Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng... hút khách hàng... Ngoài ra, còn có các hình th c vay khác.
Trang 2Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Trang 3M C L C
U, CÁC CH CÁI VI
U
HUYă NG T I NHTM 5
1.1 Ngu n v n c a NHTM 5
1.1.1 Khái ni m 5
1.1.2 Các lo i ngu n v n c a NHTM 5
1.2 Ngu n v n huy đ ng c a NHTM 7
1.2.1 T m quan tr ng c a ngu n v n huy đ ng đ i v i h th ng NHTM 7
1.2.2 Các lo i ngu n v n huy đ ng c a NHTM 9
1.3 Qu n tr ngu n v n huy đ ng c a NHTM 15
1.3.1 Khái ni m qu n tr ngu n v n huy đ ng c a NHTM 15
1.3.2 M c tiêu c a qu n tr ngu n v n huy đ ng 15
1.3.3 Các nguyên t c qu n tr ngu n v n huy đ ng 16
1.3.4 Các ch tiêu qu n tr ngu n v n huy đ ng 17
1.3.5 Chi n l c và mô hình qu n tr ngu n v n huy đ ng 22
K t lu n ch ng 1 25
Trang 4CH NGă2:ăTH C TR NG HO Tă NG QU N TR NGU N V N
HUYă NG T IăNHăTMCPăCỌNGăTH NGăVI T NAM 26
2.1 Gi i thi u v NH TMCP Công th ng Vi t Nam 26
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 26
2.1.2 Ngành ngh kinh doanh 27
2.1.3 Tình hình ho t đ ng kinh doanh 29
2.1.4 S đ h th ng t ch c c a NH TMCP Công th ng Vi t Nam 34
2.2 Th c tr ng ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NH TMCP Công th ng Vi t Nam 35
2.2.1 Chi n l c qu n tr ngu n v n huy đ ng 35
2.2.2 Mô hình qu n tr ngu n v n huy đ ng 37
2.2.3 Quy trình qu n tr ngu n v n huy đ ng 37
2.2.4 Th c tr ng ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng 37
2.3 ng d ng mô hình SWOT đánh giá ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NHTMCP Công th ng VN 50
2.3.1 i m m nh 50
2.3.2 i m y u 52
2.3.3 C h i 55
2.3.4 Thách th c 55
K t lu n ch ng 2 56
CH NGă3:ăGI I PHÁP QU N TR NGU N V NăHUYă NG T I NHăTMCPăCỌNGăTH NGăVI T NAM 57
3.1 nh h ng phát tri n c a Vietinbank đ n n m 2020 57
Trang 53.2 Gi i pháp qu n tr ngu n v n huy đ ng t i Vietinbank 59
3.2.1 Hoàn thi n c ch qu n lý ngu n v n huy đ ng 59
3.2.2 Xác đ nh quy mô và c c u ngu n v n huy đ ng phù h p 59
3.2.3 Ti p t c đ i m i và hoàn thi n ho t đ ng qu n tr r i ro 61
3.2.4 ng d ng mô hình th i l ng vào qu n tr r i ro lãi su t 62
3.2.5 Phát tri n trình đ công ngh ngân hàng tiên ti n 62
3.2.6 Phát tri n ngu n nhân l c 63
3.2.7 y m nh công tác Marketing 65
3.2.8 C ng c và phát tri n m ng l i 66
3.3 Ki n ngh v i NHNN và Hi p h i ngân hàng Vi t Nam 67
3.3.1 Ki n ngh v i NHNN 67
3.3.2 Ki n ngh v i Hi p h i Ngân hàng 68
K t lu n Ch ng 3 68
K T LU N 69 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 6L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t này do chính tôi nghiên c u và
th c hi n, t t c nh ng s li u s d ng trong lu n v n đ c thu th p t ngu n th c
t Các gi i pháp, ý ki n đ xu t là c a cá nhân tôi đúc k t t vi c nghiên c u, phân tích đánh giá và kinh nghi m công tác th c t t i Ngân hàng TMCP Công th ng
VN
TP HCM, ngày 31 tháng 12 n m 2012
Ng i cam đoan
Lê Th Thúy H ng
Trang 7DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH CÁI VI T T T
-o0o -
ALCO : y ban qu n lý tài s n có – tài s n n
BCTC : Báo cáo tài chính
Trang 9DANH M C CÁC B NG BI U
-o0o -
B ng 2.1 V n đi u l và v n ch s h u VietinBank qua các n m
B ng 2.2 T ng tr ng ngu n v n huy đ ng c a Vietinbank giai đo n 2008 -2011
B ng 2.3 C c u ngu n v n huy đ ng theo lo i hình ti n g i t i Vietinbank
B ng 2.4 C c u Ti n g i theo đ i t ng khách hàng t i Vietinbank
B ng 2.5 C c u Ti n g i theo lo i hình ti n g i t i Vietinbank
B ng 2.6 C c u ngu n v n huy đ ng theo k h n và lo i ti n t t i Vietinbank
B ng 2.7 C c u ti n g i theo lo i ti n t i Vietinbank
Trang 10Hình 2.5 L i nhu n tr c thu c a Vietinbank giai đo n t 2008 - Q3/2012
Hình 2.6 Lãi su t FTP – c s xác đ nh lãi su t huy đ ng và cho vay
Hình 2.7 T ng tr ng ngu n v n huy đ ng c a Vietinbank giai đo n 2008 -2011
Hình 2.8 Cân đ i gi a Huy đ ng v n và cho vay ng n h n
Hình 2.9 Cân đ i gi a huy đ ng v n và cho vay trung dài h n
Hình 2.10 Cân đ i gi a ngu n v n huy đ ng và cho vay theo lo i ti n VND
Hình 2.11 Cân đ i gi a ngu n v n huy đ ng và cho vay ngo i t
Trang 11L I M U
Ngân hàng th ng m i là m t t ch c ho t đ ng kinh doanh ti n t và d ch v
ngân hàng, v i nhi m v ch y u và th ng xuyên là nh n ti n g i c a các t ch c,
cá nhân, đ ng th i s d ng s v n huy đ ng đ c đ c p tín d ng cho các khách
hàng Ngu n v n huy đ ng luôn chi m t tr ng l n và là ngu n v n ch y u c a
ngân hàng, có vai trò r t quan tr ng trong đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng
m i Các ngân hàng th ng m i luôn luôn tìm ki m các gi i pháp đ thu hút các
ngu n v n t m i đ i t ng khách hàng đ đ m b o kh n ng thanh kho n c ng
nh nh m đ m b o các ch tiêu an toàn v n trong tình hình c nh tranh gay g t gi a
các t ch c tín d ng Ngu n v n huy đ ng n u qu n tr không t t s nh h ng đ n
ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i r t nhi u
M t khác, t th c tr ng n n kinh t Vi t Nam trong th i gian qua, đ c bi t là giai đo n 2010, 2011, 2012, ch a bao gi giá c lãi su t huy đ ng có nh ng lúc
v t ngoài t m ki m soát c a Chính ph ; các ngân hàng th ng m i đua nhau t ng
lãi su t huy đ ng đ c nh tranh và ch a bao gi có tình tr ng ng i đi g i ti n m c
c giá c lãi su t nh đi mua hàng H l y là ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a n n
kinh t b tê li t vì lãi su t cho vay c ng ph i cao t ng ng v i lãi su t ti n g i
ng tr c th c tr ng trên, yêu c u qu n tr ngu n v n huy đ ng đ c đ t ra
là làm th nào đ ngân hàng th ng m i luôn có đ ngu n v n đ duy trì và phát
tri n các ho t đ ng kinh doanh v i chi phí h p lỦ và đ t hi u qu cao nh t ó là
vi c làm c n thi t và quan tr ng đ i v i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam
nói riêng và các NHTM Vi t Nam nói chung
Xu t phát t nhu c u th c t trên, đ tài “ Gi i pháp hoàn thi n ho t đ ng qu n
tr ngu n v n huy đ ng t i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam” ph n nào s
gi i quy t đ c v n đ đã và đang đ t ra
