Phân tích tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán Việt Nam

BÙI TH THÙY TRANG... BỐI TH THỐY TRANG S GIÁ CH NG KHOÁN VI T NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng... Ch s giá bình quân Fisher ..... 28 1.5.2.3.Phân tích Variance Decomposition và

BÙI TH THÙY TRANG

BỐI TH THỐY TRANG

S GIÁ CH NG KHOÁN VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Tôi xin cam đoan lu n v n là k t qu nghiên c u c a riêng tôi, không sao chép c a ai N i dung lu n v n có tham kh o và s d ng các tài li u, thông tin đ c đ ng t i trên các tác ph m, t p chí và các trang web theo danh

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các kỦ hi u, ch vi t t t

Danh m c các b ng bi u

Danh m c các hình

M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V TÁC NG C A CÁC NHỂN T KINH T V MÔ N CH S GIÁ CH NG KHOÁN 4

1.1 T ng quan v th tr ng ch ng khoán 4

1.1.1 Khái ni m 4

1.1.2 Ch c n ng và vai trò c a TTCK 5

1.1.2.1 Ch c n ng c a TTCK 5 1.1.2.1 Ch c n ng c a TTCK 1.1.2.2 Vai trò c a th tr ng ch ng khoán 6

1.2 Ch s giá ch ng khoán 1.2.1 Khái ni m 8

1.2.2 ụ ngh a ch s giá ch ng khoán đ n th tr ng ch ng khoán… 8

1.2.3 Các ph ng pháp tính 8

1.2.3.1 Ph ng pháp s bình quân gi n đ n 9

1.2.3.2 Ch s giá bình quân gia quy n 9

1.2.3.3 Ch s giá bình quân Fisher 12

1.2.3.4 Ph ng pháp bình quân nhân gi n đ n 12

1.3 Các n hân t nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán 13

1.4 T ng quan các nghiên c u tr c đây v tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán 15

1.4.1 Cung ti n (M2) và ch s giá ch ng khoán 15

1.4.4 T giá h i đoái (EX) và ch s giá ch ng khoán 20

1.4.5 Lãi su t (IR) và ch s giá ch ng khoán 22

1.4.6 Giá d u (OIL) và ch s giá ch ng khoán 23

1.5 Mô hình và ph ng pháp nghiên c u tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán 25

1.5.1 Mô hình nghiên c u 25

1.5.2 Ph ng pháp phân tích 26

1.5.2.1 Ki m đ nh nghi m đ n v 26

1.5.2.2 Ki m đ nh mô hình VAR 28

1.5.2.3.Phân tích Variance Decomposition và Impulse Response Function 28

K t lu n ch ng 1 29

CH NG 2: PHÂN TÍCH TÁC NG C A CÁC NHỂN T KINH T V MÔ N CH S GIÁ CH NG KHOÁN VI T NAM 30

2.1 T ng quan th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 30

2.1.1.Gi i thi u t ng quan S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh 30

2.1.1.1 L ch s hình thành 30

2.1.1.2 Quy mô ho t đ ng 31

2.1.2 Gi i thi u t ng quan S giao d ch ch ng khoán Hà N i 31

2.1.2.1 L ch s hình thành 31

2.1.2.2 Quy mô ho t đ ng 33

2.2 Th c tr ng tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán Vi t Nam 33

2.2.1 Giai đo n t n m 2000 đ n n m 2005 33

2.2.2 Giai đo n t n m 2006 đ n n m 2007 34

ch ng khoán Vi t Nam 49

2.3.1 Ngu n d li u và ph ng pháp x lý d li u 49

2.3.1.1 Ngu n d li u 49

2.3.1.2 Ph ng pháp x lý d li u 51

2.3.2 K t qu nghiên c u 52

2.3.2.1.K t qu nghiên c u t i S giao d ch ch ng khoán TP.H Chí Minh 52

2.3.2.2.K t qu nghiên c u t i S giao d ch ch ng khoán Hà N i 63 2.4 ánh giá chung tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán Vi t Nam 74

K t lu n ch ng 2 78

CH NG 3: GI I PHÁP H N CH S TÁC NG B T TH NG C A CÁC NHỂN T KINH T V MÔ NH M PHÁT TRI N TTCK VI T NAM 79

3.1 nh h ng phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong th i gian t i 79

3.2 Gi i pháp h n ch s tác đ ng b t th ng c a các nhân t kinh t v mô nh m phát tri n TTCK Vi t Nam 80

3.2.1.Nhóm gi i pháp liên quan đ n chính sách kinh t v mô 80

3.2.2 Nhóm gi i pháp liên quan đ n chính sách ti n t và chính sách tài khóa 83

3.2.3 Nhóm gi i pháp liên quan đ n hi u qu thông tin 84

3.2.4 Nhóm gi i pháp liên quan đ n cung c u ch ng khoán 86

3.2.5 Nhóm gi i pháp liên quan đ n ch s giá ch ng khoán 88

K t lu n ch ng 3 89

PH L C

CPI : Ch s giá tiêu dùng theo tháng

B ng 1.1 : Tóm t t khung lý thuy t các nhân t v mô và TTCK

B ng 2.1 : M t s đi u ki n niêm y t c phi u t i HOSE VÀ HNX

B ng 2.2 : Các ch th tham gia và CK niêm y t trên TTCK Vi t Nam

B ng 2.3 : Quy mô giao d ch c a TTCK n m 2006, n m 2007

B ng 2.4 : Quy mô giao d ch c a TTCK n m 2008, n m 2009

B ng 2.5 : M t s ch tiêu kinh t v mô n m 2008, 2009 và n m 2010

B ng 2.6 : Quy mô giao d ch TTCK Vi t Nam n m 2011

B ng 2.7 : Th ng kê th tr ng ch ng khoán quý 1/2013

B ng 2.8 : Tóm t t các bi n trong mô hình nghiên c u

B ng 2.9 : Th ng kê mô t các bi n đ c s d ng trong mô hình (HOSE)

B ng 2.10 : K t qu ki m đ nh Unit root – ADF (HOSE)

B ng 2.11 : Th ng kê mô t các bi n đ c s d ng trong mô hình (HNX)

B ng 2.12 : K t qu ki m đ nh Unit root – ADF (HNX)

