NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT NGÀNH CHẾ BIẾN THỰC PHẨM TRÊN SÀN HOSE.PDF

H Chí Minh HNX: Th tr ng ch ng khoán TP... T khóa: c u trúc tài chính, Ph ng pháp OLS, Mô hình FEM và Mô hình REM... Tuy nhiên, theo Thomas L.S và LeeAnn E... Tuy nhiên, FEM không có nh

L I C M N

L i đ u tiên tôi xin chân thành c m n Cô Tr n Th Thu Linh đã t n tình

h ng d n, ch b o, góp ý và đ ng viên tôi trong su t quá trình th c hi n lu n

Tôi xin cam đoan lu n v n “Phân tích các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài

chính c a các công ty niêm y t ngành ch bi n th c ph m trên sàn HOSE”, đ c

th c hi n d i s h ng d n c a PGS.TS Tr n Th Thùy Linh là công trình nghiên

c u nghiêm túc và đ c đ u t k l ng c a tôi Các s li u trong lu n v n là hoàn toàn trung th c và đáng tin c y

Tác gi

inh Th Thu Hi n

Trang

DANH M C B NG BI U VÀ HÌNH V i

DANH M C VI T T T ii

TÓM T T iii

CH NG 1: T NG QUAN V TÀI 1

1.1Gi i thi u 1

1.2 T ng quan các nghiên c u tr c đây 2

1.3 M c tiêu nghiên c u 3

1.4 i t ng, ph m vi và ph ng pháp nghiên c u 4

1.4.1 i t ng và ph m vinghiên c u 4

1.4.2 Ph ng pháp nghiên c u 4

1.5 i m m i c a đ tài 4

1.6 K t c u c a đ tài nghiên c u 5

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 6

2.1 Nh ng nghiên c u th c nghi m v c u trúc v n trên th gi i 6

2.1.1 Nghiên c u th c nghi m t i Anh 6

2.1.2 Nghiên c u th c nhi m t i Srilanka 7

2.1.3 Nghiên c u th c nghi m t i Pakistan 9

2.2.4 Nh ng nghiên c u th c nghi m khác trên th gi i 11

2.1.5 Nghiên c u th c nghi m t i Vi t Nam 12

2.2 Các nhân t nh h ng t i c u trúc tài chính 14

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 21

3.1 Ph ng pháp nghiên c u 21

3.1.1 Quy trình nghiên c u c u trúc tài chính 21

3.1.2 Mô hình nghiên c u 22

3.2 Ph ng pháp đ nh l ng 23

3.2.1 Ph ng pháp bình ph ng nh nh t thông th ng - OLS 24

3.2.2 Ph ng pháp mô hình tác đ ng c đ nh – FEM 24

3.2.3 Mô hình tác đ ng ng u nhiên – REM 25

M C L C

CH NG 4: K T QU KI M NH 27

4.1 Phân tích các t s đòn b y tài chính ngành Ch bi n th c ph m: 27

4.1.1 T l n trên v n ch s h u 27

4.1.2 Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng đòn b y tài chính 29

4.2 Ph ng pháp ki m đ nh mô hình 31

4.2.1 Ki m đ nh Hausman 31

4.2.2 Ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian 32

4.2.3 Ki m đ nhph ng pháp OLS và FEM 33

4.3 Xây d ng mô hình h i quy 33

4.3.1Phân tích th ng kê mô t 34

4.3.2 c l ng t ng th 35

4.3.3Ki m đ nh mô hình 36

4.3.4Ki m tra gi đ nh c a mô hình 40

4.4 K t qu h i quy 43

4.4.1 Tính thanh kho n(Liquidity) 45

4.4.2 T m ch n thu t kh u hao (NDTS) 46

4.4.3 Quy mô công ty (Size) 46

4.4.4 Tài s n h u hình (Tangible) 47

5.1 K t lu n 49

5.2 H n ch nghiên c u 50

5.3 H ng nghiên c u ti p theo 51

DANH M C B NG BI U VÀ HÌNH V

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

B ng 2.2K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

B ng 2.3 K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

B ng 2.4 K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

B ng 2.5 K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính

B ng 2.6Các gi thi t v m i t ng quan gi a đòn b y tài chính và các nhân t nh

B ng 4.5 Ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian

B ng 4.6 Mô t th ng kê c a bi n ph thu c và bi n đ c l p

B ng 4.7 K t qu ki m tra đa c ng tuy n

B ng 4.8 K t qu ki m tra t t ng quan nhi u c a mô hình

B ng 4.9 K t qu ki m tra ph ng sai nhi u thay đ i c a mô hình

B ng 4.10 K v ng và k t qu th c nghi m t ng quan gi a bi n ph thu c và bi n

đ c l p

B ng 4.11 T ng h p các nhân t tác đ ng đ n c u trúc tài chính ngành ch bi n

th c ph m niêm y t trên sàn HOSE

B ng 4.12 K t qu h i quy c a Tính thanh kho n

B ng 4.13 K t qu h i quy c a T m ch n thu t kh u hao

B ng 4.14 K t qu h i quy c a Quy mô công ty

B ng 4.15 K t qu h i quy c a Tài s n h u hình

DANH M C HÌNH V

Hình 4.1 Bi u đ đòn b y tài chính toàn ngành ch bi n th c ph m

Hình 4.2 Kh n ng sinh l i c a ngành ch bi n th c ph m

DANH M C VI T T T FEM: Mô hình nh h ng c đ nh (Fixed Effects Model)

REM: Mô hình nh h ng ng u nhiên (Random Effects Model)

OLS: Ordinal Least Square (Bình ph ng tuy n tính nh nh t)

CTV: C u trúc v n

CTTC: C u trúc tài tài chính

GROW: T ng tr ng công ty (Growth)

LIQ: Tính thanh kho n (Liquidity)

NDTS: T m ch n thu phi n (None-debt tax shields)

PROF: L i nhu n công ty (Profit)

RISK: R i ro kinh doanh (Operating Risk)

ROA: T su t sinh l i c a tài s n (Return on Total Asset)

ROE: T su t sinh l i c a v n ch s h u (Return on Equity)

SIZE: Quy mô doanh nghi p (Business Size)

TAX: Thu thu nh p doanh nghi p (corporate income tax)

TANG: Tài s n h u hình (tangible assets)

UNI: c đi m riêng c a s n ph m (Uniqueness)

HOSE: Th tr ng ch ng khoán TP H Chí Minh

HNX: Th tr ng ch ng khoán TP Hà N i

TÓM T T

h ng đ n c u trúc tài chính c a các Công ty ngành ch bi n th c ph m niêm y t

ng d ng theo nghiên c u c a Zehra Reimoo (2008), B.Prahalathan (2010),

t ng quan ng u nhiên Nghiên c u đã ch ra các nhân t nh h ng đ n c u trúc

ng c chi u v i n ng n h n

T khóa: c u trúc tài chính, Ph ng pháp OLS, Mô hình FEM và Mô hình REM

CH NG 1: T NG QUAN V TÀI

1.1 Gi i thi u

M t trong nh ng v n đ quan tr ng mà các nhà qu n tr tài chính doanh nghi p

r t quan tâm là nên xây d ng cho doanh nghi p mình m t c u trúc v n nh th nào.Trong đó, c u trúc tài chính là quan h t l gi a n và v n ch s h u nh m

ph c v cho quá trình tài tr c a doanh nghi p Xác đ nh c u trúc tài chính cho doanh nghi p là v n đ quan tr ng không ch đ i v i nhà qu n tr mà còn đ i v i các nhà ho t đ nh tài chính nh m xây d ng chính sách n tài tr h p lý nh t v a

