GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU BỀN VỮNG CHO SẢN PHẨM HẠT ĐIỀU CỦA TỈNH BÌNH PHƯỚC.PDF

Do đó, các doanh nghi p kinh doanh đi u Bình Ph c nói riêng và Vi t Nam nói chung c ng không th đi ra ngoài xu h ng đó.

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t này là công trình nghiên c u c a

b n thân, đ c đúc k t t quá trình h c t p và nghiên c u th c ti n trong th i gian

qua Các thông tin và s li u đ c s d ng trong lu n v n là hoàn toàn trung th c

Thành ph H Chí Minh n m 2012

Ng i cam đoan

T TH KIM CHÚC

M C L C:

PH N M U 1

Ch ng 1: C s khoa h c v phát tri n xu t kh u b n v ng đ i v i ngành đi u 1.1 Lý lu n v phát tri n xu t kh u b n v ng 5

1.1.1 Khái ni m phát tri n b n v ng 5

1.1.2 Tìm hi u phát tri n xu t kh u b n v ng 7

1.1.2.1 Khái ni m xu t kh u b n v ng 7

1.1.2.2 Các tiêu chí đánh giá phát tri n xu t kh u b n v ng 8

1.2 T ng quan th tr ng ngành đi u trên th gi i và Vi t Nam 13

1.2.1 T ng quan ngành đi u th gi i 13

1.2.1.1 Tình hình xu t kh u nhân đi u trên th gi i 14

1.2.1.2 Tình hình nh p kh u nhân đi u trên th gi i 15

1.2.2 Tình hình s n xu t đi u c a Vi t Nam 17

1.2.2.1 Tình hình xu t kh u s n ph m h t đi u c a Vi t Nam giai đo n 2007-2011 17

1.2.2.2 Th tr ng xu t kh u s n ph m h t đi u Vi t Nam 19

1.3 Kinh nghi m phát tri n xu t kh u b n v ng đi u c a m t s qu c gia và đ a ph ng 1.3.1 Kinh nghi m t ngành đi u n 21

1.3.2 Kinh nghi m t ngành đi u Long An 22

K t lu n ch ng 1 24

Ch ng 2: Th c tr ng hoat đ ng kinh doanh ch bi n và xu t kh u s n ph m h t đi u c a t nh Bình Ph c 2.1 Gi i thi u v ngành đi u t nh Bình Ph c 25

2.1.1 Gi i thi u tnh Bình Ph c 25

2.1.2 Gi i thi u di n tích, n ng su t và s n l ng cây đi u Bình Ph c 26

2.1.3 Ti m n ng phát tri n xu t kh u đi u Bình Ph c 29

2.1.3.1 Ti m n ng v th tr ng 29

2.1.3.2 c đi m đ a hình phù h p cho vi c phát tri n cây đi u 29

2.1.3.3 c đi m các nhóm đ t phù h p v i cây đi u 30

2.1.3.4 Tài nguyên n c 31

2.1.2.5 Ngu n lao đ ng 31

2.2 Phân tích th c tr ng xu t kh u đi u t nh Bình Ph c giai đo n 2007-2011 33

2.2.1 Th c tr ng xu t kh u đi u Bình Ph c giai đo n 2007-2011 33

2.2.1.1 T tr ng kim ng ch xu t kh u đi u Bình Ph c so v i t ng kim ng ch xu t kh u hàng hóa Bình Ph c giai đo n 2007-2011 33

2.2.1.2 T tr ng kim ng ch xu t kh u h t đi u Bình Ph c so v i t ng kim ng ch xu t kh u h t đi u Vi t Nam giai đo n 2007-2011 35

2.2.2 Th tr ng xu t kh u s n ph m h t đi u c a t nh Bình Ph c 36

2.3 Các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng xu t kh u b n v ng đi u Bình Ph c 37

2.3.1 Các y u t v môi tr ng 37

2.3.1.1 Thi t b và công ngh ch bi n h t đi u 37

2.3.1.2 Ngu n nguyên li u 43

2.3.2 Các y u t v xã h i 47

2.3.2.1 Y u t con ng i 47

2.3.2.2 Các chính sách xã h i đ i v i lao đ ng 51

2.3.3 Các y u t v kinh t 55

2.3.3.1 Th c tr ng xây d ng th ng hi u, ho t đ ng marketing c a các doanh nghi p kinh doanh xu t kh u đi u Bình Ph c 53

2.3.3.2 Ch ng lo i s n ph m 56

2.3.3.3 Ho t đ ng qu n lý ch t l ng s n ph m 58

2.3.3.4 Th tr ng đ u ra 59

2.3.3.5 V n đ u t 62

K t lu n ch ng 2 66

Ch ng 3: Các gi i pháp phát tri n xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t

đi u c a t nh Bình Ph c

3.1 Quan đi m phát tri n xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t đi u c a t nh

Bình Ph c 67

3.2 M c tiêu xu t kh u h t đi u c a t nh Bình Ph c đ n n m 2020 67

3.3 M t s gi i pháp nh m phát tri n xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t đi u c a t nh Bình Ph c 68

3.3.1 Nhóm gi i pháp đ m b o t ng tr ng xu t kh u cao và b n v ng 68

3.3.1.1 Gi i pháp nâng cao giá tr gia t ng cho s n ph m h t đi u 68

3.3.1.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng Marketing 70

3.3.1.3 Gi i pháp m r ng th tr ng 72

3.3.1.4 Gi i pháp v hình th c và ph ng th c kinh doanh 74

3.3.1.5 Gi i pháp nâng cao n ng l c tài chính cho doanh nghi p 75

3.3.2 Nhóm gi i pháp gi i quy t hài hòa gi a t ng tr ng xu t kh u và b o v môi tr ng 77

3.3.2.1 Gi i pháp đ u t c i ti n và áp d ng công ngh hi n đ i và x lý ô nhi m môi tr ng trong khâu ch bi n h t đi u 77

3.3.2.2 Gi i pháp đ m b o nguyên li u cho ho t đ ng s n xu t 81

3.3.2.3 Gi i pháp nâng cao ho t đ ng thu mua nguyên li u t i các doanh nghi p84 3.3.3 Nhóm gi i pháp đ m b o hài hòa gi a t ng tr ng xu t kh u và gi i quy t các v n đ xã h i 87

3.3.3.1 Gi i pháp ngu n nhân l c đ i v i các nông h tr ng đi u 87

3.3.3.2 Gi i pháp ngu n nhân l c đ i v i l c l ng lao đ ng trong các doanh nghi p ch bi n, xu t kh u h t đi u 87

3.4 M t s ki n ngh 89

3.4.1 i v i nhà n c 89

3.4.2 i v i hi p h i ch bi n và Xu t kh u đi u Bình Ph c 90

3.4.3 i v i hi p h i cây đi u Vi t Nam (Vinacas) 91

K t lu n ch ng 3 93

K T LU N 94 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

CFR Cost and Freight Tr c c, b o hi m t i b n

DANH M C CÁC S

S đ 1.1: S đ phát tri n b n v ng 6

S đ 1.2: S đ xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t đi u 12

DANH M C CÁC BI U Bi u đ 1.1: T tr ng (%) các qu c gia s n xu t đi u trên th gi i n m 2010 13

Bi u đ 1.2: Kim ng ch XK c a 10 n c XK đi u l n nh t th gi i n m 2010 14

Bi u đ 1.3: Kim ng ch NK c a 10 n c NK đi u l n nh t th gi i n m 2010 15

Bi u đ 2.1: Th tr ng xu t kh u s n ph m h t đi u t nh Bình Ph c 36

DANH M C CÁC HÌNH V Hình 2.1: Quy trình ch bi n nhân đi u thô x ng 37

Hình 2.2: Quy trình Hoàn thi n nhân đi u xu t kh u 37

Hình 3.1: H th ng x lý n c th i ch bi n h t đi u b ngph ng pháp sinh h c thông qua b Aerotank 79