B ng 2.13 : T ng h p k t qu phân tích hàm ph n ng đ y và phân rã ph ng

sai

Hình 2.1 : Quy mô th tr ng ch ng khoán Vi t Nam n m 2006

Hình 2.23 : Ph n ng c a ch s HNX-Index tr c cú s c t giá h i đoái

(EX)

n c trong khu v c và m c trung bình th gi i

M U

1 t v n đ nghiên c u:

t t c các qu c gia, khi s n xu t hàng hóa phát tri n đ n giai đo n cao đòi h i s ra đ i c a TTCK nh m t kênh huy đ ng v n trung và dài h n cho n n kinh t , Vi t Nam c ng không ph i ngo i l Tr i qua h n 13 n m

ho t đ ng, cùng v i s phát tri n c a n n kinh t th tr ng, TTCK Vi t Nam

đã có nh ng đóng góp nh t đ nh cho n n kinh t nh t o kênh huy đ ng ngu n v n kh ng l tài tr cho n n kinh t , nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a các DN tham gia niêm y t trên th tr ng, giúp Nhà n c th c hi n

ch c n ng đi u ti t kinh t v mô… Tuy nhiên, th tr ng v n ti m n nh ng

ch ng khoán t đó đ a ra nh ng nh n đ nh và đ xu t các ý ki n m i, h u ích cho vi c xây d ng, hoàn thi n các chính sách đi u hành và qu n lý kinh t v

c n thi t trong b i c nh n n kinh t đang g p nhi u khó kh n và th thách

nh hi n nay T nh ng suy ngh trên, tác gi xin ch n đ tài: “Phân tích tác

đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán Vi t Nam” làm đ tài nghiên c u cho lu n v n t t nghi p cao h c c a mình

2 M c tiêu nghiên c u:

Lu n v n t p trung gi i quy t nh ng v n đ sau:

- Xác đ nh các nhân t kinh t v mô và m c đ tác đ ng c a các nhân

t đ n ch s VN-Index t i S giao d ch ch ng khoán TP.HCM và ch s

chính sách góp ph n phát tri n TTCK Vi t Nam

3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Nam m i hình thành cho đ n tháng 04/2013, c th nh sau: đ i v i ch s

4 Ph ng pháp nghiên c u:

D a trên khung lý thuy t c a các bài nghiên c u th c nghi m trên th

gi i v tác đ ng các nhân t kinh t v mô đ n TTCK c ng nh đ phù h p

v i đ c thù v thông tin và kinh t t i Vi t Nam, 6 nhân t sau đây đ c ch n

đ xem xét m i t ng quan v i TTCK Vi t Nam g m: ch s giá tiêu dùng (đ i di n cho l m phát), ch s s n xu t công nghi p (đ i di n cho ho t đ ng kinh t th c), t giá h i đoái, cung ti n, lãi su t và giá d u

D li u th hi n tình hình TTCK Vi t Nam là ch s VN-Index và ch

s HNX-Index theo tháng, trong đó hai ch s này đ c tính là trung bình c a

ch s đóng c a cu i m i ngày giao d ch trong tháng, đ ph n ánh xác th c và

gi m s sai l ch so v i vi c l y ch s đ u tháng ho c cu i tháng

D li u đ c thu th p theo tháng t các ngu n sau: Qu Ti n t Qu c

t (IMF), Ngân hàng nhà n c VN (SBV), T ng c c Th ng kê VN (GSO),

C quan thông tin n ng l ng M (EIA), S giao d ch ch ng khoán TP.HCM (HOSE) và S giao d ch ch ng khoán Hà N i (HNX)

Lu n v n áp d ng các ki m đ nh sau: ki m đ nh nghi m đ n v đ tránh

hi n t ng h i quy gi , ki m đ nh mô hình VAR xác đ nh h s t ng quan trong m i quan h đa chi u gi a các nhân t kinh t v mô và ch s giá ch ng

đ nh h ng gi a ch s giá ch ng khoán và các bi n kinh t v mô

5 ụ ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài nghiên c u:

nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán Vi t Nam

ch s giá ch ng khoán và m c đ nh h ng đ t đó đ a ra các ki n ngh và

gi i pháp phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

6 K t c u đ tài:

Ch ng 1: T ng quan v các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá

ch ng khoán

Ch ng 2: Phân tích tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán Vi t Nam

Ch ng 3: Gi i pháp h n ch s tác đ ng b t th ng c a các nhân t kinh t v mô nh m phát tri n TTCK Vi t Nam

c p khi ng i mua mua đ c ch ng khoán n l n đ u t nh ng ng i phát hành, và th tr ng th c p khi có s mua đi bán l i các ch ng khoán n đã

đ c phát hành th tr ng s c p Nh v y, xét v m t hình th c, TTCK ch

là n i di n ra các ho t đ ng trao đ i, mua bán, chuy n nh ng các lo i ch ng

trung các ngu n ti t ki m đ phân ph i l i cho nh ng ai mu n s d ng các ngu n ti t ki m đó theo giá mà ng i s d ng s n sàng tr và theo phán đoán

c a th tr ng v kh n ng sinh l i t các d án c a ng i s d ng Chuy n

t t b n s h u sang t b n kinh doanh

tham gia vào th tr ng m t cách tr c ti p Ng c v i cách tài tr gián ti p

đ c th c hi n thông qua các trung gian tài chính, nh ng ng i có v n khi có

đ đi u ki n môi tr ng tài chính, pháp lý,…s tr c ti p đ u t vào s n xu t,

TTCK, m t th tr ng d n v n tr c ti p t ng i có v n sang ng i c n v n theo nguyên t c đ u t , các ch th đ u t đã th c s g n quy n s d ng và quy n s h u v v n, nâng cao ti m n ng qu n lý v n

Nh v y, TTCK th c ch t là n i di n ra quá trình v n đ ng c a t b n

ti n t , ph n ánh các quan h trao đ i, mua bán quy n s h u t li u s n xu t

và v n b ng ti n, t c là mua bán quy n s h u v n Nó là kênh d n v n tr c

ti p, chuy n ti n ti t ki m c a nh ng ch th th ng d v n đ n nh ng n i thi u h t v n Qua đó, TTCK góp ph n cân đ i gi a ti t ki m và đ u t , đóng

