k toán viên
nh ng nó l i ít quan tr ng đ i v i các nhà kinh t nói riêng và cho c n n kinh t
nói chung, b i l ng i ta quan tr ng cái b n ch t c a nó, do đó, h th ng không
dùng c m t Merger hay Acquisition m t cách tách bi t mà thay vào đó là m t c m
t quen thu c M&A
1.1.1.3 L i ích c a &A đ i v i doanh nghi p Ng n nh Thái 2009):
C ng h ng trong M&A:
C ng h ng là đ ng c quan tr ng và kì di u nh t gi i thích cho m i th ng
v mua bán hay sáp nh p C ng h ng s cho phép hi u qu và giá tr c a doanh
nghi p m i đ c nâng cao L i ích mà các doanh nghi p k v ng sau m i th ng
v M&A bao g m:
Gi m nhân viên: Thông th ng, khi hai hay nhi u doanh nghi p sáp nh p
l i đ u có nhu c u gi m vi c làm, nh t là các công vi c gián ti p nh : công vi c v n
phòng, tài chính k toán hay marketing… Vi c gi m thi u v trí công vi c c ng
đ ng th i v i đòi h i t ng n ng su t lao đ ng ây c ng là d p t t đ các doanh
nghi p sa th i nh ng v trí làm vi c kém hi u qu
khi ti n hành giao d ch ho c đàm phán v i các đ i tác M t khác, quy mô l n c ng
giúp doanh nghi p đó gi m thi u đ c các chi phí phát sinh không c n thi t
Trang b công ngh m i: duy trì l i th c nh tranh, b n thân các công ty
luôn c n s đ u t v k thu t và công ngh đ v t qua các đ i th khác Thông
qua vi c mua bán ho c sáp nh p, các công ty có th chuy n giao k thu t và công
ngh cho nhau, t đó, công ty m i có th t n d ng công ngh đ c chuy n giao
nh m t o l i th c nh tranh
c a mua bán - sáp nh p là nh m m r ng th tr ng m i, t ng tr ng doanh thu và
thu nh p Sáp nh p cho phép m r ng các kênh marketing và h th ng phân ph i Bên c nh đó, v th c a công ty m i sau khi sáp nh p s t ng lên trong m t c ng
Trang 11đ ng đ u t : công ty l n h n có l i th h n và có kh n ng t ng v n d dàng h n
m t công ty nh
Trên th c t , s c ng h ng s không t đ n n u không có s mua bán - sáp
nh p Tuy nhiên, trong m t vài tr ng h p, khi hai công ty ti n hành sáp nh p l i có
hi u ng ng c l i ó là tr ng h p: m t c ng m t l i nh h n hai Do đó, vi c
phân tích chính xác m c đ c ng h ng tr c khi ti n hành nh ng th ng v M&A
r t quan tr ng Khá nhi u nhà qu n lý doanh nghi p đã c tình v ra b c tranh c ng
h ng đ ti n hành các v M&A nh m tr c l i t vi c đ nh giá doanh nghi p
Nâng cao hi u qu
Thông qua M&A các công ty có th t ng c ng hi u qu kinh t nh quy mô khi nhân đôi th ph n, gi m chi phí c đ nh, chi phí nhân công, h u c n, phân ph i
Các công ty còn có th b sung cho nhau v ngu n l c và th m nh khác c a nhau
nh th ng hi u, thông tin, bí quy t, dây chuy n công ngh , c s khách hàng, hay
t n d ng nh ng tài s n mà m i công ty ch a s d ng h t giá tr Ngoài ra, còn có
tr ng h p công ty th c hi n M&A đ đ t đ c th ph n kh ng ch nh m áp đ t giá
cho th tr ng
H p l c thay c nh tranh
Ho t đ ng M&A di n ra, t t y u s làm gi m đi s l ng “ng i ch i” v nd là các đ i th c nh tranh c a nhau trên th ng tr ng i u đó đ ng ngh a v is c
nóng c nh tranh không nh ng gi a các bên liên quan mà c th tr ng nóichung s
đ c h nhi t Thêm vào đó, t duy cùng th ng (win-win) đang ngày càng chi m u
th đ i v i t duy c th ng - thua (win - lose), các công ty hi n đ i khôngcòn theo
mô hình công ty c a m t ch s h u - gia đình sáng l p, mang tính ch t“đóng” nh
tr c, mà các c đông bên ngoài ngày càng có v th l n h n do công tyluôn thi u
v n Ch s h u chi n l c c a các công ty đ u có th d dàng thay đ i,và vi c
n m s h u chéo c a nhau đã tr nên ph bi n Th c ch t, đ ng đ ng saucác t p đoàn hùng m nh v s n xu t công nghi p hay d ch v đ u là các t ch c tàichính
kh ng l Do đó, xét v b n ch t các công ty đ u có chung m t ch s h u H đã
t o nên m t m ng l i công ty không có xung l c c nh tranh đ i l p v i nhau, mà
Trang 12ng c l i, t t c ch cùng m t m c tiêu ph c v t t khách hàng và gi m chi phí đ
t o l i nhu n cao và b n v ng h n
Tham v ng Ơnh tr ng t ch c và t p trung quy n l c th tr ng
Các công ty đã thành công th ng nuôi tham v ng r t l n trong vi c phát tri n
công ty c a mình ngày càng l n m nh, th ng tr không nh ng trong phân khúcvà dòng s n ph m hi n t i mà còn lan sang c nh ng l nh v c khác Ho t đ ng sáp
nh p s là công c đ các nhà qu n lý thu mua gia t ng quy n l c và thu nh p
Gi m chi phí gia nh p th tr ng
nh ng th tr ng có s đi u ti t m nh c a Chính ph , vi c gia nh p th
tr ng đòi h i doanh nghi p ph i đáp ng nhi u đi u ki n kh t khe, t đó các doanh
nghi p ch thu n l i trong m t giai đo n nh t đ nh, do đó nh ng công ty đ n sau
ch có th gia nh p th tr ng thông qua vi c thâu tóm nh ng công ty đã ho t đ ng
tr c i u này r t ph bi n đ i v i đ u t n c ngoài Vi t Nam, đ c bi t là
ngành ngân hàng, tài chính, b o hi m
Lúc này, ho t đ ng M&A không nh ng giúp bên mua tránh đ c các rào
c nv th t c đ ng ký thành l p (v n pháp đ nh, gi y phép), mà còn gi m đ c chi
phí c ng nh r i ro trong quá trình xây d ng c s v t ch t và c s khách hàng đ u
tiên N u sáp nh p m t công ty đang th y u trên th tr ng, nh ng l i ích nh n
đ c s l n h n nhi u giá tr th ng v chuy n nh ng, và ch ng minh quy t
đ nhgia nh p th tr ng theo cách này c a ng i “đ n sau” là m t quy t đ nh đúng
đ n.Trong m t s tr ng h p m c đích chính c a ng i th c hi n M&A không ch
là gia nh p th tr ng mà còn nh m mua l i m t ý t ng kinh doanh có nhi u tri n
v ng
Th c hi n chi n l c đa d ng hóa và d ch chuy n trong chu i giá tr
Nhi u công ty ch đ ng th c hi n M&A đ hi n th c hóa chi n l c đa d ng
hóa s n ph m ho c m r ng th tr ng Khi th c hi n chi n l c này, công ty s
xây d ng đ c cho mình m t danh m c đ u t cân b ng h n nh m tránh r i ro phi
h th ng
Trang 131.1.2 T ng quan v ho t đ ng M&A t i Vi t Nam hi n nay
Ho t đ ng mua bán ậ sáp nh p doanh nghi p (M&A) đã tr nên quen thu c và
đ c nhi u doanh nghi p Vi t Nam coi là m t hình th c đ u t , m t kênh tham gia
th tr ng và là m t trong nh ng gi i pháp đ tái c u trúc, nâng cao hi u qu ho t
đ ng c a doanh nghi p
Theo các con s th ng kê t các t ch c nghiên c u M&A nh
ThomsonReuter, IMAA và AVM Vietnam, Pricewaterhouse Coopers cho th y:
trong n m 2010 có 345 giao d ch v i t ng giá tr đ t 1,75 t USD, t ng 59% v giá
tr và 17% v s l ng so v i cùng k n m tr c đó N m 2011, có 413 giao d ch
v i t ng giá tr các th ng v M&A đ t 4,7 t USD, t ng tr ng n t ng so v i
