LÊ TH LANH TP... Giá tr trung bình theo ngành ..... Vì nh ng công ty trong nh ng ngành khác nhau có tính ch t ho t đ ng khác nhau... Hay nói cách khác các công ty trong m u thu th p là
Trang 1
N QU N TR V N LUÂN CHUY N CÁC CÔNG TY PHI TÀI CHÍNH NIÊM Y T T I VI T NAM
TP H Chí Minh – N mă2012
Trang 2
N QU N TR V N LUÂN CHUY N CÁC CÔNG TY PHI TÀI CHÍNH NIÊM Y T T I VI T NAM
Mã s : 60.34.02.01
Ng iăh ng d n khoa h c: PGS.TS LÊ TH LANH
TP H Chí Minh – N mă2012
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n “TÁC NG C A NH NG C TệNH CÔNG TY N
QU N TR V N LUÂN CHUY N CÁC CÔNG TY PHI TÀI CHÍNH NIÊM Y T
T I VI T NAM” là k t qu nghiên c u c a b n thân Các s li u và n i dung trong bài
nghiên c u là trung th c theo danh m c tài li u tham kh o
Tác gi
Trang 4L I C Măă N
Tr c h t, tôi xin trân tr ng c m n PGS.TS Lê Th Lanh đã h ng d n và đ ng viên tôi
th c hi n lu n v n này
Tôi xin trân tr ng c m n quý th y cô tr ng i h c kinh t thành ph H Chí Minh đã
truy n đ t ki n th c và kinh nghi m quý báu cho tôi
Và cu i cùng, tôi xin trân tr ng c m n gia đình, b n bè, c quan là ngu n đ ng viên giúp
tôi hoàn thành lu n v n này
Tác gi
Trang 5M C L C
L i cam đoan i
L i c m n ii
M c l c iii
Danh m c t vi t t t v
Danh m c b ng vi
Danh m c hình vi
Danh m c ph l c vii
Tóm t t viii
Ch ngă1.ăGi i thi u 1
Ch ngă2.ăT ng quan v qu n tr v n luân chuy n và các nghiên c u tr căđơyăcó liên quan 3
2.1 T ng quan v qu n tr v n luân chuy n 3
2.1.1 Qu n tr v n luân chuy n 3
2.1.2 ánh giá qu n tr v n luân chuy n 6
2.1.3 Qu n tr v n luân chuy n hi u qu 12
2.2 Các nghiên c u tr c đây v qu n tr v n luân chuy n 16
2.2.1 Qu n tr v n luân chuy n tác đ ng đ n kh n ng sinh l i công ty 16
2.2.2 Tác đ ng c a các nhân t khác đ n qu n tr v n luân chuy n 17
2.3 Các nghiên c u tr c đây v tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty đ n qu n tr v n luân chuy n 18
2.3.1 Kh n ng sinh l i 19
2.3.2 Dòng ti n ho t đ ng 19
2.3.3 Quy mô công ty 20
2.3.4 T c đ t ng tr ng doanh thu 20
2.3.5 T l thanh toán hi n th i và t l thanh toán nhanh 21
Trang 62.3.6 T l n 21
2.3.7 Y u t ngành 22
2.3.8 Y u t th i gian 23
Ch ngă3.ăPh ngăphápănghiên c u 24
3.1 D li u nghiên c u 24
3.2 Gi thi t nghiên c u 25
3.3 Mô hình nghiên c u 25
3.3.1 Bi n ph thu c 25
3.3.2 Bi n đ c l p 26
3.4 Quy trình phân tích d li u 28
3.4.1 Th ng kê mô t 28
3.4.2 Phân tích t ng quan 28
3.4.3 Phân tích h i quy 29
Ch ngă4.ăK t qu nghiên c u 30
4.1 K t qu nghiên c u 30
4.1.1 Th ng kê mô t 30
4.1.2 Ma tr n t ng quan 34
4.1.3 K t qu h i quy 36
4.2 Phân tích k t qu nghiên c u 42
4.2.1 Chu k chuy n đ i ti n m t 42
4.2.2 Nh ng đ c tính công ty 43
Ch ng 5 K t lu n và khuy n ngh 48
Tài li u tham kh o 52
Ph l c
Trang 7DANH M C T VI T T T
AP (Average number of days accounts payable): S ngày trung bình kho n ph i tr
AR (Average number of days accounts receivable): S ngày trung bình kho n ph i thu
HOSE (Hochiminh Stock Exchange): S giao d ch ch ng khoán thành ph
(lo i tr tác đ ng quy mô)
Trang 8DANH M C HÌNH
Hình 2.1 Chu k v n luân chuy n 5
Hình 2.2 Chu k kinh doanh 9
Hình 2.3 Chu k chuy n đ i ti n m t 13
DANH M C B NG B ng 4.1 Th ng kê mô t 30
B ng 4.2 Giá tr trung bình theo n m 32
B ng 4.3 Giá tr trung bình theo ngành 32
B ng 4.4 Ma tr n t ng quan 34
B ng 4.5 K t qu h i quy bi n ph thu c chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) 37
B ng 4.6 Tóm t t k t qu ki m đ nh các gi thi t 38
B ng 4.7 K t qu h i quy các thành ph n c a chu k chuy n đ i ti n m t 39
B ng 4.8 K t qu h i quy CCC và các thành ph n c a nó k t h p y u t th i gian 40
B ng 4.9 K t qu h i quy CCC và các thành ph n c a nó k t h p y u t ngành 41
Trang 9DANH M C PH L C
Ph l c 1 Danh sách công ty trong m u nghiên c u PL1
Ph l c 2 T ng h p d li u các công ty trong m u nghiên c u PL5
Ph l c 9 K t qu h i quy bi n ph thu c CCC v i 6 bi n đ c l p (lo i bi n CR) PL22
Ph l c 10 K t qu h i quy bi n ph thu c AR v i 6 bi n đ c l p (lo i bi n CR) PL23
Ph l c 11 K t qu h i quy bi n ph thu c INV v i 6 bi n đ c l p (lo i bi n CR) PL24
Ph l c 12 K t qu h i quy bi n ph thu c AP v i 6 bi n đ c l p (lo i bi n CR) PL25
K t qu h i quy bi n ph thu c CCC và các thành ph n c a nó k t h p y u t th i
gian (Ph l c 13 - 16)
Ph l c 13 K t qu h i quy bi n ph thu c CCC k t h p v i y u t th i gian PL26
Ph l c 14 K t qu h i quy bi n ph thu c AR k t h p v i y u t th i gian PL27
Ph l c 15 K t qu h i quy bi n ph thu c INV k t h p y u t th i gian PL28
Ph l c 16 K t qu h i quy bi n ph thu c AP k t h p v i y u t th i gian PL29
Trang 10TÓM T T
Lu n v n này nghiên c u v tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty đ n qu n tr v n luân
chuy n Tác gi s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng đ ki m đ nh m i quan h
gi a nh ng đ c tính công ty và chu k chuy n đ i ti n m t, th c đo v qu n tr v n luân
chuy n, c a các công ty phi tài chính niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
Nh ng đ c tính công ty mà tác gi nghiên c u trong bài này bao g m kh n ng sinh l i,
dòng ti n ho t đ ng, quy mô công ty, t c đ t ng tr ng doanh thu, t l thanh toán hi n
th i, t l thanh toán nhanh và t l n M u nghiên c u v i 137 công ty phi tài chính niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán thành ph H Chi Minh (HOSE) và s giao d ch
ch ng khoán Hà N i (HNX) trong kho ng th i gian t n m 2008 đ n n m 2011, t o
thành 548 quan sát
K t qu phân tích h i quy b i ch ra m i quan h ngh ch bi n có ý ngh a th ng kê c a b n
đ c tính công ty là kh n ng sinh l i, dòng ti n ho t đ ng, t c đ t ng tr ng doanh thu
và t l n v i chu k chuy n đ i ti n m t Trong khi đó, ch a th k t lu n v m i quan
h c a các đ c tính còn l i (quy mô công ty, t l thanh toán hi n th i và t l thanh toán
nhanh) v i qu n tr v n luân chuy n
Ngoài ra, tác gi còn s d ng các bi n gi đ đi u tra nh h ng c a y u t th i gian và
y u t ngành đ n qu n tr v n luân chuy n K t qu h i quy cho th y y u t th i gian theo
n m ch a có tác đ ng rõ r t đ i v i vi c qu n tr v n luân chuy n i v i y u t ngành,
k t qu h i quy cho th y chu k chuy n đ i ti n m t có m i quan h đ i v i ba ngành:
ngành công ngh thông tin, ngành d ch v và ngành n ng l ng
Trang 11CH NGă1
GI I THI U
N n kinh t th gi i đang bi n đ ng không ng ng Trong giai đo n phát tri n bùng n v
khoa h c k thu t cùng v i c nh tranh toàn c u ngày càng kh c li t nh hi n nay thì vi c
t ch c, qu n lý ho t đ ng c a công ty sao cho hi u qu càng là thách th c l n đ i v i
các nhà qu n tr Ngoài nh ng quy t đ nh tài chính mang tính dài h n luôn là m i quan
tâm c a các nhà qu n tr nh ngân sách v n và c u trúc v n thì vi c qu n tr tài chính
ng n h n c th là qu n tr v n luân chuy n c ng đóng vai trò quan tr ng cho s t n t i và
phát tri n c a m t công ty
Th t v y, khi kinh t suy thoái khi n các công ty ph i đ i m t v i nh ng bi n đ ng th
tr ng, ch ng h n nh chi phí t ng cao và tín d ng h n ch h n t các ngân hàng, t đó
đ y các công ty đ n r i ro cao h n Tr c nh ng thách th c này thì v n đ đ t ra là c n tìm cách khác đ ki m ti n, duy trì dòng ti n ho t đ ng Vì v y, các công ty ph i t p trung
c i thi n và t i u hóa ho t đ ng t chính n i l c c a b n thân c th nh qu n tr v n
luân chuy n hi u qu đ gi i phóng v n (Rimo và Panbunyuen, 2010) Thông qua th c