DANH M C CÁC B NG , BI U

B ng 1.1: Tình hình xu t kh u hàng hóa Vi t Nam và xu t kh u s n ph m đi u Vi t

Nam giai đo n 2007-2011 17

B ng 1.2: Th tr ng xu t kh u ch y u đi u Vi t Nam giai đo n 2007-2011 19

B ng 2.1: B ng th ng kê di n tích tr ng đi u t nh Bình Ph c so v i c n c giai đo n 2007-2011 26

B ng 2.2 B ng s li u t ng h p s n l ng đi u trong toàn t nh giai đo n 2007-2011 27

B ng 2.3 B ng s li u t ng h p s n l ng đi u trong toàn t nh so v i c n c giai đo n 2007-2011 28

B ng 2.4: B ng s li u t ng h p n ng su t cây đi u Bình Ph c so v i c n c 28

B ng 2.5: T tr ng kim ng ch xu t kh u h t đi u Bình Ph c so v i t ng kim ng ch xu t kh u hàng hóa Bình Ph c 33

B ng 2.6: T tr ng kim ng ch xu t kh u h t đi u Bình Ph c so v i t ng kim ng ch xu t kh u h t đi u Vi t Nam giai đo n 2007-2011 35

B ng 2.7: Công ngh ch bi n nhân đi u c a các doanh nghi p t i t nh Bình Ph c 40

B ng 2.8: Th c tr ng x lý n c th i c a các doanh nghi p t nh Bình Ph c 41

B ng 2.9: Máy móc thi t b t i doanh nghi p 42

B ng 2.10: T l thu h i nhân nguyên h t 43

B ng 2.11 : Ngu n nguyên li u đ c mua t đâu 44

B ng 2.12: Ho t đ ng thu mua đi u nguyên li u c a các doanh nghi p 46

B ng 2.13: Thu nh p ph thu c vào cây đi u c a các nông h t nh Bình Ph c 48

B ng 2.14: S g n bó c a nông h đ i v i cây đi u 49

B ng 2.15: Trình đ công nhân 50

B ng 2.16: Trình đ nhân viên 50

B ng 2.17: T ng s công nhân viên 51

B ng 2.18: Ch đ phúc l i t i doanh nghi p 52

B ng 2.19: Ngu n nhân l c t i doanh nghi p 53

B ng 2.20 : Tình hình xây d ng th ng hi u cho s n ph m 54

B ng 2.21 : Tình hình xây d ng phòng marketing công ty 55

B ng 2.22: Hình th c tham gia qu ng bá cho s n ph m 56

B ng 2.23: S n ph m ch bi n c a công ty 57

B ng 2.24:Vi c c p ch ng ch ISO, HACCP t i các doanh nghi p 59

B ng 2.25: Lo i hình kinh doanh 60

B ng 2.26: i u ki n th ng m i xu t kh u 60

B ng 2.22: Nhu c u vay v n c a các nông h tr ng đi u 62

B ng 2.28: T ng v n đ u t cho ho t đ ng s n xu t, kinh doanh 63

PH N M U

V i di n tích 157.000 ha, chi m 45% di n tích đi u c a c n c và c ng chi m trên 40% s n l ng đi u thô c a toàn qu c, Bình Ph c đ c coi là “th

ph ” c a cây đi u VN Có th nh n th y r ng, ngành đi u Bình Ph c đã góp

ph n quan tr ng trong vi c đ a Vi t Nam tr thành qu c gia xu t kh u hàng đ u

th gi i v h t đi u Hàng n m, Bình Ph c có s n l ng đi u trung bình trên 100.000 t n v i ch t l ng đ c đánh giá hàng đ u VN H t đi u Bình Ph c đ c

xu t kh u đi n m ch c qu c gia và vùng lãnh th trên th gi i và đ c đánh giá có

ch t l ng t t Nh ng th tr ng tiêu th s l ng h t đi u l n c a Vi t Nam là: Hoa K , Trung Qu c, EU… Bình Ph c xác đ nh đi u là cây tr ng ch l c c a

t nh, có l i th c nh tranh, h t đi u đang là ngu n hàng xu t kh u có giá tr kinh t

l n, đóng góp l n trong vi c t ng tr ng GDP c a t nh nhà

Tuy nhiên, trong quá trình phát tri n ngành đi u Bình Ph c c ng đang g p

ph i nh ng thách th c l n, tr c h t là s c nh tranh kh c li t trên th ng tr ng

qu c t t nh ng n c có th m nh v m t hàng này nh n , Braxin, các n c Châu Phi,… Thêm vào đó, tình tr ng ng i nông dân trong t nh Bình Ph c hàng

n m v n phá b hàng tr m ha v n tr ng cây i u đ chuy n sang tr ng cây Cao su

d n đ n hi n t ng “ch t” - “tr ng” r i l i “tr ng” - “ch t” t cây này đ n cây kia

đ ch y theo th tr ng cho th y s lúng túng trong s n xu t h t đi u và thi u đ nh

h ng trong th i h i nh p M t thách th c khác là các doanh nghi p xu t kh u h t

đi u ngày càng g p nhi u khó kh n b i ph i đ i m t v i nh ng rào c n th ng m i,

ch t l ng h t đi u xu t kh u không phù h p quy đ nh v đi u ki n an toàn v sinh

th c ph m c a các th tr ng nh p kh u i u ki n s n xu t c a ngành ch bi n

đi u Bình Ph c còn quy mô v a và nh , tình hình thu mua c a các doanh nghi p

c ng khá nóng b ng b i s c nh tranh không lành m nh gi a các thành viên trong

cùng ngành v cách th c thu gom, giá c …

T nh ng d u hi u trên d dàng nh n th y r ng ngành đi u Bình Ph c ch a

đ c đ nh h ng đ phát tri n b n v ng

Trong khi đó,quá trình h i nh p kinh t qu c t đang di n ra sâu r ng trên

kh p m i l nh v c, th tr ng xu t kh u đ c xem là m c tiêu phát tri n c a m i

ngành ngh kinh t trong đó có ngành đi u Song song đó, nhu c u c a con ng i ngày càng t ng và xu h ng trong s n xu t c a các ngành ngh trên th gi i là phát

tri n b n v ng, đáp ng trên c ba ph ng di n đó là : kinh t , xã h i, môi tr ng

Do đó, các doanh nghi p kinh doanh đi u Bình Ph c nói riêng và Vi t Nam

nói chung c ng không th đi ra ngoài xu h ng đó

V i nh ng ý ngh a nêu trên, tác gi mong mu n tìm hi u, đóng góp và gi i

thi u v ngành đi u, m t th m nh c a t nh Bình Ph c và đ xu t gi i pháp đ

ngành này có th phát tri n b n v ng Do đó, tác gi đã ch n đ tài “Gi i pháp phát

tri n xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t đi u c a t nh Bình Ph c” đ làm đ

tài nghiên c u cho lu n v n th c s c a mình

2 M c tiêu nghiên c u

tài khi th c hi n nghiên c u đ đ t đ c nh ng m c tiêu c b n sau:

- Làm rõ nh ng đi u ki n đ m b o phát tri n b n v ng cho ngành s n xu t,

Thu th p thông tin s c p thông qua b ng đi u tra kh o sát 86 nông h tr ng đi u trên đ a bàn t nh Bình Ph c và 98 doanh nghi p tham gia vào ho t đ ng ch bi n

và kinh doanh s n ph m h t đi u xu t kh u trên đ a bàn t nh Bình Ph c

4 Ph ng pháp nghiên c u

hoàn thành đ tài này tác gi s d ng các ph ng pháp nghiên c u sau:

- Ph ng pháp thu th p, th ng kê, so sánh s li u th c p các c s ban ngành

và phát phi u kh o sát đi u tra th c t 98 doanh nghi p kinh doanh trong ngành

đi u và 86 nông h tr ng đi u đ đ a ra b c tranh v th c tr ng ho t đ ng và s n

xu t xu t kh u s n ph m h t đi u Bình Ph c, đ ng th i phân tích các thông tin có

đ c đ làm n n t ng cho các gi i pháp và ki n ngh Và s d ng ph n m m excel

đ x lý s li u s c p mà tác gi đi u tra th c t t i Bình Ph c

- Ph ng pháp chuyên gia: Bên c nh đi u tra b ng b ng câu h i, tác gi c ng

tham kh o thêm ý ki n c a m t s lãnh đ o doanh nghi p xu t kh u h t đi u Bình

Ph c đã g n bó v i ngành lâu n m, qua đó, vi c đánh giá th c tr ng xu t kh u h t

đi u Bình Ph c s mang tính th c t và khách quan

5 Tính m i c a đ tài

Su t th i gian qua đã có m t s công trình nghiên c u v ngành đi u , đi n hình

nh :

- Lu n v n Th c s c a Th c s Lê Thành An (2008): “ Gi i pháp chi n l c

phát tri n ngành đi u Vi t Nam t nay đ n n m 2020” Lu n v n đ a ra t ng quan

v cây đi u và ngành s n xu t – ch bi n đi u Bên c nh đó lu n v n nghiên c u ngành đi u Vi t Nam và đ a ra m t s gi i pháp chi n l c cho ngành đi u Vi t Nam đ n n m 2020

- Lu n v n Th c s c a Th c s Mai Th Thùy Trang (2010):” M t s gi i pháp

góp ph n phát tri n xí nghi p ch bi n xu t nh p kh u đi u và nông s n th c ph m Bình Ph c đ n n m 2020.” Lu n v n nghiên c u t ng quan v s n xu t kinh doanh đi u và th c tr ng ngành đi u t i t nh Bình Ph c T đó rút ra m t s gi i

pháp góp ph n phát tri n xí nghi p ch bi n xu t nh p kh u đi u t nh Bình Ph c

t i n m 2020

nghiên c u v phát tri n xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t đi u Bình Ph c

i m m i c a đ tài này là đã đi sâu vào phân tích v lý thuy t xu t kh u b n v ng

1980 trong n ph m Chi n l c b o t n Th gi i (công b b i Hi p h i B o t n

Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên Qu c t - IUCN) v i n i dung r t đ n gi n:

"S phát tri n c a nhân lo i không th ch chú tr ng t i phát tri n kinh t mà còn

ph i tôn tr ng nh ng nhu c u t t y u c a xã h i và s tác đ ng đ n môi tr ng sinh thái h c".(31)

n n m 1987, thông qua báo cáo Brundtland (còn g i là Báo cáo Our

Common Future) c a y ban Môi tr ng và Phát tri n Th gi i - WCED (nay là y ban Brundtland), khái ni m này đ c ph bi n r ng rãi h n Báo cáo ghi rõ: Phát

tri n b n v ng là "s phát tri n có th đáp ng đ c nh ng nhu c u hi n t i mà

không nh h ng, t n h i đ n nh ng kh n ng đáp ng nhu c u c a các th h

t ng lai " Nói cách khác, phát tri n b n v ng ph i b o đ m có s phát tri n kinh

t hi u qu , xã h i công b ng và môi tr ng đ c b o v , gìn gi đ t đ c đi u này, t t c các thành ph n kinh t - xã h i, nhà c m quy n, các t ch c xã h i ph i

b t tay nhau th c hi n nh m m c đích dung hòa 3 l nh v c chính: kinh t , xã h i, môi tr ng (31)

- Khía c nh môi tr ng trong “phát tri n b n v ng” đòi h i chúng ta duy trì

s cân b ng gi a b o v môi tr ng t nhiên v i s khai thác ngu n tài nguyên

thiên nhiên đ ph c v l i ích con ng i

- Khía c nh xã h i c a “phát tri n b n v ng” chú tr ng vào s phát tri n s

công b ng và xã h i, luôn t o đi u ki n thu n l i cho con ng i có c h i phát huy

h t ti m n ng c a b n thân c ng nh mang l i đi u ki n s ng t t h n

- Y u t kinh t đóng m t vai trò không th thi u trong “phát tri n b n v ng”

Nó đòi h i s phát tri n c a h th ng kinh t trong đó c h i đ ti p xúc v i nh ng ngu n tài nguyên, đ c t o đi u ki n thu n l i, đ c quy n s d ng nh ng ngu n

tài nguyên thiên nhiên cho các ho t đ ng kinh t và đ c chia s m t cách bình

đ ng Kh ng đ nh s t n t i c ng nh phát tri n c a b t c ngành kinh doanh , s n

xu t nào c ng đ c d a trên nh ng nguyên t c đ o lý c b n Y u t đ c chú

tr ng đây là t o ra s th nh v ng chung cho t t c m i ng i, không ch t p trung mang l i l i nhu n cho m t s ít, nh ng trong m t gi i h n cho phép c a h sinh thái c ng nh không xâm ph m nh ng quy n c b n c a con ng i (18, trang

54)

S đ 1.1: S đ phát tri n b n v ng

Ngu n: http://gyproc.vn

=> Nh v y khái ni m “phát tri n b n v ng” hi n đang là m c tiêu h ng t i

c a nhi u qu c gia trên th gi i, m i qu c gia s d a theo đ c thù kinh t , xã h i, chính tr , đ a lý, v n hóa riêng đ ho ch đ nh chi n l c phù h p nh t v i qu c gia đó i v i ngành đi u, phát tri n b n v nglà m t tiêu chí quan tr ng b i đây

là m t ngành hàng mang l i l i ích kinh t cao, tuy nhiên vi c s n xu t và ch bi n

h t đi u c ng gây nh h ng l n t i môi tr ng Do đó, bu c chúng ta ph i xem

xỨt l i th c đo c a s phát tri n C n ph i tính đ n l i ích c a nh ng c ng đ ng không đ c h ng l i ho c h ng l i quá ít t s t ng tr ng, đ n l i ích c a th

h mai sau

1.1.2 Tìm hi u phát tri n xu t kh u b n v ng

1.1.2.1 Khái ni m xu t kh u b n v ng

Xu t kh u b n v ng là ho t đ ng xu t kh u hàng hóa trong đó nh p đ t ng

tr ng xu t kh u cao và n đ nh, ch t l ng t ng tr ng xu t kh u ngày càng nâng

cao, góp ph n t ng tr ng n đ nh kinh t , n đ nh xã h i và b o v môi tr ng (7,

tr ng cao và liên t c, đ m b o ch t l ng t ng tr ng trên c s t ng giá tr gia

t ng xu t kh u, chuy n d ch c c u xu t kh u theo h ng hi n đ i, s c c nh tranh

c a hàng hóa xu t kh u ngày càng đ c nâng cao Vi c t ng tr ng xu t kh u

không liên t c, ch a đ ng nhi u r i ro t ng tr ng khi có bi n đ ng l n do c c u

không h p lý, s c c nh tranh hàng hóa xu t kh u y u kém, s t gi m t c đ xu t

kh u gây nên b t n kinh t v mô…thì không th coi là XKBV.(7, trang 22)