con s 1,7 t USD n m 2010 Theo AVM Vietnam, trong nh ng n m g n đây, t ng
tr ng ho t đ ng M&A t i Vi t Nam đ t m c bình quân 30%
Theo báo cáo c a IMAA n m 2011, xét v s l ng th ng v , các th ng v liên quan đ n doanh nghi p n i chi m đa s v i 77% Con s này cho chúng ta
th y, ho t đ ng M&A và chuy n nh ng di n ra sôi đ ng t i Vi t nam, dù giá tr các th ng v này không l n Các thông kê cho th y các th ng v doanh nghi p
Vi t nam th c hi n th ng quy mô 2 ậ 5 tri u USD, m t s ít m c 10 ậ 30 tri u
USD Tuy nhiên, s th ng v nhi u c ng ch ng t , các doanh nghi p đã ch đ ng
h n trong ho t đ ng M&A và đang ti n hành tái c u trúc các kho n đ u t c a
mình, ví d nh chuy n nh ng các d án ho c công ty mà h đã tham gia trong giai đo n t ng tr ng nóng tr c đây
Xét v giá tr th ng v , các th ng v l n đ u có y u t n c ngoài Nhà đ u
t n c ngoài chi m t l 66% giá tr các giao d ch M&A N m 2011, là n m có
nhi u th ng v l n đ c ghi nh n, và có th k t lu n v xu h ng nhà đ u t n c
ngoài mua l i các doanh nghi p ch t l ng c a Vi t Nam Trong đó, Nh t B n d n
đ u các qu c gia có doanh nghi p th c hi n M&A vào Vi t Nam xét c v s l ng
và giá tr
Riêng quý I/2012, giá tr các th ng v M&A t i Vi t Nam đ t 1,5 t USD,
trong t ng giá tr 92,4 t USD c a c khu v c châu Á - Thái Bình D ng (không
Trang 14bao g m Nh t B n) Theo đánh giá, Vi t Nam đ ng th 8 trong s các qu c gia có
ho t đ ng M&A sôi đ ng nh t khu v c châu Á - Thái Bình D ng
Các th ng v M&A s p t i đ c d báo s v n t p trung nhi u vào l nh v c công nghi p, hàng tiêu dùng và tài chính - ngân hàng M t s l nh v c khác c ng đáng chú ý và nhi u ti m n ng cho ho t đ ng M&A là vi n thông, khai khoáng,
d c ph m, gi i trí - truy n thông Ho t đ ng chuy n nh ng d án b t đ ng s n
Theo Northcraft & Neale (1996), s g n k t là bi u hi n c a cá nhân v i t
ch c th hi n lòng trung thành và ni m tin vào các giá tr c a t ch c
Berg, P., Kallebert, A L., & Appelbaum, E (2003) cho r ng s g n k t v i t
ch c là s quy t tâm c a m t cá nhân tham gia tích c c trong m t t ch c c th Theo nghiên c u c a Ilies, R., & Judge, T A (2003) thì s g n k t đ c đ nh ngh a nh là s s n sàng n l c h t mình vì s phát tri n c a t ch c, đ ng nh t
m c tiêu c a t ch c v i m c tiêu c a chính mình
Còn theo Allen & Meyer (1990) thì s g n k t c a nhân viên v i t ch c là
m t tr ng thái tâm lý bu c ch t cá nhân v i t ch c, liên h m t thi t đ n quy t đ nh
có ti p t c là thành viên c a t ch c hay không
1.2.2 Các thành ph n c a s g n k t v i t ch c
M i nhà nghiên c u có nh ng đ nh ngh a khác nhau v g n k t v i t ch c do
v y mà có nh ng thành ph n khác nhau đ đo l ng khái ni m này:
+ Mowday, Porter & Steer (1979) v i 3 thành ph n c a s g n k t :
• S g n bó hay nh t quán: có ni m tin m nh m và ch p nh n m c tiêu, giá tr
c a t ch c
Trang 15• Lòng trung thành: mong mu n m t cách m nh m duy trì vai trò thành viên
• S ch quan (Internalisation): s d n thân do có s phù h p, s t ng đ ng
gi a giá tr c a cá nhân v i giá tr c a t ch c
+ Mayer & Schoorman (1992) đ xu t 2 thành ph n
• Giá tr : Ni m tin và s ch p nh n các m c tiêu và giá tr c a t ch c và s
s n sàng n l c cho t ch c
• S duy trì: mong mu n duy trì vai trò thành viên c a t ch c
+ Jaros và c ng s (1993) đ xu t 3 thành ph n:
• Tình c m: m c đ mà m t cá nhân g n bó v m t tâm lý v i t ch c thông
qua nh ng c m giác nh lòng trung thành, c m th y yêu m n t ch c, nhi t tình vì
t ch c, hài lòng và c m th y mình thu c v t ch c
• S duy trì: m c đ mà cá nhân c m th y ph i g n bó v i t ch c vì h c m
th y m t mát quá nhi u th n u r i b t ch c
• S g n k t vì đ o đ c: m c đ mà cá nhân g n bó v m t tâm lý v i t ch c
thông qua vi c ti p thu m c tiêu, giá tr và s m ng c a t ch c
+ Meyer, J P., Stanley, D J., Herscovitch, L., & Topolnyutsky, L (2002) đ
xu t 3 thành ph n c a s g n k t:
• S g n k t vì tình c m: là s g n bó lâu dài, đ ng nh t hoàn toàn v i các
m c tiêu và giá tr c a t ch c, là mong mu n đ c tr thành m t thành viên c a t
ch c
• S g n k t vì l i ích: đ c đ nh ngh a nh là m t hi n t ng mang tính c
c u di n ra t s trao đ i gi a t ch c v i cá nhân và s thay đ i, đánh c c c a
Trang 16nhân viên v t ng lai c a mình M t cách đ n gi n, đây là s g n k t đ c t o nên
t nh ng t n th t mà nhân viên s gánh ch u n u không ti p t c l i v i t ch c
• S g n k t vì đ o đ c: ph n ánh m t ý th c trách nhi m c a nhân viên đ
ti p t c l i v i t ch c, s g n k t này xét đ n s hòa h p, nh h ng l n nhau
Mayer &
Schoorman (1992)
Jaros et all (1993)
Meyer
et all (2002)
tr c đó nên đã ch n đ gi i thích v s g n k t c a cán b - nhân viên t i m t s
doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên đ a bàn TP.HCM
1.2.3 o l ng m c đ g n k t c a nhân viên v i t ch c
M c đ g n k t c a nhân viên v i t ch c theo quan đi m c a Meyer đ c đo
l ng b ng 3 hình th c sau:
B ng 1.1: T ng h p các thành ph n c a g n k t v i t ch c
Trang 17 M c đ g n k t v i t ch c vì tình c m đ c đo l ng d a trên các tiêu
th c nh c m nh n và s th hi n c a nhân viên tr c nh ng khó kh n c ng nh
thu n l i c a t ch c, t m quan tr ng c a t ch c đ i v i nhân viên
Thành ph n g n k t v i t ch c vì tình c m có 6 bi n quan sát :
1 Anh/ch luôn t hào v t ch c m i
2 Anh/ch luôn c g ng h t s c nâng cao k n ng đ có th c ng hi n nhi u
h n cho t ch c m i
3 Là thành viên c a t ch c/công ty là đi u r t quan tr ng v i anh/ch
4 Anh/ch coi công ty nh ngôi nhà th hai c a mình
5 Công ty anh/ch đang làm vi c là l a ch n s 1 c a anh/ch khi đi làm
6 Anh/ch th t s c m th y các v n đ c a công ty c ng nh v n đ c a chính
b n thân mình
M c đ g n k t v i t ch c vì l i ích đ c đo l ng d a trên các tiêu th c
nh đ ng c ti p t c làm vi c hay r i b t ch c c a nhân viên là gì, m c đ nh
h ng c a t ch c đ n cu c s ng và s nghi p c a nhân viên
Thành ph n g n k t v i t ch c vì l i ích có 5 bi n quan sát :
1 Làm vi c cho công ty hi n là đi u c n thi t và là mong mu n c a anh/ch
2 N u anh/ch r i công ty bây gi thì cu c s ng c a anh/ch s r t khó kh n
3 Anh/ch c m th y là anh/ch có r t ít s ch n l a đ cân nh c vi c r i kh i
công ty
4 Anh/ch đã c ng hi n r t nhi u cho công ty nên không th r i công ty dù công ty thay đ i ra sao
5 N u anh/ch r i công ty bây gi thì s khó tìm đ c công vi c thay th
