TÁC ĐỘNG CỦA SỰ HIỂU BIẾT CHUNG, NĂNG LỰC MÃ HÓA VÀ NĂNG LỰC GIẢI MÃ ĐẾN HIỆU QUẢ CHUYỂN GIAO TRI THỨC TRONG ĐÀO TẠO THẠC SĨ.PDF

Trân tr ng, Tp... Các tiêu chí đ đánh giá thang đo .... Tiêu chí phân tích nhân t EFA ..... ánh giá thang đo b ng phân tích nhân t khám phá EFA ...

chuy n giao tri th c trong đào t o th c s

Chuyên ngành: Qu n tr kinh doanh

Mã s : 60.34.01.02

TP H CHÍ MINH – N M 2012

L I C M N Trong quá trình th c hi n lu n v n c a mình, tôi đã nh n đ c s h ng d n nhi t tình c a quý th y cô và s h tr , đ ng viên c a b n bè

Xin đ c g i l i tri ân và c m n sâu s c đ n PGS.TS Nguy n ình Th đã

h ng d n t n tình cho tôi trong su t quá trình th c hi n lu n v n này

C m n các b n h c viên cao h c, các anh ch và b n bè đã ng h nhi t tình

h tr trong vi c tr l i các câu h i kh o sát

Xin chân thành c m n các th y cô gi ng viên tr ng i h c Kinh t thành

ph H Chí Minh đã t n tình truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c quý báu trong trong su t khóa h c đ giúp tôi có nh ng ki n th c n n t ng ph c v cho vi c th c

hi n nghiên c u này

Xin cám n gia đình và b n bè các l p cao h c khóa 18 – i h c Kinh t TP HCM, nh ng ng i luôn khuy n khích, đ ng viên và h tr tôi trong khóa h c và trong quá trình th c hi n lu n v n

Trong quá trình th c hi n lu n v n, m c dù đã c g ng h t s c nh ng c ng không tránh kh i nh ng sai sót R t mong nh n đ c nh ng thông tin đóng góp,

ph n h i quý báu t phía quý Th y cô và b n đ c

Trân tr ng,

Tp H Chí Minh, tháng 12 n m 2012

Ng i th c hi n

Nguy n V n Toán

đ c g i đ n các h c viên th c s t i thành ph H Chí Minh N i dung c a

lu n v n này ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nào

Tôi xin hoàn toàn chu trách nghi m v n i dung nghiên c u c a toàn b

TÓM T T

tài nghiên c u này cung c p các hi u bi t v tri th c và chuy n giao tri th c; xem xét tác đ ng c a s hi u bi t chung, n ng l c mã hóa và n ng l c gi i mã đ n chuy n giao tri th c trong đào t o th c s t i TP HCM T k t qu đó chúng ta có

th đ a ra nh ng b ng ch ng và gi i pháp mang tính khoa h c nh m nâng cao hi u

qu c a chuy n giao tri th c trong đào t o th c s t i Vi t Nam

i t ng nghiên c u c a đ tài đ c xác đ nh là nh ng h c viên cao h c c a

m t s ch ng trình đào t o th c s t i thành ph H Chí Minh

Nghiên c u đ c ti n hành thông qua hai giai đo n chính là:

(1) nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua 2 b c: nghiên c u đ nh tính

b ng ph ng pháp th o lu n tay đôi v i 20 h c viên nh m đ a ra b ng câu h i kh o sát s b ; nghiên c u đ nh l ng v i kích th c m u n=119 đ hi u ch nh b ng câu

h i kh o sát s b và đ a ra b ng câu h i kh o sát chính th c

(2) nghiên c u chính th c b ng ph ng pháp đ nh l ng v i kích th c m u n=330, sau khi làm s ch d li u còn l i v i kích th c n=303 nh m thu th p, phân tích d li u kh o sát, c ng nh c l ng và ki m đ nh các mô hình nghiên c u tài s d ng công c phân tích d li u: các th ng kê mô t , phân tích nhân t khám phá (EFA), ki m đ nh thang đo (Cronbach’s Alpha), t-test, ANOVA, h i quy

b i v i ph n m m SPSS Thang đo c a các khái ni m nghiên c u d a vào nghiên

c u c a Ko & ctg (2005), m t s nghiên c u khác và đ c tác gi hi u ch nh cho phù h p v i ng c nh nghiên c u và đi u ki n th c ti n t i Vi t Nam Thang đo

đ c ki m đ nh thông qua phân tích đ tin c y Cronbach Alpha và phân tích nhân

t khám phá (EFA)

CH NG 1:

M C L C

L I C M N

L I CAM OAN

TÓM T T

M C L C

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C HÌNH VÀ TH

CH NG 1: T NG QUAN 1

1.1 Lý do ch n đ tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 5

1.3 Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u 5

1.3.1 Ph m vi nghiên c u 5

1.3.2 Ph ng pháp nghiên c u 6

1.4 Ý ngh a th c ti n c a đ tài 6

1.5 K t c u c a báo cáo nghiên c u 7

CH NG 2:C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 9

2.1 Gi i thi u 9

2.2 Tri th c và chuy n giao tri th c 10

2.2.1 Tri th c 10

2.2.2 Chuy n giao tri th c 12

2.2.2.1 nh ngh a chuy n giao tri th c 13

2.2.2.2 S khác nhau gi a “chia s tri th c” và “chuy n giao tri th c” 13

2.2.2.3 Các nhân t nh h ng đ n chuy n giao tri th c trong l nh v c đào t o 14

2.2.2.4 Các nhân t t phía nhà nghiên c u liên quan đ n chuy n giao tri th c 15

2.2.2.5 Các nhân t liên quan đ n đ n v trung gian chuy n giao tri th c 16

2.2.2.6 Các nhân t liên quan đ n h c viên 18

2.2.2.7 Các c ch chuy n giao tri th c 19

2.3 Hi u bi t chung (SHARED UNDERSTANDING - SU) 21

2.4 N ng l c giao ti p (COMMUNICATION COMPETENCE) 21

2.4.1 N ng l c gi i mã - Communication Decoding Competence (CD) 22

2.4.2 N ng l c mã hóa - Communication Encoding Competence (CE) 22

2.4.3 M i quan h gi a n ng l c giao ti p và hi u bi t chung 22

2.5 Các gi thuy t nghiên c u và mô hình nghiên c u 23

2.5.1 Các gi thuy t nghiên c u 23

2.5.2 Mô hình nghiên c u 23

CH NG 3:PH NG PHÁP NGHIÊN C U 25

3.1 Gi i thi u 25

3.2 Thi t k nghiên c u 25

3.2.1 Nghiên c u s b 25

3.2.2 Nghiên c u chính th c 26

3.2.2.1 Ch n m u nghiên c u 26

3.2.2.2 Ph ng pháp phân tích d li u 28

3.3 Xây d ng thang đo 28

3.3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer - KT) 28

3.3.2 Thang đo hi u bi t chung (Shared Understanding - SU) 29

3.3.3 Thang đo n ng l c mã hóa thông tin (Communication Encoding Competence - CE) 29

3.3.4 Thang đo n ng l c gi i mã c a h c viên (Communication Decoding Competence - CD) 30

3.4 Các tiêu chí đ đánh giá thang đo 31

3.4.1 Tiêu chí phân tích h s Cronbach Alpha 31

3.4.2 Tiêu chí phân tích nhân t EFA 31

3.5 Tóm t t 32

CH NG 4: PHÂN TÍCH K T QU KH O SÁT 33

4.1 Gi i thi u 33

4.2 K t qu nghiên c u đ nh tính 33

4.3 K t qu nghiên c u đ nh l ng s b 33

4.4 c đi m c a m u kh o sát 35

4.5 Ki m đ nh thang đo 36

4.5.1 Ki m đ nh đ tin c y c a các thang đo b ng công c Cronbach’s Alpha 37

4.5.2 ánh giá thang đo b ng phân tích nhân t khám phá EFA 39

4.5.2.1 Thang đo chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer - KT) 39

4.5.2.2 Thang đo hi u bi t chung (Shared Understanding - SU) 40

4.5.2.3 Thang đo n ng l c giao ti p 41

4.6 Phân tích h i quy 43

4.6.1 Mô hình h i quy 1 46

4.6.2 Mô hình h i quy 2 48

4.7 Phân tích nh h ng c a các bi n nhân kh u h c lên các nhân t trong mô hình 50

4.8 Tóm t t 53

CH NG 5: K T LU N 54

5.1 Gi i thi u 54

5.2 Tóm t t n i dung nghiên c u 54

5.3 Ý ngh a và k t lu n 55

5.4 Hàm ý chính sách cho nhà qu n lý 55

5.5 Nh ng h n ch và h ng nghiên c u ti p theo 56

TÀI LI U THAM KH O 58

PH L C i

Ph l c 01 i

Ph l c 02 iii

Ph l c 03 v

Ph l c 04 .viii

Ph l c 05 .xiii

DANH M C CÁC B NG BI U TRONG TÀI

B ng 3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c 28

B ng 3.2 Thang đo hi u bi t chung 29

B ng 3.3 Thang đo n ng l c mã hóa c a gi ng viên 30

B ng 3.4 Thang đo n ng l c gi i mã c a h c viên 30

B ng 4.1 K t qu Cronbach’s alpha c a các khái ni m nghiên c u 34

B ng 4.2 Th ng kê mô t m u 35

B ng 4.3 K t qu Cronbach’s alpha c a các khái ni m nghiên c u 38

B ng 4.4 K t qu phân tích nhân t chuy n giao tri th c 39

B ng 4.5 K t qu phân tích nhân t hi u bi t chung 40

B ng 4.6 Ma tr n các nhân t đã đ c xoay trong l n phân tích EFA đ u 41

B ng 4.7 Ma tr n các nhân t đã đ c xoay trong EFA sau khi lo i bi n CD3 42

B ng 4.8 Ma tr n h s t ng quan 45

B ng 4.9 Tóm t t mô hình 46

B ng 4.10 ANOVA 46

B ng 4.11 Tr ng s h i quy 47

B ng 4.12 Tóm t t mô hình 48

B ng 4.13 ANOVA 48

B ng 4.14 Tr ng s h i quy 49

B ng 4.15 K t qu ki m đ nh ANOVA đ i v i ch c v 50

B ng 4.16 K t qu ki m đ nh ANOVA đ i v i nhóm ngành đào t o 51

B ng 4.17 K t qu ki m đ nh ANOVA đ i v i ch ng trình cao h c 52

DANH M C CÁC HÌNH V , TH TRONG TÀI

Hình 2.1: H th ng th b c c a tri th c 11 Hình 2.2 : Mô hình nghiên c u đ xu t 23 Hình 3.1: Qui trình nghiên c u 27

T NG QUAN

1.1 LÝ DO CH N TÀI

Trong th k 21, tri th c đ c đánh giá là m t y u t quan tr ng b c nh t giúp cho t ch c t o ra m t hi u su t làm vi c cao và duy trì nó Tri th c có đ c là nh chuy n giao, chia s tri th c và h c t p trong t ch c Các ho t đ ng chuy n giao tri

th c c a tr ng đ i h c là m t b ph n không th tách r i và đóng m t vai trò ngày càng quan tr ng c a giáo d c đ i h c và sau đ i h c Ch t l ng c a giáo d c nh

h ng t i thu nh p cá nhân, phân ph i thu nh p và t ng tr ng kinh t (Hanushek

& ctg 2007)

V n đ hi u qu c a chuy n giao tri th c trong công tác đào t o, nghiên c u

c ng là m i quan tâm c a Trung Qu c H nghiên c u nh ng kinh nghi m và bài

h c trong giáo d c c a Ph ng Tây, t ng c ng s h p tác và trao đ i trong gi ng

d y và nghiên c u khoa h c, đ c bi t là t ng c ng trao đ i gi ng viên và h c viên

đ chia s , t n d ng đ c ngu n l c qu c t ch t l ng cao nh m nâng cao hi u qu giáo d c c a Trung Qu c (Richard Li-Hua, 2007)

T i Vi t Nam, sau h n 20 n m đ i m i, nh ng thành t u v giáo d c c a

n c ta đã kh ng đ nh vai trò quan tr ng trong công tác đào t o đã giúp nâng cao dân trí, ch t l ng ngu n nhân l c và b i d ng nhân tài cho đ t n c Nh nh ng thành t u c a giáo d c và các l nh v c xã h i khác mà ch s phát tri n con ng i (HDI1) c a n c ta theo b ng x p lo i c a Ch ng trình phát tri n Liên hi p qu c trong nh ng n m g n đây có nh ng ti n b đáng k : t 0,688 x p th 109 trong s

174 qu c gia vào n m 2000 đã t ng lên 0,733 x p th 105 trong s 177 qu c gia

1

HDI là ch s đ c thi t k đ đánh giá m c đ ti n b đ t đ c v phát tri n con ng i theo cách r ng h n

so v i các th c đo ch d a vào thu nh p HDI đ c tính toán d a trên 3 ch s thành ph n là thu nh p (GDP bình quân đ u ng i tính theo ngang giá s c mua), tu i th trung bình và giáo d c (t l ng i l n bi t ch

và t l nh p h c chung).

vào n m 2005 đ n n m 2011 thì Vi t Nam x p th 128 trên 187 n c đ c kh o sát Ch s phát tri n con ng i HDI c a Vi t Nam n m 2011 là 0,728 Ch s này

đã t ng 11% so v i m c 0,651 đ c công b 10 n m tr c đây nh ng không thay

đ i so v i n m 2010 HDI c a Vi t Nam th p h n c a các n c khu v c nh Trung

Qu c, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines và cao h n Campuchia, Lào (UNDP, 2011)

X p h ng HDI c a Vi t Nam n m 2011 không thay đ i so v i n m 2010 trong khi c a Campuchia, Lào, Indonesia, Philippines và Malaysia đã t ng lên

Trong khi m t s n c trong khu v c (nh Indonesia, Hàn Qu c) đã đ t

đ c ti n b v ng ch c trong t t c các ch s thành ph n thì Vi t Nam đ t đ c ít

ti n b h n trong các ch s phi thu nh p Ch ng h n, t n m 1999 - 2008, ch s thu nh p c a Vi t Nam t ng 29,9% trong khi ch s tu i th t ng 10,1% và ch s giáo d c ch t ng 3,4% Nói cách khác, ch s thu nh p đóng góp 55,7% vào t ng

tr ng HDI trong giai đo n 1999 - 2008, trong khi ch s tu i th trung bình đóng góp 31,8% và ch s giáo d c ch đóng góp 12,6% (UNDP, 2011) Trong n m 2011,

ch t l ng giáo d c c a Vi t Nam th p h n so v i các n c khác trong khu v c Tính trung bình ông Á và Thái Bình D ng, s n m đi h c k v ng là 11,7 và

s n m đi h c trung bình là 7,2 n m Con s trên Thái Lan là 12,3 và 6,6; Philippines là 11,9 và 8,9; trong khi Vi t Nam là 10,4 và 5,5 Do đó Vi t Nam s

r t khó c nh tranh hi u qu trong th tr ng ngày càng toàn c u hóa cao và khó tránh kh i b y thu nh p trung bình, n u không có s c i thi n v k t qu giáo d c

và trình đ k n ng m t cách b n v ng (UNDP, 2011)

Trong báo cáo chi n l c phát tri n giáo d c Vi t Nam giai đo n 2009 –

2020 đã ch ra r ng: Nh ng thành t u c a giáo d c đã và đang góp ph n quan tr ng vào s phát tri n kinh t - xã h i, gi v ng an ninh chính tr c a đ t n c trong h n

20 n m đ i m i, t o đi u ki n cho đ t n c tham gia vào quá trình h i nh p qu c

t Tuy nhiên, báo cáo này c ng ch rõ ch t l ng đào t o còn th p, công tác qu n lý giáo d c còn nhi u b t c p M c tiêu c a giai đo n 2009 – 2020: n n m 2020 có

ít nh t 5% t ng s sinh viên t t nghi p đ i h c có trình đ ngang b ng v i sinh viên

t t nghi p lo i gi i các tr ng đ i h c hàng đ u trong kh i ASEAN đ t đ c

m c tiêu đó, báo cáo c ng đ a ra các gi i pháp mang tính chi n l c: Nâng cao

hi u qu ho t đ ng khoa h c công ngh trong các c s đào t o và nghiên c u, t ng

c ng g n k t gi a nghiên c u khoa h c v i nhu c u xã h i làm gia t ng hi u qu chuy n giao tri th c gi a gi ng viên và h c viên, nh ng tri th c đã h c ph i ng

d ng đ c vào trong th c t m t cách có hi u qu

Theo B Giáo d c và ào t o (GD& T), trong n m 2010 - 2011, c n c có

127 c s đào t o th c s , v i 64.116 h c viên cao h c 970 chuyên ngành; 150 c

s đào t o ti n s (77 c s đào t o là tr ng đ i h c, 73 là vi n nghiên c u) v i 5.584 nghiên c u sinh 1.056 chuyên ngành Tuy nhiên, trong n m h c, các c s đào t o th c s và ti n s m i tuy n đ c 32.165 h c viên cao h c, đ t 85% so v i

ch tiêu và 2.271 nghiên c u sinh, đ t 74% so v i ch tiêu ( H p, 2011)

Ngoài nh ng chuyên ngành đào t o th c s trong n c, các c s đào t o th c

s còn tri n khai 127 ch ng trình liên k t đào t o trình đ th c s v i các c s đào

t o tiên ti n c a n c ngoài, theo các hình th c đào t i t i Vi t Nam ho c đào t o

h n h p Trong đó, 3 ch ng trình thu c d án c p chính ph ; 15 ch ng trình s

d ng ngân sách nhà n c trong khuôn kh án 322; 49 ch ng trình do B GD& T phê duy t; 15 ch ng trình do các đ i h c phê duy t theo th m quy n (Khúc H ng Thi n, 2012) Các ch ng trình h p tác đào t o, liên k t đào t o gi a các tr ng đ i h c trong n c v i các tr ng đ i h c n c ngoài trong th i gian qua đóng vai trò nh m t c u n i mang tri th c tiên ti n c a th gi i đ n v i Vi t

