CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT.PDF

-

NGUY N TR N PHI PH NG

V N C A DOANH NGHI P NIÊM Y T

Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n “CÁC Y U T TÁC NG N C U

T R Ú C V N C A DOANH NGHI P NIÊM Y T” là công trình nghiên c u

c a tôi Các n i dung nghiên c u và k t qu trong đ tài này là trung th c, đ c đúc k t t quá trình h c t p và các k t qu nghiên c u th c ti n trong th i gian qua Các s li u s d ng; m t s nh n xét, đánh gi á c a m t s bài nghiên c u khoa h c, các bài báo… đ u có ngu n g c trích d n rõ ràng

Lu n v n đ c th c hi n d i s h ng d n khoa h c c a G S TS

Tr n Ng c Th

Tác gi

Nguy n Tr n Phi Ph ng

DANH M C B NG BI U

B ng 1.1 Tóm t t các nhân t nh h ng đ n c c u v n 15

B ng 2.1 Th ng kê mô t các bi n 19

B ng 2.2 Phân tích ANOVA v i bi n TD 21

B ng 2.3 Phân tích ANOVA v i bi n SD 22

B ng 2.4 Phân tích ANOVA v i bi n LD 22

B ng 2.5 Ma tr n t ng quan 23

B ng 2.6 Tác đ ng c a các nhân t đ n t ng n trên t ng tài s n 24

B ng 2.7 Tác đ ng c a các nhân t đ n n ng n h n trên t ng tài s n 24

B ng 2.8 Tác đ ng c a các nhân t đ n n dài h n trên t ng tài s n 25

B ng 2.9: T ng h p k t qu mô hình 28

B ng 2.10 Các ch s khi th c hi n h i quy (TD) 29

B ng 2.11 Các ch s khi th c hi n h i quy (SD) 30

B ng 2.12 Các ch s khi th c hi n h i quy (LD) 30

M C L C

Tóm t t: 6

M c tiêu nghiên c u 8

Ch ng 1: Nh ng nhân t nh h ng đ n c u trúc v n 9

1.1 L i nhu n 9

1.2 Tài s n h u hình 10

1.3 Thu 11

1.4 Quy mô 11

1.5 T m ch n thu phi n 12

1.6 C h i t ng tr ng 13

1.7 R i ro kinh doanh 14

1.8 c đi m riêng c a s n ph m 15

1.9 Tính thanh kho n 16

Ch ng 2: Mô hình nghiên c u các nhân t nh h ng đ n c u trúc v n c a doanh nghi p 18

2.1 Xây d ng mô hình 18

2.2 Thu th p và x lý d li u 19

2.3 K t qu nghiên c u th c nghi m 20

2.3.1 Th ng kê mô t các bi n 20

2.3.2 ánh giá s phù h p c a mô hình 22

2.3.3 Phân tích ma tr n h s t ng quan 23

2.3.4 K t qu ch y mô hình 24

2.3.5 Ki m đ nh hi n t ng đa c ng tuy n, t t ng quan 29

Ch ng 3: K t lu n 32

TÀI LI U THAM KH O 35

A TÀI LI U TI NG VI T 35

B TÀI LI U TI NG ANH 35

C CÁC TRANG THÔNG TIN I N T 38

Tóm t t:

Bài nghiên c u này s d ng d li u t h n 540 công ty niêm y t trên hai sàn

ch ng khoán HSX và HNX t n m 2007 đ n n m 2011 đ đ a ra b ng ch ng ch ng minh các nhân t nh h ng t i c c u v n C ng nh các n c khác, đòn b y c a các doanh nghi p đ c nghiên c u t l thu n v i thu và quy mô công ty, t l ngh ch v i l i nhu n, đ c đi m riêng c a công ty và tính thanh kho n Tuy nhiên biên c nh nh ng đi m gi ng v i các n c khác, đòn b y c a các DNNY Vi t Nam

có m t s đi m khác, nh : các nghiên c u tr c các n c, tài s n h u hình t ng

v i đòn b y còn Vi t Nam, m i quan h này là không rõ ràng, nó t ng quan

d ng v i n dài h n và t ng quan âm v i n ng n h n, hay nh , nhân t c h i

t ng tr ng và r i ro kinh doanh có t ng quan nh ng không có d u hi u rõ ràng và không có ý ngh a th ng kê, trong khi nghiên c u các n c nó t ng quan ngh ch,