đo tiêu bi u là chu k chuy n đ i ti n m t, qu n tr v n luân chuy n h p lý, hi u qu s tác đ ng tích c c đ n kh n ng thanh toán b ng ti n m t và kh n ng sinh l i c a công ty
Và m t đi u c n l u ý r ng ngay c khi m t công ty có ti m l c phát tri n v i các c h i
đ u t có kh n ng sinh l i cao nh ng l i qu n tr v n luân chuy n kém c i, m t kh n ng
thanh toán, không th c hi n đ c các ngh a v n ng n h n thì công ty đó v n có th th t
b i Vì v y nghiên c u v qu n tr v n luân chuy n tr thành m t v n đ h p d n và c n
thi t trong nghiên c u v tài chính và kinh t
Ph n l n nh ng nghiên c u th c nghi m v qu n tr v n luân chuy n tr c đây trên th
gi i th ng t p trung nghiên c u tác đ ng c a qu n tr v n luân chuy n đ n kh n ng
sinh l i c a công ty (Jose và c ng s , 1996; Shin và Soenen, 1998; Deloof, 2003;
Lazaridis và Tryfonidis, 2006; Mathuva, 2010…) Th y đ c t m quan tr ng c a qu n tr
v n luân chuy n, m t s bài nghiên c u g n đây đã quan tâm h n đ n vi c phân tích nh
Trang 12h ng c a các nhân t khác đ i v i qu n tr v n luân chuy n, ch ng h n nh Rimo và
Panbunyuen (2010), Valipour và c ng s (2012) Các k t qu nghiên c u này đã cung c p
b ng ch ng v m t s nh ng nhân t có tác đ ng đ n qu n tr v n luân chuy n là kh
n ng sinh l i, dòng ti n ho t đ ng, quy mô công ty, t c đ t ng tr ng doanh thu và t l
n Nh ng bài nghiên c u đó mu n kh ng đ nh r ng ngoài kh n ng sinh l i tác đ ng đ n
qu n tr v n luân chuy n còn có các nhân t khác ch y u là các nhân t thu c nh ng đ c
tính v tài chính c a công ty ây là v n đ đ t ra đ tác gi th c hi n lu n v n c a mình
Nh v y:
M c tiêu c a lu năv n: nghiên c u tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty đ n qu n tr v n
luân chuy n
Ph m vi nghiên c u: các công ty phi tài chính niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t
Nam trong giai đo n t n m 2008 đ n n m 2011
đ t đ c m c tiêu, lu n v n s t p trung tr l i câu h i: Nh ng đ c tính công ty có
m i quan h nh th nào đ n qu n tr v n luân chuy n? Và li u y u t th i gian và y u t
Trang 13CH NGă2
T NG QUAN V QU N TR V N LUÂN CHUY N
VÀ CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂYăCịăLIÊNăQUAN
Ch ng này trình bày t ng quan lý thuy t, các nghiên c u tr c đây v qu n tr v n luân
chuy n và xây d ng các gi thi t N i dung chính c a ph n lý thuy t bàn lu n v chu k chuy n đ i ti n m t đ c dùng làm th c đo trong vi c qu n tr v n luân chuy n mà tác
gi s d ng trong toàn bài lu n v n c ng nh các thành ph n c a nó là s ngày trung bình
kho n ph i thu (AR), s ngày trung bình hàng t n kho (INV) và s ngày trung bình kho n
ph i tr (AP) Trên c s lý thuy t, tác gi ti p t c trình bày m t s k t qu t các nghiên
c u th c nghi m tr c đây Cu i cùng, ch ng này s bàn v nh ng đ c tính công ty, nh
h ng c a chúng đ n vi c qu n tr v n luân chuy n d a vào các nghiên c u tr c đây và
t đó phát tri n thành các gi thi t s đ c ki m đ nh trong n i dung ch ng 4
2.1 T ng quan v qu n tr v n luân chuy n
2.1.1 Qu n tr v n luân chuy n
2.1.1.1 Các khái ni m
Khái ni m qu n tr v n luân chuy n đ c bi t đ n nhi u h n vì ngày càng nhi u các nhà
qu n tr b t đ u nh n th y nh ng l i ích t vi c qu n tr t t v n luân chuy n Tr c tiên,
c n nói v v n luân chuy n Maness và Zietlow đ nh ngh a v n luân chuy n nh sau: “ ó
là chênh l ch gi a tài s n ng n h n và n ng n h n” (Maness và Zietlow, 2005) Sau khi
tìm hi u các ngu n tài li u khác nhau v v n luân chuy n, thì đ nh ngh a t Maness và Zietlow đ c xem là t ng quát và đ c s d ng ph bi n ây c ng là đ nh ngh a mà tác
gi s s d ng khi đ c p đ n v n luân chuy n trong bài lu n v n này Ti p theo là khái
ni m qu n tr v n luân chuy n, Jeng-Ren và c ng s cho r ng: “ ây là vi c qu n tr
ngu n v n trong ng n h n c a các công ty” (Jeng-Ren và c ng s , 2006) Ngu n v n
ng n h n đây đ c p đ n là tài s n ng n h n và n ng n h n Theo đó, tác gi s s d ng
đ nh ngh a c a Jeng-Ren và c ng s v qu n tr v n luân chuy n trong bài lu n v n này
Trang 142.1.1.2 Qu n tr v n luân chuy n
Qu n tr v n luân chuy n liên quan đ n vi c các công ty qu n tr ngu n v n ng n h n c a
h Ngu n v n ng n h n liên quan đ n v n mà nh ng công ty s d ng trong ho t đ ng
hàng ngày và ngu n v n này th hi n qua tài s n ng n h n và n ng n h n c a nh ng
công ty đó Qu n lý t t v n luân chuy n s thúc đ y công ty gia t ng kh n ng thanh toán
b ng ti n m t, kh n ng sinh l i và giá tr c a các c đông (Jeng-Ren và c ng s , 2006)
Tài s n ng n h n bao g m v n d i d ng ti n m t, nh ng kho n đ u t tài chính ng n
h n, hàng t n kho, các kho n ph i thu và nh ng tài s n ng n h n khác Tài s n ng n h n
có th đ c đ nh ngh a là nh ng tài s n s d ng trong ho t đ ng hàng ngày c a công ty
nh m mang l i cho công ty l ng ti n m t trong kho ng th i gian không quá m t n m
(Tr n Ng c Th và c ng s , 2007)
N ng n h n g m có nh ng kho n vay ng n h n, nh ng kho n n ph i tr nhà cung c p, các kho n thu ph i n p nhà n c và nh ng kho n n ng n h n khác (Tr n Ng c Th và
c ng s , 2007) N ng n h n giúp công ty huy đ ng v n t bên ngoài và nó đ c bi t quan
tr ng đ i v i các công ty nh th ng g p khó kh n trong vi c vay m n dài h n (Rimo
Hình bên d i cho th y, nhu c u v n luân chuy n bao g m v n huy đ ng t c đông và
trái ch Công ty s d ng ngu n v n này d i d ng ti n m t đ đ u t vào nguyên v t
li u đáp ng nhu c u ho t đ ng s n xu t c a mình N u nh ng nhà cung c p đ a ra chính
sách tín d ng, thì ngu n nguyên v t li u đã mua đ c tài tr ban đ u b i nhà cung c p cho đ n khi công ty thanh toán Nh ng kho n tín d ng t ngân hàng và nhà n c c ng có
th giúp công ty đáp ng nh ng kho n chi phí đi u hành nh chi phí nhân công và chi phí
s n xu t chung (Pass và Pike, 2007)
Trang 15Hình 2.1 Chu k v n luân chuy n
Ngu n: Pass và Pike (2007)
Khi ngu n nguyên v t li u đã mua đ c đ a vào quá trình s n xu t và t o ra thành ph m,
m t m t kho ng th i gian đ nh ng s n ph m này đ c tiêu th và thu ti n L ng ti n
m t có đ c t vi c bán hàng đ c s d ng đ tr n , tài tr cho các kho n đ u t m i và
chi tr c t c cho c đông T đây, m t chu k m i l i ti p t c (Pass và Pike, 2007)
2.1.1.3 V n luân chuy năd ngăvàăơm
Chênh l ch gi a tài s n ng n h n và n ng n h n hình thành nên v n luân chuy n và ch tiêu này ph n ánh vi c nh ng công ty m nh có th hoàn thành nh ng cam k t trong ng n
h n Th t đáng khen cho các công ty n u h luôn k p th i ng phó đ c nh ng tình hu ng
Chi phí nhân công
Tín d ng t Ngân hàng và
Trang 16tài chính c p bách c trong đi u ki n thu n l i và th m chí là đi u ki n x u mà tr c đây
h ch a có kinh nghi m v ki t qu tài chính (Maness và Zietlow, 2005)
Nh ng công ty v i v n luân chuy n d ng ngh a là có tài s n ng n h n nhi u h n n
ng n h n và có th s d ng ph n th ng d t tài s n ng n h n đ hoàn thành nh ng cam
k t v tài chính và ngh a v đ i v i c đông Ph n chênh l ch d ng này là m t y u t r t
quan tr ng cho vi c duy trì s phát tri n c a b t k m t công ty nào (Rimo và Panbunyuen, 2010) M t tích c c khi có v n luân chuy n d ng đã rõ ràng, nh ng c ng
có v n đ c n xem xét và th ng x y ra khi nh ng công ty có m c đ v n khá cao n m
nh ng tài s n ng n h n S v n b t đ ng này không th giúp công ty gia t ng giá tr c ng
nh th c hi n nh ng d án đ u t m i ti m n ng nh m mang l i thu nh p cao h n cho
công ty (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Ng c l i, n u n ng n h n v t quá tài s n ng n h n, thì v n luân chuy n s âm i u này có ngh a là công ty đó không đ v n đ trang tr i cho nh ng kho n n ng n h n a