M c đ g n k t v i t ch c vì đ o đ c đ c đo l ng thông qua ý th c
trách nhi m c a nhân viên v i t ch c c ng nh con ng i trong t ch c đó
Thành ph n g n k t v i t ch c vì đ o đ c có 3 bi n quan sát :
1 Anh/ch c m th y mình có ngh a v ph i ti p t c làm vi c cho công ty
2 Anh/ch s c m th y có l i n u r i kh i công ty trong lúc này
3 Trung thành v i công ty là đi u anh/ch đáng làm
Trang 181.2.4 Th c ti n s g n k t c a nhân viên t i các doanh nghi p a a án ậ
- Theo kh o sát chung v v n đ nhân s trong quá trình M&A, thì thi u
thông tin trong c ng đ ng nhân viên là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n tình
tr ng ngh vi c cao Qu n lý c p trung và nhân viên c p th p h n là nh ng ng i
ch u nh h ng l n t quá trình sáp nh p Th nh ng có ít h n 30% qu n lý c p trung và nhân viên đ c công ty thông báo v vi c M&A Nhân viên bi t nh ng
thông tin v công ty c a mình qua vi c đ c báo hàng ngày h n là nghe thông tin t
qu n lý c p cao c a h Vi c thi u thông tin trong c ng đ ng nhân viên bao g m:
thông tin không t t trong c ng đ ng nhân viên, gi a nh ng nhân viên nh ng c p
b c khác nhau trong công ty, gi a hai công ty sáp nh p… Không ph i ch riêng vi c
thi u thông tin trong công ty là v n đ nghiêm tr ng trong quá trình sáp nh p, s
gi u gi m thông tin có ch n l c c a m t b ph n qu n lý c p trung, nh ng ng i b
nh h ng b i sáp nh p, s m t lòng tin m t b ph n nhân viên c ng là v n đ
nghiêm tr ng d n đ n tình tr ng ngh vi c cao t i các doanh nghi p sau mua bán ậ
sáp nh p
- Theo American Management Association, 47% cán b qu n lý trong công
ty b mua l i r i kh i công ty trong n m đ u tiên sáp nh p Theo t Wall Street Journal, trong công ty đang có k ho ch sáp nh p, 50 ậ 75% qu n lý có ý đ nh r i
kh i trong 3 n m Các cán b qu n lý c a công ty đ c sáp nh p, m c dù có c
ph n, có v trí cao trong c c u công ty m i nh ng h có c m giác r ng h đã b
t c đi nhi u quy n l i, r ng v trí c a h t cao b đ y xu ng th p h n Và đi u này c ng ít nhi u gây nh h ng t i hi u su t làm vi c c a h Và n u nh ng i lao đ ng không c m th y th a mãn các đi u ki n làm vi c t i công ty sau sáp nh p
Trang 19thì vi c ra đi đ tìm m t công vi c khác, m t ch làm khác thích h p h n là đi u
không th tránh kh i
- Nhà lãnh đ o là m t nhân t có tính quy t đ nh đ i v i vi c thu hút và gi
nhân tài M t đi u khá rõ ràng trên th c t là các nhân tài th ng b thu hút đ n
nh ng công ty l n và l i làm vi c lâu dài n u nh ng công ty này có nh ng công
vi c thú v và m t ông s p tuy t v i Vì v y, nhi m v quan tr ng trong b t c cu c sáp nh p nào c ng là vi c xây d ng đ c m t đ i ng các nhà qu n lý gi i Vi c
đ u tiên là ph i xác đ nh đ c ai s là ng i thay m t công ty ch u m i trách nhi m
v m t pháp lý tr c chính quy n Sau đó là vi c xác đ nh và b nhi m nh ng
ng i có đ kh n ng vào các v trí lãnh đ o khác Th nh ng vi c b nhi m này
các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p di n ra ch m ch p, t đó d n đ n hi n
t ng ch y máu ch t xám hay b t mãn trong hàng ng các nhà qu n lý tài n ng
- Ngay c khi hai công ty d ng nh có t t c nh ng y u t thu n l i cho
vi c sáp nh p thành công, thì s khác bi t v v n hoá trong hai công ty d n đ n tình
tr ng m i thành viên trong t ch c m i không th làm vi c chung v i nhau c ng
d n đ n tình tr ng ngh vi c cao
1.3 Th c ti n qu n tr ngu n nhân l c
1.3.1 Khái ni m ngu n nhân l c
Tùy theo cách hi u và cách ti p c n khác nhau mà có các nhìn nh n khác nhau
v ngu n nhân l c Ngu n nhân l c là ti m n ng lao đ ng c a con ng i trên các
m t s l ng, c c u (ngành ngh và trình đ đào t o, c c u theo vùng mi n, c
c u theo ngành kinh t ) và ch t l ng, bao g m ph m ch t và n ng l c (trí l c, tâm
l c, th l c, k n ng ngh nghi p) đáp ng nhu c u phát tri n kinh t , xã h i trong
ph m vi qu c gia, vùng lãnh th , đ a ph ng hay ngành, và n ng l c c nh tranh
trong ph m vi qu c gia và th tr ng lao đ ng qu c t (Phan V n Kha, 2007)
Theo Nguy n T n Th nh (2005), ngu n nhân l c đ c hi u là toàn b các kh
n ng v th l c và trí l c c a con ng i đ c v n d ng ra trong quá trình lao đ ng
s n xu t Nó c ng đ c xem là s c lao đ ng c a con ng i ậ m t ngu n l c quý giá
Trang 20nh t trong các y u t c a s n xu t c a các doanh nghi p Nhân l c c a doanh nghi p bao g m t t c nh ng ng i lao đ ng làm vi c trong doanh nghi p
Ngu n nhân l c là toàn b trình đ chuyên môn mà con ng i tích lu đ c,
có kh n ng đem l i thu nh p trong t ng lai ó chính là m t ngu n l c s ng có
giá tr c a con ng i đ i v i xã h i đ c th hi n n ng l c lao đ ng v i m t c
th kho m nh, b n b , có n ng l c ngh nghi p phù h p v i tinh th n ch đ ng làm
vi c và ý th c sáng t o cái m i, có kh n ng thích ng v i môi tr ng t ch c và
v n hoá c a doanh nghi p (Nguy n D ng, 2005)
M t cách t ng quát, ngu n nhân l c c a m t t ch c, doanh nghi p đ c hình thành trên c s c a các cá nhân có vai trò khác nhau và đ c liên k t v i nhau theo
nh ng m c tiêu nh t đ nh (Tr n Kim Dung, 2009)
1.3.2 Khái ni m qu n tr ngu n nhân l c
Có nhi u khái ni m khác nhau v QTNNL nh sau:
QTNNL là khoa h c v qu n lý con ng i d a trên ni m tin cho r ng nhân l c đóng vai trò quan tr ng b c nh t t i s thành công lâu dài c a t ch c hay doanh
nghi p M t t ch c, doanh nghi p có th t ng l i th c nh tranh c a mình b ng
cách s d ng ng i lao đ ng m t cách hi u qu , t n d ng kinh nghi m và s khéo
léo c a h nh m đ t đ c các m c tiêu đã đ t ra Qu n tr nhân l c nh m m c đích
tuy n ch n đ c nh ng ng i có n ng l c, nhanh nh y và c ng hi n trong công
u cho c t ch c l n nhân viên (Tr n Kim Dung, 2009)
QTNNL là m t lo t nh ng quy t đ nh t ng h p hình thành nên m i quan h v
công vi c Ch t l ng c a nh ng quy t đ nh đó góp ph n tr c ti p vào n ng l c c a
t ch c và c a nhân viên đ đ t đ c nh ng m c tiêu đ ra (George, 2002)
Trang 21QTNNL là tìm cách t o đi u ki n thu n l i cho nhân viên hoàn thành t t các
m c tiêu chi n l c và các k ho ch đ ra, t ng c ng s c ng hi n c a m i ng i theo đ nh h ng phù h p v i chi n l c c a DN, đ o đ c và xã h i (Davis, 1996)
QTNNL là cách ti p c n đ c bi t đ qu n lý nhân viên nh m khám phá l i
th c nh tranh thông qua chi n l c qu n lý nhân viên có n ng l c và có lòng t n