đ m b o kh n ng thanh kho n v a t n d ng hi u ng tích c c c a đòn cân n nâng cao giá tr doanh nghi p ây c ng là m t đ tài thú v và không kém ph n ph c t p trong nghiên c u lý lu n l n trong áp d ng th c ti n

Trên th gi i, trong th p k v a qua đã xu t hi n nh ng nghiên c u v đ tài c u trúc v n và các nhân t nh h ng đ n c u trúc v n M t trong nh ng nghiên c u này là c a Zehra Reimoo (2008) nghiên c u các công ty niêm y t t i Anh, B.Prahalathan (2010) và Nadeem A.S và Z.Wang (2011) nghiên c u các nhân t

nh h ng đ n c u trúc v n ngành s n xu t ch t o niêm y t l n l t t i Srilanka và Pakistan Nhìn chung, đ i v i các n c phát tri n nh M , Nh t, EU… c ng nh các n c đang phát tri n nh Vi t Nam, v n đ áp d ng c u trúc tài chính và các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính doanh nghi p là m t v n đ đáng quan tâm, tuy nhiên k t qu nghiên c u th c nghi m th ng không đ ng nh t tùy theo

ph m vi nghiên c u và cách th c c l ng các bi n c bi t v n ch a có nghiên

c u nào nghiên c u v các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính ngành Ch bi n

th c ph m t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam; và c ng theo s li u tác gi thu

th p đ c t các báo cáo tài chính c a các công ty niêm y t ngành ch bi n th c

ph m thì đ n g n 78% là n ng n h n và còn l i là n dài h n trong kho n m c n

ph i tr Chính vì th , đ tài “Nghiên c u các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài

chính c a các công ty niêm y t ngành ch bi n th c ph m trên sàn HOSE” đã

đ c ch n đ th c hi n

1.2T ng quan các nghiên c u tr c đây

Các quy t đ nh liên quan đ n c u trúc tài chính là m t yêu c u b t bu c v i m i t

ch c kinh doanh.M t trong nh ng hình th c qu n lý kinh doanh t các công ty c a các nhà qu n tr là làm sao cho c c u tài chính c a công ty đ t t i đa hóa Tuy nhiên, t i đa hóa giá tr doanh nghi p c ng không ph i là m t công vi c d dàng b i

vì nó liên quan đ n vi c l a ch n n và v n c ph n nh m cân b ng gi a l i ích và chi phí khác nhau M t quy t đ nh tài chính sai có th d n đ n ki t qu tài chính và

cu i cùng là phá s n công ty M i quan h gi a c u trúc tài v n và giá tr doanh nghi p đã đ c nhi u nghiên c u th c hi n trong th i gian qua nh m giúp hi u

đ c m t s hành vi tài chính c a các công ty c ng nh trong vi c xác đ nh các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính

Theo lý thuy t tr t t phân h ng thì các công ty u tiên cho các hình th c tài chính khác nhau nh h ng đ n chi phí s d ng v n c a h M t công ty có nhu c u v tài chính thì đ u tiên s s d ng l i nhu n gi l i, sau đó là đ n gia t ng n và cu i cùng là phát hành c phi u ra bên ngoài Th t này ph n ánh m i quan h c a công

ty v i các nhà cung c p v n, thông tin b t cân x ng(Hall, Hutchinson và Michaelas, 1999)

Ph n l n các nghiên c u g n đây đã s d ng tài li u các y u t quy t đ nh c u trúc

v n c a các tác gi đã t p trung so sánh các nhân t qu c gia.Ví d , Rajan và Zingales (1995) đã phân tích các quy t đ nh tài chính c a các công ty công c a các

n c G-7; Booth et al(2001) phân tích c u trúc v n c a các doanh nghi p t i 10

n cphát tri n Deesomsak, Paudyal, Pesccetto (2004) góp ph n vào nghiên c u c u trúc v n b ng cách nghiên c u các y u t quy t đ nh c u trúc v n c a các công ty

ho t đ ng trong khu v c Châu Á Thái Bình D ng (Thái Lan, Malaysia Singapore

và Úc) và g n đây De Jong, Kabir và Nguy n (2008) phân tích vai trò c a các y u

t t ng công ty c th và t ng qu c gia c th trong vi c l a ch n đòn b y c a các công ty 42 qu c gia

Nghiên c u c a Maslis (1983) cho th y giá c phi u có t ng quan thu n (d ng)

v i m c đ tài tr , c ng nh là m i liên h gi a hi u qu ho t đ ng DN v i c c u

v n Trong kho ng t 0,23 đ n 0,45 là t l n hi u qu tác đ ng đ n hi u qu ho t

đ ng DN T i u hóa đ c t l này s có l i cho DN

Nghiên c u c a Wei Xu (2005) đã ch ra có m i liên h v ng ch c v hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p (đo l ng b ng ROE) v i c c u tài chính: (1) hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p có m i liên h cùng chi u v i t l n ; (2) khi t l n n m trong kho ng 24,52% t i 51,13% thì hi u qu ho t đ ng có m i quan h theo

ph ng trình b c hai và b c ba v i t l n

N m 2007, nghiên c u c a Margaritis v m i quan h gi a c c u v n và hi u qu

ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p cho th y hi u qu ho t đ ng kinh doanh

Câu h i nghiên c u:

 Nh ng nhân t nào s tác đ ng đ n c u trúc tài chính c a công ty nh m làm

t ng thu nh p cho các ch s h u, gia t ng giá tr công ty?

 Nh ng nhân t này có m c đ tác đ ng nh th nào đ n quy t đ nh tài tr

c a công ty (t l đòn b y c a công ty) trong đi u ki n kinh t Vi t Nam?

 Các công ty ngành ch bi n th c ph m nên quan tâm đ n nh ng nhân t nào

và v i m c đ bao nhiêu trong quy t đ nh c u trúc tài chính?

Ph ng pháp nghiên c u c a đ tài s d ng k t h p phân tích đ nh tính và đ nh

l ng Dùng mô hình h i qui ki m đ nh các nhân t nh đ n c u trúc tài chính, qua

đó đ th y đ c nh ng nhân t nào nh h ng đ n c u trúc tài chính, m c đ nh

h ng nh th nào trên c s phân tích các k t qu nghiên c u c a các lý thuy t v

c u trúc tài chính và các nghiên c u th c nghi m đã th c hi n các c khác trên

đi u này s giúpcho các nhà qu n tr d a vào đi u ki n c th Ngành Ch bi n Th c

ph m Vi t Nam có thêm c s đ thi t l p m t c u tài chính t i u

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY

2.1Nh ng nghiên c u th c nghi m v c u trúc v n trên th gi i

V lý thuy t, c u trúc tài chính hi n đ i d a trên nh ng gi đ nh l n đ u tiên đ c

đ a ra b i Modigliani và Miller (1958).T đó, m t s lý thuy t v c u trúc tài chính

gi i thích cho s khác bi t trong vi c l a ch n c u trúc tài chính c a doanh nghi p

đ c phát tri n Trong đó, đáng chú ý nh t là 2 lý thuy t lý gi i thích m i quan h

gi a c u trúc tài chính và giá tr doanh nghi p, bao g m: lý thuy t v đánh đ i và lý thuy t v tr t t phân h ng