s các công ty s r i vào tình tr ng khó kh n khi v n luân chuy n b âm và đây là lúc mà
nh ng công ty có ti m l c trong t ng lai v n có th s phá s n n u h không tích c c
qu n lý v n luân chuy n m t cách hi u qu Kh n ng sinh l i cao nh ng không đ đ
khi n công ty thành công b i vì qu n lý t t v n luân chuy n c ng r t quan tr ng M t cách đ tránh tình tr ng phá s n trong nh ng tình hu ng ng t nghèo này là các công ty có
th vay m n thêm ho c bán b t tài s n ng n h n đ có ngu n trang tr i (Maness và
Zietlow, 2005)
Nh m t o đi u ki n thu n l i trong quá trình đánh giá vi c qu n tr v n luân chuy n, các
nhà qu n tr s d ng nhi u ch tiêu khác nhau đ đo l ng, đánh giá M t trong nh ng ch tiêu đ c s d ng ph bi n hi n nay là chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) và đây là th c
đo mà tác gi ch n s d ng trong bài nghiên c u này Nh ng n i dung ti p theo s đ c p
đ n nh ng th c đo qu n tr v n luân chuy n có th dùng bao g m c chu k chuy n đ i
ti n m t
2.1.2 ánhăgiá qu n tr v n luân chuy n
Trang 17Có ba khái ni m khác nhau đ c dùng làm th c đo đ đánh giá vi c qu n tr v n luân
chuy n mà các công ty có th l a ch n d a vào chính sách v n luân chuy n c a h Ba khái ni m đó là kh n ng thanh toán (solvency), kh n ng thanh toán b ng ti n m t
(liquidity) và kh n ng linh ho t tài chính (financial flexibility), t t c chúng b tác đ ng
b i vi c các công ty l a ch n th c hi n nh ng chính sách v v n luân chuy n
C th nh , m t công ty có kh n ng thanh toán s có nhi u tài s n ng n h n h n n ng n
h n Hai th c đo tiêu bi u v kh n ng thanh toán là t l thanh toán hi n th i và v n
luân chuy n đo l ng m i quan h gi a tài s n ng n h n và n ng n h n đ đánh giá kh
n ng công ty thanh toán các kho n n ng n h n đây, v n luân chuy n đ c đ nh ngh a
là “chênh l ch gi a tài s n ng n h n và n ng n h n”, nó là th c đo mang tính tuy t đ i
ph n ánh các công ty th c hi n nh ng cam k t ng n h n t t nh th nào B i vì đây là
th c đo tuy t đ i, nên s không phù h p khi dùng nó đ so sánh gi a các công ty có quy
mô khác nhau Maness và Zietlow đ ng tình v i nh n đ nh c a Shulman và Cox v h n
ch này c a v n luân chuy n ây là th c đo không hi u qu khi k t h p tài s n ng n
h n và n ng n h n v i nh ng chi n l c tài chính và ho t đ ng Shulman và Cox cho
r ng vi c k t h p chi n l c tài chính và ho t đ ng s khi n th c đo này t o nên b c tranh không hoàn toàn đúng v kh n ng thanh toán b ng ti n m t c a công ty kh c
ph c đi u này, Shulman và Cox đã tách bi t chi n l c ho t đ ng và chi n l c tài chính
thành hai khái ni m m i, đó là kh n ng thanh toán b ng ti n m t và kh n ng linh ho t
tài chính Theo cách này, vi c đo l ng mang l i giá tr h p lý h n (Maness và Zietlow,
2005)
Th c đo v kh n ng thanh toán b ng ti n m t th ng là dòng ti n ho t đ ng, kh n ng
chuy n đ i ti n m t và chu k chuy n đ i ti n m t Th c đo đ u tiên, dòng ti n ho t
đ ng là ch tiêu đ c tính toán và l y t báo cáo l u chuy n ti n t c a công ty Th c đo
này hi u qu khi so sánh nhi u n m h n là ch m t n m B i vì k t qu m t n m có th
gây hi u l m v nh ng bi n đ ng có th x y ra trên th tr ng ho c nh ng tình hu ng b t
th ng ph n ánh qua th c đo này Ví d , nh ng bi n đ ng c a th tr ng và nh ng công
ty m i thành l p có dòng ti n ho t đ ng âm trong m t ho c hai n m tuy nhiên trong tình
Trang 18hu ng này, dòng ti n âm không ph i là d u hi u quá báo đ ng b i vì công ty có th k
v ng vi c ph c h i tr l i trong t ng lai g n Th c đo th hai, kh n ng chuy n đ i ti n
m t, là phân s gi a dòng ti n ho t đ ng và doanh thu Th c đo này cung c p m t t l
ph n tr m cho th y công ty qu n lý vi c chuy n t doanh thu thành ti n nhanh nh th
nào T l ph n tr m cao cho th y cách qu n lý hi u qu t ng đ ng v i chu k chuy n
đ i ti n m t ng n, là đi u đáng khích l Ti p t c v i chu k chuy n đ i ti n m t, đây là
th c đo liên quan đ n s ngày trung bình c a dòng v n, n m trong v n luân chuy n,
chuy n thành ti n m t trong m t chu k kinh doanh (Maness và Zietlow, 2005) M t trong nh ng u đi m c a th c đo này là s khác bi t so v i th c đo đ u tiên, dòng ti n
ho t đ ng thì ph c t p, m t th i gian trong vi c tính toán L i th này s cung c p cho
nhà qu n lý m t th c đo v kh n ng thanh toán b ng ti n m t h u ích và hoàn thi n h n
b i vì h bi t đ c ngu n v n ng n h n đ c qu n lý hi u qu nh th nào (Rimo và
Panbunyuen, 2010) Chu k chuy n đ i ti n m t bao g m các thành ph n nh : s ngày
trung bình hàng t n kho, s ngày trung bình kho n ph i thu và s ngày trung bình kho n
ph i tr Chu k chuy n đ i ti n m t ng n là k v ng c a các công ty b i nó cho th y vi c
qu n tr v n luân chuy n hi u qu Hi n nay, chu k chuy n đ i ti n m t đ c s d ng r t
ph bi n đ đánh giá trong vi c qu n tr v n luân chuy n (Maness và Zietlow, 2005)
Khái ni m th ba c ng là khái ni m cu i cùng đó là kh n ng linh ho t tài chính s cho
th y cách mà công ty v n d ng chính sách tài chính tr c kh n ng hi n t i đ t ng
tr ng Th c đo v kh n ng này nh m quy t đ nh s phát tri n c a công ty đ c g i là
t l t ng tr ng b n v ng (sustainable growth rate) và c th là tích c a t l l i nhu n
gi l i và thu nh p trên v n c ph n T l t ng tr ng b n v ng quy t đ nh kh n ng
công ty phát tri n và th c hi n đ u t mà không c n quá quan tâm đ n v n đ kh n ng
thanh toán b ng ti n m t S c m nh c a th c đo t l t ng tr ng b n v ng là ch ra m i
quan h gi a l i nhu n và t ng tr ng, cách mà chúng tác đ ng l n nhau (Maness và
Zietlow, 2005)
Trang 19T t c nh ng ch tiêu nêu trên nh m đánh giá vi c qu n tr v n luân chuy n theo m t cách nào đó và trong bài nghiên c u này, tác gi ch n vi c s d ng chu k chuy n đ i ti n m t
nh m t th c đo đ i v i qu n tr v n luân chuy n
2.1.2.1 Chu k chuy năđ i ti n m t
Theo Jose và c ng s (1996), khái ni m “chu k chuy n đ i ti n m t” l n đ u đ c gi i
thi u b i Gitman (1974) đ c xem là m t ch tiêu linh ho t h n v kh n ng thanh toán
so v i các ch tiêu truy n th ng, th đ ng đ c s d ng ph bi n tr c đó nh t s thanh
toán hi n th i, v n luân chuy n Chu k chuy n đ i ti n m t th hi n kho ng th i gian t
lúc chi ti n mua nguyên v t li u t nhà cung c p cho đ n khi thu ti n tiêu th s n ph m t
khách hàng Gitman cho r ng, chu k chuy n đ i ti n m t là ch tiêu linh ho t, ý ngh a
h n các ch tiêu tr c đây vì nó đ ng trên quan đi m v dòng ti n thông qua vi c s d ng
d li u t c b ng cân đ i k toán và báo cáo ho t đ ng kinh doanh t o nên m t th c đo
v th i gian Nói cách khác, th c đo này dùng đ đo l ng tình hình v kh n ng thanh
toán b ng ti n m t c a công ty và v n luân chuy n đ c qu n lý hi u qu nh th nào
(Deloof, 2003) K t qu cho th y s ngày trung bình mà ngu n v n n m trong v n luân chuy n chuy n thành ti n m t trong m t chu k kinh doanh (Rimo và Panbunyuen, 2010) Hình 2.2 đ a ra minh h a v chu k chuy n đ i ti n m t v i m i quan h gi a các thành
ph n c a nó bao g m s ngày trung bình hàng t n kho, s ngày trung bình kho n ph i thu
và s ngày trung bình kho n ph i tr trong m t chu k kinh doanh
Chu k kinh doanh
Chu k chuy n đ i
ti n m t
Th i gian Hàng t n kho mua
Ti n m t
nh n đ c
S ngày trung bình hàng t n kho
Hàng t n kho bán
S ngày trung bình kho n ph i thu
S ngày trung bình kho n ph i tr
Trang 20Hình 2.2 Chu k kinh doanh
Ngu n: Ross và c ng s , 2003