Nam Trong đó có th k ra m t s ch ng trình h p tác đào t o đi n hình: Tr ng

đ i h c kinh t TP HCM có ch ng trình cao h c Vi t Nam – Hà Lan, CFVG (Trung tâm Pháp Vi t ào t o v Qu n lý) đào t o b c th c s v i các chuyên ngành Qu n tr kinh doanh, marketing, tài chính ngân hàng, ch ng trình h p tác

v i đ i h c Curtin – Australia i h c Bách Khoa thành ph H Chí Minh có

ch ng trình đào t o Th c s Qu n tr Kinh doanh chuyên ngành T v n Qu n lý

Qu c t (Management Consulting International) Ch ng trình đ c liên k t gi a

i h c Bách khoa TP HCM và i h c Khoa h c ng d ng Northwestern (University of Applied Sciences Northwestern Switzerland), m t trong 10 tr ng

i h c hàng đ u Th y S đào t o v Qu n tr Kinh doanh… Các ch ng trình h p tác này trong th i gian qua đã cung c p cho xã h i nh ng th c s và ti n s trình đ cao v i trình đ tri th c tiên ti n c a th gi i

T nh ng đòi h i c p thi t c a th c t , Chính ph nh n th y r ng ph i ti p

t c nâng cao trình đ khoa h c công ngh c a đ t n c, trong đó t p trung vào các

tr ng đ i h c, các vi n nghiên c u Th t ng đã ký Quy t đ nh s 911/Q -TTg ngày 17/6/2010 phê duy t án “ ào t o gi ng viên có trình đ ti n s cho các

tr ng đ i h c, cao đ ng giai đo n 2010 - 2020”, xác đ nh đào t o 10.000 ti n s

n c ngoài, 10.000 ti n s trong n c cho các tr ng đ i h c, cao đ ng, các vi n nghiên c u, làm nòng c t cho s nghi p hi n đ i hóa - công nghi p hóa đ t n c

(T L ng, 2011)

Tuy nhiên theo đánh giá trong đào t o trình đ ti n s còn nhi u b t c p mà

v n đ l n nh t hi n nay là ch a có s g n k t ch t ch gi a đào t o v i nghiên c u khoa h c, d n đ n ch t l ng lu n án còn h n ch Vi c đánh giá lu n án m t s

h i đ ng v n còn tình tr ng n nang, ch a th c s nghiêm kh c, th ng th n và khách quan M t s nghiên c u sinh ch a tích c c, thi u c g ng, còn hi n t ng sao chép lu n án, không trung th c d n đ n đ n th t giác, khi u ki n (Khúc

H ng Thi n, 2012)

Hi u qu c a vi c đào t o sau đ i h c nói chung và đào t o th c s , ti n s nói riêng đang là m i quan tâm hàng đ u c a Chính ph V n đ đ t ra là làm th nào đ gia t ng hi u qu đào t o giúp cho h c viên có th áp d ng nh ng tri th c đã

ti p thu và ng d ng nh ng tri th c này vào th c t công vi c c a mình m t cách

hi u qu

Vi c nghiên c u các nhân t nh h ng đ n hi u qu c a chuy n giao tri

th c là r t c n thi t vì thông qua đó chúng ta có th đ a ra đ c nh ng gi i pháp

nh m nâng cao hi u qu c a chuy n giao tri th c đ a ra nh ng b ng ch ng và

gi i pháp mang tính khoa h c trong vi c làm sao đ gia t ng hi u qu c a đào t o

sau đ i h c, tác gi th c hi n đ tài: ”VAI TRÒ TRUNG GIAN C A S HI U

BI T CHUNG TRONG M I QUAN H GI A N NG L C MÃ HÓA, N NG

L C GI I MÃ VÀ CHUY N GIAO TRI TH C TRONG ÀO T O TH C S ”

- Xem xét s khác bi t gi a nh ng nhóm h c viên có đ c đi m khác nhau v

ch c v , ngành h c và nhóm ngành đào t o đ i v i chuy n giao tri th c trong đào

tài này ch t p trung nghiên c u các khái ni m tác đ ng đ n chuy n giao tri th c trong đào t o th c s t i các tr ng đ i h c trên đ a bàn thành ph H Chí Minh, đó là (1) n ng l c mã hóa c a gi ng viên, (2) n ng l c gi i mã c a h c viên

và (3) hi u bi t chung

1.3.2 Ph ng pháp nghiên c u

Nghiên c u đ c ti n hành thông qua hai giai đo n chính là:

(1) nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua 2 b c: nghiên c u đ nh tính

b ng ph ng pháp th o lu n tay đôi v i 20 h c viên nh m đi u ch nh câu ch trong

b ng câu h i; nghiên c u đ nh l ng v i kích th c m u n=119

(2) nghiên c u chính th c b ng ph ng pháp đ nh l ng v i kích th c m u n=303 nh m thu th p, phân tích d li u kh o sát, c ng nh c l ng và ki m đ nh các mô hình nghiên c u

tài s d ng công c phân tích d li u: các th ng kê mô t , phân tích nhân t khám phá (EFA), ki m đ nh thang đo (Cronbach’s Alpha), t-test, ANOVA, h i quy

b i v i ph n m m SPSS

1.4 Ý NGH A TH C TI N C A TÀI

tài cung c p thông tin và nh ng lu n c khoa h c đ các nhà qu n lý

c ng nh gi ng viên t i các c s đào t o sau đ i h c nh n th c đ c m c đ nh

h ng c a các y u t n ng l c mã hóa c a gi ng viên và n ng l c gi i mã c a h c viên tác đ ng nh th nào đ n hi u qu c a chuy n giao tri th c Ch ra các nhân t

n ng l c mã hóa c a gi ng viên, n ng l c gi i mã c a h c viên, hi u bi t chung và chuy n giao tri th c trên nh ng h c viên khác nhau (v ch c v , nhóm ngành h c,

ch ng trình cao h c) s khác nhau v i đ tin c y 95%, t đó có th đ a ra các hàm

ý chính sách phù h p đ i v i nh ng đ i t ng h c viên khác nhau, các ch ng trình đào t o khác nhau

Giúp cho các nhà qu n lý c ng nh gi ng viên t i các c s đào t o th c s

đ ra các gi i pháp c th và phù h p nh m nâng cao hi u qu chuy n giao tri th c trong lnh v c đào t o th c s

tài này góp ph n phát tri n lý thuy t v chuy n giao tri th c trong l nh

v c đào t o th c s giúp cho các nghiên c u sau này r ng h n, t t h n Ngoài ra, đ tài còn là ngu n tài li u tham kh o h u ích trong nghiên c u v chuy n giao tri th c trong đào t o th c s

1.5 K T C U C A BÁO CÁO NGHIÊN C U

K t c u báo cáo nghiên c u g m có 5 ch ng:

Ch ng 1 Tác gi gi i thi u v ph n t ng quan c a đ tài nghiên c u, đ c p đ n tình hình th c ti n v chuy n giao tri th c và nh ng y u t đ tác gi quy t đ nh

th c hi n đ tài này Ti p theo là s trình bày v m c tiêu nghiên c u c a lu n v n,

ph m vi nghiên c u và ph ng pháp mà tác gi ch n l a đ th c hi n Ph n cu i cùng trong ch ng này là s trình bày v ý ngh a c a nghiên c u đ i v i th c ti n cho các nhà qu n lý giáo d c và các gi ng viên trong ho t đ ng đào th c s t i các

tr ng đ i h c trên đ a bàn thành ph H Chí Minh

Ch ng 2 Ch ng này tác gi trình bày v c s lý thuy t theo quan đi m và s tìm hi u, tham kh o tài li u c a tác gi v ch đ nghiên c u Ti p theo là s đ

xu t c a tác gi v mô hình nghiên c u mà mình th c hi n

Ch ng 3 Ch ng này trình bày v thi t k nghiên c u và qui trình nghiên c u

c a tác gi , ti p theo là s mô t v quá trình xây d ng thang đo c a tác gi , d a trên các thang đo g c c a các nghiên c u tr c

Ch ng 4 Trình bày v ph n phân tích k t qu kh o sát trên b d li u mà tác gi thu th p đ c Trong ch ng này tác gi c ng xây d ng l i mô hình cu i cùng cho nghiên c u, c ng nh phân tích c th v các gi thuy t đã đ xu t cho nghiên c u

Ch ng 5 Ch ng này trình bày k t lu n c a tác gi v toàn b nghiên c u, thông qua vi c tóm l i n i dung nghiên c u và các k t qu đ t đ c c a nghiên c u Tác

gi c ng có nh ng đ xu t các đóng góp c a nghiên c u v m t qu n lý và gi ng

d y Và cu i cùng là s trình bày v h n ch c a lu n v n và nh ng đ xu t cho nghiên c u ti p theo

Tóm t t:

Ch ng này đ c p đ n các v n đ nghiên c u sau: (1) Lý do ch n đ tài nghiên

c u, (2) M c tiêu nghiên c u, (3) Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u, (4) Ý ngh a

th c ti n c a đ tài nghiên c u, (5) K t c u c a đ tài Ch ng ti p theo tác gi trình bày v c s lý thuy t và mô hình nghiên c u đ ngh

CH NG 2:

C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

2.1 GI I THI U

Ch ng này trình bày nh ng n i dung c b n c a các lý thuy t có liên quan

đ làm c s n n t ng cho nghiên c u D a trên n n t ng đó, các thu t ng , khái

ni m đ c đ nh ngh a, làm sáng t đ ph c v cho các ch ng sau Mô hình nghiên

c u đ xu t cùng v i các gi thuy t nghiên c u c ng đ c trình bày trong ch ng này

Ph n l n các tài li u hi n có trong l nh v c qu n tr tri th c đã tìm cách xem xét nh ng khía c nh khác nhau c a t ch c và qu n lý tri th c trong các đi u ki n khác nhau và trong nh ng ng c nh khác nhau (ví d nh t ch c, cá nhân) Nh ng khía c nh khác nhau phân chia qu n tr tri th c thành các l nh v c khác nhau Nó

b t đ u t vi c t o ra tri th c (Nonaka, 1994), n m b t tri th c (Kamara & ctg 2003; Shapiro 1999), chia s tri th c (Dyer & Nobeoka 2000; Hansen 2002), chuy n giao tri th c (Argote & Ingram 2000; Chen 2011; Tsai 2001) đ n ng d ng tri th c (Becerra-Fernandez 2007) và th m chí c vi c h c t p và đ i m i c a t ch c (Lam 1998; Vakola & Rezgui 2000)

Giáo d c b c đ i h c và cao h c góp ph n t o ra s giàu có và kh n ng c nh tranh c a n n kinh t (Richard Li-Hua 2007) Trong đó chuy n giao tri th c có th

tr thành m t ch t xúc tác m nh m đ đ t đ c các m c tiêu này (Champika & ctg 2009)

Chuy n giao tri th c trong giáo d c có th di n ra d i nhi u hình th c nh

t i các d án liên doanh (Richard Li-Hua 2000), các ch ng trình liên k t đào t o (Richard Li-Hua 2007), kêu g i các tr ng đ i h c n c ngoài vào ho t đ ng trong

n c và k t n i nh ng tr ng đ i h c đó v i n n kinh t đ a ph ng (Dickson 2009)

2.2 TRI TH C VÀ CHUY N GIAO TRI TH C

2.2.1 Tri th c

Tri th c (knowledge) là ni m tin mà ng i ta cho là đúng và khi làm theo

ni m tin đó s giúp gia t ng hi u qu công vi c c a cá nhân (Alavi & Leidner 2001)

Theo Champika Liyanage & ctg (2009): Tri th c có th đ c xem xét d i nhi u góc đ khác nhau, có th xem tri th c là: m t tr ng thái c a nh n th c, m t

đ i t ng, m t quy trình, m t đi u ki n truy c p thông tin hay m t kh n ng c a con ng i (Alavi & Leidner 2001)

Tri th c đ c th hi n ch y u hai d ng: tri th c n và tri th c hi n Cách phân lo i này d a trên m c đ ph c t p c a tri th c (Koulopoulos & Frappaolo 1999)

- Tri th c n là ''Tri th c không th phát bi u, không tr c quan và không th

bi u đ t thông qua ngôn ng '' (Polanyi 1962) ây là tri th c n m trong b não con

ng i và không th d dàng n m b t ho c mã hóa (Wong & Radcliffe 2000; Nonaka & Takeuchi 1991; McAdam & McCreedy 1999) Tri th c n r t khó ho c

th m chí không th n m b t và truy n t i (Koulopoulos & Frappaolo 1999; Pederson 2003) Tuy nhiên, tri th c n mang l i nhi u giá tr cho t ch c h n

- Tri th c hi n là “Tri th c có th đ c nêu ra b ng ngôn ng chính th c và

d dàng đ c truy n t i gi a các cá nhân” (Koulopoulos & Frappaolo 1999) Theo Pederson (2003) tri th c có công d ng nh m t cu n sách Tri th c ch y u là

nh ng thông tin đ c ghi chép trong các v n b n ho c trên h th ng máy tính

Vì v y, không gi ng nh tri th c n, tri th c hi n có th đ c th hi n và h

th ng hóa m t cách d dàng Alavi & Leidner (2001) cho r ng m t s nhà nghiên

c u c g ng đ làm n i b t tri th c n có giá tr h n tri th c hi n ho c ng c l i Cho dù bi t đ c tri th c n hay tri th c hi n có giá tr h n thì tri th c c ng ch a

đ c hi u m t cách đ y đ B i vì c hai thu c tính n và hi n đ u không ph i là

nh ng tr ng thái riêng bi t c a tri th c, mà chúng ph thu c l n nhau và làm gia

t ng ch t l ng c a tri th c: tri th c n t o nên s c n thi t cho vi c phát tri n và

làm rõ tri th c hi n (Polanyi 1975) M i liên h ch t ch c a tri th c n và tri th c

hi n cho th y ch nh ng cá nhân v i m c đ chia s tri th c c n thi t m i có th trao đ i tri th c m t cách th c s

Hi u bi t các khái ni m c a tri th c là r t quan tr ng b i vì s phát tri n lý thuy t trong l nh v c qu n tr tri th c ch u nh h ng b i s phân bi t gi a các lo i tri th c khác nhau (Alavi & Leidner 2001)

M t s quan đi m th ng g p thì coi d li u là các s li u và d ki n, thông tin là d li u đã đ c x lý, và tri th c là thông tin đã đ c ch ng th c (Dretske 1981; Vance 1997; Alavi & Leidner 2001) Davenport & Prusak (1998) gi i thích tri th c nh là s pha tr n c a kinh nghi m, các giá tr và thông tin theo ng c nh Tri th c ch y u b t ngu n t b não c a m t cá nhân, đó là thông tin đ c gi i thích b i các cá nhân và đ c áp d ng cho nh ng m c đích c th Tri th c khác

v i s tinh thông ch : S tinh thông là m t khái ni m đ c bi t, nó là tri th c và s

hi u bi t chuyên sâu trong m t l nh v c nào đó m c v t xa so v i m c bình

th ng S tinh thông có đ c thông qua đào t o, tích l y kinh nghi m và đ c xây

d ng t đ u trong m t th i gian dài b i m t cá nhân S tinh thông n m bên trong b n thân con ng i đó (Bender & Fish 2000)

Hình 2.1: H th ng th b c c a tri th c

Ngu n: Bender & Fish (2000)

S tinh

thông (Expertise)

Nâng cao thông qua kinh nghi m,

2.2.2 Chuy n giao tri th c

Chuy n giao tri th c (Knowledge transfer - KT) đóng vai trò quan tr ng

trong đào t o M c dù công ngh hi n nay giúp cho h c viên ti p c n các k t qu nghiên c u m t cách d dàng h n thì v n t n t i m t kho ng cách l n gi a nh ng

ng i t o ra tri th c và nh ng ng i s d ng tri th c (Huberman 1990; Love 1985; Willmott 1994)

Anderson (1992) cho r ng nh ng nguyên nhân ch y u t o nên kho ng cách này là do các nhà nghiên c u th ng dành s quan tâm, th i gian và s n l c đ

t o ra nh ng tri th c m i mà ít quan tâm đ n vi c ph bi n k t qu nghiên c u c a

h đ n v i ng i s d ng i u này t o ra m t rào c n l n trong vi c ph bi n các

k t qu nghiên c u đ n v i nhà qu n lý, các nhà ho ch đ nh chính sách và các h c viên Lý do t o nên kho ng cách này là do h c viên th ng có s ph n ng v i vi c

áp d ng tri th c m i (Kirst 2000); n ng l c và k n ng c a h th ng h n ch (Hemsley-Brown & Oplatka 2005) là m t s tr ng i chính trong vi c h p th và

ng d ng k t qu nghiên c u Cho dù lý do b t ngu n t phía nhà nghiên c u hay t phía ng i s d ng, đa s đ u công nh n chuy n giao tri th c gi a nh ng nhà nghiên c u và h c viên c n ph i đ c khuy n khích và thúc đ y m nh m h n n a

vì đó là cách duy nh t làm gi m kho ng cách gi a nhà nghiên c u và ng i s d ng tri th c (Becheikh & ctg 2010)

Hi n nay có nhi u đ nh ngh a khác nhau v chuy n giao tri th c, m t s nhà nghiên c u đánh đ ng vi c chia s tri th c v i chuy n giao tri th c (Huber 1991) Sau này, nhi u nghiên c u v chuy n giao tri th c đã đ xu t m t mô hình t ng quát là “ngu n chuy n giao và bên ti p nh n”

Theo Champika Liyanage & ctg (2009), chuy n giao tri th c đ c xem xét

d i các góc đ khác nhau: chuy n giao tri th c theo quan đi m lý thuy t, chuy n giao tri th c theo quan đi m là ho t đ ng c a s giao ti p, chuy n giao tri th c là s

d ch ngh a Seaton, R.A.F.(2002) nêu ví d chuy n giao tri th c là s d ch ngh a:

thay vì nói "đây là đi u mà tôi bi t” thì l i nói: "đây là hi u bi t c a tôi và tri th c

đó có ngh a v i b n”

2.2.2.1 nh ngh a chuy n giao tri th c

Theo Ko & ctg (2005) chuy n giao tri th c là s truy n đ t tri th c t phía ngu n (chuy n giao) và đ c h c h i, áp d ng b i bên ti p nh n