t y cao, giúp h hoà nh p vào v n hoá, c u trúc và k thu t cá nhân (Townley,
1994)
Wayne và Noe (1996) đ nh ngh a m t cách cô đ ng r ng QTNNL liên quan
đ n các chính sách, th c ti n, và h th ng nh h ng hành vi, thái đ và k t qu
th c hi n c a nhân viên
nh ngh a A J Price (2004) có tính khái quát và c th nên đ c s d ng
cho nghiên c u này
1.3.3 Vai trò c a qu n tr ngu n nhân l c
QTNNL nghiên c u các v n đ v qu n tr con ng i trong các t ch c t m
vi mô và có hai m c tiêu c b n: Th nh t, là s d ng có hi u qu ngu n nhân l c
nh m t ng n ng su t lao đ ng và nâng cao tính hi u qu c a t ch c; Th hai, đáp
ng nhu c u ngày càng cao c a nhân viên, t o đi u ki n cho nhân viên phát huy t i
đa các n ng l c cá nhân, đ c kích thích, đ ng viên nhi u nh t t i n i làm vi c và
trung thành, t n tâm v i doanh nghi p (Tr n Kim Dung, 2007)
QTNNL giúp cho các nhà qu n tr h c đ c cách giao d ch v i ng i khác;
bi t tìm ra ngôn ng chung; bi t cách nh y c m v i nhu c u c a nhân viên; bi t
cách đánh giá nhân viên chính xác; bi t lôi kéo nhân viên say mê v i công vi c, tránh đ c các sai l m trong tuy n ch n, s d ng nhân viên; bi t cách ph i h p
th c hi n m c tiêu c a t ch c và m c tiêu c a các cá nhân, nâng cao hi u qu c a
t ch c và d n d n đ a chi n l c con ng i tr thành m t b ph n h u c trong
chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p
Nh v y, v m t kinh t , QTNNL giúp cho doanh nghi p khai thác các kh
n ng ti m tàng nâng cao n ng su t lao đ ng và l i th c nh tranh c a doanh nghi p
v ngu n nhân l c V m t xã h i, QTNNL th hi n quan đi m r t nhân b n v
Trang 22quy n l i c a ng i lao đ ng, đ cao v th và giá tr c a ng i lao đ ng, chú tr ng
gi i quy t hài hoà m i quan h l i ích gi a t ch c, doanh nghi p và ng i lao
đ ng
1.3.4 Th c ti n qu n tr ngu n nhân l c:
S l ng, tên g i thành ph n c a th c ti n qu n tr ngu n nhân l c có s khác
bi t trong các nghiên c u tr c đây:
Nghiên c u n i ti ng c a Pfeffer (1998) đ xu t 7 th c ti n: (1) b o đ m n
đ nh trong công vi c (nhân viên không b m t vi c); (2) tuy n ch n nhân viên m i; (3) đ i t qu n và phi t p trung trong vi c ra quy t đ nh; (4) m c đãi ng (l ng
th ng) t ng đ i cao theo k t qu ; (5) m r ng đào t o; (6) gi m kho ng cách v
ch c v , và các rào c n nh gi m kho ng cách v ti n l ng; (7) m r ng vi c chia
s thông tin và k t qu tài chính trong t ch c
Theo Singh (2004), th c ti n qu n tr ngu n nhân l c c a n g m có b y
thành ph n v i nh ng n i dung chính: Xác đ nh công vi c, Tuy n d ng, ào t o, ánh giá nhân viên, Ho ch đ nh ngh nghi p và c h i th ng ti n, Thu hút nhân
viên tham gia tích c c vào các ho t đ ng, ãi ng v l ng, th ng
Theo mô hình nghiên c u c a Pathak, Budhwar, Singh và Hannas (2005), th c
ti n qu n tr ngu n nhân l c g m có 11 thành ph n: Tuy n d ng; Tính linh ho t/ làm vi c nhóm; Xã h i hoá; Th ng ti n n i b ; S an toàn trong công vi c; S tham
gia c a nhân viên; Vai trò c a nhân viên; Cam k t h c t p; Tr công lao đ ng;
Quy n s h u c a nhân viên; S hoà h p
Tr n Kim Dung (2009) đã đ ngh th c ti n qu n tr ngu n nhân l c trong các
doanh nghi p Vi t Nam có 9 thành ph n Ngoài 6 thành ph n c n b n thu c các
ch c n ng nghi p v chính c a qu n tr ngu n nhân l c: Xác đ nh nhi m v , công
vi c; Thu hút, Tuy n ch n; ào t o; ánh giá k t qu làm vi c c a nhân viên; Qu n
lý l ng th ng; Phát tri n quan h lao đ ng; còn có ba thành ph n: Th ng kê nhân
s ; Th c hi n quy đ nh lu t pháp; và Khuy n khích thay đ i Thành ph n Th ng kê
nhân s và Th c hi n quy đ nh c a lu t pháplà công vi c có tính ch t hành chính,
s v và không đòi h i k n ng cao a s các doanh nghi p Vi t Nam là doanh
Trang 23nghi p v a và nh đang chuy n đ i sang n n kinh t th tr ng Do đó, hai thành
ph n Th ng kê nhân s và Th c hi n quy đ nh c a lu t pháp thích h p v i các doanh nghi p Vi t Nam có đi u ki n, trình đ qu n tr ngu n nhân l c m c đ
th p Thành ph n Khuy n khích thay đ i g n t ng t nh thành ph n Thu hút nhân
viên tham gia tích c c vào các ho t đ ng c a Singh (2004), thành ph n này thích
h p v i yêu c u c a doanh nghi p ho t đ ng trong môi tr ng kinh doanh bi n
đ ng và h i nh p v i th tr ng toàn c u
B ng 1.2 cho th y hai tác gi Singh (2004) và Tr n Kim Dung (2009) đ a ra
đ c nh ng th c ti n QTNNL c b n và phù h p v i tình hình th c t c a các
doanh nghi p Vi t Nam đang trong giai đo n chuy n đ i và h i nh p qu c t nói
chung và các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trong giai đo n hi n nay nói
riêng
Trang 24Pfeffer (1998)
Singh (2004)
Pathak, Budhwar, Singh và Hannas (2005)
Tr n Kim Dung (2009)
Gi m kho ng cách v ch c v , ti n
Chia s thông tin và k t qu tài chính x x
Vai trò c a nhân viên x
Tính linh ho t/làm vi c nhóm x
(Ngu n: Theo s t ng h p c a tác gi )
D a vào các nghiên c u tr c đây và k t qu trao đ i, th o lu n v i m t s
cán b ph trách nhân s c a các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p v tình hình
qu n tr ngu n nhân l c t i m t s doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên đ a
bàn TP.HCM, th c ti n QTNNL t i các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên
đ a bàn TP.HCM đ c s d ng trong nghiên c u này có 8 thành ph n nh sau:Phân
tích công vi c; Tuy n d ng; S hòa h p v v n hóa; nh h ng và phát tri n ngh
nghi p; ào t o và phát tri n; Tr công lao đ ng; ánh giá nhân viên; Qu n lý và
thu hút nhân viên tham gia tích c c vào các ho t đ ng
Trang 251.3.4.1 Phân tích công vi c
Phân tích công vi c là quá trình nghiên c u n i dung công vi c nh m xác đ nh
đi u ki n ti n hành, các nhi m v , trách nhi m, quy n h n khi th c hi n công vi c
và các ph m ch t, k n ng nhân viên c n thi t ph i có đ th c hi n t t công vi c
Phân tích công vi c có ý ngh a quan tr ng và là công c c b n nh t trong m i giai
đo n c a qu n tr ngu n nhân l c Thi u nó n ng su t lao đ ng s th p, nhân viên
d m chân lên công vi c c a nhau, không ai bi t rõ trách nhi m và quy n h n c a
mình, l ng b ng và th ng th ng s tùy ti n, vi c đào t o hu n luy n s khó kh n
(Tr n Kim Dung 2009)
M c đích c a phân tích công vi c là đ tr l i các câu h i sau: Nhân viên
th chi n nh ng công vi c gì? Khi nào công vi c hoàn t t? Công vi c đ c th c
hi n đâu? Làm công vi c đó nh th nào? T i sao ph i th c hi n công vi c đó?