Nh đã th y hình 2.2., chu k chuy n đ i ti n m t đ c quy t đ nh b i s ngày trung
bình hàng t n kho và s ngày trung bình kho n ph i thu, t t c đem tr s ngày trung bình
kho n ph i tr
Chu k chuy n đ i ti n m t càng nh v i s ngày trung bình th p th m chí âm thì r t có
l i đ t o ra l i nhu n vì nhu c u tài tr t bên ngoài s gi m (Moss và Stine, 1993)
2.1.2.2 S ngày trung bình hàng t n kho
S ngày trung bình hàng t n kho đ i di n cho th i gian mà hàng t n kho c a công ty đ c
l u gi tr c khi đ c bán giúp rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t, s ngày trung
bình hàng t n kho này càng ng n càng t t S ngày trung bình hàng t n kho đ c tính
b ng cách l y t ng hàng t n kho đ u và cu i n m chi 2, s nh n đ c giá tr trung bình Sau đó, l y giá tr trung bình hàng t n kho đem chia cho giá v n hàng bán có đ c
k t qu theo s ngày, giá tr v a tính ph i đ c nhân v i s ngày trung bình 1 n m là 365
ngày (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Deloof (2003) nh n th y có m i quan h ngh ch bi n có ý ngh a th ng kê gi a s ngày
hàng t n kho và l i nhu n g p t ho t đ ng (gross operating income), nh th c đo c a
kh n ng sinh l i i u này gi i thích r ng s gia t ng s ngày l u kho c a hàng ph n nh
qua vi c gi m doanh thu d n đ n l i nhu n công ty gi m M t nghiên c u khác b i
Boisjoly (2009) nh n th y vi c gia t ng s vòng quay hàng t n kho trong giai đo n 15
n m ch rõ r ng công ty ngày càng c i thi n vi c qu n lý hàng t n kho qu n lý hàng
t n kho, có nhi u cách đ c áp d ng tùy vào tình hình th c t c a các công ty nh : mô
hình qu n lý hàng t n kho hi u qu (EOQ), xác đ nh m c t n kho t i u nh m cân đ i chi
Hàng t n kho trung bình Giá v n hàng bán
Trang 21phí t n tr và chi phí đ t hàng đ t i thi u hóa t ng chi phí t n kho; h th ng qu n lý
hàng t n kho đúng lúc just-in-time (Just-In-Time) v i m c tiêu t n kho b ng 0 s gi m
thi u th i gian s n xu t và chi phí t n kho (Tr n Ng c Th và c ng s , 2007)
2.1.2.3 S ngày trung bình kho n ph i thu
S ngày trung bình kho n ph i thu đ c s d ng nh th c đo c a chính sách thu n
khách hàng Nó th hi n s ngày trung bình mà công ty ch đ i đ nh n các kho n thanh
toán t khách hàng công ty Th c đo này đ c tính b ng cách chia th ng s c a t ng
kho n ph i thu đ u và cu i n m v i 2, v i doanh thu thu n Và sau đó nhân k t qu v i s
ngày trung bình c a n m T ng t nh hàng t n kho, s ngày này th p thì r t t t đ gi
chu k chuy n đ i ti n m t ng n (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Deloof (2003) ti p t c cho th y m i quan h ngh ch bi n có ý ngh a th ng kê gi a s
ngày trung bình kho n ph i thu và l i nhu n g p t ho t đ ng Boisjoly (2009) đ a ra
b ng ch ng r ng nh ng công ty t p trung c i thi n vi c qu n lý kho n ph i thu t khi s vòng quay các kho n ph i thu t ng trong 15 n m giai đo n t 1990-2004 Nhi u k thu t
đ c áp d ng nh đ y m nh công tác thu ti n, đ a ra chính sách chi t kh u thanh toán và
s d ng bao thanh toán kho n ph i thu (Boisjoly, 2009)
2.1.2.4 S ngày trung bình kho n ph i tr
S ngày trung bình kho n ph i tr đ c s d ng nh th c đo c a chính sách tr n nhà
cung c p Nó th hi n s ngày trung bình mà công ty s thanh toán cho nh ng nhà cung
c p Trong khi hai th c đo tr c c n ph i gi m c th p thì s ngày kho n ph i tr dài
s có l i trong vi c rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Nghiên c u c a Deloof (2003) cho th y m i quan h ngh ch bi n gi a s ngày trung bình kho n ph i tr và kh n ng sinh l i i u này ch ra r ng kh n ng sinh l i có tác đ ng
Kho n ph i thu trung bình Doanh thu thu n
Kho n ph i tr trung bình Giá v n hàng bán
Trang 22đ n chính sách tr n nhà cung c p b i vì m t công ty có l i nhu n h n ch s kéo dài
th i gian thanh toán Trong tr ng h p c a nh ng công ty B , nh ng nhà cung c p đ
ngh chi t kh u lâu dài đ i v i nh ng khách hàng thanh toán ngay b ng ti n m t, và đi u
đó làm gia t ng l i nhu n c a công ty (Deloof, 2003) Trong nghiên c u c a Boisjoly
(2009), k t qu cho th y s vòng quay kho n ph i tr trong giai đo n 15 n m t ng lên, k t
qu này ng c v i d đoán c a tác gi vì thông th ng nh ng công ty hay mu n kéo dài
th i gian tr n c a h v i nhà cung c p Và Boisjoly đ a ra lý gi i r ng b i vì kho n
ph i tr c a công ty này s là kho n ph i thu c a công ty khác
2.1.3 Qu n tr v n luân chuy n hi u qu
2.1.3.1 Chu k chuy năđ i ti n m t
S d ng chu k chuy n đ i ti n m t, các nhà qu n tr cho th theo dõi đ c v n luân
chuy n đ c qu n lý hi u qu nh th nào trong chu k kinh doanh Chu k chuy n đ i
ti n m t b t đ u t lúc các công ty mua ngu n nguyên v t li u và ti p t c cho đ n khi thu
đ c ti n m t t vi c bán thành ph m Vi c tính th i gian trung bình đ dòng v n di
chuy n t khi b t đ u cho đ n khi k t thúc chu k chuy n đ i ti n m t, nhà qu n tr có th
c l ng kho ng th i gian đ gi i phóng v n đang n m tài s n ng n h n N u ti n đang n m nhi u ho t đ ng khác nhau quá lâu thì công ty s có dòng ti n không hi u qu
trong chu k và s là chi phí c h i c a l ng ti n này (Rimo và Panbunyuen, 2010) Nhìn chung, đa ph n l i ích c a các công ty khi có đ c chu k chuy n đ i ti n m t ng n
là s t o ra giá tr nhi u h n trong dài h n L i ích t vi c chu k chuy n đ i ti n m t
gi m ho c th m chí b ng 0, là kh n ng thanh toán b ng ti n m t t t h n nh vào chu k
kinh doanh hi u qu h n và gia t ng thu nh p nh vào quy trình nhanh h n và do đó ít b
giam v n h n Ngày càng nhi u các công ty th y đ c s c n thi t ph i qu n lý t t v n
luân chuy n và nh ng l i ích mà nó mang l i Nh n th c này làm gia t ng xu h ng
mu n có chu k chuy n đ i ti n m t ti n v 0 (Maness và Zietlow, 2005)
Thách th c đ i v i chu k chuy n đ i ti n m t là s p x p dòng v n h p lý gi a 4 y u t
c a v n luân chuy n đ t t c cam k t không trùng l p, ch ng chéo và gây ra khó kh n v
tài chính cho công ty Tình hu ng không mong đ i có th x y ra n u kho n thanh toán l n
Trang 23có ngày đáo h n tr c khi công ty nh n đ ti n t các kho n ph i thu đ trang tr i cho
nh ng kho n ph i thanh toán đó i u này x y ra trong tr ng h p khách hàng ch m tr
thanh toán ho c là h u qu c a k ho ch kém c i t phía công ty Công ty bu c ph i trì hoãn kho n ph i thanh toán và có nguy c ph i tr thêm nh ng kho n phí cho s ch m tr
này (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Hình 2.3 Chu k chuy năđ i ti n m t
Ngu n: Commercial Loan Advice http://www.loanuniverse.com/cashcycle.gif
M c tiêu c a các nhà qu n lý đ i v i v n luân chuy n nh đã đ c p, là tìm đ c s cân
đ i t t gi a tài s n ng n h n và n ng n h n Vi c cân đ i này khuy n khích các công ty
t o ra giá tr t t nh t (Maness và Zietlow, 2005) M t cán cân t i u s thúc đ y c kh
n ng sinh l i và kh n ng thanh toán b ng ti n m t, và là k t qu mong đ i c a h u h t
các công ty Vi c qu n tr nh m thúc đ y c kh n ng sinh l i và kh n ng thanh toán
b ng ti n m t, là đi u không đ n gi n vì thông th ng kh n ng thanh toán b ng ti n m t
mà t t thì không thu n l i cho vi c gia t ng kh n ng sinh l i và ng c l i Kh n ng
thanh toán b ng ti n m t cao ngh a là có nhi u v n b giam trong tài s n ng n h n đ có
th đ m b o kh n ng tr n và nh ng ngh a v khác đúng lúc, tuy nhiên đây c ng là s
v n có th đ c s d ng cho nh ng d án đ u t đ t ng kh n ng sinh l i Nhà qu n tr
công ty có nhi u m i quan tâm khác nhau c n gi i quy t, ch ng h n nh , nhà qu n tr s n
xu t s mu n d tr nhi u hàng t n kho nh m tránh s gián đo n vì thi u nguyên v t li u
i u này l i ng c v i m c tiêu c a nhà qu n tr v n luân chuy n nh m qu n tr v n luân
chuy n hi u qu h n Thách th c c a các công ty và nh ng nhà qu n tr v n luân chuy n
Trang 24là ti p nh n ý ki n c a t t c các tr ng b ph n và c g ng dung hòa nh ng m c tiêu đó
đ có m t b c tranh t ng th t t đ p h n (Pass và Pike, 2007)
Tránh s gián đo n và nh ng chi phí không h p lý nh m qu n tr v n luân chuy n hi u
qu , v n đ th i gian là m t v n đ quan tr ng Trong lý thuy t, tr ng thái t i u là khi công ty thanh toán đ c các kho n ph i tr khi đ n h n, nh n đ c kho n ph i thu t
khách hàng nhanh nh t có th , và gi m c đ t n kho m c t i thi u Theo cách này,
công ty s t o giá tr cao nh t Ph ng pháp này c ng có tr ng i và b t l i, ch ng h n
nh , m t công ty mu n có th đ t th i gian t i u nh đã đ c p thông th ng s hy sinh
l i ích t chi t kh u và t ng nguy c c a vi c v t chi đ thanh toán các kho n ph i tr
n u khách hàng thanh toán tr Nó là vi c cân đ i c ng nh là thách th c gi a r i ro và n
l c ho t đ ng hi u qu h n đ không có h i cho công ty (Maness và Zietlow, 2005)
2.1.3.2 Qu n tr hàng t n kho
Thành ph n c a hàng t n kho thay đ i ph thu c vào lo i hình s n xu t ho c kinh doanh
c a công ty Có nhi u lo i tài s n hàng t n kho khác nhau bao g m: nguyên v t li u thô, bán thành ph m, thành ph m, v t li u thuê ngoài và v t li u tiêu dùng Quan đi m c a nhà
qu n tr v n luân chuy n, h thích các công ty t i thi u hóa hàng t n kho và gi s ngày hàng t n kho càng ng n càng t t i u này không ph i t i u v i m i công ty vì có nhi u
ho t đ ng ph thu c vào hàng t n kho ph i cung c p khi đ c yêu c u Nh ng lý do đ c
tóm t t thông qua ba đ ng c đ c Maness và Zietlow (2005) ch rõ:
ng c giao d ch: công ty ph i luôn có kh n ng th a mãn yêu c u c a khách
hàng mà có th yêu c u này thay đ i th t th ng
ng c phòng ng a: trong tr ng h p nh ng s vi c không mong mu n x y ra
nh máy móc h ng ho c nguyên v t li u h t thì c n thi t ph i có ngu n d tr
ng c đ u c : trong tr ng h p nh ng s vi c không l ng tr c x y ra nh
đ n đ t hàng t nhà cung c p th t b i ho c nh ng gián đo n khác th m chí là
nh ng c h i thì ngu n hàng t n kho d tr có th giúp ph n nào
Nh v y đa s các công ty đ u có hàng t n kho, và nhi u hay ít ph thu c vào ho t đ ng
kinh doanh c a h Nh ng công ty s n xu t có th gi hàng t n kho d i các hình th c
Trang 25khác nhau và m c c n thi t cho s n xu t i v i h u h t các công ty, hàng t n kho
xem nh chi phí không tránh kh i (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Qu n tr hàng t n kho là m t trong nh ng nhi m v đ y thách th c đ i v i nh ng nhà
qu n tr v n luân chuy n, n u h quy t đ nh mu n t i thi u hóa l ng hàng t n kho đ đ
rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t và gi m chi phí Nguy hi m c a vi c t i thi u hóa
các b ph n khác nhau s có nh ng m i quan tâm riêng Nh ng đ u tiên và trên h t h
mu n gi i quy t v n đ đang gây tr ng i cho vi c ti n đ n quy t đ nh chung Do v y m i
công ty nên tìm m t s cân b ng t t hay “ti ng nói chung” cho đa s (Pass và Pike, 2007)
2.1.3.3 Qu n tr kho n ph i thu
Các công ty s ph thu c ít nhi u vào nh ng kho n ph i thu đ trang tr i m t ph n ho c
th m chí là ph n l n nh ng kho n ph i tr và do đó h c g ng gi m th i h n c p tín
d ng cho khách hàng Th i h n tín d ng đ c tính t ngày ra hóa đ n đ n ngày đáo h n
c a hóa đ n đó Nguyên nhân c a vi c rút ng n th i gian tín d ng là do th i gian tín d ng
cho khách hàng càng dài s đi kèm v i nh h ng b t l i, m c dù công ty s có l i trong
vi c t ng doanh thu Vi c cho phép khách hàng chi m d ng v n trong th i gian tín d ng,
là công ty đã đ t mình vào tình th nguy hi m trong khi đang c g ng thoát kh i tình
tr ng tài chính b t n V n đ quan tr ng đây là th i gian và đi u này th hi n khác bi t
r t rõ gi a công ty có qu n tr hi u qu v n luân chuy n và nh ng công ty không th c
hi n (Rimo và Panbunyuen, 2010)
2.1.3.4 Qu n tr kho n ph i tr
Nguyên t c chung đ t i u hóa qu n tr các kho n ph i tr liên quan đ n th i h n thanh
toán Các công ty c g ng gia h n th i gian thanh toán càng lâu càng t t nh m chi m
d ng v n, t n d ng ngu n l c c a nhà cung c p đ tài tr cho vi c đ u t c a mình đ n
Trang 26khi nh ng kho n n đ n h n thanh toán M t lý gi i khác v vi c gia h n th i gian thanh
toán các kho n ph i tr đ i v i nh ng công ty s n xu t, ch ng h n nh , vì c n 1 kho ng
th i gian đ chuy n đ i t nguyên v t li u thô thành thành ph m, r i nh ng thành ph m này đ c bán đi và thu h i l i b ng ti n (Maness và Zietlow, 2005)
M t s nhà cung c p đ a ra t l chi t kh u cho khách hàng vì n l c này giúp h nh n
đ c các kho n ph i thu tr c h n i u này nghe có v h p d n nh ng không ph i luôn
là l a ch n t t nh t tránh b l nh ng kho n chi t kh u, các công ty nên xem xét c n
th n m i l i đ ngh chi t kh u t nhà cung c p đ th y đ c nh ng l i ích trong nh ng
đi u ki n này Kho n chi t kh u s có l i cho ng i mua, khi t l chi t kh u cao h n lãi
su t mà công ty ph i tr cho các món n vay trong kho n th i gian t ng đ ng v i th i
gian chi t kh u (Maness và Zietlow, 2005) N u không có kho n chi t kh u, các công ty nên t n d ng toàn b th i h n tín d ng và ch thanh toán khi đ n h n Tránh vi c thanh
toán sau th i h n này tr khi công ty đang r i vào khó kh n v tài chính và không còn
ch n l a nào khác B i vì, h u qu c a vi c ch m tr thanh toán là b tính thêm m t kho n phí cho s ch m tr đó (Rimo và Panbunyuen, 2010)
2.2 Các nghiên c uătr căđơy v qu n tr v n luân chuy n
2.2.1 Qu n tr v n luân chuy nătácăđ ngăđ n kh n ngăsinhăl i công ty
Nói v qu n tr v n luân chuy n, nhi u bài nghiên c u đã t p trung vào vi c đánh giá tác
đ ng c a vi c qu n tr v n luân chuy n đ n kh n ng sinh l i công ty
u tiên ph i k đ n bài nghiên c u c a Jose và c ng s (1996) Nhóm tác gi này đã
th c hi n bài nghiên c u đ đánh giá m i quan h gi a kh n ng sinh l i, dùng t su t
sinh l i trên tài s n (ROA) và t su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE) nh nh ng
th c đo, và qu n tr v n luân chuy n đ c đo l ng b ng chu k chuy n đ i ti n m t
(CCC) trong phân tích d li u l y t Compustat g m 2.718 công ty trong giai đo n 20
n m t n m 1974 đ n n m 1993 Nhóm tác gi đã dùng m i t ng quan Pearson và phân
tích h i quy b i đ phân tích d li u K t qu cho th y m i quan h ngh ch bi n gi a CCC và ROA c ng nh gi a CCC và ROE trong h u h t các ngành đ c kh o sát Nh
v y, công ty có chu k chuy n đ i ti n m t ng n h n s có l i nhu n cao h n i u này
Trang 27cho th y qu n tr v n luân chuy n linh ho t s mang l i kh n ng sinh l i cao h n K t
qu này đã đ c ki m ch ng nhi u l n trong k t qu th c nghi m c a các nhà nghiên c u khác sau đó nh ng ph m vi nghiên c u khác nhau, ch ng h n nh Shin và Soenen
(1998), Deloof (2003), García-Teruel và Martínez-Solano (2007), Lazaridis và Tryfonidis (2006), Nobanee và AlHajjar (2009)
2.2.2 Tácăđ ng c a các nhân t khácăđ n qu n tr v n luân chuy n
Hi u đ c t m quan tr ng c a qu n tr v n luân chuy n, bên c nh kh n ng sinh l i công
ty, m t s bài nghiên c u g n đây đã quan tâm h n đ n vi c phân tích nh h ng c a các
nhân t khác đ i v i qu n tr v n luân chuy n
Rimo và Panbunyuen (2010) có m t bài nghiên c u v tác đ ng c a các đ c tính công ty
lên qu n tr v n luân chuy n các công ty phi tài chính niêm y t t i Th y i n M u
