------ NGUY NăTH ăKIMăANH S ăD NGăD CHăV ăNGÂNăHÀNGăTR CăTUY Nă INTERNETăBANKINGăC AăKHÁCHăHÀNGăTRÊNă AăBÀNăTP.H ăCHÍăMINH Chuyênăngành:ăQu nătr ăkinhădoanh... Trân tr ng... chi phí
Trang 1- -
NGUY NăTH ăKIMăANH
S ăD NGăD CHăV ăNGÂNăHÀNGăTR CăTUY Nă (INTERNETăBANKING)ăC AăKHÁCHăHÀNGăTRÊNă
AăBÀNăTP.H ăCHÍăMINH
Chuyênăngành:ăQu nătr ăkinhădoanh
Mãăs :ă60.34.01.02
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
TS.ăBỐIăTH ăTHANH
TP H ăChíăMinhă– N mă2012
Trang 2hoàn thành ch ng trình cao h c và vi t lu n v n này, tôi đã đ c s h ng
d n, d y b o và góp ý nhi t tình c a Quý th y cô Tr ng i h c Kinh t Thành
ph H Chí Minh
Tôi xin g i l i bi t n sâu s c đ n Ti n s Bùi Th Thanh, luôn đ ng viên tôi hoàn thành ch ng trình h c, dành nhi u th i gian và tâm huy t đ h ng d n tôi hoàn thành lu n v n này
ng th i, tôi c ng xin cám n các b n bè, đ ng nghi p đã tham gia th o lu n nhóm, giúp tôi kh o sát các khách hàng đ tôi có d li u ph c v cho vi c vi t lu n
v n
M c dù tôi đã có nhi u c g ng đ hoàn thi n lu n v n b ng t t c nhi t huy t và
n ng l c c a mình, tuy nhiên không th tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong nh n
đ c nh ng ý ki n đóng góp c a Quý th y cô và các anh ch
Trân tr ng
Nguy n Th Kim Anh
L p cao h c Khóa 18 – Khoa Qu n tr kinh doanh – Tr ng i h c Kinh t TP.HCM
Trang 3Trong quá trình th c hi n lu n v n “ Các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s
d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM” tôi đã
v n d ng ki n th c đã h c và v i s trao đ i, góp ý c a giáo viên h ng d n, b n
bè, đ ng nghi p… đ th c hi n nghiên c u này
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên c u c a tôi, các s li u và k t qu trong lu n
Trang 4L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC CH VI T T T
DANH M C CÁC HỊNH V , TH
DANH M C CÁC B NG BI U
CH NG 1: T NG QUAN NGHIểN C U 1
1.1 C s hình thành đ tài 1
1.2 M c tiêu nghiên c u 2
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3
1.5 Ý ngh a c a nghiên c u 3
1.6 K t c u lu n v n 4
CH NG 2: C S KHOA H C C A NGHIểN C U 5
2.1 D ch v ngân hàng tr c tuy n (internet banking) 5
2.1.1 Ngân hàng đi n t 5
2.1.2 D ch v ngân hàng tr c tuy n và l i ích c a nó 6
2.2 Thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n 9
2.2.1 Khái ni m 9
2.2.2 Các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng 10
2.3 D ch v ngân hàng tr c tuy n và đ c đi m khách hàng c a các ngân hàng trên đ a bàn TP.HCM 16
2.3.1 D ch v ngân hàng tr c tuy n trên đ a bàn TP.HCM 16
Trang 5CH NG 3: THI T K NGHIểN C U 26
3.1 Quy trình nghiên c u 26
3.2 Nghiên c u đ nh tính 27
CH NG 4: PHỂN TệCH D LI U NGHIểN C U 37
4.1 Thông tin v m u nghiên c u 37
4.2 ánh giá s b các thang đo 39
4.3 Phân tích h i quy 41
4.4 Ki m đ nh s khác bi t v s đánh giá c a khách hàng đ i v i các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM theo đ c đi m cá nhân khách hàng 44
CH NG 5: TH O LU N K T QU NGHIểN C U VÀ M T S HÀM ụ 49
5.1 Th o lu n k t qu nghiên c u 49
5.2 M t s hàm ý rút ra 52
5.2.1 T ng c ng c m nh n v h u ích 52
5.2.2 T ng c ng c m nh n v gi m r i ro 53
5.2.3 T ng c ng c m nh n v chi phí 54
5.2.4 T ng c ng c m nh n v ni m tin 54
5.2.5 T ng c ng c m nh n v d s d ng 55
5.3 H n ch c a đ tài và h ng nghiên c u ti p 56
TÀI LI U THAM KH O
PH L C 01: THANG O ắ NG D NG MỌ HỊNH CH P NH N CỌNG
NGH TRONG NGHIểN C U NGỂN HÀNG I N T VI T NAM” c A
Trang 6PH L C 03: THANG O ắD OÁN THÁI C A KHÁCH HÀNG I
Trang 71 IB : D ch v ngân hàng tr c tuy n
2 EB (e-banking) : D ch v ngân hàng đi n t
Trang 8Hình 2.1 Mô hình Thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n 11 Hình 2.2 Mô hình nghiên c u ngân hàng đi n t Vi t Nam 12 Hình 2.3 Mô hình nh h ng c a ni m tin đ n s ch p nh n d ch v internet
banking 14
Hình 2.4 Mô hình thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n Iran 16 Hình 2.5 Mô hình lý thuy t nh h ng c a các y u t đ n thái đ đ i v i s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng 22 Hình 3.1 Quy trình nghiên c u 26 Hình 5.1: Tóm t t k t qu nghiên c u v thái đ đ i v i s d ng IB 52
Trang 9B ng 2.1 - Tình hình cung ng d ch v thanh toán qua e-banking c a các ngân
hàng trên đ a bàn TP H Chí Minh (S li u đ n 31/12/2011) 19
B ng 4.1: Thông tin v m u nghiên c u theo các đ c đi m cá nhân c a khách hàng 37
B ng 4.2 : K t qu đánh giá các thang đo b ng Cronbach's Alpha 39
B ng 4.3: K t qu EFA thang đo các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng IB 40
B ng 4.4: B ng ki m đ nh h s t ng quan gi a các bi n 41
B ng 4.5: K t qu ki m đ nh đ phù h p c a mô hình h i quy 42
B ng 4.6: Tóm t t mô hình h i quy 42
B ng 4.7: Các thông s th ng kê c a mô hình h i quy 43
B ng 4.8: K t qu ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u chính th c 44
B ng 4.9 : K t qu phân tích ANOVA v s khác bi t c a giá tr trung bình m u nghiên c u theo đ tu i c a khách hàng 45
B ng 4.10 : K t qu phân tích ANOVA v s khác bi t c a giá tr trung bình m u nghiên c u theo trình đ h c v n c a khách hàng 46
B ng 4.11 : K t qu phân tích ANOVA v s khác bi t c a giá tr trung bình m u nghiên c u theo thu nh p hàng tháng c a khách hàng 46
Trang 10CH NG 1: T NG QUAN NGHIểN C U
Vi c áp d ng công ngh vào các ngành d ch v đang tr thành m t xu h ng m nh
m , các nhà cung c p d ch v hi n nay đang t p trung đ u t vào công ngh nh là
m t cách đ đ m b o t ng lai c a h trong th i đ i đi n t Vai trò c a công ngh trong các t ch c d ch v , theo Kelley (1998), đ c ch y u s d ng đ gi m chi phí và lo i b s không ch c ch n Trong l nh v c d ch v , công ngh đã đ c s