đ u t

1.1.2 Ch c n ng và vai trò c a th tr ng ch ng khoán:

Là m t đ nh ch tài chính quan tr ng trong n n kinh t th tr ng,

v n đ u t và đi u ti t các ngu n v n trong n n kinh t

d ch đ c th c hi n trên TTCK s c p, các ngu n v n t m th i nhàn r i trong dân c , trong các t ch c chính tr , các t ch c xã h i… đ c huy đ ng và t p trung đ t o v n cho t ch c phát hành

th c p nói riêng là n i t o tính thanh kho n cho các lo i ch ng khoán Thông qua th tr ng này N T có th thu h i v n ho c chuy n v n đ u t m t cách

d dàng thông qua ho t đ ng mua và bán các lo i ch ng khoán M t khác, trong n n kinh t th tr ng, bên c nh nh ng DN thành đ t, không ít DN có

hi u qu kinh doanh th p kém, th m chí có nguy c phá s n Nh ng DN này

có th ph i ch p nh n gi i pháp thu h p ph m vi kinh doanh m t l nh v c nào đó b ng cách rút b t v n đ u t kh i các ho t đ ng s n xu t kinh doanh

c a DN đ đ u t vào m t l nh v c khác thông qua vi c mua các ch ng khoán đang đ c giao d ch trên TTCK i u đó cùng đ ng ngh a v i vi c v n đ u

t t phát đi u ti t t các ngành, các l nh v c có hi u qu s d ng th p sang các ngành, các l nh v c có hi u qu s d ng cao h n

1.1.2.2 Vai trò c a th tr ng ch ng khoán:

b sung ngu n v n trung và dài h n cho n n kinh t Tuy nhiên, n u không có

đ y đ các đi u ki n c n thi t đ đ m b o cho s t n t i và phát tri n thì

tr ng m t cách h u hi u TTCK có vai trò ch y u sau:

ngoài…t o thành m t ngu n v n kh ng l tài tr cho n n kinh t , mà các kênh tài chính khác không làm đ c

- TTCK góp ph n kích thích c nh tranh, nâng cao hi u qu s n xu t

tr ng ph i công b công khai, minh b ch tình hình tài chính, k t qu kinh

đ nh, đánh giá đ c công ty Bên c nh đó, vi c mua bán c phi u c a công ty

nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a DN

- TTCK góp ph n đa d ng hóa các hình th c đ u t và huy đ ng v n

trong n n kinh t : V i m t h th ng các lo i ch ng khoán khác nhau c a

l a ch n, ho c thông qua nh ng nhà tài chính chuyên môn l a ch n nh ng

ng th i, nh s phát tri n c a TTCK, các ch th thi u v n có thêm

đ c v n tr c ti p t ng i cung v n, nên có th gi m đ c chi phí huy đ ng

đi u ki n th c t c a t ch c phát hành,…

sách tác đ ng vào TTCK nh m đ nh h ng đ u t , đ m b o s phát tri n cân

đ i c a n n kinh t ,…

t duy trong đ u t kinh doanh, đ i m i c ch qu n lý theo xu h ng qu n lý

thông tin không chính xác, đ u t theo trào l u đám đông c a các N T trong

n c Ho t đ ng mua bán ch ng khoán c a các N T n c ngoài làm t ng tính sôi đ ng c a th tr ng, qua đó góp ph n quan tr ng vào s phát tri n

1.2.2 ụ ngh a ch s giá ch ng khoán đ n th tr ng ch ng khoán:

Ch s giá ph n ánh xu h ng v n đ ng chung c a toàn b th tr ng nên nó là m t thông tin không th thi u trong b t c m t thông báo nào v

ho t đ ng giao d ch trên TTCK

Ch s giá ch ng khoán r t quan tr ng đ i v i nh ng ng i tham gia TTCK đ c bi t là trong th tr ng c phi u Ch s gia t ng cho th y toàn b

ho c ph n l n các c phi u t ng giá, ng c l i ch s giá gi m ch ng t các

c phi u đang gi m giá Di n bi n ch s giá ch ng khoán có m i quan h

t ng đ i ch t ch v i tình hình kinh t và các chính sách v mô Trong nh ng

th i kì kinh t t ng tr ng thu n l i, ch s giá th ng t ng và ng c l i

Ch s giá ch ng khoán c ng có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i vi c đ a

tr ng, trên c s đó đ a ra nh ng quy t đ nh đ u t mang tính chi n l c và dài h n ch không ch nh m m c đích ki m l i t nh ng bi n đ ng giá t m

th i

1.2.3 Các ph ng pháp tính:

Hi n nay các n c trên th gi i th ng dùng 4 ph ng pháp đ tính ch

s giá ch ng khoán, đó là:

1.2.3.1 Ph ng pháp s bình quân gi n đ n:

Ph ng pháp tính giá bình quân gi n đ n c ng th ng đ c áp d ng Công th c đ n gi n là l y t ng th giá c a ch ng khoán chia cho s ch ng

khoán tham gia tính toán:

n: s l ng ch ng khoán đ a vào tính toán

d ng ph ng pháp này Ph ng pháp này s t t khi m c giá c a các c phi u tham gia niêm y t khá đ ng đ u, hay đ l ch chu n ( ) c a nó th p

1.2.3.2 Ch s giá bình quân gia quy n:

Là ch s giá bình quân đ c tính có s tham gia c a kh i l ng, có ngh a là bi n đ i giá c a nh ng nhân t có t tr ng kh i l ng trong t ng th

I =

Trong đó:

I: ch s giá bình quân gia quy n

pt : giá th i k báo cáo

q: kh i l ng (quy n s ) có th theo th i k g c ho c th i k báo cáo,

c ng có th là c c u c a kh i l ng

u đi m: có đ c p đ n quy n s trong quá trình tính toán Ph ng pháp tính ph c t p h n ph ng pháp bình quân gi n đ n

Nh c đi m: do ch n r đ i di n theo nhi u tiêu th c và m i tiêu th c

c ng có u nh c đi m riêng, nên trong nhi u tr ng h p ch s này không

Ch s giá bình quân Laspeyres là ch s giá bình quân gia quy n giá

tr , l y quy n s là s c phi u niêm y t th i kì g c Nh v y, k t qu s ph thu c vào c c u quy n s th i k g c:

u đi m: không ph i theo dõi liên t c s bi n đ ng c a quy n s , vì quy n s g c đã có s n ngay l n tính đ u tiên

Nh c đi m: không c p nh t đ c s thay đ i c a kh i l ng trong quá trình giao d ch, mua bán

Có ít n c áp d ng ph ng pháp này, đó là ch s FAZ, DAX c a c

1.2.3.3 Ch s giá bình quân Fisher

Ch s giá bình quân Fisher là ch s giá bình quân nhân gi a ch s giá Paasche và ch s giá Laspayres:

IF =

L

xI P ITrong đó:

P

1

Chúng ta ch nên dùng lo i ch s này khi đ l ch chu n ( ) khá cao,

cao

Các ch s : Value line (M ), FT 30 (Anh) áp d ng ph ng pháp bình

Tuy nhiên v m t lý lu n, chúng ta có th tính toán theo ph ng pháp bình quân c ng ho c bình quân nhân gia quy n v i quy n s là s ch ng khoán niêm y t

Quy n s th ng đ c dùng trong tính toán là s ch ng khoán niêm

y t Riêng ài Loan h dùng s ch ng khoán trong l u thông làm quy n s ,

b i vì t l đ u t c a công chúng n c này r t cao (80 - 90%)

1.3 Các nhân t nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán:

- S ti n tri n c a n n kinh t qu c dân: Thông th ng, ch s giá

ch ng khoán có xu h ng t ng khi n n kinh t phát tri n (và có xu h ng

gi m khi n n kinh t y u đi) B i khi đó, kh n ng v kinh doanh có tri n

v ng t t đ p, ngu n l c tài chính t ng lên đ ng th i tr c tri n v ng v l i

t c t ng lai, ng i dân h n ch tiêu dùng hi n t i đ có tích l y cho đ u t

và nh v y, khi l m phát cao ng i dân v n có tích l y nh ng s cân nh c v

h ng đ u t : mua c phi u, trái phi u hay g i ngân hàng

n n kinh t s không b n v ng, lãi su t s t ng lên, kh n ng thu l i nhu n

c a DN b h th p khi n ch s giá ch ng khoán b gi m L m phát càng th p thì càng có nhi u kh n ng ch s giá ch ng khoán t ng giá và ng c l i

Bi u hi n c a l m phát là giá c m i hàng hóa t ng liên t c và kéo dài

i v i s t ng giá c a m t m t hàng c th , nó s nh h ng đ n giá c phi u có liên quan m t hàng đó Ví nh giá d u t ng thì giá x ng t ng, d n

đ n chi phí chuyên ch c ng t ng lên i u này đ n l t nó l i làm t ng giá

m i th đ c chuyên ch Và nh ng c phi u thu c ngành v n chuy n có s

d ng x ng d u ho c nh ng c phi u c a DN l thu c vào x ng d u s bi n

đ ng (th ng s gi m xu ng)

đ i v i DN Chi phí này đ c chuy n cho các c đông vì nó s h th p l i nhu n mà DN dùng đ thanh toán c t c Cùng lúc đó, c t c hi n có t c phi u th ng s t ra không m y c nh tranh đ i v i N T tìm l i t c, s làm

h chuy n h ng sang tìm ngu n thu nh p t t h n b t kì n i nào có lãi su t cao H n n a, lãi su t t ng còn gây t n h i cho tri n v ng phát tri n c a DN

vì nó khuy n khích doanh nghi p gi l i ti n nhàn r i, h n là li u l nh dùng

s ti n đó m r ng s n xu t kinh doanh Chính vì v y, lãi su t t ng s d n đ n

ch s giá ch ng khoán gi m và ng c l i

Tuy nhiên, s dao đ ng c a lãi su t không ph i luôn đ c ti p theo b i

s ph n ng t ng đ ng và trái ng c c a ch s giá ch ng khoán Ch khi nào lãi su t ph n ánh xu h ng ch đ o trong l m phát, nó m i tr thành

th c đo hi u qu s dao đ ng c a TTCK Lãi su t có xu h ng gi m khi l m phát gi m và l m phát gi m khi n ch s giá ch ng khoán t ng cao h n

Ng c l i, l m phát t ng cùng v i lãi su t, ch s giá ch ng khoán s gi m

Nh ng n u l m phát không ph i là m t v n đ nghiêm tr ng và lãi su t t ng,

đ u t vào TTCK th ng mang l i nhi u lãi B i vì trong tr ng h p này lãi

su t t ng là do n n kinh t t ng tr ng

cho đ u vào trong s n ph m c a h S gia t ng chi phí trong s n ph m do

đ ng ti n trong n c đ c đ nh giá th p có th làm cho doanh thu c a các DN

nh p kh u b s t gi m, đi u này làm cho giá ch ng khoán c a các DN nh p

kh u s gi m và ng c l i trong tr ng h p đ ng ti n trong n c đ c đ nh giá th p thì các DN xu t kh u s t ng giá ch ng khoán

vi c t ng giá d u s có nh ng nh h ng nh t đ nh t i vi c t ng chi phí c a các DN và n n kinh t , qua đó làm gi m l i nhu n c a các DN Tuy nhiên,

đi u này ng c l i v i các DN xu t kh u d u, vi c t ng giá d u s mang l i nhi u l i nhu n cho các DN xu t kh u d u t đó làm t ng giá ch ng khoán t i

các DN này

- Cung ti n: khi có m t s gia t ng trong cung ti n s làm gia t ng thanh kho n và tín d ng cho nhà đ u t c phi u d n đ n ch s giá ch ng khoán s cao h n

Ngoài ra, các hành đ ng l ng đo n, tung tin đ n nh m, các bi n pháp

k thu t c a nhà đi u hành th tr ng, ý ki n c a các nhà phân tích, chính sách thu , tâm lý nhà đ u t , y u t n i t i c a DN niêm y t, bi n đ ng v chính tr , xã h i, quân s … c ng có th khi n ch s giá ch ng khoán bi n

đ ng

1.4 T ng quan các nghiên c u tr c đây v tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán:

1.4.1 Cung ti n (M2) và ch s giá ch ng khoán:

Các nhà kinh t ngày càng quan tâm đ n m i quan h gi a ch s giá

ch ng khoán và cung ti n Các nhà nghiên c u nh Maysami và Koh (2000), Mukherjee và Naka (1995) và Rahman et al (2009) ch ra m i quan h gi a cung ti n và t su t sinh l i ch ng khoán Theo Bagus (2009), ti n là tài s n

có tính thanh kho n cao nh t đ c s d ng làm trung gian trao đ i và thanh toán các kho n n Do đó, cung ti n có th nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán theo nhi u ph ng th c khác nhau

Sohail và Hussain (2011) nghiên c u m i quan h cung ti n và ch s giá ch ng khoán t i Pakistan trong ng n h n và dài h n b ng ki m đ nh mô