kh o sát bao g m 40 công ty thu c phân khúc v n đ u t l n (Large Cap - giá tr th
tr ng trên 1 t EUR) ho t đ ng trong nhi u l nh v c, đ c niêm y t trên s giao d ch
ch ng khoán NASDAQ OMX Stockholm Tuy nhiên, các công ty thu c l nh v c tài chính
nh ngân hàng, các công ty đ u t không thu c ph m vi bài nghiên c u này D li u tài chính đ c l y t các báo cáo tài chính hàng n m c a các công ty vào n m 2007 và 2008
đ tính toán nh ng thông s tài chính s d ng cho bài nghiên c u H đã ti n hành so sánh tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty lên chu k chuy n đ i ti n m t, đ c xem là
th c đo đ đánh giá qu n tr v n luân chuy n Nh ng đ c tính c a công ty bao g m kh
n ng sinh l i, dòng ti n ho t đ ng, quy mô công ty, t c đ t ng tr ng doanh thu, t s
thanh toán hi n th i, t s thanh toán nhanh và t s n T ng quan Pearson và h i quy
b i đ c s d ng cho vi c phân tích d li u và ki m đ nh gi thi t Các k t qu cung c p
b ng ch ng v b n đ c tính công ty tác đ ng đ n qu n tr v n luân chuy n các công ty
niêm y t Th y i n là kh n ng sinh l i, dòng ti n ho t đ ng, quy mô công ty và t c đ
t ng tr ng doanh thu K t qu đ u tiên là t ng quan đ ng bi n có ý ngh a th ng kê
trong m i quan h gi a kh n ng sinh l i và chu k chuy n đ i ti n m t M i quan h
đ ng bi n này cho th y r ng s gia t ng kh n ng sinh l i, đ c đo b ng ROA, có tác
đ ng đ n vi c gia t ng đ dài c a chu k chuy n đ i ti n m t T đây, Rimo và
Trang 28Panbunyuen đ a ra nh n đ nh r ng các công ty có l i nhu n cao th ng ít quan tâm đ n
vi c qu n tr v n luân chuy n và đây c ng là phát hi n trong nh ng bài nghiên c u c a
Nazir và Afza (2009), Gill (2011) i u này cho th y vi c qu n tr v n luân chuy n không
hi u qu K t qu th hai là t ng quan ngh ch có ý ngh a th ng kê gi a chu k chuy n
đ i ti n m t v i quy mô công ty, t c đ t ng tr ng doanh thu và dòng ti n ho t đ ng c a
m u Vi c gia t ng ba nhân t : dòng ti n ho t đ ng, quy mô công ty và t c đ t ng tr ng
doanh thu góp ph n rút ng n đ dài chu k chuy n đ i ti n m t khi n vi c qu n tr v n
luân chuy n hi u qu h n Ngoài ra, Rimo và Panbunyuen xem xét đ n y u t ngành, và
tìm th y m i quan h đ ng bi n có ý ngh a th ng kê gi a chu k chuy n đ i ti n m t và
b n ngành: nguyên v t li u, công nghi p, y t và công ngh thông tin
Và g n đây, Valipour và c ng s (2012) c ng đã công b nghiên c u c a h v tác đ ng
c a nh ng đ c tính công ty lên qu n tr v n luân chuy n, đ c đo l ng b i chu k
chuy n đ i ti n m t, Iran Nh ng đ c tính công ty mà nhóm tác gi đ c p trong bài
nghiên c u t ng t nh nghiên c u c a Rimo và Panbunyuen (2010) M u kh o sát bao
g m 83 công ty đ c niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán Tehran trong giai đo n t
n m 2001 đ n n m 2010 (830 quan sát) K t qu ch ra r ng kh n ng sinh l i, dòng ti n
ho t đ ng, quy mô công ty, t c đ t ng tr ng doanh thu và t l n có tác đ ng đ n qu n
tr v n luân chuy n c a công ty
2.3 Các nghiên c uătr căđơyăv tácăđ ng c a nh ngăđ c tính công ty đ n qu n tr
v n luân chuy n
Liên quan đ n t ng quan lý thuy t và các bài nghiên c u tr c v qu n tr v n luân
chuy n, tác gi tìm th y m t s nhân t có tác đ ng đ n qu n tr v n luân chuy n nh
nh ng đ c tính công ty và nh h ng ngành Ph n này gi i thi u v nh ng đ c tính công
ty, tác đ ng c a nh ng đ c tính này đ i v i qu n tr v n luân chuy n và s phát tri n c a
các gi thi t s đ c ki m đ nh trong bài nghiên c u th c nghi m c a tác gi đ quy t
đ nh tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty đ i v i chu k chuy n đ i ti n m t nh 1 th c
đo v qu n tr v n luân chuy n
Trang 292.3.1 Kh n ngăsinhăl i
C kh n ng thanh toán b ng ti n m t và kh n ng sinh l i là nh ng v n đ c t lõi c a
vi c qu n tr công ty Kh n ng sinh l i đ c k v ng có tác đ ng đáng k đ i v i chu k
chuy n đ i ti n m t Chu k chuy n đ i ti n m t có th có m i quan h ngh ch bi n ho c
đ ng bi n v i kh n ng sinh l i c a công ty
Ch ng h n nh , Jose và c ng s (1996) tìm th y m i quan h ngh ch bi n gi a chu k
chuy n đ i ti n m t và kh n ng sinh l i đ c đo b ng ROA và ROE K t qu cho th y
chu k chuy n đ i ti n m t ng n h n s t o l i nhu n nhi u h n cho công ty Các nhà
nghiên c u khác c ng có phát hi n t ng t , đó là Lazaridis và Tryfonidis (2006),
García-Teruel và Martínez-Solano (2007), Nobanee và AlHajjar (2009), Mathuva (2010)
Trong khi đó, Rimo và Panbunyuen (2010) tìm th y m i quan h đ ng bi n gi a chu k
chuy n đ i ti n m t và kh n ng sinh l i ng th i, Nazir và Afza (2009), Gill (2011)
c ng có phát hi n t ng t đ i v i nghiên c u th c nghi m c a h H đ u có chung
nh n đ nh t m i quan h này là vì nh ng công ty có l i nhu n cao th ng ít quan tâm
đ n vi c qu n tr v n luân chuy n
D a vào nh ng bài nghiên c u th c nghi m tr c đây, tác gi k v ng công ty mu n c i
thi n l i nhu n c n ph i qu n tr v n luân chuy n hi u qu , k t qu là chu k chuy n đ i
ti n m t ng n h n Gi thi t 1 đ c đ a ra:
H 1 : Kh n ngăsinhăl i có m i quan h ngh ch bi n v i CCC
2.3.2 Dòng ti n ho tăđ ng
Dòng ti n ho t đ ng là l ng dòng ti n t nh ng ho t đ ng c a công ty, nó đ c dùng
b i công ty đ t o ngu n cho ho t đ ng, hoàn tr n và tr c t c Moss và Stein (1993)
tìm th y m i quan h ngh ch bi n có ý ngh a th ng kê gi a chu k chuy n đ i ti n m t và
dòng ti n ho t đ ng (đã lo i tr tác đ ng quy mô) H cung c p b ng ch ng r ng nh ng
công ty có chu k chuy n đ i ti n m t ng n h n có dòng ti n nhi u h n Dòng ti n ho t
đ ng trên t ng tài s n đ c dùng nh th c đo dòng ti n trong bài nghiên c u c a h
Trang 30Phát hi n này t ng t v i k t qu nghiên c u c a Rimo và Panbunyuen (2010), Valipour
và c ng s (2012)
Dòng ti n ho t đ ng có tác đ ng đ n kh n ng công ty ki m ti n và chính sách qu n tr
v n luân chuy n nh chính sách hàng t n kho, chính sách kho n ph i thu và chính sách
kho n ph i tr Dòng ti n ho t đ ng th ng d là k t qu t vi c qu n tr v n luân chuy n
hi u qu và chu k chuy n đ i ti n m t ng n h n D a vào nh ng bài nghiên c u tr c đây, gi thi t 2 đ c đ xu t nh sau:
H 2 : Dòng ti n ho tăđ ng có m i quan h ngh ch bi n v i CCC
2.3.3 Quy mô công ty
Quy mô công ty có tác đ ng đ n kh n ng thanh toán b ng ti n m t và qu n tr v n luân
chuy n b i vì công ty l n có nhi u l i th trong vi c qu n lý hàng t n kho và các kho n
ph i thu so v i công ty nh Ví d , v i kh n ng hu n luy n đ c đ i ng nhân viên tín
d ng có trình đ chuyên môn cao, nhi u kinh nghi m, công ty l n d dàng trong vi c thu
th p thông tin, phân lo i kh n ng chi tr c a khách hàng và t đó qu n lý các kho n ph i
thu hi u qu , góp ph n gi m s ngày kho n ph i thu, rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t
Theo Jose và c ng s (1996), quy mô công ty tác đ ng đ n chu k chuy n đ i ti n m t
b i vì nh ng công ty l n h n khuynh h ng có chu k chuy n đ i ti n m t th p h n
Nhóm tác gi th c hi n phân tích h i quy và k t qu cho th y m i quan h ngh ch bi n
gi a chu k chuy n đ i ti n m t và quy mô công ty c a h u h t các ngành
T ng t , Moss và Stine (1993) cung c p b ng ch ng r ng nh ng công ty nh có th i
gian chuy n đ i ti n m t dài h n so v i nh ng công ty l n vì k t qu t th i gian hàng
t n kho dài h n và th i gian kho n ph i thu dài h n
V i u đi m t l i th c a mình, công ty l n có khuynh h ng qu n lý v n luân chuy n
t t h n và có chu k chuy n đ i ti n m t ng n h n Gi thi t 3 đ c đ a ra nh sau:
H 3 : Quy mô công ty có m i quan h ngh ch bi n v i CCC
2.3.4 T căđ t ngătr ng doanh thu
K t qu nghiên c u c a Rimo và Panbunyuen (2010), Valipour và c ng s (2012) tìm
th y m i quan h ngh ch bi n gi a t c đ t ng tr ng doanh thu và chu k chuy n đ i
Trang 31ti n m t i u này cho th y, vi c gia t ng t c đ t ng tr ng doanh thu s có tác đ ng
làm gi m chu k chuy n đ i ti n m t, qu n tr v n luân chuy n hi u qu h n
Nh v y, công ty có t c đ t ng tr ng doanh thu cao k v ng t o ra nhi u v n luân
chuy n h n và qu n tr v n luân chuy n t t h n, gi thi t 4 đ c đ ra nh sau:
H 4 : T căđ t ngătr ng doanh thu có m i quan h ngh ch bi n v i CCC
2.3.5 T l thanh toán hi n th i và t l thanh toán nhanh
T l thanh toán hi n th i và t l thanh toán nhanh là nh ng t s tài chính ph bi n T
l thanh toán hi n th i là t s gi a tài s n ng n h n và n ng n h n T l thanh toán
nhanh t ng t t l thanh toán hi n th i, nh ng lo i b hàng t n kho ra kh i t ng tài s n
ng n h n Hai t l này đ c s d ng nh th c đo kh n ng thanh toán đ quy t đ nh
li u công ty có đ tài s n ng n h n đ trang tr i nh ng kho n n ng n h n Chúng cho
th y tình tr ng v n luân chuy n c a công ty t i th i đi m nào đó, ví d t i th i đi m phát
hành b ng cân đ i k toán Tuy nhiên, hai th c đo này b tranh cãi r ng chúng ch là
m c đ bù đ p c a tài s n ng n h n cho n ng n h n và chúng không ph n ánh tình hình
ho t đ ng liên t c c a công ty (Maness & Zietlow, 2005)
Bài nghiên c u đ c th c hi n b i Moss và Stine (1993) báo cáo r ng th i gian chuy n
đ i ti n m t có m i quan h đ ng bi n có ý ngh a th ng kê v i t l thanh toán hi n th i
và t l thanh toán nhanh Công ty v i chu k chuy n đ i ti n m t dài h n c n d tr
nhi u ti n m t h n cho ho t đ ng c a công ty, đi u này khi n t l thanh toán hi n th i và
t l thanh toán nhanh cao h n (Moss và Stine, 1993) Trong khi đó, hai bài nghiên c u
c a Rimo và Panbunyuen (2010), Valipour và c ng s (2012), ch a có b ng ch ng c th
v m i quan h này D a vào nghiên c u tr c đây, các gi thi t đ c đ xu t nh sau:
H 5a : T l thanh toán hi n th i có m i quan h đ ng bi n v i CCC
H 5b : T l thanh toán nhanh có m i quan h đ ng bi n v i CCC
Trang 32(Jeng-Ren và c ng s , 2006) Hay nói cách khác, khi công ty có t l n th p cho th y công ty
đó có đ n ng l c trong vi c qu n lý v n luân chuy n hi u qu
K t qu nghiên c u c a Rimo và Panbunyuen (2010), cho th y m i quan h đ ng bi n
gi a t l n và chu k chuy n đ i ti n m t nh ng không có ý ngh a th ng kê Trong khi
đó, k t qu nghiên c u th c nghi m c a Valipour và c ng s (2012), cung c p b ng
ch ng v m i quan h đ ng bi n có ý ngh a th ng kê gi a t l n và chu k chuy n đ i
ti n m t T đó, gi thi t 6 đ c thi t l p nh sau:
H 6 : T l n có m i quan h đ ng bi n v i CCC
2.3.7 Y u t ngành
Phân lo i ngành là m t trong nh ng nhân t dùng đ t ng quát hóa các công ty Vì nh ng
công ty trong nh ng ngành khác nhau có tính ch t ho t đ ng khác nhau B ng cách phân
lo i công ty theo ngành, k t qu s cho th y s khác bi t v ngành đ i v i qu n tr v n
luân chuy n và nh ng nhân t c a nó
Theo Jose và c ng s (1996), phân lo i trong vi c đo l ng chu k chuy n đ i ti n m t
b i nh h ng ngành khi nh ng công ty có nh ng s n ph m khác nhau và th tr ng khác
nhau Nghiên c u này phân lo i các công ty thành 7 nhóm: tài nguyên thiên nhiên, xây
d ng, s n xu t, d ch v , bán l và s , d ch v tài chính và nh ng d ch v chuyên ngành
K t qu cho th y chu k chuy n đ i ti n m t trung bình th p nh t trong ngành d ch v
(103 ngày) và chu k chuy n đ i ti n m t trung bình cao nh t trong ngành xây d ng (242
ngày)
García-Teruel và Martínez-Solano (2007) th c hi n bài nghiên c u cho nh ng công ty
v a và nh Tây Ban Nha b ng cách phân lo i công ty thành 8 ngành: nông nghi p, khai thác m , s n xu t, xây d ng, kinh doanh bán l , kinh doanhh bán s , d ch v v n chuy n
và công c ng, và d ch v K t qu cho th y r ng s n xu t và nông nghi p là 2 ngành có chu k chuy n đ i ti n m t trung bình cao nh t nhì là 96 ngày và 95 ngày, d ch v v n
chuy n và công c ng có chu k chuy n đ i ti n m t âm (-0,79 ngày)
Bên c nh m c tiêu chính là nghiên c u tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty đ n qu n tr
v n luân chuy n, Rimo và Panbunyuen (2010) c ng ti n hành phân chia các công ty trong
Trang 33m u thành các ngành khác nhau: n ng l ng, nguyên v t li u, công nghi p, tiêu dùng, y
t , công ngh thông tin, d ch v truy n thông Trong khi hai ngành: công ngh thông tin
và công nghi p có chu k chuy n đ i ti n m t cao nh t nhì là 127 ngày và 102 ngày, thì
ngành d ch v truy n thông l i có k t qu âm (-32 ngày), ngành n ng l ng c ng có chu
k chuy n đ i ti n m t th p, ch sau ngành d ch v truy n thông (20 ngày) Ngoài ra, t
k t qu h i quy, Rimo và Panbunyuen còn tìm th y m i quan h đ ng bi n có ý ngh a
th ng kê gi a chu k chuy n đ i ti n m t và b n ngành: nguyên v t li u, công nghi p, y
t và công ngh thông tin
Trong bài nghiên c u th c nghi m này, tác gi mu n bi t công ty Vi t Nam ho t đ ng
trong các ngành khác nhau s tác đ ng nh th nào đ n vi c qu n tr v n luân chuy n
2.3.8 Y u t th i gian
i v i y u t th i gian, Rimo và Panbunyuen (2010) nh n th y chu k chuy n đ i ti n
m t và các thành ph n c a nó đ u t ng lên qua 2 n m nghiên c u 2007 và 2008 Tuy nhiên, ch a tìm th y k t qu rõ ràng t m i quan h gi a y u t th i gian và vi c qu n tr
v n luân chuy n
Trang 34CH NGă3
Tác gi s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng c th là th ng kê mô t , phân tích
t ng quan và phân tích h i quy tuy n tính b i đ c s d ng đ ki m đ nh mô hình lý
thuy t và các gi thi t Ph n m m x lý s li u th ng kê PASW 18 (SPSS 18.0) đ c s
d ng trong phân tích d li u
3.1 D li u nghiên c u
Ngu n d li u s d ng trong bài nghiên c u này đ c trích t các báo cáo tài chính hàng
n m c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam g m: b ng cân đ i
k toán, báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh và báo cáo l u chuy n ti n t C th , d
li u liên quan đ n các ch tiêu tài chính nh : t ng tài s n, tài s n ng n h n, hàng t n kho,
ph i thu khách hàng, tr tr c cho ng i bán, ph i tr cho ng i bán, ng i mua tr ti n
tr c, n ng n h n, n dài h n, doanh thu thu n, giá v n hàng bán, l i nhu n thu n và l u
chuy n ti n thu n t ho t đ ng kinh doanh
T d li u c a các ch tiêu này, tác gi dùng đ tính toán s ngày trung bình kho n ph i
thu, s ngày trung bình hàng t n kho, s ngày trung bình kho n ph i tr , chu k chuy n
đ i ti n m t, t su t sinh l i trên tài s n, t c đ t ng tr ng doanh thu, t l thanh toán
hi n th i, t l thanh toán nhanh, dòng ti n ho t đ ng (lo i tr tác đ ng quy mô), quy mô
công ty và t l n
Các công ty ho t đ ng kinh doanh v l nh v c tài chính nh ngân hàng, các công ty tài
chính, b o hi m không n m trong ph m vi nghiên c u Hay nói cách khác các công ty trong m u thu th p là các công ty phi tài chính Tính đ n 31/12/2011 có t ng c ng 694 c
phi u đ c niêm y t và giao d ch trên HOSE và HNX (T ng h p t http://www.hsx.vn,
http://www.hnx.vn) trong đó có trên 120 c phi u ho t đ ng trong l nh v c tài chính Tác
gi s d ng m u nghiên c u g m 137 công ty phi tài chính, c th : 76 công ty niêm y t
Trang 35trên HOSE và 61 công ty niêm y t trên HNX trong kho ng th i gian t n m 2008 đ n
H3: Quy mô công ty có m i quan h ngh ch bi n v i CCC
H4: T c đ t ng tr ng doanh thu có m i quan h ngh ch bi n v i CCC