d ng đ tiêu chu n hóa các d ch v b ng cách gi m giao di n nhân viên / khách hàng (Quinn, 1996) Xu h ng này đ t ra m t s v n đ quan tr ng v tác đ ng công ngh lên ch t l ng d ch v và m c đ hài lòng c a khách hàng
Môi tr ng ngày càng c nh tranh trên th tr ng d ch v tài chính đã d n đ n áp l c phát tri n và s d ng các kênh phân ph i thay th M t trong các kênh phân ph i
m i nh t là d ch v ngân hàng tr c tuy n (internet banking) D ch v ngân hàng
tr c tuy n đ c s d ng đ mô t vi c cung c p thông tin ho c d ch v c a m t ngân hàng cho khách hàng c a mình, thông qua m t trang trên World Wide Web
(WWW) D ch v ngân hàng tr c tuy n cung c p cho ngân hàng c h i đ đáp ng
t t h n nhu c u c a khách hàng thông qua s t ng tác nâng cao, khai thác d li u
và tu bi n theo yêu c u khách hàng (Mols, 1999) B ng cách s d ng Internet, các ngân hàng có th cung c p m t s d ch v , ch ng h n nh t o m t tài kho n, chuy n
ti n, thanh toán hóa đ n và các d ch v qu n lý ti n b c 24 gi m t ngày
Chúng ta có th ngh r ng d ch v ngân hàng tr c tuy n là vi c thêm giá tr cho s n
ph m ngân hàng hi n có b ng cách thay th ho c b sung cho các t ng tác cá nhân
v i đ i ng nhân viên ph c v b ng các gi i pháp công ngh (Jun & Cai, 2001) Các d ch v d a trên Internet đ c cho là t t h n cho nh ng nhà cung c p thông qua các kênh thông th ng vì s ti n l i c a nó, chi phí t ng đ i th p và m c đ
linh ho t cao theo yêu c u khách hàng
Th i gian, s riêng t , s ki m soát và chi phí là nh ng khía c nh quan tr ng mà khách hàng đang quan tâm đ n M i ng i đang tr nên b n r n và vì th đang tìm
ki m đ th c hi n các giao d ch t i m t th i đi m thu n ti n c a h Vì v y, khách
Trang 11hàng thích d ch v ngân hàng tr c tuy n thay vì ngân hàng truy n th ng
Jayawardhena & Foley (2000) cho r ng d ch v ngân hàng tr c tuy n cho phép các ngân hàng giao nhi m v cho khách hàng Nhi u trong s các nhi m v truy n
th ng đ c th c hi n b i các nhân viên t i qu y c a ngân hàng bây gi có th đ c
chuy n giao cho khách hàng Ví d , n u m t khách hàng th c hi n chuy n ti n gi a các tài kho n c a h , ho c tr ti n cho m t hóa đ n b ng cách s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n, h đang th c hi n m t nhi m v mà có th đã đ c th c hi n b i
m t nhân viên ngân hàng t i qu y giao d ch c a ngân hàng Khách hàng an tâm bi t
r ng các chi ti t giao d ch là chính xác nh ng gì h mu n, ti t ki m th i gian đi l i, thông tin cá nhân c a h đ c b o m t và chi phí cho d ch v r t th p
M t doanh nghi p ph thu c vào khách hàng c a h Trong th c t khách hàng là
sinh k c a các t ch c kinh doanh S hài lòng c a khách hàng đã luôn luôn đ c
gi đ nh nh m t đi u ki n c n thi t cho s thành công c a t ch c (Molla và licker
n m 2001) Thu th p và theo dõi ph n h i c a khách hàng cho phép ngân hàng phân tích, đánh giá và nâng c p d ch v và s n ph m c a h khi c n thi t đ duy trì và nâng cao n ng l c c nh tranh Vì lý do đó, tác gia cho r ng th i đi m hi n t i vi c
th c hi n đ tài nghiên c u “Các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n (internet banking) c a khách hàng trên đ a bàn
TP.HCM” có ý ngh a đ c bi t quan tr ng đ i v i các ngân hàng đang tri n khai
d ch v ngân hàng tr c tuy n trên đ a bàn TP.HCM
Tác gi hy v ng nghiên c u này s cho phép các ngân hàng đang tri n khai d ch v ngân hàng tr c tuy n trên đ a bàn TP.HCM có cái nhìn tòan di n v các y u t nh
h ng đ n ý đ nh đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng, đ t
c s khoa h c cho các nhà qu n lý ngân hàng ho ch đ nh các gi i pháp nâng cao
ch t l ng d ch v nh m thu hút thêm nhi u khách hàng s d ng d ch v ngân hàng
tr c tuy n
- Xác đ nh các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM
Trang 12- Xây d ng và ki m đ nh mô hình thang đo các y u t nh h ng đ n thái đ
đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng
- xu t m t s hàm ý rút ra t k t qu nghiên c u cho các nhà cung c p d ch
v ngân hàng tr c tuy n trên đ a bàn TP.HCM
- Ph m vi nghiên c u: là các lý thuy t, các nghiên c u v các y u t nh
h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM
- Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng: đ c s d ng ch ng 3 và ch ng 4
v i các k thu t Cronbach’s Alpha, phân tích h s khám phá (EFA) và phân tích
h i quy đ đánh giá đ tin c y các thang đo và ki m đ nh mô hình nghiên c u và các gi thuy t nghiên c u
- H th ng hóa và b sung phát tri n lý thuy t v các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng
Trang 13- Phát tri n thang đo các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng
V m t th c ti n
- Giúp các nhà nghiên c u, nhà qu n lý có cái nhìn đ y đ và tòan di n v các
y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng, đ t c s cho vi c ho ch đ nh các chi n l c thu hút khách hàng và phát tri n d ch v này
Trang 14CH NG 2: C S KHOA H C C A NGHIểN C U
2.1.1 Ngơn hƠng đi n t
D ch v ngân hàng đi n t (Electronic Banking vi t t t là E-Banking) là s k t h p
gi a m t s ho t đ ng d ch v ngân hàng truy n th ng v i công ngh thông tin và
đi n t vi n thông C th h n, E-Banking là m t h th ng ph n m m tin h c cho phép khách hàng có th tìm hi u thông tin hay th c hi n m t s giao d ch ngân hàng thông qua ph ng ti n đi n t (công ngh thông tin, đi n t , k thu t s , t tính,
truy n d n không dây, quang h c, đi n t ho c công ngh t ng t )
Các lo i hình d ch v ngân hàng đi n t
D ch v Ngơn hƠng tr c tuy n (Internet banking) giúp khách hàng th c hi n các
giao d ch v i ngân hàng qua m ng Internet tham gia, khách hàng truy c p vào
website c a ngân hàng và th c hi n giao d ch, truy c p thông tin c n thi t Khách hàng c ng có th truy c p vào các website khác đ mua hàng và th c hi n thanh
toán v i ngân hàng
D ch v Telephone banking: khách hàng s g i đi n tho i đ n trung tâm cung c p
