Phân tích nhân t khám phá EFA ..... Pradhan, Ph.D and Basu D... KMO and Bartlett's Test Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling... 15.CHINHSACHTAIKHOA .850 16.CHINHSACHTIENTE .780 17.TINH
Trang 2B GIÁO D C VÀO ÀO T O
Trang 3TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH C NG HÒA XÃ H I CH NGH A VI T NAM PHÒNG QL T SAU I H C c l p – T do – H nh Phúc
TP H Chí Minh, ngày …… tháng …… n m 2012
Nh n xét c a Ng i h ng d n khoa h c
(t i đa 1 trang A4)
1 H và tên h c viên: H NGUY N TH Y TIÊN Khóa: 19
2 Mã ngành: 60.31.12
3 tài nghiên c u: Các y u t nh h ng đ n vi c ra khuy n ngh đ u t c a nhà môi gi i
4 H tên Ng i h ng d n khoa h c: GS TS D ng Th Bình Minh
5 Nh n xét: (K t c u lu n v n, ph ng pháp nghiên c u, nh ng n i dung (đóng góp)
c a đ tài nghiên c u, thái đ làm vi c c a h c viên)
………
………
………
………
………
6 K t lu n: ………
7 ánh giá: (đi m / 10)
Trang 4L I C M N
Tr c h t tác gi xin g i l i cám n chân thành
đ n ng i h ng d n khoa h c, GS TS D ng Th Bình Minh, v nh ng ý ki n đóng góp, nh ng ch d n
có giá tr giúp tác gi hoàn thành lu n v n
Trang 5L I CAM OAN
Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tác gi v i s giúp đ c a Cô h ng d n và nh ng ng i mà tác gi đã c m n S li u th ng kê
đ c l y t ngu n đáng tin c y, n i dung và k t qu nghiên c u c a lu n v n này
ch a t ng đ c công b trong b t c công trình nào cho t i th i đi m hi n nay
Tp H Chí Minh, ngày tháng n m 2012
Tác gi
H Nguy n Th y Tiên
Trang 6B ng 3.1: Các t khóa trong phân tích nhân t
B ng 3.2: M c đ và đi m cho các câu tr l i
Trang 8M c l c
Tóm t t
Ch ng 1 Gi i thi u 2
Ch ng 2 T ng quan các nghiên c u tr c đó 3
Ch ng 3 Ph ng pháp nghiên c u và d li u 5
3.1 Mô t d li u nghiên c u 6
3.2 Mô hình nghiên c u 7
3.3 Mô t các bi n nghiên c u 8
3.3.1 Bi n 1 8
3.3.2 Bi n 2 9
3.3.3 Bi n 3 9
3.3.4 Bi n 4 9
3.3.5 Bi n 5 10
Ch ng 4 N i dung và k t qu nghiên c u 10
4.1 ánh giá s b thang đo 10
4.1.1 H s tin c y Cronbach Alpha 10
4.1.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 12
4.2 Nghiên c u chính th c 14
4.2.1 K t qu c a trung bình có tr ng s và gi i thích 16
4.2.2 K t qu c a phân tích nhân t và gi i thích 18
4.3 Th o lu n các k t qu nghiên c u c a đ tài 23
Ch ng 5 K t lu n 28
5.1 Các k t qu nghiên c u chính 29
5.2 xu t các gi i pháp phát tri n 29
5.2.1 i v i nhà đ u t 29
5.2.2 i v i nhà môi gi i ch ng khoán……… 30
5.2.3 i v i công ty ch ng khoán 33
Trang 95.2.4 i v i SGDCK 34 5.2.5 i v i UBCKNN 35 5.3 H n ch và h ng nghiên c u ti p theo 39
Tài li u tham kh o
Trang 10TÓM T T
Bài nghiên c u này nghiên c u các nhân t nh h ng đ n vi c ra khuy n ngh đ u t c a nhà môi gi i trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam th c hi n nghiên c u này, tác gi s d ng m u g m 127 nhà môi gi i đ c ch n l a ng u nhiên t i nhi u công ty ch ng khoán khác nhau trên TTCK Vi t Nam K thu t phân tích các nhân t đã đ c s d ng đ đ a ra nh ng suy lu n có ý ngh a và
nh ng k t lu n đã th hi n r ng có th chia các bi n thành 5 thang đo khái ni m nh
h ng: nhân t thông tin, nhân t có liên quan đ n giao d ch, nhân t chính sách, nhân t CTCK, nhân t k n ng c a nhà môi gi i
Trang 11Ch ng 1 Gi i thi u
Th tr ng ch ng khoán là lo i th tr ng đ c bi t, đó th c hi n vi c trao
đ i, mua bán các lo i ch ng khoán, nh ng hàng hóa khác v i lo i hàng hóa thông
th ng Trên th tr ng này có nhi u ng i tham gia, nh ng ng i có kh n ng phân tích và xác đ nh đ c giá c c a CK trên th tr ng s l ng còn h n ch Chính vì v y, trong quá trình hình thành và phát tri n TTCK, môi gi i CK đã tr thành ho t đ ng nghi p v đ c tr ng và là nghi p v c b n trên TTCK Nguyên t c trung gian tr thành m t nguyên t c không th thi u đ c c a TTCK, đ c nhi u
ng i ch p nh n và d n d n m i ho t đ ng giao d ch, mua bán CK trên th tr ng
đ u đ c th c hi n qua môi gi i CK Chính vì v y, ho t đ ng c a ng i môi gi i
có nh h ng r t m nh m t i nhà đ u t nói riêng và th tr ng nói chung Nh ng
nh n đ nh hay khuy n ngh , thông tin t các nhà môi gi i có th nh h ng ít nhi u
t i ho t đ ng mua bán c a nhà đ u t , t i giá tr giao d ch, di n bi n c a th tr ng Nên, khác v i ngh môi gi i trong l nh v c khác, môi gi i CK là ho t đ ng nghi p
v mang tính chuyên nghi p cao, yêu c u ng i môi gi i ph i có k n ng, có chuyên môn, có trình đ nghi p v , có đ o đ c ngh nghi p, đ ng th i yêu c u ph i
có môi tr ng h tr khá đa d ng, bao g m b máy t ch c, môi tr ng pháp lu t,
….cùng v i các trang thi t b c n thi t Nghiên c u này đ c th c hi n nh m xác
đ nh nh ng nhân t nào nh h ng t i vi c đ a ra khuy n ngh đó, và nhân t nào
nh h ng m nh, v a hay y u t i s khuy n ngh đó T k t qu c a bài nghiên c u này, tác gi đã đ xu t nh ng gi i pháp c n thi t nh m phát tri n th tr ng, phát tri n công ty ch ng khoán c ng nh nhà môi gi i ch ng khoán
Trang 12Ch ng 2 T ng quan các nghiên c u tr c đó 2.1 Các nghiên c u ngoài n c:
- Kaur Bawa and Ruchita (2010): nghiên c u các nhân t nh h ng t i vi c ra khuy n ngh đ u t c a nhà môi gi i ch ng khoán D li u đ c l y t b ng câu
h i kh o sát c a 120 NMG Ph ng pháp phân tích nhân t đ c s d ng cho bài nghiên c u K t qu bài nghiên c u đ a ra 3 nhóm nhân t tác đ ng m nh, v a và
y u t i vi c đ a ra khuy n ngh đ u t c a nhà môi gi i
- Bushee and Raedy (2005): đ a ra nh ng chi n l c giao d ch c phi u trên th
tr ng đã t o ra đ c doanh thu cao Tuy nhiên, có m t s nhân t có th làm gi m
kh n ng áp d ng nh ng chi n l c này nh áp l c v giá, gi i h n short sale, đ ng
l c đ duy trì m t danh m c đa d ng hóa hòan toàn hay vi c qui đ nh không n m
gi quá 5% v n ch s h u c a 1 cty Trong khi đó, trong m t s k ch b n đ c xem xét, có nh ng chi n l c nh dòng ti n/giá, đ ng l c làm gia t ng doanh thu,