Tác gi s trình bày m t s k t qu nghiên c u liên quan đ n d li u c a các Công

ty Anh, Pakistan, Srilanka, m t s n c trên th gi i và t i Vi t Nam Ba n c

đ c ch n làm c s đ ti n hành nghiên c u sâu h n

2.1.1 Nghiên c u th c nghi m t i Anh

N m 2008, Zehra Reimoo th c hi n nghiên c u “Nh ng nhân t nh h ng đ n

c u trúc v n: nghiên c u t i n c Anh” Bài nghiên c u này ki m tra các nhân t mang tính ch t quy t đ nh đ n c u trúc v n c a 173 Công ty niêm y t trên sàn

ch ng khoán UK niêm y t t n m 1998-2007 c l ng b ng 3 mô hình: Ph ng pháp bình ph ng nh nh t (OLS), Mô hình nh h ng ng u nhiên (REM) và Mô hình nh h ng c đ nh (FEM) B ng các ph ng pháp ki m đ nh Hausman, Bresch và Pagan Lagragian đ ch n ra mô hình phù h p, cu i cùng tác gi đã s

d ng mô hình OLS cho bài nghiên c u

Theo bài nghiên c u, có ba bi n ph thu c bao g m T tr ng n ph i tr , T tr ng

n dài h n và T tr ng n ng n h n; b y bi n đ c l p tác đ ng đ n c u trúc v n: quy mô (Size), c h i t ng tr ng (Grow), t m ch n thu phi n (Ndts), l i nhu n (Profit), tài s n h u hình (Tang), kh n ng thanh kho n (Liquid), tính đ c

nh t(Uni)

Mô hình h i quy các nhân t nh h ng đ n đòn b y tài chính theo mô hình OLS:

DRit= 0 + 1Sizeit + 2Growit+ 3Ndtsit + 4Tangit+ 5Profitit+ 6Liquidit+ 7Uniit

+ it(2.1)

(Trong đó: i kí hi u là công ty, t ký hi u là th i gian)

K t qu nghiên c u ch ra đ i v i nh ng công ty l n mà c u trúc v n d a ch y u vào các kho n n dài h n thì c h i phát tri n s t l ngh ch v i m c đ vay

n Hi n nay, nh ng công ty Anh Qu c có kh n ng thanh kho n t t và có kh n ng sinh l i t ngu n v n n i t i c a nó đang có xu h ng s d ng nh ng kho n vay dài h n.Cu i cùng, vi c nghiên c u c ng ch ra r ng s d ng n nh m t công c

gi m thu c ng là m t trong nh ng y u t có nh h ng đ n c u trúc v n c a doanh nghi p

B ng 2.1 – K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

Y u t

nh

h ng

Grow Size Ndts Tang Profit Liquid Uni

Cách tính Doanh thu t - Doanh

thu t-1 /(T ng tài

s n t - T ng tài s n

t-1)

Log(Doanh thu)

Chi phí

kh u hao/T ng tài s n

Tài s n

c đ nh thu n/

T ng tài

s n

EBIT/

T ng tài s n

2.1.2 Nghiên c u th c nhi m t i Srilanka

V i m t cách nhìn khác, tác gi B.Prahalathan, Dept of Commerce & Financial Management, University of Kelaniya, SriLanka (2010) th c hi n nghiên c u: “Các nhân t c a c u trúc v n: Phân tích th c nhi m các công ty ngành s n xu t ch

Bài nghiên c u nh m đ t đ c s hi u bi t sâu s c h n v nh ng nhân t nh

h ng đ n c th ngành s n xu t ch tao Trong bài nghiên c u này, tác gi đã s

d ng s li u c a 17 Công ty s n xu t ch t o niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Colombo Srilanka trong giai đo n 2003-2007 và v i 5 nhân t đ thi t l p c u trúc v n cho các Công ty trên

Tác gi s d ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t OLS làm c s đ ki m đ nh cho bài nghiên c u và m t vài s a đ i đ gi i thích cho d li u b thi u khi l a ch n các công ty Bài nghiên c u bao g m ba bi n ph thu c: t l n dài h n, t l n

ng n h n và t ng n ph i tr ; và n m bi n đ c l p c ng đ v n (capital intensity: CAPINT), tài s n h u hình (tangibility: TANG), l i nhu n (profitility: PROF), quy

mô công ty (firm size: FSIZE), t m ch n thu t kh u hao (non-debt tax shield: NTDS) D a vào ba bi n ph thu c tác gi đã thi t l p ba mô hình đ đánh giá các nhân t c a c u trúc v n

LTDR = 0 + 1 CAPINT+ 2 TANG + 3 ATO + 4 PROF + 5 FSIZE + 6 NDTS + 7 CVA + (2.2)

STDR = 0 + 1 CAPINT+ 2 TANG + 3 ATO + 4 PROF + 5 FSIZE + 6 NDTS + 7 CVA + (2.3)

TDR = 0 + 1 CAPINT+ 2 TANG + 3 ATO + 4 PROF + 5 FSIZE + 6 NDTS + 7CVA + (2.4)

Trong đó:

0: h ng s : sai s

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7: h s h i quy c a các bi n

K t qu cho th y:

 V i t ng n : b n bi n gi i thích có ý ngh a th ng kê, ch riêng ngo i tr bi n

c ng đ v n S t ng quan c a b n bi n này v i bi n ph thu c thì phù

h p v i nh ng k v ng c a tác gi

 V i n dài h n - d a vào k t qu nghiên c u có ba bi n phù h p v i k

v ng: quy mô công ty và t m ch n thu t kh u hao ngh ch bi n v i n dài

h n; và tài s n h u hình nh h ng đ ng bi n v i bi n ph thu c

 V i n ng n h n: ba bi n gi i thích có ý ngh a th ng kê ó là: c ng đ

v n, quy mô công ty và l i nhu n có quan h ngh ch bi n v i n ng n h n

B ng 2.2 – K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

Thu nh p sau lãi vay

và thu /0.5/T ng tài

s n

Tài s n c đ nh thu n/ T ng tài

s n

EBIT/

T ng tài s n

empirical Analysis of Listed Manufacturing Companies in Colombo Stock Exchange Market in SriLanka”University of Kelaniya, SriLanka

2.1.3Nghiên c u th c nghi m t i Pakistan

K th a thành qu nghiên c u c aB.Prahalathan (2010), n m 2011Nadeem A.S& Z.Wang th c hi n nghiên c u “Các nhân t nh h ng d n c u trúc v n c a ngành

M c tiêu c a bài nghiên c u này là phát hi n các nhân t nh h ng đ n ngành công nghi p s n xu t t i Pakista.Tác gi c ng đã s d ng d li u c a các công ty niêm y t ngành s n xu t ch t o c a Pakistan trong th i k 2003-2007 g m 160 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Karachi

Ph ng pháp nghiên c u c a nhóm tác gi này là s d ng d li u b ng t c là k t

h p d li u chéo và d li u th i gian c tính kh n ng nh h ng c a các bi n

gi i thích lên đòn b y tài chính, nhóm tác gi đ s d ng ba mô hình OLS, FEM và REM Sau đó tác gi c ng đã s d ng ki m đ nh Hausman (1978) đ tìm ra mô hình phù h p nh t: mô hình FEM hay REM Ba mô hình c tính – OLS, FEM và REM l n l t nh sau:

DRit= 0 + 1PROFit + 2SIZEit+ 3NDTSit + 4TANGit+ 5GROWit+ 6EVOLit +

Tài s n h u hình c a công ty (Tang), t ng tr ng công ty (Grow), thu nh p c a

công ty (Evol), tính thanh kho n c a công ty (Liq)

0: h s t do 1 - 7: h s h i quy các bi n

µit: sai s c a công ty i t i th i gian t it: sai s ng u nhiên

B ng 2.3 – K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

Chi phí

kh u hao/T ng tài s n

Tài s n c

đ nh thu n/

T ng tài

s n

Doanh thu ( t)

- Doanh thu ( t-1) /(T ng tài

s n t - T ng tài

s n t-1

Chênh

l ch gi a thu nh p

tr c thu , lãi vay,

kh u hao/T ng tài s n bình quân

empirical study of firm in manufacturing industry of Pakistan", Managerial Finance,