H5a: T l thanh toán hi n th i có m i quan h đ ng bi n v i CCC
H5b: T l thanh toán nhanh có m i quan h đ ng bi n v i CCC
H6: T l n có m i quan h đ ng bi n v i CCC
3.3 Mô hình nghiên c u
đánh giá m i quan h gi a nh ng đ c tính công ty và qu n tr v n luân chuy n đ i
di n b ng chu k chuy n đ i ti n m t, mô hình h i quy b i đ c s d ng đ ki m đ nh
các gi thi t Mô hình t ng quát nh sau:
CCC = ß0 + ß1ROA + ß2OCF + ß3SIZE + ß4GRO + ß5CR + ß6QR + ß7DEBT +
Trong đó:
CCC: chu k chuy n đ i ti n m t
ROA: t su t sinh l i trên tài s n
OCF: dòng ti n ho t đ ng (đã lo i tr tác đ ng quy mô)
SIZE: quy mô công ty
GRO: t c đ t ng tr ng doanh thu
CR: t l thanh toán hi n th i
QR: t l thanh toán nhanh
DEBT: t l n
3.3.1 Bi n ph thu c
Trang 36đi u tra tác đ ng c a nh ng đ c tính công ty đ n qu n tr v n luân chuy n, chu k
chuy n đ i ti n m t (CCC) đ c s d ng là bi n ph thu c trong bài nghiên c u Chu k
chuy n đ i ti n m t là m t trong nh ng th c đo v kh n ng thanh toán b ng ti n m t và
c ng dùng đ đánh giá hi u qu c a qu n tr v n luân chuy n
Công th c tính chu k chuy n đ i ti n m t:
Trong đó:
3.3.2 Bi năđ c l p
Nh ng đ c tính công ty, đã đ c đ c p và th o lu n ch ng 2, s đ c s d ng làm
các bi n đ c l p đ đánh giá tác đ ng c a các bi n này đ n qu n tr v n luân chuy n
Ngoài ra, s có thêm các bi n gi v y u t ngành và y u t th i gian C th nh sau:
3.3.2.1 Kh n ngăsinhăl i
Cùng quan đi m v i Rimo và Panbunyuen (2010); Hashem Valipour và c ng s (2012),
tác gi ch n th c đo kh n ng sinh l i là t su t sinh l i trên tài s n (ROA) ROA giúp đánh giá hi u qu ho t đ ng t vi c s d ng tài s n t o ra l i nhu n Công th c:
Chu k chuy n đ i ti n m t
S ngày trung bình hàng t n kho
S ngày trung bình kho n ph i thu
S ngày trung bình kho n ph i tr
-
Hàng t n kho trung bình Giá v n hàng bán
Kho n ph i thu trung bình Doanh thu thu n
Kho n ph i tr trung bình Giá v n hàng bán
L i nhu n thu n
T ng tài s n
Trang 373.3.2.2 Dòng ti n ho tăđ ng
Tác gi l y s li u t ch tiêu l u chuy n ti n thu n t ho t đ ng kinh doanh trong báo cáo l u chuy n ti n t , sau đó đem chia cho t ng tài s n nh m lo i tr tác đ ng c a quy
mô Công th c:
3.3.2.3 Quy mô công ty
T ng tài s n đ c dùng đ đo l ng quy mô công ty Giá tr t vi c l y logarit t nhiên
c a t ng tài s n s dùng đ đ i di n cho quy mô công ty
3.3.2.4 T căđ t ngătr ng doanh thu
T c đ t ng tr ng doanh thu đ c đo l ng b i s thay đ i doanh thu theo n m
Công th c:
3.3.2.5 T l thanh toán hi n th i và t l thanh toán nhanh
T l thanh toán hi n th i và t l thanh toán nhanh đ c xem là th c đo kh n ng thanh
toán c a v n luân chuy n t i m t th i đi m nào đó Hai t l này đ c tính b ng cách đem chia tài s n ng n h n cho n ng n h n Riêng đ i v i t l thanh toán nhanh, trong
tài s n ng n h n có lo i tr giá tr hàng t n kho Công th c:
Trang 38T l n đ i di n cho t ng n có trong t ng tài s n Công th c:
3.3.2.7 Y u t ngành
n m đ c nh h ng ngành có tác đ ng nh th nào đ n qu n tr v n luân chuy n, tác
gi ti n hành phân lo i các công ty thu th p trong bài nghiên c u theo nh ng ngành ngh khác nhau thông qua vi c s d ng các bi n gi Sau khi đã lo i ngành tài chính ra kh i
ph m vi nghiên c u, m u nghiên c u c a tác gi bao g m 137 công ty phi tài chính niêm
y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam thu c 7 ngành nh sau: Công ngh thông tin (6
công ty), Công nghi p (41 công ty), N ng l ng (11 công ty), D ch v (12 công ty), Hàng
tiêu dùng (33 công ty), Nguyên v t li u (26 công ty), Y t (8 công ty)
3.3.2.8 Y u t th i gian
Y u t v th i gian c ng đ c đ c p trong bài nghiên c u v i vai trò là bi n gi nh m
ph n ánh rõ h n s khác bi t gi a các k t qu nghiên c u theo 4 n m khác nhau: 2008,
2009, 2010 và 2011
3.4 Quy trình phân tích d li u
3.4.1 Th ng kê mô t
B c đ u tiên trong vi c phân tích d li u đ nh l ng là th c hi n th ng kê mô t Th ng
kê mô t cho th y giá tr trung bình, giá tr th p nh t, giá tr cao nh t và đ l ch chu n c a
các bi n nghiên c u bao g m chu k chuy n đ i ti n m t, các thành ph n c a nó và
nh ng đ c tính công ty trong m u nghiên c u
3.4.2 Phơnătíchăt ngăquan
Tr c khi ti n hành phân tích h i quy tuy n tính b i thì vi c xem xét m i t ng quan
tuy n tính gi a các bi n đ c l p v i bi n ph thu c và gi a các bi n đ c l p v i nhau là
công vi c ph i làm và h s t ng quan Pearson trong ma tr n h s t ng quan là phù
h p đ xem xét m i t ng quan này (Hoàng Tr ng và Chu Nguy n M ng Ng c, 2008)
Ma tr n h s t ng quan là m t ma tr n vuông g m các h s t ng quan T ng quan
c a m t bi n nào đó v i chính nó s có h s t ng quan là 1 và chúng có th đ c th y trên đ ng chéo c a ma tr n M i bi n s xu t hi n hai l n trong ma tr n v i h s t ng
T ng n
T ng tài s n
Trang 39quan nh nhau và đ i x ng nhau qua đ ng chéo c a ma tr n T ng quan d ng cho
th y khi m t bi n t ng thì bi n kia c ng t ng trong khi đó t ng quan âm cho th y m i
quan h ng c l i (Rimo và Panbunyuen, 2010)
3.4.3 Phân tích h i quy
Có 2 lo i gi thi t trong nghiên c u đ nh l ng: gi thi t 0 và gi thi t khác 0 Các gi
thi t đã đ c đ c p trong m c 3.2 là các gi thi t khác 0, chúng th hi n k v ng c a tác
gi v m i quan h gi a nh ng đ c tính công ty và chu k chuy n đ i ti n m t Trong khi
đó, gi thi t 0 th hi n đi u ng c l i Tác gi s d ng các m c ý ngh a 5%, 1% đ quy t
đ nh li u có ch p nh n hay bác b gi thi t 0 v i đ tin c y t ng ng 95% và 99% V i
m c ý ngh a 5% ho c 1%, gi thi t 0 s b bác b và tác gi s k t lu n gi thi t khác 0 là đúng v i đ tin c y t ng ng 95% ho c 99%, hay nói cách khác k t qu phù h p v i k
v ng Ng c l i, n u m c ý ngh a l n h n 5%, thì không th bác b gi thi t 0 và không
th k t lu n gi thi t khác 0 là đúng (Rimo và Panbunyuen, 2010)
Nh đã đ c p trên, tr c tiên tác gi ti n hành ki m đ nh m i quan h gi a nh ng đ c
tính công ty và chu k chuy n đ i ti n m t v i mô hình t ng quát:
CCC = ß0 + ß1ROA + ß2OCF + ß3SIZE + ß4GRO + ß5CR + ß6QR + ß7DEBT +
Sau đó, s ngày trung bình hàng t n kho (INV), s ngày trung bình kho n ph i thu (AR)
và s ngày trung bình kho n ph i tr (AP) s đ c thay th cho chu k chuy n đ i ti n
m t (CCC) trong mô hình đ đánh giá m i quan h c a các thành ph n trong chu k
chuy n đ i ti n m t v i nh ng đ c tính công ty
Ngoài ra, y u t th i gian theo n m và phân lo i theo ngành l n l t đ c đ a vào mô
hình h i quy v i vai trò là các bi n gi đ có th đánh giá thêm v nh h ng c a các y u
t này đ i v i vi c qu n tr v n luân chuy n
Trang 40CH NGă4
K T QU NGHIÊN C U
Ch ng này trình bày k t qu th c nghi m t vi c phân tích đ nh l ng s d ng ph n
m m PASW 18 Trên c s đó, tác gi ti n hành so sánh, phân tích k t qu v i nh ng
phát hi n c a các bài nghiên c u đã có
4.1 K t qu nghiên c u
4.1.1 Th ng kê mô t
Th ng kê mô t trong bài nghiên c u này đ c trình bày theo 3 tiêu chí sau: đ u tiên là
th ng kê mô t đ i v i toàn b m u, ti p theo là so sánh t ng n m, và cu i cùng là ph n
ánh giá tr trung bình theo t ng ngành
Ngu n: PASW Statistic 18, d li u dùng đ tính toán l y t ph l c 2
B ng 4.1 trình bày th ng kê mô t c a m u 137 công ty v i 548 quan sát B n bi n đ u tiên đ c tính theo s ngày Chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) đ c dùng làm bi n ph
thu c có giá tr trung bình 108.13 ngày, giá tr nh nh t và l n nh t l n l t là -21.036 ngày và 665.032 ngày i u này cho th y ph i m t trung bình 108 ngày thì v n n m trong