XKBV ph i đáp ng yêu c u v s hài hòa c a PTBV: kinh t , xã h i, môi

tr ng Xu t kh u t ng tr ng cao và liên t c, ch t l ng đ c nâng cao nh ng

xu t kh u ch y u d a vào tài nguyên thiên nhiên, làm c n ki t tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhi m môi tr ng, t c là đánh đ i môi tr ng đ có đ c thành tích

xu t kh u cao thì không th coi là XKBV Ho c là, xu t kh u ch ph c v cho l i ích m t nhóm ng i, nh t là trong vi c khai thác tài nguyên thiên nhiên, chia s l i

ích xu t kh u không công b ng thì c ng không th coi đây là xu t kh u b n v ng

M t v n đ khác c ng c n chú ý khi nghiên c u XKBV là tính b n v ng c a

ho t đ ng xu t kh u ph i đ c xem xét trong dài h n T ng tr ng xu t kh u cao

trong ng n h n trên c s khai thác các y u t l i th so sánh s n có m c dù mang

l i hi u qu kinh t cao (thu đ c nhi u ngo i t ) ch a h n là xu t kh u b n v ng

n u ch xu t kh u hàng thô, có giá tr gia t ng th p, làm c n ki t tài nguyên và gây ô

nhi m môi tr ng, đem l i l i ích kinh t cho m t b ph n tham gia xu t kh u.(7,

trang 25)

Xu t kh u, xét v b n ch t, là ho t đ ng trao đ i hàng hóa, d ch v gi a các

qu c gia Do đó, ho t đ ng xu t kh u b n v ng c a m t n c c ng c n tính đ n s

b n v ng chung c a th gi i M t môi tr ng phát tri n b n v ng trên bình di n

th gi i là m t trong nh ng đi u ki n đ phát tri n xu t kh u b n v ng c a m t

n c

1.1.2.2 Các tiêu chí đánh giá phát tri n xu t kh u b n v ng

kh u

- Tiêu chí này th hi n b ng vi c duy trì quy mô và t c đ t ng tr ng xu t

kh u ó là t ng kim ng ch xu t kh u hàng n m và t c đ t ng tr ng bình quân hàng n m Quy mô kim ng ch xu t kh u đ c th hi n t tr ng kim ng ch xu t

kh u m t n c trong t ng kim ng ch xu t kh u c a khu v c ho c th gi i T c đ

t ng tr ng xu t kh u bình quân c n đ c so sánh v i t c đ t ng tr ng c a GDP

- T tr ng c a xu t kh u trong GDP c ng là m t ch s đ đo l ng tính b n

v ng c a ho t đ ng xu t kh u v kinh t Theo đó, t tr ng xu t kh u trong GDP

t ng nhanh Ch s này còn th hi n đ m c a n n kinh t trong đi u ki n h i nh p

kinh t qu c t

- Ch t l ng t ng tr ng xu t kh u đ c th hi n c c u xu t kh u theo nhóm hàng c ng nh c c u xu t kh u theo m c đ ch bi n, c c u thành ph n

kinh t tham gia xu t kh u và c c u th tr ng xu t kh u Ch ng h n, t tr ng kim

ng ch xu t kh u hàng công ngh cao trong t ng kim ng ch xu t kh u c a m t n c

th hi n trình đ công nghi p hóa c a n c đó c ng nh m c đ t ng giá tr c a

xu t kh u, k t c u h t ng kinh t và xã h i, h th ng phân ph i (7, trang 42)

* Tiêu chí 2: Tiêu chí đánh giá m c đ phát tri n b n v ng v kinh t

- Tiêu chí đ u tiên đánh giá tính b n v ng c a s phát tri n xu t kh u v kinh

cân b ng cán cân thanh toán N u ch s n trên xu t kh u t ng lên vô h n, thì đi u

này cho th y c n và thâm h t cán cân thanh toán s không có kh n ng ch u đ ng

* Tiêu chí 3: Tiêu chí đánh giá m c đ phát ti n b n v ng v môi tr ng

- M c đ ô nhi m môi tr ng đ c đo b ng n ng đ các thành ph n môi tr ng không khí , n c, đ t, x lý ch t th i r n…Ch ng h n nh m i quan h gi a t ng

tr ng xu t kh u và m c đ ô nhi m hay m c đ c i thi n các thành ph n môi

tr ng

- M c đ duy trì các ngu n tài nguyên tái t o và m c đ khai thác và s d ng các

ngu n tài nguyên không tái t o Ch ng h n, suy gi m đa d ng sinh h c hay c i thi n

nó d i tác đ ng c a vi c m r ng xu t kh u nh : xu t kh u th y s n và thu h p

di n tích r ng ng p m n, t ng tr ng xu t kh u lâm s n và thu h p di n tích r ng nguyên sinh, đ ng th c v t quý hi m…

- T l các doanh nghi p đ t đ c các ch ng ch môi tr ng Ch ng h n nh t

l các doanh nghi p có ch ng nh n tiêu chu n ISO 14000, HACCP,…

- M c đ đóng góp c a xu t kh u vào kinh phí b o v môi tr ng c ng là m t

trong nh ng tiêu chí đánh giá tính b n v ng v môi tr ng c a ho t đ ng xu t kh u

Tiêu chí 4: Các tiêu chí đánh giá m c đ phát tri n b n v ng v xã h i

- Tiêu chí đ u tiên đánh giá tính b n v ng c a s phát tri n xu t kh u v m t

xã h i là m c đ gia t ng vi c làm t vi c m r ng xu t kh u i u này có th nh n

bi t đ c qua vi c phân tích m i quan h gi a m r ng s n xu t và thu hút lao

đ ng, tao ra nh ng vi c làm m i

- M t tiêu chí khác đánh giá s phát tri n xu t kh u b n v ng v m t xã h i là

m c đ c i thi n thu nh p c a ng i dân t ho t đ ng xu t kh u Các ch s đo

l ng m c thu nh p, t l nghèo đói có th đ c áp d ng đ đánh giá tính b n v ng

v xã h i c a s phát tri n xu t kh u

công c a công nhân, kh o sát v b t bình đ ng thu nh p,

- Tính b n v ng c a s phát tri n xu t kh u còn đ c đánh giá thông qua các

chính sách khuy n khích xu t kh u nh tr c p xu t kh u, hoàn thu xu t kh u, b o

hi m xu t kh u (7, trang 45)