Vol 37 Iss: 2 pp 117 – 133

K t qu nghiên c u cho th y các nhân t L i nhu n và Kh n ng thanh kho n t ng quan nghch chi u v i t l n Còn quy mô công ty thì t l thu n v i t l n òn

b y tài chính c ng ngh ch chi u v i Bi n đ ng thu nh p phù h p v i n n t ng lý thuy t đánh đ i Bên c nh đó, Tài s n h u hình t ng quan cùng chi u v i t l n

là đi u hi n nhiên

Tóm l i, k t qu c a bài nghiên c u này phù h p v i lý thuy t đánh đ i, lý thuy t

tr t t phân h ng, chi phí đ i di n t mô hình c u trúc v n nh m đ a ra các quy t

đ nh tài chính t t h n cho các công ty Pakistan

2.2.4 Nh ng nghiên c u th c nghi m khác trên th gi i

M t s các nghiên c u g n đây trong b i c nh các y u t nh h ng đ n c u trúc tài

v n t p trung vào d li u qu c t đã m r ng quy mô c a các b ng ch ng th c nghi m h tr các b ng ch ng th c nghi m c a nghiên c u này, m t s bài nghiên c u đã đ c l a ch n:

Theo nghiên c u c a Deesomsak, Pauyal và Descetto (2004) ki m tra các y u t quy t đ nh c c u v n cho các n c trong khu v c Châu Á Thái Bình D ng (Thái Lan, Malaysia, Singapore và Úc).Tóm l i, h đã cho th y đòn b y n có tác đ ng tích c c liên quan đ n quy mô doanh nghi p và c h i phát tri n; còn lá ch n thu

t kh u hao và tính thanh kho n có tác đ ng ng c l i.H n n a, h c ng nh n th y

r ng quy t đ nh c c u v n không là y u t duy nh t cho đ c tr ng riêng c a công

ty, nh ngc ng b nh h ng b i qu n tr c a doanh nghi p c th , c c u pháp lý và môi tr ng th ch c a các n c mà công ty ho t đ ng

De Jong, Kabir và Nguy n (2008) ki m tra d li u c a 42 qu c gia b ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t M c tiêu chính c a nghiên c u c a h là phân tích vai trò c a các nhân t c th c a qu c gia trong vi c xác đ nh c c u v n c a công ty Nhìn chung, k t qu nghiên c u cho th y các y u t công ty tác đ ng lên đòn b y là khác nhau gi a các n c, trong khi các nghiên c u tr c kia m c nhiên th a nh n

s tác đ ng c a y u t lên c c u v n c a các n c là nh nhau

Thomas L Sporleder and LeeAnn E Moss (2001) xác đ nh c u trúc v n c a ngành

ch bi n th c ph m c a các công ty đ i chúng t i M K t qu nghiên c u nh m h

tr quan tr ng cho chìa khóa kinh t trong quy t đ nh c u trúc v n ngành ch bi n

th c ph m t i M M t khác tác gi c ng ch ra l i nhu n công ty, quy mô, tài s n

và t ng tr ng có ý ngh a quan tr ng trong xác đ nh c u trúc v n ngành ch bi n

th c ph m t i M

2.1.5 Nghiên c u th c nghi m t i Vi t Nam

K th a các nghiên c u th c nghiêm các n c trên th gi i, t i Vi t Nam c ng đã

có nhi u nghiên c u th c hi n, tác gi l a ch n hai bài nghiên c u có nhi u c s phù h p v i m c tiêu nghiên c u c a lu n v n:

 Nghiên c u c a tác gi Tr n ình Khôi Nguyên (2006)

N m 2006, tác gi Tr n ình Khôi Nguyên th c hi n nghiên c u “C u trúc v n t i

công ty có n ng n h n không v t quá 41,98% và n dài h n là 1,93%

M c tiêu c a bài nghiên c u là xác đ nh các nhân t chính nh h ng t i c u trúc

v n cho các doanh nghi p v a và nh (SEMs) t i Vi t Nam c bi t, nghiên cúu này bi n ph thu c bao g m T ng n , N ng n h n và N ng n h n khác, theo tác

gi thì các công ty SEMs Vi t Nam ch y u là n ng n h n nên không s d ng vào mô hình Và g m 8 bi n đ c l p t ng tr ng (Grow), r i ro công ty (Risk), quy

mô công ty (Size), quan h ngân hàng (Business relation bank: Brb), tài s n h u hình (Tang), l i nhu n (Prof), v n ch s h u (Owner Ship: OS), m ng l i truy n thanh (Network: NW)

B ng 2.4 - K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTV

Risk Grow Size Brb Tang Prof OS NW

K t qu nghiên c u đã ch ra ho t đ ng tài chính c a các SEMs ch y u là n ph i

n c là r t nhi u khi xác đ nh các nhân t nh h ng đ n đòn b y n m c dù là tài

chi phí đ i di n và ki t qu tài chính có th gi i thích đ c m i quan h gi a tài

 Nghiên c u c a tác gi Bùi Phan Nhã Khanh (2012)

K th a nghiên c u c a Tr n ình Khôi Nguyên (2006), tác gi ti n hành nghiên

c u “Nghiên c u các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính doanh nghi p ngành

các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính có vai trò s ng còn trong công tác

qu n tr tài chính doanh nghi p

Nghiên c u này phân tích c ba y u t tác đ ng: t ng n (TEV), n dài h n (LTEV)

và n ng n h n (STEV) Tác gi s d ng n m bi n đ nh l฀ ng nh m xác đ nh m c

đ nh h ng c a các bi n đó lên đòn b y bao g m: t su t sinh l i c a doanh nghi p (ROA), qui mô c a doanh nghi p (SIZE), t tr ng tài s n c đ nh h u hình trong t ng tài s n (TANG), kh n ng thanh kho n (LIQ), t c đ t ng tr ng (GRO) Tác gi s d ng d li u b ng: mô hình nh h ng c đ nh (FEM), mô hình tác đ ng

ng u nhiên (REM), mô hình OLS theo ph ng pháp bình ph ng bé nh t B ng

ki m đ nh Hausman đ l a ch n mô hình FEM và REM; ki m đ nh T-test và F-test tính h s R2

và h s hi u ch nh đo l ng m c đ phù h p c a mô hình Cu i cùng tác gi đã ch n mô hình FEM đ th hi n nh h ng c a các nhân t đ n c u trúc tài chính c a doanh nghi p

Mô hình h i quy th hi n nh h ng c a các nhân t đ n c u trúc tài chính doanh nghi p:Yit = C i + 1 X01 it + 2 X4 it + 3 X7 it + 4 X08 it + 5 X09 it +u it

B ng 2.5 - K t qu nghiên c u h i quy các nhân t nh h ng đ n CTTC

ROA SIZE TANG GROW LIQ

Trong t ng quan v i nh ng nghiên c u tr c đây, nghiên c u này c ng góp ph n

gi i thích rõ h n v chính sách tài tr c a doanh nghi p ch t o c ng nh nh ng nhân t nh h ng đ n chính sách đó ng th i, nghiên c u xác đ nh các nhân t

nh h ng có th góp ph n t o ti n đ cho vi c xác đ nh c u trúc v n t i u

2.2 Các nhân t nh h ng t i c u trúc tài chính

V th c nghi m, nhi u nghiên c u đã đ c ti n hành đ xác đ nh các nhân t nh

h ng đ n c u trúc tài chính c a doanh nghi p, bao g m: l i nhu n, t ng tr ng

c a doanh nghi p, r i ro kinh doanh, qui mô c a doanh nghi p… Tuy nhiên, chi u

h ng tác đ ng c a các nhân t này đ n c u trúc tài chính là không hoàn toàn gi ng nhau trong các nghiên c u tr c đây Trong ph n ti p theo, các gi thi t v xu

h ng tác đ ng c a các nhân t này s đ c xây d ng trên c s lý thuy t và phân tích các đi u ki n th c t c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