d ch v b ng m t (ho c nhi u) s đi n tho i đ c cung c p đ c ch ng th c là khách hàng h p l , khách hàng s ph i n p mã s nh n d ng cá nhân (PIN) ho c
m t kh u b ng cách s d ng các phím trên đi n tho i Thông th ng, d ch v ngân hàng qua đi n tho i ch đáp ng m t s d ch v ngân hàng c b n nh ki m tra s
d tài kho n ho c báo cáo chi tiêu c a khách hàng
D ch v PC banking: đ th c hi n d ch v này, khách hàng ph i đ c trang b máy tính v i c u hình phù h p, thi t b đi u bi n/gi i bi n (modem), đ ng đi n tho i
truy c p và đ c bi t là ph i có ch ng trình ph n m m đ c cài đ t trên máy, t ng thích v i ph n m m cung c p d ch v Khách hàng s quay s tr c ti p đ k t n i
v i trung tâm cung c p d ch v qua đ ng đi n tho i thông th ng Sau khi th c
hi n các b c ch ng th c (nh p s PIN ho c m t kh u giao d ch), khách hàng s có
quy n th c hi n các giao d ch ngân hàng t máy tính cá nhân
Trang 15D ch v Mobile banking: đây là lo i hình d ch v ngân hàng hi n đ i d a trên công ngh vi n thông không dây c a m ng di đ ng (mobile network) bao g m vi c
th c hi n d ch v ngân hàng b ng cách k t n i đi n tho i di đ ng (mobile phone)
v i trung tâm cung c p d ch v ngân hàng đi n t (t ng t nh home/PC banking)
và k t n i Internet trên đi n tho i di đ ng s d ng giao th c truy n thông WAP
(Wireless Application Protocol) D ch v ngân hàng qua m ng vi n thông không dây yêu c u khách hàng c n đ c trang b thi t b k t n i thích h p (đi n tho i di
đ ng hi n đ i s d ng công ngh WAP, đa b ng t n ) và đ c cài đ t ch ng trình
ph n m m phù h p
Máy rút ri n t đ ng - ATM (Automated Teller Machine): Khách hàng dùng th
tín d ng (credit card) ho c th ghi n tr c ti p(direct debit card) đ rút ti n m t Máy rút ti n t đ ng s ch ng th c th sau khi ng i s d ng n p mã s nh n d ng
cá nhân (Personal Identity Number – PIN) h n ch r i ro trong tr ng h p b
m t th và l mã s nh n d ng cá nhân,khách hàng và ngân hàng có th đi u ch nh
h n m c rút ti n m t ph thu c vào s d trong tài kho n thanh toán c a khách hàng M i ngân hàng th ng đ a ra các lo i máy ATM riêng c a ngân hàng mình Khách hàng rút ti n t i các máy ATM c a ngân hàng mà mình có tài kho n Tuy nhiên, khách hàng c ng có th rút ti n t máy ATM c a ngân hàng khác nh ng ph i
tr m t m c phí
đ c l u trên chúng Th thông minh đ c s d ng đ mua hàng trên m ng, thanh
toán khi mua các s n ph m và d ch v , th u chi, n p ti n m t, rút ti n m t,…
2.1.2 D ch v ngơn hƠng tr c tuy n vƠ l i ích c a nó
2.1.2.1 D ch v ngơn hƠng tr c tuy n
D ch v ngân hàng tr c tuy n là d ch v ngân hàng đi n t dùng đ truy v n thông tin tài kho n và th c hi n các giao d ch chuy n kho n, thanh toán qua m ng
Internet D ch v ngân hàng tr c tuy n cho phép khách hàng th c hi n giao d ch
tr c tuy n mà không c n đ n ngân hàng Ch c n m t chi c máy vi tính ho c đi n
tho i di đ ng có k t n i Internet và mã truy c p do ngân hàng cung c p, khách hàng
Trang 16đã có th th c hi n các giao d ch v i ngân hàng m i lúc m i n i m t cách an toàn
và b o m t
D ch v ngân hàng tr c tuy n cung c p đ n khách hàng các ti n ích sau:
Qu n lý thông tin tài kho n (ti n g i thanh toán, ti n g i ti t ki m, ti n vay):
truy v n s d , sao kê giao d ch
Chuy n kho n trong n i b ngân hàng ho c liên ngân hàng
Chuy n ti n nh n b ng CMND/H chi u: trong và ngoài h th ng
Thanh toán hóa đ n d ch v (ti n đi n, ti n n c, ti n đi n tho i, ti n
internet)
Thanh tóan tr c tuy n (phí b o hi m, mua vé máy bay, thanh tóan qua các
c ng thanh tóan tr c tuy n)
a d ng hóa d ch v , s n ph m: ngân hàng có th phát tri n thêm nhi u d ch v m i thông qua ngân hàng tr c tuy n đ đáp ng nhu c u ngày càng đa d ng c a khách hàng nh mua hàng tr c tuy n, thanh tóan ti n đi n, g i ti t ki m online, vay v n online, …
M r ng ph m vi ho t đ ng, t ng kh n ng c nh tranh: d ch v ngân hàng tr c
tuy n là m t gi i pháp c a ngân hàng đ nâng cao ch t l ng d ch v và hi u qu
ho t đ ng, qua đó nâng cao kh n ng c nh tranh c a ngân hàng D ch v ngân hàng
tr c tuy n còn giúp các ngân hàng th ng m i m r ng ph m vi ho t đ ng đ n các vùng mi n ch a có các chi nhánh, phòng giao d ch D ch v ngân hàng tr c tuy n
c ng là công c qu ng bá, khuy ch tr ng th ng hi u c a ngân hàng m t cách sinh đ ng, hi u qu
Trang 17T ng kh n ng ch m sóc và thu hút khách hàng: chính s ti n ích có đ c t công
ngh ng d ng, t ph n m m, t nhà cung c p d ch v m ng, d ch v ngân hàng
tr c tuy n đã thu hút và gi khách hàng s d ng, quan h giao d ch v i ngân hàng,
tr thành khách hàng truy n th ng c a ngân hàng Kh n ng phát tri n, cung ng các ti n ích d ch v cho nhi u đ i t ng khách hàng, nhi u l nh v c kinh doanh c a
d ch v ngân hàng tr c tuy n là r t cao
Ti t ki m chi phí, ti t ki m th i gian: khách hàng s d ng d ch v ngân hàng tr c
tuy n s không m t th i gian và chi phí đ di chuy n đ n các đ a đi m c a ngân hàng, ng i ch đ n l t ph c v nh các giao d ch truy n th ng D ch v ngân hàng
tr c tuy n v i các thao tác đ n gi n, d th c hi n, th i gian th c hi n m t giao d ch trung bình m t t 1-3 phút, do đó khách hàng có th linh ho t gi i quy t các công
vi c c a mình, không ph i t n nhi u th i gian và chi phí Bên c nh đó, phí giao
dch qua ngân hàng tr c tuy n th p h n phí giao d ch t i qu y, giúp khách hàng ti t
ki m đ c chi phí, nh v y công vi c c a khách hàng đ t hi u qu cao h n
Thu n ti n vƠ hi u qu h n: d ch v ngân hàng tr c tuy n là m t kênh giao d ch
ph c v 24/7 và b t k đâu có n i m ng internet, giao d ch đ c th c hi n ngay
l p t c thông qua m ng internet giúp khách hàng thu n ti n khi ph i thanh tóan g p
ho c t i đ a ph ng không có tr s c a ngân hàng đang giao d ch Khi s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n là khách hàng t ph c v mình, tránh ph i ti p xúc
v i nhân viên ngân hàng và ng i khác c ng không th bi t đ c hành vi giao d ch
c a khách hàng
b o m t, riêng t , giao d ch nhanh và chu n xác, tránh th t thoát ti n b c do c p
gi t hay đánh r i ti n khi th c hi n giao d ch ngân hàng theo ki u truy n th ng
D ch v ngân hàng tr c tuy n còn giúp cho khách hàng ít g p ph i sai sót do đi n quá nhi u ch ng t nh các giao d ch truy n th ng
Nhi u ti n ích h p d n: d ch v ngân hàng tr c tuy n có nhi u s n ph m, d ch v
ti n ích, giúp khách hàng ng i nhà v n có th mua s m, thanh tóan các hóa đ n
Trang 18chi phí sinh ho t Khi mua s m ho c thanh tóan qua d ch v ngân hàng tr c tuy n, khách hàng c n có th nh n đ c các u đãi nh gi m giá s n ph m, d ch v ; nh n các u đãi khi có ch ng trình khuy n mãi và tích l y đi m đ nh n đ c các ph n quà t ng h p d n
Theo Venkatesh và c ng s - 2003, thái đ đ i v i d ch v ngân hàng tr c tuy n
đ c đ nh ngh a là ph n ng tình c m c a m t cá nhân đ i v i s d ng Internet cho các ho t đ ng giao d ch ngân hàng c a mình Fishbein và Ajzen (1975), l p lu n
r ng thái đ đ i v i hành vi đ c t o thành ni m tin v vi c tham gia vào các hành
vi và các đánh giá liên quan đ n c a ni m tin H xác đ nh thái đ nh là m t "c m xúc cá nhân tích c c và tiêu c c v vi c th c hi n hành vi m c tiêu Lý thuy t thái
đ cho r ng, n u thái đ c a m t ng i thu n l i h n đ i v i m t s n ph m ho c
d ch v , nhi u kh n ng ng i đó s mua ho c s d ng s n ph m/d ch v đó (Ajzen
và Fishbein, 1980) Thái đ đ c cho là phát tri n theo th i gian thông qua m t quá trình h c t p b nh h ng b i nhóm tham kh o, kinh nghi m trong quá kh và tính cách (Assael, 1981)
Trang 192.2.2 Các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngơn hƠng
tr c tuy n c a khách hƠng
2.2.2.1 Nghiên c u “Nh n th c c a khách hàng v giá tr th ng m i đi n t :
tr ng h p c a d ch v ngân hàng tr c tuy n” c a Rahmath Safeena, Abdullah và ảema Date (2010)
S ch p nh n c a khách hàng là m t v n đ r t qua tr ng trong vi c phát tri n các
d ch v đi n t , do đó c n thi t ph i có nghiên c u v đo l ng nh h ng c a d ch
v đi n t đ n c m nh n ch t l ng d ch v và s hài lòng c a khách hàng Nghiên
c u này xác đ nh quan đi m c a khách hàng v vi c ch p nh n ngân hàng tr c
tuy n Nghiên c u ki m tra tác đ ng c a nh n th c h u ích, nh n th c d s d ng,
nh n th c c a khách hàng và r i ro v thái đ ch p nh n d ch v ngân hàng tr c
tuy n c a khách hàng
K t qu c a nghiên c u cho th y c m nh n v s h u ích, d s d ng và s nh n
th c nh h ng tích c c đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n,
trong khi nh n th c r i ro nh h ng tiêu c c đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n Trong đó:
R i ro: ph n ánh s tin t ng ch quan c a m t cá nhân v nh ng h u qu tiêu c c
có th có c a m t s lo i hành đ ng theo k ho ch ho c hành vi, do s không ch c
ch n
K t qu nghiên c u đã đ t đ c m c tiêu ban đ u đ t ra T k t qu nghiên c u này
đã giúp cho các ngân hàng n có cái nhìn t ng quan v các y u t nh h ng
đ n thái đ đ i v i s d ng ngân hàng tr c tuy n đ t đó có các gi i pháp nh m thu hút thêm nhi u khách hàng s d ng d ch v
Trang 20Hình 2.1 Mô hình Thái đ đ i v i s d ng d ch v ngơn hƠng tr c tuy n
(Ngu n: Rahmath Safeena, Abdullah và Hema Date - JIBC tháng 4/2010, vol.15, s
1)
2.2.2.2 Nghiên c u “ ng d ng mô hình ch p nh n công ngh trong nghiên c u
ngân hàng đi n t (e-banking) Vi t Nam” c a Tr ng Th Vân Anh (2008)
So v i nh ng n m tr c, vi c thanh toán qua ph ng ti n đi n t và nh ng kênh
t ng tác truy n thông Vi t Nam đang phát tri n r t nhanh Tuy nhiên, khách hàng ph n l n v n còn dè d t, th m dò và s d ng h n ch vì ngân hàng đi n t còn
m i m , l l m hay nói cách khác thi u s ch p nh n công ngh t phía khách hàng Chính vì v y vi c tri n khai m t mô hình nghiên c u m c ch p nh n công ngh là
th c s c n thi t trong ho t đ ng ngân hàng đi n t t i Vi t Nam M c tiêu c a nghiên c u là xác đ nh các nhân t nh h ng đ n d đ nh s d ng ngân hàng đi n
t và m c đ nh h ng c a nh ng nhân t này, t đó đ a ra hàm ý cho công tác
qu n lý và tri n khai ngân hàng đi n t t i Vi t Nam
K t qu c a nghiên c u cho th y nhân t r i ro c m nh n b lo i b , các nhân t đ c
đi m cá nhân, s t ch , s thu n ti n, l i ích c m nh n, d s d ng c m nh n có
nh h ng đ n thái đ , t đó nh h ng đ n d đ nh s d ng và s d ng th c s ngân hàng đi n t Trong đó:
c đi m cá nhơn: đ c đi m cá nhân c a m t ng i (tu i tác, trình đ , thu nh p)
s nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng ngân hàng đi n t c a ng i đó
Trang 21R i ro c m nh n: là b t tr c mà khách hàng đ i m t khi h không th l ng tr c
h u qu c a quy t đ nh s d ng Khách hàng b nh h ng b i các r i ro mà h
nh n th c, cho dù r i ro đó có t n t i hay không
S t ch : là kh n ng s d ng máy tính c a cá nhân
S thu n ti n: là vi c khách hàng c m th y tho i mái v vi c đ ng nh p/thoát kh i
h th ng, đ a đi m giao d ch, th i gian giao d ch,…
S d s d ng c m nh n: Ng i s d ng c m th y h th ng là d dàng s d ng
ệch l i c m nh n: Ng i s d ng c m th y h th ng là h u ích khi nh đó h th c
hi n giao d ch nhanh h n, nâng cao hi u qu công vi c
K t qu nghiên c u đã đáp ng đ c m c tiêu ban đ u đ ra K t qu c a nghiên
c u này đã giúp các ngân hàng t i Vi t Nam n m b t đ c hành vi c a khách hàng
đ i v i ngân hàng đi n t , t đó đ t ra các gi i pháp nâng cao ch t l ng d ch v ,
t o ra l i th c nh tranh và t o đà cho s phát tri n và h i nh p kinh t qu c t
Hình 2.2 Mô hình nghiên c u ngơn hƠng đi n t Vi t Nam
(Ngu n: Tr ng Th Vân Anh - Tuy n t p báo cáo “H i ngh sinh viên nghiên c u
khoa h c” l n th 6 – 2008)
2.2.2.3 Nghiên c u “ nh h ng c a ni m tin đ n s ch p nh n d ch v ngân hàng
tr c tuy n” c a Khalil Md Nor và J Michael Pearson (2007)
Nghiên c u này ki m tra các y u t nh h ng đ n thái đ mu n s d ng d ch v
internet banking, t đó thái đ nh h ng đ n d đ nh s d ng d ch v internet
banking c a khách hàng K t qu c a nghiên c u cho th y các y u t ni m tin, h u
Trang 22ích, và d s d ng nh h ng tích c c đ n thái đ mu n s d ng d ch v internet
banking, còn các y u t kh n ng t ng thích và th nghi m không nh h ng
nhi u đ n thái đ mu n s d ng d ch v internet banking
Ni m tin: là s n sàng th c hi n các giao d ch ngân hàng trên Internet, hy v ng r ng ngân hàng s th c hi n đ y đ ngh a v c a mình, không ph thu c vào kh n ng
c a khách hàng giám sát và ki m soát hành đ ng c a ngân hàng
Nghiên c u này đã tìm th y y u t ni m tin có nh h ng đáng k đ n thái đ đ i
v i ch p nh n ngân hàng tr c tuy n, đóng góp tích c c cho các ngân hàng
Malaysia trong vi c đ a ra các chi n l c đ phát tri n d ch v này khuy n
khích khách hàng ch p nh n ngân hàng tr c tuy n, các ngân hàng c n phát tri n các
chi n l c có c i thi n ni m tin c a khách hàng trong n n t ng công ngh
Trang 23Hình 2.3 Mô hình nh h ng c a ni m tin đ n s ch p nh n d ch v internet
banking
(Ngu n: Khalil Md Nor và J Michael Pearson (JIBC tháng 8/2007, vol.12, s 2)
2.2.2.4 Nghiên c u “D đoán thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng d ch v ngân
hàng tr c tuy n Iran” c a Mojdeh Ghezelayagh (2006)
Nghiên c u này xem xét tình hình d ch v ngân hàng tr c tuy n M c đích c a nghiên c u là xác đ nh tình hình hi n t i c a d ch v ngân hàng tuy n ba ngân hàng l n Iran Nghiên c u d đoán thái đ c a khách hàng đ i v i m t d ch v công ngh m i nh m giúp các nhà qu n lý ngân hàng đ a ra các quy t đ nh đ thu hút khách hàng
K t qu c a nghiên c u cho th y c m nh n v s h u ích và c m nh n r i ro có nh
h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n, trong khi nh n
th c d s d ng, s t ng tác và nh n th c v chi phí không có nh h ng đ n thái
đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n Trong nghiên c u này:
Trang 24H u ích: là m c đ mà m t ng i tin r ng b ng cách s d ng d ch v ngân hàng
tr c tuy n s nâng cao hi u su t công vi c c a mình
d ch
R i ro: khi s d ng m t s n ph m d ch v , khách hàng s tìm ra đ thông tin đ
gi m b t h u qu tiêu c c khi th c hi n, ch y u d a vào kinh nghi m riêng c a h
Chi phí: là m c đ mà m t ng i tin r ng s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n s
giúp h ti t ki m đ c chi phí
K t qu nghiên c u đã đáp ng đ c m c tiêu ban đ u đ t ra K t qu nghiên c u này giúp cho các ngân hàng t i Iran có cái nhìn t ng quan v m c đ nh h ng c a các y u t tác đ ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n, t đó
đ xu t các gi i pháp phát tri n d ch v ngân hàng tr c tuy n Iran
Trang 25Hình 2.4 Mô hình thái đ c a khách hƠng đ i v i s d ng d ch v ngơn hƠng
tr c tuy n Iran
(Ngu n: Mojdeh Ghezelayagh, 2006)
Tóm l i, qua các nghiên c u trên đây cho th y có s t ng đ ng gi a k t qu các
nghiên c u Các nghiên c u này đ u xác đ nh d s d ng, h u ích, r i ro là nh ng
y u t ch đ o nh h ng đ n thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n, trong khi các y u t s nh n th c, ni m tin, t ng thích, s t ng tác, th nghi m không nh t thi t nh h ng đ n thái đ c a khách hàng đ i v i s
d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n m i tr ng h p
hƠng trên đ a bƠn TP.HCM
2.3.1 D ch v ngơn hƠng tr c tuy n trên đ a bƠn TP.HCM
Theo đi u tra c a Công ty comScore v l ng khách hàng s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n Trong vòng 1 n m t tháng 1/2010 - 1/2011, khu v c ông Nam Á
có s t ng tr ng m nh m , trong đó ph i k đ n Indonesia, Vi t Nam và
Philippines Theo đó, s l ng khách hàng truy c p vào các trang web ngân hàng
D s
d ng
H u ích
S t ng tác
R i ro
Thái đ đ i v i
s d ng IB
Chi phí
Trang 26tr c tuy n trong khu v c t ng g p đôi trong kho ng th i gian t tháng 1/2010 đ n tháng 1/2011 Theo nghiên c u ti n hành t i 5 qu c gia ông Nam Á (g m:
Malaysia, Indonesia, Vi t Nam, Philipines, Singapore), Malaysia có s l ng khách hàng truy c p các trang Web ngân hàng tr c tuy n l n nh t, kho ng 2,7 tri u ng i vào tháng 1/2011 Indonesia có s l ng khách hàng t ng t i 72% Malaysia t ng
16% so v i cùng k n m ngoái T i Singapore, n u tháng 1/2010 có 779.000 l t khách hàng s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n thì đ n tháng 1/2011, con s này
đã t ng lên 889.000 l t khách hàng (t ng 14%) Indonesia c ng cho th y t l
ng i s d ng ngân hàng tr c tuy n t ng t 435.000 khách hàng h i tháng 1/2010 lên 749.000 ng i trong tháng 1 n m nay Philippines c ng t ng 39% (t 377.000 lên 525.000 khách hàng so v i cùng k n m ngoái) S l ng ng i dùng d ch v ngân hàng tr c tuy n t i Vi t Nam đã t ng 35% t 701.000 khách hàng lên 949.000 khách hàng
Các chuyên gia nh n đ nh d ch v ngân hàng tr c tuy n có nhi u ti m n ng đ phát
tri n Indonesia, Vi t Nam và Philippines vì s l ng ng i s d ng 3 th tr ng này v n còn t ng đ i th p so v i dân s
N m 2004, l nh v c ngân hàng tr c tuy n Vi t Nam m i ch có s tham gia c a 3 NHTM thì đ n n m 2008, con s này đã lên t i 25 và đ n nay thì h u h t các NHTM đ u tham gia cung c p d ch v ngân hàng tr c tuy n cho khách hàng Các ngân hàng đã chú tr ng đ u t công ngh , c s h t ng m t cách hi u qu nh m
ph c v t t d ch v thanh toán qua ngân hàng tr c tuy n v i ph m vi ngày càng m
r ng t i các đ i t ng doanh nghi p, cá nhân và các t ng l p dân c
Th c ti n TP.HCM là m t minh ch ng cho th y, đ n 31/12/2011 đã có 111.861 khách hàng là doanh nghi p và cá nhân s d ng d ch v thanh toán qua ngân hàng
đi n t , v i s l ng giao d ch qua kênh này đã phát sinh trong n m 2011 đ t 1.732.654 món, t ng giá tr giao d ch h n 49.436 t đ ng (S li u t ng h p t 15 NHTM có h i s chính trên đ a bàn TP.HCM)
Các s n ph m d ch v c ng đa d ng nh (1) Ngân hàng tr c tuy n dành cho khách hàng cá nhân, doanh nghi p (giao d ch chuy n kho n trong và ngoài h th ng,
Trang 27chuy n kho n liên ngân hàng qua CITAD NHNN ); (2) qua Mobile: d ch v SMS
Banking (truy v n s d tài kho n, t đ ng nh n tin báo s d khi có s thay đ i tài
kho n ), d ch v Mobile Banking (chuy n ti n, thanh toán hóa đ n v.v…); (3)
Phone Banking (thanh toán ti n h c phí, ti n đi n tho i )
Các ngân hàng đang h p tác v i đ i tác th ba trong vi c tri n khai d ch v thanh toán đi n t nh m gi m chi phí đ u t , t ng tính c nh tranh, tính ti n ích trong vi c nâng cao ch t l ng ph c v khách hàng, giúp ngân hàng gi m b t vi c th c hi n thanh toán qua ch ng t thanh toán b ng gi y, t o s ti n l i cho khách hàng, khách hàng không c n t i ngân hàng nh ng v n có th th c hi n đ c các giao d ch thanh toán ng th i vi c h p tác v i các đ n v cung c p d ch v b o m t s t o đ c
m c đ b o m t cao, đ m b o an toàn tài s n cho khách hàng và ngân hàng
Trang 28B ng 2.1 - Tình hình cung ng d ch v thanh toán qua e-banking c a các ngơn
hƠng trên đ a bƠn TP H Chí Minh (S li u đ n 31/12/2011)
(Ngu n: Phát tri n d ch v ngân hàng đi n t t i TP.HCM, th c tr ng và t m nhìn
đ n 2015 – Website Ngân hàng Nhà N c Vi t Nam)
Th c ti n trên cho th y đ i v i khách hàng cá nhân s d ng d ch thanh toán qua internet là khá ph bi n, nhi u h n v s l ng ng i s d ng, s l ng và c giá
tr giao d ch so v i các hình th c thanh toán qua mobile, qua kênh đi n t khác
2.3.2 c đi m khách hƠng c a các ngơn hƠng t i TP.HCM
M t là: khách hàng c a các ngân hàng t i TP.HCM là công dân c a m t trung tâm
kinh t , công nghi p và th ng m i l n nh t c n c Hàng ngày, h luôn ph i t t
b t, ch y đua v i th i gian Vì th trong m i giao d ch nói chung và giao d ch v i
S l ng khách hàng đang s d ng d ch v thanh toán
S l ng giao d ch thanh toán qua internet c a khách
S l ng giao d ch thanh toán qua kênh đi n t khác 15.203
Giá tr giao d ch thanh toán qua kênh đi n t khác 31.570
Trang 29ngân hàng nói riêng, ti t ki m th i gian và ti n ích là hai v n đ đ c khách hàng quan tâm hàng đ u khi l a ch n các hình th c giao d ch
V i d ch v ngân hàng tr c tuy n, th i gian th c hi n m t giao d ch ch tính b ng giây, vì th đây là u th v t tr i so v i các hình th c giao d ch khác Giao d ch
tr c tuy n l i d s d ng, khách hàng không m t nhi u th i gian đ h c h i cách
th c s d ng d ch v này Trong khi đó t i TP.HCM, trên 85% gia đình đã có máy tính n i m ng, vì v y cho phép các khách hàng có th th c hi n giao d ch v i ngân hàng b t k lúc nào và đâu Ngh a là, xem xét khía c nh này, tính h u ích và d
s d ng là 2 y u t đáp ng yêu c u ti t ki m th i gian và ti n ích trong quá trình
th c hi n giao d ch v i ngân hàng, vì th s nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n c a h
Hai là, khách hàng c a các ngân hàng t i TP.HCM r t quan tâm đ n v n đ b o m t
thông tin và b o m t riêng t i u này xu t phát t nhu c u t nhiên c a con ng i
khi trình đ dân trí đ c nâng cao T i TP.HCM, nhu c u này còn xu t phát t s an toàn v tài s n và tính m ng c a ng i dân tr c nh ng thách th c c a tình hình an ninh ch a ki m soát đ c nh đã di n ra trong th i gian g n đây i u này r t phù
h p v i ph ng th c giao d ch ngân hàng tr c tuy n, vì theo ph ng th c này, m i thông tin liên quan đ n giao d ch và cá nhân khách hàng s đ c b o m t, khách hàng không hi n di n t i ngân hàng đ th c hi n giao d ch c a mình Ngh a là xem xét khía c nh này, gi m thi u r i ro khi th c hi n giao d ch v i ngân hàng c ng là
y u t nh h ng đ n thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng d ch v ngân hàng
tr c tuy n
Ba là, nhu c u v th di n và quan h c a khách hàng đang ngày m t gia t ng i u
này xu t phát t nhu c u t nhiên c a con ng i khi đ i s ng v t ch t, tinh th n
đ c nâng cao theo thang b c nhu c u c a Maslow c ng nh nh ng yêu c u đ t ra
đ i v i môi tr ng s ng đ c bi t là môi tr ng kinh doanh theo b i c nh hi n nay Ngh a là xem xét khía c nh này, s t ng tác gi a khách hàng v i nhân viên ngân hàng và gi a các khách hàng v i nhau đáp ng nhu c u th di n và quan h c a
Trang 30khách hàng có nh h ng đ n thái đ c a khách hàng khi đ ng tr c l a ch n các
ph ng th c giao d ch
B n là, giao d ch ngân hàng là giao d ch có giá tr tài s n l n, vì th đ an toàn c a
giao d ch và quá trình qu n lý tài s n c a khách hàng t i các ngân hàng chi ph i
m nh đ n thái đ c a khách hàng khi đ ng tr c s l a ch n các ph ng th c giao
d ch Ngh a là ni m tin c a khách hàng c ng là y u t có nhi u kh n ng nh h ng
đ n thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n
N m là, tr c tình hình kinh t đang trong giai đo n suy thoái, tình tr ng giá c
TP.HCM không ng ng t ng trong khi thu nh p c a ng i dân không th theo k p
t c đ tr t giá Vì th ti t ki m đ c chi phí khi mua s n ph m, d ch v c ng nh
h ng đ n thái đ c a khách hàng khi ph i l a ch n các ph ng th c giao d ch Ngh a là xem xét khía c nh này, chi phí giao d ch là y u t có nh h ng đ n thái
đ c a khách hàng khi đ ng tr c l a ch n các ph ng th c giao d ch
2.3.3 xu t mô hình nghiên c u vƠ các gi thuy t nghiên c u
D a vào các nghiên c u trong và ngoài n c có liên quan đ n v n đ c n nghiên
c u (m c 2.2.2) và các đ c đi m khách hàng c a các ngân hàng t i khu v c
TP.HCM (m c 2.3.2) cùng các l i ích c a d ch v ngân hàng tr c tuy n (m c
2.1.1.2), tác gi đ xu t các y u t nh h ng đ n thái đ s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng t i TP.HCM và các gi thuy t nghiên c u nh sau:
Trang 31H ình 2.5 Mô hình lỦ thuy t nh h ng c a các y u t đ n thái đ đ i v i s
d ng d ch v ngơn hƠng tr c tuy n c a khách hƠng
Trong đó, đ nh ngh a các y u t và các gi thuy t nh sau:
D s d ng: là m c đ mà m t ng i nh n th y vi c s d ng d ch v ngân hàng
tr c tuy n là không c n ph i n l c Ngh a là m c đ khách hàng c m th y d ch v ngân hàng tr c tuy n d dàng ti p c n, đ c h ng d n d hi u và thao tác s d ng
đ n gi n Y u t này là trung tâm c a mô hình ch p nh n công ngh (TAM) và đã
đ c s d ng trong nhi u nghiên c u tr c đây Các nghiên c u tr c cho th y
r ng c m nh n d s d ng thúc đ y khách hàng s d ng h th ng d ch v Nói cách khác, h th ng d ch v đó là d dàng h n đ s d ng s t o đi u ki n thu n l i cho
Trang 32d ch v đ c s d ng nhi u h n và hoàn thành nhi m v h n so v i các h th ng khó s d ng Vì v y, gi thuy t sau đây đ c đ xu t:
H1: Nh n th c d s d ng có nh h ng cùng chi u v i thái đ đ i v i s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n
tr c tuy n s nâng cao hi u su t công vi c c a mình Ngh a là m c đ khách hàng
c m th y s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n s giúp h giao d ch thu n ti n, nhanh chóng, ti t ki m đ c th i gian đ ng th i ki m soát đ c tài chính c a b n thân hi u qu , đ ng th i khi h c n có s t v n v các v n đ tài chính thì không
c n ph i đ n ngân hàng Tính h u d ng là y u t trung tâm th hai c a mô hình
ch p nh n công ngh (TAM) và c ng đã nh n đ c r t nhi u s chú ý trong các nghiên c u v d ch v ngân hàng tr c tuy n D ch v ngân hàng tr c tuy n đ c xem là h u ích so v i hình th c giao d ch ngân hàng truy n th ng, đi u này nh
h ng đ n thái đ c a khách hàng đ i v i s d ng ngân hàng tr c tuy n Vì v y gi
thuy t sau đây đ c ki m tra:
H2: Nh n th c h u ích có nh h ng cùng chi u v i thái đ đ i v i s d ng d ch
v ngân hàng tr c tuy n
th c hi n giao d ch Nh ng t ng tác nh m phát tri n m i quan h cá nhân gi a khách hàng và nhân viên ngân hàng Tuy nhiên, s d ng d ch v ngân hàng tr c
tuy n s lo i b s t ng tác gi a các cá nhân này Trong m t vài nghiên c u đã ch
Trang 33R i ro: là xác su t c a k t qu nh t đ nh cho m t hành vi, và s nguy hi m và m c
đ nghiêm tr ng c a h u qu tiêu c c tham gia vào nh ng hành vi Nó ch r ng khách hàng quy t đ nh s d ng d ch v nh m gi m thi u các t n th t d ki n nh là
s không an toàn, l bí m t thông tin ho c nh ng sai sót x y ra n u dung ph ng
th c giao d ch khác Khách hàng s tìm ra đ thông tin đ gi m b t h u qu tiêu c c
khi s d ng d ch v ch y u d a vào kinh nghi m riêng c a h Vì v y, gi thuy t sau đây đ c đ xu t:
H4: Nh n th c gi m r i ro có nh h ng cùng chi u v i thái đ đ i v i s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n
Ni m tin: là m c đ khách hàng s n sàng th c hi n các giao d ch ngân hàng trên
Internet, hy v ng r ng ngân hàng s th c hi n đ y đ ngh a v c a mình, không c n khách hàng giám sát và ki m soát hành đ ng c a ngân hàng Là s tin t ng c a khách hàng v vi c s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n r t an toàn, ti n d ng và chuyên nghi p Gi thuy t sau đây đ c đ xu t:
H5: y u t ni m tin có nh h ng cùng chi u v i thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n
Chi phí: là m c đ mà khách hàng tin r ng s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n s
giúp h ti t ki m đ c chi phí Khi s d ng d ch v này, khách hàng có th gi m
đ c chi phí đi l i, chi phí giao d ch ho c đ c gi m giá các s n ph m, d ch v c a các đ i tác liên k t v i ngân hàng khi thanh toán b ng ph ng th c tr c tuy n
H6: y u t chi phí có nh h ng cùng chi u v i thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n
Tóm t t ch ng 2
Ch ng 2 này đã h th ng đ c các v n đ lý thuy t liên quan đ n d ch v ngân hàng tr c tuy n, các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i ngân hàng tr c tuy n t các nghiên c u trong và ngoài n c; đ ng th i nêu ra các đ c đi m c a khách hàng
c a các ngân hàng t i khu v c TP.HCM Trên c s đó, ch ng này đ xu t mô hình nghiên c u lý thuy t và các gi thuy t v m i quan h gi a các y u t nh
Trang 34h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n thông qua thái đ
c a khách hàng
Ch ng ti p theo s trình bày ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng đ thu th p và
x lý s li u nh m rút ra các k t lu n
Trang 35CH NG 3: THI T K NGHIểN C U
3.1 Quy trình nghiên c u
Quy trình nghiên c u đ c th hi n chi ti t trong hình 3.1 Hai ph ng pháp chính
trong quy trình này g m có: (1) nghiên c u đ nh tính đ khám phá và phát tri n các thang đo, (2) nghiên c u đ nh l ng đ ki m đ nh thang đo và k t lu n v các
gi thuy t đã đ t ra
Hình 3.1 Quy trình nghiên c u
C s khoa h c c a nghiên c u
Trang 36l ng (các khía c nh ph n ánh) y u t này
- Kh ng đ nh các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM và các bi n quan sát đo
l ng (các khía c nh ph n ánh) y u t này theo mô hình lý thuy t các y u t nh
h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM đ c tác gi đ xu t trong m c 2.3.3, trên c s đó hi u
ch nh, b sung các các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM và phát tri n thang đo các
y u t này
Các thành viên tham gia th o lu n đ c chia làm 2 nhóm, nhóm 1 g m 10 ng i là các giao d ch viên ho c chuyên viên quan h khách hàng (ng i tr c ti p bán s n
ph m IB) có ít nh t 3 n m kinh nghi m v trí hi n t i; nhóm 2 g m 10 khách hàng
hi n đang s d ng s n ph m, d ch v c a các ngân hàng trên đ a bàn TP.HCM đã có
s hi u bi t v d ch v ngân hàng tr c tuy n
Ph ng th c th o lu n là d i s đi u khi n c a tác gi , các thành viên bày t quan
đi m c a mình theo các n i dung c a dàn bài th o lu n do tác gi so n th o (ph l c
04), các thành viên khác đ a ra quan đi m ph n bi n l i ý ki n c a các thành viên
tr c đó, cho đ n khi không còn quan đi m c a ai, các thành viên cho bi t ý ki n
b ng v n b n, tác gi t ng h p và gi l i nh ng ý ki n đ c 2/3 s thành viên đ
xu t
Các cu c th o lu n nhóm t p trung đ c th c hi n vào tháng 08 n m 2012 K t qu này là c s đ tác gi phát tri n thang đo nháp và b ng câu h i s d ng cho giai
Trang 37đo n ph ng v n th m t s khách hàng nh m đ t c s cho vi c hoàn ch nh chúng thành thang đo chính th c s d ng trong nghiên c u đ nh l ng
3.2.2 K t qu nghiên c u đ nh tính
K t qu th o lu n nhóm t p trung
Các thành viên c a 2 nhóm th o lu n đ u th ng nh t:
- Kh ng đ nh các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM và các khía c nh ph n ánh (đo l ng) c a chúng đ c tác gi đ xu t trong ch ng 2 (m c 2.3.3) là nh ng y u
t chính d n đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM
Nh v y, v i k t qu này, mô hình lý thuy t các y u t nh h ng đ n thái đ đ i
v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM và các gi thuy t nghiên c u đ c đ xu t ch ng 2 (m c 2.3.3, hình 2.5) đ c gi nguyên đ ki m đ nh trong nghiên c u đ nh l ng
K t qu phát tri n thang đo
Thang đo nháp đ c phát tri n d a vào mô hình các y u t nh h ng đ n thái đ
đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM
và các khía c nh ph n ánh (đo l ng) c a chúng đ c tác gi đ xu t trong ch ng
2 (m c 2.3.3); k t qu th o lu n nhóm t p trung trên đây k t h p thang đo “Thái đ
ch p nh n công ngh trong nghiên c u ngân hàng đi n t (e-banking) Vi t Nam”
c a Tr ng Th Vân Anh (2008) (ph l c ), thang đo ni m tin c a Khalil Md Nor và
J Michael Pearson (2007) (ph l c 2) và thang đo “Thái đ c a khách hàng đ i v i
s d ng ngân hàng tr c tuy n Iran” c a Mojdeh Ghezelayagh (2006) (ph l c 3)
K t qu là thang đo nháp các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM đ c phát tri n d i hình th c thang đo Likert n m b c t 1 đ n 5 (1 là hoàn toàn không đ ng ý và 5 là hoàn toàn đ ng ý):
Trang 38a) Thang đo d s d ng: ký hi u D, g m 4 bi n quan sát t D1 đ n D4:
D1 M ng internet luôn có s n đ khách hàng s d ng IB
D2 H ng d n s d ng IB d hi u
D3 Các thao tác s d ng IB đ n gi n
D4 Tóm l i khách hàng d dàng s d ng IB
b) Thang đo h u ích: ký hi u H, g m 6 bi n quan sát t H1 đ n H6:
H1 S d ng IB giúp giao d ch v i ngân hàng b t c lúc nào, đâu
H2 S d ng IB giúp khách hàng giao d ch v i ngân hàng nhanh chóng h n
H3 S d ng IB giúp khách hàng ti t ki m th i gian h n khi giao d ch v i ngân hàng
H4 S d ng IB giúp khách hàng ki m soát tài chính hi u qu
H5 S d ng IB giúp khách hàng nh n đ c s t v n mà không c n đ n ngân hàng
H6 Tóm l i khách hàng th y IB h u ích
TT1 Khách hàng s d ng IB vì ng i ti p xúc v i nhân viên ngân hàng
TT2 Khách hàng s d ng IB vì không mu n ng i khác th y hành vi giao
d ch c a mình
TT3 Tóm l i s d ng IB khách hàng th y tho i mái vì th c hi n đ c giao
dch mà không c n đ n ngân hàng
d) Thang đo r i ro: ký hi u R, g m 4 bi n quan sát t R1 đ n R4:
R1 S d ng IB khách hàng c m th y an toàn/an ninh khi th c hi n giao d ch
Trang 39e) Thang đo ni m tin: ký hi u N, g m 4 bi n quan sát t N1 đ n N4:
N1 Khách hàng tin r ng IB ti n d ng
N2 Khách hàng tin r ng IB có đ an tòan cao
N3 Khách hàng tin r ng IB phù h p cho khách hàng chuyên nghi p
TD3 Khách hàng tho i mái khi s d ng IB
TD4 Khách hàng yên tâm khi s d ng IB
3.3 Nghiên c u đ nh l ng
Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n qua các giai đo n: thi t k m u nghiên c u;
thi t k b ng câu h i; thu th p thông tin m u kh o sát các cá nhân là khách hàng
c a các ngân hàng trên đ a bàn TP.HCM có hi u bi t v d ch v ngân hàng tr c
tuy n; phân tích d li u b ng ph n m m SPSS 16, nh m kh ng đ nh các y u t c ng
nh các giá tr và đ tin c y c a thang đo các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i
d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM; ki m đ nh đ phù h p mô hình nghiên c u cùng các gi thuy t nghiên c u đ c thi t k và đ
xu t trong nghiên c u đ nh tính; cu i cùng là ki m đ nh có hay không s khác bi t
v s đánh giá c a khách hàng đ i v i các y u t nh h ng đ n thái đ đ i v i
d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng trên đ a bàn TP.HCM theo các đ c
đi m cá nhân c a khách hàng
Trang 403.3.1 Thi t k m u nghiên c u
M u nghiên c u đ c ch n theo ph ng pháp l y m u thu n ti n V kích th c
c a m u nghiên c u, t ng h p t các nhà nghiên c u và ý ki n chuyên gia thì c
m u t i u là bao nhiêu ph thu c vào k v ng v đ tin c y, ph ng pháp phân tích d li u, ph ng pháp c l ng đ c s d ng trong nghiên c u, các tham s
- Tr ng h p s d ng ph ng pháp phân tích nhân t khám phá (EFA), Hair
& ctg (1998) cho r ng, kích th c m u t i thi u ph i là 50, t t h n là 100 và t l s quan sát/bi n đo l ng là 5/1, ngh a là c m i bi n đo l ng c n t i thi u 5 quan sát
Nghiên c u này s d ng ph ng pháp nhân t khám phá (EFA) và phân tích h i quy đa bi n, mô hình nghiên c u có 28 bi n đo l ng Vì th n u tính theo quy t c
5 m u/bi n đo l ng thì c m u t i thi u là 140 Song v nguyên t c s m u càng
l n càng t t nên tác gi quy t đ nh ph ng v n 350 khách hàng
3.3.2 Thi t k b ng cơu h i
B ng câu h i đ c thi t k trên c s thang đo nháp đ c phát tri n t k t qu nghiên c u đ nh tính (m c 3.2.2) và b sung thêm ph n thông tin cá nhân khách hàng đ c ph ng v n B ng câu h i này đ c s d ng đ ph ng v n th 20 khách hàng hi n đang s d ng s n ph m d ch v c a các ngân hàng trên đ a bàn TP.HCM
và bi t rõ v d ch v ngân hàng tr c tuy n nh m đánh giá m c đ hoàn ch nh c a các câu h i (phát bi u) v m t hình th c và kh n ng cung c p thông tin c a khách hàng, trên c s đó hi u ch nh thành b ng câu h i đ c s d ng đ ph ng v n chính
th c (ph l c 5)