đ c bi t ph i k t i t m ch n thu không n có t ng quan d ng thay vì âm nh các n c khác M t đ c đi m n i b t khác khi nghiên c u là các DNNY Vi t Nam

s d ng n nhi u h n so v i các n c khác, t tr ng n ng n h n chi m ph n l n trong c c u n

T khóa: c c u v n, doanh nghi p niêm y t, t ng n trên t ng tài s n, n

ng n h n trên t ng tài s n, n dài h n trên t ng tài s n

K t khi Modigliani và Miller công b nghiên c u vào n m 1958, c c u v n

tr thành m i quan tâm l n trong nh ng nghiên c u thu c v tài chính V i các nghiên c u lý thuy t, t n t i hai mô hình c nh tranh nhau là lý thuy t đánh đ i và lý thuy t tr t t phân h ng

Theo lý thuy t đánh đ i, không t n t i c u trúc v n t i u, m t doanh nghi p

th ng đã đ t ra m c đ n m c tiêu và d n d n ti n v nó C u trúc v n t i u c a doanh nghi p s liên quan t i vi c đánh đ i gi a hi u qu c a thu thu nh p doanh nghi p và cá nhân, chi phí phá s n, chi phí đ i lý… C lý thuy t d a vào thu và chi phí phá s n đ u thu c lý thuy t đánh đ i, ví d : Modigliani và Miller (1958, 1963), Miller (1977), Kraus và Litzenberger (1973), Kim (1978) Bradley, Jarrel và Kim (1984), Jensen (1986), Harris và Raviv (1990), Stulz (1990), Diamond ( 1989), Chang (1999) Ng c l i, lý thuy t tr t t phân h ng đ c kh i x ng b i Myers và Majluf (1984), các DN s d ng tài tr n i b khi có s n và ch n n h n là v n c

ph n khi c n tài tr t bên ngoài, vì v y các DN sinh l i ít h n l i vay n nhi u h n

vì h c n nhi u tài tr t bên ngoài h n và n đ ng k ti p trong tr t t phân h ng khi v n đã c n

Các nhà qu n lý hi u v DN mình rõ h n nhà đ u t bên ngoài và do v y h không mu n phát hành c phi u khi cho r ng giá quá th p, h c g ng tìm th i đi m phát hành khi c phi u có giá đ c đ nh giá cao h n giá tr th c Các nhà đ u t hi u

đi u này và cho r ng doanh nghi p phát hành c phi u là tin t c x u i u này gi i thích t i sao giá c phi u th ng s t gi m khi thông tin phát hành c phi u đ c công b Theo lý thuy t tr t t phân h ng, c ph n th ng ch đ c phát hành khi

kh n ng vay n đã c n ki t

Nhi u nghiên c u m r ng ý t ng trên c a Myers và Majluf nh là Krasker (1986), Brennan và Kraus (1987), Narayanan (1988), Noe (1988), Heinkel và Zechner (1990)

M t v n đ đ c đ t ra là ki m tra xem lý thuy t nào, đánh đ i hay tr t t phân h ng gi i thích t t h n hành vi tài chính c a doanh nghi p, và không có câu tr

l i chính xác cho câu h i này Shyam-sunder và Myers (1999) cho r ng lý thuy t tr t

t phân h ng gi i thích t t h n trong khi đó Chirinko và Singha (2000) ch ra r ng c hai đ u không th đ a ra các b ng ch ng th c nghi m Fama và Frech (2002) cho

r ng c hai lý thuy t đ u gi i thích đ c m t ph n hành vi tài chính c a công ty và không th b lý thuy t nào

