B GIÁO D C VÀ ÀO
I H C KINH T
PH M TH HOÀI THU
VÀ HI U QU C A CHUY N GIAO TRI TH C
TP H CHÍ MINH – N M
Trang 2C A TRI TH C CHUY N GIAO N M I QUAN H KHÓ KH N
VÀ HI U QU C A CHUY N GIAO TRI TH C
Trang 3L I C M N
Th a quý Th y cô, quý b n đ c,
Tôi đã nh n đ c s h ng d n nhi t tình c a quý Th y cô, s h tr , đ ng viên c a b n bè và ng i thân trong su t quá trình h c t p và th c hi n lu n v n này
Xin cho tôi g i l i cám n sâu s c và l i tri ân chân thành nh t đ n:
Các Th y cô gi ng viên tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh trong khóa h c đào t o Th c s qu n tr kinh doanh Khóa 18 đã t n tình truy n đ t cho tôi
nh ng ki n th c quý báu trong trong su t khóa h c đ giúp tôi có nh ng ki n th c
n n t ng ph c v cho vi c th c hi n nghiên c u này c bi t là Phó Giáo s , Ti n
s Nguy n ình Th và TS Nguy n Th Mai Trang đã t n tình h ng d n tôi t khi làm đ c ng nghiên c u đ n th c hi n lu n v n này
Các b n h c viên cao h c các tr ng i h c Kinh t , i h c Bách Khoa,
i h c M TP HCM, các anh ch và b n bè đã h tr nhi t tình trong quá trình
kh o sát, thu th p d li u ph c v cho nghiên c u
Gia đình và các b n bè các l p cao h c khóa 18 – i h c Kinh t TP HCM
đã luôn đ ng viên, khuy n khích và h tr tôi trong khóa h c th c s c ng nh trong quá trình th c hi n lu n v n này
Trang 4h c viên các ch ng trình đào t o Th c s t i thành ph H Chí Minh N i dung
c a lu n v n này ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nào
Tôi xin hoàn toàn ch u trách nghi m v n i dung nghiên c u c a toàn b lu n
Trang 5TÓM T T
tài nghiên c u này cung c p các hi u bi t v tri th c và chuy n giao tri th c; xác đ nh m c đ nh h ng c a y u t đ ng c ngo i t i c a ng i h c, s phù h p
c a tri th c chuy n giao đ n m i quan h khó kh n và hi u qu c a chuy n giao tri
th c trong đào t o th c s T k t qu đó giúp cho các nhà qu n lý c ng nh gi ng viên
t i các c s đào t o th c s đ ra các gi i pháp c th và phù h p nh m nâng cao hi u
qu chuy n giao tri th c trong l nh v c đào t o th c s t i Vi t Nam
i t ng nghiên c u c a đ tài đ c xác đ nh là nh ng h c viên cao h c c a m t
s ch ng trình đào t o th c s t i thành ph H Chí Minh
Nghiên c u đ c ti n hành thông qua hai giai đo n chính là:
(1) nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua 2 b c: nghiên c u đ nh tính
b ng ph ng pháp th o lu n tay đôi v i 20 h c viên nh m đ a ra b ng câu h i kh o sát
s b ; nghiên c u đ nh l ng v i kích th c m u n=119 đ hi u ch nh b ng câu h i
kh o sát s b và đ a ra b ng câu h i kh o sát chính th c
(2) nghiên c u chính th c b ng ph ng pháp đ nh l ng v i kích th c m u n=330, sau khi làm s ch d li u còn l i v i kích th c n=303 nh m thu th p, phân tích
h p v i ng c nh nghiên c u và đi u ki n th c ti n t i Vi t Nam Thang đo đ c ki m
đ nh thông qua phân tích đ tin c y Cronbach Alpha và phân tích nhân t khám phá (EFA)
Trang 6M C L C
L I C M N
L I CAM OAN
TÓM T T
M C L C
DANH M C CÁC B NG BI U
DANH M C CÁC HÌNH VÀ TH
CH NG 1: T NG QUAN 1
1.1 Lý do ch n đ tài 1
1.2 M c tiêu nghiên c u 5
1.3 Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u 5
1.3.1 Ph m vi nghiên c u 5
1.3.2 Ph ng pháp nghiên c u 6
1.4 Ý ngha th c ti n c a đ tài 6
1.5 K t c u c a báo cáo nghiên c u 7
CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 9
2.1 Gi i thi u 9
2.2 Tri th c và chuy n giao tri th c 9
2.2.1 Tri th c 10
2.2.2 Chuy n giao tri th c 12
2.2.2.1 nh ngh a chuy n giao tri th c 12
2.2.2.2 S khác nhau gi a “chia s tri th c” và “chuy n giao tri th c” 13
2.2.2.3 Các nhân t nh h ng đ n chuy n giao tri th c trong l nh v c đào t o 14
2.2.2.4 Các nhân t liên quan đ n nhà nghiên c u 15
2.2.2.5 Các nhân t liên quan đ n trung gian chuy n giao tri th c 16
2.2.2.6 Các nhân t liên quan đ n h c viên 18
2.2.2.7 Các c ch chuy n giao tri th c 19
Trang 72.3 Các y u t đ ng c (MOTIVATION) 21
2.3.1 ng c n i t i (Instrinsic Motivation - IM) 21
2.3.2 ng c ngo i t i ngo i t i (Extrinsic Motivation - EM) 22
2.4 M i quan h khó kh n (Arduous Relationship – AR) 23
2.5 S phù h p c a tri th c chuy n giao (Relevance - PH) 24
2.6 Các gi thuy t nghiên c u và mô hình nghiên c u 24
CH NG 3: THI T K NGHIÊN C U 26
3.1 Gi i thi u 26
3.2 Thi t k nghiên c u 26
3.2.1 Nghiên c u s b 26
3.2.2 Nghiên c u chính th c 27
3.2.2.1 Ch n m u nghiên c u 27
3.2.2.2 Ph ng pháp phân tích d li u 29
3.3 Xây d ng thang đo 29
3.3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer - KT) 29
3.3.2 Thang đo m i quan h khó kh n (Arduous Relationship - AR) 30
3.3.3 Thang đo s phù h p c a ki n th c chuy n giao (PH) 30
3.3.4 Thang đo đ ng c ngo i t i c a bên nh n (Extrinsic Motivation - EM) 31
3.4 Các tiêu chí đ đánh giá thang đo 31
3.4.1 Tiêu chí phân tích h s Cronbach Alpha 32
3.4.2 Tiêu chí phân tích nhân t EFA 32
3.5 Tóm t t 32
CH NG 4: PHÂN TÍCH K T QU KH O SÁT 34
4.1 Gi i thi u 34
4.2 c đi m c a m u kh o sát 34
4.3 ánh giá thang đo 36
4.3.1 Ki m đ nh đ tin c y c a các thang đo b ng công c Cronbach’s Alpha 37
Trang 84.3.2 ánh giá thang đo b ng phân tích nhân t khám phá EFA 39
4.3.2.1 Thang đo s phù h p c a tri th c chuy n giao và đ ng c ngo i t i 39
4.3.2.2 Thang đo m i quan h khó kh n (Arduous Relationship – AR) 41
4.3.2.3 Thang đo chuy n giao tri th c (Knowledge transfer - KT) 42
4.4 Phân tích h i quy 43
4.4.1 Mô hình h i quy 1 46
4.4.2 Mô hình h i quy 2 48
4.5 Phân tích nh h ng c a các bi n nhân kh u h c lên các nhân t trong mô hình 50
CH NG 5: K T LU N 53
5.1 Tóm t t n i dung nghiên c u 53
5.2 Các k t qu chính và đóng góp c a nghiên c u 54
5.2.1 V h th ng thang đo 54
5.2.2 V m t lý thuy t 54
5.2.3 Hàm ý cho nhà qu n lý giáo d c và h c viên 55
5.3 Các h n ch và h ng nghiên c u ti p theo 58
TÀI LI U THAM KH O 59
PH L C i
Ph l c 01 Dàn bài th o lu n nhóm i
Ph l c 02 B ng câu h i kh o sát chính th c iii
Ph l c 03 K t qu ki m đ nh Cronbach’s alpha v
Ph l c 04 K t qu phân tích nhân t khám phá EFA viii
Ph l c 05 K t qu ki m tra các gi đ nh h i quy xiii
Trang 9DANH M C CÁC B NG BI U TRONG TÀI
B ng 3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c 29
B ng 3.2 Thang đo m i quan h khó kh n 30
B ng 3.3 Thang đo s phù h p c a tri th c chuy n giao 30
B ng 3.4 Thang đo đ ng c ngo i t i c a bên nh n 31
B ng 4.1 Th ng kê mô t m u theo ch c v 34
B ng 4.2 Th ng kê mô t m u theo th i gian công tác 35
B ng 4.3 Th ng kê mô t m u theo nhóm ngành 35
B ng 4.4 Th ng kê mô t m u theo tr ng 36
B ng 4.5 K t qu Cronbach’s alpha c a các khái ni m nghiên c u 38
B ng 4.6 Ma tr n các nhân t đã đ c xoay trong phân tích EFA l n đ u 40
B ng 4.7 Ma tr n các nhân t đã đ c xoay trong EFA sau khi lo i bi n EM1 41
B ng 4.8 K t qu phân tích nhân t m i quan h khó kh n 42
B ng 4.9 K t qu phân tích nhân t chuy n giao tri th c 43
B ng 4.10 Ma tr n h s t ng quan 45
B ng 4.11 Tóm t t mô hình 1 46
B ng 4.12 ANOVA mô hình 1 46
B ng 4.13 Tr ng s h i quy mô hình 1 47
B ng 4.14 Tóm t t mô hình mô hình 2 48
B ng 4.15 ANOVA mô hình 2 48
B ng 4.16 Tr ng s h i quy mô hình 2 49
B ng 4.17 K t qu ki m đ nh ANOVA đ i v i ch c v 50
B ng 4.18 K t qu ki m đ nh ANOVA đ i v i nhóm ngành h c 51
B ng 4.19 K t qu ki m đ nh T-test đ i v i ch ng trình đào t o 51
B ng 5.1 Th ng kê mô t các y u t trong EM 56
B ng 5.2 Th ng kê mô t các y u t trong PH 56
Trang 10DANH M C CÁC HÌNH V , TH TRONG TÀI
Hình 2.1: H th ng th b c c a tri th c 11 Hình 2.2 : Mô hình nghiên c u đ xu t 25 Hình 3.1: Qui trình nghiên c u 28
Trang 11CH NG 1
Trong th k 21, tri th c đ c đánh giá là m t y u t quan tr ng b c nh t không
nh ng giúp cho t ch c t o ra m t hi u su t làm vi c cao mà còn duy trì hi u su t làm vi c đó Tri th c có đ c ph thu c vào vi c chuy n giao, chia s tri th c và
h c t p trong t ch c Các ho t đ ng chuy n giao tri th c c a tr ng đ i h c là m t
b ph n không th tách r i và đóng m t vai trò ngày càng quan tr ng c a giáo d c
đ i h c và sau đ i h c Ch t l ng c a giáo d c nh h ng t i thu nh p cá nhân, phân ph i thu nh p và t ng tr ng kinh t (Hanushek & ctg, 2007)
2000 đã t ng lên 0,733 x p th 105 trong s 177 qu c gia vào n m 2005 đ n n m
2011 thì Vi t Nam x p th 128 trên 187 n c đ c kh o sát Ch s phát tri n con
ng i HDI c a Vi t Nam n m 2011 là 0,728 Ch s này đã t ng 11% so v i m c 0,651 đ c công b 10 n m tr c đây nh ng không thay đ i so v i n m 2010 HDI
c a Vi t Nam th p h n c a các n c trong khu v c nh Trung Qu c, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines và cao h n Campuchia, Lào (UNDP, 2011)
1
HDI là ch s đ c thi t k đ đánh giá m c đ ti n b đ t đ c v phát tri n con ng i theo cách r ng h n
so v i các th c đo ch d a vào thu nh p HDI đ c tính toán d a trên 3 ch s thành ph n là thu nh p (GDP bình quân đ u ng i tính theo ngang giá s c mua), tu i th trung bình và giáo d c (t l ng i l n bi t ch
và t l nh p h c chung).
Trang 12X p h ng HDI c a Vi t Nam n m 2011 không thay đ i so v i n m 2010 trong khi c a Campuchia, Lào, Indonesia, Philippines và Malaysia đã t ng lên
Trong khi m t s n c trong khu v c (nh Indonesia, Hàn Qu c) đã đ t
đ c ti n b v ng ch c trong t t c các ch s thành ph n thì Vi t Nam đ t đ c ít
ti n b h n trong các ch s phi thu nh p Ch ng h n, t n m 1999 - 2008, ch s thu nh p c a Vi t Nam t ng 29,9% trong khi ch s tu i th t ng 10,1% và ch s giáo d c ch t ng có 3,4% Nói cách khác, ch s thu nh p đóng góp 55,7% vào t ng
tr ng HDI trong giai đo n 1999 - 2008, trong khi ch s tu i th trung bình đóng góp 31,8% và ch s giáo d c ch đóng góp 12,6% (UNDP, 2011) Trong n m 2011,
ch t l ng giáo d c c a Vi t Nam th p h n so v i các n c khác trong khu v c Tính trung bình ông Á và Thái Bình D ng, s n m đi h c k v ng là 11,7 và
s n m đi h c trung bình là 7,2 n m Con s trên Thái Lan là 12,3 và 6,6; Philippines là 11,9 và 8,9; trong khi Vi t Nam là 10,4 và 5,5 Do đó Vi t Nam s
r t khó c nh tranh hi u qu trong th tr ng ngày càng toàn c u hóa cao và khó tránh kh i b y thu nh p trung bình, n u không có s c i thi n v k t qu giáo d c
và trình đ k n ng m t cách b n v ng (UNDP, 2011)
Trong báo cáo chi n l c phát tri n giáo d c Vi t Nam giai đo n 2009 –
2020 đã ch ra r ng: Nh ng thành t u c a giáo d c đã và đang góp ph n quan tr ng vào s phát tri n kinh t - xã h i, gi v ng an ninh chính tr c a đ t n c trong h n
20 n m đ i m i, t o đi u ki n cho đ t n c tham gia vào quá trình h i nh p qu c
t Tuy nhiên, báo cáo này c ng ch ra r ng ch t l ng đào t o còn th p, công tác
qu n lý giáo d c còn nhi u b t c p M c tiêu c a giai đo n 2009 - 2020: n n m
2020 có ít nh t 5% t ng s sinh viên t t nghi p đ i h c có trình đ ngang b ng v i
Trang 13sinh viên t t nghi p lo i gi i các tr ng đ i h c hàng đ u trong kh i ASEAN
đ t đ c m c tiêu đó, báo cáo c ng đ a ra các gi i pháp mang tính chi n l c: Nâng cao hi u qu ho t đ ng khoa h c công ngh trong các c s đào t o và nghiên
c u, t ng c ng g n k t gi a nghiên c u khoa h c v i nhu c u xã h i làm gia t ng
hi u qu chuy n giao tri th c gi a gi ng viên và h c viên, nh ng tri th c đã h c
ph i ng d ng đ c vào trong th c t m t cách có hi u qu V n đ hi u qu c a chuy n giao tri th c trong công tác đào t o, nghiên c u c ng đ c Trung Qu c quan tâm H nghiên c u nh ng kinh nghi m và bài h c trong giáo d c c a Ph ng Tây, t ng c ng s h p tác và trao đ i trong gi ng d y và nghiên c u khoa h c, đ c
bi t là t ng c ng trao đ i gi ng viên và h c viên đ chia s , t n d ng đ c ngu n
l c qu c t ch t l ng cao nh m nâng cao hi u qu giáo d c c a Trung Qu c (Richard Li-Hua, 2007)
Theo B GD& T, trong n m 2010 - 2011, c n c có 127 c s đào t o th c
s, v i 64.116 h c viên cao h c 970 chuyên ngành; 150 c s đào t o ti n s (77
c s đào t o là tr ng đ i h c, 73 là vi n nghiên c u) v i 5.584 nghiên c u sinh 1.056 chuyên ngành Tuy nhiên, trong n m h c, các c s đào t o th c s và ti n s
m i tuy n đ c 32.165 h c viên cao h c, đ t 85% so v i ch tiêu và 2.271 nghiên
c u sinh, đ t 74% so v i ch tiêu ( H p, 2011)
Ngoài nh ng chuyên ngành đào t o th c s trong n c, các c s đào t o th c
s còn tri n khai 127 ch ng trình liên k t đào t o trình đ th c s v i các c s đào
t o tiên ti n c a n c ngoài, theo các hình th c đào t i t i Vi t Nam ho c đào t o
h n h p Trong đó, 3 ch ng trình thu c d án c p chính ph ; 15 ch ng trình s
d ng ngân sách nhà n c trong khuôn kh án 322; 49 ch ng trình do B
G & T phê duy t; 15 ch ng trình do các đ i h c phê duy t theo th m quy n (Khúc H ng Thi n, 2012) Các ch ng trình h p tác đào t o, liên k t đào t o gi a các tr ng đ i h c trong n c v i các tr ng đ i h c n c ngoài trong th i gian qua đóng vai trò nh m t c u n i mang tri th c tiên ti n c a th gi i đ n v i Vi t Nam Trong đó có th k ra m t s ch ng trình h p tác đào t o đi n hình: Tr ng
đ i h c kinh t TP HCM có ch ng trình cao h c Vi t Nam – Hà Lan, CFVG
Trang 14(Trung tâm Pháp Vi t ào t o v Qu n lý) đào t o b c Th c s v i các chuyên ngành Qu n tr kinh doanh, marketing, tài chính ngân hàng, ch ng trình h p tác
v i đ i h c Curtin – Australia i h c Bách Khoa thành ph H Chí Minh có
ch ng trình đào t o Th c s Qu n tr Kinh doanh chuyên ngành T v n Qu n lý
Qu c t (Management Consulting International) Ch ng trình đ c liên k t gi a
i h c Bách khoa TP HCM và i h c Khoa h c ng d ng Northwestern (University of Applied Sciences Northwestern Switzerland), m t trong 10 tr ng
i h c hàng đ u Th y S đào t o v Qu n tr Kinh doanh… Các ch ng trình h p tác này trong th i gian qua đã cung c p cho xã h i nh ng th c s và ti n s trình đ cao v i trình đ tri th c tiên ti n c a th gi i
T nh ng đòi h i c p thi t c a th c t , Chính ph nh n th y r ng ph i ti p
t c nâng cao trình đ khoa h c công ngh c a đ t n c, trong đó t p trung vào các
tr ng đ i h c, các vi n nghiên c u Th t ng đã ký Quy t đ nh s 911/Q -TTg ngày 17/6/2010 phê duy t án “ ào t o gi ng viên có trình đ ti n s cho các
tr ng đ i h c, cao đ ng giai đo n 2010 - 2020”, xác đ nh đào t o 10.000 ti n s
n c ngoài, 10.000 ti n s trong n c cho các tr ng đ i h c, cao đ ng, các vi n nghiên c u, làm nòng c t cho s nghi p hi n đ i hóa - công nghi p hóa đ t n c
(T L ng, 2011)
Tuy nhiên theo đánh giá trong đào t o trình đ ti n s còn nhi u b t c p mà
v n đ l n nh t hi n nay là ch a có s g n k t ch t ch gi a đào t o ti n s v i nghiên c u khoa h c, d n đ n ch t l ng lu n án còn h n ch Vi c đánh giá lu n
án m t s h i đ ng v n còn tình tr ng n nang, ch a th c s nghiêm kh c, th ng
th n và khách quan M t s nghiên c u sinh ch a tích c c, thi u c g ng, còn hi n
t ng sao chép lu n án, không trung th c d n đ n đ n th t giác, khi u ki n (Khúc H ng Thi n, 2012)
Hi u qu c a vi c đào t o sau đ i h c nói chung và đào t o th c s , ti n s nói riêng đang là m i quan tâm hàng đ u c a Chính ph V n đ đ t ra là làm th nào
đ gia t ng hi u qu đào t o giúp cho h c viên có th áp d ng nh ng tri th c đã ti p
Trang 15thu và ng d ng nh ng tri th c này vào th c t công vi c c a mình m t cách hi u
qu
Vi c nghiên c u các nhân t nh h ng đ n hi u qu c a chuy n giao tri
th c là r t c n thi t vì thông qua đó chúng ta có th đ a ra đ c nh ng gi i pháp
nh m nâng cao hi u qu c a chuy n giao tri th c đ a ra nh ng b ng ch ng và
gi i pháp mang tính khoa h c trong vi c làm sao đ gia t ng hi u qu c a chuy n giao tri th c trong đào t o th c s , tác gi th c hi n đ tài: "TÁC NG C A
NG C NGO I T I, S PHÙ H P C A TRI TH C CHUY N GIAO
N M I QUAN H KHÓ KH N VÀ HI U QU C A CHUY N GIAO
- Xác đ nh m c đ nh h ng c a m i quan h khó kh n đ n chuy n giao tri
th c trong đào t o th c s t i các tr ng đ i h c trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
- Xem xét s khác bi t gi a nh ng nhóm h c viên có đ c đi m khác nhau v
ch c v , nhóm ngành h c, ch ng trình cao h c đ i v i chuy n giao tri th c trong đào t o th c s t i các tr ng đ i h c trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
Trang 16ph H Chí Minh, đó là (1) ng c ngo i t i c a h c viên; (2) s phù h p c a tri
th c chuy n giao; (3) m i quan h khó kh n gi a h c viên và gi ng viên; (4) chuy n giao tri th c
Nghiên c u đ c ti n hành thông qua hai giai đo n chính là:
(1) Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua 2 b c: nghiên c u đ nh tính
b ng ph ng pháp th o lu n tay đôi v i 20 h c viên nh m đi u ch nh câu ch trong
b ng câu h i; nghiên c u đ nh l ng v i kích th c m u n=119
(2) Nghiên c u chính th c b ng ph ng pháp đ nh l ng v i kích th c m u n=303 nh m thu th p, phân tích d li u kh o sát, c ng nh c l ng và ki m đ nh các mô hình nghiên c u
tài s d ng công c phân tích d li u: các th ng kê mô t , phân tích nhân
t khám phá (EFA), ki m đ nh thang đo (Cronbach’s Alpha), ANOVA, h i quy v i
ph n m m SPSS
tài cung c p thông tin và nh ng lu n c khoa h c đ các nhà qu n lý
c ng nh gi ng viên t i các c s đào t o th c s nh n th c đ c m c đ nh h ng
c a nhân t đ ng c ngo i t i c a ng i h c và s phù h p c a tri th c chuy n giao
nh h ng nh th nào đ n hi u qu c a chuy n giao tri th c Ch ra các nhân t
đ ng c ng i h c và s phù h p c a tri th c chuy n giao, m i quan h khó kh n
và chuy n giao tri th c c a các đ i t ng h c viên khác nhau (v ch c v , nhóm ngành h c, ch ng trình cao h c) s khác nhau v i đ tin c y 95%, t đó có th đ a
ra các hàm ý chính sách phù h p đ i v i nh ng đ i t ng h c viên khác nhau, các
ch ng trình đào t o khác nhau
Giúp cho các nhà qu n lý c ng nh gi ng viên t i các c s đào t o th c s
đ ra các gi i pháp c th và phù h p nh m nâng cao hi u qu chuy n giao tri th c trong lnh v c đào t o th c s
Trang 17tài này góp ph n phát tri n lý thuy t v chuy n giao tri th c trong l nh
v c đào t o th c s giúp cho các nghiên c u sau này r ng h n, t t h n Ngoài ra, đ tài còn là ngu n tài li u tham kh o h u ích trong nghiên c u v chuy n giao tri th c trong đào t o th c s
1.5 K T C U C A BÁO CÁO NGHIÊN C U
K t c u báo cáo nghiên c u g m có 5 ch ng:
Ch ng 1 Tác gi gi i thi u v ph n t ng quan c a đ tài nghiên c u Tác gi đ
c p đ n tình hình th c ti n v chuy n giao tri th c và nh ng y u t đ tác gi quy t
đ nh th c hi n đ tài này Ti p theo là s trình bày v m c tiêu nghiên c u c a lu n
v n, ph m vi nghiên c u và ph ng pháp mà tác gi ch n l a đ th c hi n Cu i cùng, trong ch ng này là s trình bày v ý ngh a c a nghiên c u đ i v i th c ti n cho các nhà qu n lý giáo d c và các gi ng viên trong ho t đ ng đào t o th c s t i các tr ng đ i h c trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
Ch ng 2 Ch ng này tác gi trình bày v ph n c s lý thuy t theo quan đi m và
s tìm hi u, tham kh o tài li u c a tác gi v ch đ nghiên c u Ti p theo là s đ
xu t c a tác gi v mô hình nghiên c u mà mình th c hi n
Ch ng 3 Ch ng này trình bày v thi t k nghiên c u và qui trình nghiên c u
c a tác gi , ti p theo là s mô t v quá trình xây d ng thang đo c a tác gi , d a trên các thang đo g c c a các nghiên c u tr c
Ch ng 4 Trình bày v ph n phân tích k t qu kh o sát mà b d li u mà tác gi thu th p đ c Trong ch ng này tác gi c ng xây d ng l i mô hình cu i cùng cho nghiên c u, c ng nh phân tích c th v các gi thuy t đã đ xu t cho nghiên c u
Ch ng 5 Ch ng này trình bày k t lu n c a tác gi v toàn b nghiên c u, thông qua vi c tóm l i n i dung nghiên c u và các k t qu đ t đ c c a nghiên c u Tác
gi c ng có nh ng đ xu t v các đóng góp c a nghiên c u v m t qu n lý và gi ng
d y Và cu i cùng là s trình bày v h n ch c a lu n v n và nh ng đ xu t cho nghiên c u ti p theo
Trang 18Tóm t t ch ng 1:
Ch ng này đ c p đ n các v n đ sau: (1) Lý do ch n đ tài nghiên c u, (2) M c tiêu nghiên c u, (3) Ph m vi và ph ng pháp nghiên c u, (4) Ý ngh a th c ti n c a
đ tài nghiên c u, (5) K t c u c a đ tài Ch ng ti p theo tác gi trình bày v c s
lý thuy t và mô hình nghiên c u đ ngh
Trang 19Ch ng 2
C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U
2.1 GI I THI U
Ch ng này trình bày nh ng n i dung c b n c a các lý thuy t có liên quan
đ làm c s n n t ng cho nghiên c u D a trên n n t ng đó, các thu t ng , khái
ni m đ c đ nh ngh a, làm sáng t đ s d ng cho các ch ng sau Mô hình nghiên
c u đ xu t cùng v i các gi thuy t nghiên c u c ng đ c trình bày
Ph n l n các tài li u hi n có trong l nh v c qu n tr tri th c đã tìm cách xem xét nh ng khía c nh khác nhau c a t ch c và qu n lý tri th c trong các đi u ki n khác nhau và trong nh ng ng c nh khác nhau (ví d nh t ch c, cá nhân) Nh ng khía c nh khác nhau phân chia qu n tr tri th c thành các l nh v c khác nhau Nó
b t đ u t vi c t o ra tri th c (Nonaka, 1994), n m b t tri th c (Kamara & ctg, 2003; Shapiro, 1999), chia s tri th c (Dyer & Nobeoka, 2000; Hansen, 2002), chuy n giao tri th c (Argote & Ingram, 2000; Gilbert & Cordey-Hayes, 1996; Tsai, 2001) đ n ng d ng tri th c (Beccerra-Fernandez, 2007) và th m chí c vi c h c
t p và đ i m i c a t ch c (Lam, 1998; Vakola & Rezgui, 2000)
Giáo d c b c đ i h c và cao h c góp ph n t o ra s giàu có và kh n ng c nh tranh kinh t (Richard Li-Hua, 2007) Trong đó chuy n giao tri th c có th tr thành
m t ch t xúc tác m nh m đ đ t đ c các m c tiêu này (Champika & ctg, 2009)
Chuy n giao tri th c trong giáo d c có th di n ra d i nhi u hình th c nh
t i các d án liên doanh (Richard Li-Hua, 2000), các ch ng trình liên k t đào t o (Richard Li-Hua, 2007), kêu g i các tr ng đ i h c n c ngoài vào ho t đ ng trong
n c và k t n i nh ng tr ng đ i h c đó v i n n kinh t đ a ph ng (Dickson, 2009)
2.2 TRI TH C VÀ CHUY N GIAO TRI TH C
Trang 202.2.1 Tri th c
Tri th c (knowledge) là ni m tin mà ng i ta cho là đúng và khi làm theo
ni m tin đó s giúp gia t ng hi u qu công vi c c a cá nhân (Alavi & Leidner, 2001)
Theo Champika Liyanage & ctg (2009), tri th c có th đ c xem xét d i nhi u góc đ khác nhau, có th xem tri th c là: m t tr ng thái c a nh n th c, m t
đ i t ng, m t quy trình, m t đi u ki n truy c p thông tin hay m t kh n ng c a con ng i (Alavi & Leidner, 2001)
Tri th c đ c th hi n ch y u hai d ng: tri th c n và tri th c hi n Cách phân lo i này d a trên m c đ ph c t p c a tri th c (Koulopoulos & Frappaolo, 1999)
- Tri th c n là ''Tri th c không th phát bi u, không tr c quan và không th
bi u đ t thông qua ngôn ng '' (Polanyi, 1962) ây là tri th c n m trong b não con
ng i và không th d dàng n m b t ho c mã hóa (Wong & Radcliffe, 2000; Nonaka & Takeuchi, 1991; McAdam & McCreedy, 1999) Tri th c n r t khó ho c
th m chí không th n m b t và truy n t i (Koulopoulos & Frappaolo, 1999; Pederson, 2003) Tuy nhiên, tri th c n mang l i nhi u giá tr cho t ch c h n
- Tri th c hi n là “Tri th c có th đ c nêu ra b ng ngôn ng chính th c và
d dàng đ c truy n t i gi a các cá nhân” (Koulopoulos & Frappaolo, 1999) Theo Pederson (2003), tri th c có công d ng nh m t cu n sách Tri th c ch y u là
nh ng thông tin đ c ghi chép trong các v n b n ho c trên h th ng máy tính
Vì v y, không gi ng nh tri th c n, tri th c hi n có th đ c th hi n và h
th ng hóa m t cách d dàng Alavi & Leidner (2001) cho r ng m t s nhà nghiên
c u c g ng đ làm n i b t tri th c n có giá tr h n tri th c hi n ho c ng c l i Cho dù bi t đ c tri th c n hay tri th c hi n có giá tr h n thì tri th c c ng ch a
đ c hi u m t cách đ y đ B i vì c hai thu c tính n và hi n đ u không ph i là
nh ng tr ng thái riêng bi t c a tri th c, mà chúng ph thu c l n nhau và làm gia
t ng ch t l ng c a tri th c: tri th c n t o nên s c n thi t cho vi c phát tri n và làm rõ tri th c hi n (Polanyi, 1975) M i liên h ch t ch c a tri th c n và tri th c
Trang 21hi n cho th y ch nh ng cá nhân v i m c đ chia s tri th c c n thi t m i có th trao đ i tri th c m t cách th c s
Hi u bi t các khái ni m c a tri th c là r t quan tr ng b i vì s phát tri n lý thuy t trong l nh v c qu n tr tri th c ch u nh h ng b i s phân bi t gi a các lo i tri th c khác nhau (Alavi & Leidner, 2001)
M t s quan đi m th ng g p thì coi d li u là các s li u và d ki n, thông tin là d li u đã đ c x lý, và tri th c là thông tin đã đ c ch ng th c (Dretske, 1981; Vance, 1997; Alavi & Leidner, 2001) Davenport & Prusak (1998) gi i thích tri th c nh là s pha tr n c a kinh nghi m, các giá tr và thông tin theo ng c nh Tri th c ch y u b t ngu n t b não c a m t cá nhân, đó là thông tin đ c gi i thích b i các cá nhân và đ c áp d ng cho các m c đích c th Tri th c khác v i
s tinh thông ch : S tinh thông là m t khái ni m đ c bi t, nó là tri th c và s
hi u bi t chuyên sâu trong m t l nh v c nào đó m c v t xa so v i m c bình
th ng S tinh thông có đ c thông qua đào t o, kinh nghi m và giáo d c và đ c xây d ng t đ u trong m t th i gian dài b i m t cá nhân và quan tr ng là s tinh thông n m bên trong b n thân con ng i đó (Bender & Fish, 2000)
Hình 2.1: H th ng th b c c a tri th c
Ngu n: Bender & Fish (2000)
S tinh
thông (Expertise)
Nâng cao thông qua kinh nghi m, giáo d c và hu n luy n
Bi n đ i thông qua nh ng ni m tin, giá tr và cách áp d ng c a cá nhân
Trang 222.2.2 Chuy n giao tri th c
Chuy n giao tri th c (Knowledge transfer - KT) đóng vai trò quan tr ng
trong đào t o, m c dù công ngh hi n nay giúp cho h c viên ti p c n các k t qu nghiên c u m t cách d dàng h n thì v n t n t i m t kho ng cách l n gi a nh ng
ng i t o ra tri th c và nh ng ng i s d ng tri th c (Huberman, 1990; Love, 1985; Willmott, 1994)
Anderson (1992) cho r ng nh ng nguyên nhân ch y u t o nên kho ng cách này là do các nhà nghiên c u th ng dành s quan tâm, th i gian và s n l c đ
t o ra nh ng tri th c m i mà ít quan tâm đ n vi c ph bi n k t qu nghiên c u c a
h đ n v i ng i s d ng i u này t o ra m t rào c n l n trong vi c ph bi n các
k t qu nghiên c u đ n v i nhà qu n lý, các nhà ho ch đ nh chính sách và các h c viên Lý do t o nên kho ng cách này là do h c viên th ng có s ph n ng v i vi c
áp d ng tri th c m i (Kirst, 2000); n ng l c và k n ng c a h th ng h n ch (Hemsley-Brown & Oplatka, 2005) là m t s tr ng i chính trong vi c h p th và
ng d ng k t qu nghiên c u Cho dù lý do b t ngu n t phía nhà nghiên c u hay t phía ng i s d ng, đa s đ u công nh n chuy n giao tri th c gi a nh ng nhà nghiên c u và h c viên c n ph i đ c khuy n khích và thúc đ y m nh m h n n a
vì đó là cách duy nh t làm gi m kho ng cách gi a nhà nghiên c u và ng i s d ng tri th c (Becheikh & ctg, 2010)
2.2.2.1 nh ngh a chuy n giao tri th c
Hi n nay có nhi u đ nh ngh a khác nhau v chuy n giao tri th c, m t s nhà nghiên c u đánh đ ng vi c chia s tri th c v i chuy n giao tri th c (Huber, 1991) Sau này, nhi u nghiên c u v chuy n giao tri th c đã đ xu t m t mô hình t ng quát là “ngu n chuy n giao và bên ti p nh n”
Theo Champika & ctg (2009), chuy n giao tri th c đ c xem xét d i các góc đ khác nhau: chuy n giao tri th c theo quan đi m lý thuy t, chuy n giao tri
th c theo quan đi m là ho t đ ng c a s giao ti p, chuy n giao tri th c là s d ch ngh a Seaton, R.A.F.(2002) nêu ví d chuy n giao tri th c là s d ch ngh a: thay vì
Trang 23nói "đây là đi u mà tôi bi t” thì l i nói: "đây là hi u bi t c a tôi và tri th c đó có ngh a v i b n”
Theo Ko & ctg (2005) chuy n giao tri th c là s truy n đ t tri th c t phía ngu n (chuy n giao) và đ c h c h i, áp d ng b i bên ti p nh n
Champika & ctg (2009) (k th a t Christensen, 2003) đ nh ngh a chuy n giao tri th c là vi c nh n di n (ti p c n) tri th c đã t n t i, ti p thu tri th c đó và sau đó áp d ng tri th c này đ phát tri n ý t ng m i ho c c i thi n các ý t ng
hi n có đ làm cho công vi c đ c th c hi n nhanh h n, t t h n ho c an toàn h n
c ng t p trung vào nh ng thay đ i đ t đ c t phía ng i nh n Ví d , chuy n giao tri th c có th đ c xem nh là "quá trình mà qua đó m t đ n v (ví d : nhóm, b
ph n) b nh h ng b i nh ng kinh nghi m c a ng i khác" (Argote & Ingram 2000:151) Darr & Kurtzberg (2000:29) đ nh ngh a m t cách rõ h n: chuy n giao tri
th c x y ra "khi m t bên chia s tri th c và tri th c này đ c s d ng b i bên ti p
nh n"
2.2.2.2 S khác nhau gi a “chia s tri th c” và “chuy n giao tri th c”
Trong các nghiên c u cho th y nhi u tác gi và nhà nghiên c u ch a đ a ra
đ c đ nh ngh a rõ ràng v chuy n giao tri th c và nó th ng đ c đ ng nh t v i thu t ng “chia s tri th c” Champika Liyanage & ctg (2009) Tuy nhiên, n u xem
Trang 24xét m t cách k l ng s th y r ng hai khái ni m này khác nhau m t s khía
c nh
Chuy n giao tri th c là m t l nh v c c a qu n tr tri th c liên quan đ n s
d ch chuy n c a tri th c v t qua các ranh gi i đ c t o ra b i các l nh v c tri th c chuyên ngành (Carlile & Rebentisch, 2003) ó là vi c d ch chuy n tri th c t
ng i này, n i này, s h u này sang m t đ i t ng khác (ng i khác, n i khác, s
h u khác) Chuy n giao tri th c thành công có ngh a là sau khi chuy n giao thì phía
ti p nh n tri th c có th tích l y ho c đ ng hóa tri th c m i thành tri th c c a mình Chia s tri th c là m t quá trình t ng i-đ n-ng i (Ryu & ctg, 2003) ây là quá trình mà các cá nhân trao đ i tri th c c a h v i nhau (Truch & ctg, 2002) và là
m t quá trình hai chi u Nó bao g m c vi c cung c p tri th c m i (cho đi) và có nhu c u đ i v i tri th c m i (nh n v ) Theo Van Den Hooff & De Ridder (2004), chuy n giao tri th c liên quan đ n vi c ch đ ng ph bi n nh ng đi u mình bi t cho
ng i khác ho c ch đ ng h c h i và xin ý ki n t v n c a ng i khác
Theo Nonaka & Takeuchi (1991), chia s tri th c là m t giai đo n quan tr ng trong quá trình chuy n giao tri th c
2.2.2.3 Các nhân t nh h ng đ n chuy n giao tri th c trong l nh v c đào t o
Các nhân t nh h ng đ n chuy n giao tri th c là nh ng thu c tính c a tri
th c giúp cho vi c chuy n giao tri th c gi a các bên tr nên d dàng h n M t s nghiên c u tr c đây đã khám phá ra các thu c tính c a tri th c tác đ ng tr c ti p lên k t qu c a quá trình chuy n giao tri th c Tr c h t tri th c đ c chuy n giao
ph i d hi u đ i v i phía ti p nh n; nên s d ng ngôn ng đ n gi n, rõ ràng, chính xác và s d ng các ví d , nh ng kinh nghi m th c ti n đ di n gi i, minh h a (Kilgore & Pendleton, 1993; Kirst, 2000) Tri th c hi n đã đ c h th ng hóa ch c
ch n s đ c chuy n giao và gi i thích m t cách d dàng h n so v i tri th c n b i
l tri th c hi n đ c th hi n thông qua các khái ni m thông d ng v i ngôn t chính xác (t ng , con s , bi u t ng, đ th …) (Rynes & ctg, 2001) Tuy nhiên Benjamin Martz & Shepherd (2003) cho r ng: không ch có tri th c hi n mà chính tri th c n
Trang 25s làm gia t ng hi u qu c a quá trình chuy n giao tri th c trong đào t o i u đó
đ c gi i thích b i trong giáo d c, tri th c chuy n giao th ng là các kinh nghi m
c a cá nhân và t p th c ng nh nh ng tr i nghi m th c ti n có giá tr cho ng i s
d ng tri th c (Abdoulaye, 2003, Anis & ctg, 2004)
Hi u qu c a vi c chuy n giao tri th c trong b i c nh giáo d c còn ph thu c vào vi c tri th c đ c chuy n giao có đ c áp d ng trong th c ti n hay không Hemsley-Brown & Sharp (2003) cho th y vi c tri th c chuy n giao n u không đ c áp d ng trong th c ti n s tr thành m t trong nh ng rào c n quan
tr ng nh t đ i v i phía ti p nh n tri th c Vi c ng d ng ph thu c vào các đ c
tr ng c a tri th c trong b i c nh giáo d c (giá tr , th c ti n…) đáp ng cho nh ng nhu c u c th và đ c s d ng m t cách d dàng b i các h c viên (Cooley & Bickel, 1985; Kirst, 2000; Lloyd & ctg, 1997; Love, 1985)
Hi u qu c a vi c chuy n giao tri th c trong giáo d c còn ph thu c vào kh
n ng ti p c n tri th c c a h c viên Khi thông tin c a các nghiên c u đ c ti p c n
m t cách d dàng đi u này s làm cho h c viên d dàng s d ng nó Kh n ng ti p
c n đây không nh ng liên quan đ n kh n ng ti p c n d ng v t lý c a tri th c
mà còn là kh n ng v trí tu c a ng i s d ng có th h p th tri th c chuy n giao hay không (Hemsley-Brown, 2004)
S l ng quá l n nh ng bài báo cáo khoa h c và các báo cáo nghiên c u v giáo d c đã đ c xu t b n có th tr thành m t rào c n l n đ i v i h c viên khi ti p
c n nh ng báo cáo này (Hemsley-Brown & Sharp, 2003)
2.2.2.4 Các nhân t liên quan đ n nhà nghiên c u
Các nhân t liên quan đ n n l c c a các nhà nghiên c u nh m t o đi u ki n thu n l i cho vi c chuy n giao k t qu nghiên c u c a h t i các trung gian chuy n giao tri th c ho c các h c viên S thích ng, n l c ph bi n tri th c c a cá nhân nhà nghiên c u là nhân t quan tr ng c a quá trình chuy n giao tri th c trong l nh
v c giáo d c (Hemsley-Brown, 2004; Bickle & Cooly, 1985; Love, 1985;
Trang 26Huberman, 2000, Anderson & Franklin, 2000; Ozga, 2004, Anderson, 1992; Abdoulaye, 2003)
S tin c y c a nhà nghiên c u (uy tín c a nhà nghiên c u) tác đ ng đáng k vào vi c chuy n giao k t qu nghiên c u c a h đ n v i bên nh n chuy n giao S tín nhi m này th ng t ng d n theo th i gian do t ng tác b n v ng gi a các nhà nghiên c u và các bên tham gia trong quá trình chuy n giao tri th c (Huberman, 1987; 1990)
c p đ t ch c, các y u t quy t đ nh chuy n giao ki n th c ch y u liên quan đ n kinh nghi m c a các t ch c nghiên c u (tr ng đ i h c, trung tâm nghiên c u, vv) trong l nh v c chuy n giao tri th c (Anis & ctg, 2004), c ng nh
t m quan tr ng và s nh n th c c a t ch c đ i v i các ho t đ ng này (Abdoulay, 2003) Vì v y c n th c hi n các chính sách u đãi và đ a ra các ngu n l c c n thi t (th i gian, kinh phí, vv) đ khuy n khích các nhà nghiên c u tham gia vào ho t
đ ng chuy n giao tri th c
2.2.2.5 Các nhân t liên quan đ n trung gian chuy n giao tri th c
Nh đã đ c p trên, các đ n v trung gian đóng m t vai trò quan tr ng trong quá trình chuy n giao tri th c và là trung gian gi a các nhà nghiên c u v i
ng i s d ng Vì v y, hi u qu c a quá trình chuy n giao ph thu c ph n l n vào các thu c tính c a đ n v trung gian, c c p đ cá nhân c ng nh c p đ t ch c Các tài li u v chuy n giao tri th c trong giáo d c cho th y kinh nghi m chuyên môn, kh n ng nh n th c, v n ki n th c xã h i c ng nh các thu c tính cá nhân c a các đ n v trung gian là y u t quy t đ nh quan tr ng c a chuy n giao tri th c Rõ ràng, các đ n v trung gian c n ph i có m t s kinh nghi m trong ho t đ ng chuy n giao tri th c (Anis & ctg, 2004; Beier & Ackerman, 2005) Kinh nghi m này t ng lên theo th i gian, nh ng c ng có th đ t đ c b ng cách tham gia h i ngh , h i
th o (Matzat, 2004) Kh n ng nh n th c c a các đ n v trung gian, đ c p đ n kh
n ng n m b t và đánh giá ch t l ng k t qu nghiên c u, c ng nh kh n ng l a
ch n các v n đ nghiên c u phù h p trong b i c nh giáo d c (Hemsley-Brown,
Trang 272004; Kilgore & Pendleton, 1993; Miller & ctg, 1994) Kh n ng nh n th c c a các
đ n v trung gian là m t nhân t quan tr ng c a chuy n giao tri th c trong giáo d c,
b i vì h ph i ch p nh n và thích ng v i nh ng tri th c đó tr c khi ph bi n ki n
th c đ n h c viên (Hemsley-Brown, 2004; Miller & ctg, 1994; Kilgore & Pendleton, 1993)
V n xã h i c a các đ n v trung gian là m t nhân t khác c a chuy n giao tri
th c trong giáo d c Nó đ c p đ n t ng tác, quan h đ i tác và h p tác phát tri n
gi a các nhà nghiên c u và các h c viên (Ozga, 2004; Hammett & Collins, 2002; Rynes & ctg, 2001; Chickering Gamson, 1999; Love, 1985) V n xã h i có th
đ c gia t ng thông qua các cu c h p tr c ti p ho c gián ti p gi a các bên (Chickering & Gamson, 1999; Hammett & Collins, 2002) ho c thông qua các s
ki n và các ho t đ ng xã h i (Rynes & ctg, 2001) Ngoài ra còn có m t s thu c tính cá nhân nh h ng đ n chuy n giao tri th c trong giáo d c: Thái đ tích c c
c a các đ n v trung gian đ i v i nghiên c u (Gauquelin & Potvin, 2006), s lãnh
đ o c a h (Hemsley-Brown, 2004; 2005) và s c i m đón nh n nh ng đi u m i
m và s thay đ i (Ozga, 2004)
Ngoài nh ng thu c tính cá nhân nêu trên, m t s đ c đi m liên quan đ n t
ch c c a các đ n v trung gian c ng quan tr ng đ đ m b o hi u qu c a tri th c chuy n giao Nh ng nhân t thu c v t ch c, đ c bi t liên quan đ n c c u và b i
c nh t ch c, c ng nh các ngu n l c và chính sách dành riêng cho ho t đ ng chuy n giao tri th c T ch c nào có m c đ t p trung và chính quy th p s có nhi u kh n ng thành công trong ho t đ ng chuy n giao tri th c (Browne 2005)
H n n a, th t c quan liêu, thi u s h tr và áp l c tiêu c c t các đ ng nghi p là
nh ng tr ng i chính trong vi c chuy n giao tri th c (Browne 2005; Barnard & ctg 2001) Do đó đi u quan tr ng c a t ch c là duy trì và phát huy v n hóa khuy n khích s h p tác và chia s thông tin, nâng cao hi u qu c a chuy n giao tri th c (Lloyd & ctg 1997)
Tài chính, nhân l c và các ngu n l c v t ch t c ng đ c coi là các nhân t quy t đ nh quan tr ng c a chuy n giao tri th c trong giáo d c (McPherson & Nunes
Trang 282002; Abdoulaye 2003; Powers 2003; Hemsley-Brown 2004) Th i đi m di n ra
ho t đ ng chuy n giao tri th c c ng là y u t quan tr ng nh h ng đ n thành công
c a ho t đ ng chuy n giao tri th c Hemsley-Brown (2004) cho r ng m t trong
nh ng y u t h n ch chuy n giao tri th c và ng d ng trong giáo d c là thi u th i gian dành cho các đ n v trung gian đ đ c, hi u, thích ng và ph bi n k t qu nghiên c u
Nh ng t ch c có các chính sách n i b nh m khuy n khích ho t đ ng chuy n giao tri th c gi a các nhân viên thì s thành công h n trong vi c chuy n giao tri th c so v i nh ng t ch c không có chính sách nh v y (Huberman 1983; Wikeley 1998; Abdoulaye 2003; Miller & ctg 1994) Nh ng chính sách này có th bao g m khuy n khích tài chính, c h i th ng ti n hay đào t o cho các thành viên tham gia trong ho t đ ng chuy n giao tri th c (Huberman 1983; Abdoulaye 2003)
2.2.2.6 Các nhân t liên quan đ n h c viên
H c viên là nh ng ng i s d ng tri th c đ c đ a ra b i các nhà nghiên
c u Các nghiên c u cho th y m t s nhân t tác đ ng đ n chuy n giao tri th c có liên quan đ n các thu c tính cá nhân và t ch c c a h c viên M t l n n a, th i gian
đ các h c viên ti p thu và áp d ng tri th c m i là m t y u t quy t đ nh quan tr ng
c a chuy n giao tri th c Theo l p lu n c a Hemsley-Brown (2004), thi u th i gian
là m t trong nh ng rào c n trong vi c ti p nh n tri th c chuy n giao c a h c viên
c p đ t ch c: không khí làm vi c, v n hóa, c c u, th t c và các ngu n
l c c a t ch c là m t trong nh ng y u t quy t đ nh đ n chuy n giao tri th c trong đào t o (Alexander, 2000; Ben-Peretz, 1994; Bickel & Cooley, 1985; Huberman,
Trang 291987; 1990) Không khí t ch c có th đóng vai trò nh m t nhân t b tr ho c
c n tr vi c chuy n giao tri th c m t s tình hu ng n u thi u s h tr c a t
ch c dành cho các ho t đ ng chuy n giao tri th c thì ý đ c a nhà qu n tr không
th đ t đ c và m t thái đ tiêu c c đ i v i nghiên c u có th ng n ch n vi c chuy n giao tri th c trong đào t o (Barnard & ctg, 2001; Bickel & Cooley, 1985)
i v i v n hóa t ch c, trong l nh v c giáo d c có m t đ c thù đó là h c viên có ít th i gian cho vi c l p k ho ch ho t đ ng c a mình, m t th i khóa bi u
c ng nh c, ch ng trình gi ng d y đã đ c đ nh tr c là các nhóm y u t chính c n
tr vi c ti p nh n tri th c c a h c viên (Ben-Peretz, 1994) Ngoài ra, s thành công
c a chuy n giao tri th c ph thu c vào vi c h c viên nh n th c ra r ng h có nh ng
l i ích trong vi c ti p nh n tri th c hay không (Huberman, 1983)
M t tr ng iquan tr ng đ i v i vi c chuy n giao tri th c trong giáo d c là
t n t i m t kho ng cách l n gi a cácnhànghiên c uvà các h c viên (Huberman,
1983; 1987; 1990; Ben-Peretz, 1994) H u h t h c viên cho r ng các nhànghiên
c u mang n ng tính lý thuy t r i xa th c ti n Do đó vi c quan tr ng là kéo hai bên xích l i g n nhau h n, t o ra m t b u không khí t t h n cho vi c h p tác vàchuy n giao tri th c(Hemsley-Brown & Sharp, 2003; Miller& ctg,1994)
Cu i cùng, các ngu n l c v tài chính, c s v t ch t và con ng i là các nhân t quy t đ nhđ n chuy n giao tri th c.Khi các h c viên có s n các ngu n l c phù h p s giúp cho h h p th và s d ng tri th c m i m t cách t t h n (McPherson & Nunes, 2002; Powers, 2003)
2.2.2.7 Các c ch chuy n giao tri th c
C ch chuy n giao tri th c bao g m t t c các ph ng ti n mà thông qua đó tri th c đ c chuy n đi trong quá trình chuy n giao tri th c Chúng cho phép các bên trao đ i tri th c và thông tin l n nhau Có m t s c ch có th đ c s d ng đ thúc đ y chuy n giao tri th c trong đào t o, nh ng c ch chuy n giao này có tác
đ ng đ n hi u qu và s thành công c a quá trình chuy n giao tri th c Có hai lo i
Trang 30c ch chuy n giao tri th c khác nhau: 1) c ch thông tin và 2) c ch t ng tác
(Becheikh & ctg, 2010)
C ch thông tin là nh ng cách ti p nh n ho c ph bi n tri th c mà không
t ng tác v i ng i khác Ví d : báo cáo nghiên c u, bài báo khoa h c, t p chí chuyên ngành, h ng d n th c hành, công c giáo d c, email, blog, vv (Argote & ctg, 2000; Bickel & Cooley, 1985; Huberman, 2002; Kirst, 2000; Neville & Warren, 1986) Abdoulaye (2003) đ xu t m t gi i pháp đ t i u hóa vi c qu n tr
và chuy n giao tri th c b ng cách t o ra m t c s d li u trung tâm g m nh ng
h ng d n th c hành và nh ng đ i m i trong giáo d c Ông l p lu n r ng c s d
li u đ y đ , cùng v i vi c h c viên có th truy c p c s d li u này m t cách d dàng s thúc đ y vi c s d ng tri th c và kinh nghi m th c ti n
C ch t ng tác là nh ng cách đ c s d ng đ h p th ho c ph bi n tri
th c thông qua t ng tác gi a các bên v i nhau Ví d nh thuy t trình, h i ngh ,
h i th o, các bu i đào t o, th o lu n, các ho t đ ng xã h i… (Boostrom & ctg, 1993; Chazan & ctg, 1998; Hemsley-Brown & Sharp, 2003; Neville & Warren, 1986; Ozga, 2004) C ch t ng tác đóng vai trò quan tr ng trong thành công c a chuy n giao tri th c c bi t là trong l nh v c giáo d c thì ho t đ ng chuy n giao
th ng liên quan đ n tri th c n và kinh nghi m nên c ch t ng tác s h tr t t
h n cho vi c chuy n giao tri th c n và truy n đ t nh ng kinh nghi m th c ti n
Ki u chuy n giao này đòi h i m t quá trình l p đi l p l i và s t ng tác gi a các bên Ví d : Th c hi n c i cách giáo d c trong đó kêu g i t ch c các đ t ki m tra
và th o lu n v nh ng thay đ i và nh ng t n t i đ rút kinh nghi m và đi u ch nh liên t c (Omar El-Sheikh, 2000)
Các bu i đào t o có l là c ch chuy n giao tri th c phù h p nh t trong l nh
v c giáo d c (Argote & ctg, 2000) Thông qua các bu i đào t o này cho phép các
h c viên phát tri n nh ng k n ng liên quan đ n vi c áp d ng tri th c m i vào
nh ng tình hu ng làm vi c th c ti n (Barnard & ctg, 2001) i u này s làm t ng s quan tâm c a h c viên đ n vi c làm th nào đ h p th và s d ng nh ng tri th c
m i, t đó nâng cao hi u qu c a chuy n giao tri th c trong đào t o
Trang 312.3 CÁC Y U T NG C (MOTIVATION)
Trong nghiên c u c a mình, Szulanski (1996) đã ch ra nhóm y u t th hai
có kh n ng nh h ng đ n chuy n giao tri th c đó là nhóm y u t đ ng c Bên
c nh đó, ông còn ch ra m t s y u t khác có kh n ng nh h ng đ n chuy n giao tri th c: thi u t tin, b o th Szulanski ch ki m tra th c nghi m y u t "thi u
đ ng c " đ i v i c ngu n chuy n giao và bên ti p nh n Sau khi ki m tra, ông
nh n th y đ ng c c a bên ti p nh n và ngu n chuy n giao không có vai trò trong
vi c gi i thích hi u qu chuy n giao tri th c Nh ng tác gi khác đã đ a ra gi thuy t và ch ng t r ng có m t m i quan h d ng gi a đ ng c và chuy n giao tri
th c (Argote, 1999) Ví d , trong m t nghiên c u, các công ty ti p nh n tri th c khi
bi t đ i th c nh tranh đang phát tri n s n ph m t ng t thì công ty s đ y nhanh
t c đ chuy n giao tri th c (Zander & Kogut, 1995) Ko & ctg (2005) xem xét s khác bi t c a đ ng c n i t i và đ ng c ngo i t i đ i v i c chuyên gia t v n, khách hàng và ch ra r ng đ ng c n i t i và đ ng c ngo i t i c a ngu n chuy n giao ho c bên nh n chuy n giao có tác đ ng đ n chuy n giao tri th c