T nh ng nghiên c u th c nghi m trên th gi i cho th y tùy theo m c đích nghiên

c u và cách ti p c n khác nhau, các nhà nghiên c u đã ch n l a các bi n gi i thích khác nhau đ gi i thích khác nhau trong xây d ng mô hình Trong bài nghiên c u

c a tác gi , các bi n gi i thích đ c xây d ng d a trên c s lý thuy t c u trúc v n,

c u trúc tài chính và nghiên c u th c nghi m c a Zehra Reimoo (2008), B.Prahalathan (2010), Nadeem A.S và Z.Wang (2011)

Các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính trong bài nghiên c u c a tác gi g m:

 Tính thanh kho n (Liquidity)

Các công ty có t l thanh kho n cao có th s d ng nhi u n vay do doanh nghi p

có th tr các kho n n vay ng n h n khi đ n h n Nh v y, tính thanh kho n c a doanh nghi p có quan h t l thu n (+) v i đòn b y tài chính

Theo lý thuy t đánh đ i, Công ty có tính thanh kho n cao nên vay n nhi u h n do

nh ng Công ty này có đ kh n ng đáp ng đ c các ngh a v h p đ ng v th i gian,

do v y có quan h t l thu n v i đòn b y tài chính Bùi Phan Nhã Khanh (2012) Tuy nhiên, theo lý thuy t tr t t phân h ng cho r ng doanh nghi p có nhi u tài s n thanh kho n có th s d ng các tài s n này tài tr cho các kho n đ u t c a mình

Do v y, tính thanh kho n c a doanh nghi p l i có quan h t l ngh ch v i đòn b y tài chính M t vài các nghiên c u tr c đây c ng phù h p v i lý thuy t tr t t phân

h ng Zehra Reimoo(2008), Nadeem A.S và Z.Wang (2011)

V y gi thi t đ t ra: tính thanh kho n có t ng quan (+) ho c (-) đ i v i đòn

b y tài chính

 T ng tr ng công ty (Growth)

Theo lý thuy t đánh đ i c u trúc v n cho r ng, các doanh nghi p có c h i t ng

tr ng cao th ng là các doanh nghi p có t tr ng tài s n vô hình cao Do đ c thù

là tài s n vô hình nên các doanh nghi p này th ng không có tài s n đ đ m b o các kho n vay

M t khác, v i doanh nghi p có t c đ t ng tr ng cao h n, các c đông th ng có nhi u l a ch n đ i v i quy t đ nh đ u t , chi phí đ i di n các doanh nghi p

Nh ng chi phí này r t đáng k , và n u nh v y các doanh nghi p t ng tr ng cao

v i nhi u d án sinh l i th ng d a vào v n ch s h u nhi u h n n vay Nghiên

c u th c nghi m c a Zehra Reimoo(2008)cho r ng c h i t ng tr ng có quan h nghch chi u v i đòn b y tài chính

Tuy nhiên theo lý thuy t tr t t phân h ng cho r ng c h i t ng tr ng có quan h thu n v i đòn b y tài chínhNadeem A.S và Z.Wang (2011) Khi các doanh nghi p

có c h i t ng tr ng cao thì các ngu n v n n i b u tiên s d ng tr c, n u v n

ch a đ thì m i s d ng đ n n

V y gi thi t đ t ra: c h i t ng tr ng có t ng quan (+) ho c (-) đ i v i đòn

b y tài chính

 T m ch n thu t kh u hao (None-debt tax shields)

T m ch n thu phi n khi s d ng đòn b y tài chính có th gi m hay th m chí là b

đi khi báo cáo tài chính thu nh p th p hay gi m m nh DeAngele và Masulis (1980) cho r ng t m ch n thu phi n có th thay th cho t m ch n thu do s d ng n vay

Nh ng nghiên c u th c nghi m:Zehra Reimoo(2008), Nadeem A.S và Z.Wang (2011) cho th y m i quan h ngh ch chi u nh ng ít đáng k m i quan h gi a lá

ch n thu phi n và các đòn b y tài chính

V y gi thi t đ t ra: T m ch n thu phi n có t ng quan (-) đ i v i đòn b y tài chính

 L i nhu n Công ty (Profit)

Lý thuy t đánh đ i cho th y m t m i quan h thu n chi u gi a l i nhu n và đòn

b y vì l i nhu n cao thúc đ y vi c s d ng các kho n n và cung c p m t s khuy n khích cho các công ty t n d ng các l i ích c a lá ch n thu trên các kho n thanh toán lãi su t

Lý thuy t tr t t phân h ng cho r ng các công ty thích s d ng các v n n i b t o ra khi có s n và ch n n vay tài chính bên ngoài khi c n thi t Nh v y, lý thuy t này cho th y m t m i quan h ng c chi u gi a l i nhu n và đòn b y tài chính M t s nghiên c u th c nghi m c ng đã thông báo m t m i quan h ng c chi u gi a l i nhu n và đòn b y Nadeem A.S và Z.Wang (2011), Huang & Song (2006), B.Prahalathan (2010)

V y gi thi t đ t ra: L i nhu n có t ng quan (+) ho c (-) đ i v i đòn b y tài chính

v n , nh ng công ty s d ng nhi u lao đ ng nh là m t nhân t chính trong s n

xu t thì có m c n th p khi các y u t khác không thay đ i, B.Prahalathan (2010)

M t khác, theo nh ng lý l truy n th ng thì yêu c u v m t tài chính c a các công

ty l n th ng có m c c ng đ v n l n cho n dài h n

V y gi thi t đ t ra: C ng đ v n có t ng quan (+) v i t ng n và n ng n

h n và (-) đ i v i n dài h n

 Quy mô công ty (Size)

Theo lý thuy t đánh đ i, quy mô doanh nghi p có m i quan h t l thu n (+) n vay, b i vì các doanh nghi p l n th ng có r i ro phá s n th p và chi phí phá s n th p Theo Jean J.Chen (2003), các doanh nghi p l n th ng s d ng n dài h n nhi u

h n trong khi các doanh nghi p nh ch y u s d ng n vay ng n h n Ngoài ra, các doanh nghi p l n th ng đa d ng hóa l nh v c ho t đ ng và có dòng ti n n

đ nh h n, kh n ng phá s n c ng bé so v i các doanh nghi p nh Nh ng đ c tính trên d n đ n quy mô có quan h cùng chi u v i đòn b y tài chính K t lu n này phù

h p v i nh ng nghiên c u khác: A.Shah và T.Hjjazj (2004), Zehra Reimoo(2008)

và g n đây nh t là Nadeem A.S và Z.Wang (2011)c ng đã cho th y quy mô doanh nghi p và đòn b y tài chính tài chính có m i quan h t l thu n (+)

V y gi thi t đ t ra: quy mô công ty có t ng quan (+)đ i v i đòn b y tài chính

 Tài s n h u hình (Assets tangibility)

Theo lý thuy t đánh đ i, các doanh nghi p có t tr ng tài s n h u hình l n, doanh nghi p s s d ng nhi u n h n các doanh nghi p có t tr ng tài s n vô hình cao vì các ch n th ng đòi h i ph i có th ch p cho các kho n vay

Các doanh nghi p không có tài s n th ch p s có chi phí cao khi s d ng n đ tài

tr Do v y, m t t l tài s n h u hình cao s có t su t n cao

Các k t qu nghiên c u đã đ ng thu n m i quan h gi a tài s n h u hình và đòn

b y tài chính nh nghiên c u c a Zehra Reimoo(2008) và B.Prahalathan (2010),

đ ng tình v i k t qu tài s n h u hình có m i quan h t l thu n v i đòn b y tài chính các n c đang phát tri n có Tugba Bas (2009), Abe De Jong (2008)