th chi n công vi c đó c n ph i h i đ nh ng tiêu chu n nào?
Phân tích công vi c cung c p cho nhà qu n tr m t b ng tóm t t các nhi mv
và trách nhi m c a m t công vi c nào đó, m i t ng quan c a công vi c đó v icác
công vi c khác, ki n th c và k n ng c n thi t và các đi u ki n làm vi c (Tr n Kim
Dung 2009)
Thành ph n Phân tích công vi c có 5 bi n quan sát:
1 Công ty anh/ch có đi u ch nh b ng phân tích công vi c cho phù h p v i c
c u m i
2 Công vi c c a anh/ch t ch c m i đ c xác đ nh ph m vi, trách nhi m rõ
ràng
3 Công vi c c a anh/ch t ch c m i có trách nhi m, quy n h n song hành
4 Công vi c c a anh/ch t ch c m i không b ch ng chéo
5 Anh/ch đ c c p nh t nh ng thay đ i liên quan đ n công vi c c a mình
Trang 261.3.4.2 Tuy n d ng
Tuy n d ng là quá trình sàng l c các ng viên có đ c sau quá trình chiêu
m theo các tiêu chu n c th , phù h p v i yêu c u công vi c c a công ty và quy t
đ nh s d ng h Yêu c u công vi c đ c xác đ nh c th qua quá trình phân tích
công vi c và đ c th hi n thông qua b ng mô t công vi c và b ng tiêu chu n công
vi c Vi c tuy n d ng có th th c hi n bên trong ho c bên ngoài doanh nghi p
N i dung, trình t c a quá trình tuy n d ng trong các doanh nghi p th ng
đ c ti n hành theo 10 b c: (1) chu n b tuy n d ng; (2) thông báo tuy n d ng;
(3) thu nh n và nghiên c u h s ; (4) ph ng v n s b ; (5) ki m tra, tr c nghi m;
(6) ph ng v n l n hai; (7) xác minh, đi u tra; (8) khám s c kh e; (9) ra quy t đ nh
tuy n d ng; (10) b trí công vi c (Tr n Kim Dung 2009)
Thành ph n Tuy n d ng có 3 bi n quan sát:
1 Anh/ch đ c tuy n d ng phù h p v i yêu c u công vi c
2 Anh/ch hài lòng v i cách th c anh/ch đ c tuy n vào công ty
3 Anh/ch đánh giá cao quy trình tuy n d ng c a công ty
1.3.4.3 S hòa h p v v n hóa
V n hoá t ch c là toàn b các giá tr , ni m tin, truy n th ng và thói quen có
kh n ng quy đ nh hành vi c a m i thành viên trong t ch c, mang l i cho t ch c
m t b n s c riêng, ngày càng phong phú thêm và có th thay đ i theo th i gian
(Amiel, Bonnet, Jacobs, 1993)
S hòa nh p v m t v n hóa chính là quá trình con ng i đi tìm ngôn ng
chung cho m t cu c s ng chung
Thành ph n S hòa h p v v n hóa có 3 bi n quan sát:
1 Anh/ch c m th y môi tr ng c a t ch c m i thân thi n, tho i mái
2 Anh/ch c m th y m i ng i trong t ch c m i vui v , hòa đ ng, giúp đ l n
nhau
3 Anh/ch c m th y hài lòng v i phong cách và kh n ng lãnh đ o c a c p trên
đ ng nhi m
Trang 271.3.4.4 nh h ng và phát tri n
nh h ng và phát tri n ngh nghi p là quá trình liên t c khám phá v b n
thân c a m i ng i v các ph ng di n nh tài n ng, các giá tr đ ng viên và các
yêu c u.Nghiên c u đ nh h ng và phát tri n ngh nghi p giúp cho m i ng i phát
hi n ra các kh n ng ngh nghi p, đ a ra quy t đ nh ch n l a ngh nghi p đúng đ n
và có k ho ch đ u t vào giáo d c, đào t o chính xác, ti t ki m S thành công trong đ nh h ng và phát tri n ngh nghi p th hi n thông qua s th a mãn c a m i
cá nhân đ i v i các m c tiêu ngh nghi p, đ ng th i t o ra s đóng góp t t nh t cho
t ch c, doanh nghi p (Tr n Kim Dung 2009)
Cu c đ i ngh nghi p c a m i ng i tr i qua nhi u giai đo n thay đ i khác
nhau, b t đ u t giai đo n phát tri n, giai đo n th m dò, đ n giai đo n thi t l p, giai
đo n duy trì và cu i cùng là giai đo n suy tàn Các giai đo n trong cu c đ i ngh
nghi p h p thành “chu k ngh nghi p” c a m i ng i (Tr n Kim Dung 2009)
i v i các nhà lãnh đ o doanh nghi p, nghiên c u đ nh h ng và phát tri n
ngh nghi p giúp cho doanh nghi p có th :
Tuy n nhân viên phù h p v i công vi c
Khuy n khích nhân viên trung thành, gi m b t t l ngh vi c
ng viên nhân viên th c hi n công vi c t t h n
Khai thác và giúp nhân viên phát tri n các kh n ng ti m tàng c a h
thông qua vi c cho nhân viên th y rõ kh n ng th ng ti n và c h i ngh nghi p
Các doanh nghi p có th giúp cho nhân viên c a mình phát tri n ngh nghi p thông qua các ch ng trình ho t đ ng v ngh nghi p nh : th c hi n các
cu c h i th o ho c c v n v ngh nghi p; thi t l p các m c tiêu ngh nghi p c a doanh nghi p, cung c p thông tin v các c h i ngh nghi p trong kinh doanh; cung
c p các thông tin ph n h i cho nhân viên v kh n ng phát tri n ngh nghi p c a
h ; đ t ra các yêu c u, tiêu chu n cao đ nhân viên hình thành thói quen làm vi c
t t, chu n b các đi u ki n đ th ng ti n sau này; đ nh k th c hi n luân phiên thay
đ i công vi c t o đi u ki n cho nhân viên bi t nhi u k n ng khác nhau
Thành ph n nh h ng và phát tri n ngh nghi p có 5 bi n quan sát:
Trang 28Hu n luy n, đào t o, phát tri n là quá trình giúp con ng i ti p thu nh ng ki n
th c, h c các k n ng m i và thay đ i các quan đi m hay hành vi và nâng cao kh
n ng th c hi n công vi c c a cá nhân (Tr n Kim Dung 2009)
Theo Cherrington (1995), đào t o liên quan đ n vi c ti p thu các ki n th c, k
n ng đ c bi t, nh m th c hi n nh ng công vi c c th , còn phát tri n liên quan đ n
vi c nâng cao kh n ng trí tu và c m xúc c n thi t đ th c hi n công vi c t t h n
Các doanh nghi p ti n hành đào t o và phát tri n ngu n nhân l c vì nh ng lý do và
tác d ng sau đây:
• chu n b và bù đ p cho nh ng ch b thi u, b b tr ng S bù đ p và b
sung này di n ra th ng xuyên nh m làm cho doanh nghi p ho t đ ng trôi ch y
• chu n b cho nh ng ng i lao đ ng th c hi n đ c nh ng trách nhi m và
nghi p v m i do có s thay đ i trong m c tiêu: c c u, thay đ i v lu t pháp, chính
sách và k thu t công ngh m i t o ra
• hoàn thi n kh n ng ng i lao đ ng (nhi m v hi n t i c ng nh nhi m
v t ng lai m t cách có hi u qu )
• gi m b t đ c s giám sát, vì đ i v i ng i lao đ ng đ c đào t o, h là
ng i có th t giám sát; gi m b t nh ng tai n n, do nh ng h n ch c a con ng i
h n là do nh ng h n ch c a trang b ; s n đ nh và n ng đ ng c a t ch c t ng lên, chúng đ c b o đ m có hi u qu ngay c khi thi u nh ng ng i ch ch t do có