Trang 122 M c tiêu nghiên c u c aăđ tài
M c tiêu nghiên c u c a lu n v n đ a ra các gi i pháp c b n đ hoàn thi n
ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng nh m đ m b o cho NH TMCP Công
th ng Vi t Nam có đ v n đ duy trì và phát tri n kinh doanh v i chi phí h p lý
và đ t hi u qu cao nh t đ t đ c m c tiêu trên, Lu n v n t p trung vào các n i dung chính sau đây:
Ph m vi nghiên c u: nghiên c u trên ph m vi ngân hàng TMCP Công
th ng Vi t Nam trong giai đo n 2008 – Quý 3/ 2012
4 Ph ngăphápănghiênăc u
Lu n v n s d ng các ph ng pháp mô t - gi i thích, đ i chi u - so sánh,
phân tích - t ng h p th ng kê Ngoài ra, lu n v n còn ng d ng mô hình SWOT đ đánh giá ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NH TMCP Công th ng VN Trên c s đó, lu n v n s đ a ra nh ng gi i pháp thi t th c g n li n v i mô hình
nghiên c u SWOT
5 ụăngh aăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài nghiên c u
Trên c s nghiên c u nh ng v n đ liên quan đ n v n và qu n tr ngu n v n huy đ ng t i các NHTM trong giai đo n hi n nay, lu n v n phân tích, đánh giá th c
tr ng , nêu lên nh ng m t thu n l i, khó kh n, c h i c ng nh là thách th c đ i v i
ho t đ ng qu n tr qu n tr ngu n v n t i NH TMCP Công th ng Vi t Nam B ng
Trang 13lý lu n khoa h c cùng v i nh ng nghiên c u c a b n thân, lu n v n đã đ a ra
nh ng gi i pháp có tính kh thi cùng v i các ki n ngh đ hoàn thi n ho t đ ng
ngu n v n huy đ ng t i NH TMCP Công th ng Vi t Nam ng th i, v i nh ng
k t qu mà lu n v n đã nghiên c u đ c, lu n v n có th làm tài li u tham kh o cho các NHTM khác có đ c đi m t ng đ ng v i VietinBank và công tác nghiên c u,
h c t p v chuyên ngành
6 Các công trình nghiên c uătr căđơy
Tr c đây ch a có công trình nghiên c u nào v qu n tr ngu n v n huy đ ng
t i NH TMCP Công th ng Vi t Nam Song, có hai bài vi t nói v qu n tr ngu n
v n huy đ ng t i các t ch c tín d ng khác và công ty tài chính
Th nh t là bài vi t “ Nâng cao hi u qu qu n tr ngu n v n huy đ ng t i
T ng công ty tài chính c ph n D u khí Vi t Nam” c a tác gi ng Di m Ki u vào
n m 2010
Th hai là bài vi t “ Gi i pháp qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NH u t và
phát tri n Vi t Nam” c a tác gi Võ Th M Viên vào n m 2012
C hai bài vi t c a hai tác gi trên đ u nêu lên đ c nh ng c s lý lu n chung
v qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NHTM/Công ty tài chính, đ u cho chúng ta th y
th c tr ng ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng t i các t ch c tài chính này qua
vi c phân tích v tính cân đ i gi a ngu n v n huy đ ng và cho vay theo k h n, lo i
ti n; kh n ng đ m b o kh n ng thanh toán và đ m b o t l thu nh p c n biên Trên c s k th a hai công trình nghiên c u trên, khi phân tích th c tr ng
ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng, tôi xin phân tích thêm v công tác qu n tr
lãi su t, qu n tr r i ro lãi su t, qu n tr r i ro thanh kho n, qu n tr tr ng thái cân
đ i c a ngo i t và VND đ chúng ta có đánh giá toàn di n h n v ho t đ ng qu n
tr ngu n v n huy đ ng t i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam
7 K t c u c a lu năv n
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, m c l c, danh m c b ng bi u, tài li u tham
kh o, n i dung chính c a lu n v n có k t c u g m 3 ch ng nh sau:
Trang 14Ch ngă1: C s lý lu n v v n và qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NHTM
Ch ngă2: Th c tr ng ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NH TMCP Công th ng Vi t Nam
Ch ngă 3: Gi i pháp qu n tr ngu n v n huy đ ng t i NH TMCP Công
th ng Vi t Nam
Trang 15CH NGă 1: C ă S ă Lụă LU Nă CHUNG V ă QU Nă TR
1.1.1 Kháiăni m
Ngu n v n c a NHTM là nh ng giá tr ti n t do NHTM t o l p ho c huy
đ ng đ c dùng đ đ u t , cho vay ho c th c hi n các d ch v kinh doanh khác Nó
chi ph i toàn b ho t đ ng c a NHTM Nó quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a
ngân hàng
Ngu n v n c a NHTM ph n l n do thu nh p qu c dân t m th i nhàn r i trong
s n xu t kinh doanh đ c g i vào Ngân hàng v i các m c đích khác nhau Ngân hàng đóng vai trò t p trung ngu n v n nhàn r i trong n n kinh t đ chuy n đ n các nhà đ u t có nhu c u v v n đ ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh qua đó thúc đ y n n kinh t phát tri n Ngân hàng và các ho t đ ng v ngu n v n quy t
đ nh tr c ti p đ n s t n t i và phát tri n c a các NHTM Ngu n v n đóng vai trò
chi ph i và quy t đ nh đ i v i các ho t đ ng c a các NHTM trong vi c th c hi n
các ch c n ng c a mình
1.1.2 Cácălo iăngu năv năc aăNHTM
1.1.2.1 Ngu n v n ch s h u
Ngu n v n ch s h u là ngu n v n riêng c a m t NHTM ây là s v n ban
đ u và đ c gia t ng không ng ng cùng v i quá trình phát tri n c a NHTM
Ngu n v n ch s h u c a NHTM chi m m t t tr ng nh trong các kho n
m c t o nên ngu n v n nh ng nó có vai trò c c k quan tr ng đ i v i các NHTM
Do tính ch t th ng xuyên n đ nh nên NHTM có th s d ng nó vào các m c đích
khác nhau nh trang b c s v t ch t k thu t, t o tài s n c đ nh ph c v cho b n
thân Ngân hàng, có th s d ng cho vay, đ c bi t là đ u t góp v n liên doanh M t
khác, v i ch c n ng b o v , ngu n v n ch s h u c a NHTM đ c coi nh là tài
s n đ m b o gây lòng tin v i khách hàng, duy trì kh n ng thanh toán cho khách
Trang 16hàng khi NHTM ho t đ ng thua l H n n a nó là m t c n c quy t đ nh đ i v i
qui mô và kh i l ng v n huy đ ng c ng nh ho t đ ng cho vay và b o lãnh c a
NHTM Quy mô và s t ng tr ng ngu n v n ch s h u c a NHTM s quy t đ nh
n ng l c phát tri n c a NHTM
Ngu n v n ch s h u c a NHTM bao g m:
V năđi u l : Là m c v n đ c hình thành khi Ngân hàng đ c thành l p
V n đi u l luôn l n h n ho c b ng v n pháp đ nh V n pháp đ nh là m c
v n t i thi u ph i có khi thành l p m t Ngân hàng do pháp lu t qui đ nh
V n đi u l đ c ghi vào đi u l thành l p Ngân hàng Tu thu c vào lo i
hình Ngân hàng mà v n đi u l đ c hình thành t nh ng ngu n g c khác
nhau:
Ngân hàng th ng m i Nhà n c: V n đi u l đ c hình thành t Ngân sách