Trong nh ng n m qua, có nhi u nghiên c u th c nghi m trên th gi i nhi u

qu c gia và khu v c đ ch ng minh hai lý thuy t trên Tuy nhiên, k t qu c a các nghiên c u th c nghi m này còn nhi u ch ch a đ ng nh t ây chính là c s mà các nhà nghiên c u ti p t c quá trình nghiên c u đ làm sáng t các v n đ trong hai

lý thuy t v c u trúc v n trên c ng nh các lý thuy t v c u trúc v n khác

M c tiêu nghiên c u

M c tiêu nghiên c u c a đ tài là áp d ng các lý thuy t c đi n v c u trúc

v n c ng nh các nghiên c u th c nghi m trên th gi i và t i Vi t Nam đ làm sáng

t các nhân t tác đ ng đ n c u trúc v n c a công ty t i Vi t Nam Trên c s đó, bài này s t p trung tr l i cho hai câu h i:

1 Th c ti n c u trúc v n c a các công ty t i Vi t Nam?

2 Các nhân t tác đ ng đ n c u trúc v n c a các công ty t i Vi t Nam có khác

v i các nhân t tác đ ng đ n c u trúc v n c a các công ty t i các n n kinh t khác trên th gi i?

i t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u là 541 công ty phi tài chính niêm y t trên S giao d ch

ch ng khoán Thành ph H Chí Minh và S giao d ch ch ng khoán Hà N i tính đ n

th i đi m cu i n m 2011 Kho ng th i gian nghiên c u là t n m 2007 đ n n m

đ xu t r ng: “đòn b y t ng v i tài s n c đ nh, t m ch n thu không n , c h i đ u

t và quy mô doanh nghi p, gi m v i đ bi n thiên, chi phí qu ng cáo, kh n ng phá

s n, l i nhu n và tính đ c nh t c a s n ph m Tuy nhiên, nh ng nghiên c u g n đây

có m t s thay đ i v các nhân t nh h ng c c u v n Ví d , Wald (1990) ch ra

r ng đòn b y gi m h n là t ng v i t m ch n thu không n đây, tr c h t tác gi tóm t t k t qu c a các nghiên c u lý thuy t và th c nghi m t tr c và sau đó th o

lu n cách đo l ng các nhân t trong bài nghiên c u này

1.1 L i nhu n

M c dù h u h t nh ng bài nghiên c u mang tính lý thuy t đ c th c hi n k

t khi Modigliani (1958), không có nh ng d đoán ch c ch n v m i quan h gi a

l i nhu n và đòn b y Mô hình d a vào thu đ ngh r ng công ty có l i nhu n nên vay m n nhi u h n, nh v y h có l i nhi u h n v i t m ch n thu t thu thu

nh p doanh nghi p Tuy nhiên, lý thuy t tr t t phân h ng đ xu t công ty s s d ng

l i nhu n gi l i tr c khi tái đ u t và sau đó s phát hành trái phi u, v n c ph n

ch đ c s d ng khi th t c n thi t Trong tr ng h p này, công ty có l i nhu n có

xu h ng dùng ít n Mô hình d a vào chi phí đ i lý c ng đ a ra nh ng d đoán xung đ t Ng c l i, Jensen (1986) và Williamson (1988) xác đ nh n nh là l i khuyên th n tr ng đ đ m b o nhà qu n lý tr l i nhu n Công ty v i dòng ti n t

do, hay l i nhu n cao, n cao có th c n tr s t do làm theo ý mu n c a nhà qu n

lý Ng c l i, Chang (1999) ch ra r ng giao c t i u gi a nhà đ u t trong và ngoài công ty có th đ c gi i thích nh là s k t h p c a n và v n ch s h u và công ty có l i nhu n có xu h ng s d ng ít n

Ng c l i v i nh ng nghiên c u mang tính lý thuy t, h u h t các nghiên c u

th c nghi m ch ra r ng đòn b y có m i quan h ngh ch v i l i nhu n Friend và Lang (1988) và Titman và Wessels (1988) đ t đ c nh ng tìm ki m t ng t , l i nhu n có t ng quan ngh ch v i đòn b y, t nh ng công ty M Kester (1986) tìm

th y đòn b y quan h ngh ch v i l i nhu n c M và Nh t Nh ng nghiên c u g n đây s d ng d li u qu c t c ng xác nh n k t qu này Rajan và Zingales (1995) và Wald (1999) v i nh ng n c phát tri n, Wiwattanakantang (1999) và Booth et al (2001) cho các n c đang phát tri n Ch riêng Long và Maltiz (1985) tìm th y đòn

b y có m i quan h kh ng đ nh v i l i nhu n nh ng nó không có d u hi u th ng kê đáng k Wald(1999) th m chí còn tuyên b r ng “l i nhu n là nhân t nh h ng

l n nh t đ n t l n /tài s n”

Trong bài nghiên c u này, l i nhu n đ c xác đ nh là: l i nhu n tr c thu và lãi vay (EBIT)/t ng tài s n

1.2 Tài s n h u hình

M i quan h gi a tài s n h u hình và c c u v n: nhìn chung các nghiên c u

lý thuy t cho r ng tài s n h u hình có m i quan h thu n v i đòn b y

Lý thuy t đánh đ i cho r ng, b i vì các tài s n h u hình r t h u ích trong vi c

th ch p đ vay n , v y nên các doanh nghi p có l ng tài s n h u hình l n th ng

có nhi u c h i đ dùng n h n Theo Williamson (1988), giá tr tài s n h u hình nhi u h n c ng đ ng ngh a v i giá tr thanh kho n c a doanh nghi p càng cao, và do

c ng cho k t qu t ng t Tuy nhiên, nghiên c u c a Bevan và Danbolt n m 2000

và 2002 l i cho th y m i quan h gi a đòn b y tài chính và tài s n h u hình còn ph thu c vào lo i n K t qu c a nghiên c u này cho th y, t l n dài h n có t ng

quan thu n v i t tr ng tài s n h u hình, trong khi n ng n h n l i có xu h ng ít

h n n u nh doanh nghi p có tài s n h u hình nhi u h n

Trong bài nghiên c u này, tài s n h u hình đ c đo l ng nh là: tài s n h u hình/t ng tài s n

1.3 Thu

nh h ng thu v i c c u v n là ch đ chính c a nghiên c u tr c đây b i Modigliani và Miller (1958) H u h t các nghiên c u ngày nay tin r ng thu là quan

tr ng t i c c u v n doanh nghi p Công ty v i t l thu biên cao nên dùng nhi u

n đ đ t l i t t m ch n thu Tuy nhiên Mackie-Mason (1990) có ý ki n r ng lý do

t i sao nhi u nghiên c u th t b i khi tìm nh ng d u hi u đáng k hay h p lý c a thu

nh h ng đ n hành vi tài chính, cái mà đ c xác đ nh b i lý thuy t Modigliani và Miller, là b i vì t s n /v n c ph n là k t qu tích l y c a n m c a quy t đ nh chia tách và h u h t t m ch n thu có hi u qu không đáng k trên t l thu biên cho h u

h t công ty

T l thu trung bình đ c dùng đ đo l ng hi u qu c a thu lên đòn b y trong bài nghiên c u này, và đ c tính là t l thu TNDN/l i nhu n tr c thu M t

ph n ch c ch n c a t ng kho n ph i tr không ph i tr lãi su t Vì th , không có hi u

qu t m ch n thu cho ph n c a t ng kho n ph i tr

1.4 Quy mô

Nhi u nghiên c u cho r ng có m i t ng quan thu n gi a đòn b y và quy mô Marsh (1983) tìm th y r ng các công ty l n th ng ch n n dài h n trong khi các công ty nh ch n n ng n h n Công ty l n có th đ t s thu n l i c a n n kinh t theo quy mô trong vi c phát hành n dài h n và th m chí có th s c m nh tr giá trên

ch n , vì v y chi phí c a vi c phát hành n và v n ch s h u có m i quan h ngh ch v i quy mô công ty Fama và Jensen (1983) tranh lu n công ty có quy mô l n

có xu h ng cung c p nhi u thông tin cho ng i ch n h n các công ty nh , Rajan

và Zingales (1995) tranh lu n r ng công ty l n h n có xu h ng ph i bày nhi u thông tin h n v i nhà đ u t bên ngoài h n các công ty nh Nhìn chung, công ty l n

v i v n đ b t cân x ng thông tin ít nên có xu h ng s d ng v n c ph n nhi u h n

n và vì v y có đòn b y th p h n Công ty l n th ng có nhi u s đa d ng và có

dòng ti n n đ nh, kh n ng phá s n c a công ty l n nh h n khi so sánh v i công ty

nh C hai tranh lu n đ ngh r ng quy mô có t ng quan thu n v i đòn b y T ng

t , nhi u nghiên c u lý thuy t g m Hariss và Raviv (1990), Stulz (1990), Noe (1998), Narayanan (1988) và Poitevin (1989) cho r ng đòn b y t ng v i giá tr công

ty

Nghiên c u v m t th c nghi m nh là Marsh (1982), Rajan và Zingales (1995), Wald (1999) và Booth et al (2001) nhìn chung đã tìm th y đòn b y t ng quan thu n v i quy mô công ty Trong khi c Rajan và Zingales (1995) và Wald (1999) tìm th y công ty l n c có xu h ng n ít Tuy nhiên nghiên c u c a Bevan và Danbolt (2002) l i ch ra r ng quy mô doanh nghi p có m i t ng quan thu n v i n vay ng n h n nh ng l i có t ng quan ngh ch v i n vay dài h n

Theo nh ng nghiên c u đã đ c đ c p trên, logarit t nhiên c a doanh thu

đ c dùng đ đo l ng quy mô công ty trong bài nghiên c u này Khi làm v y, tác

gi mu n nh n m nh hi u qu quy mô trên đòn b y là phi tuy n tính Logarit t nhiên c a doanh thu và t ng tài s n có t ng quan cao, m i chúng là ph n đ i di n cho quy mô công ty đây, doanh thu h n là t ng tài s n đ c dùng đ đ ng n kh

n ng sai l ch t ng quan

1.5 T m ch n thu phi n

T m ch n thu không n (non debt tax shield) đ c hi u là giá tr kh u hao hàng n m c a doanh nghi p; trong khi t l đóng góp c a chi phí kh u hao trong c

c u chi phí s n xu t đ c hi u là t l đòn b y ho t đ ng (operating leverage) Khi

t m ch n thu này càng cao, dòng ti n ròng v t l i nhu n kinh doanh đ i v i c đông càng l n DeAngelo và Masulis (1980) cho r ng t m ch n thu này là kho n thay th cho l i nhu n khi s d ng n vay K t qu là nh ng doanh nghi p có chi phí

kh u hao cao trong dòng ti n d toán s s d ng ít n trong c u trúc v n

Nghiên c u th c nghi m nhìn chung xác nh n d đoán c a h , Bradley et al (1984) dùng m t s báo cáo v chi phí kh u hao hàng n m và tín d ng thu đ u t

đ c tính b i t ng kho n thu nh p tr c kh u hao, lãi vay, thu đ đo l ng t m

ch n thu không n H tìm th y đòn b y t ng quan thu n v i t m ch n thu không

n Tuy nhiên, t m ch n thu không n có t ng quan cao v i tài s n h u hình và

chúng không bao g m ph n đ i di n tài s n h u hình trong ph n nghiên c u c a h , cái mà c ng đ c mong đ i có nh h ng đ n đòn b y Wald (1999) dùng t s

kh u hao/t ng tài s n, Chaplinsky và Niehaus (1993) dùng t s chi phí kh u hao

c ng tín d ng thu đ u t trên t ng tài s n đ đo l ng NDTS C hai nghiên c u tìm th y đòn b y có t ng quan ph đ nh v i t m ch n thu không n M t s nghiên c u th c nghi m th c hi n t i các n c đang phát tri n nh nghiên c u c a Huang và Song (2002) Trung Qu c, nghiên c u c a Booth và các c ng s (2001)

c ng đ ng ý theo quan đi m này

Trong bài này, tác gi s d ng kh u hao/t ng tài s n

1.6 C h i t ng tr ng

Lý thuy t chi phí đ i di n cho r ng các ch doanh nghi p (các c đông)

th ng có xu h ng tranh giành l i ích t các ch n T c đ t ng tr ng cao g i ý

nh ng k t qu kinh doanh kh quan, chính vì th các c đông s không mu n chia s

u th này đ i v i các ch n M t khác, đ i v i m t doanh nghi p có t c đ t ng

tr ng cao h n, các c đông th ng có nhi u l a ch n h n đ i v i các quy t đ nh

đ u t ; chi phí đ i di n các doanh nghi p này, vì th , th ng cao h n so v i các doanh nghi p khác, Jensen và Meckling (1976) Các l p lu n này gi i thích cho m i

t ng quan ngh ch gi a t c đ t ng tr ng c a doanh nghi p và t l đòn b y tài chính

Lý thuy t đánh đ i c ng cho r ng, doanh nghi p có nhi u c h i phát tri n

h n, mà c ng th ng là các doanh nghi p có t tr ng tài s n vô hình cao h n,

th ng không s d ng n nhi u nh các doanh nghi p có t l tài s n h u hình nhi u h n do c h i phát tri n thì không th dùng đ th ch p cho các kho n vay

Trong khi đó, lý thuy t tr t t phân h ng, Myers (1984) l i đ a ra m t cái nhìn ng c l i Theo lý thuy t này, b i vì các doanh nghi p có t c đ t ng tr ng cao th ng có nhu c u v n nhi u h n, và trong khi ngu n l i nhu n gi l i không

đ , v n vay s đ c s d ng đ n Nh v y, t l đòn b y tài chính có m i t ng quan thu n v i t c đ t ng tr ng

Nh ng nghiên c u mang tính lý thuy t nhìn chung đ xu t c h i t ng tr ng

có t ng quan ph đ nh v i đòn b y Trái l i, Jung Kim và Stulz (1996) ch ra r ng

n u nhà qu n lý theo đu i m c tiêu t ng tr ng, s quan tâm c a nhà qu n lý và c đông có xu h ng trùng kh p nhau cho công ty c h i đ u t m nh m Nghiên c u

c a Berger, Ofek và Yermack (1997) c ng xác nh n vai trò c a n M t khác, n

c ng có chi phí đ i di n c a nó Myers (1977) cho r ng công ty có c h i t ng

tr ng cao có th n m gi nhi u quy n ch n th c cho vi c đ u t t ng lai h n công

ty có c h i t ng tr ng th p N u công ty có t c đ t ng tr ng cao c n tài tr v n

c ph n thêm đ ti n hành quy n ch n trong t ng lai, công ty v i n đang l u hành

có th quên c h i này b i vì m t c h i đ u t hi u qu s chuy n c a c i t c đông sang ch n Vì v y, công ty v i c h i t ng tr ng cao có l không phát hành

n và đòn b y đ c mong đ i có t ng quan ph đ nh v i c h i t ng tr ng Jensen

và Meckling (1976) c ng đ ngh r ng đòn b y t ng v i s thi u c h i t ng tr ng

Nghiên c u th c nghi m tr i h n v s l ng h tr d đoán lý thuy t, Kester (1986) là ngo i l Nghiên c u c a Kim và Soresen (1986), Smith và Watts (1992) Wald (1999), Rajan và Zingales (1995) và Booth et al (2001) đ u đ ng ý v i d đoán lý thuy t trên Có nh ng ph n đ i di n khác cho c h i t ng tr ng v i s xác

đ nh khác Wald (1999) dùng t c đ t ng tr ng doanh thu trung bình 5 n m Titman

và Wessels (1988) dùng s đ u t v n/t ng tài s n b i doanh thu là ph n đ i di n

c a c h i t ng tr ng Rajan và Zingales (1995) dùng Tobin’Q và Booth et al (2001) dùng ch s th tr ng/s sách c a v n c ph n đ đo t c đ t ng tr ng

Trong bài nghiên c u này c h i t ng tr ng đ c tính là t c đ t ng tr ng doanh thu

1.7 R i ro kinh doanh

Nhìn chung, các lý thuy t v c u trúc v n ng h m i t ng quan ngh ch gi a

r i ro kinh doanh và đòn b y tài chính Theo lý thuy t v chi phí phá s n, ngu n thu

nh p c a doanh nghi p càng ít b n v ng, kh n ng phá s n càng cao, và chi phí phá

s n c ng cao h n T ng t , chi phí đ i di n liên quan đ n vi c s d ng n vay s càng nhi u h n n u nh r i ro phá s n c a doanh nghi p cao h n Nh v y, đ i v i các doanh nghi p có r i ro kinh doanh nhi u h n, chi phí phá s n và chi phí đ i di n

đ u cao h n các doanh nghi p bình th ng khác, và đây là nh ng tr ng i cho vi c phát hành n c a doanh nghi p

Theo lý thuy t đánh đ i, đòn b y tài chính và r i ro kinh doanh có quan h

ng c chi u Các doanh nghi p có r i ro kinh doanh cao s có kh n ng ki t qu tài chính cao h n, do dao đ ng cao c a thu nh p ho t đ ng, vì v y các doanh nghi p

ph i cân nh c gi a l i ích v thu v i chi phí phá s n Ngoài ra, các ch n s h n

ch cho vay đ i v i các doanh nghi p có r i ro cao và h s yêu c u tr m t kho n lãi vay cao h n

Theo lý thuy t tr t t phân h ng, r i ro kinh doanh có quan h ng c chi u

v i đòn b y tài chính Các doanh nghi p có r i ro cao thì s tích l y v n nh ng

n m ho t đ ng có l i nhu n đ tránh đánh m t c h i đ u t nh ng th i đi m thi u

v n, Myers (1977)

Tuy nhiên, các nghiên c u th c nghi m hình nh không t ra th ng nh t v i

l p lu n này Theo Harris và Raviv t ng h p n m 1991, trong khi nghiên c u c a Bradley và các c ng s th c hi n n m 1984, nghiên c u c a Titman và Wessels n m

1988 hay c a Friend và Hasbrouck (1988) cho k t qu t ng quan ngh ch gi a hai

y u t này thì Kim và Sorensen l i ch ng minh m t k t qu thu n trong nghiên c u

Trong bài nghiên c u này, tác gi theo Booth et al (2001) trong vi c dùng đ

l ch chu n c a l i nhu n tr c thu và lãi vay đ đo l ng r i ro kinh doanh

1.8 c đi m riêng c a s n ph m

Khi m t doanh nghi p r i vào tình tr ng phá s n, n u nh s n ph m t n kho

c a doanh nghi p có tính đ c đáo riêng mà khó có th tìm ki m trên th tr ng thì giá tr s n ph m thu h i sau thanh lý ít hay nói cách khác là th tr ng th c p có tính c nh tranh cho hàng t n kho và các thi t b s n xu t c a doanh nghi p có th

không có d n đ n các ch n h n ch cho vay Do đó các doanh nghi p có các s n

Nghiên c u th c nghi m c a Titman và Wessels (1988) cho r ng các công ty

có các s n ph m đ c thù th ng s có các chi phí ph i tr cho công nhân, nhà cung

c p, khách hàng cao h n Công nhân và nhà cung c p có nh ng k n ng và v n đ c

tr ng khác nhau, do đó, khi s n xu t ho c cung c p nguyên v t li u cho nh ng s n

ph m đ c thù thì chi phí th ng cao Khách hàng c a h c ng khó kh n trong vi c

l a s n ph m phù h p v i mình M t khác, các công ty có s n ph m đ c thù c ng t n kém nhi u chi phí nghiên c u và phát tri n đ s n xu t ra các s n ph m m i Do đó,