ngu n đào t i d tr thay th (Nguy n Thành H i 2007)
Thành ph n ào t o và phát tri n có 4 bi n quan sát:
1 T ch c m i c a anh/ch đ u t nhi u cho vi c xác đ nh nhu c u đào t o
Trang 292 Anh/ch đ c hu n luy n đ y đ các ki n th c, k n ng đ th c hi n công
t i thi u và m i th l i ích, ph kho n khác, đ c tr tr c ti p hay gián ti p b ng
ti n hay hi n v t, mà ng i s d ng lao đ ng tr cho ng i lao đ ng theo vi c làm
c a ng i lao đ ng (Tr n Kim Dung 2009)
Tr công lao đ ng là công c đ kích thích ng i lao đ ng h ng say v i công
vi c, làm vi c có n ng su t cao h n, thu hút nhân tài và duy trì h g n bó v i công
ty Tuy v y, n u mu n tr thành m t công c h u hi u nh mong mu n và đ t đ c
hi u qu v chi phí và l i th c nh tranh thì cách tr công c a công ty ph i đ c xây
d ng trên c s đ m b o tính c nh tranh v i bên ngoài, đ m b o s công b ng, s
đ ng tình c a ng i lao đ ng, tuân th lu t pháp và tính kh thi Ng c l i, cách
th c tr công c ng s là nguyên nhân th t b i c a doanh nghi p N u không đ m
b o tính c nh tranh, s công b ng và s đ ng tình d n đ n ng i lao đ ng không
th a mãn trong quan h vi c làm, k t qu là n ng su t lao đ ng th p, mu n r i b
Trang 301.3.4.7 ánh giá k t qu làm vi c c a nhân viên
ánh giá thành tích công tác c a nhân viên là chìa khóa giúp cho công ty có
c s đ ho ch đ nh, tuy n m - tuy n ch n, phát tri n ngu n nhân l c c ng nh
đ n bù đãi ng , phát tri n ngh nghi p và t ng quan nhân s
M c tiêu c a vi c đánh giá k t qu làm vi c c a nhân viên là: Cung c p các
thông tin ph n h i cho nhân viên bi t m c đ th c hi n công vi c c a h so v i các
tiêu chu n m u và so v i các nhân viên khác, giúp nhân viên đi u ch nh, s a ch a
các sai l m trong quá trình làm vi c, kích thích đ ng viên nhân viên thông qua
nh ng đi u kho n v đánh giá, ghi nh n và h tr , cung c p các thông tin làm c s
cho các v n đ đào t o, tr l ng, khen th ng, thuyên chuy n nhân viên, c i ti n
c c u t ch c v.v…phát tri n s hi u bi t v công ty thông qua đàm tho i v các
c h i và ho ch đ nh ngh nghi p, t ng c ng quan h t t đ p gi a c p trên và c p
d i (Tr n Kim Dung 2009)
Thành ph n ánh giá nhân viên có 6 bi n quan sát:
1 Vi c đánh giá k t qu làm vi c c a anh/ch t ch c m i đ c th c hi n
công b ng, chính xác
2 Anh/ch đ c đánh giá d a trên k t qu làm vi c c th
3 Vi c đánh giá k t qu làm vi c đã th c s giúp ích đ anh/ch nâng cao ch t
6 K t qu đánh giá đ c dùng cho các quy t đ nh khác v nhân s nh : đào
t o, khen th ng, phát tri n ngh nghi p cá nhân…
1.3.4.8 Qu n lý và thu hút nhân viên tham gia các ho t đ ng c a t ch c
Qu n lý và thu hút nhân viên vào ho t đ ng c a t ch c là quá trình nhà qu n
lý s d ng các bi n pháp g n nhân viên vào v i c c u và ho t đ ng c a t ch c, các nhân viên đ c tham gia vào quá trình ra quy t đ nh thay vì ch làm theo quy t
Trang 31đ nh c a c p trên ây là m t ph n c a quá trình trao quy n cho nhân viên công
s và c ng là quá trình di chuy n ch t l ng trong t ch c, m i cá nhân có trách
nhi m v i công vi c c a mình đ đáp ng nh ng yêu c u t khách hàng n i b và khách hàng bên ngoài Nhân viên đ c t o đi u ki n tham gia vào các quy t đ nh liên quan đ n ho t đ ng chung, qua đó s t ng c ng m i quan h g n bó gi a t
ch c v i t ng cá nhân (Murphy, L R., & Sauter, S L 2003, 151-157)
Thành ph n Qu n lý và thu hút nhân viên tham gia tích c c vào các ho t đ ng
có 3 bi n quan sát:
1 Anh/ch đ c đ a ra các quy t đ nh liên quan đ n công vi c c a mình t
ch c m i
2 Lãnh đ o t ch c m i khuy n khích anh/ch tham gia vào vi c ra các quy t
đ nh liên quan đ n ho t đ ng chung c a công ty
3 Anh/ch có c h i đ xu t các c i ti n nh m hoàn thi n ho t đ ng c a t
ch c m i
1.3.5 Th c ti n v QTNNL t i m t s doanh nghi p sau a án ậ sáp nh p
Nh ng b c đ u tiên c a quá trình M&A th ng ti n hành trong nh ng vòng đàm phán bí m t và v n đ ngu n nhân l c, m t v n đ h t s c nh y c m l i không
t n t i trong các cu c đàm phán đó Theo báo cáo c a Raymond Noe (1999) v v n
đ nhân s trong quá trình sáp nh p t i M , Châu Á ậ Thái Bình D ng và Brazil
c a 134 chuyên viên nhân s , phòng nhân s luôn không đ c đ c p đ n trong quá
trình sáp nh p, ch 59% nhân viên phòng nhân s trong công ty b mua l i đ c yêu
c u tham gia tr c khi sáp nh p và ch 58% đ c yêu c u sau khi sáp nh p.Trong
nhi u tr ng h p, các chuyên gia nhân s b tách r i kh i quá trình sáp nh p b i vì
h b cho r ng y u ki n th c khi đàm phán sáp nh p Báo cáo nói r ng 81% giám
đ c nhân s tin r ng h u h t các chuyên gia nhân s không có nh ng ki n th c k
thu t c n thi t v M&A Do v y, các nhà qu n lý th ng không thích có chuyên gia
nhân s trong quá trình sáp nh p b i vì h ngh phòng nhân s không có nh ng k
n ng c n thi t cho quá trình đàm phán M&A
Chính vì nh ng lý do trên mà th c ti n qu n tr ngu n nhân l c t i các doanh
Trang 32nghi p sau mua bán ậ sáp nh p có nh ng đ c tr ng riêng nh sau:
Phân tích công vi c
H u h t các doanh nghi p ti n hành mua bán ậ sáp nh p th ng không chú
tr ng đ n v n đ nhân s ngay t đ u nên các doanh nghi p th ng không có k
ho ch, chi n l c rõ ràng cho v n đ này trong th i k h u M&A Vì v y, các
doanh nghi p h u nh không có, không c p nh t nh ng thay đ i trong b ng mô t
công vi c ho c b ng mô t công vi c không rõ ràng ng v i t ng v trí cho t ch c
m i Vì th , công vi c th ng trùng l p, ch ng chéo l n nhau
M t b ng mô t công vi c rõ ràng, quy đ nh trách nhi m, ngh a v , quy n h n,
s th ng ti n c a t ng v trí s giúp r t nhi u cho ng i nhân viên m i Th nh ng
trong b ng mô t công vi c, doanh nghi p c ng không quy đ nh rõ ràng th t u
tiên các yêu c u b t bu c ph i có, c n có và nên có đ i v i ng viên Nh ng yêu
c u này không ch bao g m n ng l c chuyên môn mà quan tr ng h n còn là hành
vi, thái đ s ng, quan ni m, đ ng l c c a ng viên N u làm đ c b c này,
