GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG THANH TOÁN XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM (VIETINBANK).PDF

D/P : Document against payment nh thu tr ngay 4... hai tr ng phái l n: đó là tr ng phái truy n th ng hay còn g i là tr ng phái tiêu c c và tr ng phái trung hòa... Ngoài ra, phòng.

}(|

NGUY N TH NGUY T NGA

GI I PHÁP H N CH R I RO TRONG THANH TOÁN XU T NH P KH U T I NGÂN HÀNG

}(|

NGUY N TH NGUY T NGA

GI I PHÁP H N CH R I RO TRONG THANH TOÁN XU T NH P KH U T I NGÂN HÀNG

Tôi xin cam đoan s li u trong bài vi t này là chính xác và trung th c, đã

đ c tôi thu th p, s u t m, t ng h p t th c t và tài li u tham kh o

Tôi xin cam đoan lu n v n này là đ tài nghiên c u đ c l p c a b n thân tôi, không sao chép t b t c tài li u nào

Tôi xin ch u trách nhi m hoàn toàn đ i v i lu n v n c a mình

Ng i th c hi n lu n v n

Nguy n Th Nguy t Nga

M C L C

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U

L I M U

CH NG 1: T NG QUAN V THANH TOÁN XU T NH P KH U VÀ R I

RO TRONG THANH TOÁN XU T NH P KH U 1

1.1 T ng quan v thanh toán xu t nh p kh u 1

1.1.1 Khái ni m thanh toán xu t nh p kh u và vai trò c a nó trong n n kinh t 1

1.1.2 Các đi u ki n trong thanh toán xu t nh p kh u 2

1.1.2.1 i u ki n v ti n t 2

1.1.2.2 i u ki n đ m b o h i đoái 3

1.1.2.3 i u ki n v th i gian thanh toán 4

1.1.2.4 i u ki n v phu ng th c thanh toán 5

1.1.2.5 i u ki n v b ch ng t thanh toán 5

1.1.3 Các ph ng th c thanh toán xu t nh p kh u thông d ng 5

1.1.3.1 Ph ng th c chuy n ti n (Remittance) 6

1.1.3.2 Ph ng th c nh thu (Collection of Payment) 6

1.1.3.3 Ph ng th c tín d ng ch ng t (Documentary credit) 7

1.2 R i ro trong thanh toán xu t nh p kh u 7

1.2.1 Khái ni m v r i ro 7

1.2.2 R i ro trong thanh toán xu t nh p kh u 8

1.2.2.1 R i ro qu c gia, r i ro chính tr pháp lý 8

1.2.2.2 R i ro h i đoái 9

1.2.2.3 R i ro tác nghi p 9

1.2.2.4 R i ro tín d ng 9

1.2.2.5 R i ro đ i tác trong các ph ng th c thanh toán xu t nh p kh u 10

1.2.2.5.1 R i ro trong ph ng th c chuy n ti n 10

1.2.3 Ý ngh a c a h n ch r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u 16

1.3 Bài h c kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u các ngân hàng n c ngoài 17

1.3.1 Gi i thi u kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u c a các ngân hàng th ng m i trên th gi i 17

1.3.1.1 N m rõ tính n ng c a s n ph m tài tr th ng m i 17

1.3.1.2 Nh n bi t và ti n hành phân lo i khách hàng 17

1.3.1.3 S d ng các th a thu n trong h p đ ng, cam k t m t cách ch t ch 18

1.3.1.4 Ch c n ng thông tin c a phòng quan h qu c t 18

1.3.1.5 Áp d ng k thu t công ngh hi n đ i và công tác đào t o con ng i 19

1.3.2 Bài h c kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u c a các ngân hàng th ng m i trên th gi i 19

K T LU N CH NG 1 20

CH NG 2: TH C TR NG R I RO TRONG THANH TOÁN XU T NH P KH U T I VIETINBANK 21

2.1 Gi i thi u v VietinBank 21

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n VietinBank 21

2.1.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a VietinBank t n m 2007-2011 23

2.2 Th c tr ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank 25

2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank 25

2.2.1.1 S phát tri n nghi p v thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank 25

2.2.1.2 K t qu th c hi n nghi p v thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank 27

2.2.1.2.1 Doanh s thanh toán xu t nh p kh u 27

2.2.1.2.2 T tr ng các ph ng th c thanh toán 28

2.2.2 Tình hình r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u c a VietinBank t tháng 4 n m 2008 đ n n m 2011 30

2.2.2.3 R i ro tác nghi p 34

2.2.2.4 R i ro tín d ng 36

2.2.2.5 R i ro đ i tác trong các ph ng th c thanh toán xu t nh p kh u 38

2.3 ánh giá công tác phòng ch ng r i ro 43

2.3.1 Công tác phòng ng a r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank 43 2.3.2 K t qu đ t đ c t công tác phòng ng a r i ro trong thanh toán XNK t i VietinBank 50

2.3.3 Các nguyên nhân gây ra r i ro trong thanh toán XNK t i VietinBank 52

2.3.3.1 Các nguyên nhân khách quan 52

2.3.3.2 Các nguyên nhân ch quan 54

K T LU N CH NG 2 60

CH NG 3: GI I PHÁP H N CH R I RO TRONG THANH TOÁN XU T NH P KH U T I VIETINBANK 61

3.1 nh h ng phát tri n ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u trong th i gian t i c a VietinBank 61

3.2 Nh ng gi i pháp nh m h n ch r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank 63

3.2.1 Các gi i pháp nh m qu n lý r i ro trong các ph ng th c thanh toán XNK ch y u c a VietinBank 63

3.2.2 Các gi i pháp đ ng b nh m qu n lý r i ro trong TTXNK c a VietinBank 70 3.2.2.1 Gi i pháp h n ch r i ro qu c gia, r i ro chính tr pháp lý và r i ro h i đoái 70

3.2.2.2 Gi i pháp đa d ng, đánh giá l i thu nh p cho c gói s n ph m d ch v

72

3.2.2.3 Gi i pháp đào t o và nâng cao k n ng c a đ i ng cán b làm công tác thanh toán xu t nh p kh u 72

3.2.2.4 Gi i pháp h n ch r i ro do đ i tác 74

3.2.2.4.3 Gi i pháp h n ch r i ro tín d ng 76

3.2.2.5 Nhanh chóng hoàn thi n k thu t công ngh , áp d ng ph n m m đánh giá khách hàng và qu n lý r i ro TTXNK 81

3.2.2.6 Th c hi n t t công tác h tr cho ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u 82

3.3 Ki n ngh 83

3.3.1 i v i chính ph 83

3.3.2 i v i ngân hàng nhà n c 85

K T LU N CH NG 3 87

K T LU N 88 Tài li u tham kh o

PH L C 1

PH L C 2

PH L C 3

PH L C 4

2 D/A : Document against acceptance (nh thu tr ch m)

3 D/P : Document against payment (nh thu tr ngay)

4 ISBP : International Standard Banking Practices for the examination

of documents under documentary credit (T p quán ngân hàng tiêu chu n qu c t )

19 URR : The Uniform Rules for Bank – to – Bank Reimbursement

under Documentary Credit (Quy t c th ng nh t v hoàn tr

gi a các ngân hàng)

20 VietinBank : Ngân Hàng Th ng M i C Ph n Công Th ng Vi t Nam

21 WTO : T ch c th ng m i th gi i

B ng 2.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh Vietinbank t n m 2007-2011

B ng 2.2 Th ph n TTXNK c a VietinBank t n m 2007-2011

B ng 2.3 Doanh s thanh toán XNK t n m 2007-2011

B ng 2.4 T tr ng các ph ng th c thanh toán XNK

B ng 2.5 Tr giá thanh toán XNK theo các phu ng th c TTXNK

B ng 2.6 C c u doanh s thanh toán nh p kh u t n m 2007-2011

B ng 2.7 C c u doanh s thanh toán xu t kh u t n m 2007-2011

B ng 2.8 Ch tiêu doanh s thanh toán xu t nh p kh u n m 2012

Bi u đ 2.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh VietinBank t n m 2007-2011

Bi u đ 2.2 Doanh s thanh toán XNK VietinBank t n m 2007-2011

1 Lý do ch n đ tài

Trong xu h ng qu c t hóa m nh m n n kinh t th gi i, n n kinh t Vi t Nam đang d n t ng b c h i nh p vào n n kinh t khu v c và th gi i Trong m i quan h đa ph ng, nhi u chi u đó, thanh toán xu t nh p kh u ra đ i nh là m t đòi

h i t t y u khách quan c bi t là vi c Vi t Nam gia nh p WTO đã t o ra nh ng c

h i l n cho các doanh nghi p trong n c m r ng th tr ng xu t nh p kh u, đa d ng hóa các m t hàng xu t nh p kh u

Thanh toán xu t nh p kh u là m t khâu quan tr ng trong kinh doanh qu c t

nh kinh doanh xu t nh p kh u Thanh toán xu t nh p kh u là m t trong s các nghi p v c a ngân hàng trong vi c thanh toán giá tr c a các lô hàng gi a bên mua

và bên bán hàng thu c l nh v c ngo i th ng Nh m t m t xích không th thi u

đ c trong ho t đ ng kinh t đ i ngo i, ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u c a các Ngân hàng ngày càng có v trí và vai trò quan tr ng, nó đ c xem là công c , là

c u n i trong ho t đ ng kinh t đ i ngo i, quan h kinh t và th ng m i gi a các

n c trên th gi i Ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u là m t trong nh ng m t

ho t đ ng quan tr ng c a Ngân hàng, nó có liên quan đ n nhi u m t ho t đ ng khác

c a Ngân hàng

V i th m nh là m t trong các Ngân hàng th ng m i Nhà n c l n nh t trong h th ng ngân hàng Vi t Nam, có m ng l i kinh doanh r ng kh p, s n ph m

d ch v ngân hàng đa d ng và ch t l ng cao, h th ng máy tính và truy n thông

hi n đ i, công ngh x lý thông tin Ngân hàng tiên ti n, có uy tín đ i v i khách hàng trong n c và qu c t và là thành viên c a Hi p h i Tài chính Vi n thông liên Ngân hàng Toàn c u (SWIFT), ho t đ ng thanh toán qu c t t i VietinBank đ c

th c hi n t n m 1990 t i nay đã đ t đ c nh ng thành qu nh t đ nh, đáp ng m i nhu c u c a khách hàng v các nghi p v liên quan đ n thanh toán xu t nh p kh u hàng hóa cho khách hàng m t cách nhanh chóng, chính xác, an toàn và hi u qu

r ng vào n n m u d ch khu v c và qu c t Nh ng r i ro này gây thi t h i không

nh đ n l i ích c a n n kinh t nói chung và đ n các ngân hàng th ng m i nói riêng, đây là v n đ thu hút s quan tâm c a các các nhà nghiên c u, các nhà đi u hành ngân hàng Do v y, đ th c s kinh doanh có hi u qu và phát tri n ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u, các Ngân hàng th ng m i nói chung và Ngân hàng

th ng m i c ph n Công th ng Vi t Nam nói riêng c n hi u rõ các lo i r i ro liên quan và đ a ra các bi n pháp nh m h n ch r i ro đ ngày càng hoàn thi n h n công tác thanh toán xu t nh p kh u qua Ngân hàng mình ó là lý do tôi ch n đ

tài: "Gi i pháp h n ch r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i Ngân hàng

th ng m i c ph n Công Th ng Vi t Nam” làm lu n v n cao h c kinh t c a

mình

2 M c đích nghiên c u c a đ tài:

Vi c nghiên c u đ tài này nh m đ t các m c tiêu sau:

Th nh t, đ tài trình bày c s lý lu n v thanh toán xu t nh p kh u và các

r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u, t đó đ a ra nh ng r i ro có th x y ra v i

t ng ph ng th c thanh toán c th

Th hai, phân tích các tình hu ng r i ro đi n hình trong quá trình ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u t i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam g n v i các ph ng th c chuy n ti n, nh thu, tín d ng ch ng t

Th ba, trên c s xác đ nh, phân tích nh ng r i ro và nguyên nhân gây ra

r i ro đ đ a ra nh ng gi i pháp nh m h n ch r i ro trong thanh toán xu t nh p

kh u t i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam

3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

i t ng nghiên c u: Các r i ro trong ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u

c a Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam

n m 2011

4 Ph ng pháp nghiên c u:

làm n i b t các v n đ liên quan đ n r i ro, rút ra các bài h c kinh nghi m và đ xu t các gi i pháp có tính kh thi, lu n v n đã s d ng nhóm ph ng pháp đ nh tính: mô t , phân tích, t ng h p, ph ng pháp chuyên gia: ti n hành l p phi u tham kh o ý ki n c a nh ng ng i có kinh nghi m trong l nh v c TTXNK v các kh n ng r i ro x y ra và ch n l c các tình hu ng có tính khái quát cao đ minh

h a cho các v n đ liên quan, t đó phân tích nguyên nhân x y ra r i ro và đ xu t

gi i pháp phòng ng a r i ro trong ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank m t cách có hi u qu

5 K t c u c a đ tài:

Ngoài các ph n nh l i m đ u, danh m c ch vi t t t, danh m c các b ng

bi u, k t lu n và danh m c các tài li u tham kh o N i dung c a Lu n v n đ c th

hi n qua 3 ch ng nh sau :

Ch ng 1: T ng quan v thanh toán xu t nh p kh u và r i ro trong thanh

toán xu t nh p kh u

Ch ng 2: Th c tr ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank

Ch ng 3: Gi i pháp h n ch r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i

VietinBank

hoàn thành t t cu n lu n v n này, h c viên xin chân thành cám n các

Gi ng Viên khoa sau i H c tr ng i H c Kinh T TP.H Chí Minh, đã đem l i cho toàn th h c viên cao h c khóa 19 ki n th c chuyên sâu và b ích v ngành Tài Chính - Ngân Hàng, xin chân thành c m n s giúp đ và h ng d n t n tình c a PGS.TS Tr n Huy Hoàng, và s ng h đ ng viên c a các đ ng nghi p, b n bè

CH NG 1: T NG QUAN V THANH TOÁN XU T NH P KH U

VÀ R I RO TRONG THANH TOÁN XU T NH P KH U

v( w 1.4 T ng quan v thanh toán xu t nh p kh u :

1.4.1 Khái ni m thanh toán xu t nh p kh u và vai trò c a nó trong n n kinh

t :

Thanh toán xu t nh p kh u (TTXNK) là vi c th c hi n ngh a v ti n t phát sinh t các ho t đ ng th ng m i qu c t (g m xu t kh u và nh p kh u) v hàng hóa và d ch v gi a các cá nhân, t ch c các qu c gia khác nhau, ho c gi a m t

qu c gia v i m t t ch c qu c t thông qua h th ng ngân hàng Ngày nay, TTXNK

đã tr thành m t s n ph m không th thi u và gi m t vai trò khá quan tr ng trong n n kinh t

Tr c h t, ho t đ ng TTXNK đ y nhanh ti n trình toàn c u hóa và h i nh p c a các qu c gia trên th gi i Th t v y, TTXNK đ c n y sinh t các ho t đ ng trao

đ i v n hóa bán buôn, th ng m i gi a các qu c gia M i quan h gi a các bên tham gia và ch t l ng c a các giao d ch s quy t đ nh hình th c thanh toán Tuy nhiên, trong quá trình chi tr , đ an toàn, tính chính xác, s b o m t c a nghi p v TTXNK s tác đ ng m nh và thúc đ y m i quan h qu c t gi a các nhà th ng

m i c ng nh gi a các qu c gia, t o ti n đ cho ho t đ ng ngo i th ng ngày càng

m r ng và phát tri n Vì v y có th nói, ho t đ ng TTXNK đóng m t vai trò r t quan tr ng trong ti n trình h i nh p c a m t qu c gia đ i v i ph n còn l i c a th

gi i

Trong ngo i th ng, TTXNK là khâu cu i cùng, k t thúc quá trình l u thông hàng hóa N u nh quá trình này đ c ti n hành m t cách liên t c, nhanh chóng và thu n l i (t c giá tr hàng hóa đ c th c hi n m t cách chu n m c, an toàn và nhanh chóng), hi u qu s d ng v n c ng nh quy n l i và ngh a v c a các nhà kinh doanh xu t nh p kh u càng đ c nâng cao i u này cho th y r ng TTXNK là m t

ho t đ ng r t quan tr ng trong ngo i th ng và đ c s quan tâm sâu s c c a

m i nhà kinh doanh xu t nh p kh u trên toàn th gi i Trên bình di n v mô,

TTXNK t o đi u ki n th c hi n và qu n lý có hi u qu ho t đ ng xu t nh p kh u theo đúng chính sách đ i ngo i c a t ng qu c gia; có tác d ng t p trung qu n lý ngo i t trong n c và s d ng ngo i t có m c đích, có hi u qu theo yêu c u c a n n kinh t thông qua các quy đ nh v qu n lý ngo i h i; góp ph n nâng cao t c đ chu chuy n

v n trên toàn th gi i thông qua m ng l i các ngân hàng đ i lý b ng cách đ y nhanh t c đ di chuy n c a các lu ng ti n c ng nh t ng nhanh vòng quay v n

i v i h th ng ngân hàng th ng m i, d ch v thanh toán qu c t (bao

g m TTXNK - chi m t tr ng l n và ph n còn l i là thanh toán phi m u d ch có liên quan đ n n c ngoài) là d ch v mang l i l i nhu n cao nh ng có đ r i ro th p h n

so v i d ch v tín d ng tuy mang l i l i nhu n cao nh t nh ng c ng hàm ch a nhi u

r i ro nh t Nghi p v TTXNK luôn có m i quan h h t ng đ i v i các ho t đ ng kinh doanh khác c a ngân hàng nh : tín d ng, k toán, kinh doanh ti n t , ngân

qu Có th nói r ng cùng v i các nghi p v này, nghi p v thanh toán qu c

t , đ c bi t là TTXNK, đã m r ng ph m vi giao d ch c a ngân hàng ra ngoài tr s hành chính c a nó

1.4.2 Các đi u ki n trong thanh toán xu t nh p kh u:

th c hi n thanh toán xu t nh p kh u, đi u kho n thanh toán quy đ nh trong

h p đ ng ngo i th ng các bên tham gia ph i quan tâm đ n các đi u ki n v ti n t ,

đi u ki n đ m b o h i đoái, th i h n thanh toán, ph ng th c thanh toán và b ch ng

t thanh toán

1.4.2.1 i u ki n v ti n t :

Trong quá trình thanh toán xu t nh p kh u các bên s d ng đ n v ti n t nh t

đ nh c a m t qu c gia nào đó Vi c s d ng lo i ti n t nào c ng đ u nh h ng t i

l i ích c a các bên, vì v y đi u ki n ti n t là đi u ki n không th thi u đ c trong các hi p đ nh và h p đ ng ngo i th ng ký k t gi a các qu c gia i u ki n ti n t

là vi c s d ng đ ng ti n nào đ tính toán và thanh toán trong quan h mua bán đ ng

th i quy đ nh cách x lý khi t giá h i đoái bi n đ ng nh m đ m b o quy n l i các bên tham gia ký k t h p đ ng Trong giao d ch th ng m i qu c t đ ng ti n tính toán

và đ ng ti n thanh toán có th gi ng nhau ho c khác nhau, có th là ti n t c a n c

ng i mua, n c ng i bán ho c n c th ba, thông th ng là các ngo i t m nh Tuy nhiên đ xác đ nh đi u ki n ti n t trong các h p đ ng mua bán gi a các n c v i nhau thì d a vào các y u t sau:

So sánh t ng quan l c l ng c a bên mua và bên bán, n ng l c kinh doanh

c a các bên và m i quan h cung c u v hàng hoá mà hai bên mua bán trên th tr ng

V trí c a đ ng ti n trên th gi i

T p quán s d ng đ ng ti n trong thanh toán xu t nh p kh u

Trong quan h TTXNK ng i mua và ng i bán mu n dùng đ ng ti n c a qu c gia mình đ tính toán và thanh toán vì nh ng lý do sau: không ph i mua ngo i t đ

tr ti n thanh toán hay tr n cho đ i tác n c ngoài; tránh đ c s bi n đ ng c a

t giá; nâng cao uy tín c a đ ng ti n n c mình trên th gi i

1.4.2.2 i u ki n đ m b o h i đoái:

tránh r i ro cho các nhà xu t nh p kh u khi t giá t ng nh h ng đ n kho n thanh toán chi tr cho nhà nh p kh u, và ng c l i khi t giá gi m nh h ng

đ n thu nh p c a nhà xu t kh u, cho nên khi ký k t h p đ ng mua bán ngo i

th ng, đôi bên c n thi t bàn b c l a ch n đ a vào đi u ki n đ m b o trong h p

đ ng nh m đ m b o quy n l i và ngh a v gi a các bên Thông th ng các đi u ki n

đ m b o bao g m:

a i u ki n đ m b o vàng: có ba cách

m b o theo kh i l ng vàng: khi ký k t h p đ ng, quy đ nh đ n giá và

t ng giá tr h p đ ng đ c quy đ i tr c ti p b ng m t kh i l ng vàng nh t đ nh Khi thanh toán d a vào kh i l ng vàng đã tính toán đ thanh toán

m b o theo hàm l ng vàng: khi ký k t h p đ ng đ n giá và t ng giá tr

h p đ ng đ c xác đ nh theo m t đ ng ti n có xác đ nh hàm l ng vàng Khi thanh toán n u hàm l ng vàng thay đ i thì đ n giá và t ng giá tr đ c đi u ch nh t ng

ng

m b o theo giá vàng: Khi ký h p đ ng, đ n giá và t ng giá tr h p đ ng

đ c tính toán theo m t đ ng ti n nào đó, đ ng th i quy đ nh giá vàng c a đ ng ti n

đó n khi thanh toán giá vàng bi n đ ng thì đ n giá và t ng giá tr h p đ ng s ti n

hành đi u ch nh cho phù h p v i giá vàng th c t hi n t i

b i u ki n đ m b o ngo i t : có hai cách đ m b o ngo i t

m b o ngo i t : là vi c đ m b o d a vào m t ngo i t t ng đ i n đ nh

c m b o theo bi n đ ng giá c hàng hoá: c n c vào bi n đ ng ch s

giá c hàng hoá hàng hóa lúc thanh toán so v i lúc ký h p đ ng đi u ch nh

1.4.2.3 i u ki n v th i gian thanh toán:

ây là đi u ki n r t quan tr ng vì th i gian thanh toán càng ng n càng gi m

đ c chi phí thanh toán, tránh đ c nh ng bi n đ ng v t giá, nh h ng l n đ n

vi c luân chuy n v n và các kho n thu nh p c a các bên Trong đi u ki n v th i h n thanh toán có th l a ch n m t trong ba cách quy đ nh sau:

+ Tr ti n tr c: Vi c tr ti n tr c m t ph n giá tr h p đ ng đ c th c

hi n sau khi ký h p đ ng ho c nh n đ n đ t hàng, nh ng ph i tr c khi giao hàng Th c ch t tr ti n tr c chính là nhà nh p kh u c p tín d ng ng n h n cho nhà xu t kh u, trong tr ng h p nhà xu t kh u thi u v n, s ti n tr tr c t ng

đ i l n và th i gian tr t ng đ i dài N u v i m c đích nh m đ m b o th c hi n

h p đ ng thì s ti n ít h n và th i gian tr tr c ng n h n, s ti n tr tr c mang tính ch t nh m t kho n ti n đ t c c

+ Tr ti n ngay: Vi c tr ti n đ c th c hi n ngay sau khi ng i bán hoàn thành ngh a v giao hàng theo nh quy đ nh trong h p đ ng, t c là trong kho ng

th i gian t lúc chu n b xong hàng, giao hàng cho ng i chuyên ch cho đ n khi hàng đ c giao ng i mua theo đúng quy đ nh

+ Tr ti n sau: Vi c tr ti n c a ng i mua đ c th c hi n trong các

tr ng h p sau:

Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t ngày nh n đ c thông báo c a

ng i bán đã hoàn thanh ngh a v giao hàng t i n i quy đ nh

Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t ngày ch p nh n h i phi u

Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t ngày nh n đ c b ch ng t

Ng i mua tr ti n sau bao nhiêu ngày k t ngày nh n hàng

1.4.2.4 i u ki n v ph ng th c thanh toán:

Ph ng th c thanh toán là cách th c hai bên trong quan h h p đ ng ngo i

th ng th c hi n chuy n ti n và nh n ti n Hi n nay, các ngân hàng th ng m i cung

c p nhi u ph ng th c thanh toán ti n ích, đa d ng cho khách hàng nh : chuy n

ti n, nh thu, tín d ng ch ng t ,… M i ph ng th c thanh toán đ u có đ c đi m riêng và có th gây r i ro, b t l i ho c t o thu n l i cho các bên Vì v y, các bên c n

ph i l u ý khi l a ch n ph ng th c thanh toán trong kinh doanh qu c t

v y, ngay t th i đi m ký h p đ ng, các bên c n ph i quy đ nh rõ ràng v b ch ng t thanh toán đ t o thu n l i cho quá trình mua bán

1.4.3 Các ph ng th c thanh toán xu t nh p kh u thông d ng:

Ph ng th c TTXNK là toàn b quá trình, cách th c nh n tr ti n hàng trong giao d ch mua bán ngo i th ng gi a ng i NK và ng i XK Có nhi u ph ng

th c thanh toán đ c s d ng trong th c ti n kinh doanh xu t nh p kh u Tuy nhiên, tác gi ch đ a ra ba ph ng th c TTXNK thông d ng và ch y u nh t là

ph ng th c chuy n ti n, ph ng th c nh thu, ph ng th c tín d ng ch ng t Tùy theo nh ng đi u ki n, các bên đ i tác trong quan h th ng m i qu c t s th a

thu n và l a ch n ph ng th c thanh toán thích h p M t h p đ ng ngo i th ng

có th s d ng m t ho c k t h p vài trong s các ph ng th c thanh toán trên

1.4.3.1 Ph ng th c chuy n ti n (Remittance):

Ph ng th c chuy n ti n là m t ph ng th c trong đó m t khách hàng (ng i tr ti n, ng i mua, ng i NK…) yêu c u NH ph c v mình chuy n m t s

ti n nh t đ nh cho ng i h ng l i (ng i cung ng d ch v , ng i bán, ng i XK…) m t đ a đi m nh t đ nh thông qua ngân hàng c a h Ph ng th c chuy n

ti n đ c th c hi n d i hai hình th c: đi n báo (Telegraphic Transfer) và th báo (Mail Transfer), trong đó hình th c đi n báo đ c s d ng r t ph bi n Chuy n

ti n có th th c hi n tr c (thanh toán ng tr c) ho c sau khi nhà XK giao hàng Ngày nay, cùng v i s ti n b c a h th ng truy n tin, v i s ra đ i và ho t đ ng

r t hi u qu c a m ng liên l c vi n thông SWIFT - h th ng truy n thông tài chính liên NH toàn th gi i - vi c chuy n đi n thanh toán gi a các NH đ c th c hi n nhanh chóng, chính xác, an toàn v i giá thành r , do đó hình th c chuy n ti n b ng

đi n là ch y u

1.4.3.2 Ph ng th c nh thu (Collection of Payment)

Ph ng th c nh thu là ph ng th c thanh toán mà ng i bán sau khi hoàn thành xong ngh a v giao hàng thì l p h i phi u g i đ n NH nh thu h s ti n ghi trên h i phi u Trong tr ng h p này NH đóng vai trò trung gian giúp thu h ti n theo đúng ch th đã nh n đ c và đ c h ng t l ph n tr m trên s ti n thu đ c

C n c vào các lo i ch ng t thanh toán g i đ n NH nh thu, có th chia thành hai hình th c nh thu nh sau :

- Nh thu tr n (Clean Cellection): Là ph ng th c mà ng i bán nh NH thu

h t ng i mua c n c vào h i phi u do mình l p ra, và g i th ng b ch ng t cho

ng i mua không thông qua ngân hàng Ph ng th c này r t ít đ c s d ng trong thanh toán XNK

- Nh thu kèm ch ng t (Documentary Collection): Là ph ng th c ng i bán sau khi hoàn thành ngh a v giao hàng thì l p b ch ng t thanh toán nh thu (ch ng t g i hàng và h i phi u) và nh NH thu h ti n h i phi u kèm ch ng t đó,

v i đi u ki n là ng i mua tr ti n đ đ i l y ch ng t (D/P: Documents againts payment) ho c ch p nh n tr ti n (D/A: Documents against Acceptance) thì NH

m i trao toàn b ch ng t g i hàng cho ng i mua đ h nh n hàng

1.4.3.3 Ph ng th c tín d ng ch ng t (Documentary credit)

Ph ng th c tín d ng ch ng t đ c th c hi n theo b n “Quy T c và Th c Hành Th ng Nh t v Tín D ng Ch ng T (UCP – The Uniform Customs and Practice For Documentary Credits) do phòng th ng m i qu c t (ICC) ban hành

K t khi đ c ban hành vào n m 1993, B n quy t c đã qua 7 l n s a đ i v i m c đích theo k p s phát tri n chung c a n n m u d ch, n n công nghi p v n t i và truy n thông trên th gi i n ph m s 600 n m 2007 đ c coi là b n s a đ i toàn

di n, sâu s c nh t, có hi u l c t 01/07/2007 và đ c g i t t là UCP600

Ph ng th c thanh toán tín d ng ch ng t là m t s th a thu n mà trong đó

m t ngân hàng (NH m th tín d ng) theo yêu c u c a khách hàng (ng i xin m

th tín d ng) cam k t s tr m t s ti n nh t đ nh cho m t ng i th ba (ng i

h ng l i s ti n c a th tín d ng) ho c ch p nh n h i phi u do ng i th ba ký phát trong ph m vi s ti n đó khi ng i th ba này xu t trình cho NH m t b ch ng

t thanh toán phù h p v i nh ng đi u ki n và đi u kho n đ c quy đ nh trong th tín d ng

Hi n nay, ph ng th c thanh toán tín d ng ch ng t đ c xem là ph ng

th c thanh toán u vi t và ph bi n nh t trong các ph ng th c TTXNK vì dung hòa đ c m t cách t t nh t quy n đ c an toàn, tránh ph n l n r i ro trong giao

d ch thanh toán ngo i th ng c a c nhà XK và nhà NK – hai nhân t quan tr ng

nh t đ t o ra m t giao d ch ngo i th ng

1.5 R i ro trong thanh toán xu t nh p kh u:

1.5.1 Khái ni m v r i ro:

R i ro th ng đ c hi u là nh ng s ki n x y ra d n đ n k t qu không nh mong đ i và th ng đem l i h u qu x u Tùy theo quan đi m c a ng i xem xét mà có

r t nhi u khái ni m v r i ro

Tuy v y, t u trung l i, đ nh ngh a v r i ro đu c xác đ nh theo quan đi m c a

hai tr ng phái l n: đó là tr ng phái truy n th ng (hay còn g i là tr ng phái tiêu

c c) và tr ng phái trung hòa Theo tr ng phái truy n th ng, r i ro là nh ng thi t h i, m t mát, nguy hi m ho c các y u t liên quan đ n nguy hi m, khó kh n,

ho c đi u không ch c ch n có th x y ra cho con ng i i di n c a tr ng phái này, t đi n Oxford cho r ng r i ro là kh n ng g p nguy hi m ho c b đau đ n thi t

h i… Trong khi đó, theo cách nhìn c a tr ng phái trung hòa, r i ro là s b t tr c có

th đo l ng đ c Theo Allan Willett, m t đ i bi u c a tr ng phái trung hòa, thì r i

ro là s b t tr c có liên quan đ n vi c xu t hi n nh ng bi n c không mong đ i

M i quan đi m hay khái ni m trên s d ng nh ng ngôn t khác nhau nh ng

đ u có đi m chung là đ c p đ n m t hay m t chu i s ki n mà nó x y ra s t o ra các

t n th t làm nh h ng x u đ n ho t đ ng c a doanh nghi p Chính vì v y nhi m

v c a các nhà qu n tr r i ro là ph i ti p c n r i ro m t cách có khoa h c, toàn di n

và có h th ng nh m nh n d ng đu c nh ng nhân t làm phát sinh r i ro đ có bi n pháp ng n ng a h u hi u và gi m thi u t n th t, m t mát đ ng th i bi n r i ro thành c h i nh m nâng cao hi u qu c a doanh nghi p

1.5.2 R i ro trong thanh toán xu t nh p kh u:

S cách bi t v đ a lý, ngôn ng , h th ng lu t pháp, t p quán kinh doanh làm cho ho t đ ng TTXNK nói riêng và nghi p v ngân hàng đ i ngo i nói chung

ch a đ ng nhi u r i ro ti m n Bên c nh các r i ro v n có c a ho t đ ng ngân hàng

th ng m i nh : r i ro tín d ng, r i ro thanh kho n, r i ro lãi su t, r i ro ho t đ ng,

r i ro th tr ng ho t đ ng TTXNK ch a đ ng nhi u r i ro đ c thù Sau đây là m t

s lo i r i ro mà các ngân hàng th ng g p:

1.2.2.1 R i ro qu c gia, r i ro chính tr pháp lý:

R i ro qu c gia là kh n ng mà m t qu c gia ho c ng i đi vay c a m t qu c gia nh t đ nh không mu n ho c không th th c hi n ngh a v cam k t c a mình v i

đ i tác n c ngoài R i ro qu c gia có th t n t i d i các d ng sau:

R i ro chính tr : Tính n đ nh c a m t qu c gia đóng vai trò r t quan tr ng trong giao th ng qu c t B t c m t s thay đ i nào v ch nh th , chính sách c a chính ph đ u có th nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh qu c t Ch ng h n, khi

m t qu c gia có chi n tranh, cu c chi n s phá v m i quan h gi a qu c gia lâm chi n v i m t s n c khác trên th gi i S tàn phá c a chi n tranh có th làm cho

qu c gia b n n gi m ho c không còn kh n ng th c hi n các cam k t đã ký v i đ i tác

R i ro h i đoái do s bi n đ ng v t giá gây nên, đ c hi u m t cách đ n

gi n là do s chênh l ch gi a t giá mua bán ngo i t qua các th i đi m Khi nh n hàng, n u ngo i t gi m giá là t t, khi xu t hàng l i mong ngo i t lên giá; di n bi n

ng c l i s gây l Trong ho t đ ng xu t kh u, vì c nh tranh và nhi u lý do khác, doanh nghi p thu ng xuyên bán tr ch m trong m t kho ng th i gian nh t đ nh T giá

là m t con s khó đoán chính xác dù trong t ng lai g n Do đó, bi n đ ng t giá càng

m nh thì r i ro h i đoái càng l n

1.2.2.3 R i ro tác nghi p:

R i ro tác nghi p là r i ro x y ra trong quá trình th c hi n nghi p v Trong nghi p v tín d ng ch ng t , r i ro tác nghi p x y ra ph n l n là do trình

đ c a cán b nhân viên Ngoài ra, s s su t, thi u c n th n d n đ n vi c hành

đ ng không theo đúng các quy đ nh, t p quán qu c t c ng gây ra nh ng r i ro tác nghi p nghiêm tr ng H u qu c a r i ro tác nghi p là r t l n, nh h ng đ n

uy tín và tài s n c a ngân hàng

1.2.2.4 R i ro tín d ng:

R i ro tín d ng là r i ro x y ra khi ngân hàng không thu h i đ c các kho n tín

d ng đã c p cho các bên tham gia trong ph ng th c thanh toán xu t nh p kh u Các kho n tín d ng đó là: m L/C theo yêu c u nhà nh p kh u, cho nhà nh p kh u vay đ thanh toán L/C, cho nhà xu t kh u vay đ thu mua, ch bi n ho c chi t kh u b ch ng

t xu t kh u theo L/C, nh thu và chuy n ti n

1.2.2.5 R i ro đ i tác trong các ph ng th c thanh toán xu t nh p

kh u:

R i ro này phát sinh do b i các nhà kinh doanh xu t nh p kh u, các ngân hàng đ i lý tham gia vào ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u không th c hi n đúng ngh a v c a mình i u này đ c th hi n rõ qua các hình th c nh : ng i bán không giao hàng theo đúng h p đ ng n u xét v m t th i gian, s l ng, ch ng lo i, Ng i mua ch m thanh toán do ch a chu n b k p ti n thanh toán, thanh toán không

đ , ho c th m chí t ch i thanh toán dù ng i bán đã cung ng hàng hóa, ng i mua b m t kh n ng chi tr , v n , phá s n; b t đ ng v x lý nghi p v gi a các ngân hàng đ i lý, s y u kém v công tác qu n lý khách hàng c a Ngân hàng ph c v nhà nh p kh u c ng v i tình tr ng m t kh n ng thanh toán, phá s n c a các Ngân hàng này

Ngoài các r i ro trên, thanh toán XNK còn g p ph i nh ng r i ro khác nh : r i

ro b t kh kháng, l a đ o (ng i mua l a ng i bán, ho c ng i bán l a ng i mua, ho c ng i mua và ng i bán thông đ ng đ chi m đo t các kho n tài tr c a ngân hàng), r a ti n, …

1.2.2.5.1 R i ro trong ph ng th c chuy n ti n:

Ph ng th c chuy n ti n r t đ n gi n v m t th t c Tuy nhiên, trong chuy n ti n tr sau khi giao hàng, vi c tr ti n hoàn toàn ph thu c vào kh n ng và thi n chí c a ng i mua nên có khi ng i bán thu h i đ c ti n hàng m t cách nhanh chóng nh ng c ng có khi ng i bán không thu h i đ c ti n hàng ho c r t lâu sau đó m i thu h i đ c, th m chí có khi ch thu h i đ c m t ph n ti n do áp l c đòi

gi m giá t phía ng i mua khi có s bi n đ ng trên th tr ng hàng hóa

V phía mình, ng i mua có th g p r i ro trong chuy n ti n tr tr c do ph i

ch u áp l c v tài chính; do b i ng i bán giao hàng không đúng v th i h n, s l ng, qui cách, ch t l ng đ c quy đ nh trong h p đ ng ngo i th ng; ng i bán không

có kh n ng giao hàng do b v n , phá s n; ng i bán c tình không giao hàng, làm

gi ch ng t giao hàng, ho c s n lòng ch p nh n ti n ph t vi ph m h p đ ng đ bán hàng cho khách hàng khác n u th y v n có l i cho mình

Ngoài ra, trong ph ng th c chuy n ti n, r i ro c ng có th xãy đ n cho c

ng i bán và ng i mua khi th c hi n các giao d ch liên quan đ n các lo i hàng hóa b

c m xu t nh p kh u và thanh toán theo s c l nh c a qu c gia xu t kh u hay nh p

kh u

Trong ph ng th c chuy n ti n, ngân hàng ch đóng vai trò trung gian th c hi n

vi c chuy n ti n, thu phí chuy n ti n và không b ràng bu c b t k trách nhi m nào Do

đó ph ng th c này ch áp d ng trong tr ng h p các bên mua bán có uy tín và tin

c y l n nhau

1.2.2.5.2 R i ro trong ph ng th c nh thu:

Trong ph ng th c thanh toán này, r i ro c a nhà xu t kh u t p trung ch

y u vào vi c không nh n đ c ti n thanh toán dù hàng hóa đã đ c giao, ch ng h n

nh nhà nh p kh u có th t ch i nh n hàng, không nh n ch ng t và không thanh toán (ho c không ch p nh n thanh toán) Ngoài ra, nhà xu t kh u c ng có th g p ph i

nh ng r i ro khác nh là ph i gánh ch u chi phí phát sinh khi chuy n hàng v l i trong

n c c a mình trong tr ng h p b t ch i nh n hàng b i nhà nh p kh u; không th chuy n hàng hóa v l i trong n c do hàng hóa b qu n thúc b i Chính ph c a n c

nh p kh u; b m t hàng hóa, m t ti n do nhà nh p kh u đã l y hàng và ch p nh n thanh toán nh ng Chính ph n c nh p kh u không cho thanh toán vì m t lý do nào đó; không nh n đ c ti n nh th a thu n do b i s ch m tr thanh toán t phía nhà nh p

kh u đã ký ch p nh n h i phi u trong ph ng th c nh thu kèm ch ng t v i ngân hàng nh ng không ch u thanh toán khi h i phi u đáo h n Tuy nhiên các ngân hàng

c ng có th g p r i ro nh : ngân hàng ph c v nhà xu t kh u (ngân hàng chuy n

ch ng t ) đã cho nhà xu t kh u vay b ng cách chi t kh u ch ng t nh thu tr c khi nh n đ c ti n thanh toán t ngân hàng ph c v ng i nh p kh u (ngân hàng

nh thu) N u không nh n đ c ti n chuy n đ n, ngân hàng chuy n ch ng t s

ch u r i ro tín d ng trong vi c nhà xu t kh u hoàn tr ti n vay Còn v phía ngân hàng

nh thu c ng v y, n u ngân hàng cho nhà nh p kh u vay đ thanh toán, thì có th

ch u r i ro tín d ng t phía nhà nh p kh u

1.2.2.5.3 R i ro trong ph ng th c tín d ng ch ng t :

Ph ng th c tín d ng ch ng t là ph ng th c thanh toán đ m b o đ c quy n l i cho nhà s n xu t cao nh t so v i các ph ng th c thanh toán khác Tuy nhiên nó không ph i là ph ng th c thanh toán tuy t đ i an toàn cho các bên tham gia V n còn m t s r i ro cho c nhà xu t kh u, nhà nh p kh u và các ngân hàng tham gia

R i ro đ i v i nhà xu t kh u: nhà xu t kh u có th g p nhi u khó kh n ho c

không th th c hi n đ c các đi u kho n trong th tín d ng, n u nh nhà nh p

kh u c tình m th tín d ng khác v i n i dung đã th a thu n, ho c đ a thêm vào các đi u kho n mà ch a đ c đ ng ý tr c đây Ngay khi nhà xu t kh u đã ch p

nh n các đi u ki n c a th tín d ng, v n g p r i ro trong khâu thanh toán: B ch ng

t không phù h p và ngân hàng t ch i thanh toán Khi đó nhà xu t kh u ph i t gi i quy t lô hàng xu t kh u ho c ph i ch hàng v nu c, đ ng th i ph i tr các kho n chi phí l u kho bãi, l u tàu quá h n, b o hi m hàng hoá…

Trong th c ti n buôn bán gi a các qu c gia trong khu v c g n nhau, hàng

đ n c ng tr c khi nhà nh p kh u nh n đ c ch ng t v n t i thu n ti n cho vi c

nh n hàng mà không c n b o lãnh c a ngân hàng, ng i m th tín d ng yêu c u m t

b n v n đ n g c g i theo hàng hoá ho c đ c nhà xu t kh u g i tr c ti p cho nhà

nh p kh u Ch ng t g c này s đ c nh n hàng thay th cho ch ng t g i qua cho ngân hàng Trong tr ng h p này, n u nh ngân hàng xác đ nh là b t h p l , trong khi nhà nh p kh u đã nh n đ c hàng và t ch i thanh toán Nh v y nhà xu t kh u ph i

ch p nh n r i ro

Nhà xu t kh u c ng ph i đ i m t v i r i ro không thu ti n hàng n u ngân

hàng phát hành có h s tín nhi m th p ho c phá s n c ng nh r i ro qu c gia do c

ch chính sách c a nhà n c thay đ i, luôn c các hành vi tr đ a, thù ngh ch…

R i ro đ i v i nhà nh p kh u: Khi c n thi t có s thay đ i v các đi u kho n

trong h p đ ng thì nhà nh p kh u ph i tu ch nh, s a đ i các đi u kho n trong L/C

Nh v y, th i gian giao hàng có th b tr h n, không th đáp ng nhu c u kinh doanh c a nhà nh p kh u k p th i, và ph i ch u phí tu ch nh, s a đ i

M t khác, do ngân hàng s ti n hành thanh toán cho ng i h ng l i d a trên các ch ng t đ c xu t trình, không d a vào vi c ki m tra hàng hoá Vì v y, ngân hàng không ch u trách nhi m v tính xác th c c a các ch ng t , không ch u trách nhi m v s l ng và ch t l ng hàng đ c giao d n đ n r i ro n u có s gi m o trong vi c xu t trình ch ng t gi mà phù h p v i L/C đ nh n đ c thanh toán t ngân hàng, thì nhà nh p kh u ph i b i hoàn l i s ti n mà NHPH th tín d ng đã tr cho ng i h ng l i nh ng khi nh n hàng hóa thì hàng không giao đúng h p đ ng

Trong m t s tr ng h p, hàng đã đ c giao đ n n i đ n nh ng nhà nh p

kh u v n ch a nh n đ c các ch ng t thanh toán và nh v y không th nh n hàng

đ c, n u nhà nh p kh u c n g p hàng hóa hay s ch u chi phí l u kho thì ph i thu

x p đ ngân hàng phát hành m t b o lãnh g i hãng tàu đ nh n hàng, nhà nh p kh u

ph i ch u thêm chi phí không nh tr cho ngân hàng

R i ro đ i v i ngân hàng:

- R i ro đ i v i ngân hàng phát hành th tín d ng (NHPH):

+ R i ro t phía ng i yêu c u m L/C (nhà nh p kh u): NHPH ph i th c

hi n thanh toán cho ng i th h ng theo quy đ nh c a L/C khi b ch ng t phù

h p ngay c trong tr ng h p nhà nh p kh u ch tâm không thanh toán M t khác, nhà nh p kh u m t kh n ng thanh toán ho c phá s n: r i ro này gây thi t h i n ng

n cho NHPH n u NHPH tài tr v n nh p kh u V i lý do này, r i ro tín d ng đ i

v i NHPH là r t hi n h u

+ R i ro t phía ng i h ng L/C (nhà xu t kh u): nhà xu t kh u có hành vi

l a đ o nh gi m o ch ng t , m c dù ngân hàng đ c ch đ nh đã ki m tra nh ng không phát hi n ra, còn NHPH thì cho phép NH chi t kh u trích tài kho n ti n g i

c a mình đ thanh toán cho ng i bán ho c đòi ti n t i NH th ba N u nh nhà xu t

kh u là m t t ch c “ma” ho c b phá s n trong khi nhà nh p kh u không có đ

n ng l c tài chính đ b i th ng cho NHPH thì NHPH cu i cùng là ng i gánh ch u

r i ro v m t ti n và không có hàng hóa

+ R i ro khi x lý ch ng t b t h p l : Theo UCP, NHPH đ c mi n trách nhi m thanh toán n u b ch ng t có l i Tuy nhiên n u NHPH không hành đ ng đúng theo nh ng quy đ nh t i đi u 16 UCP600 thì NHPH g p r i ro trên chính

nh ng b ch ng t có l i đó ó là nh ng tr ng h p sau:

Thông báo t ch i nh ng không nêu rõ và đ y đ các b t h p l c a b

ch ng t , ho c nh ng b t h p l này b Ngân hàng xu t trình ph nh n và tr nên không có giá tr

Thông báo nh ng b t h p l và t ch i ch ng t v t quá 5 ngày làm vi c

c a Ngân hàng

Không nêu ch th v vi c đ nh đo t b ch ng t ;

ã chuy n giao ch ng t cho ng i m , ho c làm m t không tr l i đ y đ và nguyên v n b ch ng t cho phía xu t trình, ho c không giao ch ng t cho phía th

ba do phía xu t trình ch đ nh

+ Khi thanh toán L/C xác nh n, NHPH hay đ c yêu c u ch p nh n thanh toán cho ng i th h ng mà ch a nhìn th y b ch ng t Trong tr ng h p này, n u không có s ch p thu n tr c c a ng i nh p kh u v vi c hoàn tr , thì NHPH s g p

r i ro khi b ch ng t sai sót, nên nhà nh p kh u t ch i, do đó ngân hàng s không truy hoàn đ c ti n t nhà nh p kh u V m t nguyên t c, NHPH có quy n truy đòi ngân hàng tr ti n cho b ch ng t sai sót Nh ng nh đã nói trên, vi c này t ra m t

th i gian và t n kém

+ N u NHPH tr ti n hay ch p nh n thanh toán h i phi u k h n, mà không

ki m tra k l ng b ch ng t , đ b ch ng t có l i, nhà nh p kh u t ch i thì NHPH không th đòi ti n nhà nh p kh u

- R i ro đ i v i Ngân hàng thông báo: Ngân hàng thông báo ch u trách nhi m v tính

chân th t, h p l c a th tín d ng bao g m c vi c xác th c ch ký, khóa mã, m u

đi n tr c khi g i thông báo cho nhà xu t kh u Do đó r i ro đ i v i ngân hàng thông báo x y ra khi g p ph i m t L/C gi mà không nh n bi t (th ng x y ra đ i v i L/C

nh n b ng th hay b ng telex) Ngân hàng thông báo ch u trách nhi m khi quy t

đ nh không thông báo th tín d ng mà không g i thông báo v quy t đ nh c a mình cho NHPH bi t m t cách không ch m tr

- R i ro đ i v i NH đ c ch đ nh:

Tr khi là Ngân hàng xác nh n, các ngân hàng đ c ch đ nh không có m t trách nhi m nào ph i thanh toán cho ng i xu t kh u tr c khi nh n đ c ti n t NHPH Tuy nhiên, trong th c t , trên c s b ch ng t xu t trình, các ngân hàng

đ c ch đ nh th ng ng tr c cho nhà xu t kh u v i đi u ki n truy đòi (with recourse) đ tr giúp nhà xu t kh u, do đó, ngân hàng này ph i t ch u r i ro tín d ng

đ i v i NHPH ho c nhà xu t kh u

- R i ro đ i v i NH xác nh n:

NH xác nh n th ng là NH l n có uy tín ho c có quan h ti n g i, ti n vay vói NHPH, khi tham gia xác nh n L/C theo yêu c u c a NHPH t c là h đã t ràng

bu c trách nhi m vào ngh a v thanh toán L/C, n u b ch ng t là hoàn h o, thì Ngân hàng xác nh n ph i tr ti n cho nhà xu t kh u b t lu n là có truy hoàn đ c

ti n t NHPH hay không Nh v y, Ngân hàng xác nh n ch u r i ro tín d ng đ i

v i NHPH, c ng nh r i ro chính tr và r i ro c ch (h n ch ngo i h i) c a n c NHPH

R i ro đ i v i NH xác nh n x y ra khi h không n m đ c n ng l c tài chính c a NHPH mà v i xác nh n theo yêu c u c a h đ cu i cùng, Ngân hàng xác nh n ph i nh n lãnh trách nhi m thanh toán cho NHPH do NHPH thi u thi n chí hay m t kh n ng thanh toán, th m chí b phá s n

N u Ngân hàng xác nh n tr ti n hay ch p nh n thanh toán h i phi u k

h n, mà không có s ki m tra m t cách thích đáng b ch ng t , đ b ch ng t có l i, NHPH không ch p nh n, thì không th đòi ti n NHPH

- R i ro đ i v i NH chi t kh u ch ng t :

NH chi t kh u có th là Ngân hàng xác nh n n u là L/C xác nh n, ho c là

NHPH n u ng i h ng không mu n xu t trình qua ngân hàng th ba, nh ng thông

th ng là Ngân hàng đ c ch đ nh c th ho c b t c Ngân hàng nào n u L/C cho phép chi t kh u t do (any bank negotiation) C ng nh NHPH, ngân hàng chi t kh u

có th g p r i ro tác nghi p n u không th c hi n chính xác nghi p v c ng nh tuân

th các đi u kho n c a UCP 600, NHPH đ c quy n t ch i thanh toán b ch ng

t có l i, do đó r i ro ph n l n tùy thu c thi n chí c a NHPH và nhà nh p kh u

M c dù đi u kho n chi t kh u cho phép Ngân hàng chi t kh u đ c phép truy đòi

l i nhà xu t kh u nh ng n u nhà xu t kh u không đ kh n ng thanh toán thì Ngân hàng chi t kh u g p r i ro

1.2.3 Ý ngh a c a h n ch r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u:

- H n ch r i ro trong TTXNK là vi c đ a ra các ph ng án, các gi i pháp nh m

ng n ch n các nhân t có th d n đ n r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u c a ngân hàng th ng m i Nh ng r i ro trong TTXNK không ch tác đ ng tiêu c c đ n chính b n thân ngân hàng, các nhà kinh doanh xu t nh p kh u mà nó còn tác đ ng không nh đ i v i n n kinh t c a đ t n c

+ i v i ngân hàng: h n ch r i ro trong TTXNK s giúp cho ngân hàng h n ch

đ c nh ng t n th t do r i ro gây ra, góp ph n nâng cao l i nhu n c a mình, đ ng

th i h n ch các nhân t làm nh h ng đ n uy tín, x p h ng tín nhi m c a ngân hàng đ i v i khách hàng và các t ch c tài chính trong và ngoài n c

+ i v i nhà kinh doanh xu t nh p kh u: Vi c h n ch r i ro trong thanh toán XNK s giúp cho các nhà xu t nh p kh u đ m b o ho t đ ng kinh doanh thu n l i,

gi m thi u t n th t do r i ro gây ra

+ i v i n n kinh t đ t n c: Ho t đ ng XNK c a ngân hàng g n li n v i ho t

đ ng c a các nhà kinh doanh xu t nh p kh u, khi các NHTM và nhà xu t nh p kh u

g p r i ro x y ra gây thi t h i đ n k t qu kinh doanh hay làm s t gi m uy tín c a ngân hàng, các nhà XNK thì t t y u s nh h ng đ n n n kinh t đ t n c, nó có

th làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng, s c mua gi m, th t nghi p t ng và

xã h i m t n đ nh.…

Chính vì v y, vi c h n ch r i ro trong TTXNK có ý ngh a h t s c quan

tr ng và là v n đ c p thi t c a các nhà qu n tr r i ro c ng nh nh ng ng i làm công tác thanh toán xu t nh p kh u t i các ngân hàng th ng m i

1.3 Bài h c kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u các ngân hàng n c ngoài:

1.3.1 Gi i thi u kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u

c a các ngân hàng th ng m i trên th gi i:

Các ngân hàng l n n c ngoài nh Jp Morgan Chase, Wachovia, HSBC

đ u r t chú tr ng đ n vi c phòng ng a r i ro trong ho t đ ng ngân hàng nói chung

và r i ro trong TTXNK riêng H có r t nhi u u th trong ho t đ ng phòng ng a

r i ro trong TTXNK vì có th i gian ho t đ ng lâu dài, đúc k t đ c nhi u kinh nghi m, có h th ng chi nhánh nhi u qu c gia, có nhi u nhân viên lâu n m giàu kinh nghi m Vì v y, nh ng kinh nghi m mà các ngân hàng l n n c ngoài đúc

k t s mang l i nhi u bài h c cho các ngân hàng Vi t Nam trong công tác phòng ng a

r i ro trong TTXNK

1.3.1.1 N m rõ tính n ng c a s n ph m tài tr th ng m i:

Hi u rõ tính n ng c a s n ph m tài tr th ng m i và các quy t c đi u ch nh nó

thì t đó m i có th xác đ nh đ c các lo i r i ro có th phát sinh đ i v i t ng

ph ng th c thanh toán c ng nh t ng v th c a ngân hàng trong vi c ti p nh n và

x lý giao d ch theo t ng ph ng th c thanh toán; quan tâm đ n tính phù h p c a các giao d ch trên c s tuân th các quy t c và quy đ nh c a đ a ph ng v thanh toán ngo i t ra n c ngoài, v phòng ch ng r a ti n, v ng n ch n gian l n th ng

m i Trong ti n trình th c hi n nghi p v , c n làm t t vai trò c a ngân hàng dù

b t k v th nào, th c hi n và x lý giao d ch m t cách c n th n nh t

1.3.1.2 Nh n bi t và ti n hành phân lo i khách hàng:

Trong các giao d ch v i khách hàng, đi u quan tr ng là ph i th t s hi u bi t khách hàng c a mình nhi u khía c nh t n ng l c kinh doanh, nhu c u ho t đ ng cho đ n uy tín trong kinh doanh, m c đ trung thành trong quan h nh m m t m t,

g y d ng và duy trì hình nh t t đ p c a ngân hàng trong lòng c a h và m t khác,

h n ch quan h v i nh ng khách hàng có ý đ không t t Hi u rõ t ng khách hàng

c a mình và có chính sách khách hàng phù h p đang tr nên ngày càng quan tr ng

đ i v i các ngân hàng th ng m i trên toàn c u D a trên vi c nh n bi t và đánh giá khách hàng, các ngân hàng n c ngoài có nh ng tiêu chu n đ phân lo i khách hàng thu c lo i khách hàng có tình hình tài chính t t, trung bình và x u Tùy m i ngân hàng mà có h thông tiêu chu n phân lo i khác nhau Khi ti n hành giao d ch v i m t khách hàng, ngân hàng s phân lo i khách hàng đó thu c nhóm khách hàng nào

i v i khách hàng có tình hình tài chính t t s đ c c p h n m c tín d ng, h n

m c chi t kh u, b o lãnh m th tín d ng có th ký qu là 0% i v i nh ng khách hàng có tình hình tài chính trung bình s đ c c p h n m c chi t kh u có truy đòi, h n m c b o lãnh m th tín d ng có ký qu i v i khách hàng có tình hình tài chính x u s không đ c c p h n m c tín d ng ho c ph i trình lên h i

đ ng tín d ng Có đ c b c chu n b ban đ u t t s gi m thi u đ c r i ro cho ngân hàng sau này

1.3.1.3 S d ng các th a thu n trong h p đ ng, cam k t m t cách ch t

ch :

Các h p đ ng, th a thu n đó có th là h p đ ng c p b o lãnh, h p đ ng chi t

kh u, th a thu n v ký qu th tín d ng, các m u đ n xin m th tín d ng, phát hành th b o lãnh nh n hàng c a khách hàng Trong các h p đ ng và th a thu n này, các ngân hàng th ng đ a các đi u kho n ràng bu c trách nhi m c a khách hàng khi có r i ro x y ra đ gi m thi u trách nhi m c a ngân hàng Các ngân hàng

l n th ng có m t b ph n ho c phòng ban chuyên so n th o các h p đ ng và m u

bi u này đ khi có r i ro x y ra ngân hàng có đ c n c đ gi m thi u trách nhi m cho mình

1.3.1.4 Ch c n ng thông tin c a phòng quan h qu c t :

Các ngân hàng n c ngoài th ng có r t nhi u chi nhánh nhi u n c Phòng quan h qu c t c a h th ng có nh ng c m nang v nghi p v đ b o đ m các giao d ch hàng ngày luôn chính xác và hi u qu Nh ng c m nang này luôn đ c

s a đ i, b sung cho phù h p v i đ c tr ng m i n c, m i chi nhánh Ngoài ra, phòng

quan h qu c t luôn th c hi n c nh báo cho các chi nhánh v các r i ro qu c gia và

r i ro ngân hàng khi giao d ch v i chính ph , doanh nghi p, và t ch c tài chính (bao

g m chi nhánh c a nó) t i m t qu c gia Tùy theo m c đ r i ro mà các chi nhánh nên tránh ho c ch gi i h n nh ng khách hàng có tình hình tài chính t t, ho c tuy t đ i tránh giao d ch v i m t n c th ng có chi n tranh, xung đ t chính tr , kh ng ho ng kinh t , ho c các t ch c tài chính hay b phá s n, phong t a tài s n, đình tr

1.3.1.5 Áp d ng k thu t công ngh hi n đ i và công tác đào t o con

ng i:

Các ngân hàng n c ngoài th ng s d ng các ch ng trình qu n lý v i k thu t và công ngh r t hi n đ i đ gi m b t r i ro liên quan đ n công ngh Các chi nhánh c a ngân hàng b t k đâu đ u có th truy c p thông tin c a khách hàng, ngân hàng ph c v cho nghi p v c a mình nên gi m đ c nh ng r i ro do thi u thông tin Ngoài ra, các ngân hàng này đ u có các ch ng trình đào t o nhân s bài

b n b ng nh ng khóa hu n luy n dài ngày trung tâm đào t o c a h i s , trao đ i thông tin gi a các chi nhánh, h c h i kinh nghi m t ch c qu n lý c a nhau

1.3.2 Bài h c kinh nghi m t nh ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u

c a các ngân hàng th ng m i trên th gi i :

Qua tìm hi u nh ng kinh nghi m phòng ng a r i ro trong TTXNK c a các ngân hàng th ng m i trên th gi i có th th y h r t coi tr ng ch t l ng c ng nh trình đ kinh nghi m c a đ i ng nhân viên TTXNK, và nh ng h p đ ng, th a

thu n v i khách hàng đ c so n th o m t cách ch t ch M i ngân hàng trên th

gi i đ u có mô hình ch c n ng và kinh nghi m ho t đ ng khác nhau Vi t Nam có

th h c t p kinh nghi m này c a các ngân hàng nh ng tùy vào mô hình đi u ki n riêng có c a mình mà có các gi i pháp c th trong vi c phòng ng a x lý r i ro trong TTXNK Tuy nhiên chúng ta có rút ra nh ng bài h c chung nh t cho các ngân hàng trong vi c phòng ng a x lý r i ro trong TTXNK là ph i th t s hi u bi t khách hàng c a mình thông qua phân lo i khách hàng, hi u rõ đ c tính n ng s n ph m, phát huy hi u qu c a phòng quan h qu c t , và không ng ng phát tri n công ngh thông tin ngân hàng và đào t o đ i ng chuyên nghi p trong TTXNK

K T LU N CH NG 1

Trong ho t đ ng kinh doanh, r i ro luôn có th x y ra Ng i ta th ng ví kinh doanh và r i ro nh hai đ a cân N u kinh doanh gi i mà phòng ng a r i ro t i thì cu i cùng kinh doanh c ng ch ng có hi u qu Do đó, đ phòng ch ng r i ro,

nh ng ng i làm công tác kinh doanh c n ph i nghiên c u, tìm hi u k v r i ro r i

ti n đ n nh n d ng - phân tích - đo l ng - ki m soát nh m tìm ra nh ng bi n pháp phòng tránh và kh c ph c r i ro m t cách hi u qu nh t, gi m thi u đ n m c th p

nh t nh ng thi t h i, t n th t

Thanh toán xu t nh p kh u c a các ngân hàng th ng m i ngày càng chi m

t tr ng l n và tác đ ng r t tích c c đ n s phát tri n c a ho t đ ng ngo i th ng nói riêng và n n kinh t nói chung C ng nh các l nh v c kinh doanh khác, ho t

đ ng thanh toán xu t nh p kh u c a các ngân hàng th ng m i, đ c bi t là các

ph ng th c thanh toán g n li n v i nó, đ u hàm ch a nh ng r i ro khác nhau và

có th xãy đ n v i t t c đ i t ng liên quan, nh t là đ i t ng trung gian “ngân hàng” Do đó, vi c nh n bi t và ki m soát đ c các r i ro trong t ng ph ng th c thanh toán r t có ý ngh a đ i v i các nhà qu n tr thanh toán xu t nh p kh u c ng

nh đ i v i đ i ng nhân viên đang công tác trong l nh v c này, và có nh v y các ngân hàng th ng m i th c hi n d ch v thanh toán xu t nh p kh u m i mong đ t

đ c s thành công trong ho t đ ng ngh nghi p c a mình

V i tinh th n đó, vi c nghiên c u n n t ng lý thuy t c b n v thanh toán

xu t nh p kh u và r i ro trong ho t đ ng XNK ch ng I s là c s n n t ng cho

vi c nh n đ nh rõ nh ng r i ro th c t đã x y ra VietinBank, t đó phân tích r i ro

và đ a ra các bi n pháp phòng ng a

CH NG 2: TH C TR NG R I RO TRONG THANH TOÁN

XU T NH P KH U T I VIETINBANK

v( w 2.1 Gi i thi u v VietinBank:

2.1.1 T ng quan v quá trình hình thành và phát tri n VietinBank:

Ngân hàng Công th ng Vi t Nam (VietinBank) đ c thành l p t ngày 26/03/1988, trên c s tách ra t Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam, là m t trong b n Ngân hàng Th ng m i Nhà n c l n nh t gi vai trò quan tr ng, tr c t c a ngành Ngân hàng Vi t Nam, và đ c x p h ng là m t trong 23 doanh nghi p đ c bi t c a

Vi t Nam

Ngày 15/4/2008, th ng hi u m i VietinBank đã chính th c thay th th ng

hi u c là “Incombank” đã đ c s d ng trong 20 n m v i m t hình nh m i m ,

tr trung, nh t quán và m nh m h n nh m h ng t i m c tiêu “Tin c y, Hi u qu ,

Hi n đ i, T ng tr ng”, v i câu đ nh v th ng hi u “Nâng giá tr cu c s ng”

Th ng hi u m i VietinBank đánh d u m t b c đi t t y u trong quá trình đ i m i

và h i nh p kinh t qu c t c a Ngân Hàng Công Th ng Vi t Nam, nh m phát tri n VietinBank thành m t t p đoàn tài chính đa s h u, kinh doanh đa l nh v c, phát tri n b n v ng, gi v ng v trí hàng đ u t i Vi t Nam, h i nh p tích c c v i khu v c và th gi i, tr thành Ngân hàng th ng m i l n t i Châu Á, đóng góp ngày càng nhi u vào vi c th c hi n th ng l i công cu c công nghi p hóa – hi n đ i hóa, h i nh p kinh t qu c t c a đ t n c

Ngày 31/07/2008: Ngân hàng Công th ng Vi t Nam là m t Ngân hàng đ u tiên c a Vi t Nam đ c c p "Ch ng ch ISO 9001-2000" tiên phong trong vi c ng

d ng công ngh hi n đ i và th ng m i đi n t t i Vi t Nam

Ngày 04/06/2009: i h i đ ng c đông l n th nh t Ngân hàng Th ng m i

c ph n Công th ng Vi t Nam, đ n ngày 08/07/2009: công b Quy t đ nh đ i tên Ngân hàng Công th ng Vi t Nam thành Ngân hàng Th ng m i C ph n Công

th ng Vi t Nam – Vietinbank (theo gi y phép thành l p và ho t đ ng c a Th ng

đ c NHNN Vi t Nam s 142/GP-NHNN, ngày 03/07/2009)

n ngày 31/12/2011 Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam g m có 01

H i s chính; 01 S Giao d ch; 151 chi nhánh c p 1; 3 đ n v s nghi p; 03 V n phòng đ i di n; 899 phòng giao d ch; 49 qu ti t ki m t i 63 t nh, thành ph tr c thu c Trung ng và 06 Công ty con

VietinBank là đ ng sáng l p và là c đông chính trong Indovina Bank và Công ty Chuy n m ch Tài chính qu c gia Vi t Nam Banknet

VietinBank có quan h ngân hàng đ i lý v i h n 900 ngân hàng t i h n 90

qu c gia và vùng lãnh th , có th g i đi n Swift g n mã khoá tr c ti p t i h n 19.000 chi nhánh và v n phòng c a các ngân hàng trên toàn c u

VietinBank là c ng là Ngân hàng th ng m i đ u tiên Vi t Nam đ a vào

ho t đ ng c a S Giao D ch- Trung tâm x lý t p trung thanh toán xu t nh p kh u theo tiêu chu n qu c t , t o đi u ki n ph c v t t nh t v d ch v ngân hàng cho các doanh nghi p s n xu t kinh doanh xu t nh p kh u trong c n c Chính th c thành

l p ngày 1/4/2008, s ra đ i c a S giao d ch VietinBank là k t qu c a vi c nâng

c p module tài tr th ng m i theo h ng t p trung hóa trong d án hi n đ i hóa VietinBank t n m 2002 ng th i, VietinBank c ng đang tri n khai m nh m các

d ch v Internet Banking, Mobile Banking, đã có các s n ph m d ch v m i mang

ti n ích cao và hi n đ i nh : D ch v thanh toán c c phí vi n thông, v n t i qua

m ng, d ch v SMS Banking, VnTopup…

Các s n ph m d ch v tài chính c a VietinBank: Các d ch v ngân hàng

bán buôn và bán l trong và ngoài n c, cho vay và đ u t , tài tr th ng m i, b o lãnh và tái b o lãnh, kinh doanh ngo i h i, ti n g i, thanh toán, chuy n ti n, phát hành và thanh toán th tín d ng trong n c và qu c t , séc du l ch, kinh doanh

ch ng khoán, b o hi m và cho thuê tài chính và nhi u d ch v tài chính – ngân hàng khác

VietinBank là thành viên chính th c c a:

• Hi p h i các Ngân hàng Châu Á (The Asian Bankers Association)

• Hi p h i Ngân hàng ông Nam Á (The Asean Bankers Association)

• Hi p h i các Ngân hàng Vi t Nam (Vietnam Bankers Association)

• Hi p h i Thanh toán Vi n thông Liên ngân hàng toàn c u (SWIFT)

• Hi p h i th Visa/ Master

• Phòng Th ng m i và Công nghi p Vi t Nam (VCCI)

• Hi p h i các nh ch tài chính APEC cho vay Doanh nghi p v a và nh

• Hi p h i Doanh nghi p v a và nh Vi t Nam

++ Các thành tích đáng nh c a VietinBank:

Ngày 05/08/2008 ón nh n Huân ch ng đ c l p h ng Nhì-Ph n th ng cao quý c a ng và Nhà n c trao t ng và chào m ng 20 n m Ngân Hàng Công

Th ng Vi t Nam xây d ng và phát tri n

VietinBank là ngân hàng duy nh t đ c vinh danh 2 l n v i gi i th ng Top

10 Th ng hi u Vi t Nam và Top 10 doanh nghi p tiêu bi u trách nhi m xã h i t i

l trao gi i Sao vàng đ t Vi t 2011

Th ng hi u th tín d ng qu c t Cremium và th ng hi u th ghi n Partner c a VietinBank vinh d nh n gi i th ng ‘Nhãn hi u n i ti ng Vi t Nam’

E-2011 do H i S h u trí tu Vi t Nam (VIPA) trao t ng

VietinBank vinh d nh n gi i th ng Doanh nghi p Vi t Nam Vàng n m

VietinBank nh n gi i th ng ‘Ngân hàng đ c đánh giá tích c c nh t trên

truy n thông c a công ty Media Tenor (Th y S )

2.1.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a VietinBank t n m 2007-2011:

B ng 2.1 : K t qu ho t đ ng kinh doanh VietinBank t n m 2007-2011

( VT: t đ ng)

STT Ch tiêu 2007 2008 2009 2010 2011

1 T ng tài s n 166.113 193.950 243.785 367.712 460.604

2 T ng v n huy đ ng 151.459 174.905 220.591 339.699 420.212

3 L i nhu n tr c thu 1.529 2.436 3.373 4.638 8.392

(Ngu n báo cáo th ng niên VietinBank t n m 2007-2011)

Bi u đ 2.1: K t qu ho t đ ng kinh doanh VietinBank t n m 2007-2011

a V n huy đ ng:

- V i m ng l i chi nhánh r ng kh p toàn qu c, s n ph m ti n g i ngày càng đa

d ng, đem l i nhi u ti n ích cho ng i g i ti n, t ng ngu n v n huy đ ng c a VietinBank luôn t ng tr ng qua các n m

- Qua s li u t b ng 2.1 ta th y n m 2008, trong b i c nh c nh tranh gay g t gi a các ngân hàng th ng m i v ti n g i t khách hàng đ đ m b o ngu n v n và thanh kho n, VietinBank v n đ t m c t ng tr ng t t v ngu n v n Ngu n v n huy đ ng n m 2008 là 174.905 t đ ng t ng 15,6% so v i n m 2007 N m 2009,

t ng ngu n v n huy đ ng là 220.591 t đ ng, t ng 26,1% so v i n m 2008 N m

2010 t c đ t ng cao đ n 54% so v i n m 2009 và n m 2011 là 24% và đ t 103%

so v i ch tiêu c a đ i h i c đông đ ra Nh v y, sau 5 n m, t ng v n huy đ ng

c a VietinBank đã t ng g n 2,5 l n t 151.459 t đ ng n m 2007 lên đ n đ n 420.212 t đ ng n m 2011 Trong th i bu i l m phát đang m c 2 con s , đ ng

ti n ngày càng b m t giá, thêm vào đó VietinBank đang trong giai đo n chuy n giao t th i k ngân hàng qu c doanh sang c ph n hóa thì vi c gi v ng, không đ

gi m v n huy đ ng đã là m t vi c r t khó kh n còn vi c gia t ng v n huy đ ng l i còn khó h n nhi u l n i u này ch ng t uy tín c a VietinBank trong kho ng th i gian v a qua

h ng, phù h p v i trình đ phát tri n chung c a kinh t th gi i

c L i nhu n:

- L i nhu n tr c thu c a VietinBank n m 2011 t ng đáng k đ t 8.392 t đ ng

t ng 81% so v i n m 2010, t ng 149% so v i n m 2009, t ng g p h n 5,4 l n so

v i n m 2008 và đ t 165% k ho ch N m 2011, VietinBank đã có m t b c phát tri n v t b c, tr thành ngân hàng th ng m i l n th hai Vi t Nam

2.2 Th c tr ng r i ro trong thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank:

2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank

2.2.1.1 S phát tri n nghi p v thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank:

Ho t đ ng TTXNK luôn đ c đánh giá là th m nh c a VietinBank Uy tín

c a VietinBank trên tr ng qu c t ngày càng nâng cao, thông qua vi c các ngân hàng n c ngoài ch p nh n nh ng th tín d ng nh p kh u do VietinBank phát hành

có tr giá lên t i c tr m tri u USD, l a ch n VietinBank là ngân hàng xác nh n cho

nh ng th tín d ng nh p kh u do các Ngân hàng th ng m i khác t i Vi t Nam phát hành, phát hành b o lãnh cho các th b o lãnh đ i ng c a các ngân hàng n c ngoài v i giá tr và s món ngày càng t ng cao

Trong TTXNK, m c dù g p ph i s c nh tranh gay g t trên th tr ng VietinBank luôn gi v ng gia t ng th ph n doanh s TTXNK t 8,5% n m 2007

Xét v ch t l ng d ch v , h u h t các giao d ch TTXNK qua VietinBank

g n nh đ c x lý thông su t, nhanh chóng, chính xác và an toàn VietinBank là NHTM đ u tiên Vi t Nam đ a vào ho t đ ng c a S Giao D ch- Trung tâm x lý

t p trung thanh toán xu t nh p kh u theo tiêu chu n qu c t , t o đi u ki n ph c v

t t nh t v d ch v ngân hàng cho các doanh nghi p s n xu t kinh doanh xu t nh p

kh u trong c n c VietinBank luôn đ c các đ nh ch tài chính n c ngoài đánh giá cao v ch t l ng x lý giao d ch i u này đ c minh ch ng qua hàng lo t gi i

th ng mà Vietinbank đã đ c trao t ng trong ho t đ ng TTXNK Vào tháng

07/2010, SGD Vietinbank đã đ c ngân hàng Bank of NewYork, M trao gi i

th ng có t l giao d ch x lý t đ ng (STP) cao nh t

2.2.1.2 K t qu th c hi n nghi p v thanh toán xu t nh p kh u t i VietinBank:

2.2.1.2.1 Doanh s thanh toán xu t nh p kh u:

B ng 2.3 : Doanh s thanh toán XNK t n m 2007-2011 ( vt: t USD)

(Ngu n: Báo cáo thanh toán xu t nh p kh u VietinBank t n m 2007-2011)

Bi u đ 2.2: Doanh s thanh toán XNK VietinBank t n m 2007-2011

- T s li u b ng 2.3 ta th y doanh s TTXNK c a VietinBank n m 2008 đ t 11,27 t USD t ng 18,13 % (t ng đ ng 1,73 t USD) so n m 2007, n m 2009 doanh s TTXNK đ t 12,1 t USD t ng nh so v i n m 2008 là 830 tri u USD

t ng đ ng 7,36% Nguyên nhân doanh s n m 2009 t ng ít là do nh h ng t

cu c kh ng ho ng tài chính th gi i khi n các doanh nghi p Vi t Nam g p nhi u khó kh n ph i đ ng đ u v i nhi u áp l c t th tr ng trong và ngoài n c Tuy nhiên đ n n m 2011, doanh s thanh toán XNK t ng cao nh t trong giai đo n 2007 – 2011 v i t c đ t ng 63,11% t ng đ ng 21,04 t USD so v i n m 2010 Doanh

s thanh toán xu t nh p kh u đ u t ng d n qua các n m i u đó cho th y ho t

đ ng TTXNK ngày càng phát tri n VietinBank

ng th i, t b ng s li u trên, ta c ng có th th y s chênh l nh tình hình

ho t đ ng TTXNK gi a hàng nh p và hàng xu t Doanh s hàng nh p kh u luôn cao h n so v i doanh s hàng xu t kh u N m 2007 thanh toán nh p kh u đ t doanh thu 5,94 t USD, trong khi đó thanh toán xu t kh u ch đ t t ng doanh thu là 3,6 t USD n n m 2010, doanh s thanh toán nh p kh u đ t là 10,55 t USD nh ng thanh toán xu t kh u ch đ t 6,64 t USD Tuy nhiên đ n n m 2011, doanh s xu t

kh u t ng nhanh m c 89% so v i n m 2010, còn doanh s nh p kh u v n t ng so

v i n m 2010 là 46,8% Nguyên nhân t ng là do n m 2011 VietinBank đ y m nh

xu t kh u v i c ch thông thoáng, nâng cao ch t l ng d ch v nên đã có thêm m t

l ng khách hàng xu t đáng k làm đ y m nh doanh s thanh toán xu t kh u

t l thanh toán b ng phu ng th c chuy n ti n (TTR) r t cao chi m h n 45%, k