Tác gi s d ng d li u theo tháng trong giai đo n t tháng 11/1991 đ n tháng 06/2008 và th y r ng cung ti n có tác đ ng ng c chi u v i ch s giá

ch ng khoán t i Pakistan n u xét trong dài h n Nguyên nhân do cung ti n

t ng gây ra l m phát, bu c chính ph ph i t ng lãi su t chi t kh u đ ki m ch

l m phát d n đ n dòng ti n đ u t gi m và giá ch ng khoán gi m

M t khác, các nghiên c u c a Maysami et al (2004) và Eita (2011) tìm

th y có m i quan h thu n chi u gi a cung ti n và ch s giá ch ng khoán

ti n và ch s giá ch ng khoán (STI) c a TTCK Singapore Tác gi s d ng

mô hình VECM c a Johansen K t qu ch ra r ng cung ti n có tác đ ng thu n chi u đ n ch s giá ch ng khoán, b i vì cung ti n t ng n n kinh t t ng

tr ng d n đ n DN ho t đ ng s n xu t kinh doanh có hi u qu và làm cho giá

ch ng khoán t ng C ng cùng quan đi m này, Eita (2011) nghiên c u t i

li u đ c thu th p theo quý trong giai đo n t quý 1/1998 đ n quý 4/2009 và

s d ng cung ti n M2 làm bi n đ i di n cho cung ti n K t qu cho ra t ng

t nh Maysami et al (2004)

1.4.2 Ch s s n xu t công nghi p (IPI) và ch s giá ch ng khoán:

trong vi c gi i thích bi n đ ng ch s giá ch ng khoán T ng s n ph m qu c

n i (GDP) hay ch s s n xu t công nghi p (IPI) th ng đ c s d ng đ đo

l ng m c đ ho t đ ng kinh t th c Tuy nhiên, d li u v GDP th ng

đ c công b theo quý thay vì theo tháng nên các nhà nghiên c u nh Fama

(1981), Abdullah và Hayworth (1993), Ibraham và Yusoff (2001), Nishat và Shaheen (2004), Ratanapakorn và Sharma (2007), Liu và Sinclair (2008),

d ng ch s s n xu t công nghi p (IPI) thay th GDP đ đo l ng ho t đ ng kinh t th c và nh n th y r ng ch s s n xu t công nghi p (IPI) có m i t ng

gi a ch s giá ch ng khoán Kerachi Pakistan và m t nhóm các bi n kinh t

v mô Tác gi s d ng d li u theo tháng trong giai đo n t n m 1973 đ n

n m 2004 đ ti n hành nghiên c u c a mình thông qua mô hình hi u ch nh sai

s vector (VECM) K t qu là ch s s n xu t công nghi p (IPI) là y u t tác

đ ng tích c c nh t đ n ch s giá ch ng khoán Ratanapakorn và Sharma (2007) nghiên c u m i quan h ng n h n và dài h n gi a sáu bi n kinh t v

mô và ch s giá ch ng khoán c a M (S&P 500) b ng cách s d ng d li u

th y m i bi n kinh t v mô tác đ ng đ n ch s giá ch ng khoán trong dài

h n nh ng l i không có tác đ ng trong ng n h n qua ki m đ nh nhân qu

th ng kê gi a ch s s n xu t công nghi p (IPI) và S&P 500 c a M

Humpe và Macmillan (2009) phân tích m i quan h gi a các bi n kinh

t v mô và s bi n đ ng c a TTCK M và Nh t xét trong dài h n Nghiên

c u s d ng d li u theo tháng kéo dài đ n 40 n m Tác gi c ng nh n th y

ch s s n xu t công nghi p (IPI) có m i t ng quan d ng v i ch s giá

ch ng khoán c TTCK M và Nh t Rahman et al (2009) nghiên c u m i

t ng quan gi a các bi n kinh t v mô và ch s giá ch ng khoán c a Malaysia b ng cách s d ng mô hình VAR, trong đó d li u đ c thu th p

r ng ch s s n xu t công nghi p (IPI) có tác đ ng đ n ch s giá ch ng khoán

c a Malaysia trong dài h n b ng mô hình vetor hi u ch nh sai s (VECM)

Sohail và Zakir (2010) ki m đ nh các y u t kinh t v mô nh h ng

đ n ch s giá ch ng khoán c a Pakistan xét trong ng n h n và dài h n b ng

ki m đ nh hi u ch nh sai s vector (VECM) và ki m đ nh đ ng liên k t Johansen Nghiên c u s d ng d li u theo tháng trong giai đo n t tháng 11/1991 đ n tháng 06/2008 và phát hi n ra r ng ch s s n xu t công nghi p (IPI) có t ng quan d ng v i ch s giá ch ng khoán c a Pakistan trong dài

h n Nghiên c u c a Ali (2011) v các y u t nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán c a S giao d ch ch ng khoán Dhaka (DSE) t các bi n kinh t vi mô

và v mô d a trên mô hình h i quy đa bi n s d ng ph ng pháp c l ng

công nghi p (IPI) có t ng quan d ng v i ch s giá ch ng khoán

Nhi u nhà nghiên c u phát hi n ra ch s s n xu t công nghi p (IPI) có

s t ng quan d ng v i ch s giá ch ng khoán do ch s s n xu t công nghi p (IPI) t ng d n đ n l i nhu n các công ty t ng Vi c các công ty t ng

l i nhu n s làm t ng c t c chia cho các N T K t qu là, c t c t ng làm giá ch ng khoán t ng và ng c l i

1.4.3 Ch s giá tiêu dùng (CPI) và ch s giá ch ng khoán:

Ch s giá tiêu dùng (CPI) là ch s tính theo ph n tr m đ ph n ánh

m c thay đ i t ng đ i c a giá tiêu dùng theo th i gian S d là thay đ i

t ng đ i vì ch s này ch d a vào m t gi hàng hóa đ i di n cho toàn b hàng tiêu dùng ây là ch tiêu đ c s d ng ph bi n nh t đ đo l ng m c giá c và s thay đ i c a m c giá chính là l m phát M i t ng quan gi a t

l l m phát và ch s giá ch ng khoán đ c nhi u nhà nghiên c u quan tâm, tìm hi u t i các TTCK m i n i và các TTCK phát tri n K t qu nghiên c u

có nhi u s khác bi t, c th nh sau:

Qua nghiên c u ch s giá ch ng khoán c a S giao d ch ch ng khoán

ý ngh a th ng kê v i ch s giá ch ng khoán xét trong ng n h n và dài h n

Nh ng trong nghiên c u c a Islam, Watanapalachaikul và Billington (2003) nghiên c u trên TTCK Thái Lan và Maysami và Koh (2000) nghiên c u trên

qu trên c ng phù h p v i nghiên c u c a Mukherjee và Naka (1995) áp d ng

t ng quan gi a ch s giá ch ng khoán và t l l m phát trên TTCK Na Uy

H n th n a, các nhà nghiên c u Fama và Schwert (1977), Geske và

Roll (1983), Gultekin (1983), Nishat và Shaheen (2004) và Sari và Soytas

(2005) th y r ng t l l m phát tác đ ng ng c chi u v i ch s giá ch ng

khoán Nghiên c u c a Humpe và Macmillan (2009) trên TTCK M và Nh t

c ng cho ra k t qu t ng t Các nhà nghiên c u gi i thích r ng ch s giá

ch ng khoán s gi m khi l m phát t ng Khi l m phát x y ra s làm gi m t

su t sinh l i th c c a ch ng khoán thu hút các N T đ u t vào ch ng

b ng cách t ng c t c ho c t ng thu nh p Tuy nhiên, do c t c đ c chia theo giá c đ nh nên giá ch ng khoán ph i đ c đi u ch nh gi m đ làm t ng thu nh p cho nhà đ u t

các n c m i n i Nguyên nhân do t i các n c m i n i nh các n c Châu

M Latinh có chính sách tài khóa và chính sách ti n t kém hi u qu d n đ n

l m phát cao K t qu là, nhà đ u t d đoán t l l m phát cao và đi u đó làm gi m giá ch ng khoán Ng c l i, t i các n c phát tri n th c hi n chính sách ti n t n đ nh làm t l l m phát th p h n t i các n c m i n i, các nhà

đ u t d đoán t l l m phát th p d n đ n làm t ng giá ch ng khoán

Kaul (1990) s d ng d li u trong giai đo n h u chi n t i M , Canada,

c và Anh nh m ch ng minh r ng m i quan h ng c chi u gi a l m phát

và ch s giá ch ng khoán d a vào vi c ch n l a chính sách ti n t c a chính

ph Kaul nh n th y r ng s t n t i m i t ng quan âm gi a giá ch ng khoán

và t l l m phát n u không thay đ i chính sách Marshall (1992) ch ra r ng

s bi n đ ng ho t đ ng kinh t th c và chính sách ti n t gây ra l m phát s tác đ ng đ n giá ch ng khoán theo m i t ng quan ng c chi u

Tuy nhiên, Kandir (2008) nghiên c u trên TTCK Th Nh K và

gi ng nhau r ng t l l m phát có tác đ ng thu n chi u đ n ch s giá ch ng khoán trong dài h n H n th n a, Mashayekh, Moradkhani và Jafari (2011)

c ng th y k t qu t ng t nh trên khi h s d ng mô hình t h i quy vector (VAR) và ki m đ nh đ ng liên k t Johansen đ ki m đ nh m i t ng quan

gi a t l l m phát và ch s giá ch ng khoán trên TTCK Tehran Giá ch ng

chính ph s th c hi n chính sách ki m ch l m phát b ng cách gi m lãi su t

đ ki m soát t l l m phát i u đó d n đ n chi phí huy đ ng v n c a công

ty gi m xu ng góp ph n m r ng kinh doanh Thu nh p công ty có khuynh

h ng t ng, do đó công ty s tr c t c nhi u h n theo k v ng c a các N T Công ty t ng giá ch ng khoán theo s gia t ng t l l m phát Firth (1979) cho r ng t l l m phát có m i t ng quan d ng v i giá ch ng khoán do s gia t ng nhu c u mua ch ng khoán c a các N T N T thích đ u t vào c phi u và trái phi u h n là g i ti t ki m ngân hàng do lãi su t gi m b gây ra

b i l m phát Khi c u v ch ng khoán t ng thì giá ch ng khoán s t ng và

ng c l i

1.4.4 T giá h i đoái (EX) và ch s giá ch ng khoán:

Ki n th c v nh ng y u t nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán và t giá h i đoái đã thu hút nhi u s quan tâm c a nhi u nhà kinh t h c, các nhà

c u hóa hi n nay, có r t ít các rào c n dòng v n, do đó t o nhi u c h i đ u t cho các t p đoàn đa qu c gia DN nào ho t đ ng c ng có kh n ng ph i ch u

ba r i ro: đ nh y c m kinh t , nh y c m chuy n đ i và nh y c m giao d ch

đ i v i r i ro t giá i u này t o ra m t nhu c u tìm hi u m i quan h gi a

t giá và ch s giá ch ng khoán đ phòng ng a cho r i ro danh m c

Nhi u nghiên c u đ c th c hi n và đ a ra k t qu trái ng c nhau, c

th nh sau:

Nghiên c u c a Fama (1981) và Menike (2006) trên TTCK m i n i Sri Lanka nh n đ nh r ng t giá h i đoái có quan h ng c chi u v i ch s giá

ch ng khoán do lãi su t trong n c t ng thu hút dòng v n t n c ngoài đ u

t vào trong n c làm t giá h i đoái t ng Aydemir và Dermirhan (2009) đã

ki m đ nh m i quan h nhân qu gi a t giá h i đoái và ch s giá ch ng khoán c a Th Nh K Tác gi s d ng d li u hàng ngày trong giai đo n t

n m 2001 đ n n m 2008 đ ti n hành nghiên c u và ch ng minh r ng t giá

h i đoái và ch s giá ch ng khoán có m i quan h ng c chi u i u này là

trong th tr ng qu c t khi t giá h i đoái trong n c t ng d n đ n c u hàng hóa nh p kh u t ng Doanh thu và l i nhu n c a các công ty xu t kh u gi m đáng k K t qu là, giá ch ng khoán c a các công ty xu t kh u gi m Trong hoàn c nh này, các công ty nh p kh u s c nh tranh t t h n trong th tr ng

n i đ a Do đó, giá ch ng khoán c a các công ty nh p kh u s t ng ngh a là t giá h i đoái tác đ ng thu n chi u đ n giá ch ng khoán c a các công ty nh p

kh u và tác đ ng ng c chi u đ n giá ch ng khoán c a các công ty xu t

kh u

Tuy nhiên, có m t vài nghiên c u tìm th y t giá h i đoái và chí s giá

ch ng khoán có quan h thu n chi u v i nhau Nghiên c u c a Maysami et al

v ng lên giá s thu hút các nhà đ u t n c ngoài Do đó, c u đô la Singapore

s t ng làm cho giá ch ng khoán t ng Nghiên c u c a Mukherjee và Naka (1995), Sohail và Zalir (2010) c ng ch ra k t qu t ng t Bên c nh đó, Ho (2011) ti n hành nghiên c u t i các TTCK m i n i, c th là các n c ông Nam Á th y r ng t giá h i đoái và ch s giá ch ng khoán có t ng quan