V y gi thi t đ t ra: Tài s n h u hình có t ng quan (+) đ i v i đòn b y tài chính

 c đi m riêng c a s n ph m (Uniqueness)

Khi m t doanh nghi p r i vào tình tr ng phá s n, n u nh là s n ph m t n kho c a doanh nghi p có tính đ c đáo riêng mà khó có th tìm ki m trên th tr ng thì giá tr

s n ph m thu h i sau thanh lý ít hay nói cách khác là th tr ng th c p có tính c nh tranh cho hàng t n kho và các thi t b s n xu t c a doanh nghi p có th không d n

đ n các ch n h n ch cho vay Do đó các doanh nghi p có các s n ph m đ c đáo

th ng có đòn b y tài chính th p i u này c ng đ c kh ng đ nh qua k t qu nghiên c u c a Zehra Reimoo(2008) Tuy nhiên, theo Thomas L.S và LeeAnn E M (2001) thì đòn b y tài chính s có quan h cùng chi u v i nhân t đ c đi m riêng

c a s n ph m

V y gi thi t đ t ra: đ c đi m riêng c a s n ph m có t ng quan (+) ho c (-)

đ i v i đòn b y tài chính

K T LU N CH NG 2

Ch ng 2 gi i thi u t ng quan nghiên c u c a đ tài bao g m nh ng n i dung sau:

 Th nh t: Tác gi đ a ra chi ti t ba nghiên c u th c nghi m tr c đây ba

n c Anh, Pakistan và Srilanka làm c s nghiên c u cho lu n v n

 Th hai: s l c v k t qu các nghiên c u khác trên th gi i và t i Vi t Nam

nh m làm k t qu so sánh v m i t ng quan gi a các bi n đ c l p và c u trúc tài chính ngành ch bi n th c ph m c a Vi t Nam

 Th ba: Xác đ nh các nhân t tác đ ng đ n c u trúc v n c a các doanh nghi p

ngành ch bi n th c ph m Vi t Nam nh là tính thanh kho n, t ng tr ng công ty,

t m ch n thu t kh u hao, l i nhu n công ty, c ng đ v n, qui mô doanh nghi p, tài s n c đ nh, đ c đi m riêng c a s n ph m Các nhân t này s đ c phân tích và

ch n l c đ đ a vào mô hình ki m đ nh các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính c a các công ty niêm y t ngành ch bi n th c ph m t i Vi t Nam

B ng 2.6 - Các gi thi t v m i t ng quan gi a đòn b y tài chính và các nhân t nh h ng

Gi thi t Các nhân t tác đ ng đ n đòn b y tài chính

- Nadeem A.S và Z.Wang (2011)

Zehra Reimoo (2008) và B.Prahalathan (2011)

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 Ph ng pháp nghiên c u

V b n ch t, khi nghiên c u các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính, có ngh a

là công ty đang đ ng tr c s l a ch n hình th c tài tr n nh th nào đ t i đa hóa giá tr doanh nghi p M c dù đã có nhi u nghiên c u th c nghi m h n 50 n m qua, tuy nhiên, ph ng pháp nghiên c u c b n c a c u trúc tài chính có nhi u cách khác nhau và không nh t quán

c b t ngu n t bài nghiên c u c a tác gi Zehra Reimoo(2008), đi m m u ch t trong nghiên c u này là phân tích b ng cách s d ng c tính ph ng pháp bình

ph ng nh nh t thông th ng (OLS), tác đ ng c đ nh (FEM) và tác đ ng ng u nhiên (REM) ó là nghiên c u v đ nh l ng, ngoài ra, bài nghiên c u còn k t h p

s d ng thêm phân tích đ nh tính đ th y đ c gi a k t qu đ nh l ng và đ nh tính

có quan h nh th nào nh m giúp cho bài nghiên c u ch t ch và sâu s c h n

3.1.1 Quy trình nghiên c u c u trúc tài chính

 B c 1: Mô t d li u

Hi n nay có 43 công ty ngành ch bi n th c ph m đang niêm y t trên sàn HOSE trong giai đo n t 2007-2011, có 2 tiêu chí quan tr ng đ ch n l a các Công ty ngành ch bi n th c ph m Tr c tiên, ch các công ty niêm y t công khai giao d ch trên sàn ch ng khoán HOSE đ c ch n trong các d li u m u Cu i cùng, đ xây

d ng m t d li u cân b ng, các công ty có m t vài l i s li u b t k c a các bi n

c n thi t đ tính toán các bi n gi i thích không bao g m trong t p d li u

Ngu n s li u v báo cáo tài chính c a các công ty trong m u nghiên c u đ c l y

t trang web có uy tín: C ng thông tin d li u tài chính – ch ng khoán Vi t Nam (cafef.vn) và Công ty Ch ng khoán ACB (www.acbs.com.vn)

B c 2: X lý d li u

Các công th c tính ch tiêu tài chính đ c s d ng đ làm các bi n đ a vào mô hình

đ c trình bày chi ti t Ph l c 1.S li u m i công ty đ c x lý rên ph n m m Microsoft Excel ng d ng ph n m m Eviews 5.1 đ tính toán cho bài nghiên c u

B c 3: Quy trình đ nhl ng

 Ph ng pháp đ nh l ng: bài nghiên c u có ba ph ng pháp nghiên c u đó

là bình ph ng nh nh t thông th ng (OLS), tác đ ng c đ nh (FEM) và tác đ ng

ng u nhiên (REM) B ng cách s d ng ki m đ nh Hausman và Breusch - Pagan Lagrangian đ l a ch n ra mô hình phù h p nh t cho bài nghiên c u

Xây d ng mô hình h i quy: Khi mô hình đã đ c l a ch n thì xây d ng mô

hình h i quy t ng th theo ph ng pháp đó

B c 4: K t qu ki m đ nh: Nh m đ a ra đ c k t qu t ng đ i chính xác

các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính và nh h ng nh th nào thì c n th c

hi n các ki m đ nh cho mô hình c a bài nghiên c u và trình bày theo cách th c c a kinh t l ng C th :

 Ki m đ nh mô hình: nh m lo i tr d n các bi n không phù h p đ a vào mô hình:

- Ki m đ nh gi thi t h s h i quy

- Ki m đ nh th a bi n

- Ki m đ nh s phù h p c a mô hình

 Ki m đ nh gi đ nh c a mô hình: Khi ki m đ nh mô hình xong, tác gi đã

l a ch n đ c các bi n phù h p cho mô hình, và ti p t c th c hi n ki m tra các gi

đ nh c a mô hình nh m đ a ra m t hình phù h p nh t G m các b c:

- Ki m tra đa c ng tuy n

- Ki m tra ph ng sai nhi u thay đ i

- Ki m tra t ng quan nhi u thay đ i

B c 5:Gi i thích k t qu và k t lu n

V ch ra đ c m i t ng quan gi a các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính

3.1.2Mô hình nghiên c u

Mô hình s d ng trong bài nghiên c u này d a vào mô hình nghiên c u c a các tác

gi Zehra Reimoo (2008), Nadeem A.S và Z.Wang (2010):

Mô hình 1: Ph ng pháp bình ph ng bé nh t OLS

DRit= 1+ 2Capint2i + 3Grow3i + 4Liq4i + 5Ndts5i+ 6Prof6i + 6Size7i+ 8Tang8i

+ 9Uni9i+ it

Mô hình 2: Mô hình tác đ ng c đ nh FEM

DRit= 1+ 2Capint2i + 3Grow3i + 4Liq4i + 5Ndts5i+ 6Prof6i + 6Size7i+ 8Tang8i

+ 9Uni9i+ µit

Mô hình 3: Mô hình tác đ ng ng u nhiên REM

DRit = 1+ 2Capint2i + 3Grow3i + 4Liq4i + 5Ndts5i+ 6Prof6i + 6Size7i+ 8Tang8i

th ng (OLS), tác đ ng c đ nh (FEM) và tác đ ng ng u nhiên (REM)