Champika Liyanage, Taha Elhag, Tabarak Ballal and Qiuping Li (k th a t Christensen, 2003) đ nh ngh a chuy n giao tri th c là vi c nh n di n (ti p c n) tri

th c đã t n t i, ti p thu tri th c đó và sau đó áp d ng tri th c này đ phát tri n ý

t ng m i ho c các ý t ng hi n có đ làm cho công vi c đ c th c hi n nhanh

c ng t p trung vào nh ng thay đ i đ t đ c t phía ng i nh n Ví d , chuy n giao tri th c có th đ c xem nh là "quá trình mà qua đó m t đ n v (ví d : nhóm, b

ph n) b nh h ng b i nh ng kinh nghi m c a ng i khác" (Argote & Ingram 2000:151) Darr & Kurtzberg (2000:29) đ nh ngh a m t cách rõ h n: chuy n giao tri

th c x y ra "khi m t bên chia s tri th c và tri th c này đ c s d ng b i bên ti p

nh n"

2.2.2.2 S khác nhau gi a “chia s tri th c” và “chuy n giao tri th c”

Trong các nghiên c u cho th y nhi u tác gi và nhà nghiên c u ch a đ a ra

đ c đ nh ngh a rõ ràng v chuy n giao tri th c và nó th ng đ c đ ng nh t v i thu t ng “chia s tri th c” Champika Liyanage & ctg (2009) Tuy nhiên, n u xem

xét m t cách k l ng s th y r ng hai khái ni m này khác nhau m t s khía

c nh

Chuy n giao tri th c là m t l nh v c c a qu n tr tri th c liên quan đ n s

d ch chuy n c a tri th c v t qua các ranh gi i đ c t o ra b i các l nh v c tri th c chuyên ngành (Carlile & Rebentisch, 2003) ó là vi c d ch chuy n tri th c t

ng i này, n i này, s h u này sang m t đ i t ng khác (ng i khác, n i khác, s

h u khác) Chuy n giao tri th c thành công có ngh a là sau khi chuy n giao thì phía

ti p nh n tri th c có th tích l y ho c đ ng hóa tri th c m i thành tri th c c a mình

Chia s tri th c là m t quá trình t ng i-đ n-ng i (Ryu & ctg 2003) ây

là quá trình mà các cá nhân trao đ i tri th c c a h v i nhau (Truch & ctg 2002) và

là m t quá trình hai chi u Nó bao g m c vi c cung c p tri th c m i (cho đi) và có nhu c u đ i v i tri th c m i (nh n v ) Theo Van Den Hooff & De Ridder (2004), chuy n giao tri th c liên quan đ n vi c ch đ ng ph bi n nh ng đi u mình bi t cho

ng i khác ho c ch đ ng h c h i và xin ý ki n t v n c a ng i khác

Theo Nonaka & Takeuchi (1991) chia s tri th c là m t giai đo n quan tr ng trong quá trình chuy n giao tri th c

2.2.2.3 Các nhân t nh h ng đ n chuy n giao tri th c trong l nh v c đào t o

Các nhân t nh h ng đ n chuy n giao tri th c là nh ng thu c tính c a tri

th c giúp cho vi c chuy n giao tri th c gi a các bên tr nên d dàng h n M t s nghiên c u tr c đây đã khám phá ra các thu c tính c a tri th c tác đ ng tr c ti p lên k t qu c a quá trình chuy n giao tri th c Tr c h t tri th c đ c chuy n giao

ph i d hi u đ i v i phía ti p nh n; nên s d ng ngôn ng đ n gi n, rõ ràng, chính xác và s d ng các ví d , nh ng kinh nghi m th c ti n đ di n gi i, minh h a (Kilgore & Pendleton 1993; Kirst 2000) Tri th c hi n đã đ c h th ng hóa ch c

ch n s đ c chuy n giao và gi i thích m t cách d dàng h n so v i tri th c n b i

l tri th c hi n đ c th hi n thông qua các khái ni m thông d ng v i ngôn t c

th (t ng , con s , bi u t ng, đ th …) (Rynes & ctg 2001) Tuy nhiên Benjamin Martz & Shepherd (2003) cho r ng: không ch có tri th c hi n mà chính tri th c n

s làm gia t ng hi u qu c a quá trình chuy n giao tri th c trong đào t o i u đó

đ c gi i thích b i trong giáo d c, tri th c chuy n giao th ng là các kinh nghi m

c a cá nhân và t p th c ng nh nh ng tr i nghi m th c ti n có giá tr cho ng i s

d ng tri th c (Abdoulaye 2003, Anis & ctg 2004)

Hi u qu c a vi c chuy n giao tri th c trong b i c nh giáo d c còn ph thu c vào vi c tri th c đ c chuy n giao có đ c áp d ng trong th c ti n hay không Hemsley-Brown & Sharp (2003) cho th y vi c tri th c chuy n giao n u không đ c áp d ng trong th c ti n s tr thành m t trong nh ng rào c n quan

tr ng nh t đ i v i phía ti p nh n tri th c Vi c ng d ng ph thu c vào các đ c

tr ng c a tri th c trong b i c nh giáo d c (giá tr , th c ti n…) đáp ng nh ng nhu

c u c th và đ c s d ng m t cách d dàng b i các h c viên (Cooley & Bickel 1985; Kirst 2000; Lloyd & ctg 1997; Love 1985)

Hi u qu c a vi c chuy n giao tri th c trong giáo d c còn ph thu c vào kh

n ng ti p c n tri th c c a h c viên Khi thông tin c a các nghiên c u đ c ti p c n

m t cách d dàng s giúp cho h c viên d dàng s d ng nó Kh n ng ti p c n đây không nh ng liên quan đ n kh n ng ti p c n d ng v t lý c a tri th c mà còn là

kh n ng v trí tu c a bên ti p nh n có th h p th đ c tri th c chuy n giao hay không (Hemsley-Brown 2004)

M t s l ng quá l n nh ng bài báo cáo khoa h c và các báo cáo nghiên c u

v giáo d c đã đ c xu t b n có th tr thành m t rào c n l n đ i v i h c viên khi

ti p c n nh ng báo cáo này (Hemsley-Brown & Sharp 2003)

2.2.2.4 Các nhân t t phía nhà nghiên c u liên quan đ n chuy n giao tri th c

Các nhân t liên quan đ n n l c c a các nhà nghiên c u nh m t o đi u ki n thu n l i cho vi c chuy n giao k t qu nghiên c u c a h t i các trung gian chuy n giao tri th c ho c các h c viên S thích ng, n l c ph bi n tri th c c a cá nhân nhà nghiên c u là nhân t quan tr ng c a quá trình chuy n giao tri th c trong l nh

v c giáo d c (Hemsley-Brown 2004; Bickle & Cooly 1985; Love 1985; Huberman

2002, Anderson & Franklin 2000; Ozga 2004, Anderson 1992; Abdoulaye 2003)

S tin c y (uy tín) c a nhà nghiên c u tác đ ng đáng k vào vi c chuy n giao k t qu nghiên c u c a h đ n v i bên ti p nh n chuy n giao S tín nhi m này th ng t ng d n theo th i gian do t ng tác b n v ng gi a các nhà nghiên c u

và các bên tham gia trong quá trình chuy n giao tri th c (Huberman 1987; 1990)

c p đ t ch c, các y u t quy t đ nh đ n chuy n giao tri th c ch y u liên quan đ n kinh nghi m c a các t ch c nghiên c u (tr ng đ i h c, trung tâm nghiên c u, vv) trong l nh v c chuy n giao tri th c (Anis & ctg 2004), c ng nh

t m quan tr ng và s nh n th c c a t ch c đ i v i các ho t đ ng này (Abdoulay 2003) Vì v y c n th c hi n các chính sách u đãi và đ a ra các ngu n l c c n thi t (th i gian, kinh phí, vv) đ khuy n khích các nhà nghiên c u tham gia vào ho t

đ ng chuy n giao tri th c

2.2.2.5 Các nhân t liên quan đ n đ n v trung gian chuy n giao tri th c

Nh đã đ c p trên, các đ n v trung gian đóng m t vai trò quan tr ng trong quá trình chuy n giao tri th c và là trung gian gi a các nhà nghiên c u v i

ng i s d ng Vì v y, hi u qu c a quá trình chuy n giao ph thu c ph n l n vào các đ n v trung gian cho dù đó là cá nhân hay t ch c Các tài li u v chuy n giao tri th c trong giáo d c cho th y kinh nghi m chuyên môn, kh n ng nh n th c, v n

ki n th c xã h i c a các đ n v trung gian là y u t quan tr ng tác đ ng lên chuy n giao tri th c Rõ ràng, các đ n v trung gian c n ph i có m t s kinh nghi m trong

ho t đ ng chuy n giao tri th c (Anis & ctg 2004; Beier & Ackerman 2005) Kinh nghi m này t ng lên theo th i gian, nh ng c ng có th đ t đ c b ng cách tham gia

h i ngh , h i th o (Matzat 2004) Kh n ng nh n th c c a các đ n v trung gian là

giáo d c, b i vì h ph i ti p c n và ch n l c nh ng tri th c phù h p tr c khi ph

bi n tri th c đ n h c viên (Hemsley-Brown 2004; Miller et al 1994; Kilgore và Pendleton 1993)