Nhà n c c p
Ngân hàng c ph n: V n đi u l đ c hình thành t v n góp c a các c đông
thông qua vi c mua các c phi u
Ngân hàng liên doanh: V n đi u l đ c hình thành t v n góp c a các bên
Qu d phòng r i ro: d phòng bù đ p r i ro trong quá trình ho t đ ng
kinh doanh c a Ngân hàng nh m b o v v n đi u l
Qu phúc l i, khen th ng
L i nhu n ch a chia
1.1.2.2 Ngu n v năhuyăđ ng
Ngu n v n huy đ ng là ngu n v n ch y u s d ng trong ho t đ ng kinh
doanh c a ngân hàng, nó chi m t tr ng r t l n trong t ng ngu n v n kinh doanh
Trang 17c a NHTM, đ c hình thành t ho t đ ng huy đ ng ti n g i c a ngân hàng trên th
tr ng, th c ch t là tài s n b ng ti n c a các ch s h u mà ngân hàng t m th i
qu n lý và s d ng, v i ngh a v hoàn tr k p th i, đ y đ theo th a thu n gi a
ngân hàng và khách hàng
Các ngân hàng nh n m đ c quy n s d ng s ti n nhàn r i c a khách hàng,
h s mang cho vay ho c đ u t đ ki m l i i v i ng i g i ti n, ngoài lãi su t
thì nhu c u giao d ch v i s ti n l i nhanh chóng và an toàn là y u t c b n đ h
quan tâm khi g i ti n vào ngân hàng Ch có NHTM m i đ c quy n huy đ ng v n
d i nhi u hình th c khác nhau
Theo quan ni m c a các nhà kinh t h c và các nhà Ngân hàng trong t ng ngu n v n c a Ngân hàng ngoài ngu n v n thu c ch s h u thì t t c các ngu n
v n còn l i đ c coi là ngu n v n huy đ ng Các ho t đ ng s d ng v n c a Ngân
hàng t n t i và phát tri n đ c là nh ngu n v n huy đ ng này
1.2.1 T măquanătr ngăc aăngu năv năhuyăđ ngăđ iăv iăh ăth ngăNHTM
NHTM là m t Doanh nghi p kinh doanh ti n t trong đó ti n là nguyên li u
chính trong vi c t o ra s n ph m Ngân hàng, là m t th nguyên li u đ c tôn không
th thay th Ho t đ ng tìm ki m t li u s n xu t c a Ngân hàng là ho t đ ng huy
đ ng v n Do đ c tr ng c a ngu n v n huy đ ng là luôn có m t l ng t n kho n r t
l n và Ngân hàng có th s d ng l ng t n kho n này đ ph c v cho quá trình
ho t đ ng kinh doanh c a mình Nên tình hình ho t đ ng c a Ngân hàng ph thu c
r t l n vào tình hình huy đ ng v n c a chính Ngân hàng đó
Th nh t: Ngu n v n huy đ ng có nh h ng tr c ti p đ n qui mô ho t đ ng
c a các Ngân hàng
Ngu n v n kh d ng c a Ngân hàng có nh h ng tr c ti p đ n vi c m r ng hay thu h p tín d ng, ho t đ ng b o lãnh hay trong ho t đ ng thanh toán c a Ngân
hàng Thông th ng so v i các Ngân hàng nh thì các Ngân hàng l n có các kho n
m c v đ u t , cho vay đa d ng h n, ph m vi và kh i l ng tín d ng c ng l n h n
Trang 18Trong khi các Ngân hàng nh l i gi i h n ph m vi ho t đ ng ch y u trong m t khu
v c nh hay trong m t qu c gia N u kh n ng v n c a Ngân hàng l n thì Ngân hàng có th m r ng qui mô kh i l ng tín d ng, có th tài tr cho các d án l n (v qui mô tín d ng, v th i h n tín d ng,…) và s n sàng đáp ng nhu c u c a khách hàng v các d ch v c a Ngân hàng
Th hai: Ngu n v n huy đ ng giúp Ngân hàng ch đ ng trong kinh doanh
M t Ngân hàng không th ch ho t đ ng v i ngu n v n t có và v n đi vay vì
v n t có c a Ngân hàng ch chi m m t t tr ng nh trong t ng c c u v n c a Ngân hàng còn v n v n đi vay thì Ngân hàng ph i ph thu c vào đ i t ng cho vay
v th i h n, s l ng và các chi phí khác Do đó, có th Ngân hàng s b l nh ng
c h i kinh doanh Ng c l i n u Ngân hàng có l ng v n l n s hoàn toàn ch
đ ng trong ho t đ ng c a mình Ngu n v n l n làm t ng kh n ng ho t đ ng c a Ngân hàng nh ch đ ng đa d ng hoá các hình th c và ph ng th c ho t đ ng
nh m phân tán r i ro và t ng l i nhu n, ph c v cho m c tiêu cu i cùng c a Ngân hàng là an toàn và sinh l i
Th ba: V n huy đ ng giúp Ngân hàng nâng cao v th c a mình trên th
tr ng
đ m b o cho vi c thu hút khách hàng đ n quan h giao d ch v i mình thì Ngân hàng ph i t o đ c ni m tin v i khách hàng i u này đ c th hi n kh
n ng s n sàng thanh toán cho khách hàng Kh n ng thanh toán c a Ngân hàng cao
ch khi Ngân hàng có ngu n v n kh d ng l n M t khác, uy tín c a Ngân hàng còn
th hi n kh n ng cho vay và đ u t c a Ngân hàng Ngân hàng ch có th cho vay nh ng d án l n, th i h n dài n u nh Ngân hàng có ngu n v n l n và n đ nh
Th t : V n huy đ ng quy t đ nh n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng
có th chi n th ng trong c nh tranh thì ngoài vi c ph i có chi n l c c nh tranh h p lỦ thì y u t v kh n ng tài chính luôn gi vai trò quy t đ nh cu i cùng
N u Ngân hàng có ngu n v n kh d ng l n thì có th ch đ ng m r ng quan h tín
d ng v i các thành ph n kinh t c v qui mô, kh i l ng tín d ng, ch đ ng v
th i gian và th i h n cho vay th m chí trong vi c đi u ch nh lãi su t cho vay đ thu
Trang 19hút khách hàng Ngoài ra, Ngân hàng còn có th phát tri n thêm nhi u lo i hình
d ch v m i, tham gia vào nhi u các ho t đ ng khác nh liên doanh liên k t, đ u t trên th tr ng v n, trên th tr ng ti n t ,… B ng chính nh ng ho t đ ng này s góp ph n phân tán r i ro, thu hút đ c nhi u khách hàng, m r ng th ph n, nâng cao kh n ng c nh tranh c a Ngân hàng,… T đó s nâng cao hi u qu kinh doanh
c a Ngân hàng
Nh n th c đ c vai trò c a ngu n v n huy đ ng trong ho t đ ng c a NHTM, nên t ng Ngân hàng ph i ho ch đ nh đ c chi n l c qu n tr ngu n v n huy đ ng cho đ n v mình nh m ch đ ng t o l p đ c ngu n v n n đ nh và không ng ng
t ng tr ng đ ph c v cho ho t đ ng kinh doanh c a mình- ó là y u t đ u tiên quy t đ nh đ n hi u qu ho t đ ng c a NHTM
1.2.2 Các lo i ngu n v năhuyăđ ng c a NHTM
1.2.2.1 V năhuyăđ ng ti n g i c a các t ch c và cá nhân
Là ngu n v n mà Ngân hàng huy đ ng đ c t các doanh nghi p, t ch c kinh t , cá nhân,… trong xã h i thông qua quá trình nh n ti n g i, thanh toán h , các kho n cho vay t o ti n g i và các nghi p v kinh doanh khác B n ch t c a tài kho n ti n g i là tài s n thu c s h u c a các đ i t ng khách hàng khác nhau, Ngân hàng ch có quy n s d ng nó đ cho vay, chi t kh u, thanh toán,… nh ng không có quy n s h u, Ngân hàng có trách nhi m ph i hoàn tr đúng h n c g c
và lãi ho c khi khách hàng có nhu c u rút ti n đ s d ng Ti n g i chi m m t t
tr ng khá l n trong ngu n v n huy đ ng c a các NHTM