Có nhi u thu n l i khi s d ng d li u b ng.Th nh t, nó ki m soát đ c tính không đ ng nh t c a các cá nhân công ty Ví d , d li u b ng ch ra r ng các các công ty không đ ng nh t t chu i th i gian hay d li u chéo c a bài nghiên c u n u không đ c ki m soát thì s d n đ n r i ro k t qu c a bài nghiên c u thi u tính đ i

di n Th hai, d li u b ng đ a ra nhi u d li u thông tin h n, đ bi n thiên h n, ít

c ng tuy n gi a các bi n, s l ng các thông tin có th thay đ i m t cách đ c l p

v i nhau và hi u qu h n.Nói cách khác, chu i th i gian thì s giúp x y ra hi n

t ng ít đa công tuy n h n gi a các bi n

H n n a, d li u b ng có kh n ng phát hi n và đo l ng hi u qu h n d li u chéo

và chu i th i gian thu n túy

Ngoài nh ng thu n l i trên, d li u b ng v n t n t i m t s h n ch ó là thi t k t

và thu th p d li u, bi n d ng c a l i đo l ng và l a ch n bi n Tuy có m t s

nh c đi m nh ng v n hi u qu h n khi s d ng phân tích b ng d li u chéo và chu i th i gian

Có ba mô hình đ c s d ng: bình ph ng nh nh t thông th ng (OLS), tác đ ng

c đ nh (FEM) và tác đ ng ng u nhiên (REM) M i mô hình có m t h n ch nh t

đ nh.Vì v y, d li u c a bài nghiên c u đ c ki m tra b ng c ba mô hình

3.2 1 Ph ng pháp bình ph ng nh nh t thông th ng - OLS

Các nghiên c u th c nghi m (v v n đ các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính) tr c đây s d ng nhi u mô bình ph ng nh nh t thông th ng đ ki m nghi m các gi thi t v m i t ng quan gi a t l đòn b y tài chính và các nhân t

đ c cho là có tác đ ng đ n n

V n đ c b n c a d li u b ng là sai s ng u nhiên  trong mô hình h i quy:

Yit = 1= Xit + i

Mô hình h i quy b qua b n ch t c a d li u b ng và x lý sai s m t cách quá

t ng t và đ c l p khi phân b b t cân x ng đ n m c không t ng quan v i X Do

đó, tác gi có th t p h p t t c các d li u và áp d ng mô hình OLS Tuy nhiên, k t

qu thu đ c có nh ng h n ch và l i ph c t p khi x lý mô hình, ví d nh là hi p

ph ng sai không đ ng nh t và t ng quan chu i trong b ng tính Tuy nhiên, mô hình OLS l i đ c th ng xuyên áp d ng trong th c t

: h s góc đ i v i nhân t X

uit : ph n d

Mô hình trên đã thêm vào ch s i cho h s ch n “c” đ phân bi t h s ch n c a

t ng doanh nghi p khác nhau có th khác nhau, s khác bi t này có th do đ c đi m khác nhau c a t ng doanh nghi p ho c do s khác nhau trong chính sách qu n lý,

ho t đ ng c a doanh nghi p

3.2.3 Mô hình tác đ ng ng u nhiên – REM

i m khác bi t gi a mô hình nh h ng ng u nhiên và mô hình nh h ng c đ nh

đ c th hi n s bi n đ ng gi a các Công ty.N u s bi n đ ng gi a các Công ty

có t ng quan đ n bi n đ c l p - bi n gi i thích trong mô hình nh h ng c đ nh thì trong mô hình nh h ng ng u nhiên s bi n đ ng gi a các Công ty đ c gi s

là ng u nhiên và không t ng quan đ n các bi n gi i thích

Chính vì v y, n u s khác bi t gi a các Công ty có nh h ng đ n bi n ph thu c thì REM s thích h p h n so v i FEM Trong đó, ph n d c a m i Công ty (không

t ng quan v i bi n gi i thích) đ c xem là m t bi n gi i thích m i

Ý t ng c b n c a mô hình nh h ng ng u nhiên c ng b t đ u t mô hình:

Y it = C 1i + X it + u it

Thay vì trong mô hình trên, C1i là c đ nh thì trong REM có gi đ nh r ng nó là m t

bi n ng u nhiên v i trung bình là C1 và giá tr h s ch n đ c mô t nh sau:

C i = C 1 + i (i=1, ,n)

i : Sai s ng u nhiên có trung bình b ng 0 và ph ng sai là

Thay vào mô hình ta có:

Nhìn chung mô hình FEM hay REM t t h n cho nghiên c u ph thu c vào gi đ nh

có hay không s t ng quan gi a i và các bi n gi i thích X N u gi đ nh r ng không t ng quan thì REM phù h p h n, và ng c l i.Tuy th trong ph n h i quy, nghiên c u s l n l t đi qua c ba mô hình là OLS, FEM và REM đ ch n mô hình thích nh t

Trong ch ng này là ph ng pháp nghiên c u bao g m mô t d li u, mô hình nghiên c u và các b c ki m đ nh các nhân t đ a vào mô hình nh m giúp các doanh nghi p ngành ch bi n th c ph mVi t Nam xây d ng c c u tài chính h p lý

và phù h p

Nh chúng ta đã bi t, n có vai trò là ngu n v n tài tr quan tr ng trong c u trúc

v n c a doanh nghi p.Quan tr ng đây không ph i là n luôn làm cho ngu n

v nd i dào, t o đi u ki n cho vi c th c hi n các chi n l c kinh doanh mà b i vì

n có tác đ ng hai m t đ n vi c t i đa hóa l i nhu n cho các ch s h u.Quy t đ nh

c u trúc tài chính luôn là m t trong nh ng quy t đ nh quan tr ng và khó kh n c a các giám đ c tài chính.M t quy t đ nh c u trúc tài chínhđúng đ n có th khuy ch

đ i đ c l i nhu n cho các ch s h u.Ng c l i, n u doanh nghi p vay n mà s

d ng ngu n vay không hi u qu thì s làm cho l i nhu n c a doanh nghi p gi m

m nh Sau đây là nh ng phântích v tình hình c u trúc tài chính c a các doanh nghi p th c ph m trên sàn HOSE

4.1.1T l n trên v n ch s h u

Hi n t i, ngành ch bi n th c ph m có 43 công ty ngành ch bi n th c ph m niêm

y t trên sàn HOSE bao g m nh ng công ty ho t đ ng v l nh v c mía đ ng, ch

bi n h i s n, đ u ng… Ho t đ ng kinh doanh c a ngành ch bi n th c ph m tùy thu c r t nhi u vào nhu c u c a ng i tiêu dùng, di n bi n giá c trên th tr ng trong n c… r t quan tr ng vì vòng quay ngày s d ng c a nh ng ngành hàng này

là t ng đ i nhanh

S li u b ng 4.1 cho th y t ng ngu n v n s n xu t kinh doanh c a các công ty niêm

y t ngành ch bi n th c ph m liên t c gia t ng qua các n m T ng v n s n xu t kinh doanh c a ngành n m 2007 đ t m c 28,155 t đ ng thì đ n n m 2011 đ t m c 66.335 M c v n bình quân trên m t doanh nghi p liên t c t ng, t m c 22% n m

2008 và n m 2010 v t lên đ n 27% Quy mô v n gia t ng góp ph n c i thi n n ng

l c tài chính đ i v i doanh nghi p khi môi tr ng kinh doanh ngày càng có nhi u

c h i và thách th c m i c ng nh áp l c c nh tranh càng gay g t h n

Do áp l c c nh tranh ngày càng t ng, đòi h i các doanh nghi p không ng ng m

r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh và đ u t m i nên qui mô t ng v n t ng nhanh

h n t c đ t ng c a v n ch s h u H n n a, trong nh ng n m tr l i đây th

tr฀ ng ch ng khoán Vi t Nam g p nhi u khó kh n do nh h ng c a cu c kh ng

ho ng tài chính toàn c u nên vi c huy đ ng v n t ngu n v n c ph n s b h n

ch Nên xu h ng chung là ch tiêu v n ch s h u/t ng ngu n v n có xu h ng

Qua b ng 4.2 ta th y n m 2007 t l n ng n h n/V n ch s h u là 40% trong khi

n dài h n/V n ch s h u ch chi m 8%; đ n n m 2011 thì tình hình này v n ch a

đ c c i thi n đáng k khi mà t tr ng n trong v n ch s h u là 89% nh ng n

ng n h n chi m đ n 79% trong v n ch s h u, nh v y,ngành ch bi n th c ph m

v n còn ph thu c r t nhi u vào v n ng n h n, cho th y h u h t các kho n vay là

ng n h n nh m b sung cho nhu c u tài s n l u đ ng c a doanh nghi p i u này

nói lên s không b n v ng trong c c u v n.M c dù đây là nh ng công ty th c

ph m nên vòng quay v n t ngđ i nhanh.Tuy nhiên, vi c duy trì m t c u trúc v n thiên v n ng n h n quá nhi u c ng s làm cho r i ro chi tr các kho n vay trong

t ng lai l n

Hình 4.1- Bi u đ đòn b y tài chính toàn ngành ch bi n th c ph m

Nh chúng ta th y, các công ty này đã s d ng n khá nhi u nh ng đi u này ch a nói lên đ c r ng h đang t n d ng t t lá ch n thu B i vì các doanh nghi p này

h u h t ch s d ng n ng n h n đ b sung cho v n l u đ ng

Còn ngu n v n vay dài h n đ đ u t vào tài s n c đ nh là r t ít.M t khác, đi u này

r t phù h p v i lo i hình kinh doanh s n xu t ngành ch bi n th c ph m, vì ngành này là ngành chuyên s n xu t ra m t hàng tiêu dùng thi t y u cho con ng i, và chu

k s n xu t kinh doanh và vòng quay v n ng n ngày, do v y mà nhu c u vay v n

th ng b sung v n l u đ ng đ mua nguyên v t li u đ u vào cho các công ty

4.1.2Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng đòn b y tài chính

Hi u qu s n xu t kinh doanh c a các các công ty niêm y t ngành ch bi n th c

ph m có xu h฀ ng t ng qua các n m So v i các ngành kinh doanh trên th tr฀ ng

ch ng khoán thì dù đ u ra c a các doanh nghi p ngành th c ph m, nhu y u ph m nói chung ch u nh h ng c a l m phát, giá nguyên v t li u đ u vào t ng cao nh ng nhóm ngành này v n ho t đ ng t ng đ i n đ nh, đ t doanh thu và l i nhu n kh quan B c sang n m 2012, v i d báo không m y tích c c c a n n kinh t , nhi u

DN trong ngành v n đ t k ho ch kinh doanh v i m c t ng tr ng khá

 T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

ây là ch tiêu r t quan tr ng, đánh giá đ c kh n ng sinh l i c a v n ch s

h u.Ch tiêu này ch ra r ng m t đ ng v n c a c đông b ra và tích lu đ c (có

th l i nhu n gi l i) t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu

Hi n nay, các công ty trong ngành Ch bi n th c ph m h u h t đ u là nh ng công

ty đang trong giai đo n t ng tr ng nên r t c n m t l ng v n l n c bi t trong

th i k h i nh p v i n n kinh t th gi i, nhu c u v n càng tr nên c p bách đ m

r ng s n xu t kinh doanh, c i ti n ch t l ng s n ph m b ng nh ng công ngh , máy móc thi t b hi n đ i.M c dù các công ty này đang s d ng ngu n v n ch s h u

r t hi u qu nh ng đi u đó không có ngh a là h nên huy đ ng v n b ng ngu n v n

- Ki m đ nh Breusch - Pagan Lagrangian: ki m tra gi a ph ng phápOLS và REM

- Ki m đ nh Hausman: ki m tra gi a mô hình FEM và REM

- Không c n ki m tra gi a FEM và OLS vì k t qu c a FEM t đ ng t o ra k t qu

ki m tra (Zehra Reimoo, 2008)

Mô hình 1: Ph ng pháp bình ph ng bé nh t OLS

DRit= 1+ 2Capint2i + 3Grow3i + 4Liq4i + 5Ndts5i+ 6Prof6i + 6Size7i+ 8Tang8i

+ 9Uni9i+ it

Mô hình 2: Mô hình tác đ ng c đ nh FEM

DRit= 1+ 2Capint2i + 3Grow3i + 4Liq4i + 5Ndts5i+ 6Prof6i + 6Size7i+ 8Tang8i

+ 9Uni9i+ µit

Mô hình 3: Mô hình tác đ ng ng u nhiên REM

DRit = 1+ 2Capint2i + 3Grow3i + 4Liq4i + 5Ndts5i+ 6Prof6i + 6Size7i+ 8Tang8i

+ 9Uni9i+ it +µit

4.2.1 Ki m đ nh Hausman

Ki m đ nh Hausman đ c s d ng ki m tra so sánh gi a mô hình FEM và REM (Zehra Reimoo, 2008 và Jean J.Chen 2003, Nadeem A.S và Z.Wang2011).Mô hìnhREM gi thi t r ng không có t ng quan gi a nh ng y u t ng u nhiên đ c thù

và k t qu h i quy thì gi đ nh Cov(u_i; X) = 0 Tuy nhiên, FEM không có nh ng

gi đ nh này và cho r ng không t ng quan c a REM là không kh thi l a ch n

mô hình, ta xây d ng gi thi t sau:

Gi thi t H0: P-value <5% (ch n mô hình FEM)

H1: P-value >5% (ch n mô hình REM)

T b ng 4.4, mô hìnhFEM thì t t h n REM vì giá tr P-value < =0.05 t ng bi n

ph thu c và do đó vi c phân tích s d a trên mô hìnhFEM Theo Zehra Reimoo (2008) c ng đã so sánh mô hìnhFEM và REM b ng ki m đ nh Hausman, k t qu

cu i cùng c ng s phân tích d a trên mô hìnhFEM

4.2.2 Ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian

c th c hi n so sánh gi a ph ng phápOLS và REM K t qu ki m tra cho ra value và p-value < 0.05 ng ý r ng ph ng phápREM là phù h p (Zehra Reimoo, 2008) l a ch n ph ng pháp, ta xây d ng gi thi t sau:

p-Gi thi t H0: P-value <5% (ch n mô hìnhREM)

H1: P-value >5% (ch n ph ng phápOLS)

K t qu c a ki m đ nh Hausman nh sau:

B ng 4.5 - Ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian

Bi n ph thu c Chi Prob>Chi2

TLEV 0.708082 0.700910

LTLEV 0.951028 0.952266

STLEV 0.638177 0.646619

Ngu n: Ph l c b ng 2.4 - 2.6

K t qu ki m tra nh n th y r ng ph ng phápOLS thì h u hi u h n REM M c tiêu

c a bài nghiên c u thì là ki m đ nh các nhân t nh h ng đ n c u trúc tài chính

b ng ph ng phápOLS.Vì v y, ki m đ nh Hausman là m t ki m tra quan tr ng, d a trên k t qu s cung c p cho tác gi m t mô hình phù h p đ so sánh v i k t qu

c a ph ng phápOLS (Zehra Reimoo 2008 và Nadeem A.S và Z.Wang2011)