và nh ng công b sau khi có l i nhu n, h ch toán theo giá th tr ng và th c hi n
nh ng chi n l c c ng d n đã t o ra đ c doanh thu cao Danh m c đ c phân b
v i t tr ng ngang nhau thì t t h n là danh m c mà t tr ng khác nhau, trong đó h u
h t các chi n l c đ u nh n m nh t m quan tr ng c a vi c đ u t m nh h n vào
t ng đáng k ng i mua (ng i bán) b t đ u giao d ch sau nh ng báo cáo tích c c (tiêu c c) Nh ng traders th c hi n giao d ch trong vòng 15 giây giao d ch đ u tiên khi tin t c đ c đ c p: s l ng ít, nh ng l i nhu n cao đáng k b ng cách giao
Trang 13d ch d a trên nh ng báo cáo tích c c trong su t th i gian c a ch ng trình Midday Call
- Radhe S Pradhan, Ph.D and Basu D Upadhyay (2006): K t qu c a nghiên c u này không h tr gi đ nh đ c l p c a mô hình b c đi ng u nhiên Cu c kh o sát ý
ki n c a các chuyên gia tài chính Nepal ch ra r ng giá th tr ng hi n t i c a c phi u là h u ích đ ra các quy t đ nh mua ho c bán, đ d đoán doanh thu trung bình trong t ng lai, và d đoán giá trong t ng lai Các y u t chính nh h ng
đ n giá c phi u theo c m nh n c a h là c t c, l i nhu n gi l i, c phi u th ng,
và các v n đ v quy n Giá c phi u đ c cho r ng bi n đ ng nhi u h n so v i c
t c d ki n Nghiên c u c ng cho r ng các nhà đ u t Nepal c ng quan tâm đ i v i
vi c công b thông tin
- Philip A.Fisher (2003): a ra 1 ph ng pháp: Ph ng pháp l i đ n đ i và 15 nguyên t c đ đ u t ch ng khoán thành công Trong ph n th o lu n v i các công
ty đ i tác, nh ng câu h i đ c s c nh t th ng không đ c chu n b tr c, mà ch
n y sinh sau khi ông nghe câu tr l i Câu h i hay nh t mà ông th ng s d ng “ Cái gì DN c a ngài đang đ nh làm mà đ i th c nh tranh c a ngài ch a làm”câu
h i này chính là khát v ng theo dõi su t cu c đ i c a ông và c ng là n n t ng c a
15 tiêu chí mà ông đã đ c p Ông c ng đ a ra ph ng pháp ki m ti n nhi u và ít
ch u r i ro h n cho N T là: tìm ra các công ty th t s đáng chú ý và gi c phi u
c a chúng qua giai đo n bi n đ ng c a th tr ng đã mang l i cho nhi u N T kho n l i nhu n h n h n nh ng ng i c g ng mua c phi u khi giá r và bán khi
giá đ t
- Guru (2009): đã ki m nghi m m c đ nh h ng c a nh ng công b chính sách v
mô đ n doanh thu trong th tr ng ch ng khoán, nh ng kênh khác nhau tác đ ng
đ n giá c phi u và c g ng làm sáng t m i liên k t gi a chúng và s thay đ i c a
th tr ng ch ng khoán
- Srivastava (2009) đã ti n hành nghiên c u v i m c tiêu đi u tra xem m c đ nh
h ng c a s thay đ i các y u t v mô lên th tr ng ch ng khoán Nghiên c u này
Trang 14ch y u d a trên nh ng nghiên c u tr c đó và đã k t lu n r ng th tr ng ch ng khóan b nh h ng m nh b i các y u t v mô c a đ a ph ng ho c th gi i
2.1 Các nghiên c u trong n c:
- Lê Th Mai Linh (2003):
a ra các ph ng pháp phân tích đ l a ch n c phi u: Phân tích c b n (Ph ng pháp này bao g m: chi t kh u lu ng c t c/ lu ng ti n, h s P/E và các h s tài chính, đánh giá giá tr tài s n ròng và các ph ng pháp k t h p khác), Phân tích k thu t (MA, RSI, các d ng đ th nh : line, candle stick, bar, các mô hình đáng chú ý: triangle (tam giác), flag (lá c ), 2 đ nh, 2 đáy, vai đ u vai,
- Phan Th Bích Nguy t và Lê t Chí (2009):
Các tri t lý PTKT, lý thuy t Down đ gi i thích v giá và các ph n ng c a giá,
nh n bi t các d ng đ th , đ ng xu h ng, các m u hình đ o chi u và m u hình
c ng c xu h ng đ d đoán xu h ng giá c , đ ng MA và đ th giá đ xác đ nh
kh n ng bi n đ ng c a c phi u t i vùng giá hi n t i, ngòai ra còn có các lý thuy t khác: lý thuy t sóng Elliot: đ xác đ nh nh ng m u hình sóng, t l sóng và d báo
th tr ng, lý thuy t Fibonocci: dãy s Fibo ám ch các m i quan h g i chí tò mò,
b t k m t s nào c ng b ng 1,618 l n con s tr c nó và b t k m t con s nào
c ng x p x b ng 0,618 l n con s ti p theo Các nghiên c u này có liên quan đ n
vi c d đoán nh ng thay đ i trong các xu h ng khi các m c giá g n các đ ng
th ng đ c t o ra b i nh ng nghiên c u Fibo
M c tiêu nghiên c u:
M c tiêu nghiên c u c a lu n v n này là xác đ nh các nhân t nh h ng đ n vi c
ra khuy n ngh đ u t c a nhà môi gi i trên TTCK Vi t Nam Trên c s đó, đ
xu t các gi i pháp đ i v i nhà môi gi i đ đ a ra khuy n ngh cho KH đ c t t h n
c ng nh nh ng gi i pháp đ h ng t i phát tri n m t TTCK lành m nh, n đ nh, là kênh huy đ ng v n t t trong n n kinh t Vi t Nam nói riêng và th gi i nói chung
Câu h i nghiên c u:
Trang 15bi t đ c nh ng nhân t nào là ch y u và quan tr ng nh t đ i v i ng i môi
gi i trong vi c ra khuy n ngh đ u t , nghiên c u này đ c th c hi n đ gi i quy t các v n đ :
- Xem xét có nh ng nhân t nào nh h ng đ n vi c ra khuy n ngh c a ng i môi gi i Nhân t nào tác đ ng m nh, v a và y u đ n vi c ra khuy n ngh
d ng h s t ng quan và th nghi m Durbin-Watson
Ph ng pháp phân tích đ nh tính ch y u t p trung vào vi c mô t , so sánh d li u, xác đ nh m i t ng quan gi a các bi n và cu i cùng là phân tích, gi i thích k t qu thu đ c t mô hình đ nh l ng
3.1 Mô t d li u nghiên c u:
th c hi n nghiên c u này, tác gi l a ch n ng u nhiên 300 nhà môi gi i và ti n hành phát b ng câu h i kh o sát S li u c a các b ng câu h i kh o sát đ c l y
b ng 2 cách:
- Phát b ng câu h i kh o sát tr c ti p cho nhà môi gi i
- G i link đ nhà môi gi i check vào b ng kh o sát (https://docs.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dEI2aUdOOGJIT VNzN3d5c21QdDc5M3c6MQ )
Trang 16Sau đó, tác gi s ti n hành t p h p l i thành 1 b ng k t qu đ làm d li u s c p cho vi c ch y mô hình nghiên c u K thu t tính ph n tr m và tính trung bình có
tr ng s và phân tích nhân t đ c s d ng đ đ a ra nh ng suy lu n có ý ngh a cho bài nghiên c u
3.2 Mô hình nghiên c u:
Phân tích nhân t (Factor Analyis): ph ng pháp này đ c s d ng đ rút ng n và tóm t t d li u Trong bài nghiên c u, có 1 s l ng l n các bi n, h u h t có t ng quan v i nhau và s đ c rút xu ng đ n m t m c có th M i quan h gi a t p h p các bi n s đ c xem xét và th hi n trong bài nghiên c u sau
M t s thu t ng c a phân tích nhân t đ c th hi n theo b ng d i đây:
B ng 3.1: Các t khóa trong phân tích nhân t
Bao g m h s t i nhân t c a t t c các bi n trên t t c các nhân t đ c trích
ây là th ng kê ki m đ nh dùng đ xem xét gi thuy t
mà các bi n không có t ng quan
Ph ng pháp đ c s d ng trong phân tích nhân t là “Phân tích thành ph n c
b n” Trong bài phân tích này, t ng ph ng sai c a d li u đ c xem xét ng
Trang 17chéo c a ma tr n t ng quan là ma tr n đ n v và t t c ph ng sai đ c th hi n
đ y đ trong ma tr n nhân t Nh ng nhân t này đ c g i là các thành ph n c
b n M c dù ma tr n nhân t g c ho c ma tr n nhân t ch a xoay ch ra m i quan
h gi a các nhân t và các bi n riêng bi t, nh ng k t qu khó có th gi i thích đ c trong các nhân t đó, b i vì các nhân t có t ng quan v i nhi u bi n Do đó,
ph ng sai đ c gi i thích b i m i nhân t đ c phân b l i b ng ph ng pháp xoay Ph ng pháp đ c s d ng cho vi c xoay trong nghiên c u này là “varimax”
Nó là ph ng pháp xoay nhân t đ t i thi u hóa các bi n v i h s t i trên m i nhân t cao, nh m nâng cao tính gi i thích c a các nhân t
Có nhi u nhân t đ c xem xét đ i v i nhà môi gi i khi ra khuy n ngh đ u t v i khách hàng và t t c các nhân t này đ c th hi n trong ph l c B Ng i tr l i
đ c yêu c u đ a ra câu tr l i cho các nhân t khác nhau d a trên thang đo Likert
5 đi m t m c 1 hoàn toàn ph n đ i đ n m c 5 hoàn toàn đ ng ý
B ng 3.2: M c đ và đi m cho các câu tr l i
Hoàn toàn ph n đ i 1
Ph n đ i 2 Trung dung 3
Hoàn toàn đ ng ý 5
3.3 Mô t các bi n nghiên c u:
Các thang đo s d ng đ đo l ng các bi n nghiên c u là các thang đo đã có trên
th gi i Các thang đo này đã đ c ki m đ nh nhi u l n trên nhi u th tr ng khác nhau Vì v y, nghiên c u này ch ng d ng cho TTCK Vi t Nam T t c các thang
đo đ c đo l ng d ng Likert 5 đi m, thay đ i t 1: hoàn toàn ph n đ i đ n 5: hoàn toàn đ ng ý
3.3.1 Bi n 1:
Trang 18Bi n này g m b n bi n quan sát (b ng 3.3)
B ng 3.3: Bi n 1
1 Thông tin c b n c a doanh nghi p
2 Vi c công b thông tin
Trang 192 C s n i t i c a công ty
3 Khuy n ngh t Ban lãnh đ o
3.3.5 Bi n 5:
Bi n này th hi n các y u t có liên quan đ n kinh nghi m, ki n th c và k n ng
c a chính b n thân nhà môi gi i ch ng khoán; vi c phân tích k thu t và các s n
4.1 ánh giá s b thang đo:
Các thang đo đ c s d ng trong nghiên c u này d a theo các thang đo đã s d ng trong nhi u nghiên c u t i các th tr ng n c ngoài Chúng đ c đánh giá s b
đ nh tính đ kh ng đ nh ý ngh a thu t ng và n i dung c a thang đo K t qu cho
th y các câu h i đ u rõ ràng, ng i môi gi i hi u đ c n i dung và ý ngh a c a
t ng câu h i c a t t c các thang đo Vì v y, các thang đo này đ c s d ng trong nghiên c u đ nh l ng s b đ ti p t c đánh giá thông qua hai công c chính (1) h
s tin c y Cronbach Alpha và (2) ph ng pháp phân tích nhân t khám phá EFA
H s Cronbach Alpha đ c s d ng đ lo i các bi n không phù h p tr c Các
bi n có h s t ng quan bi n- t ng nh h n 0.3 s b lo i và tiêu chu n ch n thang
đo khi nó có đ tin c y t 0.6 tr lên Ti p theo, ph ng pháp EFA đ c s d ng Các bi n có tr ng s nh h n 0.5 trong EFA s ti p t c b lo i Ph ng pháp trích
h s s d ng là principal components v i phép quay varimax và đi m d ng khi trích các y u t có eigen value =1 Thang đo đ c ch p nh n khi t ng ph ng sai trích b ng ho c l n h n 50% và tr ng s nhân t t 0.5 tr lên
4.1.1 H s tin c y Cronbach Alpha:
Trang 20K t qu phân tích Cronbach Alpha c a các thang đo các khái ni m đ c trình bày trong b ng 4.1 K t qu cho th y t t c các bi n quan sát đ u có h s t ng quan
bi n- t ng >0.3 Vì v y không có bi n nào b lo i K t qu cu i cùng cho th y t t c các thang đo đ u đ t h s tin c y Cronbach Alpha: th p nh t là 0.882 và cao nh t là 0.892
B ng 4.1: K t qu Cronbach Alpha các thang đo
Item-Total Statistics
Bi n quan sát
Trung bình thang đo
n u bi u
b lo i
Ph ng sai thang
đo n u
bi n b
lo i
T ng quan
bi
n-t ng
Square Multiple Correlation
Cronbach’s Alpha n u
Trang 214.1.2 Phân tích nhân t khám phá EFA:
Sau khi phân tích h s tin c y Cronbach Alpha, các thang đo đ c đánh giá ti p theo b ng ph ng pháp phân tích nhân t khám phá EFA Ph ng pháp trích principal components v i phép quay vuông góc varimax đ c s d ng trong các phân tích EFA
Ti n hành phân tích nhân t khám phá đ lo i b các bi n không c n thi t trong vi c
đo l ng m c đ nh h ng Các k t qu phân tích nh sau:
B ng 4.2: B ng KMO và ki m đ nh Barllet
Trang 22KMO and Bartlett's Test
Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling
Trang 2315.CHINHSACHTAIKHOA 850
16.CHINHSACHTIENTE 780
17.TINHHINHTHEGIOI 578
Extraction Method: Principal Component Analysis
Rotation Method: Varimax with Kaiser Normalization
a Rotation converged in 10 iterations
T k t qu qu phân tích nhân t l n th nh t, b ng 4.2 cho th y KMO ≥ 0,5 và
ki m đ nh Bartlett cho k t qu bác b gi thi t Ho: t ng quan gi a các bi n quan sát b ng không trong t ng th (giá tr Sig ≤ 0,05) Các bi n có t ng quan
v i nhau Nh v y, ph ng pháp phân tích nhân t (EFA) là phù h p đ ki m đ nh thang đo trong nghiên c u này ( i u ki n c n đ áp d ng EFA là các bi n ph i có
t ng quan v i nhau) (KMO là m t ch tiêu dùng đ xem xét s phù h p c a
ph ng pháp phân tích nhân t , 0,5 ≤ KMO ≤ 1 thì ph ng pháp EFA là phù h p (Tr ng & Ng c, 2008))
K t qu EFA cho th y không có nhân t nào có h s t i nhân t nh (th p h n 0.5)
ch ng t không có nhân t nào b lo i trong vi c đo l ng m c đ nh h ng đ n khuy n ngh đ u t c a ng i môi gi i ch ng khoán