=> Nh v y, vi c PTXKBV là nhi m v kinh t quan tr ng đ i v i m i qu c gia và

m i ngành ngh trên th gi i hi n nay nh m đ m b o m t n n kinh t phát tri n n

đ nh, lâu dài cho hôm nay và cho c th h mai sau Ngành đi u c ng không n m

ngoài s phát tri n này XK s n ph m h t đi u b n v ng thì chúng ta ph i quay

v tìm l i gi i cho 2 v n đ khó kh n, m t là duy trì t c đ t ng tr ng xu t kh u

cao và liên t c, ch t l ng t ng tr ng xu t kh u đ c nâng cao th hi n qua vi c

t ng kim ng ch xu t kh u hàng n m c a ngành đi u đ c t ng cao và t c đ t ng

tr ng xu t kh u h t đi u bình quân hàng n m đ c duy trì n đ nh Bên c nh đó,

vi c phát tri n xu t kh u b n v ng cho ngành đi u ph i t p trung khai thác giá tr gia t ng c a h t đi u xu t kh u Hai là XKBV h t đi u ph i đáp ng yêu c u v s

hài hòa c a PTBV: kinh t , xã h i, môi tr ng Phát tri n xu t kh u h t đi u b n

v ng v m t kinh t th hi n qua m c đ đóng góp kim ng ch xu t kh u hàng n m

c a ngành đi u vào t ng tr ng GDP c a m t qu c gia ho c khu v c đ c duy trì

cao và n đ nh qua các n m, ho c t l kim ng ch xu t kh u ngành đi u trên t ng

kim ng ch xu t kh u c a m t qu c gia ho c khu v c duy trì cao và n đ nh qua các

n m Phát tri n xu t kh u b n v ng cho s n ph m h t đi u ph i đáp góp ph n đ m

b o m c tiêu b n v ng v xã h i, t ng b c th c hi n ti n b xã h i và phát tri n con ng i c th là s phát tri n c a ngành đi u ph i góp ph n t ng thu nh p, t o

vi c làm cho ng i dân, l i ích t s phát tri n xu t kh u b n v ng s n ph m h t

đi u đ c chia s h p lý, t o nên bình đ ng xã h i và h n ch xung đ t Và cu i

cùng, phát tri n b n v ng xu t kh u cho s n ph m h t đi u ph i đ c bi t chú tr ng

1.2 T ng quan th tr ng ngành đi u trên th gi i và Vi t Nam

1.2.1 T ng quan ngành đi u Th gi i

Theo t ch c Nông l ng Liên h p qu c (FAO) ngành đi u th gi i đ c b t

đ u t n m 1990, l ch s 110 n m (1900-2010) ghi nh n vi c tr ng, ch bi n và

buôn bán xu t nh p kh u h t và nhân đi u các qu c gia phát tri n nhanh và m nh

Hi n có 35 qu c gia tr ng đi u v i t ng di n tích 3,2 tri u ha, s n l ng 1,6 tri u

t n

Ngu n: FAOSTAT data, 2012

Theo bi u đ 1.1, 3 qu c gia s n xu t nhân h t đi u đ ng đ u th gi i là Vi t

Nam, n , Nigeria Trong đó, Vi t Nam s n xu t 32.33% đi u c a th gi i

nh ng l i có di n tích tr ng ch chi m 10% di n tích tr ng đi u trên th gi i Còn

t i n , di n tích tr ng đi u l n nh t (24%) nh ng ch đ t 17.09% t ng s n

l ng th gi i H ng n m c n và Vi t Nam đ u ph i nh p h t đi u nguyên

li u t Châu Phi và các n c khác đ đ m b o cho vi c ch bi n h t đi u xu t kh u

Mùa v thu ho t đi u n và Vi t Nam kéo dài t tháng 2- tháng 6 hàng n m

Còn Braxin, Indonesia và m t s n c khác mùa v kéo dài trung bình t tháng

11 đ n tháng 2, tháng 3 n m sau

Hình 1.1: Mô hình chu i cung ng đi u trên th gi i hi n nay

Ngu n: Highlights of the cashew industry , Presented by Red River Foods, Inc, Jun

2010

Theo hình 1.2, kho ng 90-95% s n l ng đi u thô c a các qu c gia châu Phi

cung c p 40% nguyên li u đi u thô cho công nghi p ch bi n đi u trên th gi i, t p

trung ch y u n và Vi t Nam M i n m, s n l ng xu t kh u đi u nhân c a

n kho ng 100-115 ngàn t n, Vi t Nam 160-180 ngàn t n chi m kho ng 70%

th ph n xu t kh u đi u nhân th gi i S n ph m nhân đi u ch y u tiêu th M ,

Trung Qu c và các n c châu Âu

1.2.1.1 Tình hình xu t kh u nhân đi u trên th gi i

Ngu n: data.un.org

Theo bi u đ 1.2, Vi t Nam là n c đ ng đ u th gi i v kim ng ch xu t kh u

v i 1.110 tri u USD n m 2010, k đ n là n và Ivory Coast Trong s các n c

xu t kh u l n, m t s n c ch t m nh p tái xu t, các n c này nh p kh u đi u thô

v ch bi n, sau đó l i tái xu t kh u thành ph m nh Indonesia, Hà Lan,…

1.2.1.2 Tình hình nh p kh u nhân đi u trên th gi i

V i s phát tri n không ng ng c a ngành ch bi n th c ph m và nhu c u dinh

d ng ngày càng nâng cao trên th gi i nên nhu c u tiêu th nhân đi u ngày càng

t ng các n c có n n kinh t phát tri n Các khu v c tiêu th nhân đi u l n nh t là

châu M , châu Âu ( Hà Lan, c, Anh, Tây Ban Nha, Italia,…), châu Úc, Châu Á (

Trung Qu c, n , Nh t B n, Singapore, Hàn Qu c) và ti u v ng qu c R p

th ng nh t (UAE)

Ngu n: data.un.org

=>Nhìn chung, ngành đi u th gi i c ng ch u nh h ng nhi u v tình hình bi n

đ ng giá c , s l ng thành ph m, th tr ng tiêu th … có khi th nh khi suy, nh ng

v n đem l i l i nhu n bình n cho nhi u ng i và qu c gia tr ng i u n , cây đi u đ c tr ng r ng rãi t i các bang Maharashra, Andhra Pradesh, Orissa,

Kerala,Tamil Nadu, Karnataka, Goa và West Bengal Ngoài nh ng bang tr ng đi u

truy n th ng này, cây đi u hi n còn đ c tr ng các bang khác c a n nh

Gujarat và Assam - n i mà di n tích cây đi u có s đ t phá th i gian g n đây Còn

Vi t Nam, cây đi u đ c tr ng nhi u nh t t nh Bình Ph c

Ngành đi u th gi i ngày càng l n m nh và kh ng đ nh v th quan tr ng

trong ngành công nghi p ch bi n c a mình Nhu c u ng i s d ng s n ph m nhân đi u ngày càng l n, là m t trong nh ng nguyên nhân làm cho ngành đi u phát

tri n, n đ nh

1.2.2 Tình hình s n xu t đi u c a Vi t Nam

1.2.2.1 Tình hình xu t kh u s n ph m h t đi u c a Vi t Nam giai đo n

2007-2011

i u Vi t Nam đã hi n di n nhi u n c khác nhau trên th gi i Nhi u n m

liên t c t n m 2006-2011, Vi t Nam tr thành n c có s n l ng và kim ng ch

xu t kh u nhân đi u s 1 th gi i Nhân đi u Vi t Nam đang xu t ch y u sang các

th tr ng M , Trung Qu c, các n c châu Âu, Úc, trong đó, M là th tr ng tiêu

Chênh l ch n m

hi n t i so v i n m

tr c

S tuy t

Qua b ng s li u trên ta nh n th y n m 2007 tr xu t kh u hàng hóa đ t

48.561 tri u USD N m 2007,vi c n c ta tr thành thành viên chính th c c a T

ch c th ng m i th gi i ( WTO) đã t o thêm c h i đ n n kinh t n c ta h i

nh p sâu h n và r ng h n vào kinh t th gi i Kim ng ch xu t kh u đi u n m 2007

đ t 654 tri u USD T tr ng tr giá xu t kh u đi u so v i t ng tr giá xu t kh u hàng

hóa Vi t Nam còn bé , ch m c 1,34% trong n m 2007 Kinh t n c ta tính t

n m 2008 di n ra trong b i c nh tình hình th gi i và trong n c có nhi u bi n

đ ng ph c t p do nh h ng t cu c suy thoái kinh t tài chính toàn c u n ra t

n m 2008 Kim ng ch xu t kh u n m 2008 c a các lo i hàng hóa đ u t ng so v i

n m 2007, ch y u do giá trên th tr ng th gi i t ng Tính chung n m 2008, t ng

kim ng ch xu t kh u đi u c a Vi t Nam đ t 911 tri u USD, t ng 39,3 % so v i n m

2007 B c vào n m 2009, kh ng ho ng tài chính c a m t s n n kinh t l n trong

n m 2008 đã đ y kinh t th gi i vào tình tr ng suy thoái, làm thu h p đáng k th

tr ng xu t kh u c a n c ta Do s c tiêu th hàng hóa trên th tr ng th gi i thu

h p, giá c c a nhi u lo i hàng hóa gi m m nh nên kim ng ch xu t kh u n m 2009

ch đ t 57 096 tri u USD, gi m 8,92% so v i n m tr c Cùng chung chi u h ng

đi xu ng đó kim ng ch xu t kh u đi u Vi t Nam n m 2009 ch đ t 847 tri u USD,

gi m 7,02% so v i n m 2008

Riêng ch s t tr ng tr giá xu t kh u đi u so v i t ng tr giá xu t kh u hàng

hóa Vi t Nam trong su t 2 n m 2008,2009 đã gi m m nh v i t c đ t ng ng 8,2

% n m 2008 và 2,06 % n m 2009 ây là m t th c tr ng đáng bu n c a tình hình

xu t kh u đi u Vi t Nam Trong n m 2010, t ng kim ng ch xu t kh u Vi t Nam đ t

72.192 tri u USD, trong đó xu t kh u h t đi u đã t ng v t lên 1.135tri u USD, t ng

34% so v i n m tr c, chi m 1,57% so v i t ng tr giá xu t kh u hàng hóa Vi t Nam N m 2010 n n kinh t th gi i b c đ u khôi ph c sau kh ng ho ng Th

tr ng th gi i m r ng t o đà cho xu t kh u trong n c Kim ng ch xu t kh u c

n c ti p t c t ng vào n m 2011 đ t 96 905 tri u USD Cùng chung v i t c đ khôi

ph c c a n n kinh t , kim ng ch xu t kh u đi u Vi t Nam n m 2011 c ng t ng lên đáng k đ t 1 473 tri u USD, t ng 29,78% so v i n m 2010 Thách th c hi n nay

đ i v i nh ng doanh nghi p ch bi n và xu t kh u đi u chính là s canh tranh trong

s n xu t kinh doanh ngày càng tr nên quy t li t gi a các qu c gia trên th gi i

=>Nh v y, nhìn chung tình hình xu t kh u đi u c a Vi t Nam trong giai đo n

2007-2011 c ng đã ph i đ i m t v i nhi u khó kh n trong giai đo n kh ng ho ng Tuy nhiên, chúng ta c ng đang d n có nh ng kh i s c và n n kinh t th gi i s

nhanh chóng ph c h i và ngành xu t kh u đi u Vi t Nam nói chung và Bình Ph c

nói riêng s còn bay xa h n n a

1.2.2.2 Th tr ng xu t kh u s n ph m h t đi u c a Vi t Nam

Hi n h t đi u c a Vi t Nam đã đ c xu t kh u t i 52 qu c gia và vùng lãnh th

trên th gi i Trong đó nh ng th tr ng tr ng đi m c a đi u nhân Vi t Nam v n là

Hoa K chi m 35% th ph n, Trung Qu c 20% th ph n, EU chi m kho ng 25%

B ng 1.2 Th tr ng xu t kh u ch y u đi u Vi t Nam giai đo n 2007-2011

tính 2007 2008 2009 2010 2011 KNXK h t đi u sang EU Tri u USD 165 253 186 227 325

+ Th tr ng M :

Kim ng ch xu t kh u đi u Vi t Nam vào th tr ng M n m 2008 chi m 268

tri u USD , t ng 17,84% so v i n m 2007 n n m 2009, do nh h ng c a tình

hình kinh t th gi i, kim ng ch xu t kh u đi u Vi t Nam vào th tr ng M gi m

16,04% xu ng còn 225 tri u USD Tuy nhiên, trong hai n m 2010 và 2011 do n n

kinh t d n h i ph c, vi c xu t kh u đi u Vi t Nam sang th tr ng M đã bình n

tr l i và t ng đ u đ n t ng ng 372 tri u USD n m 2010 và 397 tri u USD n m

2011

+Th tr ng EU

Liên minh châu Âu v i trên 500 tri u ng i 27 qu c gia là m t th tr ng r t

l n v i nhi u n c khác nhau EU là đ i tác th ng m i l n c a nhi u n c trên th

gi i và là m t trong nh ng th tr ng h p d n các nhà xu t kh u đi u trên th gi i

nói chung và Vi t Nam nói riêng Có th th y r ng kim ng ch xu t kh u nhân đi u

c a Vi t Nam vào th tr ng châu Âu ch đ ng sau th tr ng M v i t c đ t ng

bình quân kho ng 23% trong vòng 4 n m t 2007-2011 N m 2009 do nh h ng

c a kh ng ho ng kinh t , kim ng ch nh p kh u vào th tr ng này gi m 67 tri u USD và đã nhanh chóng ph c h i trong n m 2010 và 2011 D n đ u các n c châu

Âu là Hà Lan Hà Lan là m t th tr ng xu t kh u nhân đi u l n c a Vi t Nam v i

kim ng ch trung bình h n 160 tri u USD c bi t, n m 2011 kim ng ch xu t kh u nhân đi u c a Vi t Nam vào th tr ng Hà Lan là 222 tri u USD, chi m 68% kim

ng ch xu t kh u vào th tr ng châu Âu

+Th tr ng Trung Qu c

ây là m t th tr ng ti m n ng, các doanh nghi p trong n c xu t kh u sang

th tr ng này r t d dàng vì v trí đ a lý thu n l i, v n chuy n hàng hóa và giao

nh n v i th tr ng này r t d dàng M t khác, yêu c u c a th tr ng Trung Qu c

không quá khó so v i 02 th tr ng là M và EU Do v y, h t i u Vi t Nam đang

chi m v th cao nh t t i th tr ng láng gi ng này D dàng nh n th y t c đ t ng

kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam vào Trung Qu c l n nh t trong 3 th tr ng n u

trên v i kho ng 33 % hàng n m N m 2011, kim ng ch xu t kh u đi u c a Vi t

Nam vào Trung Qu c đ t con s k l c v i 117 tri u USD Trung Qu c là m t th

tr ng đ y h a h n cho các doanh nghi p kinh doanh s n xu t đi u c a Vi t Nam

1.3 Kinh nghi m phát tri n xu t kh u b n v ng h t đi u c a m t s qu c gia

và đ a ph ng

1.3.1 Kinh nghi m t ngành đi u n

*Ngành đi u n đ đã s n xu t thành công vùng nguyên li u đi u h u c đ đ m

b o ngu n nguyên li u có giá tr cao cung ng ra th tr ng th gi i, h ng ngành

đi u n đ n phát tri n xu t kh u b n v ng

n là n c có di n tích tr ng đi u l n nh t Th gi i v i 923 ngàn ha và chi m 24 % di n tích tr ng đi u trên Th gi i n đã phát tri n vi c tr ng, s n

xu t và ch bi n h t đi u tr c Vi t Nam 50 n m Cây đi u là m t trong nh ng cây công nghi p chính c a n T nh ng n m 2006 tr v tr c, n luôn là

n c d n đ u v xu t kh u đi u trên th gi i

h ng t i xu t kh u b n v ng ngành đi u, n đã nghiên c u và s n

xu t thành công đi u h u c và cung ng cho th tr ng th gi iv i giá cao i u

h u c là h t đi u s ch, đ c s n xu t theo quy trình s ch t ngu n nguyên li u

(cây tr ng đ c ch n gi ng và ch ch m sóc, bón phân h u c t t o, không dung

phân hóa h c, phân vô c , thu c t sâu, thu c di t c , ) và công ngh ch bi n đi u

h u c ph i tuy t đ i đ m b o VSATTP Trong xu h ng phát tri n ngày nay có

nhi u qu c gia trên th gi i quan tâm chuy n s n xu t nông nghi p theo h ng

nông nghi p h u c nh m đ m b o an toàn th c ph m, b o v môi tr ng và s c

kh e c ng đ ng giúp nông dân nâng cao nh n th c v vi c s d ng phân bón và

k t h p v i vi c áp d ng công ngh thông tin đ t o đ c s liên k t ch t ch gi a

nông dân, doanh nghi p kinh doanh và ng i tiêu dùng trong ngành, t i đa hóa giá

tr gia t ng c a ngành đi u đ h ng ngành đi u t i phát tri n xu t kh u b n v ng

n có nh ng chính sách phát tri n nông nghi p k t h p v i vi c áp d ng công ngh thông tin đ h tr thông tin cho nh ng đ i t ng lao đ ng chính c a

l nh v c này Trang web c a H i đ ng Nghiên c u nông nghi p n (ICAR) có

th đ c xem là b "bách khoa toàn th tr c tuy n" đ s nh t trong l nh v c nông nghi p Trên trang web này, g m hai phiên b n ti ng Hindi (ngôn ng chính n ) và ti ng Anh, ng i dùng có th t i v nh ng tài li u m i nh t đ c c p nh t liên t c liên quan đ n các lo i nông s n nói chung và h t đi u nói riêng N i dung phong phú c a trang web có th ph c v nhu c u c a không ch nh ng nhà khoa

h c, mà còn cung c p ki n th c th c ti n cho nông dân, nh ng nhà cung c p l ng

th c và nh ng ng i tham gia kinh doanh trong l nh v c này V i vi c công ngh hóa thông tin trong nông nghi p, n đã xây d ng đ c m ng l i liên k t ch t

ch gi a t t c các đ i t ng tham gia trong chu i giá tr c a ngành đi u T nhà

s n xu t, kinh doanh đ n ng i tiêu dùng Các thông tin k p th i đúng lúc, giúp t i

đa hóa giá tr c a s n ph m kinh doanh t o đ c n n t ng v ng ch c cho s phát tri n xu t kh u b n v ng c a ngành hàng

*H n ch c a ngành đi u n là đ ngành đi u l thu c quá nhi u vào nh p

kh u h t đi u nguyên li u, đây là y u t kìm hãm s phát tri n xu t kh u b n v ng

c a ngành đi u n

V i di n tích tr ng đi u chi m 24% th gi i nh ng n đã không khai thác

đ c l i th này đ đ m b o ngu n nguyên li u cho ngành s n xu t ch bi n h t

đi u Theo ICAR, c quan nghiên c u nông nghi p hàng đ u n , n c này hi n

ph i nh p nh u 50% ngu n nguyên li u cho s n xu t

1.3.2 Kinh nghi m t ngành đi u Long An

Long An là m t trong nh ng t nh có th m nh v xu t kh u h t đi u c a Vi t Nam

Kim ng ch xu t kh u h t đi u chi m t 14% đ n 25% t ng giá tr xu t kh u hàng

n m c a t nh và chi m 25% s n l ng xu t kh u ngành đi u Vi t Nam

*Ngành đi u Long An thành công trong vi c đ u t ngu n nhân l c trình đ cao đ

khai thác th tr ng đ u vào và đ u ra cho ngành đi u đ phát tri n ngành b n

v ng

Ngoài vi c l p m ng l i thu mua đi u các t nh thành trong c n c, ngành đi u

Long An c ng đã ch đ ng quan h v i các t nh mi n Trung nh ng Nai, Bình

Ph c T i m i t nh, Long An t ch c c s ch bi n đi u đ khai thác thu mua

nguyên li u đi u thô trong nhân dân c ng nh h tr gi ng, v n, s dung giá cao đ

khuy n khích nông dân khai thác th m nh vùng đ t ba gian (đ t cát đ ) phát tri n

cây đi u t o ngu n nguyên li u d i dào ph c v ch bi n xu t kh u ng th i,

nh ng n m g n đây c ch chính sách c a Nhà n c thông thoáng, ngành đi u

Long An tích c c m r ng quan h v i các n c Châu Phi khai thác m i n m

nh p thêm t 20.000 đ n 30.000 t n đi u thô d phòng s n xu t và đ phòng khi ngu n nguyên li u trong n c th t mùa do th i ti t x u m t mùa

*Ngành đi u Long An th ng xuyên c i ti n c i ti n l i thi t b máy móc, nâng

công su t t ng thêm t 20 – 30% nh m gi m chi phí, gi m giá thành s n ph m và

ti p t c ph n đ u duy trì đ c th ng hi u trên th tr ng đi u th gi i

Ngành đi u Long An n ng đ ng và ch đ ng trong vi c khai thác th tr ng xu t

kh u sang các n c nh M , Trung Qu c, EU Xu t kh u chi m h n 90% s n

l ng, s n ph m tiêu th trong n c h n 5% s n l ng nên đã n đ nh đ u ra s n

ph m V i s phát tri n v t b c đó, h t đi u đã tr thành m i nh n xu t kh u c a

t nh nhi u n m li n

* H n ch c a ngành đi u Long An là ch a có chi n l c m r ng vùng nguyên

li u t i đ a ph ng h p lý

Long An có 30 c s ch bi n đi u xu t kh u, s d ng h n 20.000 lao đ ng, hàng

n m ph i thu mua ch bi n trên d i 100.000 t n đi u thô nh ng l i không có vùng

nguyên li u đi u nên v lâu dài ch c ch n không th tránh kh i nh ng khó kh n

trong xu t kh u đi u

K T LU N CH NG 1

Qua n i dung trình bày ch ng 1,ta có th rút ra đ c nh ng k t lu n sau:

 Tìm hi u v khái ni m, n i dung, vài trò c ng nh các tiêu chí đánh giá c a

phát tri n b n v ng nói chung và phát tri n xu t kh u b n v ng nói riêng T đó

cho ta th y rõ s phát tri n xu t kh u b n v ng ph i g n li n trong m i quan h

gi a kinh t , xã h i v i b o v môi tr ng ây là xu h ng phát tri n trên toàn th

gi i Vi t Nam nói chung và Bình Ph c nói riêng c ng không n m ngoài xu

h ng đó và vi c xác đ nh phát tri n xu t kh u đi u Bình Ph c theo h ng b n

v ng là v n đ c p thi t

 V ra đ c b c tranh đi u trên th gi i và đ c bi t là tình hình s n xu t và

xu t kh u đi u Vi t Nam đ th y r ng đi u đóng vai trò quan tr ng trong vi c t ng

kim ng ch xu t kh u c a c n c, là m t trong nh ng cây công nghi p mang l i giá

tr kinh t cao c n đ c đ u t , duy trì, phát tri n theo h ng b n v ng

 Ngoài ra còn nêu đ c nh ng bài h c kinh nghi m xu t kh u c trong và ngoài n c đ rút ra nh ng bài h c h u ích cho đi u Bình Ph c đ ngành đi u Bình Ph c có th h ng t i phát tri n xu t kh u b n v ng

T nh ng k t lu n trên, ch ng 2 s đi sâu vào tìm hi u th c tr ng s n xu t và

xu t kh u đi u c a t nh Bình Ph c đ th y rõ nh ng nhân t nào nh h ng đ n

ho t đ ng xu t kh u đi u, t đó đ xu t các gi i pháp đ y m nh xu t kh u b n v ng

đi u Bình Ph c

Bình Ph c là t nh mi n núi v i t ng di n tích t nhiên kho ng 687.462 ha (chi m

2.07 % di n tích c n c, kho ng 31% di n tích ông Nam B ) , dân s kho ng

874.961 ng i (theo s li u th ng kê n m 2010 t nh Bình Ph c), x p x 1 % dân

s c n c c chia thành 10 đ n v hành chính bao g m các huy n th xã: Bù

Gia M p, Bù ng, ng Phú, H n Qu n, Ch n Thành, ng Xoài, Ph c Long,

Bình Long, L c Ninh, Bù p

Bình Ph c n m trong vùng có đi u ki n t nhiên thu n l i cho vi c phát tri n nông

nghi p, v i khí h u nhi t đ i c n xích đ o có 02 mùa rõ r t, đ a hình mi n núi

nh ng ít d c, tài nguyên đ t có ch t l ng cao Chính nh ng đi u ki n đó hình

thành nh ng vùng t p trung s n xu t cây nông s n ch t l ng có th xu t kh u hàng

đ u trong c n c nh cà phê, tiêu, đi u, cao su, ca cao,…

Bình Ph c n m trong vùng kinh t tr ng đi m phía nam, thích ng đ phát tri n

công nghi p và thu hút đ u t c a ngõ Tây Nguyên, TP HCM, Campuchia, Lào và

Thái Lan Trung tâm t nh l n m th xã ng Xoài, cách TP H Chí Minh 110

km T nh Bình Ph c là vùng có trung tâm kinh t , khoa h c k thu t vào lo i l n

nh t c n c Vì v y, Bình Ph c có đi u ki n thu n l i trong vi c huy đ ng v n,

ngu n nhân l c có tay ngh cao, khoa h c ch bi n và th tr ng tiêu th

Trong nh ng n m g n đây, t c đ t ng tr ng kinh t Bình Ph c luôn m c khá cao, GPD t ng bình quân kho ng 13,2 % / n m C c u kinh t chuy n bi n tích c c theo h ng gi m t tr ng nông nghi p đ ng th i t ng d n t tr ng Công nghi p,

d ch v , t ng tr ng theo h ng Công nghi p hóa- hi n đ i hóa đ t n c

V i nh ng u th v đi u ki n t nhiên, ti m n ng kinh t - xã h i và chính sách lãnh đ o c a ng và Nhà n c, Bình Ph c s ti p t c phát tri n v n mình, hi n

đ i trong t ng lai

2.1.2 Gi i thi u di n tích, n ng su t và s n l ng cây đi u t nh Bình Ph c

Theo s li u th ng kê n m 2011 di n tích tr ng cây đi u trên toàn t nh là 148.020

ha chi m kho ng 21,6% t ng di n tích đ t t nhiên c a toàn t nh, b ng 23,76% di n tích đ t nông nghi p và b ng 48,6% di n tích đ t tr ng cây công nghi p

Nh v y tính quy mô di n tích thì cây đi u là cây ch l c c a n n nông nghi p t nh Bình Ph c

439.900 406.700 391.400 379.300 360.300

38,90 38,63 39,87 41,06 41,08 Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình Ph c C c thông kê Bình Ph c và T ng c c

th ng kê

V i di n tích trung bình h n 155.000 ha, t nh Bình Ph c chi m kho ng 40 %

di n tích tr ng đi u c a c n c T n m 2007 ta th y di n tích tr ng đi u đây có

xu h ng gi m m t ph n do đi u ki n t nhiên nh vào mùa m a bão, sâu đ c thân

cây gây ch t cây và đ cây hàng lo t, m t ph n do ng i dân s n sàng phá b r y

đi u đ tr ng cây cao su mang l i l i ích kinh t cao h n ây chính là th c tr ng

mà ngành đi u trong nh ng n m g n đây đang g p ph i, n u c t c đ gi m di n

tích tr ng đi u nh hi n nay s làm nh h ng r t nhi u đ n ngu n nguyên li u đ u

vào cho các doanh nghi p kinh doanh ch bi n và xu t kh u s n ph m Nh n th y

đi u đó, UBND đã đ a ra m c tiêu c a Bình Ph c đ n n m 2015 gi đ c 150 ngàn héc ta đi u, v i n ng su t đ t 1,5 t n/ha, s n l ng đ t 210 ngàn t n Ngành

nông nghi p tnh c ng đang t p trung c i t o trên 30% v n đi u già đ tr ng

gi ng đi u m i cho n ng su t cao và tri n khai các chính sách h tr ngành đi u đã

đ c UBND t nh phê duy t t i Quy t đ nh s 46/2009/Q -UBND Hàng n m, t nh

đã dành hàng t đ ng đ h tr cây gi ng cho ng i dân, đ c bi t là gi ng đi u cao

s n v i di n tích hàng tr m héc ta Ngoài ra, t nh còn h tr các mô hình c i t o

v n đi u n ng su t th p, t a cành, t o tán, phòng tr sâu b nh cho cây Ngành

nông nghi p đã trình UBND t nh phê duy t d án xây d ng thí đi m vùng đi u

n ng su t cao, b n v ng (2 t n/ha) t i 4 xã, thu c đ a bàn th xã Ph c Long và

huy n Bù ng, trong đó đ c bi t chú ý phát tri n mô hình tr ng xen ca cao d i tán đi u.Nh ng đ a ph ng có di n tích đi u trên 10 ngàn héc ta có th quy ho ch

l ng đi u hàng n m chi m kho ng 48% s n l ng đi u c a c n c Có th d

dàng nh n th y s n l ng đi u c a toàn t nh c ng gi m d n theo di n tích đ t tr ng

S n l ng đ t cao nh t vào n m 2007 và gi m d n vào nh ng n m sau Theo b ng

th ng kê thì s n l ng đi u t p trung Th xã Ph c Long, huy n Bù Gia M p, v i

t ng s n l ng n m 2011 là 46.552 t n chi m 30.09% t ng s n l ng trên toàn t nh,

huy n Bù ng v i s n l ng n m 2011 là 68.914 t n chi m 33% di n tích và vùng

chuyên canh t p trung s n xu t h t đi u t i t nh Bình Ph c là huy n Bù ng, Th

xã Ph c Long, huy n Bù Gia M p

B ng 2.3 B ng s li u t ng h p s n l ng đi u trong toàn t nh so v i c n c

312.400 308.500 291.900 289.900 318.000

50,06 49,94 46,09 48,29 47,36 Ngu n Niên giám th ng kê t nh Bình Ph c và T ng c c Th ng kê

T b ng 2.3, ta d dàng nh n th y r ng s n l ng đi u c a Bình Ph c luôn

chi m t tr ng cao so v i s n l ng đi u c a c n c trung bình kho ng 48% Giai

đo n 2007-2011, s n l ng đi u Bình Ph c c ng bi n đ ng lên xu ng theo s n

l ng đi u c n c Bên c nh đó, n ng su t đi u Bình Ph c c ng luôn m c cao

h n so v i c n c, đ t trung bình kho ng 1,1 t n/ ha trong khi n ng trung bình c

n c ch r i vào kho ng 0,95 t n/ ha Tuy nhiên, n ng su t Bình Ph c

124,27 121,88 111,63 112,94 112,63 Ngu n:Niên giám th ng kê tnh Bình Ph c và T ng c c Th ng kê