V n ki n th c xã h i c a các đ n v trung gian là m t nhân t khác c a chuy n giao tri th c trong giáo d c Nó là s t ng tác, quan h đ i tác và h p tác

gi a các nhà nghiên c u và h c viên (Ozga 2004; Hammett & Collins 2002; Rynes

& ctg 2001; Chickering Gamson 1999; Love 1985) V n ki n th c xã h i có th

đ c tích l y thông qua các cu c h p tr c ti p ho c gián ti p gi a các bên (Chickering & Gamson 1999; Hammett & Collins 2002) ho c thông qua các s ki n

và các ho t đ ng xã h i (Rynes & ctg 2001) Ngoài ra còn có m t s thu c tính cá nhân nh h ng đ n chuy n giao tri th c trong giáo d c: Thái đ tích c c c a các

đ n v trung gian đ i v i nghiên c u (Gauquelin & Potvin 2006), s lãnh đ o c a

h (Hemsley-Brown 2004; 2005) và s c i m đón nh n nh ng đi u m i m và s thay đ i (Ozga 2004)

Ngoài nh ng thu c tính cá nhân nêu trên, m t s đ c đi m liên quan đ n t

ch c c a các đ n v trung gian c ng đóng vai trò quan tr ng đ n hi u qu c a chuy n giao tri th c Nh ng nhân t thu c v t ch c, đ c bi t liên quan đ n c c u

và b i c nh t ch c, c ng nh các ngu n l c và chính sách dành riêng cho ho t

đ ng chuy n giao tri th c T ch c nào có m c đ t p trung và tính chính quy th p

s có nhi u kh n ng thành công trong ho t đ ng chuy n giao tri th c (Browne 2005) H n n a, th t c quan liêu, thi u s h tr và áp l c tiêu c c t các đ ng nghi p là nh ng tr ng i chính trong vi c chuy n giao tri th c (Browne 2005; Barnard & ctg 2001) Do đó đi u quan tr ng c a t ch c là duy trì và phát huy v n hóa khuy n khích s h p tác và chia s thông tin, nâng cao hi u qu c a chuy n giao tri th c (Lloyd & ctg 1997)

Tài chính, nhân l c, và các ngu n l c v t ch t c ng đ c coi là các nhân t quy t đ nh quan tr ng c a chuy n giao tri th c trong giáo d c (McPherson & Nunes 2002; Abdoulaye 2003; Powers 2003; Hemsley-Brown 2004) Th i đi m di n ra

ho t đ ng chuy n giao tri th c c ng là y u t quan tr ng nh h ng đ n thành công

c a ho t đ ng chuy n giao tri th c Hemsley-Brown (2004) cho r ng m t trong

nh ng y u t h n ch chuy n giao ki n th c và ng d ng trong giáo d c là thi u

th i gian dành cho các đ n v trung gian đ đ c, hi u, thích ng và ph bi n k t qu nghiên c u

Nh ng t ch c có các chính sách n i b nh m khuy n khích ho t đ ng chuy n giao tri th c gi a các nhân viên thì s thành công h n trong vi c chuy n giao tri th c so v i nh ng t ch c không có chính sách nh v y (Huberman 1983; Wikeley 1998; Abdoulaye 2003; Miller & ctg 1994) Nh ng chính sách này có th bao g m khuy n khích tài chính, c h i th ng ti n hay đào t o cho các thành viên tham gia trong ho t đ ng chuy n giao tri th c (Huberman 1983; Abdoulaye 2003)

2.2.2.6 Các nhân t liên quan đ n h c viên

H c viên là nh ng ng i s d ng tri th c đ c đ a ra b i các nhà nghiên

c u Các nghiên c u cho th y m t s nhân t tác đ ng đ n chuy n giao tri th c có liên quan đ n các thu c tính cá nhân và t ch c c a h c viên M t l n n a, th i gian cho phép các h c viên ti p thu và áp d ng tri th c m i là m t y u t quy t đ nh quan tr ng c a chuy n giao tri th c Theo l p lu n c a Hemsley-Brwon (2004), thi u th i gian là m t trong nh ng rào c n trong vi c ti p nh n tri th c chuy n giao

c a h c viên Vi c ti p nh n và ng d ng tri th c c a h c viên còn b nh h ng

b i đ ng c c a h trong vi c chuy n giao tri th c M t s tác gi (Baldwin & Ford 1988; Nyden & Wiedel 1992) đ ngh s d ng c ch khen th ng nh m khuy n khích h c viên đ a ra các sáng ki n trong b i c nh công vi c th c ti n

Theo Collinson & ctg (2003), n ng l c c a phía ti p nh n c ng là m t nhân

t quy t đ nh c a chuy n giao tri th c trong đào t o

c p đ t ch c: không khí làm vi c, v n hóa, c c u, th t c và các ngu n

l c c a t ch c là m t trong nh ng y u t quy t đ nh đ n chuy n giao tri th c trong đào t o (Alexander 2000; Ben-Peretz 1994; Bickel & Cooley 1985; Huberman

1987; 1990) Không khí t ch c có th đóng vai trò nh m t nhân t b tr ho c

c n tr vi c chuy n giao tri th c m t s tình hu ng n u thi u s h tr c a t

ch c dành cho các ho t đ ng chuy n giao tri th c thì ý đ c a nhà qu n tr không

th đ t đ c và m t thái đ tiêu c c đ i v i nghiên c u có th ng n ch n vi c chuy n giao tri th c trong đào t o (Barnard & ctg 2001; Bickel & Cooley 1985)

i v i v n hóa t ch c, trong l nh v c giáo d c có m t đ c thù đó là h c viên có ít th i gian cho vi c l p k ho ch ho t đ ng c a mình, m t th i khóa bi u

c ng nh c, ch ng trình gi ng d y đã đ c đ nh tr c là các nhóm y u t chính c n

tr vi c ti p nh n tri th c c a h c viên (Ben-Peretz 1994) Ngoài ra, s thành công

c a chuy n giao tri th c ph thu c vào vi c h c viên nh n th c ra r ng h có nh ng

l i ích trong vi c ti p nh n tri th c hay không (Huberman 1983)

M t tr ng i quan tr ng đ i v i vi c chuy n giao tri th c trong giáo d c là

t n t i m t kho ng cách l n gi a các nhà nghiên c u và các h c viên (Huberman 1983; 1987; 1990; Ben-Peretz 1994) H u h t h c viên cho r ng các nhà nghiên c u mang n ng tính lý thuy t r i xa th c ti n Do đó vi c quan tr ng là kéo hai bên xích

l i g n nhau h n, t o ra m t b u không khí t t h n cho vi c h p tác và chuy n giao tri th c (Hemsley-Brown & Sharp 2003; Miller & ctg 1994)

Cu i cùng, các ngu n l c v tài chính, c s v t ch t và con ng i là các nhân t quy t đ nh đ n chuy n giao tri th c.Khi các h c viên có s n các ngu n l c phù h p s giúp cho h h p th và s d ng tri th c m i m t cách t t h n (McPherson & Nunes 2002; Powers 2003)

2.2.2.7 Các c ch chuy n giao tri th c

C ch chuy n giao tri th c bao g m t t c các ph ng ti n mà thông qua đó tri th c đ c chuy n đi trong quá trình chuy n giao tri th c Chúng cho phép các bên trao đ i tri th c và thông tin l n nhau Có m t s c ch có th đ c s d ng đ thúc đ y chuy n giao tri th c trong đào t o, nh ng c ch chuy n giao này có tác

đ ng đ n hi u qu và s thành công c a quá trình chuy n giao tri th c Có hai lo i

c ch chuy n giao tri th c khác nhau: 1) c ch thông tin và 2) c ch t ng tác

(Becheikh 2010)

C ch thông tin là nh ng cách ti p nh n ho c ph bi n tri th c mà không

t ng tác v i ng i khác Ví d : báo cáo nghiên c u, bài báo khoa h c, t p chí chuyên ngành, h ng d n th c hành, công c giáo d c, email, blog, vv (Argote & ctg 2000; Bickel & Cooley 1985; Huberman 2002; Kirst 2000; Neville & Warren 1986) Abdoulaye (2003) đ xu t m t gi i pháp đ t i u hóa vi c qu n tr và chuy n giao tri th c b ng cách t o ra m t c s d li u trung tâm g m nh ng h ng

d n th c hành và nh ng đ i m i trong giáo d c Ông l p lu n r ng c s d li u

đ y đ , cùng v i vi c h c viên có th truy c p c s d li u này m t cách d dàng

s thúc đ y vi c s d ng tri th c và kinh nghi m th c ti n

C ch t ng tác là nh ng cách đ c s d ng đ h p th ho c ph bi n tri

th c thông qua t ng tác gi a các bên v i nhau Ví d nh thuy t trình, h i ngh ,

h i th o, các bu i đào t o, th o lu n, các ho t đ ng xã h i… (Boostrom & ctg 1993; Chazan & ctg 1998; Hemsley-Brown & Sharp 2003; Neville & Warren 1986; Ozga 2004) C ch t ng tác đóng vai trò quan tr ng trong thành công c a chuy n giao tri th c c bi t là trong l nh v c giáo d c thì ho t đ ng chuy n giao th ng liên quan đ n tri th c n và kinh nghi m nên c ch t ng tác s h tr t t h n cho

vi c chuy n giao tri th c n và truy n đ t nh ng kinh nghi m th c ti n Ki u chuy n giao này đòi h i m t quá trình l p đi l p l i và s t ng tác gi a các bên Ví

d : Th c hi n c i cách giáo d c trong đó kêu g i t ch c các đ t ki m tra và th o

lu n v nh ng thay đ i và nh ng t n t i đ rút kinh nghi m và đi u ch nh liên t c (Omar El-Sheikh 2000)