Các hình th c nh n ti n g i c a các NHTM r t đa d ng, tu thu c vào các tiêu
th c khác nhau mà đ c chia thành t ng lo i khác nhau:
Theo tiêu th c k h n:
Ngày nay ng i ta th ng phân chia các kho n ti n g i theo tiêu th c này đ
có th qu n lỦ t t l ng ti n g i, ti n lãi và là c s đ Ngân hàng xây d ng chi n
Trang 20l c d tr phù h p và ch đ ng trong vi c s d ng ngu n v n đó vào quá trình
ho t đ ng kinh doanh Theo tiêu th c này, ti n g i đ c chia thành ti n g i không
k h n và ti n g i có k h n
Ti n g i không k h n (hay còn g i là ti n g i giao d ch, ti n g i thanh
toán), là lo i ti n g i mà ng i g i ti n có th g i vào và rút ti n ra b t k lúc nào
nên khi ngân hàng s d ng làm ngu n v n kinh doanh thì r i ro r t cao Do đó,
ngân hàng ph i duy trì d tr nhi u h n so v i các lo i ti n g i khác Do m c đich
c a ng i ti n không ph i là đ h ng lãi mà đ ngân hàng cung c p các d ch v
thanh toán không dùng ti n m t cho nên ngân hàng không nh t thi t ph i tr lãi cho
ng i g i ho c tr lãi th p mang tính t ng tr ng, và khi cung c p d ch v thanh
toán cho khách hàng này thì ngân hàng s thu phí Vì v y, n u s d ng đ làm
ngu n v n cho vay s mang l i l i nhu n cao cho ngân hàng Ti n g i không k h n bao g m: ti n g i c a các t ch c kinh t , ti n g i c a cá nhân, ti n g i c a các t
ch c đoàn th , xã h i
Ti n g i có k h n: ây là lo i ti n g i có s th a thu n gi a ng i g i ti n
và Ngân hàng v s l ng, k h n và lãi su t c a kho n ti n g i dó Do có s xác
đ nh rõ ràng v k h n nên Ngân hàng có th s d ng đ cho vay v i th i h n t ng
ng ho c có th chuy n đ i m t ph n ti n g i ng n h n đ cho vay trung và dài h n
Do đ c tính c a kho n ti n g i này là có đ n đ nh cao nên Ngân hàng ch đ ng
trong vi c s d ng ngu n ti n đó đ ph c v cho ho t đ ng kinh doanh c a mình
Vì v y, Ngân hàng tr lãi cho ng i g i ti n cao h n lãi su t c a lo i ti n g i không
k h n và ti n gi i thanh toán Các khách hàng g i ti n theo lo i này thì khi đ n h n
s đ c hoàn tr c g c và lãi theo qui đ nh, n u ch a đ n h n mà khách hàng g i
Trang 21m c thu nh p trong n c và lãi su t huy đ ng trong t ng th i k , lo i ti n này
th ng chi m t tr ng cao trong t ng l ng ti t ki m
Ti n g i ngo i t : Bên c nh nh n ti n g i n i t , Ngân hàng còn nh n ti n g i
d i d ng ngo i t đ c bi t là các ngo i t m nh nh USD, EUR, GBP,… Nh ng
ngo i t này c ng r t c n thi t trong ho t đ ng c a Ngân hàng nh kinh doanh
ngo i t trong n c, trong quan h tài tr xu t nh p kh u, thanh toán qu c t ,…các Ngân hàng có xu h ng m r ng kinh doanh đ i ngo i th ng có ngu n v n ngo i
t l n Nh n ti n g i b ng ngo i t là m t ph ng th c đa d ng hoá v ph ng th c huy đ ng v n c a các NHTM
Theo tiêu th c m c đích s d ng:
Ti năg iăti tăki m: là nh ng kho n ti n c a cá nhân g i vào ngân hàng v i
m c đích ti t ki m, đ c xác nh n trên s hay th ti t ki m Ng i g i đ c tr lãi
trên s ti n g i, h không đ c quy n phát hành séc và th c hi n các giao d ch thanh toán nh ng có th rút và chuy n sang tài kho n ti n vay ho c tài kho n khác
c a chính khách hàng t i t ch c nh n ti n g i đó Ch nhân c a các kho n g i ti t
ki m ch y u là các cá nhân và h gia đình H g i vào ngân hàng nh ng kho n thu
nh p ch a s d ng trong k hi n t i, không vì nhu c u giao d ch ho c kinh doanh
mà vì nhu c u ti t ki m đ chi dùng trong t ng lai i u mà h quan tâm tr c h t
là l i t c đ c h ng Ti n g i ti t ki m là ngu n v n t ng đ i n đ nh, cho phép
ngân hàng ch đ ng dùng đ c p tín d ng, đ u t Ti n g i ti t ki m đ c phân
thành ti n g i ti t ki m có k h n và ti n g i ti t ki m không k h n
Ti năg iăthanhătoán: Là các kho n kỦ g i c a cá nhân, t ch c, doanh nghi p
s n xu t kinh doanh không nh m m c đích tìm ki m thêm thu nh p mà đ đ c
h ng các d ch v thanh toán c a Ngân hàng M t khác, m t s Ngân hàng th ng
u tiên h n đ i v i các doanh nghi p m tài kho n t i Ngân hàng và ph i có s d
nh t đ nh trên tài kho n ti n g i t i Ngân hàng Các kho n ti n g i này Ngân hàng
ph i ch u chi phí th p, ph i qu n lỦ chính xác khâu d tr nh ng l i đ c s d ng
m t kho n ti n l n ph c v cho các ho t đ ng c a mình
Trang 221.2.2.2 V năđiăvayă
Ti n g i mà Ngân hàng nh n đ c là ngu n v n mà Ngân hàng có đ c m t
cách th đ ng Trong ho t đ ng c a mình n u nh thi u v n thì Ngân hàng ph i ch
đ ng tìm ki m v n đ th c hi n các ho t đ ng c a mình Ngu n v n mà Ngân hàng
ch đ ng t o nên đó là ngu n v n vay Bao g m các hình th c sau:
K phi u:
Khi các Ngân hàng mu n có m t kho n tài chính đ tài tr cho các d án có
qui mô l n, th i h n dài ho c t ng qui mô ho t đ ng c a các Ngân hàng ho c liên
doanh v i các t ch c khác mà ngu n v n v n hi n t i ch a đáp ng đ c, Ngân
hàng có th phát hành k phi u đ t o ngu n v n trung và dài h n đ đ u t cho các
ho t đ ng này Có th k phi u là m t ch ng ch nh n n c a Ngân hàng có m c đích k h n rõ ràng K phi u c a Ngân hàng phát hành đ huy đ ng v n t dân c
và các t ch c kinh t đ t o l p ngu n v n trung và dài h n d tài tr cho các ho t
đ ng c a mình
Trái phi u :
Trái phi u Ngân hàng th c ch t là m t gi y nh n n c a Ngân hàng v i khách hàng Phát hành trái phi u Ngân hàng nh m t p trung v n trung và dài h n đ tài tr
cho các d án l n theo yêu c u phát tri n trên đ a bàn ho c t p trung v n tài tr cho
các d án đ c Chính ph ch đ nh Ngân hàng phát hành trái phi u ch y u là đ
vay h khách hàng Trái phi u khác k phi u có m c đích ch k phi u có m c đích th ng đ c s d ng linh ho t h n nh k phi u có th đ c phát hành t ng
Chi nhánh trên c s đ c s ch p thu n c a NHTW v i khung lãi su t và th i h n
phát hành riêng bi t Còn trái phi u th ng đ c phát hành v i qui mô l n h n và
đ ng lo t trong c h th ng Ngân hàng
Nh v y, trái phi u và k phi u có m c đích đ u đ c Ngân hàng phát hành
v i m c đích huy đ ng v n trung và dài h n và là kho n vay c a các Ngân hàng trên th tr ng Ngoài ra, còn có các hình th c vay khác
Trang 23 V n vay t các t ch c tín d ng khác trên th tr ng liên Ngân hàng và
v n vay t Ngân hàng Trung ng:
Tu theo tình hình ho t đ ng c a Ngân hàng trong t ng th i k và lỦ do c a các kho n vay c a mình mà Ngân hàng có nh ng hình th c vay phù h p V i các hình th c vay nh trên Ngân hàng có th m t r t nhi u th i gian i v i m c đích
s d ng ngay nh đ đ m b o kh n ng thanh kho n cho Ngân hàng thì hai hình
th c vay v n trên không phù h p Ngân hàng có th s d ng ph ng th c khác nh vay v n các t ch c tín d ng khác ho c vay NHTW Th c t cho th y ho t đ ng huy đ ng v n và s d ng v n thì không đ ng đ u gi a các Ngân hàng, nh ng th i
đi m có nh ng Ngân hàng thi u v n nh ng l i có nh ng Ngân hàng t m th i đang
th a v n thì các Ngân hàng này có th vay m n l n nhau vì m c đích c a c đôi bên H n n a các Ngân hàng đ u làm trung gian thanh toán cho n n kinh t nên các Ngân hàng đ u m tài kho n ti n g i l n nhau và trong nh ng tr ng h p Ngân hàng nào đó thi u v n đ thanh toán chi khách hàng c a mình thì Ngân hàng kia có
th cho vay đ Ngân hàng đó đ m b o kh n ng thanh toán Trong nh ng tr ng
h p c p bách mà Ngân hàng không th vay đ c các Ngân hàng khác thì có th vay NHTW vì NHTW là ng i cho vay cu i cùng đ i v i các NHTM Tu theo
m c đích s d ng và hình th c vay v n mà NHTW chia thành các lo i sau:
V n vay ng n h n b sung: Là hình th c mà NHTM xin vay v n b sung ngu n v n ng n h n c a mình Trong tr ng h p này các NHTM ch đ c vay khi
còn h n m c tín d ng theo qui đ nh c a NHTW
V n vay đ đ m b o kh n ng chi tr : Các NHTM vay v n c a NHTW đ bù
đ p thi u h t t m th i trong thanh toán ho c thi u h t trong d tr (th ng là vay
v i th i h n ng n)
Tái c p v n: NHTW cho các NHTM vay v n trên c s các ch ng t có giá
Các ch ng t này ph i h p l , h p pháp và an toàn Tái c p v n g m có các hình
th c: Cho vay b ng chi t kh u ho c tái chi t kh u gi y t có giá và cho vay có b o
đ m
Trang 24Tuy nhiên, vi c NHTM vay v n NHTW ph thu c vào chính sách ti n t
qu c gia trong t ng th i k mà NHTW có th cho vay v i kh i l ng, th i h n, lãi
đi u hoà Do tình hình ho t đ ng c a các Chi nhánh t i các đ a bàn khác nhau là khác nhau (do nh h ng c a đi u ki n phát tri n kinh t c a t ng vùng, do phong
t c t p quán,…) Cho nên nh ng Chi nhánh Ngân hàng mà ho t đ ng s d ng v n
v t quá kh n ng huy đ ng v n thì đ u k l p k ho ch lên Ngân hàng m và xin
đ c nh n đ c m t l ng v n đi u hoà c n thi t cho ho t đ ng c a mình Còn
nh ng Ngân hàng mà kh n ng huy đ ng v n v t quá kh n ng s d ng v n thì
đ u k c ng l p k ho ch s đi u chuy n m t l ng v n v Ngân hàng m đ đ c
h ng lãi su t đi u hoà Nh v y Ngân hàng m ch u trách nhi m đi u chuy n v n
t n i th a sang n i thi u c a các Chi nhánh trong cùng h th ng Chi phí nh n ngu n v n đi u hoà này th p h n chi phí ngu n v n huy đ ng nh ng các Ngân hàng ch đ c nh n ngu n v n này sau khi đã l p k ho ch v l ng v n huy đ ng
đ c trong k sau
Ngu năv nău ăthácăđ uăt
M t s Ngân hàng còn th c hi n nghi p v Ngân hàng đ i lỦ Khi đó trong ngu n v n c a Ngân hàng còn có thêm kho n m c v n u thác đ u t Ngu n v n này đ c hình thành ch y u là do các t ch c tài chính trong n c ho c n c ngoài u thác cho Ngân hàng m t kho n ti n đ Ngân hàng th c hi n cho vay đ i
v i các d án c a mình, c ng có th là các kho n vay c a Chính ph đ c u thác Trên đây là các ngu n hình thành nên ngu n v n huy đ ng c a các NHTM Trong
c c u t ng ngu n v n thì ngu n v n huy đ ng chi m t tr ng cao nh t, nó quy t
Trang 25đ nh đ n s t n t i và phát tri n c a ho t đ ng s d ng v n c a Ngân hàng Vì v y,
t ng Ngân hàng ph i có nh ng chi n l c huy đ ng v n c a riêng mình trên c s phù h p v i đi u ki n th c t c a t ng Ngân hàng và môi tr ng kinh doanh đ không ng ng nâng cao th ph n huy đ ng nh m ph c v t t nh t cho ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng
1.3.1 Kháiăni măqu nătr ăngu năv năhuyăđ ngăc aăNHTM
Qu n tr ngu n v n huy đ ng c a NHTM là qu n tr quá trình ho t đ ng huy
đ ng v n, và ngu n v n huy đ ng đ đ m b o cho NHTM luôn có đ ngu n v n đ
duy trì và phát tri n m t cách hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a mình v i chi phí
h p lỦ và đ t hi u qu cao nh t, đ ng th i đ m b o m c đ an toàn cho các ch s
h u trong quá trình huy đ ng v n Nói cách khác, qu n tr ngu n v n huy đ ng là
t ng th các ho t đ ng c a NHTM v i n i dung tìm ki m, phát tri n và đa d ng hóa
các ngu n v n huy đ ng nh m đ m b o m c tiêu duy trì tính n đ nh c a ngu n v n huy đ ng v i m c chi phí h p lý nh t và đ t hi u qu cao nh t
1.3.2 M cătiêuăc aăqu nătr ăngu năv năhuyăđ ng
1.3.2.1 T o l p và gi v ng s năđ nh c a ngu n v năhuyăđ ng,ăđ m b o
đ ngu n v n cho ho tăđ ng kinh doanh ti n t
ây là m c tiêu quan tr ng nh t và là m c tiêu có tính c nh tranh nh t trong
toàn b ho t đ ng ngân hàng Trong đi u ki n h th ng NHTM phát tri n r m r v
s l ng nh hi n nay, thì v n đ c nh tranh trong huy đ ng ngu n v n là r t gay
g t, th m chí còn mang Ủ ngh a s ng còn, chính vì v y vi c gi v ng s n đ nh c a
ngu n v n huy đ ng có ý ngh a r t quan tr ng
1.3.2.2 Giaăt ngăngu n v năhuyăđ ng m t cách h pălỦăđ không ng ng m
r ng quy mô ho tăđ ng
Ngu n v n huy đ ng là ngu n v n quan tr ng trong t ng ngu n v n c a
NHTM, vì nó nh h ng đ n các kho n cho vay và đ u t Các NHTM đ u có
Trang 26chi n l c không ng ng m r ng quy mô ho t đ ng kinh doanh, mu n v y tr c
h t ph i m r ng quy mô ho t đ ng kinh doanh ti n t , t đó m i có th m r ng
các m t ho t đ ng kinh doanh khác, gia t ng ngu n v n huy đ ng là m c tiêu mà
b t k m t ngân hàng nào c ng ph i h ng đ n C th là:
(i) Khai thác t i đa ngu n v n nhàn r i trong xã h i t các t ch c kinh
t và m i t ng l p dân c đ đáp ng yêu c u v quy mô cho vay và đ u t
(ii) a d ng hóa các ngu n v n huy đ ng nh m tìm ki m c c u ngu n
ây không ch là m c tiêu mà còn là yêu c u có tính b t bu c trong qu n tr
ngu n v n huy đ ng m b o duy trì kh n ng thanh toán c a ngân hàng s t o
d ng ni m tin cho khách hàng, đó c ng là đi u ki n đ thu hút ti n g i ngày càng