d ng Maylaysia và Singapore Khi đ ng n i t lên giá so v i đ ng ngo i t

s t o ni m tin cho các N T đ u t vào ch ng khoán d n đ n giá ch ng khoán t ng

1.4.5 Lƣi su t (IR) và ch s giá ch ng khoán:

Theo Murherjee và Naka (1995), ch s giá ch ng khoán có quan h

v i các bi n kinh t v mô trong dài h n Lãi su t là m t trong các bi n kinh t

v mô nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán Có nhi u nghiên c u t i các

n c khác nhau nh Maysami và Koh (2000) t i Singapore, Adjasi và Biekpe

Châu Phi và Trung ông

Eita (2011) s d ng ph ng pháp c l ng VECM ch ra lãi su t chi t

kh u (đ i di n cho bi n lãi su t) tác đ ng ng c chi u v i ch s giá ch ng

ng th c hi n chính sách ti n t m r ng thông qua vi c gi m lãi su t, tính thanh kho n c a th tr ng s t ng làm thu hút các N T vào TTCK và giá

ch ng khoán s t ng và ng c l i trong tr ng h p ngân hàng trung ng

th c hi n chính sách th t ch t ti n t

Menike (2006) ki m đ nh lãi su t và ch s giá ch ng khoán trên TTCK Sri Lanka Tác gi s d ng d li u hàng tháng trong giai đo n t tháng 09/1991 đ n tháng 12/2001 và s d ng lãi su t tín phi u kho b c đ i di n cho

bi n lãi su t Mô hình h i quy đa bi n ch ra có m i quan h ng c chi u gi a lãi su t tín phi u kho b c và ch s giá ch ng khoán c a S giao d ch ch ng

tín phi u kho b c t ng, N T s chuy n t mua c phi u sang mua trái phi u,

d n đ n giá ch ng khoán gi m T ng t Sohail và Hussain (2011) nghiên

c u m i quan h gi a lãi su t và ch s giá ch ng khoán Pakistan b ng cách

s d ng ki m đ nh đ ng liên k t Johansen và mô hình VECM Nghiên c u

c ng s d ng lãi su t tín phi u kho b c k h n 3 tháng làm đ i di n và thu

th p d li u theo tháng trong giai đo n t tháng 11/1991 đ n tháng 06/2008

K t qu là lãi su t tín phi u kho b c k h n 3 tháng có tác đ ng ng c chi u

v i ch s giá ch ng khoán trong dài h n Pakistan

Mashayekh et al (2011) nghiên c u trên TTCK Iran Lãi su t ti n g i ngân hàng đ c s d ng làm bi n đ i di n cho lãi su t và ch s giá ch ng khoán đ c l y t S giao d ch ch ng khoán Tehran Tác gi s d ng d li u

ki m đ nh mô hình VAR và ki m đ nh đ ng liên k t Johansen K t qu có ý ngh a th ng kê và có m i t ng quan âm gi a lãi su t ti n g i ngân hàng và

ch s giá ch ng khoán Mashayekh et al (2011) gi i thích r ng th tr ng

ti n t và th tr ng ch ng khoán c nh tranh nhau Khi lãi su t gi m s làm

gi m chi phí c h i c a vi c gi ti n Các ch ng khoán nh trái phi u không còn thu hút nhà đ u t do t su t sinh l i gi m, nhà đ u t chuy n qua đ u t vào c phi u và d n đ n t ng ch s giá ch ng khoán

1.4.6 Giá d u (OIL) và ch s giá ch ng khoán:

Giá d u là m t y u t đ u vào trong quá trình s n xu t M t s thay đ i giá d u s làm thay đ i chi phí s n xu t t o áp l c lên thu nh p và l i nhu n

c a công ty t đó nh h ng đ n giá ch ng khoán Do tính ch t quan tr ng

c a nó đ i v i n n kinh t , nhi u nhà nghiên c u trên th gi i đã đ a ra

nh ng k t qu khác nhau v m i quan h gi a giá d u và ch s giá ch ng khoán, c th nh sau:

Gjerde và Saettem (1999), Tunah (2010) đã ch ra có m i quan h

ng c chi u gi a giá d u và ch s giá ch ng khoán trên TTCK Nauy và Th

Nh K Tác gi cho r ng khi giá d u t ng các N T d đoán n n kinh t s r i vào tình tr ng b t n và t đó nh h ng tâm lý N T c ng nh nh ng lo ng i

v thu nh p c a công ty d n đ n giá ch ng khoán gi m và ng c l i Cheung

và Ng (1998) c ng tìm th y k t qu t ng t các n c Canada, ụ và Nh t

B n

Ng c l i, Gogineni (2007),Yurtsever và Zahor (2007) ch ra m i quan

h cùng chi u gi a giá d u và ch s giá ch ng khoán Ono (2011) ch ra nh

trong đó giá d u nh h ng cùng chi u đ n t su t sinh l i giá ch ng khoán

t i n và Nga và không nh h ng đ n t su t sinh l i ch ng khoán t i các n c Brazil và Trung Qu c

h ng c a giá d u đ n ch s giá ch ng khoán Vi t Nam Tác gi s d ng

d li u theo ng y trong giai đo n t ngày 28/07/2000 đ n ngày 16/06/2008 Bài nghiên c u áp d ng mô hình hi u ch nh sai s (ECM) và ki m đ nh đ ng liên k t Johansen K t qu nghiên c u cho th y giá d u và ch s giá ch ng khoán có m i quan h đ ng liên k t trong dài h n Giá d u có m i quan h

trong ng n h n Nguyên nhân t n t i m i quan h trên theo tác gi là do s gia

t ng dòng v n đ u t t n c ngoài ch y vào Vi t Nam ( c tính t ng g p đôi

t 0.9 t USD n m 2005 lên 1.9 t USD n m 2006, chi m 3.1% GDP) và thay

đ i chi n l c đ u t t đ u t vào USD và g i ti t ki m vào ngân hàng chuy n sang đ u t vào ch ng khoán làm cho TTCK Vi t Nam bùng n cùng

th i đi m v i giá d u th gi i t ng m nh

B ng 1.1: Tóm t t khung lỦ thuy t các nhân t kinh t v mô và TTCK

(2009); Rahman et al (2009) và Sohail và Zakir (2010)