Các bu i đào t o có l là c ch chuy n giao tri th c phù h p nh t trong l nh

v c giáo d c (Argote & ctg 2000) Thông qua các bu i đào t o này cho phép các

h c viên phát tri n nh ng k n ng liên quan đ n vi c áp d ng tri th c m i vào

nh ng tình hu ng làm vi c th c ti n (Barnard & ctg, 2001) i u này s làm t ng s

quan tâm c a h c viên đ n vi c làm th nào đ h p th và s d ng nh ng tri th c

m i, t đó nâng cao hi u qu c a chuy n giao tri th c trong đào t o

2.3 HI U BI T CHUNG (SHARED UNDERSTANDING - SU)

Hi u bi t chung th hi n m c đ hi u bi t gi a bên chuy n giao và bên ti p

nh n v công vi c, các nguyên t c, tri t lý, ph ng pháp gi i quy t v n đ và kinh nghi m làm vi c (Gerwin & Moffat 1997; Nelson & Cooprider 1996) S t ng

đ ng, chia s kinh nghi m gi a ngu n chuy n giao và phía ti p nh n là ti n đ quan

tr ng c a chuy n giao tri th c (Hansen 1999) Chúng lo i b các rào c n nh h ng

đ n s hi u bi t và s đ ng thu n gi a ngu n chuy n giao và phía ti p nh n (Krauss

& Fussell 1990) giúp cho c hai bên nâng cao kh n ng làm vi c c a h h ng t i

m t m c tiêu chung (Nelson & Cooprider 1996) N u không có s hi u bi t chung, hai bên có th b t đ ng v nh ng vi c h c n ph i làm và không th ng nh t t i sao

l i ph i làm nh v y, chính nh ng b t đ ng này s làm gi m k t qu chuy n giao tri

th c (Bennett 1996; Gerwin & Moffat 1997) Tóm l i, hi u bi t chung là kh n ng

mà hai bên hi u bi t, ph i h p l n nhau h ng t i vi c đ t đ c m c tiêu chung Trong nghiên c u c a Ko & ctg (2005) th c hi n kh o sát c phía t v n viên l n phía khách hàng đ đánh giá s hi u bi t chung gi a hai bên và k t qu cho th y nhân t hi u bi t chung có tác đ ng lên chuy n giao tri th c Trong ph m vi c a nghiên c u này tác gi ch th c hi n kh o sát đ i v i h c viên đ đánh giá s hi u

bi t chung gi a gi ng viên và h c viên mà không th c hi n kh o sát theo h ng

gi ng viên đánh giá s hi u bi t chung gi a gi ng viên và h c viên

2.4 N NG L C GIAO TI P (COMMUNICATION COMPETENCE)

“N ng l c đ c hi u nh m t h th ng kh n ng, s thành th o hay k n ng chuyên bi t c n thi t hay đ đ đ t t i m t m c đích nh t đ nh” Weinert (2001)

Giao ti p gi a các cá nhân đòi h i c vi c gi i mã và mã hóa thông đi p

N ng l c giao ti p là kh n ng các bên th hi n tri th c thông qua hành vi giao ti p phù h p và hi u qu đ đ t đ c m c tiêu (Monge & ctg 1982), kh n ng s d ng

ng pháp trong nh ng tình hu ng giao ti p khác nhau (Hymes 1972) N ng l c giao

ti p g m các y u t : tri th c, đ ng c , k n ng, hành vi và s hi u qu (Spitzberg, 1983) Theo Ko & ctg (2005), n ng l c giao ti p bao g m 2 y u t : n ng l c mã hóa và n ng l c gi i mã

2.4.1 N ng l c gi i mã (Communication Decoding Competence - CD)

N ng l c gi i mã đ n kh n ng l ng nghe, ch m chú và đáp ng m t cách nhanh chóng c a ng i nh n (Monge & ctg 1982)

2.4.2 N ng l c mã hóa (Communication Encoding Competence - CE)

N ng l c mã hóa dùng đ ch kh n ng di n đ t ý t ng m t cách rõ ràng,

kh n ng s d ng ngôn t m t cách d hi u (Monge & ctg 1982) Nh ng nghiên

c u tr c đây cho r ng n ng l c giao ti p càng cao thì kh n ng c a các cá nhân tham gia vào các ho t đ ng chung càng t ng (Ko & ctg 2005), đi u này nh h ng

đ n m i quan h (Monge & ctg 1982) và chia s s hi u bi t c a h (Swaab & ctg 2002)

2.4.3 M i quan h gi a n ng l c giao ti p và hi u bi t chung

N ng l c giao ti p bao g m: N ng l c mã hóa (bên chuy n giao) và n ng l c

gi i mã (bên ti p nh n) Nh ng khó kh n trong giao ti p có th phát sinh t s b t

đ ng quan đi m, cách nh n di n và đánh giá v n đ gi a bên chuy n giao và bên

ti p nh n tri th c Swaab & ctg (2002) mô t n ng l c giao ti p là kh n ng s p x p, đánh giá, gi i thích, chuy n thông tin thành tri th c đ chuy n giao và s th a nh n

v m t v n đ ho c gi i pháp c a bên nh n chuy n giao Trong m t nghiên c u

th c nghi m, Kahai & Cooper (2003) nh n th y n u hai bên có s giao ti p t t s

t o đi u ki n cho hai bên hi u bi t l n nhau Ko & ctg (2005) đã ch ra m i quan h thu n chi u gi a n ng l c mã hóa và gi i mã (n ng l c giao ti p) đ n s hi u bi t chung

2.5 CÁC GI THUY T NGHIÊN C U VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

2.5.1 Các gi thuy t nghiên c u

Trong nghiên c u c a Martin J Eppler (2004), tác gi đã ch ra nh h ng

c a n ng l c giao ti p đ n chuy n giao tri th c gi a chuyên gia và ng i ra quy t

đ nh trong t ch c Nghiên c u c a Ko & ctg (2005) c ng đã ch ra m t tác đ ng

d ng trong m i quan h gi a n ng l c giao ti p và chuy n giao tri th c D a trên

c s các nghiên c u tr c và nghiên c u c a Becheikh & ctg (2010), tác gi đ

xu t các gi thuy t nghiên c u nh sau:

H1: Gi ng viên có n ng l c mã hóa càng cao thì hi u bi t chung gi a gi ng viên

và h c viên càng l n

H2: H c viên có n ng l c gi i mã càng cao thì hi u bi t chung gi a gi ng viên

và h c viên càng l n

H3: S hi u bi t chung gi a gi ng viên và h c viên càng nhi u thì hi u qu

chuy n giao tri th c càng cao

2.5.2 Mô hình nghiên c u

D a trên c s lý thuy t c ng nh nghiên c u tr c đó c a Ko & ctg (2005)

và Becheikh & ctg (2010), tác gi đ xu t các gi thuy t nghiên c u nh sau:

Hình 2.2 : Mô hình nghiên c u đ xu t

Tóm t t: Ch ng này đã xem xét c s lý thuy t c ng nh các nghiên c u tr c

đây đ đ a ra các khái ni m nghiên c u: N ng l c mã hóa c a gi ng viên, n ng l c

(KT)

H 3

H 1

H 2

gi i mã c a h c viên, hi u bi t chung gi a h c viên và gi ng viên, chuy n giao tri

th c Các gi thuy t nghiên c u c ng nh mô hình nghiên c u đã đ c đ xu t, trong đó:

- Các y u t : N ng l c gi i mã c a h c viên và n ng l c mã hóa c a gi ng viên tác đ ng lên s hi u bi t chung

- Hi u bi t chung tác đ ng lên chuy n giao tri th c

Trong ch ng ti p theo tác gi trình bày v : thi t k nghiên c u, qui trình nghiên c u và quá trình xây d ng thang đo c a tác gi , d a trên các thang đo g c

c a các nghiên c u tr c

CH NG 3:

PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 GI I THI U

Ch ng 1 đã trình bày v m c tiêu, ph m vi và ph ng pháp nghiên c u C

s lý thuy t v chuy n giao tri th c và mô hình nghiên c u cùng v i các gi thuy t nghiên c u đã đ c trình bày ch ng 2 Trong ch ng 3 này nh m trình bày c

th ph ng pháp nghiên c u s d ng đ xây d ng và đánh giá thang đo các khái

ni m nghiên c u đ ng th i ki m đ nh mô hình lý thuy t cùng các gi thuy t đ ra

C u trúc ch ng này g m 3 ph n chính: (1) thi t k nghiên c u, (2) h th ng thang đo các khái ni m nghiên c u, (3) các tiêu chí đánh giá thang đo