nhi u h n, n đ nh h n, h n ch đ n m c t i đa s s t gi m đ t ng t v ngu n v n
Bên c nh đó, v n đ nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh luôn luôn ph i đ c
th u su t trong toàn b quá trình qu n lý và s d ng ngu n v n huy đ ng
Ba m c tiêu trên ph i đ c th c hi n đ ng th i, tuy nhiên tùy t ng tình hình
c th mà nh n m nh m c tiêu này hay m c tiêu khác
1.3.3 Cácănguyênăt căqu nătr ăngu năv năhuyăđ ng
1.3.3.1 Tuân th cácăquyăđ nh c a pháp lu tătrongăhuyăđ ng v n
Trong ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng, các NHTM ph i tuân th các quy đ nh c a pháp lu t trong huy đ ng v n nh :
+ Không đ c che gi u các kho n ti n b t th ng
+ Gi gìn bí m t tài kho n và ho t đ ng trên tài kho n c a khách hàng
+ Tham gia b o hi m ti n g i theo quy đ nh
+ Hoàn tr g c và lãi cho khách hàng theo th i h n đã cam k t
Trang 27+ Không đ c c nh tranh b t h p pháp
+ Không đ c huy đ ng v n quá nhi u so v i v n t có
+ Áp d ng lãi su t huy đ ng phù h p so v i c ch qu n lý v lãi su t c a
NHNN
1.3.3.2 Th a mãn đ c yêu c u kinh doanh v i chi phí th p nh t và hi u
qu cao nh t
Các NHTM trong ho t đ ng kinh doanh ti n t c n đ m b o kinh doanh n
đ nh liên t c và t ng tr ng h p lý v i chi phí th p nh t và hi u qu cao nh t
đ t đ c đi u này, các NHTM tr c h t ph i đ m b o có đ c m t ngu n v n huy
đ ng n đ nh c v quy mô và k h n
1.3.3.3 Ph iăđápă ng k p th i nhu c u thanh kho n
Nhu c u thanh kho n phát sinh m t cách th ng xuyên và hàng ngày và vì v y
nó luôn t o áp l c r t l n cho các ngân hàng Ngân hàng nào không đáp ng đ nhu
c u thanh kho n, ngân hàng đó s m t lòng tin đ i v i khách hàng, nguy c x y ra
s s t gi m ngu n v n là đi u khó tránh kh i
1.3.3.4 S d ngăđaăd ng hóa công c huyăđ ng v năđ h n ch r i ro và
phù h p v iăđ căđi m ho tăđ ng c a ngân hàng
S d ng các đòn b y kinh t (nh lãi su t và các công c khác) không đúng s
gây ra nh ng t n th t cho ngân hàng, gia t ng chi phí và nh h ng đ n k t qu
ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Cho nên, đ gi m thi u r i ro, gia t ng hi u
qu ho t đ ng, các ngân hàng c n đa d ng các công c huy đ ng v n khác nhau
1.3.3.5ă aăd ng hóa các lo i ngu n v năhuyăđ ng
Do m i lo i ngu n v n có đ c đi m riêng nên khi cho vay, đ u t ph i có s
t ng ng v k h n và lo i ti n có th gi m thi u r i ro cho ngân hàng c ng
nh đáp ng nhu c u đa d ng c a khách hàng, các NHTM c n đa d ng hóa các lo i
ngu n v n huy đ ng ti n đ n t o c c u ngu n v n huy đ ng h p lý
1.3.4 Các ch ătiêu qu nătr ăngu năv năhuyăđ ng
1.3.4.1 Tr ng thái thanh kho n ròng
Trang 28Khi ngu n t o ra thanh kho n và nhu c u s d ng thanh kho n không cân
b ng v i nhau, ngân hàng có tr ng thái thanh kho n ròng
Tr ng thái thanh kho n ròng = Cung thanh kho n – C u thanh kho n
N u Cung thanh kho n > C u thanh kho n: Tr ng thái thanh kho n ròng
d ng Khi Tr ng thái thanh kho n ròng d ng, ngân hàng c n có bi n pháp s
d ng chênh l ch d ng đ ki m l i cho đ n khi nó đ c s d ng đ đáp ng nhu
c u
N u Cung thanh kho n < C u thanh kho n: Tr ng thái thanh kho n ròng
âm Khi Tr ng thái thanh kho n ròng âm, ngân hàng c n có bi n pháp gia t ng
ngu n t o thanh kho n t nhi u ngu n khác nhau v i chi phí h p lý nh t
1.3.4.2 Khe h nh y c m lãi su t
Khe h nh y c m lãi su t là s chênh l ch gi a giá tr tài s n có nh y c m lãi
su t và giá tr tài s n n nh y c m lãi su t Tài s n nh y c m lãi su t và n nh y
c m lãi su t là các kho n m c tài s n và n đ n h n thanh toán ho c đ n th i đi m tái đ nh giá, trong m t kho ng th i gian l a ch n nào đó
Khe h nh y c m lãi su t = TSC nh y c m lãi su t –TSN nh y c m lãi su t
Các tr ng h p có th x y ra:
Tr ng h p 1: Khe h nh y c m lãi su t = 0
TSC nh y c m lãi su t = TSN nh y c m lãi su t
Tr ng h p này lãi su t bi n đ ng t ng hay gi m đ u không nh h ng đ n
l i nhu n c a ngân hàng, vì m c t ng/gi m c a thu nh p lãi và chi phí lãi b ng nhau
Tr ng h p 2: Khe h nh y c m lãi su t >0 (khe h d ng)
TSC nh y c m lãi su t > TSN nh y c m lãi su t
N u lãi su t th tr ng t ng, thu nh p lãi t ng nhi u h n chi phí lãi R i ro lãi
su t không xu t hi n mà l i nhu n ngân hàng còn đ c t ng
Nh ng n u lãi su t th tr ng gi m, thu nh p lãi gi m nhi u h n chi phí lãi
R i ro lãi su t xu t hi n
Tr ng h p 3: Khe h nh y c m lãi su t < 0 (khe h âm)
Trang 29tr ng c n ph i có kh n ng d báo nh ng thay đ i trong s đánh giá c a th tr ng
đ i v i t t c nh ng nhân t c u thành c a lãi su t g m lãi su t th c c a các ch ng
khoán không có r i ro và ph n bù r i ro cho vay Do đó, các Ngân hàng ph i ch p
nh n r ng là không th ki m soát và d báo chính xác v lãi su t nên ph i tìm
nh ng bi n pháp b o v đ đ i phó v i r i ro lãi su t, nh m m c tiêu b o v t l
thu nh p lãi c n biên d ki n c a Ngân hàng th c hi n m c tiêu này, c n ph i
xem xét cách phòng ch ng r i ro lãi su t thông qua vi c xác đ nh và ki m soát khe
h nh y c m lãi su t c a các Ngân hàng
1.3.4.3 Khe h k h n
Th iăl ng (Duration): th i l ng t n t i c a tài s n là th c đo th i gian
t n t i lu ng ti n c a tài s n này, đ c tính trên c s các giá tr hi n t i c a nó Khi
lãi su t th tr ng bi n đ ng thì th i l ng (D) là phép đo đ nh y c m c a th giá
tài s n (P)
Th i l ng (k h n hoàn v n) c a tài s n là th i gian trung bình c n thi t đ
thu h i v n đã b ra đ đ u t , là th i gian trung bình d a trên dòng ti n d tính s
nh n đ c trong t ng lai
Th i l ng (k h n hoàn tr ) c a n là th i gian trung bình c n thi t đ hoàn
tr kho n v n đã huy đ ng, là th i gian trung bình c a dòng ti n d tính ra kh i
ngân hàng
Công th c xác đ nh th i l ng c a m t công c tài chính (kho n cho vay,
đ u t ch ng khoán, ; kho n huy đ ng, đi vay, …) nh sau:
Trang 30i C D
i n
i
) 1
(
1
D: Th i l ng ( K h n hoàn v n hay hoàn tr ) c a công c tài chính
i: K h n kho n ti n đ c thanh toán
Ci: Giá tr kho n ti n d tính đ c thanh toán trong k h n i
P: Giá tr hi n t i c a công c tài chính
YTM: T l thu nh p khi đ n h n c a công c tài chính
n n
i
i i
YTM
F YTM
C P
) 1
( ) 1
(
đo l ng m c chênh l ch v th i l ng c a tài s n và n trên b ng cân
đ i tài s n c a ngân hàng, ta có công th c tính th i l ng trung bình c a t ng tài
s n (hay t ng n ) nh sau:
- N u g i DAi và PAi là th i l ng và t tr ng giá tr th tr ng c a tài s n th
i; thì th i l ng c a toàn b tài s n là:
Ai Ai
Trang 31K = L/A
)1/( r
r : s thay đ i t ng đ i c a lãi su t
Khi khe h k h n d ng: k h n hoàn v n trung bình c a tài s n > k h n hoàn
tr trung bình c a n Trong tr ng h p này:
N u lãi su t t ng s làm g m giá tr ròng c a ngân hàng Ngân hàng b thi t h i,
r i ro lãi su t s xu t hi n
N u lãi su t gi m s làm t ng giá tr ròng c a ngân hàng Ngân hàng s có l i
Khi khe h k h n âm: k h n hoàn v n trung bình c a tài s n < k h n hoàn tr
trung bình c a n Trong tr ng h p này:
N u lãi su t t ng s làm t ng giá tr ròng c a ngân hàng Ngân hàng s có l i
N u lãi su t gi m s làm gi m giá tr ròng c a ngân hàng Ngân hàng s b thi t
h i R i ro lãi su t s xu t hi n
Khi khe h k h n b ng không: k h n hoàn v n trung bình c a tài s n = k h n
hoàn tr trung bình c a n Giá tr ròng c a ngân hàng không ch u nh h ng b i s thay đ i lãi su t Trong tr ng h p này, r i ro lãi su t s không x y ra
T phân tích trên, đ tránh r i ro lãi su t, ngân hàng c n tác đ ng và đi u
ch nh k h n c a tài s n có và tài s n n theo h ng cân b ng
Trang 32TSC ngo i t > TSN ngo i t
R i ro s xu t hi n khi t giá th tr ng gi m do thu nh p mà TSC mang l i
gi m nhi u h n chi phí ph i tr cho TSN Ng c l i, khi t giá th tr ng t ng, ngân
hàng s đ c l i do thu nh p mà TSC mang l i t ng nhanh h n chi phí ph i tr cho
TSN
Tr ng h p 2: Tr ng thái ngo i t âm
TSC ngo i t < TSN ngo i t
R i ro xu t hi n khi t giá th tr ng t ng Thu nh p do TSC ngo i t mang l i
t ng ch m h n chi phí ph i tr cho TSN Ngân hàng s đ c l i khi t giá th
nh nhau khi t giá thì tr ng gi m
T ng tr ng thái ngo i t là t ng c ng tr ng thái c a t ng lo i ngo i t d ng,
và t ng c ng tr ng thái c a t ng lo i ngo i t âm
T ng tr ng thái ngo i t ròng là chênh l ch gi a t ng tr ng thái ngo i t
d ng và t ng tr ng thái ngo i t âm
1.3.5 Chi năl căvà mô hình qu nătr ăngu năv năhuyăđ ng
1.3.5.1 Chi năl c và mô hình qu n tr ngu n v năhuyăđ ng không t p
trung
Theo chi n l c qu n tr ngu n v n không t p trung, các Chi nhánh th c hi n
qu n lỦ v n đ c l p thông qua ho t đ ng c a phòng đ u m i t i t ng Chi nhánh, t cân đ i v n trên c s tuân th các qui đ nh c a ngành và c a h th ng v qu n lỦ
Trang 33r i ro, qu n lỦ thanh kho n và d tr b t bu c Chi nhánh ph i m tài kho n t i Ngân hàng nhà n c đ a ph ng đ đáp ng nhu c u thanh kho n t c th i và an toàn v n Chi n l c này ho t đ ng theo c ch “nh n - g i” v i lãi su t áp d ng là lãi su t đi u chuy n v n n i b (c ch 01 giá) Trong chi n l c này, ph n chênh
l ch gi a TSN-TSC s đ c đi u chuy n gi a Trung tâm v n (HO) và Chi nhánh Lãi đi u chuy n v n n i b áp d ng cho ph n chênh l ch này Các Chi nhánh ho t
đ ng nh m t ngân hàng đ c l p t cân đ i TSN-TSC Giám đ c t ng Chi nhánh
toàn quy n quy t đ nh đi u ti t v n huy đ ng và cho vay t i Chi nhánh Vi c qu n
lý v n không t p trung v TSC d n đ n nhi u khó kh n cho các Chi nhánh, m i r i
ro lãi su t, r i ro thanh kho n, d tr b t bu c và phí b o hi m ti n g i đ u do Chi
nhánh ch u Chi n l c này nhìn chung gây lãng phí v n do không t n d ng đ c
h t ngu n v n n i b , s đóng góp c a Chi nhánh cho toàn h th ng không đ c đánh giá chính xác do k t qu kinh doanh không th ph n ánh chính xác n ng l c
Bán v n cho Chi nhánh
Chi nhánh 1 thi u v n
Mua v n c a Chi nhánh 2
Chi nhánh 2 th a v n
Trang 341.3.5.2 Chi năl c và mô hình qu n tr ngu n v năhuyăđ ng t p trung
ây là chi n l c qu n lý v n theo mô hình hi n đ i, đ c các NHTM và các
t p đoàn tài chính trên th gi i áp d ng V i c ch này, toàn h th ng là m t ngân
hàng duy nh t, xóa b c ch đi u v n b ng ti n và cân đ i v n th công, chuy n
sang áp d ng h th ng đ nh giá đi u chuy n v n n i b đ xác đ nh thu nh p, chi
phí v n đ nh k c a Chi nhánh M i ngu n v n huy đ ng c a Chi nhánh đ u đ c
chuy n v qu c a Trung tâm v n (HO) và nh n đ c thu nh p v n, m i kho n s
d ng v n đ u đ c l y t qu c a HO và ph i tr chi phí v n Các ho t đ ng huy
đ ng v n và cho vay s theo ch đ nh c a HO, Chi nhánh đ c h ng chênh l ch lãi
su t Quan h đi u chuy n v n n i b gi a HO và Chi nhánh theo c ch mua – bán
v n, HO th c hi n “mua” toàn b tài s n n và “bán” toàn b tài s n có cho các Chi
nhánh Vi c mua bán v n này đ c đ nh giá thông qua lãi su t đi u chuy n v n Giá đi u chuy n v n đ c HO xác đ nh và thông báo đ n các Chi nhánh trong t ng
th i k Theo chi n l c này, r i ro trong qu n tr ngu n v n huy đ ng s đ c t p
trung v HO HO s ch u trách nhi m qu n lý các r i ro thông qua vi c phân c p,
Chi nhánh 2
Khách hàng ti n vay
Chi nhánh ầ
Chi nhánh n
Trang 35K tălu năch ngă1
Ngu n v n huy đ ng quy t đ nh đ n s t n t i và phát tri n c a ho t đ ng s
d ng v n c a ngân hàng th ng m i Vì v y, t ng ngân hàng ph i có nh ng chi n
l c qu n tr ngu n v n huy đ ng c a riêng mình trên c s phù h p v i đi u ki n
th c t c a t ng ngân hàng và c a môi tr ng kinh doanh đ không ng ng nâng cao
th ph n huy đ ng v n nh m ph c v t t nh t cho ho t đ ng kinh doanh c a ngân
hàng Trong ch ng m t, trên c s t ng h p nh ng lý thuy t c b n v ngu n v n
c a NHTM và qu n tr ngu n v n huy đ ng, lu n v n đ c p đ n m t s nguyên t c
c n ph i tuân th khi qu n tr ngu n v n huy đ ng; đ ng th i, lu n v n đ a ra các
ch tiêu đ đánh giá hi u qu ho t đ ng qu n tr ngu n v n huy đ ng, t đó làm c
s cho vi c đánh giá ho t đ ng qu n tr ngu n v n t i Ngân hàng TMCP Công
th ng Vi t Nam trong ch ng hai
Trang 36C H NGă 2: TH Că TR NGă HO Tă NGă QU Nă TR ă
t ch c b máy NHNNVN, và chính th c đ c đ i tên thành “Ngân hàng Công
th ng Vi t Nam” theo quy t đ nh s 402/CT c a Ch t ch H i đ ng B tr ng ngày 14 tháng 11 n m 1990
Ngày 27 tháng 03 n m 1993, Th ng đ c NHNN đã kỦ Quy t đ nh s 67/Q
-NH5 v vi c thành l p NHCTVN thu c NHNNVN Ngày 21 tháng 09 n m 1996,
đ c s y quy n c a Th t ng Chính Ph , Th ng đ c NHNN đã kỦ Quy t đ nh
s 285/Q -NH5 v vi c thành l p l i NHCTVN theo mô hình T ng Công ty Nhà
n c đ c quy đ nh t i Quy t đ nh s 90/Q -TTg ngày 07 tháng 03 n m 1994 c a
Th t ng Chính Ph
Ngày 15/04/2008 NHCTVN đ i tên th ng hi u t Incombank sang th ng
hi u m i Vietinbank Ngày 08/07/2009, công b quy t đ nh đ i tên Ngân Hàng Công Th ng Vi t Nam thành Ngân Hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam theo
gi y phép thành l p và ho t đ ng c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam s NHNN ngày 03/07/2009 Ngày 20/10/2010, Vietinbank đ c c p l i Gi y ch ng
142/GP-nh n doa142/GP-nh nghi p v i v n đi u l là 15.173 t đ ng, t ng h n 34,8% so v i v n
Trang 37TP.HCM; 147 Chi nhánh c p m t; 1.123 phòng giao d ch và qu ti t ki m; 03 Chi nhánh t i n c ngoài, 07 Công ty h ch toán đ c l p và 03 đ n v s nghi p NHCT
hi n t i có quan h đ i lý v i trên 900 ngân hàng, đ nh ch tài chính t i trên 90
qu c gia, vùng lãnh th trên toàn th gi i
Vietinbank có 02 đ n v liên doanh: Ngân hàng INDOVINA và Công ty Liên doanh B o hi m nhân th Vietinbank Aviva, đ ng th i là thành viên c a Hi p h i
Ngân hàng VN, Hi p h i các ngân hàng Châu Á, Hi p h i Tài chính vi n thông Liên ngân hàng toàn c u (SWIFT), T ch c Phát hành và Thanh toán th VISA, MASTER qu c t
T ng s cán b công nhân viên c a Ngân hàng và các công ty con vào ngày 30
tháng 09 n m 2012 là 19.553 ng i
Ngân Hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam là m t Ngân hàng đ u tiên c a
Vi t Nam đ c c p ch ng ch ISO 9001:2000 cho ho t đ ng tín d ng, b o lãnh và
thanh toán vào ngày 31/07/2008
Tính t n m thành l p (1988) đ n nay, Vietinbank đã đ c t ng th ng nhi u Huân ch ng c l p, danh hi u “Anh hùng Lao đ ng th i k đ i m i”, b ng khen
Trang 38ngo i t , phát hành ch ng ch ti n g i, trái phi u, k phi u, và các gi y t có giá
khác đ huy đ ng ngu n v n, vay t các đ nh ch tài chính trong n c và n c
ngoài, vay t NHNN, và các hình th c vay v n khác theo quy đ nh c a NHNN
Ho tăđ ng tín d ng
Tín d ng là m t trong nh ng ho t đ ng kinh doanh chính c a NHCTVN Các
ho t đ ng tín d ng c a NHCTVN bao g m c p v n vay b ng n i và ngo i t , b o
lãnh, chi t kh u, cho thuê tài chính, và các hình th c c p tín d ng khác theo quy
đ nh c a NHNN
Ho t đ ngăđ uăt
Các ho t đ ng đ u t c a NHCTVN đ c th c hi n thông qua vi c tích c c
tham gia vào th tr ng liên ngân hàng và th tr ng v n Tài s n đ u t bao g m
Trái phi u Chính ph , Tín phi u kho b c, Tín phi u NHNN, Công trái xây d ng T
qu c, Trái phi u giáo d c, Trái phi u Chính quy n đ a ph ng, Trái phi u NHTM,
v.v Ngoài ra, NHCTVN còn góp v n mua c ph n c a các doanh nghi p trong và
ngoài n c và góp v n liên doanh v i các t ch c n c ngoài
D ch v thanh toán và ngân qu
NHCTVN t p trung cung c p d ch v thanh toán và ngân qu cho khách hàng, bao g m thanh toán trong n c và qu c t , thu chi h khách hàng, thu chi b ng ti n
m t và séc
Các ho tăđ ng khác
Bên c nh các d ch v kinh doanh chính, NHCTVN cung c p m t s d ch v
b sung cho khách hàng bao g m các ho t đ ng trên th tr ng ti n t , kinh doanh
gi y t có giá b ng VND và ngo i t , chuy n ti n trong n c và qu c t , chuy n
ti n ki u h i, kinh doanh vàng và ngo i h i, các ho t đ ng đ i lý và y thác, b o
hi m, các ho t đ ng ch ng khoán thông qua các công ty con, d ch v t v n tài
chính, d ch v qu n lý v n, d ch v th u chi, d ch v th , g i và gi tài s n, cho vay
Trang 39ng tr c ti n bán ch ng khoán, d ch v ngân hàng qua đi n tho i, d ch v ngân hàng đi n t , v.v
2.1.3 Tìnhăhìnhăho tăđ ngăkinh doanh
2.1.3.1 Quy mô ho tăđ ng
Ngày 20/10/2010,Vietinbank đ c S K ho ch và u T TP Hà N i c p
l i Gi y ch ng nh n doanh nghi p (mã s doanh nghi p 0100111948) thay th Gi y
ch ng nh n doanh nghi p c p l n đ u ngày 03/07/2009 v i v n đi u l là 15.173 t
đ ng, t ng h n 3.919.318 tri u đ ng, t ng đ ng t ng 34,89 % so v i v n đi u l
c Tính đ n ngày 31/12/2011, v n đi u l đ t 20.230 t đ ng, đ ng th 2 toàn
ngành Nguyên nhân c a vi c t ng v n đi u l là do trong n m 2011, Vietinbank đã
bán c phi u cho đ i tác n c ngoài IFC 10% v n đi u l , t ng ng là 1.685.810
tri u đ ng và phát hành thêm cho c đông hi n h u là 3.371.620 tri u đ ng n
n m 2012, v n đi u l Vietinbank t ng t 20.229.721.610.000 đ ng lên
Giá
tr (t
đ ng)
+/- so
2008 (%)
Giá
tr (t
đ ng)
+/- so
2009 (%)
Giá
tr (t
đ ng)
+/- so
2010 (%)
Giá
tr (t
đ ng)
+/- so
2011 (%)
V nă L 7.717 +1.43 11.252 +45,81 15.172 +34,84 20.230 +33,34 26.218 + 29,60
V n
CSH
12.336 +15,87 12.572 +1.91 18.201 +44,77 28.491 +56.53 32.990 + 15,79
(Ngu n: Báo cáo th ng niên c a VietinBank n m 2008-2011 và BCTC Q3/2012)
M c dù, t ng tài s n c a Vietinbank ch u nhi u tác đ ng c a chính sách, áp
l c l m phát, d n t i s c nh tranh m nh v ngu n v n, nh ng Vietinbank v n có
Trang 40t ng tài s n t ng hàng n m và hi n đ ng th 3 v t ng tài s n (sau Agribank,
BIDV)
(Ngu n: Báo cáo th ng niên c a VietinBank các n m 2008 -2011 và BCTC Q3/2012)
Hìnhă2.1:ăT ngătr ng t ng tài s n c aăVietinbankăquaăcácăn m
Ngoài ra, H s an toàn v n (CAR) c a Vietinbank đã t ng m nh t m c
8,02% c a n m 2010 lên m c trên 10% vào th i đi m cu i tháng 11/2011 và m c
10,57% vào th i đi m cu i n m 2011 và t ng lên 12,01% t i Quý 3/2012 Cho th y
ngu n v n d i dào c a ngân hàng, t o đi u ki n giúp ngân hàng có th đ m b o
đ c vi c thanh toán các kho n n đ n h n, đ m b o an toàn cho ho t đ ng kinh
doanh khi có bi n đ ng l n v thanh kho n
2.1.3.2 Th ph năhuyăđ ng v n và cho vay
Cùng v i s t ng tr ng v quy mô c a n n kinh t nói chung, ngu n v n huy
đ ng c a Vietinbank c ng có s t ng tr ng t t qua các n m, tuy nhiên tính v th
ph n thì l i gi m d n do s ra đ i và c nh tranh c a các NHTM c ph n, các NHTM N c ngoài n h t quý 3/2012, so v i các ngân hàng niêm y t và BIDV,
th ph n huy đ ng v n c a Vietinbank chi m g n 11% hi n đ ng th ba (sau
Agribank và BIDV)