doanh nghi p s ch n l c đ c nhân viên phù h p ngay t khâu tuy n d ng, thu hút đúng ng i, tránh tình tr ng nhân viên ngh vi c
Tuy n d ng
Thông th ng, tr c cu c sáp nh p các nhà lãnh đ o c a c hai phía đ u c
g ng h t s c đ ki m m t v trí nào đó trong c c u m i c a công ty đ ng th i tìm cách đ đ a nhân s c a phía mình vào c c u m i Do các v lãnh đ o c a c hai bên đ u mu n giành nh h ng v phía mình b ng cách ti n c nh ng ng viên
không phù h p, không đ n ng l c nên hi u qu làm vi c c a công ty m i sau sáp
nh p s r t kém và gây nh h ng đ n môi tr ng v n hóa công ty
Sau khi mua bán ậ sáp nh p, các doanh nghi p th ng đ i m t v i tình hu ng
v a thi u nhân s , v a th a nhân s V n đ đ t ra đ i v i các doanh nghi p này là
làm sao duy trì đ c l c l ng lao đ ng gi i, lành ngh đ đ m b o ho t đ ng s n
xu t kinh doanh l i v a gi i quy t êm th m nh ng v trí trùng l p, nhân s d th a
C ng do b ng mô t công vi c không đ c chú tr ng đ u t đúng m c nên
trách nhi m, ngh a v , quy n h n c a nhân viên b ch ng chéo Vì v y, doanh
Trang 33nghi p th ng khó ch n đ c nhân viên phù h p ngay t khâu tuy n d ng, thu hút đúng ng i, nên tình tr ng nhân viên ngh vi c, nh y vi c di n ra th ng xuyên
S hòa h p v v n hóa
V n hóa công ty đ c hình thành, t o d ng trong b t c m t t ch c nào đó và
đ c ng i lao đ ng đón nh n Khi các doanh nghi p sáp nh p l i v i nhau, t t y u nét đ c tr ng riêng c a t ng doanh nghi p bây gi đ c t p h p l i trong m t môi
tr ng m i, ng i lao đ ng s s liên minh m i s phá h ng n n v n hóa công ty
c a h H s c m th y không tho i mái khi làm vi c trong môi tr ng v i ki u v n
hóa doanh nghi p b pha tr n, đ ng th i h ph i tìm cách thích nghi v i nh ng thay
đ i trong t ch c m i, v i ban lãnh đ o m i H c m th y r i r c, m t ni m tin, tâm
lý không n đ nh, m t ph ng h ng, các nhân viên s thi u s h p tác, h tr nhau làm cho v n hóa doanh nghi p m i tr nên b xáo tr n, tình tr ng ngh vi c cao,
nhân viên làm vi c không hi u qu … gi i quy t t t v n đ này đòi h i ban lãnh
đ o ph i có chi n l c, k ho ch hành đ ng c th ngay t ban đ u Th nh ng đa
s doanh nghi p M&A không quan tâm nhi u v v n đ này nên sau khi mua bán ậ
sáp nh p, các doanh nghi p g p khó kh n và m t r t nhi u th i gian trong vi c tr n
l n các v n hóa doanhnghi p m i thành m t th c th th ng nh t và v ng ch c
nh h ng và phát tri n ngh nghi p
Doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p th ng dành nhi u th i gian vào v n đ theo đu i chi n l c kinh doanh, tái c u trúc doanh nghi p, gi i quy t các v n đ
th a ho c thi u nhân s , tìm cách hòa h p v n hóa doanh nghi p nên ch a ho c ít
đ u t vào v n đ đ nh h ng và phát tri n ngh nghi p cho nhân viên
Vi c thay đ i c c u t ch c nhân s c ng nh c c u lãnh đ o đôi khi c ng
làm thay đ i các quan đi m trong chính sách đ nh h ng và phát tri n ngh nghi p
c a nhân viên trong t ch c m i
ào t o và phát tri n
ào t o là m t thành ph n thi t y u trong quá trình tr c, trong và sau sáp
nh p Th nh ng các doanh nghi p mua bán ậ sáp nh p th ng thi u s đào t o cho
các thành viên t c p qu n lý, chuyên viên nhân s đ n toàn th nhân viên
Trang 34Nh ng nhà qu n lý c n đ c đào t o đ có th đáp ng đ c nhu c u c a công
ty m i vì n u h không đ c đào t o k , hi u qu và l i nhu n c a công ty s ch u tác đ ng không t t
Các nhà qu n lý th ng không thích có chuyên gia nhân s trong quá trình sáp
nh p b i vì h ngh phòng nhân s không có nh ng k n ng c n thi t cho quá trình đàm phán nên các nhà qu n lý th ng thi u ki n th c c n thi t đ có th gi i quy t
nh ng nhu c u c a công ty m i sáp nh p
M&A th ng d n đ n nh ng t n th t t vi c b m t các nhân viên lành ngh
và nhân s ch ch t vào các đ i th c nh tranh Th nh ng các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p ch a nh n th c đ y đ v n đ này nên ch a có chú tr ng v n
đ đào t o và phát tri n nhân viên
Tr công lao đ ng
Chính sách l ng và th ng c ng là m t b ph n quan tr ng trong chính sách
gi ng i, chúng nên đ c th hi n rõ ràng trong quá trình sáp nh p, không ch
các c p qu n lý mà còn t t c các c p b c trong công ty Chúng ph i th hi n
đ c chính sách và m c tiêu c a công ty m i sau khi đ c sáp nh p Th nh ng đa
s các công ty ti n hành mua bán ậ sáp nh p th ng không chú tr ng đ n vi c tri n
khai nh ng thông tin này đ n nhân viên d n đ n tình tr ng hoài nghi, lo l ng trong
nhân viên
Sau khi mua bán ậ sáp nh p, m t s doanh nghi p l i đang xem xét vi c c t
gi m nhân s m t vài v trí trùng l p,c c u l i nhân s ,rà soát ch đ l ng,
th ng và các chính sách phúc l i cho phù h p v i tình hình công ty m i Vi c thay
đ i này th ng d n đ n tâm lý ph n kháng trong toàn th nhân viên T đó khi n
nhân viên làm vi c kém hi u qu , tình tr ng ngh vi c di n ra th ng xuyên
ánh giá nhân viên
Do không chú tr ng đ u t cho b ng phân tích công vi c trong t ch c m i
nên vi c đánh giá nhân viên có nhi u h n ch Công vi c trong t ch c m i th ng
ch ng chéo d n đ n khó kh n trong quá trình đánh giá nhân viên
M t khác, vi c thay đ i c c u t ch c nhân s c ng nh c c u lãnh đ o đôi
Trang 35khi làm thay đ i các quan đi m trong cách đánh giá nhân viên
Qu n lý và thu hút nhân viên tham gia vào các ho t đ ng c a t ch c
H u nh v n đ qu n lý và thu hút nhân viên tham gia vào các ho t đ ng c a
doanh nghi p còn khá xa l và m i m đ i v i h u h t các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p Các doanh nghi p này th ng chú tr ng nhi u đ n v n đ tr c và
trong sáp nh p, thi u kinh nghi m trong vi c gi i quy t các v n đ h u M&A nên
ch a quan tâm vi c qu n lý và thu hút nhân viên vào các quy t đ nh c a doanh
nghi p
1.4 M i quan h gi a th c ti n QTNNL và s g n k t c a nhơn viên đ i v i
t ch c
Ho t đ ng QTNNL liên quan đ n t t c các v n đ v quy n l i, ngh a v và
trách nhi m c a nhân viên nh m đ t đ c hi u qu cao cho c t ch c l n nhân