đ c đi m riêng c a s n ph m và m c đ s d ng n c a công ty có quan h t l ngh ch

Nhân t đ c đi m riêng c a tài s n c a công ty đ c đo l ng b ng t l chi phí nghiên c u và phát tri n trên doanh thu nh ng do vi c thu th p s li u v chi phí nghiên c u phát tri n g p nhi u khó kh n nên trong bài nghiên c u này tác gi thay

th b ng chi phí bán hàng/ doanh thu

1.9 Tính thanh kho n

Các công ty có h s thanh kho n cao có th s d ng n nhi u h n vì có kh

n ng tr n cao h n Tuy nhiên, theo lý thuy t tr t t phân h ng thì các công ty có tính thanh kho n cao s đi vay ít h n Thêm n a, các công ty có nhi u tài s n có tính thanh kho n cao thì công ty có th dùng các tài s n này đ tài tr cho đ u t Do đó,

vi c s d ng n c a công ty s ít đi

Nghiên c u th c nghi m c a Deesomsak và các c ng s (2004) t i b n n c Châu Á Thái Bình D ng cho k t qu m t quan h t l ngh ch gi a tính thanh kho n và đòn b y tài chính c a công ty

Tính thanh kho n đ c đo l ng b ng t s tài s n ng n h n trên n ng n h n

Tóm t t nhân t nh h ng t i c c u v n, cách xác đ nh, d u hi u đ c d đoán, k t qu nghiên c u th c nghi m tr c và gi thi t nghiên c u:

K t qu

th c nghi m

Gi thi t nghiên

R i ro kinh

doanh VOL l ch chu n c a

c đi m

riêng bi t UNI Chi phí bán hàng chia

doanh thu thu n - - -

Tính thanh

kho n LIQ Tài s n ng n h n chia

n ng n h n - - -

K t lu n: Ch ng 1 tác gi li t kê các nhân t tác đ ng đ n c c u v n c a DN, đ u tiên là tóm t t k t qu c a các nghiên c u lý thuy t, ti p theo là các nghiên c u th c nghi m, sau đó th hi n các xác đ nh nhân t đã nêu Cu i cùng, tác gi tóm t t n i dung c a ph n 1 trong b ng 1

Ch ng 2: Mô hình nghiên c u các nhân t nh h ng đ n c u trúc v n c a

doanh nghi p

2.1 Xây d ng mô hình

H u h t các nghiên c u th c nghi m tr c đây đ u s d ng mô hình h i quy

tuy n tính đa bi n đ nghiên c u các nhân t nh h ng đ n c c u v n

Mô hình h i quy nh sau:

(bi n đ c l p) đã t ng h p trong b ng 1 g m: ROA, TANG,TAX, SIZE, NDTS,

GRO, VOL, UNI, LIQ

Các tham s c a mô hình h i quy đ c c l ng b ng ph ng pháp bình

ph ng bé nh t (OLS – Ordinary Least Squares)

LEV i,t = i + 1 ROA i,t-1 + 2 TANG i,t-1 + 3 TAX i,t-1 + 4 SIZE i,t-1 + 5 NDTS i,t-1

+ 6 GRO i,t-1 + 7 VOL i,t-1 + 8 UNI i,t-1 + 9 LIQ i,t-1 + i,t

(2.1)

Trong đó:

Bi n ph thu c LEV i,t là đòn b y tài chính c a công ty th i t i th i đi m t

đ c đo l ng b ng ba t s là:

T s n ng n h n trên t ng tài s n (Short-term debt – SD)

T s n dài h n trên t ng tài s n (Long-term debt – LD)

T s t ng n trên t ng tài s n (Total debt – TD)