T giá h i

đoái (EX)

Fama (1981); Menike (2006); Aydemir và Dermirhan (2009); Maysami et al (2004); Mukherjee và Naka (1995), Sohail và Zalir (2010); Ho (2011)

Lãi su t

(IR)

Murherjee và Naka (1995); Maysami và Koh (2000); Adjasi

và Biekpe (2006); Eita (2011); Menike (2006); Sohail và Hussain (2011); Mashayekh et al (2011)

Giá d u

(OIL)

Gjerde và Saettem (1999); Tunah (2010); Cheung và Ng (1998);Gogineni (2007),Yurtsever và Zahor (2007); Paresh Kumar Narayan và Seema Narayan (2010), Ono (2011)

Ngu n: Tác gi t t ng h p

t v mô đ n ch s giá ch ng khoán

1.5.1 Mô hình nghiên c u: Mô hình t h i quy vector (VAR)

Nh chúng ta đã bi t trong th c t các m i quan h kinh t không ch

ch u nh h ng m t chi u t các bi n đ c l p lên bi n ph thu c mà nó còn

nh h ng ng c l i Do đó khi xét các m i quan h này, chúng ta c n ph i xác đ nh m i quan h đa chi u gi a các nhân t kinh t v mô và ch s giá

ch ng khoán Do đó, n u chúng ta s d ng hàm h i quy đa bi n thông th ng thì ph i s d ng mô hình nhi u hàm h i quy ch không th dùng mô hình m t

hàm h i quy đ có th bao hàm h t các m i quan h trên đ c ng th i, đ

c l ng đ c các mô hình nh v y chúng ta ph i xác đ nh đ c bi n nào là

bi n n i sinh và m t s bi n khác là bi n ngo i sinh đã đ c xác đ nh tr c (ngo i sinh c ng đ tr ) Do đó, trong bài nghiên c u này tác gi s d ng mô hình t h i quy vector (VAR) đ kh c ph c các khó kh n nêu trên đ ng th i xác đ nh đ c đ y đ các m i quan h đa chi u gi a các bi n

quy M i bi n s ph thu c tuy n tính vào đ tr c a bi n s này v i đ tr

c a bi n s khác Mô hình nghiên c u:

t t p i i

1 0

Khi các nghiên c u s d ng d li u d i d ng chu i d li u th i gian,

trong mô hình là d ng hay không d ng Tính d ng c a chu i d li u th i gian

là m t khái ni m vô cùng quan tr ng, vì th c t h u h t t t c các mô hình

th ng kê đ u đ c th c hi n d i gi đ nh là chu i d li u ph i d ng Do v y

m t khi c l ng các tham s ho c ki m đ nh gi thuy t c a các mô hình,

n u không ki m đ nh thu c tính d ng thì ngay c các k thu t phân tích thông

th ng nh bình ph ng bé nh t c ng s không chính xác và h p lý

ki m đ nh tính d ng c a các chu i s li u theo th i gian, chúng ta

có th s d ng nhi u ph ng pháp khác nhau, ch ng h n nh : ki m đ nh

đ nh Philips – Person (PP) Trong lu n v n này, ki m đ nh ADF đ c s d ng

đ ki m đ nh tính d ng c a chu i ch s giá ch ng khoán và các bi n s kinh

t v mô Ph ng trình c a ki m đ nh ADF có d ng nh sau:

1

1 1

k j t

y

1 1

k j t t

y

ký hi u trong mô hình (1) và (2) đ c gi i thích nh sau:

1 t

Vì k t qu c a ki m đ nh ADF r t nh y c m v i s l a ch n chi u dài

đ tr (k) nên tiêu chu n thông tin đ c phát tri n b i Akaike (Akaike

ADF (giá tr k đ c l a ch n sao cho AIC nh nh t) Gi thi t Ho (Null

Hypothesis) trong ki m đ nh ADF là t n t i m t nghi m đ n v ( = 0) và nó

s b bác b n u giá tr ki m đ nh ADF l n h n giá tr t i h n c a nó Trong

ki m đ nh ADF, giá tr ki m đ nh ADF không theo phân ph i chu n, vì v y giá tr t i h n đ c d a trên b ng giá tr tính s n c a Mackinnon (1991) So sánh giá tr ki m đ nh ADF v i giá tr t i h n c a Mackinnon s có đ c k t

lu n v tính d ng cho các chu i quan sát

1.5.2.2 Ki m đ nh tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô đ n ch

s giá ch ng khoán s d ng mô hình VAR:

Xác đ nh h s t ng quan trong m i quan h đa chi u c a các nhân t

v mô và ch s giá ch ng khoán

và phân rƣ ph ng sai (Variance Decomposition):

D a vào h i quy mô hình VAR trên, tác gi s th c hi n ti p phân

(Variance Decomposition)

Hàm ph n ng đ y phát hi n ph n ng c a bi n ph thu c trong mô

thì bi n ph thu c c a mô hình đó thay đ i ng th i, vi c thay đ i c a bi n

ph thu c này c ng làm thay đ i các bi n khác vì bi n ph thu c này l i là

bi n đ c l p các ph ng trình khác Chính vì th , nó s làm các bi n trong hàm h i quy đó thay đ i Do đó, hàm ph n ng đ y phát hi n tác đ ng c a

nh ng cú s c nh v y trong m t vài giai đo n t ng lai Hàm ph n ng đ y

c ng đ c s d ng đ nh n bi t các tác đ ng qua l i l n nhau gi a các bi n

Phân rã ph ng sai cho chúng ta th y bao nhiêu ph n tr m trong t ng

bi n đ ng thì đ c gi i thích b i các bi n nhân t Và nó c ng giúp chúng ta xác đ nh s nh h ng tr c ti p hay gián ti p gi a các bi n

K t lu n ch ng 1

Qua nghiên c u c s lý lu n v th tr ng ch ng khoán, ch s giá

ch ng khoán và phân tích lý thuy t các nhân t kinh t v mô tác đ ng đ n ch

s giá ch ng khoán n i dung ch ng 1 đã cho chúng ta th y r ng: ho t đ ng kinh t th c, l m phát, t giá h i đoái, lãi su t, cung ti n và giá d u có tác

đ ng đ n ch s giá ch ng khoán K t h p v i vi c tìm hi u các bài nghiên

c u c a các tác gi áp d ng t i m t s n c trên th gi i, ta th y r ng các nhân t v mô th t s có nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán