Xây dựng chiến lược cạnh tranh của công ty cổ phần dịch vụ bưu chính viễn thông Sài Gòn giai đoạn 2014-2020

4 Ch ngă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăCHI NăL CăC NHăTRANH .... 6 1.4 S ăm nh,ăt mănhìnăvàăm cătiêuăchi năl căc aăcôngăty .... 46 Ch ngă3:ăXỂYăD NGăCHI NăL CăC NHăTRANHăC AăCỌNGăTYă SPTăV ăD CHăV

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

Ng iăh ng d n khoa h c: GS.TS HOÀNG TH CH NH

NH NGă I M M I C A LU NăV N

Trong b i c nh ngành công ngh thông tin và vi năthôngăđangăphátătri n m nh m

nh ăhi n nay và cùng v i s c nh tranh gay g t t các nhà cung c p d ch v Internet trongăn c, trongăđóăSPTălàăm t trong nh ng nhà cung c p đangămu n kh ngăđ nh

mình là m t trong ba nhà cung c p d ch v internetăb ngăr ng t t nh t t i TP.HCM Doăđó,ăđây là ngu năđ ng l căđưăgiúpătôiăm nh d n nghiên c u v chi năl c c nh

tranh c a Công ty C ph n D ch v B uăchínhăVi n thông Sài Gòn (SPT) giaiăđo n

2014 ậ 2020 đ góp ph n phát tri năvàănângăcaoăn ngăl c c nh tranh c a Công ty

L IăCAMă OAN

Tôiă xină camă đoană b n lu nă v nă “XÂY D NG CHI Nă L C C NH TRANH

C A CÔNG TY C PH N D CH V B UăCHÍNHăVI N THÔNG SÀI GÒN GIAIă O N 2014 - 2020 ”ălàăcôngătrìnhănghiênăc u c a riêng tôi

Các s li u và k t qu s d ng trong lu năv nănàyălàătrungăth c

Tôi xin chân thành c mă năGS.TSăHoàngăTh Ch nhăđưănhi tătìnhăh ng d n tôi

hoàn thành t t lu năv nănày

Tp HCM, ngày tháng n mă2013

Ng i th c hi n lu năv n

Nguy n Ti n Trung

L I C Mă N

có th hoàn thành t t ch ngătrìnhăcaoăh c Qu n tr kinh doanh và lu năv n,

tôi xin g i l i chân thành c mă năđ n:

Cô Hoàng Th Ch nh vì s h ng d n khoa h c t nătình,ăvàăluônăđ ng viên tôi

trong quá trình th c hi năđ tài này

Quý Th y, Cô c aăTr ngă i h c Kinh t TP.HCMăđưăh t lòng t n t y truy n

đ t nh ng ki n th c, kinh nghi m quý báu trong th i gian tôi h c t iăTr ng

Banălưnhăđ oăCôngătyăSPT,ăcácăchuyênăgiaătrongăl nhăv c công ngh thông tin

và vi năthôngăđưăchiaăs nh ngăỦăt ng, kinh nghi măđ góp ph n vào n i dung

lu năv nănày

Sauăcùng,ătôiăxinăchânăthànhăcámă năgiaăđình, b n bè vàăcácăđ ng nghi păđưă

quan tâm và h tr trong quá trình tôi th c hi n lu năv n

Trong quá trình th c hi n, m că dùă đưă h t s c c g ng hoàn thi n lu nă v nă

nh ngăkhôngăth tránh kh i nh ng sai sót, tôi r t mong nh năđ c nh ng thông tin

và các ý ki năđóngăgópăc a Quý Th y, Cô và các b n

Trân tr ng,

M C L C

Trang

PH NăM ă U 1

1 LỦădoăch năđ ătài 1

2 M cătiêuănghiênăc u 2

3 iăt ngănghiênăc u 2

4 Ph măviănghiênăc u 2

5 Ph ngăphápănghiênăc u 2

6 Khungănghiênăc u 4

7 B ăc căc aălu năv n 4

Ch ngă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăCHI NăL CăC NHăTRANH 5

1.1 Kháiăni măchi năl c 5

1.2 Kháiăni măv ăqu nătr ăchi năl c 5

1.3 Kháiăni măv ăchi năl căc nhătranh 6

1.4 S ăm nh,ăt mănhìnăvàăm cătiêuăchi năl căc aăcôngăty 7

1.5 Vaiătròăc aăchi năl căc nhătranh 7

1.6 Cácăc păchi năl c 8

1.6.1 Chi năl căc păcông ty 8

1.6.2 Chi năl căc păđ năv ăkinhădoanh 8

1.6.3 Chi năl căc păch căn ng 10

1.7 Môiătr ngăkinhădoanhăc aădoanhănghi p 10

1.7.1 Phânătíchămôiătr ngăv ămô 10

1.7.1.1 Y uăt ăchínhătr ă(political factors) 10

1.7.1.2 Y uăt ăkinhăt ă(economicăfactors) 10

1.7.1.3 Y uăt ăv năhóaăxưăh iă(socialăfactors) 11

1.7.1.4 Y uăt ăcôngăngh ăvàăk ăthu tă(technologicalăfactors) 11

1.7.1.5 Y uăt ămôiătr ngă(environmentalăfactors) 11

1.7.1.6 Y uăt ăphápălỦă(legalăfactors) 11

1.7.2 Phânătíchămôiătr ngăngành 12

1.7.2.1 iăth ăc nhătranhăti măn ngă(nh ngăcôngătyăcóăkh ăn ngăgiaănh păth ă tr ng) 13

1.7.2.2 Khách hàng 13

1.7.2.3 iăth ăc nhătranhăhi năt i 13

1.7.2.4 Nhàăcungăc p 13

1.7.2.5 S năph măthayăth 14

1.7.3 Phânătíchăhoànăc nhăn iăb 14

1.7.3.1 Cácăho tăđ ngăch ăy u 15

1.7.3.2 Cácăho tăđ ngăh ătr 16

1.8 Cácăb căxâyăd ngăchi năl căc nhătranh 16

1.8.1 Maătr năcácăy uăt ăbênătrongă(IFE) 17

1.8.2 Maătr năhìnhă nhăc nhătranh 17

1.8.3 Maătr năcácăy uăt ăbênăngoàiă(EFE) 18

1.8.4 Phân tích SWOT 19

1.8.5 Maătr năQSPMă(QuantiativeăStrategicăPlanningăMatrix) 19

Tómăt tăCh ngă1 20

C h ngă2:ăPHỂNăTệCHăMỌIăTR NGăC NHăTRANHăC Aăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă CÔNG TY SPT 21

2.1 Gi iăthi uăt ngăquátăv ăCôngătyăSPT 21

2.1.1 L chăs ăhìnhăthànhăvàăphátătri năc aăCôngătyăSPT 21

2.1.2 Tìnhăhìnhăho tăđ ngăkinhădoanhăvàătàiăchínhăc aăCôngătyăSPT 22

2.2 Phânătíchămôiătr ngăv ămôăvàămôiătr ngăngànhăc aăCôngătyăSPT 23

2.2.1 Môiătr ngăv ămô 23

2.2.1.1 Y uăt ăchínhătr ăvà phápălu t 24

2.2.1.2 Y uăt ăkinhăt 24

2.2.1.3 Y uăt ăv năhóaăxưăh i 25

2.2.1.4 Y uăt ăcôngăngh ă- k ăthu t 26

2.2.2 Môiătr ngăngành 27

2.2.2.1 Th ătr ngăd chăv ăFTTH 27

2.2.2.2 iăth ăc nhătranhăti măn ng 29

2.2.2.3 Khách hàng 30

2.2.2.4 iăth ăc nhătranhăhi năt i 32

2.2.2.5 Nhàăcungăc p 34

2.2.2.6 S năph măthayăth 35

2.2.2.7 Maătr năhìnhă nhăc nhătranh 37

2.2.2.8 Maătr năđánhăgiáăcácăy uăt ăbênăngoài 38

2.2.3 Phânătíchăhoànăc nhăn iăb 39

2.2.3.1 Dâyăchuy năgiáătr ăd chăv ăFTTHăc aăCôngătyăSPT 39

2.2.3.2 N ngăl căc tălõiăc aăCôngătyăSPTăv ăd chăv ăFTTH 44

Tómăt tăch ngă2 46

Ch ngă3:ăXỂYăD NGăCHI NăL CăC NHăTRANHăC AăCỌNGăTYă SPTăV ăD CHăV ăINTERNETăB NGăR NGăFTTHăGIAIă O Nă 2014 - 2020 47

3.1 T mănhìnăvàăs ăm nhăc aăCôngătyăSPT 47

3.2 nhăh ngăphátătri năc aăCôngătyăSPT 47

3.3 M cătiêuăphátătri năd chăv ăFTTHăc aăCôngătyăSPTăđ năn mă2020 48

3.3.1 C ăs ăxâyăd ngăm cătiêu: 48

3.3.2 M cătiêuăc ăth 48

3.4 Xâyăd ngăchi năl căc nhătranhăc aăCôngătyăSPTăv ăd chăv ăFTTH 49

3.4.1 Cácăchi năl căt ăvi căphânătíchămaătr năSWOTăc aăCôngătyăSPT 49

3.4.1.1 Nh năđ nhăc ăh iăvàănguyăc ăc aăCôngătyăSPTăđ iăv iăd chăv ă

FTTH 49

3.4.1.2 Nh năđ nhăđi măm nhăvàăđi măy uăc aăCôngătyăSPTăsoăv iăcácăđ iă th ăc nhătranhăđ iăv iăd chăv ăFTTH 51

3.4.2 L aăch năchi năl căkinhădoanhăchoăd chăv ăFTTHăc aă Công ty SPT 53 3.4.2.1 Gi iăphápăchoăchi năl cătr ngătâmăv iăcácăd chăv ăgiáătr ăgiaăt ngă trênăn năd chăv ăFTTH 55 3.4.2.2 Gi iăpháp choăchi năl căđ cătr ngăhóaăd chăv ăFTTH 57 3.4.2.3 Gi iăphápăchoăchi năl căt ngăchiăphíăth p 61 3.4.2.4 Gi iăphápăchoăchi năl căliênădoanh,ăliênăk tăđ ăphátătri năd chăv ă FTTHătrênăm iăh ăt ngăm ng 62 Tómăt tăch ngă3 64

K TăLU N 65

DANH M C CÁC B NG, BI U TRONG TÀI

Trang

B ng 2.1: K t qu kinh doanh c aăCôngătyăSPTăgiaiăđo n 2008 - 2012 23

B ng 2.2: So sánh 3 lo i hình d ch v : ADSL, FTTH và 3G 36

B ng 2.3: Ma tr n hình nh c nh tranh 37

B ng 2.4: Ma tr n các y u t bên ngoài 38

B ng 2.5: Ma tr n các y u t bên trong 46

B ng 2.6: D báo t căđ t ngătr ng thuê bao và doanh thu d ch v FTTH giaiăđo n 2014 - 2020 49

B ng 3.1: Phân tích SWOT c a Công ty SPT v d ch v FTTH 52

B ng 3.2: Ma tr n QSPM nhóm chi năl c SO, ST, WO và WT 54

DANH M C CÁC HÌNH V , TH TRONGă TÀI

Trang

Hình 0.1: Khung nghiên c u 4

Hìnhă1.1:ăăS ăđ t ng quát v quá trình qu n tr chi năl c 6

Hình 1.2: Ba chi năl c c nh tranh t ng quát c a Michael E Porter 9

Hình 1.3: Nh ng y u t quy tăđ nh c nh tranh trong ngành 12

Hình 1.4: Dây chuy n chu i giá tr doanh nghi p 15

Hình 1.5: Ma tr n SWOT 19

Hình 2.2: T ng thu nh p qu c n i c aăTP.HCMăgiaiăđo n 2008 ậ 2012 25

Hình 2.3: Bi uăđ th ph n các doanh nghi p cung c p d ch v Internet 29

Hình 2.4: K t qu ki măđ nhămôăhìnhăđoăl ng các y u t nhăh ngăđ n ch t

l ng d ch v và s hài lòng c aăkháchăhàngăđ i v i d ch v FTTH 32

Hình 2.5: Dây chuy n chu i giá tr c a công ty SPT 44

DANH M C CÁC T VI T T T

3G: công ngh truy n thông th h th 3 (third-generation technology)

AAG: tuy n cáp quang bi n k t n i tr c ti p t ongăNamăỄăđ n M (Asia

America Gateway)

ADSL: đ ng thuê bao s khôngăđ i x ng (Asymmetric Digital Subscriber Line)

Anova:ăPhânătíchăph ngăsaiă(AnalysisăVariance)

AON: M ng cáp quang ch đ ng (Active Optical Network)

BES: ph n m m h tr traoăđ i thông tin trong doanh nghi p (Business Excutive

System)

CARG: T l t ngătr ngăképăhàngăn mă(Compound Annual Growth Rate)

CMC: Công ty C ph n D ch v H t ng Vi n thông CMC

EFA: Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis)

EVN: Công ty Thông tin Vi năthôngă i n l c

FPT: Công ty C ph n Phát tri nă uăt ăCôngăngh

FTTH:ăđ ng truy n cáp quang t i h hăgiaăđìnhă(FiberătoătheăHome)

FTTx:ă đ ng truy n cáp quang t i m tă đi m,ă đi mă đóă cóă th là h giaă đìnhă

(Home), tòa nhà (B uilding),ăđi m (Node), t (Carbinet), (Fiber to the x (x: home,

building, node, carbinet)

GPON: m ng quang b đ ng (Gigabit Passive Optical Network)

IPTV: Truy n hình internet (Internet Protocol Television)

ISP: Nhà cung c p d ch v interent (Internet Service Provider)

ITU: Liên minh Vi n thông Qu c t (International Telecommunication Union) Kbps:ăKiloăbyteăperăsecondă(đ năv đoăl ng t căđ đ ng truy n)

KMO: H s Kaiser - Mayer - Olkin

Mbps:ăMegaăbyteăperăsecondă(đ năv đoăl ng t căđ đ ng truy n 1Mbps = 1000

Kbps)

Mobifone:ăCôngătyăThôngăTinăDiă ng

NetNam: Công ty C ph n NetNam

NGN: m ng th h ti p theo (Next Generation Networks)

PON: M ng cáp quang th đ ng (Passive Optical Network)

SCTV: Công ty Trách Nhi m H u H n Truy n hình Cáp Saigontourist

(Saigontourist Cable Television Co)

Sig: M căỦăngh aăquanăsátă(Observedăsignificanceălevel)

SPSS: Ph n m m phân tích và th ng kê (Statistical Pakage for the Social Sciences) SPT: Công ty C ph n D ch v B uăchínhăVi n thông Sài Gòn (Saigon Post &

Telecommunications)

SWOT: vi t t t c a 04 t : nh ng m t m nh (S- Strengths), nh ng m t y u

(W_Weakness),ăcácăc ăh i (O- Opportunities)ăvàăcácănguyăc ă(T- Threats)

Tp.HCM: Thành ph H Chí Minh

USD:ăđôălaăM ( United States dollar)

Viettel: Công ty Vi năthôngăQuânăđ i

VIF: H s nhân t phóngăđ iăph ngăsaiă(Varianceăinflationăfactor)

Vinaphone: Công ty D ch V Vi n Thông

VNPT: T păđoànăB uăchínhăVi n thông Vi t Nam (Viet Nam Post &

Telecommunications Group)

VoD: D ch v xem phim theo yêu c u (Video on Demand)

PH NăM ă U

1 Lý do ch năđ tài

M c dù ph i ch u nhăh ng tiêu c c c a s suy thoái kinh t toàn c u,ănh ngăti m

n ngăphátătri n các d ch v vi n thông,ăđ c bi t là d ch v internet Vi t Nam v n

r t l n,ăc ăh i phát tri n v n còn nhi u.ăTheoăđánhăgiáăc a Liên minh Vi n thông

qu c t (ITU), Vi t Nam là m t trong nh ng qu c gia có t căđ t ngătr ng vi n

thông cao trên th gi i

Hi n nay, ngành vi n thông t i Vi tăNamăđangăphátătri n khá nhanh, h nă30,5ătri u

ng i s d ngăinternet,ăđ t m tăđ 35,07% Tínhăđ n cu i n mă2011, s thuê bao

truy nh p internetăb ngăr ng c đ nhăđ tăh nă3,8ătri u thuê bao,ăt ngă4.33%ăsoăv i

n mă2010,ăriêngăs thuê bao truy nh p Internet qua h th ngăcápă quangăđ n nhà

thuê bao là 139.208 thuê bao.1

N uănh ătr c đây,ăl nhăv c vi n thông g nănh ăđ căxemălàăl nhăv căđ c quy n và

không có s c nh tranh thì hi n nay s c nh tranh gi a các doanh nghi p vi n thông ngày càng gay g t do nhi u nhà cung c p d ch v vi năthôngăđưăđ c c p phép ho t

đ ng nh m t o cho các doanh nghi p, h giaăđình, và cá nhân có nhi u s l a ch n

h năvàăphùăh p v i nhu c u c a h h n

Bên c nhăđó, s l ng các ngân hàng, công ty ch ng khoán, các doanh nghi p n c ngoàiă c ngă nh ă cácă doanhă nghi pă trongă n c có nhu c u m r ng thêm các chi nhánhă đ phát tri nă kinhă doanhă ngàyă càngă t ngă đưă thúcă đ y vi c phát tri n công

ngh nh m t oăđi u ki n cho các doanh nghi p liên k t, traoăđ i, k t n i thông tin

ngày m tă nhanhă h n.ă Doă đó,ă d ch v internetă b ngă r ng - FTTH (Fiber To The

Home) là m t trong các d ch v không th thi uă đ i v i các ngân hàng, doanh

nghi p, cá nhân và h giaăđìnhăcóăthuănh păcaoầătrongăth iăđ i công ngh thông tin

nh ăhi n nay

Sau b y n măđ c chính th c cung c p ra th tr ng (t n mă2006), d ch v FTTH đangălàăchi c bánh l n và có th thay th d ch v ADSLătrongăt ngălaiăg n V i s

1

B ăThôngăTină&ăTruy năThôngă(2012),ăCông ngh thông tin và truy n thông Vi t Nam n m 2012, tr 38,

NXBăThôngăTină&ăTruy năThôngăVi tăNam.

tham gia c a nhi u nhà cung c păđưăt o nên s c nh tranh gay g t v giáăc c, ch t

l ng d ch v ,ăc ăs h t ngăvàăđ bao ph th tr ng c a d ch v Hi n t i, th

tr ng Vi t Nam nói chung và th tr ng Tp.HCM nói riêng có 06 nhà cung c p

d ch v internet b ngă r ng FTTH chính, là: VNPT, Viettel, FPT, SPT, SCTV và

NetNam,ầ trongăđó FPT là nhà cung c p d ch v FTTHăđ uătiênăvàoăn mă2006.ă

Các chuyên gia nh năđ nh s c nh tranh trên th tr ng s là m t l căđ y giúp d ch

v b ngăthôngăr ng FTTH s ti n thêm m tăb c và d n thay th d ch v truy c p internetăADSLătrongăt ngălaiăg n

Tr c th c ti năđó,ăvi c xây d ng chi năl c c nh tranh cho d ch v FTTH s giúp

cho Công ty SPT có k ho ch và m c tiêu c th đ phát tri n d ch v góp ph n

hoàn thành m c tiêu chung Chính vì v y mà tác gi ch năđ tài: ắXÂY D NG CHI NăL C C NH TRANH C A CÔNG TY C PH N D CH V B Uă

CHÍNH VI N THÔNG SÀI GÒN GIAIă O N 2014 - 2020” cho vi c nghiên

c uăc ngănh ă ng d ng vào ho tăđ ng th c ti n trong kinh doanh c a Công ty

2 M c tiêu nghiên c u

- Xácăđ nhăn ngăl c c t lõi t o nên l i th c nh tranh cho d ch v FTTH c a SPT

- Xây d ng chi năl c c nh tranh và gi i pháp th c hi n chi năl c nh m nâng

cao kh n ngăc nh tranh c a SPT v iăcácăđ i th v d ch v FTTH

Chi năl c c nh tranh c a Công ty SPT

4 Ph m vi nghiên c u

Công ty SPT hi n đangăđ uăt và cung c p nhi u d ch v vi n thông t i các thành

ph l nănh :ăTP.HCM,ăHàăN i,ă àăN ng, C năTh ăTrong ph m vi nghiên c u

c aă đ tài này, tác gi ch nghiên c u chi nă l c c nh tranh đ i v i d ch v internetăb ngăr ng FTTH c a Công ty SPT t i TP.HCM

5 Ph ngăphápănghiênăc u

Nghiên c u đ nh tính:

- Ph ng v năchuyênăgiaăđ xây d ng ma tr n các y u t bên trong, bên ngoài, và đánhăgiáăcácăchi năl c có th l a ch n cho d ch v FTTH c a Công ty SPT,

đ ng th i xácăđ nh các nhân t nhăh ngăđ n ch tăl ng d ch v FTTH Trênăc ă

s đó,ăđ xu t chi năl c c nh tranh phù h p và các gi iăphápăđ th c hi n chi n

l c

Nghiên c u đ nh l ng:

- Nghiên c u nhân qu , phân tích nhân t và phân tích h i quy

Ph ng pháp thu th p thông tin:

- Th c p t :

* Ngu n tài li u bên ngoài: t p chí chuyên ngành vi n thông, báo,ăinternetầă

- S c p t :

* Ngu n tài li u n i b c a Công ty: các s li u th ng kê, báo cáo t ng k tầ

* Ph ng v n tr c ti p và thông qua b ng câu h i kh o sát

6 Khung nghiên c u

V năđ ănghiênăc u:

Xâyăd ngăchi năl căc nhătranhăchoăd chăv ătruyănh păinternetăb ngăr ngăFTTHă

C ăs ălỦăthuy tăv ăxâyă

d ngăchi năl c, chi nă

Ph ngăv năchuyênăgiaăđ ăxâyă

d ngăchi năl căc nhătranhă

phùăh păăă

Xâyăd ngăchi năl căc nhătranhăchoăd chăv ăFTTHăvàăcácă

gi iăphápăth căhi năchi năl c

Phân tích, đánhăgiáăđ iăth ă

c nhătranh, môiătr ngăv ămô, môiătr ngăngànhăvàăăăăăăăăăhoànăc nhăn iăb

Hình 0.1: Khung nghiên c u

7 B c c c a lu năv n

K t c u c a lu năv n g măcácăch ngăsau:

Ch ngă1:ăC ăs lý lu n v chi năl c c nh tranh

Ch ngă2:ăPhânătíchămôiătr ng c nh tranh c a Công ty SPT

Ch ngă3:ăXây d ng chi năl c c nh tranh c a Công ty SPT v d ch v internet

b ngăr ng FTTH giaiăđo n 2014 - 2020

Ch ng 1:ăC ăS ăLụăLU N V ăCHI NăL C C NHăTRANH

1.1 Khái ni m chi năl c

Khái ni m v chi năl căđưăxu t hi n t r t lâu, t th k th 19 và lúcăđ u, khái

ni mănàyăđ c g n li n v iăl nhăv c quân s Tuy nhiên, t nh ngăn mă1960ătr l i đây,ăkhi n n kinh t th tr ng ngày càng phát tri n thì khái ni mănàyăđ c dùng

trong kinh doanh Trongămôiătr ng kinh doanh, có r t nhi u quan ni m v chi n

l căkhácănhauănh :

- Theo Kenneth Richmond Andrews:“chi n l c là nh ng gì mà m t t ch c ph i

làm d a trên nh ng đi m m nh và nh ng đi m y u c a mình trong b i c nh có

- Theo Michael E Porter: “chi n l c là s sáng t o ra v th có giá tr và đ c đáo

bao g m các ho t đ ng khác bi t Chi n l c còn là s ch n l a, đánh đ i trong

c nh tranh và t o ra s phù h p gi a t t c các ho t đ ng c a công ty”3

- Theo Alfred Dupont Chadler: “chi n l c là vi c xác đ nh các m c tiêu, m c đích

c b n, lâu dài c a doanh nghi p, đ ng th i là s l a ch n cách th c, các quá trình

T nh ng nghiên c u trên, chúng ta có th hi u chi năl c là nh ng ph ngăh ng, hànhăđ ng c a m t t ch c v dài h n nh m m c tiêu đ t đ c l i th c nh tranh

trong kinh doanh m t cách b n v ng

1.2 Khái ni m v qu n tr chi năl c

- Theo Fred R David: “Qu n tr chi n l c là m t ngh thu t và khoa h c thi t l p,

th c hi n và đánh giá các quy t đ nh liên quan, nhi u ch c n ng cho phép m t t

Xácăđ nhăt mănhìnăvàă

s ăm ngăc aăt ăch c

Hìnhă1.1ăS ăđ t ng quát v quá trình qu n tr chi năl c

Ngu n: Nguy n H u Lam, inhăTháiăHoàng, Ph m Xuân Lan, Qu n tr chi n l c

phát tri n v th c nh tranh [5]

1.3 Khái ni m v chi năl c c nh tranh

Theo Michael E Porter: “chi n l c c nh tranh là s tìm ki m v th c nh tranh

thu n l i trong ngành nh m m c đích t o l p m t v th thu n l i và b n v ng

Nh ăv y có th nói, n u nh ăchi năl c là vi căđ aăraăcácăm c tiêu và l a ch n

ngu n l căđ th c hi n m c tiêu thì chi năl c c nh tranh l i d a trên nh ng l i th

mà doanh nghi p hi năđangăcóăvàăduyătrìănóăđ t o ra nh ng l i th nh tăđ nh so v i cácăđ i th

6

Michael E Porter (1985), Competitive Advantage, The free press

1.4 S m nh, t m nhìn và m c tiêu chi năl c c a công ty

S m nh:ălàăthôngăđi p th hi n ph n giá tr c t lõi c aăcôngăty,ănóămangăỦăngh aă

cho s raăđ i và t n t i c a nó

Theo Henry Mintzberg “m t s m nh cho bi t ch c n ng c b n c a m t t ch c

trong xã h i xét theo khía c nh hàng hóa và d ch v t ch c đó s n xu t ra nh m

ph c v cho đ i t ng khách hàng c a nó”

T m nhìn: là nh ngăđ nhăh ng lâu dài mà các nhà qu n tr v ch ra v t ngălaiă

c a doanh nghi p d a trên nh ng d báo v s bi nă đ ng c aă môiă tr ng kinh

doanh

M c tiêu: m c tiêu là k t qu c a công ty mong mu năđ tăđ c trong m t th i gian

nh tăđ nh.ăDoăđóăm c tiêu c a chi năl c ph iăđ m b o theo nguyên t c SMART:

S (Specific): m c tiêu c n ph i c th , M (Measurable): có th đoăl ngăđ c, A

(Achievable): có th đ t đ c, R (Realistics): ph i th c t , T (Timebound): có th i

h n

1.5 Vai trò c a chi năl c c nh tranh

Vai trò ho chăđ nh

B n ch t c a vi c ho chăđ nh chi năl c c nh tranh là g n k t m t doanh nghi p

v iămôiătr ng ho tăđ ng c aănó.ăMôiătr ng c a doanh nghi p bao g m c các y u

t kinh t , xã h i, tuy nhiên khía c nh tr ng y uătrongămôiătr ng ho tăđ ng c a

m t doanh nghi p làăngànhăhayăcácăngànhămàătrongăđóănóăc nhătranh.ăC ăc u ngành

có th nhăh ngăđ n chi năl c c nh tranh mà doanh nghi p có th s d ng

Ho chăđ nh chi năl c c nh tranh giúp doanh nghi p đánhăgiáăđ c m căđ c nh

tranh trong ngành, t đó tìm ra m t v trí trong ngành mà doanh nghi p có kh n ngă

t v t t nh tătr c nh ngăđ i th c nh tranh

Vai trò d báo

D báo trong chi năl c c nh tranh hay còn g iălàăxácăđ nh các tín hi u th tr ng

Tín hi u th tr ng là b t k m tăhànhăđ ng nào c aăđ i th c nh tranh, hành vi c a

đ i th c nh tranh s t o ra nh ng tín hi u v Ủăđ nh,ăđ ngăc ,ăm c tiêu c a nó Do đó,ă n u doanh nghi p có th nh n bi t và hi uă đ c chính xác các tín hi u th

tr ng thì nó có vai trò r t quan tr ng trong vi c d báo, phânătíchăđ i th c nh

tranh và xây d ng chi năl c c nh tranh

Vaiătròăđi u khi n

C ngănh ăchi năl c kinh doanh, chi năl c c nh tranh giúp nhà qu n tr c m nh n

đ căđ c nh ngăb căđiăc aăđ i th đ có nh ng chi năl c ph n ng l i, ch n

l a nh ng chi năl c c nhătranhăđúngăđ n thông qua vi c s d ng và phân b các

ngu n l c hi n có c a doanh nghi p m t cách t iă uăc ngănh ăph i h p hi u qu

các ch căn ng trong t ch căđ tránh nh ng cu c chi n t n kém, gây thi t h i, trong

khi v năv tălênătr c nh ng doanh nghi p khác

1.6 Các c p chi năl c

1.6.1 Chi năl c c p công ty

Chi nă l c c p công ty là h th ng nh ng chi nă l c t ng quát nh m giúp cho

doanh nghi p xácăđ nh và v ch rõ m căđích,ăcácăm c tiêu c aăcôngăty,ăxácăđ nh các

ho tăđ ngăkinhădoanhămàăcôngătyătheoăđu i, t o ra các chính sách và các k ho ch

c ăb năđ đ t các m cătiêuă màătrongăđóăcôngătyăs c nh tranh và phân ph i các

ngu n l c gi a các ho tăđ ng kinh doanhăđó

1.6.2 Chi năl c c păđ năv kinh doanh

Chi năl c c păđ năv kinh doanh là t ng th các cam k tăvàăhànhăđ ngăđ giúp

doanh nghi păcóăđ c l i th c nh tranh thông qua vi căkhaiăthácăn ngăl c c t lõi

vào nh ng s n ph m, d ch v c th Trong chi năl c c păđ năv kinhădoanhăđi u

quan tr ng nh t là l a ch n và th c hi năcácăhànhăđ ng t o s khác bi t ho c th c

hi n các ho tăđ ng khác và t tăh năsoăv iăđ i th

Chi năl c c păcácăđ năv kinh doanh c a doanh nghi păxácăđ nh cách th c m i

đ năv kinh doanh s c g ng hoàn thành m c tiêu c aănóăđ đóngăgópăvàoăhoànă

thành m c tiêu c p công ty

Theo lu năđi m c a Derek F Abell’săv quá trình ra quy tăđ nhăđ xây d ng chi n

l c c păđ năv kinh doanh ph i bao g m ba y u t ,ăđóălà: (1) Nhu c u khách hàng, hayă đi uăgìăđ c th a mãn (what); Cácănhómăkháchăhàngăhayăaiă đ c th a mãn

(who); Các kh n ngăkhácăbi t hóa hay cách th c mà nhu c uăkháchăhàngăđ c th a

mãn (how)

Ba y u t trên s xácăđ nh cách th c mà m t công ty s c nh tranh trong m t ho t

đ ng kinh doanh hay m t ngành

Theo Michael E Porter,ă đ có th t n t iă trongă môiă tr ng c nh tranh kh c li t,

doanh nghi p có ba cách ti p c n chi năl c c nh tranh đ v tăquaăcácăđ i th :

Toàn b ngành CHI NăL C

CăTR NGăHịA T NG CHI PHÍ TH P CHI NăL C

Ch m t phân

Hình 1.2 Ba chi năl c c nh tranh t ng quát c a Michael E Porter

Ngu n: Michael E Porter (1985), Competitive Strategy [10]

Chi năl c t ng chi phí th p

Chi năl c này nh m t i m cătiêuăcóăđ c t ng chi phí th păh năsoăv iăcácăđ i th

trong ngành thông qua m t t p h păcácăchínhăsách.ă có chi phí th p, các doanh

nghi p ph i tích c c xây d ng nh ng c s s n xu t quy mô hi u qu , c t gi m chi phí m nh m nh kinh nghi m, ki m soát ch t chi phí và t i thi u hóa chi phí trong

nh ng b ph nănh ănghiênăc u và phát tri n, bán hàng, qu ngăcáoầTuyănhiên,ăkhiă

th c hi n chi năl c này, v năđ ch tăl ng, d ch v và các y u t không th b xem

nh

Chi năl c đ cătr ngăhóa

Chi năl c khác bi t hóa là chi năl căđ aăraăm t s n ph m khác h n s n ph m c a cácăđ i th saoăchoăkháchăhàngăđánhăgiá.ăCóănhi uăcáchăđ làm s n ph m có s

khác bi tănh ngăđ thành công thì s khác bi t hóa ph i bao g măbaăđ căđi m sau:

 T o ra giá tr cho khách hàng

 Cung c p giá tr th yăđ c

 Khó b tăch c

Chi năl c tr ng tâm

Chi năl c tr ng tâm là t pătrungăh ng vào m t nhóm khách hàng, m tăphânăđo n

s n ph m hay m t th tr ngăđ a lý c th Chi năl c này d a trên gi đ nh các

doanh nghi p có kh n ngăth c hi n m t m c tiêu chi năl c h p hi u qu h năsoă

v iăđ i th c nh tranh có m c tiêu r ngăh n

1.6.3 Chi năl c c p ch căn ng

Chi nă l c c p ch că n ng là chi nă l c c a các b ph n ch că n ngă (marketing,

nghiên c u và phát tri n, v n hành, tài chính, ngu n nhân l cầ).ăChi năl c này

nh m giúp hoàn thi n, t iăđaăhóaăhi u su t ngu n l c, c i thi n và nâng cao k t qu

ho tăđ ng t i t ng b ph n ch căn ngătrongăph m vi công ty

1.7 Môiătr ng kinh doanh c a doanh nghi p

1.7.1 Phơnătíchămôiătr ngăv ămô

Có nhi u y u t trongămôiătr ngăv ămôăs nhăh ngăđ n quy tăđ nh c a các nhà

qu n tr c a b t k t ch c nào, vi căphânătíchămôiătr ngăv ămôăs giúp các nhà

qu n tr xem xét doanh nghi păđưălàmăđ c nh ng gì vàănênăthayăđ iănh ăth nàoăđ

n m b t nh ngăc ăh i t môiătr ng bên ngoài và tiên li u nh ngănguyăc ăs g p

ph iănh :ănh ng nhăh ng t s thayăđ i v thu , pháp lu t, các rào c năth ngă

m i,ăthayăđ i nhân kh u h căvàăthayăđ i chính sách c a chính ph là t t c các ví d

c a s thayăđ iăv ămô.ă

phân tích k h n,ăcác nhà qu n tr chi năl c c a doanh nghi păth ng ch n 06

y u t trong mô hình PESTEL đ nghiên c u:

1.7.1.1 Y u t chính tr (political factors)

Các y u t nàyăth ngăđ c păđ n cácăquanăđi m, đ ng l i, chính sách c a chính

ph Chính ph có vai trò to l n trong vi căđi u ti t n n kinh t v ămôăthôngăquaăcácă

chính sách tài chính, ti n t , vi c chi tiêu c a chính ph Trong m i quan h v i các doanh nghi p, chính ph v aăđóngăvaiătròălàăng i ki măsoát,ăng năch n, h n ch ,

v a là khách hàng c a các doanh nghi p

1.7.1.2 Y u t kinh t (economic factors)

Các y u t kinh t c a doanh nghi păđ căxácăđ nh b i ti m l c c a n n kinh t

qu c gia, bao g m: t l l m phát, t căđ t ngătr ng c a n n kinh t , lãi su t ngân

hàng, m căđ th t nghi p, thu nh p qu cădânầăM i y u t trênăđ u có th làăc ăh i

kinh doanh cho doanh nghi p,ăc ngăcóăth là m iăđeăd aăđ i v i s phát tri n c a

doanh nghi p Vi c phân tích các y u t kinh t giúp các nhà qu n tr có th d báo

vàăđ aăraănh ng k t lu n v nh ng xu th chính trong s bi năđ i c aămôiătr ng

t ngălai

1.7.1.3 Y u t v năhóaăxƣăh i (social factors)

Nh ngăthayăđ iătrongăv năhóaăxưăh i có th nhăh ngăđ n nhu c u cho các s n

ph m c a doanh nghi pănh : tôn giáo, chu n m căđ oăđ c, phong t c t păquánầă

đ uăcóătácăđ ngăđ n ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p Các y u t xã h i này

th ng bi năđ i ch m nên các nhà qu n tr doanh nghi păth ng lãng quên khi xem

xét nh ng v năđ chi năl c

1.7.1.4 Y u t công ngh và k thu t (technological factors)

Công ngh m i t o ra s n ph m m i và các quy trình s n xu t m i, các doanh nghi p ph i nh n bi t và khai thác nh ng công ngh phù h păđ t o l i th c nh

tranh trên th tr ng nh m h n ch nguyăc ăl c h u v công ngh Các doanh nghi p

ph iăth ngăxuyênăđánhăgiáăhi u qu công ngh đangăs d ng, theo dõi nh ng di n

bi n c a s phát tri n công ngh , t p trung cho vi c nghiên c u và phát tri n công ngh

1.7.1.5 Y u t môiătr ng (environmental factors)

Y u t môiătr ng bao g m th i ti t và bi năđ i khí h u.ăThayăđ i nhi tăđ có th tácăđ ngăđ n nhi u ngành công nghi p bao g m du l ch, nông nghi p và b o hi m

V i bi nă đ i khí h u l n x y ra do s nóng lên toàn c u và v i nh n th c môi

tr ng l năh năy u t bênăngoàiănàyăđangătr thành m t v n đ quan tr ngăđ i v i

các doanh nghi păđ xem xét

1.7.1.6 Y u t pháp lý (legal factors)

Là y u t liênăquanăđ nămôiătr ngăphápălỦ,ătrongăđóăcácăcôngătyăho tăđ ng và vi c thayăđ i pháp lý có th nhăh ngăđ n chi phí c a m tăcôngăty:ăquyăđ nh ti năl ngă

t i thi u, các yêu c uăcaoăh năđ i v i nh ng doanh nghi p s n xu t s n ph m tái

ch ầă

1.7.2 Phơnătíchămôiătr ng ngành

Nghiên c uămôiătr ngăngànhă(môiătr ng c nh tranh) r t quan tr ng do s c m nh

c nh tranh trong ngành s quy tăđ nh m căđ đ uăt ,ăm căđ c nh tranh và m c l i

nhu n c a ngành Môiătr ng c nh tranh trong ngành ph thu c vào 05 y u t c

b n:ănguyăc ănh p cu c c a nh ng công ty cùng m t ngành ngh , nh ng công ty có

kh n ngăgiaănh p th tr ng, s đeăd a c a s n ph m thay th , s c m nh c aăng i

CỄCă IăTH ă TRONG NGÀNH

Nguyăc ă cóăđ iăth ă giaănh păm i

Nguyăc ăcóăđ iăth ă giaănh păm i

S căm nhăm căc ă

Hình 1.3 Nh ng y u t quy tăđ nh c nh tranh trong ngành

Ngu n: Micheal E Porter (1985), Competitive Strategy [10]

1.7.2.1 i th c nh tranh ti măn ng (nh ng công ty có kh n ngăgiaănh p th

tr ng)

Nh ng công ty m i gia nh p ngành s mang theo m tăn ngăl c s n xu t m i, và có

khát v ng chi m th ph n và th tr ng M iă nguyă c ă m i trong m t ngành ph

thu c vào nh ng rào c n gia nh p hi n có, cùng v i nh ng ph n ng t nh ngăđ i

th hi n có mà công ty m i gia nh p có th d đoán.ă

Theo Michael E Porter thì có 06 lo iăhàngăràoăchínhăđ i v i vi c gia nh p ngành:

(1) L i th kinh t nh quy mô; (2) S khác bi t hóa s n ph m; (3) Yêu c u v n; (4) Chi phí chuy năđ i; (5) Kh n ngăti p c n v i kênh phân ph i; (6) Nh ng b t l i v chiăphíăkhôngăliênăquanăđ n quy mô

N u các rào c n này cao thì kh n ngăxâmănh p c aăđ i th m i r t th p

1.7.2.2 Khách hàng

Khách hàng th ng t o áp l c ch y u cho các doanh nghi p b ng cách ép giá

xu ng,ăđòiăh i ch tăl ngăcaoăh năhayănhi u d ch v h năvàăbu c các doanh nghi p

cùng ngành ph i c nh tranh v i nhau và làm gi m l i nhu n c a ngành Khách hàng

có s c m nh l năh năkhi:ăkhách hàng mua s n ph m v i m t s l ng l n, chi phí

chuy năđ i c a khách hàng là th p,ăkháchăhàngăđeăd a tích h păng cầ

S c m nh c a khách hàng y uăđiăkhi: chi phí chuy năđ i s n ph m c a khách hàng

l n, có r t nhi u khách hàng mua s n ph m c a doanh nghi pầ

1.7.2.3 i th c nh tranh hi n t i

Các doanh nghi pătrongăngànhăth ng c nh tranh tr c ti p v i nhau nên tính ch t và

c ngăđ c nh tranh ngày càng quy t li t và ph thu c và các y u t nh :ăs l ng

các doanh nghi p trong ngành, t căđ t ngătr ng c a th tr ng, chi phí c đ nh

cao, s chuyên bi t hóa s n ph m, các rào c n rút lui

1.7.2.4 Nhà cung c p

M căđ nh h ng và s c m nh c a các nhà cung c p th hi n qua các y u t : s

l ng và quy mô c a nhà cung c p, kh n ngăthayăth s n ph m c a nhà cung c p,

t tr ng gi aăng i mua và s năl ng c a nhà cung c p, t m quan tr ng c a s n

ph m c a nhà cung c p v iăng i mua, tính khác bi t s n ph m c a nhà cung c p,

chiăphíăthayăđ i nhà cung c p, kh n ngăh i nh p v phíaătr c c a nhà cung ng,

thông tin v nhà cung c p

1.7.2.5 S n ph m thay th

S n ph m thay th là nh ng s n ph m, d ch v có th th a mãn nhu c uă t ngă

đ ngăv i các s n ph m, d ch v trong ngành Áp l c c nh tranh ch y u c a s n

ph m thay th là kh n ngăđápă ng nhu c u so v i các s n ph m trong ngành Ngoài

ra, các y u t v giá c , ch tăl ng,ăv năhóa,ăchínhătr , công ngh , chi phí chuy n

đ iăc ngă nhăh ng t i s đeăd a c a s n ph m thay th

1.7.3 Phân tích hoàn c nh n i b

Giá tr c a m t doanh nghi păđ c đoăb ng s l ng khách hàng s n sàng mua s n

ph m, d ch v c a doanh nghi păđó.ăDoăđó,ăđ cóăđ c l i th c nh tranh nh tăđ nh,

doanh nghi p ph i t o ra giá tr th păh năsoăv iăchiăphíăđưăb ra ho c t o nên s

khác bi t so v i s n ph m, d ch v c aăđ i th c nh tranh

MichealăE.ăPorterăđưăđ aăraăkháiăni m v chu i giá tr c a doanh nghi p: “chu i giá

tr là công c c b n đ phân tích l i th c nh tranh và tìm ra ph ng pháp nh m

xây d ng và duy trì l i th c nh tranh đó”.7

Chu i giá tr c a doanh nghi p bao g m 02 ho tăđ ng: ho tăđ ng ch y u và ho t

C uătrúcăh ăt ngăc aăcôngăty

Qu nătr ăngu nănhơnăl c Phátătri năcôngăngh Muaăs m/thu mua

Hình 1.4 Dây chuy n chu i giá tr c a doanh nghi p

Ngu n: Michael E Porter (1985), Competitive Advantage [11]

1.7.3.1 Các ho tăđ ng ch y u

Các ho tăđ ng ch y u có 05 y u t t ngăquátăliênăquanăđ n v năđ c nh tranh và

đ c chia thành nhi u ho tăđ ng riêng l : các ho tăđ ngăđ u vào, v n hành, các ho t

đ ngăđ u ra, marketing và bán hàng, d ch v

- Các ho tăđ ngăđ u vào: các ho tăđ ng liênă quanăđ n ti p nh n, t n kho, phân

ph iăcácăđ u vào c a s n ph m

- V n hành: các ho tăđ ngăliênăquanăđ n chuy năhóaăcácăđ u vào thành s n ph m

cu iăcùngănh :ăv n hành máy móc thi t b ,ăđóng gói, l p ráp, ki mătraầ

- Các ho tăđ ngăđ u ra: các ho tăđ ngăliênăquanăđ n vi c t n tr , qu n lý hàng hóa,

v n hành các ho tăđ ng phân ph i,ăquyătrìnhăđ tăhàngầ

- Marketing và bán hàng: là các ho tăđ ngăliênăquanăđ n vi c cung c p s n ph m

cho khách hàng thôngăquaăcácăph ngăti nănh :ăqu ng cáo, khuy n mãi, l a ch n

kênh phân ph i, t o l p m i quan h v i kênh phân ph i và giá c

- D ch v : là các ho tăđ ngăliênăquanăđ n vi c d ch v kháchăhàngănh :ăl păđ t,

s a ch a, hu n luy n khách hàng, cung c p các linh ki năvàăđi u ch nh s n ph m

1.7.3.2 Các ho tăđ ng h tr

Là các ho tăđ ng t o giá tr mang tính ch t h tr cho vi c c nh tranh trong m i

ngành và có th phân chia thành 04 nhóm t ng quát: mua s m/thu mua, phát tri n công ngh , qu n tr ngu n nhân l căvàăc ăs h t ng c a doanh nghi p

- Mua s m/thu mua: là ch căn ngăthuăgomăđ uăvàoăđ s d ng trong chu i giá tr

c a doanh nghi p Công tác mua s m/thuămuaăđ u vào bao g m nguyên v t li u

thô, các ngu n cung ng, và nh ng s n ph măđ tiêu th khác: máy móc, thi t b , nhàăx ngầ

- Phát tri n công ngh : là bí quy t, quy trình ho c công ngh Phát tri n công ngh luôn là v năđ quan tr ngăđ i v i l i th c nh tranh trong doanh nghi p và góp

ph n nâng cao ch tăl ng s n ph m, d ch v cho khách hàng

- Qu n tr ngu n nhân l c: bao g m nhi u ho tă đ ngă liênă quană đ n vi c tuy n

d ng,ăđàoăt o, phát tri n và thu nh p c a m i nhân viên

- C u trúc h t ng c a công ty: bao g m các h atăđ ng qu n tr t ng quát, l p k

ho ch, tài chính, k toán, qu n tr ch tăl ng Khác v i các ho tăđ ng h tr khác

là c u trúc h t ng c aăcôngătyăth ng h tr cho toàn b chu i giá tr ch không

ph i ch nh ng ho tăđ ng riêng l

1.8 Cácăb c xây d ng chi năl c c nh tranh

TheoăFredăR.David,ăđ xây d ng chi năl c c nh tranh c n ph i th c hi n qua 03

b c sau:

- B c 1: Phân tích các thông tin t ma tr n các y u t bên trong (IFE - internal

factor evaluation), ma tr n đánhăgiáăcácăy u t bên ngoài (EFE ậ external factor

evaluation), ma tr n hình nh c nh tranh và ma tr n ho chăđ nh chi năl c có th

đ nhăl ng (QSPM ậ Quantiative Strategic Planning Matrix)

- B c 2: K t h p các y u t bên trong, bên ngoài đ hình thành các chi năl c

mang tính kh thi thông qua ma tr n SWOT

- B c 3: S d ng ma tr năQSPMăđ đánhăgiáăvàăl a ch n các chi năl c kh thi

1.8.1 Ma tr n các y u t bên trong (IFE)

Y u t n i b đ c xem là r t quan tr ng trong m i chi năl c kinh doanh và các

m c tiêu mà doanh nghi păđưăđ ra, sau khi xem xét t i các y u t n i b , các nhà

qu n tr chi năl c c n l p ma tr n các y u t này nh m xem xét kh n ngăn ngă

ph n ng và nhìn nh n nh ngăđi m m nh, y uăđ t n d ng t iăđaăđi m m nhăđ

khai thác và chu n b n i l căđ iăđ u v i nh ngăđi m y u và tìm ra nh ngăph ngă

th c c i thi năđi m y u này

hình thành m t ma tr n IEF c n th c hi năquaă5ăb cănh ăsau:

- B c 1: L p danh m c t 10 ậ 20 y u t , bao g m nh ng đi m m nh, y uăc ăb n

có nhăh ngăđ n doanh nghi p và nh ng nh ng m c tiêu mà doanh nghi păđưă

đ ra

- B c 2: Phân lo i t m quan tr ng t 0,0 (không quan tr ng)ăđ n 1,0 (r t quan

tr ng) cho t ng y u t T m quan tr ng c a nh ng y u t này ph thu c vào m c

đ nhăh ng c a các y u t đ n s thành công c a doanh nghi p trong ngành

T ng s t m quan tr ng c a t t c các y u t ph i b ng 1,0

- B că3:ăXácăđ nh tr ng s cho m i y u t theoăđi m t 1 t i 4,ătrongăđóă4ălàăr t

m nh,ă3ăđi m là khá m nh,ă2ăđi m là khá y u,ă1ăđi m là r t y u

- B c 4: Nhân t m quan tr ng c a t ng y u t v i tr ng s c aănóăđ xácăđ nh s

đi m c a các y u t

- B c 5: C ng s đi m c a t t c các y u t đ xácăđ nh t ng s đi m c a ma

tr n, n u t ng s đi măd iă2,5ăđi m, công ty y u v nh ng y u t n i b , n u

t ng s đi mătrênă2,5ăđi m công ty m nh v các y u t n i b

1.8.2 Ma tr n hình nh c nh tranh

Ma tr n hình nh c nh tranh là ma tr n giúp cho các nhà qu n tr có th so sánh

đ c kh n ngăc nh tranh c a công ty so v iăcácăđ i th thông qua nh ngăđi m

m nh,ăđi m y u, t đóăcóăth xácăđ nh l i th c nhătranhăchoăcôngăty.ă xây d ng

đ c ma tr n này c n th c hi nă05ăb c sau:

- B c 1: L p danh sách kho ng 10 y u t có nhăh ng quan tr ngăđ n kh n ngă

c nh tranh c a doanh nghi p trong ngành

- B c 2: Phân lo i t m quan tr ng, t 0,0 (không quan tr ng)ăđ n 1,0 (r t quan

tr ng) cho m i y u t , t ng s t m quan tr ng ph i b ng 1,0

- B că3:ăXácăđ nh tr ng s cho t ng y u t , tr ng s c a m i y u t ph thu c

vào kh n ngăc a doanh nghi păđ i v i y u t đó,ătrongăđó,ă4ălàăt t, 3 là trên

trung bình, 2 là trung bình và 1 là y u

- B că4:ăXácăđ nh s đi m c a các nhân t b ng cách nhân t m quan tr ng v i

tr ng s c a nó

- B c 5: C ngăđi m c a các y u t đ xácăđ nh t ng s đi m c a ma tr n và so

sánh t ng s đi m c a doanh nghi p v iăcácăđ i th c nhătranhăđ đánhăgiáăkh

n ngăc nh tranh c a doanh nghi p

1.8.3 Ma tr n các y u t bên ngoài (EFE)

Ma tr năEFEăđánhăgiáăcácăy u t bên ngoài, t ng h p và tóm t t nh ngăc ăh i và nguyăc ăch y u c aămôiătr ng bên ngoài nhăh ng t i quá trình ho tăđ ng c a

doanh nghi p.ă xây d ngăđ c ma tr n này c n th c hi nă05ăb c sau:

- B c 1: L p m t danh m c t 10- 20 y u t c ăh iăvàănguyăc ăch y u có th nhăh ng đ n s thành công c a doanh nghi p

- B c 2: Phân lo i t m quan tr ngătheoăthangăđi m t 0,0 (không quan tr ng)ăđ n

1,0 (r t quan tr ng) cho t ng y u t

- B c 3: Xácăđ nh tr ng s t 1ăđ n 4 cho t ng y u t , tr ng s c a m i y u t

tùy thu c vào m căđ ph n ng c a m i công ty v i y u t ,ătrongăđóă4ălàăph n

ng t t nh t, 3 là ph n ng trên trung bình, 2 là ph n ng trung bình, 1 là ph n

ng y u

- B c 4: Nhân t m quan tr ng c a t ng y u t v i tr ng s c aănóăđ xácăđ nh

đi m s c a các y u t

- B c 5: C ng s đi m c a t t c các y u t đ xácăđ nh t ng s đi m c a ma

tr n T ng s đi m c a ma tr n không ph thu c vào s l ng các y u t có

trong ma tr n, cao nh tălàăđi m 4 và th p nh tălàăđi m 1 N u t ng s đi m là 4 thìăcôngătyăđangăph n ng t t v i nh ng c ăh iăvàănguyăc ăN u t ng s đi m là

2,5ăthìăcôngătyăđangăph n ng trung bình v i nh ngăc ăh iăvàănguyăc ăN u t ng

s đi mălàă1ăthìăcôngătyăđangăph n ng y u kém v i nh ngăc ăh iăvàănguyăc ă

1.8.4 Phân tích SWOT

Xây d ng và l a ch n chi năl c nh măđ ra nh ngăhànhăđ ng giúp công ty có th

đ tăđ c s m nh và nh ng m cătiêuăđưăđ căxácăđ nhătr căđó.ăK t h p chi năl c

hi n t i c a doanh nghi p cùng v i vi căphânătích,ăđánhăgiáămôiătr ng bên trong và bênăngoàiăđ đ aăraănh ng chi năl c h tr Có th nói ph ngăphápăphânătíchă

SWOT là công c hi u qu đ giúp cho các nhà qu n tr đ aăraăcácăchi năl c phù

h p v i doanh nghi p c aămình.ăPh ngăphápănàyălàăphânătíchănh ng m t m nh (S-

Strengths), nh ng m t y uă (W_Weakness),ă cácă c ă h i (O- Opportunities) và các nguyăc ă(T- Threats)

SWOT

O: Li t kê nh ngăc ăh i

ch y u O1 O2

T: Li t kê nh ngănguyăc ă

ch y u T1 T2 S: Li t kê nh ngăđi m

1.8.5 Ma tr n QSPM (Quantiative Strategic Planning Matrix)

Ma tr n QSPM s d ng các d li uăđ u vào t nh ng phân tích cácăb c hình

thành ma tr năIFEăvàăEFEăđ giúp các nhà qu n tr quy tăđ nh khách quan chi n

l c nào trong s các chi năl c có kh n ngăthayăth là chi năl c h p d n nh t và

x ngăđángăđ công ty theoăđu i nh m th c hi n thành công các m c tiêu c a mình

Ti n trình phát tri n ma tr n QSPM g m 6ăb c:

- B c 1: Li tăkêăcácăc ăh i,ăđeăd a t bênăngoài,ăcácăđi m m nh,ăđi m y u t bên

trong c a doanh nghi p

- B c 2: Phân lo i cho m i y u t gi ng ma tr n IFE và EFE

- B c 3: Nghiên c u ma tr năSWOTăvàăxácăđ nh các chi năl c có th thay th

th c hi n

- B că4:ăXácăđ nh s đi m h p d n t 1ăđ n 4 R t không h p d n = 1, ít h p d n

= 2, khá h p d n = 3, r t h p d n = 4 Các tr s này bi u th tính h p d n t ngă

đ i c a m i chi nă l c so v i các chi nă l c khác trong cùng m t nhóm các

chi năl c có th thay th

- B c 5: Tính t ng s đi m h p d n c a m i chi năl c b ng cách nhân s đi m

phân lo iă(b c 2) v i s đi m h p d nă(b c 4) trong m i hàng S đi m càng

cao thì chi năl c càng h p d n

- B c 6: C ng d n các s đi m h p d n s cho chúng ta bi t t ng s đi m h p

d n c a m i chi n l c T ng s đi m này càng cao thì chi nă l c càng thích

h p và càng nên đ c l a ch n đ th c hi n

Tóm t tăCh ngă1

Tác gi đưătrìnhăbàyătrongăCh ngă1ăcácăc ăs lý lu n đ làmăc ăs cho vi c xây

d ng chi năl c c nh tranh và các gi iăphápăđ th c hi n các chi năl c Các n i

dung chính c aăch ngănàyăg m:

 Khái quát v các v nă đ v xây d ng chi nă l c: khái ni m v chi nă l c và

chi năl c c nh tranh, các c p chi năl c và vai trò c a chi năl c c nhătranhăđ i

v i ho tăđ ng c a doanh nghi p

 Phână tíchă môiă tr ng c nh tranh c a doanh nghi p:ă môiă tr ngă v ă mô,ă môiă

tr ng ngành, m iă tr ng n i b c a doanh nghi pă làă c ă s đ phân tích

ch ngă2

 Quy trình xây d ng chi năl c c nh tranh c a doanh nghi p

C h ng 2:ăPHỂNăTệCHăMỌIăTR NGăC NHăTRANHăC Aă

CÔNG TY SPT

2.1 Gi i thi u t ng quát v Công ty SPT

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a Công ty SPT

Công ty C ph n D ch v B uăchínhăVi n thông Sài Gòn (g i t t là Công ty SPT),

thành l păn mă1995 (theo gi y phép s 2914/GP.UB ngày 27/12/1995), là công ty

c ph năđ u tiên Vi t Nam ho tăđ ngătrongăl nhăv căB uăchínhă- Vi n thông

N mă1996,ăCôngătyăSPTăb tăđ u tri n khai d ch v b uăchính,ăchuy n phát t i th

tr ng Thành ph H ChíăMinh.ăNgayătrongăn măti p theo, Công ty SPT chính th c

cung c p d ch v internet v iăth ngăhi u SaigonNet và tr thành m t trong b n

nhà cung c p d ch v internetăđ u tiên t i Vi t Nam

T n mă2001, Công ty SPT tri n khai cung c p d ch v g iăđi n tho iăđ ng dài

trongăăn c và qu c t v iăth ngăhi uă177.ăChoăđ n nay, các lo i th g iăđi n tho i

qu c t đưăchi mă uăth v t tr i trên th tr ng th g i qu c t t i Vi t Nam

năn mă2007,ăCôngătyăSPTăđưăkỦăk t h păđ ng xây d ng và b oăd ng h th ng

cáp quang bi năb ngăthôngăr ng t căđ caoăđ u tiên n i tr c ti pă ôngăNamăỄăđ n

M Ngoài ra, còn h p tác v i t păđoàn Ericsson c aă c cung c p gi i pháp và

nâng c p m ngăl i NGN.ă âyălàăm t trong nh ng d án quan tr ng c aăSPTăđ

m r ng và nâng c p h t ng vi n thông v i t ng tr giá h păđ ng là 14 tri u USD

S raă đ i c a Công ty SPT v i ch că n ngă phátă tri n m ngă đi n tho i c đ nh,

internet, kênh thuê riêng và các d ch v giá tr giaăt ngăkhácăđưămangăl i cho khách

hàng thêm m t s l a ch n nhà cung c p đ i v i các d ch v vi n thông

- Tên giao d ch ti ng vi t: Công ty C ph n D ch v B uă chínhă Vi n thông

- Ch t ch h iăđ ng qu n tr : Bà Tr n Th Ng c Bình (nguyên th tr ng B B uă

chính Vi n thông)

2.1.2 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh và tài chính c a Công ty SPT

T i Thành ph H ChíăMinh,ăCôngătyăSPTăđưăđ aăm ngăđi n tho i c đ nhăđ u s 5 vàoăkhaiăthácăvàăđangăthi t l p h t ngăđ m r ng ra các t nh thành lân c n Tính

đ n tháng 08/2013, Côngătyăđưăđ tăh nă46.520 thuê bao ADSL và FTTH,ătrongăđóă

s thuê bao FTTH chi m 6,6% trên t ng s thuê bao.ă c bi t,ăCôngătyăSPTălàăđ nă

v ph c v tr n gói các d ch v vi n thông t iăkhuăđôăth m i Phú M H ng, qu n 7,

Tp.HCM

V iăph ngăchâmăho tăđ ngă“T t c vìăkháchăhàng”ăth hi n qua: ch tăl ng d ch

v , uy tín, nhanh chóng, ti n l i và chi phí phù h p, Công ty SPT luôn mong mu n

đ c cung c p nh ng d ch v có ch tăl ng t t nh t v i m c phí c nhătranhăđ n

khách hàng Các s n ph m và d ch v chính c a Công ty SPT là:

- D ch v đi n tho i c đ nh: l păđ t m iăđ ng dây thuê bao

- D ch v internet: l păđ t m iăđ ng dây thuê bao d ch v internetăb ngăthôngă

r ng ADSL và internetăb ngăthôngăr ng t căđ cao b ngăđ ng truy n cáp quang

FTTH

- D ch v thuê kênh vi n thông n t h t (Leased line)

Quaăh nă17 n măho tăđ ng và phát tri n, hi n t i Công ty SPT đưăl n m nh v iăh nă

1.200 nhân viên, xây d ng hoàn ch nh 04 t ngăđàiăHost,ă40ăđi m giao d ch và trên

100 nhà tr m vi n thông nhăh ng ho tăđ ng và phát tri n c a Công ty là:

- Thayăđ i tr ng tâm hi n nay t vi c xây d ng và tri n khai h t ngăđ cung c p

d ch v thành vi c phát tri n và cung c p các d ch v tiên ti n có th ch yătrênăc ă

s h t ng c a m i m ng

- t tr ng tâm vào vi c t o ra các l i th c nh tranh và s khác bi t b ng cáchăđ t

tr ng tâm vào khách hàng và cung c p d ch v khách hàng m t cách xu t s c

- T pătrungăvàoăb ngăr ng và d ch v n i dung s

B ng 2.1: K t qu kinh doanh c a Công ty SPT giaiăđo n 2008 ậ 2012:

T căđ ăt ngădoanhă

Ngu n: Báo cáo tài chính n i b - Phòng Tài Chính K Toán c a Công ty SPT [2]

C năc vào tình hình tài chính c a Công ty SPT, chúng ta có th th y t cu c kh ng

kho ng kinh t choă đ n nh ngă n mă g nă đây,ă doanhă thuă c a SPT luôn s t gi m

Nguyên nhân khách quan m t ph n là do kh ng ho ng và suy thoái kinh t , tuy nhiên nguyên nhân ch quanăchínhălàăcácăđ nhăh ng chi năl c c a Côngătyăch aă

đ c th c thi m t cách tri tăđ ,ăđ c bi tălàăcácăh ngăđiăchoăcácăd ch v ch l c c a

Côngătyăđangăkhaiăthác:ăADSL,ăFTTHầ

kh c ph c tình tr ng này, Công ty nên chú tr ng vào nh ng d ch v tr ng tâm,

có doanh thu cao nh ăFTTHăvà có th đemăl i ngu n doanh thu năđ nhăđ Công ty

có th phát tri n thêm các d ch v m i ho c các d ch v giá tr giaăt ngămàăkháchă

hàng có nhu c u

2.2 Phân tích môiătr ngăv ămôăvƠămôiătr ng ngành c a Công ty SPT

2.2.1 Môiătr ngăv ămô

2.2.1.1 Y u t chính tr và pháp lu t

T n mă2002ăđ n nay, h th ng pháp lu t v t ch c và ho tăđ ng c aăngànhăb u

chính, vi năthôngătr căđâyăvàăthôngătin,ătruy n thông hi n nay không ng ngăđ c

xây d ng và hoàn thi n T Pháp l nhăB uăchínhăVi n thông 2002, Lu t Công ngh thôngătină2006ăđ n Lu t Vi n thông 2009, là m tăb c ti n to l n v ph ngădi n

l păphápăđ i v iăl nhăv c thông tin và truy n thông

Th c ti n cho th y, th i gian qua, vai trò c a công tác pháp ch trong t ch c và

ho tăđ ng c a ngành thông tin và truy n thông không ng ngăđ căt ngăc ng nh m

b o đ m cho pháp lu t thông tin, truy năthôngăđiăvàoăđ i s ng kinh t - xã h i và

đ c tuân th nghiêm ch nh, góp ph n quan tr ng cho vi c qu nălỦănhàăn c v

thông tin và truy n thông

Theoăđó,ăThôngăt ăs 05/2012/TT-BTTTT do B Thông tin và Truy n thông ban

hành có hi u l c t ngàyă15/7/2012ăc ngăquyăđ nh v vi c phân lo i c th d ch v

vi n thông và d ch v truy nh p internet s bao g m d ch v truy nh p internetăb ngă

h p có t căđ t i thông tin xu ng th păh nă256ăKbpsăvàăd ch v truy nh p internet

b ngă r ng có t că đ thông tin t i xu ng t 256 Kbps tr lên.ă i v i d ch v

internetăb ngăr ng FTTH có t căđ cao nh ngăb ngăthôngăqu c t ph iăđ t t căđ t i

thi u so v iăquyăđ nh là t 256Kbps tr lên khi cung c p d ch v cho khách hàng

Hi n t i, TP.HCM có 06 doanh nghi p vi n thông cung c p d ch v FTTH là: FPT, Viettel, VNPT, SPT, Netnam và SCTV Tuy nhiên, các doanh nghi pănàyăđ u mu n giaăt ngăth ph n c a mình thông qua vi c: xây d ngăchínhăsáchăgiáăc c d ch v

h p lý, nâng cao ch tăl ngă đ ng truy n,ă đ y m nh vi căch măsócăkháchăhàngă

tr căvàăsauăbánăhàng.ăDoăđó,ăđ t ngătr ng thì ph năvàănângăcaoădoanhăthuăđ i

v i d ch v FTTH m t cách b n v ng, SPT ph i có m t chi năl c c nh tranh hi u

qu đ thuăđ c k t qu nh ămongăđ i

2.2.1.2 Y u t kinh t

Trong nh ng n măqua,ătìnhăhìnhăkinhăt t iăTp.HCMăđưăd n ph c h i tr l i sau khi

b nhăh ng t cu c kh ng ho ng kinh t cu iăn m 2007 T ng s n ph m (GDP)

c aăn mă2008ăđ t 290,36 ngàn t đ ngăt ngă10,7%ăsoăn mă2007,ăvàălàăm căt ngă

th p nh t k t n mă2003ăđ n nay Tuyănhiênăn mă2012, v i nh ng d u hi u d n

ph c h i c a n n kinh t , t ng s n ph m (GDP) c aăn mă2012ăđưăđ t 498,74 ngàn t

đ ng,ăt ng 9.2% so v iăn mă2011ăvàă71,7%ăsoăv iăn mă2008.ăTrongăn mă2012,ăthuă

nh păbìnhăquânăđ uăng iăđ t 1.540 USD

Vi căgiaăt ngăthuănh p bình quân s nhăh ngăđ n vi c chi tiêu nhi uăh năchoăcu c

s ng c a h ,ăđ c bi t là các nhu c u v m t gi iătrí,ătrongăđóăcóănhuăc u v s d ng

d ch v internetăđ làmăph ngăti nătraoăđ i thông tin gi a các doanh nghi păc ngă

nh ănhuăc u c a các cá nhân, h giaăđình

2.2.1.3 Y u t v năhóaăxƣăh i

H n 10 n măv a qua, l nhăv c công ngh thông tin và truy n thông c a Vi t Nam đưăvàăđangăcóănh ngăb c phát tri n m nh m ,ăđóngăvaiătròăngàyăcàngăquanătr ng

trong n n kinh t qu c dân, góp ph năđ m b o an ninh, qu c phòng c aăđ tăn c,

tr thành m t ngành kinh t m iănh n,ăđ ng th i là h t ng k thu t,ăđ ng l c thúc

đ y phát tri n kinh t - xã h i Chính ph Vi tăNamăluônăđ c bi t quan tâm và dành

nhi uă uăđưiăđ thuăhútăđ uăt ,ăthúcăđ y phát tri năl nhăv c này

Th k 21 có th nói là th k c a s bùng n v khoa h c k thu t, công ngh thông tin Trong k nguyên công ngh thông tin, vi c s d ngăinternetăd ngănh ălàă

đi u không th thi u trong vi c h c t p c a sinh viên, h tr doanh nghi pătraoăđ i

thông tin m t cách nhanh chóng, c p nh t tin t căvàăc ngălàăcôngăc gi i trí hàng

ngày c a m iăcáănhânăvàăgiaăđình

Vi t Nam là m tătrongăcácăn c có dân s đông, đ ng th ba trong khu v că ôngă

nam Á và th m i ba trên th gi i Tínhăđ n cu iăn mă2012, dân s c n c là:

88,78 tri uăng i,ăt ng 1,06% so v iăn mă2011 Tuy nhiên s l ng thuê bao đ ngă

ký s d ng internet t i Vi t Nam ch đ t 4,2 tri u thuê bao.ăNh ăv y, s l ng thuê

bao internet ch chi m 4,73% dân s , và Vi t Nam hi n nay v n là th tr ng đangă

phát tri nătrongăl nhăv c vi n thông

Hi n nay, vi c tìm ki măthôngătinăđ h c t p, nghiên c u, gi iătríầđ c bi t là thói

quen giao ti p thông qua các trang m ng xã h iă(facebook,ătwitter,ăyahooầ) là m t

đi u không th thi u trong cu c s ng hi nă đ i,ă doă đó,ă vi c s d ng internet c a

ng i dùng cu i s ngàyăcàngăgiaăt ngăvàăphátătri năh năn a,ăvàăđâyăc ngălàăm t

trong nh ngăc ăh i c a các nhà cung c p d ch v internet nói chung và SPT nói

riêng đ cung c p d ch v ,ăgiaăt ngăth ph n và l i nhu n cho doanh nghi p mình

2.2.1.4 Y u t công ngh - k thu t

Trongăl nhăv c vi n thông, s phát tri n v công ngh làăđi u r t quan tr ng, các

nhà m ng vi n thông luôn ph i c p nh t các thông tin công ngh c aăcácăn c phát

tri n v vi n thông trên th gi i,ăđ c bi t là các thi t b khiăđ aăvàoăs d ng ph i

đ c h tr đ nâng c p và m r ng v sauăđ tránh vi c l i th i và không có kh

n ngăphátătri n các d ch v m i, d ch v giá tr giaăt ng.ăDoăđó,ăvi căđ uăt ăvàoă

công ngh c a m t doanh nghi p vi n thông luôn kèm theo m t kho năchiăphíăđ u

t ăl n và các nhà doanh nghi p luôn ph i cân nh c th t k tr căkhiăđ uăt ăvàoăm t

công ngh nàoăđóăđ có th cung c păđ c d ch v d dàng và phù h p v i công

ngh và h t ng m ng vi n thông c a doanh nghi păđó SPTătuyălàăđ năv theo sau

th tr ngănh ngăv n luôn c p nh t và nâng c p các h th ng và m ngăl i vi n thông,ăđ c bi t là công ngh truy nh păinternetăb ngăr ngăFTTHăđ có th cung c p

choăng i dùng s d ng d ch v m i v iăcácăgóiăc c linh ho t và có th tích h p

các d ch v giaăt ngăkèmătheoăđ nâng cao ch t l ng d ch v

2.2.2 M ôiătr ng ngành

2.2.2.1 Th tr ng d ch v FTTH

FTTH là công ngh k t n i vi n thông hi năđ i trên th gi i v iăđ ng truy n d n

hoàn toàn b ng cáp quang t nhà cung c p d ch v t i t năđ aăđi m c a khách hàng Tínhă uăvi t c a công ngh cho phép th c hi n t căđ truy n t i d li u internet

xu ng/lên (download/upload) ngang b ng v iănhau,ăđi u mà công ngh ADSLăch aă

th c hi năđ c

Nh măđápă ng t t nh t nhu c u truy n thông và vi n thông c a m iăđ iăt ng s

d ng, các nhà cung c p vi năthôngăđưăđemăđ n cho khách hàng gi i pháp truy c p

internet b ng cáp quang - FTTH v i nhi u ti năíchăv t tr iănh :ăt căđ truy nh p

internetăcao,ălênăđ n 10 Gigabit/giây, nhanh g p 200 l n so v i ADSL, ch tăl ng

tín hi u năđ nh, không b nhăh ng b i th i ti t, chi uădàiăcápầ

Ngoài ra, d ch v FTTH có th đápă ng hi u qu cho các ng d ng công ngh thông

tin hi năđ iănh :ăd ch v l uătr website (Hosting Server), m ng riêng o (VPN),

truy n d li u, tròăch iătr c tuy n (game online), truy năhìnhăt ngătácă(IPTV) h i

ngh truy n hình (video conferrence),ăầă

Tình hình th tr ng d ch v FTTH trên th gi i

Hi n nay có nhi u qu c gia trên th gi i tri n khai r ng rãi d ch v FTTH T l thuê bao FTTH trong t ng s h giaăđìnhă m c bình quân là 5% Hàn Qu c, Hong

Kong và Nh t B n là 3 qu căgiaăđ ngăđ u trong vi c tri n khai công ngh k t n i

internet t căđ cao thông qua cáp quang b ng công ngh FTTH trên th gi i

Nh ng con s này nói lên s c m nh c a n n công nghi p FTTH t iăcácăn c phát

tri n - n iăđưăcóătrênăm t tri u thuê bao Hi năt ngănàyăđangăđ căthúcăđ y b i

mong mu n s d ngăb ngăthôngăr ng ch tăl ngăcaoăc a hàng tri u khách hàng trên

th gi i

Theo th ng kê c a Ovum (công ty nghiên c u và phân tích th tr ng toàn c u t i

Anh), vào cu iăn mă2009ătrênătoàn th gi i g n 55 tri uăthuêăbaoăđ c k t n i v i