3.2 THI T K NGHIÊN C U

Nghiên c u đ c th c hi n bao g m hai b c chính: (1) nghiên c u s b

đ xây d ng b ng câu h i ph ng v n và (2) nghiên c u chính th c nh m thu th p, phân tích d li u kh o sát, c l ng và ki m đ nh mô hình nghiên c u Toàn b quy trình nghiên c u đ c th hi n t i hình 3.1

3.2.1 Nghiên c u s b

Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua hai b c B c 1 là b c nghiên

c u đ nh tính b ng ph ng pháp th o lu n tay đôi v i 20 h c viên nh m khám phá,

hi u ch nh và b sung các thang đo c a các nhà nghiên c u tr c Trong b c này, tác gi s xây d ng b n ph ng v n g m các câu h i m (xem “Dàn bài th o lu n”

t i ph l c 1) đ thu th p thêm các bi n thích h p t các h c viên K t qu c a b c này là m t b n kh o sát s b B c 2 là b c nghiên c u đ nh l ng v i kích

th c m u 119 đ hi u ch nh b ng kh o sát s b , đ a ra b ng kh o sát chính th c

Th c t nghiên c u g c đ c Ko & ctg (2005) th c hi n trong ng c nh c a

vi c chuy n giao tri th c t m t đ n v t v n sang cho khách hàng và giúp khách hàng áp d ng tri th c đó vào th c ti n Trong khi đó nghiên c u này tác gi th c

hi n trong ng c nh tri th c đ c chuy n giao t phía gi ng viên sang h c viên nên

b ng câu h i ph i đ c hi u ch nh l i cho phù h p v i ng c nh nghiên c u và phù

h p v i th tr ng Vi t Nam Sau khi kh o sát tay đôi, m t s bi n không phù h p

Th 2011) Ph ng pháp này có u đi m là d ti p c n các đ i t ng nghiên c u và

th ng đ c s d ng khi b gi i h n th i gian và chi phí Nh ng nh c đi m c a

ph ng pháp này là không xác đ nh đ c sai s do l y m u

Theo Hair & ctg (1998), đ có th phân tích nhân t khám phá (EFA) t t thì

c n thu th p b d li u v i ít nh t 5 m u nghiên c u trên m t bi n quan sát C ng

có nhà nghiên c u cho r ng kích th c m u t i thi u ph i là 200 (Hoelter 1983) Theo Tabachnick & Fidell (2007), kích th c m u n > = 8m + 50

Trong đó:

- n: c m u

- m: s bi n đ c l p c a mô hình

Theo mô hình nghiên c u này s bi n đ c l p là 19 nên kích th c m u ít

nh t là 202 đ m b o s thu n l i và không b gián đo n trong nghiên c u, tác

gi quy t đ nh ti n hành thu th p 330 m u d li u đ sau khi g n l c và làm s ch d

và h c viên là bên ti p nh n tri th c H c viên ti p nh n nh ng tri th c ti p thu

đ c t gi ng viên và bi n nó thành tri th c c a riêng mình Th hai, các môn h c giai đo n chuyên ngành mang tính th c ti n cao, t đó h c viên có th áp d ng

nh ng tri th c mà mình ti p thu đ c thông qua khoá h c và áp d ng trong vi c

nh n di n ho c gi i quy t các v n đ th c ti n n i mà h làm vi c

Hình 3.1: Qui trình nghiên c u

Thang đo nháp 1

C s lý thuy t (tri th c, chuy n giao tri th c, k t qu nghiên

c u c a Ko & ctg (2005)…)

nh tính (th o lu n tay đôi, n=20)

nh l ng s b (ph ng v n tr c ti p ho c thông qua m ng

internet b ng b ng câu h i chi ti t, n = 119)

Cronbach alpha và EFA

Internet b ng b ng câu h i chi ti t, n = 330)

Cronbach alpha và EFA

Thang đo nháp 2

Thang đo hoàn ch nh

Vi t báo cáo

3.2.2.2 Ph ng pháp phân tích d li u

Sau khi thu th p, các b n ph ng v n đ c xem xét và lo i đi nh ng b n

ph ng v n không đ t yêu c u (b tr ng nhi u, ch ch n m t m c đ đ ng ý đ i v i

t t c các câu h i…); sau đó mã hóa, nh p li u chung vào b ng kh o sát đ c xây

d ng trên internet b ng công c google docs, thu đ c b d li u cu i cùng v i kích th c là 303

tài s d ng công c phân tích d li u: th ng kê mô t , ki m đ nh đ tin

c y c a các thang đo (Cronbach’s Alpha), phân tích nhân t khám phá (EFA), phân tích h i quy và các phân tích khác (T-test, ANOVA,…) v i ph n m m SPSS

3.3 XÂY D NG THANG O

3.3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer - KT)

S chuy n giao tri th c là s truy n đ t tri th c t phía ngu n (chuy n giao)

và đ c h c h i, áp d ng b i bên ti p nh n Khái ni m này đ c đo b ng 5 bi n quan sát đ c phát tri n b i Ko & ctg (2005), đ c tác gi hi u ch nh và l n l t

đ c ký hi u là KT1, KT2, KT3, KT4, KT5

B ng 3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c

S chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer) Ký hi u

Tôi h c đ c nhi u ki n th c t gi ng viên X và ng d ng nó vào công

vi c hàng ngày c a tôi

KT1

Tôi h c đ c nhi u kinh nghi m t gi ng viên X và ng d ng nó vào

công vi c hàng ngày c a tôi

KT2

Thông qua gi ng viên X, tôi rèn luy n đ c nhi u k n ng ph c v cho

công vi c c a mình

KT3

Nh ng ki n th c và kinh nghi m h c h i đ c t gi ng viên X và môn

h c Y giúp tôi gi i quy t công vi c hi u qu h n

KT4

Tôi có th gi i quy t các v n đ m t cách sáng t o d a vào nh ng ki n

th c và kinh nghi m h c đ c t gi ng viên X và môn h c Y

KT5

i v i t t c các bi n quan sát c a thang đo trong bài nghiên c u này tác

gi s d ng thang đo Likert 5 đi m đ đánh giá m c đ đ ng ý c a h c viên

3.3.2 Thang đo hi u bi t chung (Shared Understanding - SU)

Hi u bi t chung là kh n ng hai bên hi u bi t, ph i h p l n nhau đ đ t đ c

m c tiêu chung Hi u bi t chung đ c đo b ng 4 bi n quan sát, m t s thành ph n

đ c đ a ra b i Nelson, Cooprider (1996), Gerwin & Moffat (1997); m t vài thành

ph n m i c ng đ c phát tri n b i Ko & ctg (2005) và đ c tác gi hi u ch nh g m các thành ph n:

B ng 3.2 Thang đo hi u bi t chung

Hi u bi t chung (Shared Understanding - SU) Ký hi u

Gi ng viên X hi u đ c nh ng câu h i và nh ng v n đ khó kh n mà tôi

trình bày

SU1

Gi ng viên X quan tâm và dành nhi u th i gian đ phân tích, trao đ i

thêm v nh ng v n đ mà tôi yêu c u

Theo Monge & ctg (1982), n ng l c mã hóa thông tin ch kh n ng di n đ t

ý t ng m t cách rõ ràng, kh n ng s d ng ngôn t m t cách d hi u Thang đo do Tammy & ctg (2008) đ a ra đ đo l ng n ng l c mã hóa c a gi ng viên g m 6

bi n quan sát: kh n ng v ngôn ng t t, d dàng hi u đ c nhu c u c a ng i khác, làm đúng vi c, chú ý đ n nh ng đi u mà sinh viên nói v i mình, giao ti p v i sinh viên m t cách hi u qu , bi t cách l ng nghe

D a theo thang đo c a Monge & ctg (1982) và Tammy & ctg (2008), tác gi

đ a ra thang đo g m có 5 bi n nh sau:

B ng 3.3 Thang đo n ng l c mã hóa c a gi ng viên

N ng l c mã hóa c a gi ng viên

(Communication Encoding Competence - CE)

Ký

hi u

Gi ng viên X th ng đi th ng vào v n đ khi truy n đ t và tr l i các

Gi ng viên X gi i đáp nh ng câu h i c a h c viên 1 cách ng n g n và

Gi ng viên X biên so n và cung c p các tài li u hay và d hi u CE3

Gi ng viên X có cách gi ng bài, truy n đ t d hi u CE4

Gi ng viên X đ a ra các tình hu ng r t sinh đ ng và sát v i th c ti n CE5

3.3.4 Thang đo n ng l c gi i mã (Communication Decoding Competence -

CD)

N ng l c gi i mã thông tin là kh n ng l ng nghe, ch m chú và đáp ng m t cách nhanh chóng c a ng i nh n

Wiemann (1977) đ a ra thang đo n ng l c giao ti p nói chung (g m c n ng

l c mã hóa và n ng l c gi i mã) đ c đo b ng 35 bi n quan sát Tuy nhiên trong đó

có nhi u bi n quan sát không phù h p v i ng c nh chuy n giao tri th c trong l nh

v c đào t o D a trên c s thang đo c a Wiemann và Monge & ctg (1982), tác gi

Tôi có th ph i h p t t v i nh ng ng i khác đ hoàn thành các bài t p