viên Trong th c ti n, nh ng ho t đ ng này đa d ng, phong phú và r t khác bi t tùy theo các đ c đi m v c c u t ch c, công ngh k thu t, nhân l c, tài chính, trình
đ phát tri n c a các t ch c
Tuy không nhi u nh ng c ng có m t s nghiên c u cho th y m i liên h gi a
th c ti n qu n tr ngu n nhân l c và s g n k t v i t ch c Gaertner và Nollen(1989) tìm th y s g n k t v i t ch c c a nhân viên có liên quan đ n công
tác qu n tr ngu n nhân l c, c th là s th ng ti n, c h i đ c đào t o, công vi c
n đ nh Kinicki và c ng s (1992) nh n th y s khác bi t v m c đ g n k t gi a
hai nhân viên thu c hai t ch c áp d ng nh ng th c ti n qu n tr ngu n nhân l c
khác nhau Folger và Konovsky (1989); Sweeney và McFarlin (1993) c ng ch ng minh đ c r ng g n k t vì tình c m và vì đ o đ c c a nhân viên có m i liên h v i
s c m nh n c a h v s công b ng trong các chính sách đãi ng Trong khi đó,
Meyer, Paunonen, Gellatly, Goffin, và Jackson (1989); Shore và Wayne (1993) cho
r ng g n k t vì l i ích có m i t ng quan y u h n v i th c ti n QTNNL so v i hai
hình th c g n k t vì tình c m và vì đ o đ c
Tuy nhiên, m t s nhà nghiên c u c ng ch ra r ng m i quan h gi a th c ti n
qu n tr ngu n nhân l c và s g n k t không ph i là m i quan h tr c ti p và ràng
Trang 36bu c Ch ng h n nh Kinicki và c ng s (1992) nh n th y r ng m i quan h gi a
th c ti n qu n tr ngu n nhân l c và s g n k t ph i qua trung gian là s c m nh n
đ c c a nhân viên v nh ng l i ích mà các ho t đ ng qu n tr ngu n nhân l c
mang l i nh đ c hu n luy n, th ng ch c…T ng t nh v y, Koys (1988, 1991)
phát hi n ra r ng s g n k t v i t ch c c a nhân viên có liên quan đ n ni m tin c a
h r ng các công tác qu n tr ngu n nhân l c c a t ch c h ng đ n vi c thu hút và
gi chân nh ng nhân tài và có chính sách đ i x công b ng Ng c l i, s g n k t không liên quan đ n s c m nh n r ng nh ng ho t đ ng nhân s là nh m m c đích
t ng n ng su t lao đ ng ho c đ tuân th theo lu t lao đ ng Theo nghiên c u c a
Ph m Th Gia Tâm (2012), các thành ph n c a th c ti n qu n tr ngu n nhân l c có
tác đ ng cùng chi u v i các thành ph n c a m c đ g n k t v i t ch c c a nhân
viên trong các Ngân hàng TMCP trên đ a bàn TP.HCM
Trong nghiên c u này, tác gi mu n tìm ra m i liên h gi a các thành ph n thu c th c ti n qu n tr ngu n nhân l c v i s g n k t c a nhân viên trong các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên đ a bàn TP.HCM Do nghiên c u c a
Ph m Th Gia Tâm (2012)có cùng tính ch t và b i c nh kinh t nên tác gi s d ng
làm c s cho nghiên c u c a mình.Trên c s đó, nhóm gi thuy t nghiên c u
chi u đ n m c đ g n k t c a nhân viên v i t ch c
H5.Th c ti n v ào t o và phát tri n có nh h ng cùng chi u đ n m c đ
g n k t c a nhân viên v i t ch c
Trang 37H6.Th c ti n v Tr công lao đ ng có nh h ng cùng chi u đ n m c đ
g n k t c a nhân viên v i t ch c
H7.Th c ti n v ánh giá k t qu làm vi c c a nhân viêncó nh h ng
cùng chi u đ n m c đ g n k t c a nhân viên v i t ch c
H8.Th c ti n v Qu n lý và thu hút nhân viên vào các ho t đ ng c a doanh
nghi p có nh h ng cùng chi u đ n m c đ g n k t c a nhân viên v i t ch c
1.5 Mô hình nghiên c u:
Nghiên c u này th c hi n đo l ng tác đ ng c a th c ti n qu n tr ngu n nhân
l c đ n m c đ g n k t c a nhân viên đ i v i t ch c Trong đó, m c đ g n k t
c a nhân viên v i t ch c đ c th hi n qua ba y u t là G n k t vì tình c m, G n
k t vì l i ích, G n k t vì đ o đ c
Qua k t qu c a nghiên c u tr c đây, kinh nghi m th c ti n, k t qu th o
lu n nhóm và tham kh o ý ki n c a các chuyên gia, mô hình nghiên c u v nh
h ng c a th c ti n qu n tr ngu n nhân l c đ n m c đ g n k t c a nhân viên t i
m t s doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên đ a bàn TP.HCM th hi n trong
hình sau:
Trang 38Sau khi nghiên c u c s lý lu n v mua bán ậ sáp nh p c ng nh tình hình
ho t đ ng mua bán ậ sáp nh p Vi t Nam trong giai đo n hi n nay, tác gi nghiên
c u lý thuy t c ng nh th c ti n v s g n k t c a nhân viên v i t ch c đ xác
Trang 39đ duy trì, G n k t vì đ o đ c cùng thang đo chi ti t c a các y u t này Ti p theo,
tác gi d a trên c s lý lu n k t h p v i th c ti n QTNNL trong các doanh nghi p
sau mua bán ậ sáp nh p đ xác đ nh 8 thành ph n c a th c ti n qu n tr ngu n nhân
l c cùng v i thang đo chi ti t cho t ng thành ph n, đólà: Phân tích công vi c;
Tuy n d ng; S hòa h p v v n hóa, nh h ng và phát tri n; ào t o và phát
tri n; ánh giá k t qu làm vi c c a nhân viên; Tr công lao đ ng; Qu n lý và thu
hút nhânviên vào các ho t đ ng c a doanh nghi p Sau đó, tác gi tìm hi u các
nghiên c u tr c đây v m i quan h gi a th c ti n QTNNL v i s g n k t c a
nhân viên v i t ch c đ đ a ra 8 gi thuy t nghiên c u nh m tìm ra m i liên h
gi a các thành ph n thu c th c ti n QTNNL v i s g n k t c a nhân viên trong các doanh nghi p sau mua bán ậ sáp nh p trên đ a bàn TP.HCM r i t đóxây d ng mô
hình nghiên c u
Trang 40CH NG 2: PH NG PHÁP NGHIÊN C U
Ch ng này s ti p t c gi i thi u v quy trình nghiên c u, xây d ng thang đo,
ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng đ đánh giá thang đo và mô t quy trình
Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua ph ng pháp đ nh tính trên c s
các nghiên c u c a Singh (2004), Tr n Kim Dung (2009), Meyer và Allen (1990)
và các tài li u v tác đ ng c a các th c ti n qu n tr ngu n nhân l c đ n m c đ
g n k t c a nhân viên, đ ng th i thông qua k thu t tham v n ý ki n c a các chuyên
gia và gi ng viên có nhi u kinh nghi m trong l nh v c nhân s , mua bán ậ sáp nh p
đ đi u ch nh thang đo, thi t l p b ng câu h i s d ng cho nghiên c u chính th c
T k t qu nghiên c u đ nh tính (Ph l c 2) , các y u t đ xây d ng n i dung
nghiên c u đ nh l ng đ c ch n l c ra và đ c dùng đ thi t k b ng câu h i đ nh
l ng
N i dung b ng câu h i g m ba ph n chính (Ph l c 3):