2.3.1 ng c n i t i (Instrinsic Motivation - IM)
ng c n i t i xu t hi n khi ng i ta nh n th y mình có l i ích riêng trong chính b n thân ho t đ ng đó, t thân nó t n t i mà không ph thu c vào ho t đ ng khác (Calder & Staw, 1975:599) M t cá nhân có đ ng c n i t i đ i v i m t ho t
đ ng khi nhu c u c a h đ c đáp ng m t cách tr c ti p (ví d : t đ a ra m c tiêu
c a mình) ho c khi s hài lòng c a h n m trong n i dung c a chính ho t đ ng đó Theo Matt S Giani & Christina M O’Guinn (2010) cho r ng đ ng c n i t i là nhu
Trang 32t i d i d ng tri th c n) Tri th c này m t ph n n m k n ng cá nhân và m t
ph n n m s h p tác, ph i h p v i các cá nhân khác trong t p th (Nelson & Winter, 1982; Kogut Zander, 1992) Ko & ctg (2005) c ng ch ra tác đ ng c a đ ng
c n i t i c a c t v n viên và khách hàng lên k t qu c a chuy n giao tri th c Tuy nhiên, theo Nguy n ình Th và Nguy n Th Mai Trang (2009) cho r ng “M c
đ không hoàn h o và b t cân x ng v thông tin trên th tr ng đào t o cao h c QTKD th ng r t cao” và “h c viên th ng r t khó kh n trong vi c đánh giá ch t
l ng c a m t ch ng trình đào t o” Chính vì v y b n thân môn h c nói riêng và khóa h c cao h c nói chung r t khó t o ra đ ng c h c t p đ i v i h c viên Trong
ph m vi c a nghiên c u này tác gi không xem xét nh h ng c a đ ng c n i t i
t môn h c tác đ ng lên k t qu chuy n giao tri th c
Trái ng c v i đ ng c n i t i, m t cá nhân có đ ng c ngo i t i khi s th a
mãn, hài lòng c a h không n m trong n i dung c a ho t đ ng đó Ví d : ti n thù lao là m t ph ng ti n gián ti p quan tr ng thúc đ y nhân viên chuy n giao tri th c
Ti n làm cho h hài lòng và nó t n t i đ c l p v i công vi c (Calder & Staw, 1975:599) O'Dell & Grayson (1998) l p lu n r ng: vai trò quan tr ng c a nhà qu n
lý c p cao là thúc đ y và khen th ng cho nh ng hành vi chia s tri th c, đ c bi t
đ i v i nh ng sáng ki n trong chuy n giao tri th c Bennett (1996) c ng cho r ng
n u cá nhân đ c ng i khác công nh n v nh ng thành qu và đóng góp vào vi c chuy n giao tri th c thì hi u qu c a vi c chuy n giao tri th c đó s t t h n Bock
& Kim (2002) ch ra r ng khích l v v t ch t đóng vai trò gián ti p tác đ ng đ n
vi c chia s tri th c Ko & ctg (2005) c ng ch ng minh đ ng c ngo i t i c a c t
v n viên và khách hàng tác đ ng lên k t qu c a chuy n giao tri th c i v i
nh ng h c viên cao h c thì đ ng c ngo i t i c a h đó là ki m đ c nhi u ti n, d dàng th ng ti n, đ c ng i khác công nh n và n ph c…
Theo Jelsma (1982), nh ng sinh viên không t p trung trong l p h c s b
gi ng viên ki m soát nhi u h n so v i nh ng sinh viên có chú ý đ n bài gi ng
Trang 33Nh ng sinh viên có s t giác và đ ng c cao trong h c t p s nh n đ c s h tr nhi u h n t phía gi ng viên
Mark R Lepper & ctg (2005) đã xây d ng thang đo cho đ ng c ngo i t i bao g m 3 thành ph n: thích công vi c d dàng, đáp ng yêu c u gi ng viên, yêu
c u s giúp đ t gi ng viên
Nh đã đ c p trong ph n 2.4.1, nghiên c u này tác gi ch th c hi n kh o sát y u t đ ng c c a bên nh n chuy n giao (h c viên) Khi ti n hành kh o sát tay đôi v i 20 h c viên cao h c đang theo h c giai đo n chuyên ngành c a tr ng i
h c Kinh t TP HCM thì m i ng i đ u cho r ng h không có nhi u thông tin
tr c khi tham gia khóa h c nên không có đ ng c n i t i c a khóa h c tác đ ng lên h c viên Ph ng v n tay đôi c ng cho th y trong quá trình tham d khóa h c thì
h c viên th ng c m th y có s cách bi t v i gi ng viên v các nguyên t c, kinh nghi m, ph ng pháp gi i quy t v n đ ng c ngo i t i giúp cho h c viên hi u
h n v gi ng viên c a mình và c g ng đ đ t đ c s th ng nh t v i gi ng viên v các nguyên t c, ph ng pháp gi i quy t v n đ Vì v y gi đ nh đ c đ t ra: n u
h c viên có đ ng c ngo i t i cao s làm gi m m i quan h khó kh n gi a h c viên
và gi ng viên, t đó làm gia t ng hi u qu c a chuy n giao tri th c
2.4 M I QUAN H KHÓ KH N (ARDUOUS RELATIONSHIP – AR)
Nhi u nghiên c u cho r ng m t trong nh ng y u t quan tr ng nh h ng
đ n vi c chuy n giao tri th c là m i quan h gi a bên chuy n giao và bên nh n chuy n giao (Argote, 1999) Chuy n giao tri th c c n nhi u t ng tác gi a các bên
m t cách th ng xuyên, đ c bi t là khi nh ng tri th c đ c chuy n giao có các thành ph n tri th c n (Nonaka, 1994), vì v y s chuy n giao thành công ph thu c vào ch t l ng c a m i quan h gi a hai bên M t m i quan h khó kh n, đ c
đ nh ngh a nh là m t m i quan h làm m t th i gian và t o m t kho ng cách gi a bên chuy n giao và bên nh n chuy n giao (Szulanski, 1996), nh h ng đ n kh
n ng chuy n giao các tri th c c n thi t đ n ng i nh n đ tìm hi u và áp d ng các tri th c đó Do đó, m t m i quan h khó kh n gi a bên chuy n giao và bên nh n
Trang 34chuy n giao có kh n ng nh h ng x u đ n hi u qu chuy n giao ki n th c (Baum
& Ingram, 1998)
2.5 S PHÙ H P C A TRI TH C CHUY N GIAO (RELEVANCE - PH)
M t thu c tính quan tr ng khác c a tri th c nh h ng đ n hi u qu chuy n giao tri th c, đó là s phù h p (relevance) S phù h p có ngh a là tri th c đó có thú
v không, đáng tin c y và đ c chuy n giao đúng th i đi m không Theo m t s tác
gi , s phù h p c a tri th c chuy n giao đóng m t vai trò quan tr ng trong chuy n giao tri th c làm gi m kho ng cách gi a nhà nghiên c u và ng i s d ng (Abdoulaye, 2003; Boostrom & ctg, 1993; Carter & Doyle, 1995; Love, 1985) Hemsley-Brown (2004) l p lu n r ng thi t k nghiên c u có nh h ng l n đ n
m c đ phù h p c a k t qu nghiên c u Khi nghiên c u đ c ti n hành theo nhu
c u c a ng i s d ng, k t qu có th đ c coi là phù h p v i ng i s d ng (Lloyd & ctg 1997) Theo Boostrom & ctg (1993), nh ng nghiên c u có k t qu phù h p và h u ích thì không nhi u trong l nh v c giáo d c S phù h p và tính h u ích c a nghiên c u tr c đóng vai trò quan tr ng đ n nghiên c u sau và t o ra m t
k t qu chuy n giao tri th c t t h n
2.6 CÁC GI THUY T NGHIÊN C U VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U
D a trên c s lý thuy t c ng nh nghiên c u tr c đó c a Ko & ctg (2005), Becheikh & ctg (2010) và các l p lu n trên, tác gi đ xu t các gi thuy t nghiên
c u cùng mô hình nghiên c u nh sau:
H1 : H c viên có đ ng c ngo i t i càng cao, m i quan h khó kh n càng th p
H2: S phù h p c a tri th c chuy n giao càng cao, m i quan h khó kh n càng
th p
H3: M i quan h khó kh n càng th p, hi u qu chuy n giao tri th c càng cao
H4: Có s khác bi t v chuy n giao tri th c, m i quan h khó kh n, đ ng c ngo i
t i c a h c viên, s phù h p c a tri th c chuy n giao gi a nh ng nhóm h c viên có
ch c v khác nhau
Trang 35H5: Có s khác bi t v chuy n giao tri th c, m i quan h khó kh n, đ ng c ngo i
t i c a h c viên, s phù h p c a tri th c chuy n giao gi a nh ng nhóm h c viên có nhóm ngành đào t o khác nhau
H6: Có s khác bi t v chuy n giao tri th c, m i quan h khó kh n, đ ng c ngo i
t i c a h c viên, s phù h p c a tri th c chuy n giao gi a nh ng h c viên c a
tr ng i h c kinh t TP HCM và nh ng h c viên c a các tr ng khác
đây đ đ a ra các khái ni m nghiên c u: ng c ngo i t i c a bên nh n, s phù
h p c a tri th c chuy n giao, m i quan h khó kh n và chuy n giao tri th c Các
gi thuy t nghiên c u c ng nh mô hình nghiên c u đã đ c đ xu t, trong đó:
- Các y u t : ng c ngo i t i c a bên nh n và s phù h p c a tri th c chuy n giao tác đ ng lên m i quan h khó kh n
- M i quan h khó kh n tác đ ng lên chuy n giao tri th c
Trong ch ng ti p theo tác gi trình bày v : thi t k nghiên c u, qui trình nghiên c u và quá trình xây d ng thang đo c a tác gi , d a trên các thang đo g c
Trang 36Ch ng 3
3.1 GI I THI U
C s lý thuy t v chuy n giao tri th c và mô hình nghiên c u cùng v i các
gi thuy t nghiên c u đã đ c tác gi trình bày ch ng 2 Trong ch ng 3 này
nh m trình bày c th ph ng pháp nghiên c u s d ng đ xây d ng và đánh giá thang đo các khái ni m nghiên c u và ki m đ nh mô hình lý thuy t cùng các gi thuy t đ ra
C u trúc ch ng này g m 3 ph n chính: (1) thi t k nghiên c u, (2) h th ng thang đo các khái ni m nghiên c u, (3) các tiêu chí đánh giá thang đo
3.2 THI T K NGHIÊN C U
Nghiên c u đ c th c hi n bao g m hai b c chính: (1) nghiên c u s b
đ xây d ng b ng câu h i ph ng v n và (2) nghiên c u chính th c nh m thu th p, phân tích d li u kh o sát, c l ng và ki m đ nh mô hình nghiên c u Toàn b quy trình nghiên c u đ c th hi n t i hình 3.1
3.2.1 Nghiên c u s b
Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua hai b c B c 1 là nghiên c u
đ nh tính b ng ph ng pháp th o lu n tay đôi v i 20 h c viên nh m khám phá, hi u
chnh và b sung các thang đo c a các nhà nghiên c u tr c Trong b c này, tác
gi s xây d ng b ng ph ng v n g m các câu h i m (xem “Dàn bài th o lu n” t i
ph l c 1) đ thu th p thêm các bi n thích h p t các h c viên K t qu c a b c này là m t b ng kh o sát s b B c 2 là nghiên c u đ nh l ng v i kích th c
m u 119 đ hi u ch nh b ng kh o sát s b , đ a ra b ng kh o sát chính th c
Th c t nghiên c u g c đ c Ko & ctg (2005) th c hi n trong ng c nh c a
vi c chuy n giao tri th c t m t đ n v t v n sang cho khách hàng và giúp h áp
d ng tri th c đó vào th c ti n Trong khi đó nghiên c u này tác gi th c hi n trong
ng c nh tri th c đ c chuy n giao t phía gi ng viên cao h c sang h c viên nên
b ng câu h i ph i đ c hi u ch nh l i cho phù h p v i ng c nh nghiên c u và phù
h p v i th tr ng Vi t Nam Sau khi kh o sát tay đôi, m t s bi n không phù h p
Trang 37Th , 2011) Ph ng pháp này có u đi m là d ti p c n các đ i t ng nghiên c u
và th ng đ c s d ng khi b gi i h n th i gian và chi phí Nh ng nh c đi m c a
ph ng pháp này là không xác đ nh đ c sai s do l y m u
ch n kích c cho m u nghiên c u thì theo Hair & ctg (1998), đ có th phân tích nhân t khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis) t t thì c n thu th p
b d li u v i ít nh t 5 m u nghiên c u trên m t bi n quan sát C ng có nhà nghiên
c u cho r ng kích th c m u t i thi u ph i là 200 (Hoelter 1983) Theo Tabachnick
& Fidell (2007), kích th c m u n > = 8m + 50
Trong đó:
- n: c m u
- m: s bi n đ c l p c a mô hình
Theo mô hình nghiên c u này s bi n là 18 nên kích th c m u ít nh t là
194 đ m b o s thu n l i và không b gián đo n trong nghiên c u, tác gi quy t
đ nh ti n hành thu th p 330 m u d li u đ sau khi g n l c và làm s ch d li u s
đ t đ c kích c m u nh mong mu n
i t ng kh o sát là h c viên cao h c đang theo h c giai đo n chuyên ngành H c viên cao h c giai đo n chuyên ngành đ c ch n b i 2 lý do chính
Th nh t, trong các khóa h c thì gi ng viên v i vai trò là bên chuy n giao tri th c
và h c viên là bên ti p nh n tri th c H c viên ti p nh n nh ng tri th c ti p thu
đ c t gi ng viên và bi n nó thành tri th c c a riêng mình Th hai, các môn h c
Trang 38giai đo n chuyên ngành mang tính th c ti n cao T đó h c viên có th áp d ng
nh ng tri th c mà mình ti p thu đ c thông qua khóa h c và áp d ng vào đ nh n
di n ho c gi i quy t các v n đ th c ti n n i mà h làm vi c
Hình 3.1: Qui trình nghiên c u
Thang đo nháp 1
C s lý thuy t (tri th c, chuy n giao tri th c, k t qu nghiên
c u c a Ko & ctg (2005)…)
nh tính (th o lu n tay đôi, n=20)
nh l ng s b (ph ng v n tr c ti p ho c thông qua m ng
internet b ng b ng câu h i chi ti t, n = 119)
Cronbach alpha và EFA
Internet b ng b ng câu h i chi ti t, n = 330)
Cronbach alpha và EFA
Thang đo nháp 2
Thang đo hoàn ch nh
Vi t báo cáo
Trang 393.2.2.2 Ph ng pháp phân tích d li u
Sau khi thu th p, các b n ph ng v n đ c xem xét và lo i đi nh ng b n
ph ng v n không đ t yêu c u (b tr ng nhi u, ch ch n m t m c đ đ ng ý đ i v i
t t c các câu h i…); sau đó mã hóa, nh p li u chung vào b ng kh o sát đ c xây
d ng trên internet b ng công c google docs, thu đ c b d li u cu i cùng v i kích th c là 303
tài s d ng công c phân tích d li u: th ng kê mô t , ki m đ nh đ tin
c y c a các thang đo (Cronbach Alpha), phân tích nhân t khám phá (EFA), phân tích h i quy và các phân tích khác (ANOVA,…) v i ph n m m SPSS
3.3 XÂY D NG THANG O
3.3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer - KT)
S chuy n giao tri th c là s truy n đ t tri th c t phía ngu n (chuy n giao)
và đ c h c h i, áp d ng b i bên ti p nh n Khái ni m này đ c đo b ng 5 bi n quan sát đ c phát tri n b i Ko & ctg (2005), đ c tác gi hi u ch nh và l n l t
đ c ký hi u là KT1, KT2, KT3, KT4, KT5
B ng 3.1 Thang đo s chuy n giao tri th c
S chuy n giao tri th c (Knowledge Transfer) Ký hi u
Tôi h c đ c nhi u tri th c t gi ng viên X và ng d ng nó vào công
Tôi h c đ c nhi u kinh nghi m t gi ng viên X và ng d ng nó vào
Thông qua gi ng viên X, tôi rèn luy n đ c nhi u k n ng ph c v cho
Nh ng tri th c và kinh nghi m h c h i đ c t gi ng viên X và môn h c
Tôi có th gi i quy t các v n đ m t cách sáng t o d a vào nh ng tri th c
Trang 40i v i t t c các bi n quan sát c a thang đo trong bài nghiên c u này tác
gi s d ng thang đo Likert 5 đi m đ đánh giá m c đ đ ng ý c a h c viên
3.3.2 Thang đo m i quan h khó kh n (Arduous Relationship - AR)
đ ng ý), g m có:
B ng 3.2 Thang đo m i quan h khó kh n
M i quan h khó kh n (Arduous Relationship) Ký hi u
Tôi luôn luôn ch đ ng trao đ i và h p tác v i gi ng viên X AR2
Tôi luôn luôn đón nh n s trao đ i và h p tác c a gi ng viên X AR3
Tôi có c m giác tho i mái khi giao ti p v i gi ng viên X AR4
3.3.3 Thang đo s phù h p c a tri th c chuy n giao
S phù h p c a tri th c chuy n giao đ c Abdoulaye (2003), Boostrom & ctg (1993), Carter & Doyle (1995), Love (1985) và Lloyd & ctg (1997) đ c p, và đ c tác gi hi u ch nh g m có:
B ng 3.3 Thang đo s phù h p c a tri th c chuy n giao
Tri th c c a môn h c Y b sung tri th c c a tôi trong công vi c PH2 Các tình hu ng th c t và kinh nghi m đ c gi ng viên X truy n đ t phù
Nói chung tôi có th th c hành nh ng tri th c và k n ng h c đ c t
môn h c Y
PH4