CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN HOSE.PDF

Mô hình nghiên c u..... Nh ng Lintner đư quan sát th y r ng... Dependent Variable: P_VOL Method: Least Squares.

-o0o -

NGUY N TH THANH VÂN

CHÍNH SÁCH C T C VÀ S BI N

NG GIÁ C PHI U C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN HOSE

-o0o -

NGUY N TH THANH VÂN

CHÍNH SÁCH C T C VÀ S BI N

NG GIÁ C PHI U C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN HOSE

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u do chính tôi th c hi n d i s

h ng d n khoa h c c a TS Tr n Th H i Lý Các n i dung nghiên c u và k t qu

nghiên c u trình bày trong lu n v n này là trung th c D li u s d ng trong lu n

v n có ngu n g c rõ ràng và đ c trích d n c th Vi c x lý s li u ph c v cho công tác phân tích đ c tác gi th c hi n c n tr ng và có c s khoa h c Tài li u

tham kh o s d ng đ th c hi n lu n v n đ c trình bày đ y đ t i danh m c tài

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các b ng

Tóm t t 1

1 Gi i thi u 2

2 T ng quan lý thuy t 3

2.1 Nh ng lý thuy t v chính sách c t c 3

2.2 nh h ng c a chính sách c t c đ n bi n đ ng giá c phi u 9

3 Ph ng pháp nghiên c u 12

3.1 Mô hình nghiên c u 12

3.2 nh ngh a các bi n 15

3.3 M u nghiên c u 19

3.4 Ph ng pháp phân tích 20

4 K t qu th c nghi m 21

4.1 Mô t th ng kê các bi n 21

4.2 Phân tích m i t ng quan gi a các bi n 23

4.3 K t qu h i qui mô hình 1 25

4.4 K t qu h i qui mô hình 2 31

4.5 K t qu h i qui mô hình 2 v i bi n PAYOUT đ i di n cho chính sách c t c 37

4.6 K t qu h i qui mô hình 2 v i bi n D_YIELD đ i di n cho chính sách c t c 39

4.7 K t qu h i qui mô hình 3 45

5 K t lu n 51 Danh m c tài li u tham kh o

Ph l c

DANH M C CÁC B NG

B ng 4.1: Th ng kê mô t các bi n nghiên c u 22

B ng 4.2: B ng ma tr n t ng quan gi a các bi n nghiên c u 24

B ng 4.3: K t qu h i qui mô hình 1 theo ph ng pháp OLS 26

B ng 4.4: K t qu ki m đ nh đa c ng tuy n c a mô hình 1 26

B ng 4.5: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 1 theo Breusch - Pagan Test 27

B ng 4.6: K t qu h i qui mô hình 1 theo ph ng pháp WLS 28

B ng 4.7: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 1 có tr ng s theo Breusch - Pagan Test 29

B ng 4.8: K t qu h i qui mô hình 2 theo ph ng pháp OLS 31

B ng 4.9: K t qu ki m đ nh đa c ng tuy n c a mô hình 2 32

B ng 4.10: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 2 theo Breusch - Pagan Test 33

B ng 4.11: K t qu h i qui mô hình 2 theo ph ng pháp WLS 34

B ng 4.12: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 2 có tr ng s theo Harvey Godfrey Test 35

B ng 4.13: K t qu h i qui mô hình 4 theo ph ng pháp OLS 37

B ng 4.14: K t qu ki m đ nh đa c ng tuy n c a mô hình 4 37

B ng 4.15: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 4 theo Breusch - Pagan Test 38

B ng 4.16: K t qu h i qui mô hình 5 theo ph ng pháp OLS 40

B ng 4.17: K t qu ki m đ nh đa c ng tuy n c a mô hình 5 41

B ng 4.18: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 5 theo Breusch - Pagan Test 42

B ng 4.19: K t qu h i qui mô hình 5 theo ph ng pháp WLS 43

B ng 4.20: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 5 có tr ng s theo Breusch - Pagan Test 44

B ng 4.21: K t qu h i qui mô hình 3 theo ph ng pháp OLS 45

B ng 4.22: K t qu ki m đ nh đa c ng tuy n c a mô hình 3 46

B ng 4.23: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 3 theo

Breusch - Pagan Test 47

B ng 4.24: K t qu h i qui mô hình 3 theo ph ng pháp WLS 48

B ng 4.25: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 3 có tr ng s

theo Breusch - Pagan Test 49

B ng 4.26: B ng so sánh các tiêu chí l a ch n mô hình 50

TÓM T T

Nghiên c u này ki m đ nh m i quan h gi a chính sách c t c (đo l ng b ng t

su t c t c, t l chi tr c t c) và bi n đ ng giá c phi u c a các công ty niêm y t

trên S giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh (Hose) Nghiên c u phát hi n m i quan h ng c chi u có ý ngh a gi a t su t c t c và bi n đ ng giá c phi u, m i

quan h ng c chi u không có ý ngh a gi a t l chi tr c t c và bi n đ ng giá c

phi u Nghiên c u còn cho th y qui mô công ty có m i quan h ng c chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c phi u, bi n đ ng thu nh p và m c đ vay n có m i

quan h cùng chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c phi u, t l t ng tr ng tác

đ ng không có ý ngh a đ n bi n đ ng giá c phi u

T khóa: Bi n đ ng giá c phi u (price volatility), t su t c t c (dividend yield), t

l chi tr c t c (payout ratio)

1 Gi i thi u:

Chính sách c t c liên quan đ n chính sách c a m t công ty quy t đ nh giá tr c t c

chi tr cho c đông và giá tr thu nh p gi l i đ tái đ u t vào các d án m i i

v i v n đ tài chính c a công ty, m t trong nh ng quy t đ nh quan tr ng mà ban

qu n lý ph i đ i m t là bao nhiêu ph n tr m l i nhu n s chi tr cho c đông và bao

nhiêu ph n tr m đ c gi l i đ tái đ u t tr l i câu h i này ban qu n lý s

ph i xem xét chính sách c t c nào t i đa hóa tài s n c a c đông H n n a h c ng

ph i xem xét tác đ ng c a chính sách c t c đ n giá c phi u

Bi n đ ng giá c phi u, m t khác, là m t r i ro mà các nhà đ u t ph i đ i m t i

v i nh ng nhà đ u t không thích r i ro thì bi n đ ng các kho n đ u t là quan

tr ng đ i v i h b i vì nó th hi n m c đ r i ro Các công ty c ng nh n đ nh r ng

nh ng nhà đ u t s chú ý nhi u đ n lãi t c t c, và r i ro c a kho n đ u t c a h

có th tác đ ng đ n giá tr c phi u v dài h n i u này làm s bi n đ ng giá c

phi u tr nên quan tr ng đ i v i nhà đ u t Tôi ti n hành nghiên c u v i m c tiêu

nh m khám phá m i quan h gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u đ

g i ý cho ban qu n lý v chính sách c t c trong vi c ki m soát bi n đ ng giá c

phi u Câu h i đ t ra là có hay không s nh h ng c a chính sách c t c đ n bi n

đ ng giá c phi u N u có thì đó là nh h ng cùng chi u hay ng c chi u Nghiên

c u này d a trên khung lý thuy t c a Baskin (1989), Allen và Rachim (1996), đ c

th c hi n d a vào s li u trên báo cáo tài chính h p nh t đư ki m toán, thông báo

chi tr c t c, giá c phi u c a các công ty niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh (Hose) có chi tr c t c ít nh t m t l n trong giai đo n t

2008 đ n 2012 Nghiên c u s d ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t (OLS) và

ph ng pháp bình ph ng bé nh t có tr ng s (WLS) đ h i qui mô hình đa bi n

nh m thi t l p ph m vi mà chính sách c t c c a các công ty trên Hose nh h ng

đ n bi n đ ng giá c phi u Nh ng bi n đ c l p là t su t c t c và t l chi tr c

t c Ngoài ra bài nghiên c u còn thêm vào các bi n ki m soát đ ki m đ nh m i

quan h này đó là qui mô công ty, bi n đ ng thu nh p, t l n trên t ng tài s n và

t l t ng tr ng Nghiên c u t p trung vào nh ng y u t quy t đ nh chính sách c

t c c ng nh các lý thuy t v chính sách c t c K t qu nghiên c u cho th y t

su t c t c và qui mô công ty có m i quan h ng c chi u có ý ngh a v i bi n đ ng

giá c phi u Ng c l i, bi n đ ng thu nh p và t l n trên t ng tài s n có m i

quan h cùng chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c phi u

Ph n còn l i c a bài nghiên c u g m: ph n 2 trình bày t ng quan lý thuy t v các chính sách c t c, nh h ng c a chính sách c t c đ n bi n đ ng giá c phi u;

ph n 3 trình bày ph ng pháp nghiên c u; ph n 4 th o lu n k t qu nghiên c u; và

và Modigliani (1961), Bhattacharya (1979) và g n đây là DeAngelo và c ng s

(1996), Fama và French (2001), Al-Malkawi (2007) và Al-Najjar và Hussainey (2009) Bên d i là các lý thuy t v chính sách c t c:

theory): Miller và Modigliani (1961) cho r ng chính sách c t c không liên quan

đ n c đông, và tài s n c a c đông thì không thay đ i n u t t c các khía c nh c a chính sách đ u t là c đ nh và b t k s t ng lên nào trong s chi tr hi n t i đ u

đ c tài tr b i vi c bán c phi u đ c đ nh giá đúng Các gi đ nh c a lý thuy t

này là:

- T n t i th tr ng v n hoàn h o, có ngh a là không thu và chi phí giao d ch,

giá th tr ng không b nh h ng b i m t bên mua ho c bán, cách ti p c n

thông tin v th tr ng d dàng và không t n chi phí

- Nhà đ u t có lý trí, và h đ nh giá c phi u d a trên giá tr c a vi c chi t

kh u dòng ti n t ng lai

- Ban qu n lý hành đ ng vì l i ích t t nh t cho c đông

- Có s ch c ch n v chính sách đ u t c a công ty v i s hi u bi t đ y đ v

dòng ti n t ng lai

Black và Scholes (1974) đư t o ra 25 danh m c c phi u niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán New York đ nghiên c u nh h ng c a chính sách c t c lên giá c

phi u t n m 1936 đ n 1966 H s d ng mô hình đ nh giá tài s n v n đ ki m đ nh

m i quan h gi a t su t c t c và t su t sinh l i k v ng K t qu là m i quan h

gi a t su t c t c và t su t sinh l i k v ng không có ý ngh a th ng kê i u này

có ngh a là không có b ng ch ng nào cho th y nh ng chính sách c t c khác nhau

thì giá c phi u s khác nhau Nghiên c u này phù h p v i v i lý thuy t c a Miller

và Modigliani

Uddin và Chowdhury (2005) nghiên c u m i quan h gi a giá c phi u và t l chi

tr c t c v i m u g m 137 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Dhaka K t qu cho th y là thông báo c t c không cung c p l i ích cho nhà đ u t và c đông đư l

kho ng 20% trong su t 30 ngày tr c khi thông báo c t c đ n 30 ngày sau thông

báo c t c K t qu này c ng ng h lý thuy t c a Miller và Modigliani

Tuy nhiên, v n có nhi u nghiên c u th c nghi m cho k t qu không phù h p v i lý thuy t trên

Ball và c ng s (1979) đư nghiên c u m i quan h gi a c t c và giá c phi u c a

các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Úc t 1960 đ n 1969 K t qu cho

th y m i quan h có ý ngh a gi a t su t sinh l i c a c phi u và t su t c t c trong n m t i sau khi chi tr c t c

Baker và c ng s (1985) đư làm cu c kh o sát các giám đ c tài chính c a 562 công

ty niêm y t trên sàn ch ng khoán New York K t qu cho th y h đ u đ ng ý là giá

c phi u s b nh h ng b i chính sách c t c

Baker và Powell (1999) th c hi n kh o sát 603 giám đ c tài chính c a các công ty

M niêm y t trên sàn ch ng khoán New York K t qu cho th y là 90% ph n h i

đ ng ý chính sách c t c nh h ng đ n giá tr công ty và c ng nh h ng đ n chi

phí s d ng v n c a công ty

h ng đ n giá tr công ty và l i nhu n k v ng trong t ng lai Ví d vi c chi t

kh u dòng ti n sau thu k v ng đ c s d ng là y u t quy t đ nh giá tr th tr ng

c a m t công ty Vi c áp d ng m c thu khác nhau gi a lãi v n và c t c có th

nh h ng đ n l i nhu n sau thu c a nhà đ u t V i l p lu n d a trên gi đ nh c

t c b đánh thu cao h n so v i lãi v n, và c t c b đánh thu ngay l p t c trong

khi thu đánh vào lưi v n đ c hoãn l i đ n khi c phi u đ c bán ra th tr ng Lý

thuy t này cho r ng t l chia c t c th p làm gi m chi phí s d ng v n và làm t ng

giá c phi u Nói cách khác, t l thanh toán c t c th p góp ph n t i đa hóa giá tr

công ty Nh ng l i th c a thu trên lãi v n có xu h ng tác đ ng đ n các nhà đ u

t làm cho h thích nh ng công ty gi l i l i nhu n nhi u h n là nh ng công ty tr

c t c

Brennan (1970) là ng i đ u tiên khám phá m i quan h gi a thu nh p đư đi u

ch nh r i ro thu v i c t c Ọng đư phát tri n mô hình c a mình t mô hình đ nh

giá tài s n v n (CAPM) Mô hình c a Brennan cho r ng thu nh p tr c thu c a c

phi u có quan h cùng chi u và tuy n tính v i c t c và r i ro h th ng c a nó Thu

nh p đư đi u ch nh r i ro tr c thu cao h n đi kèm c phi u tr c t c cao h n đ

bù đ p thu cho các nhà đ u t i u này cho th y r ng, m t c phi u v i t l c

t c cao s đ c bán v i giá th p h n vì b t l i do thu làm gi m thu nh p c t c

th c t Nghiên c u này sau đó c ng đ c ng h nhi u b i Litzenberger và

Ramaswamy (1979) Tuy nhiên theo Blume (1980) m i quan h gi a t su t sinh

l i c a c phi u và t su t c t c thì r t ph c t p và không th gi i thích m t cách riêng l M t khác Blume (1980) gi i thích là t l chi tr c t c có nh h ng cùng

chi u đ n l i nhu n t ng lai c a công ty

Lý thuy t “bird in hand”: Lý thuy t này gi i thích lý do t i sao m t công ty nên chi

tr c t c cho c đông Gordon (1963) cho là c đông thích c t c ti n m t h n

Al-Malkawi (2007) kh ng đ nh là trong m t th gi i c a s không ch c ch n và s b t

cân x ng thông tin, c t c đ c đ nh giá khác v i thu nh p gi l i (lãi v n) B i vì

s không ch c ch n c a dòng ti n t ng lai, nh ng nhà đ u t th ng có khuynh

h ng thích c t c h n gi l i l i nhu n

M c dù b t l i v thu c a vi c chi tr c t c, ban qu n lý ti p t c chi tr c t c đ

g i đi m t tín hi u tích c c v vi n c nh t ng lai c a công ty Chi phí c a vi c

phát tín hi u này là c t c ti n m t b đánh thu cao h n lưi v n Trong khi m t s nhà đ u t thích lưi v n h n, thì nh ng ng i khác l i thích c t c h n b i vì h

thích n m gi ti n m t ngay l p t c Al-Malkawi c ng gi đ nh r ng nh ng tài s n

mà ban qu n lý đ u t vào t n t i lâu h n v trí qu n lý hi n t i c a h và nh ng tài

s n này s đ c chuy n giao cho nhà qu n lý m i, nên đ an toàn thì nh n c t c

tr c v n t t h n lưi v n

Chi phí đ i di n và dòng ti n t do (Agency cost and the free cash flow theory):

C t c đ c xem là công c làm gi m chi phí đ i di n Chi phí đ i di n là chi phí

c a s mâu thu n l i ích gi a c đông và ban quan lý i u này trái ng c v i gi

đ nh c a Miller và Modigliani (1961), ông ta gi đ nh r ng ban qu n lý hoàn toàn vì

c đông và không có mâu thu n l i ích t n t i gi a h i u này có m t chút đáng

ng , vì nh ng ng i s h u công ty th ng không ph i là ng i qu n lý Chi phí

này t ng lên khi ban qu n lý hành đ ng vì l i ích riêng c a h h n là vì l i ích c a

c đông ậ nh ng ng i s h u công ty Chi phí này có th là tr c ti p ho c gián ti p

ví d ban qu n lý không đ u t vào d án mà c đông cho là đáng đ đ u t ho c

th m chí đ u t vào các d án có NPV âm, m t ví d khác là ban qu n lý có th s

d ng ti n phung phí, mua s m các tài s n không nh m m c đích đem l i l i nhu n

cho công ty T đó ta có th th y c đông ph i t n m t kho n chi phí liên quan đ n

vi c giám sát ban qu n lý, đó là chi phí đ i di n Nh ng chi phí này do c đông

gánh ch u, vì v y c đông c a các công ty có dòng ti n t do cao th ng đòi h i chi

tr c t c cao Chi phí đ i di n c ng có th xu t hi n gi a c đông và trái ch , trong

khi c đông đòi h i c t c cao thì trái ch đòi h i m c chi tr c t c th p b ng cách

đ t ra các đi u kho n n đ đ m b o là ti n có s n sàng đ hoàn tr các kho n n khi đ n h n

Easterbrook (1984) cho r ng vì có các t ch c tín d ng giám sát công ty nên c

đông ch p nh n chi tr m c chi phí cao h n thì h s không ho c ít gánh ch u chi

phí trong vi c giám sát các ho t đ ng c a ban qu n lý đ đ m b o r ng giá tr công

ty đ c t i đa hóa M t khác c ng v i vi c giám sát này công ty s ph i t o ra nhi u

l i nhu n h n Vì v y có th nói r ng t l chi tr c t c không ch làm gi m v n đ

đ i di n mà còn truy n t i thông tin v thu nh p t ng lai

và ban qu n lý hoàn toàn có thông tin nh nhau v công ty, nh ng nhi u nhà nghiên

c u khác l i cho r ng ban qu n lý có thông tin k p th i và chính xác v công ty h n các nhà đ u t bên ngoài Vì v y đi u này làm t ng kho ng cách gi a ban qu n lý

và nhà đ u t , đ kh c ph c kho ng cách này, ban qu n lý s d ng c t c nh là

công c đ truy n t i thông tin bên trong cho c đông (Al-Malkawi, 2007) Nh ng

thông tin này có th ph n ánh chi n l c mà công ty đang theo đu i trong ng n h n

ho c dài h n Ban qu n lý c a công ty có th thay đ i k v ng c a nhà đ u t khi quan tâm đ n thu nh p t ng lai thông qua c t c M t công ty có nhi u cách đ g i thông tin đ n th tr ng M t ph ng pháp có th là t n kém nh m ng n ch n các

công ty nh h n b t ch c cách th c phát tín hi u này, đó là ph ng pháp liên quan

đ n vi c t ng c t c và làm t ng t l chi tr Tuy nhiên công ty ph i có đ kh

n ng đ duy trì chi phí truy n t i thông tin này

Petit (1972) đư kh o sát th y là s ti n chi tr c t c d ng nh mang thông tin t t

v tri n v ng c a m t công ty, đi u đó có th đ c minh ch ng b i s di chuy n

c a giá c phi u M t s t ng lên trong c t c có th đ c gi i thích nh là tin t c

t t v i tri n v ng sáng s a h n và ng c l i Nh ng Lintner đư quan sát th y r ng

ban qu n lý ch t ng c t c khi tin r ng l i nhu n đư t ng c đ nh và mi n c ng

gi m c t c th m chí khi đi u đó là c n thi t

Miller và Rock (1985) cho r ng c t c th t s có vai trò phát tín hi u nh ng đó là

nh ng chi phí t n kém và đây là nh ng quy t đ nh đ u t c a công ty Nh đ c đ

c p tr c đó, m t công ty ph i chi tr m c c t c đ cao đ tránh vi c các công ty

nh h n b t ch c theo Cu i cùng vi c t ng c t c s làm giá c phi u t ng lên và

t ng t vi c gi m c t c s làm giá c phi u gi m xu ng M t s nghiên c u c ng

tìm th y m i quan h gi a c t c và giá c phi u h tr cho lý thuy t c t c truy n

t i thông tin đ n th tr ng v thu nh p k v ng (Griffin, 1976) Tuy nhiên, m c dù

ban qu n lý s d ng c t c đ truy n t i thông tin, s thay đ i c t c c ng không

ph i là tín hi u hoàn h o Theo Easterbrook (1994) vi c t ng c t c có th là m t

d u hi u m h tr phi th tr ng có th phân bi t gi a nh ng công ty đang t ng

tr ng và nh ng công ty thôi đ u t

phi u c a các công ty th a mãn nh ng nhu c u khác nhau i u này là b i vì các nhà đ u t đ i m t v i nh ng m c thu khác nhau v c t c và lãi v n, bên c nh đó

h c ng đ i m t v i m t s chi phí giao d ch khi giao d ch c phi u Miller và

Modigliani (1961) cho r ng nh ng chi phí này có th b t i thi u hóa, các nhà đ u t

có khuynh h ng ti n g n đ n các công ty mà mang l i cho h l i nhu n mong

mu n T ng t nh v y, nh ng công ty thu hút nh ng khách hàng khác nhau d a

trên chính sách c t c c a h Nh ng nhà nghiên c u khác tranh lu n r ng hi u ng nhóm khách hàng có th thay đ i chính sách c t c c a m t công ty, vì v y chính

sách c t c duy trì s không liên quan Al-Malkawi (2007) kh ng đ nh nh ng công

ty trong giai đo n t ng tr ng có khuynh h ng chi tr c t c th p h n, thu hút

nh ng khách hàng mong mu n giá tr v n cao, trong khi nh ng công ty trong giai

đo n tr ng thành chi tr c t c cao h n, thu hút nh ng khách hàng đòi h i thu

nh p t c thì v i hình th c là c t c Al-Malkawi (2007) đư chia hi u ng nhóm khách hàng thành hai nhóm, nhóm đ c đi u hành b i tác đ ng thu và nhóm b

đi u hành b i chi phí giao d ch Ông ta nói r ng nh ng nhà đ u t đang ph i ch u

m c thu su t cao thì s thích các công ty ít ho c không chi tr c t c đ nh n đ c

hình th c t ng lên trong giá c phi u và ng c l i Pettit (1977) cho là các nhà đ u

t già h n (nh ng ng i v h u) thích n m gi c phi u có c t c cao b i vì h chi

tr m c thu thu nh p cá nhân th p M t khác, nh ng c đông nh không th đáp

ng chi phí giao d ch cao c a vi c bán c phi u nên vi c chi tr c t c th a mãn nhu c u c a h h n

t c có nh h ng đ n giá tr công ty do ph n ng tâm lý c a nhà đ u t đ n quy t

đ nh tr c t c hay không tr c t c c a công ty, đây là h ng nghiên c u m i

thu c tr ng phái tài chính hành vi Lý thuy t này nghiên c u v tác đ ng c a c

t c đ n giá c phi u trong đi u ki n th tr ng không hoàn h o Nó đ cao v n đ

có kh n ng là yêu c u c t c c a nhà đ u t b nh h ng b i tâm lý (nhà đ u t

không hoàn toàn lý trí) Ngoài ra, lý thuy t đáp ng c t c t p trung nghiên c u v

vi c nhà đ u t thích c phi u có chi tr c t c hay c phi u không chi tr c t c

h n là vi c c t c chi tr cho m i c ph n là bao nhiêu

Tóm l i t nh ng lý thuy t khác nhau v chính sách c t c cho th y giá tr c a thông tin n ch a trong vi c chi tr c t c Chúng ta có th xác đ nh có b n lý do

chính gi i thích t i sao công ty l i chi tr c t c, đó là tác đ ng c a vi c phát tín

hi u, làm gi m chi phí đ i di n, m i quan tâm v thu c a nhà đ u t và lý thuy t ắbird in hand” N u m t nhà đ u t có th hi u đ c các tín hi u này, anh ta s t i

đa hóa đ c l i nhu n c a mình Vì v y vi c chi tr c t c r t quan tr ng đ i v i nhà đ u t c ng nh các c đông, đi u này h tr h trong vi c đ a ra các quy t

đ nh đ u t

Bi n đ ng giá c phi u là cách th c đo l ng đ c s d ng đ xác đ nh đ c đi m

r i ro và th hi n t l thay đ i v giá c a m t c phi u trong th i gian cho tr c,

bi n đ ng l n h n, c h i v lãi ho c l trong ng n h n s l n h n N u m t c

phi u đ c li t vào lo i không n đ nh, thì giá c a nó s thay đ i nhi u trong m t

kho ng th i gian và th t khó đ nói ch c ch n giá t ng lai s là bao nhiêu Nh ng nhà đ u t e ng i r i ro h n cho r ng r i ro ít h n s là s đ u t t t h n Nói cách

khác, bi n đ ng ít h n c a m t c phi u, thì giá tr k v ng c a nó s t t h n

M i liên h gi a chính sách c t c c a công ty và bi n đ ng giá c phi u đư đ c

khám phá t i nh ng th i gian khác nhau b i các nhà nghiên c u khác nhau nh

Baskin (1989), Allen và Rachim (1996), Hussainey và c ng s (2011), Mohammad Hashemijoo và c ng s (2012) Vì v y, t n t i m t s lý thuy t v c t c đ gi i

thích s nh h ng c a chính sách c t c lên giá c phi u nh đư đ c p ph n

trên

Baskin (1989) đư s d ng ph ng pháp khác đ ki m đ nh m i quan h gi a chính

sách c t c và bi n đ ng giá c phi u so v i t su t sinh l i Ọng đư thêm vào các

bi n ki m soát đ ki m đ nh m i quan h này, đó là qui mô công ty, bi n đ ng thu

nh p, t l n trên t ng tài s n và t l t ng tr ng Nh ng bi n ki m soát này

không ch nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u mà còn nh h ng đ n chính sách

c t c Ví d bi n đ ng thu nh p có nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u và nh

h ng đ n chính sách c t c t i u c a công ty H n n a n u gi đ nh r i ro kinh

doanh là c đ nh, m c đ n s nh h ng cùng chi u đ n t su t c t c Qui mô công ty c ng nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u nh là giá c phi u c a công ty

l n thì n đ nh h n c a công ty nh vì công ty l n có xu h ng đa d ng hóa h n

H n n a vi c công b thông tin c a công ty nh b h n ch , đi u này d n đ n nh ng

ph n ng không h p lý c a nhà đ u t

Baskin (1989) cho r ng bi n đ ng trong lãi su t chi t kh u nh h ng ít đ n nh ng

c phi u có t su t c t c cao vì t su t c t c cao có th là m t tín hi u v dòng

ti n trong ng n h n, vì v y nh ng công ty mà có t su t c t c cao đ c mong đ i

là c phi u c a h s ít bi n đ ng H n n a ông gi i thích s tác đ ng c a chính

sách c t c đ n bi n đ ng giá c phi u d a trên t su t sinh l i nh sau: nh ng

công ty có t su t c t c và t l chi tr th p đ c đánh giá là có giá tr h n nh ng

tài s n hi n có c a nó vì nh ng c h i t ng tr ng Vì d báo thu nh p t c h i

t ng tr ng có nhi u sai s h n d báo thu nh p t tài s n hi n có nên các công ty

v i t su t c t c và t l chi tr th p đ c mong đ i là giá c phi u s bi n đ ng

nhi u h n Baskin c ng cho là ban qu n lý có th ki m soát bi n đ ng giá c phi u

b ng chính sách c t c và s phân ph i c t c vào th i đi m thông báo thu nh p có

th đ c gi i thích nh là d u hi u v s n đ nh c a công ty

Baskin (1989) đư nghiên c u 2344 công ty M t 1967 đ n 1986 v i k t qu là có

m i quan h ng c chi u có ý ngh a gi a t su t c t c và bi n đ ng giá c phi u,

m i quan h này l n h n m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và các bi n khác

Ông cho r ng chính sách c t c có th đ c s d ng đ ki m soát bi n đ ng giá c

phi u

Allen và Rachim (1996) đư nghiên c u 173 công ty Úc giai đo n 1972 đ n 1985,

phát hi n m i quan h ng c chi u có ý ngh a gi a bi n đ ng giá c phi u và t l

chi tr c t c, m i quan h cùng chi u có ý ngh a gi a bi n đ ng giá c phi u và t

su t c t c Qui mô công ty có nh h ng cùng chi u có ý ngh a đ n bi n đ ng giá

c phi u, đòn b y tài chính thì tác đ ng ng c chi u có ý ngh a đ n bi n đ ng giá

c phi u

Afzalur Rashid và A Z M Anisur Rahman (2008) đư s d ng phân tích h i qui d

li u chéo đ nghiên c u m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c

t c Bangladesh K t qu c a h cho th y là t l chi tr c t c có m i quan h

ng c chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c phi u, t su t c t c có m i quan h

cùng chi u v i bi n đ ng giá c phi u nh ng không có ý ngh a th ng kê

Nazir và c ng s (2010) đư s d ng 73 công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Karachi (KSE) đ nghiên c u m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính

sách c t c trong giai đo n 2003 đ n 2008 H ng d ng mô hình tác đ ng c đ nh

và tác đ ng ng u nhiên trên d li u b ng K t qu cho th y bi n đ ng giá c phi u

có m i quan ng c chi u có ý ngh a v i t su t c t c và t l chi tr c t c, qui mô công ty và đòn b y tài chính có tác đ ng ng c chi u không có ý ngh a đ n bi n

đ ng giá c phi u

Hussainey và c ng s (2011) đư ki m đ nh m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u

và chính sách c t c Anh H s d ng m u 123 công ty Anh v i giai đo n t

1998 đ n 2007 D a trên nghiên c u c a Baskin (1989), h c ng s d ng mô hình

h i qui đa bi n K t qu cho th y là bi n đ ng giá c phi u có m i quan h ng c

chi u có ý ngh a v i t su t c t c và t l chi tr c t c; qui mô công ty và t l n

trên t ng tài s n có m i quan h cao nh t v i bi n đ ng giá c phi u Qui mô công

ty có m i quan h ng c chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c phi u, m c khác đòn

b y tài chính l i có m i quan h cùng chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c phi u

Mohammad Hashemijoo và c ng s (2012) đư nghiên c u m i quan h gi a chính

sách c t c và bi n đ ng giá c phi u trên th tr ng ch ng khoán Malaysia V i

m u g m 84 công ty đ c ki m đ nh b ng vi c phân tích mô hình h i qui đa bi n

v i giai đo n t 2005 đ n 2010 K t qu c a h cho th y m i quan h ng c chi u

có ý ngh a gi a bi n đ ng giá c phi u v i t su t c t c và t l chi tr c t c, qui

mô công ty c ng có m i quan h ng c chi u có ý ngh a v i bi n đ ng giá c

M i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c đ c phân tích b ng

vi c s d ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t mô hình h i qui đa bi n trên d li u

chéo Mô hình h i qui đư th hi n m t cách c b n m i quan h gi a bi n đ ng giá

c phi u v i hai cách đo l ng chính c a chính sách c t c ậ t su t c t c và t l

chi tr c t c

Tr c h t, bi n ph thu c ậ bi n đ ng giá c phi u đ c h i qui v i hai bi n đ c

l p chính, t su t c t c và t l chi tr c t c i u này cung c p m t ki m đ nh thô

v m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c v i mô hình h i

ej: sai s c a mô hình h i qui

Phân tích c a Baskin (1989) cho th y m t m i quan h ng c chi u có ý ngh a gi a

t su t c t c, t l chi tr c t c và bi n đ ng giá c phi u Allen và Rachim

(1996) đư phát hi n m t m i quan h cùng chi u có ý ngh a gi a bi n đ ng giá c

phi u và t su t c t c, nh ng l i có m i quan h ng c chi u có ý ngh a gi a bi n

đ ng giá c phi u và t l chi tr c t c M t m i quan h ch t ch gi a t su t c

t c và t l chi tr c t c đ t ra m t v n đ nh là có m t s các y u t nh h ng

c chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u Vì v y mà Baskin (1989) đư đ a các

bi n qui mô công ty, bi n đ ng thu nh p, t l n trên t ng tài s n, t l t ng tr ng

vào trong phân tích

Qui mô công ty nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u và th ng thì các công ty

nh có giá c phi u bi n đ ng nhi u h n, b i vì công ty nh th ng ít đa d ng hóa

h n trong ho t đ ng c a h , công ty nh th ng có ít thông tin cho nhà đ u t v

th tr ng c phi u c a h Baskin (1989) c ng nói là các công ty mà có nhi u c

đông h n thì thích s d ng c t c nh ph ng ti n truy n tín hi u, vì v y qui mô

công ty c ng nh h ng đ n chính sách c t c

Bi n đ ng thu nh p càng cao thì bi n đ ng giá c phi u càng cao H n n a bi n

đ ng thu nh p c ng nh h ng đ n chính sách c t c N u thu nh p th p thì công ty

có xu h ng chi tr c t c th p h n vì v y thu nh p càng bi n đ ng thì chính sách

c t c càng không n đ nh

Vì có s b t cân x ng thông tin, đòn b y tài chính và chính sách c t c có m i quan

h ng c chi u nhau vì các trái ch có ít thông tin h n các c đông, h s yêu c u

m c chi tr c t c th p h n òn b y tài chính có th có nh h ng đ n bi n đ ng

giá c phi u vì đòn b y tài chính càng cao công ty đ i m t v i r i ro tài chính cao

h n vì v y bi n đ ng giá s cao h n

Chính sách c t c có m i quan h ng c chi u v i t l t ng tr ng b i vì nh ng công ty đang trong giai đo n t ng tr ng th ng gi l i thu nh p đ tái đ u t T

l t ng tr ng và bi n đ ng giá c phi u c ng có m i quan h ng c chi u vì

th ng thì các công ty m i hình thành đ u t nhi u vào tài s n c đ nh, l i nhu n thu đ c ch a n đ nh nên các nhà đ u t s ít quan tâm đ n c phi u c a các công

ty này, lúc đó bi n đ ng giá c phi u s th p

T đó, bi n ph thu c đ c h i qui m t l n n a v i hai bi n đ c l p và các bi n

ki m soát v i mô hình h i qui sau:

P_VOLj = a1 + a2D_YIELDj + a3PAYOUTj + a4SIZEj + a5E_VOLj + a6DEBTj +

a7GROWTHj + ej (2)

Trong đó:

SIZEj: qui mô công ty theo giá th tr ng c a công ty th j

E_VOLj: bi n đ ng thu nh p c a công ty th j

DEBTj: t l n dài h n trên t ng tài s n c a công ty th j

GROWTHj: t l t ng tr ng tài s n c a công ty th j

Nh ng k t qu k v ng

Chúng ta k v ng là t su t c t c, t l chi tr c t c, qui mô công ty và t l t ng

tr ng có m i quan h ng c chi u v i bi n đ ng giá c phi u, và đi u đó có ngh a

là v i s gia t ng trong t su t c t c, t l chi tr c t c, qui mô công ty và t l

t ng tr ng c a công ty thì s có s gi m xu ng c a bi n đ ng giá c phi u Bi n

đ ng thu nh p và t l n trên t ng tài s n c ng s có m i quan h cùng chi u v i

bi n đ ng giá c phi u, ngh a là thu nh p c a công ty mà bi n đ ng nhi u và đòn

b y cao thì giá c phi u s bi n đ ng nhi u

Và c ng có kh n ng là bi n đ ng giá c phi u do mô hình ngành công nghi p thì

khác bi t v i mô hình riêng l c a các công ty d ch v , vì v y bi n gi này đ c đ a

vào, phân lo i ngành theo hai nhóm, d ch v và s n xu t, v i mô hình nh sau:

P_VOLj = a1 + a2D_YIELDj + a3PAYOUTj + a4SIZEj + a5E_VOLj + a6DEBTj +

a7GROWTHj + a8DUMj + ej (3)

Trong đó:

DUM = 0 n u công ty có b t k ho t đ ng s n xu t nào, ng c l i DUM = 1

Bi n đ ng giá c phi u (P_VOL): ây là bi n ph thu c, tr c h t ta tính hi u c a

giá cao nh t tr giá th p nh t trong n m, sau đó chia hi u này cho trung bình c ng

c a giá cao nh t và th p nh t c a n m, r i bình ph ng phân s trên Sau đó tính

trung bình các k t qu trên cho t t c các n m (5 n m t 2008 đ n 2012) và cu i

cùng l y c n b c hai đ có đ c m t bi n có th so sánh v i đ l ch chu n (Baskin,

1989) Vi c s d ng đ i di n này cho bi n đ ng giá c phi u thì th n tr ng h n đ

l ch chu n C b n là vì đ l ch chu n có th b nh h ng b i nh ng giá tr l n

quá ho c nh quá Ph ng pháp c a bài nghiên c u phù h p v i Baskin (1989)

2 5

1

2_

T su t c t c (D_YIELD): là t l ph n tr m c t c trên giá c phi u (giá đóng c a

cu i n m) Sau đó tính trung bình các t l trên cho t t c các n m (5 n m t 2008

đ n 2012)

5 1

D YIELD

Trong đó:

DividendPerSharet: t ng c t c ti n m t trên m i c phi u c a n m t đư chi tr cho

c đông ph thông

ClosePricet: giá đóng c a c a c phi u t i ngày k t thúc n m t

T su t c t c là t su t sinh l i c a nhà đ u t ch tính riêng cho thu nh p t c

t c khi nhà đ u t mua c ph n t i m t m c giá th tr ng nào đó, ngh a là t

su t c t c ph n ánh nhà đ u t s nh n đ c bao nhiêu đ ng c t c t m t đ ng

đ u t vào c phi u t i m c giá th tr ng T su t c t c càng cao th hi n r ng nhà đ u t có t su t sinh l i t c t c càng cao, còn t su t c t c th p thì đi u

đó ch a h n đư x u b i vì nhà đ u t có th trông ch vào t su t sinh l i t lãi

v n c a giá c phi u trên th tr ng

M t t su t c t c m c cao (hay th p) ch a ch c đư ph n ánh đ c công ty đó chi

tr c t c cao (hay th p) không, vì t su t c t c còn ph thu c vào giá c phi u trên th tr ng Do v y, mà ch tiêu này ch dùng đ so sánh chính sách c t c c a

nh ng công ty khác nhau nh ng có nh ng đ c đi m gi ng nhau v quy mô, ngành

ngh kinh doanh và có m c giá c phi u là t ng đ ng nhau

T l chi tr c t c (PAYOUT): ây là t s c a c t c trên m i c ph n chia cho

thu nh p trên m i c ph n c a t t c các n m Sau đó tính trung bình các t l trên

cho t t c các n m tránh tình tr ng t ng gi m v n trong n m nh h ng đ n thu

nh p trên m i c ph n, chúng ta s l y t ng c t c chi tr cho c đông chia cho t ng

l i nhu n sau thu

5 1

*5

DividendPerShare nProfitAfterTaxPAYOUT

Trong đó:

DividendPerSharet: t ng c t c ti n m t trên m i c phi u đư chi tr cho c đông

ph thông c a n m t

nt: s l ng c phi u ph thông đang l u hành t i ngày k t thúc n m t

ProfitAfterTaxt: l i nhu n sau thu c a n m t

T l chi tr c t c c ng cho bi t công ty dành ra bao nhiêu ph n tr m t thu nh p

m t c ph n th ng đ tái đ u t T l chi tr c t c càng cao ph n ánh công ty đư

s d ng đ i b ph n l i nhu n sau thu đ chi tr c t c cho các c đông, đ ng th i

ch có m t ph n nh l i nhu n gi l i đ tái đ u t Và ng c l i v i t l chi tr c

t c th p

Nh ng nhà đ u t nào mu n tìm ki m thu nh p cho nh ng nhu c u tiêu dùng trong

hi n t i s thích m t công ty có t l chi tr c t c cao Ng c l i, nh ng nhà đ u t

không có nhu c u nh n thu nh p t c t c ngay trong hi n t i mà mong ch m t s

gia t ng giá tr c ph n th ng trong t ng lai, h l i thích các công ty có t l chi

tr c t c th p và gi l i l i nhu n nhi u h n đ tái đ u t

Qui mô công ty theo giá tr th tr ng (SIZE): c tính b ng cách l y giá c phi u

(giá đóng c a t i ngày k t thúc n m) nhân v i s l ng c phi u ph thông đang

l u hành t i ngày k t thúc n m Sau đó tính trung bình các t l trên cho t t c các

t t t

ClosePrice nSIZE Log 

ClosePricet: giá đóng c a c a c phi u t i ngày k t thúc n m t

nt: s l ng c phi u ph thông đang l u hành t i ngày k t thúc n m t

Bi n đ ng thu nh p (E_VOL): Bi n đ ng thu nh p đ c tính b ng cách l y đ l ch

chu n c a t s thu nh p trên t ng tài s n c a giai đo n t 2008 đ n 2012

2

15_

5

Earning EarningAsset Asset

Earningt: Thu nh p tr c lãi vay và thu trong n m t

Assett: T ng tài s n t i ngày k t thúc c a n m t

o l ng bi n đ ng thu nh p b ng t s thu nh p trên t ng tài s n là vì khi so sánh

các công ty khác nhau chúng ta không ch quan tâm đ n thu nh p đ n thu n mà

ph i xét xem m t đ ng tài s n công ty có th t o ra bao nhiêu đ ng thu nh p

T l n dài h n trên t ng tài s n (DEBT): b ng t l n dài h n chia cho t ng tài

s n Sau đó tính trung bình các t l trên cho t t c các n m (5 n m t 2008 đ n

2012) T l này th hi n m t đ ng tài s n đ c tài tr bao nhiêu đ ng n dài h n

Trong đó:

LongDebtt: T ng n dài h n t i ngày k t thúc n m t

Assett: T ng tài s n t i ngày k t thúc n m t

T l t ng tr ng (GROWTH): Là t l t ng tr ng trong tài s n, con s này có

đ c b ng cách l y t s c a s thay đ i trong tài s n t i ngày k t thúc n m trên

t ng tài s n t i ngày đ u n m Sau đó tính trung bình các t l trên cho t t c các





Trong đó:

Assett: s thay đ i c a t ng tài s n trong n m th t

Assett-1: t ng tài s n t i ngày b t đ u c a n m th t

3.3 M u nghiên c u:

D li u và ngu n d li u: Danh sách các công ty niêm y t trên Hose, l ch s ki n

chia c t c, giá c phi u, báo cáo tài chính h p nh t đư ki m toán hàng n m c a

t ng công ty đ c l y t S giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh Ngoài ra d

li u còn đ c b sung t các s li u công b trên website www.cophieu68.vn

đ c đ a vào m u, công ty ph i đáp ng tiêu chu n sau:

(1) N m tài chính c a công ty ph i k t thúc theo n m d ng l ch

M u ban đ u g m 304 công ty niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán TP H Chí

Minh c p nh t đ n ngày 30/06/2013, sau khi lo i b 13 công ty thu c l nh v c ngân

hàng, ch ng khoán, b o hi m, 170 công ty mà d li u v tài chính và th tr ng

không có đ y đ , và 7 công ty không th c hi n chi tr c t c b ng ti n m t trong

su t giai đo n t 2008 đ n 2012, cu i cùng m u nghiên c u g m 114 công ty

Mô hình đ c c l ng hàng n m trong giai đo n 5 n m đ đo l ng nh h ng

c a chính sách c t c lên bi n đ ng giá c phi u Phân tích h i qui đa bi n trên d

li u chéo đ c s d ng đ mô t m i quan h này và vi c phân tích s ti n hành l n

l t nh sau:

Th nh t ti n hành phân tích th ng kê mô t t ng bi n theo giá tr trung bình, trung

v , sai s chu n, và đ l ch chu n, đây là nh ng thông tin c b n đ đánh giá v

bi n

Th hai, th c hi n phân tích m i t ng quan gi a các bi n nghiên c u

Th ba, ng v i t ng mô hình chúng ta l n l t th c hi n h i qui OLS, ki m đ nh

hi n t ng đa c ng tuy n (Multicollinearity) và ph ng sai sai s thay đ i (HET -

Heterocedasticity)

a c ng tuy n là hi n t ng vi ph m nguyên t c các bi n đ c l p không có t ng

quan v i nhau cov(xi,xj) ≠ 0 H u qu khi x y ra hi n t ng đa c ng tuy n là chúng

ta không th c l ng đ c h s h i quy, khi đó h s h i qui s b ch ch so v i

th c t , có nhi u tr ng h p nó còn làm đ o chi u h s h i qui th c hi n ki m

đ nh hi n t ng đa c ng tuy n chúng ta th c hi n h i qui ph t ng bi n đ c l p v i

các bi n đ c l p còn l i Dùng h s VIF (Variance inflate factor ậ nhân t phóng

đ i ph ng sai) đ ki m đ nh, VIF = 1 / (1 ậ R2

ph ), n u VIF c a các mô hình h i qui ph đ u nh h n 10 thì không có hi n t ng đa c ng tuy n, ng c l i là có hi n

t ng đa c ng tuy n kh c ph c hi n t ng đa c ng tuy n, chúng ta s t o bi n

sai phân t bi n đ c l p gây ra hi n t ng đa c ng tuy n, sau đó h i qui mô hình

m i v i bi n đ c l p là bi n sai phân

M t mô hình d li u chéo đ c cho là t t thì ph i th a mưn đi u ki n ph ng sai

sai s không đ i (HET ậ Heterocedasticity) var ( i) = = const H u qu c a vi c

b qua ki m đ nh HET là các c l ng OLS s không hi u qu vì v y các d báo

c ng s không hi u qu , ph ng sai và đ ng ph ng sai c l ng c a các h s s

ch ch và không nh t quán do đó các ki m đ nh gi thuy t (t & F) không còn hi u

l c ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i chúng ta dùng ki m đ nh Breusch -

Pagan Test, ki m đ nh này th c hi n b ng cách h i qui ph bình ph ng ph n d

c a mô hình ban đ u v i các bi n đ c l p còn l i Sau đó xem xét n u giá tr p-value

c a 2  (m c ý ngh a) thì mô hình ban đ u có ph ng sai sai s là không đ i

Ng c l i n u giá tr p-value c a 2 t c là ph ng sai sai s là thay đ i Ngoài

Breusch - Pagan Test v n còn nhi u ph ng pháp đ ki m đ nh ví d nh Glejser

Test, White Test, và Harvey Godfrey Test N u sau khi ki m đ nh phát hi n ph ng

sai sai s thay đ i, chúng ta ti p t c x lý b ng cách s d ng ph ng pháp bình

ph ng bé nh t có tr ng s (WLS ậ Weighted Least Squares) th c hi n h i qui mô hình ban đ u v i tr ng s wj T ng t đ xác đ nh wjc ng có nhi u ph ng pháp

nh Glejser Test, Breusch ậ Pagan Test, White Test, Harvey Godfrey Test Chúng

ta c ng s ki m đ nh l i ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình h i qui có tr ng s

vì tuy có nhi u ph ng pháp đ x lý nh ng không ch c là Eview s x lý đ c

tuy t đ i hi n t ng ph ng sai sai s thay đ i N u v n không th a mưn đi u ki n

B ng 4.1 trình bày tóm t t th ng kê mô t v các bi n đ c s d ng trong nghiên

c u B ng này th ng kê v giá tr trung bình, đ l ch chu n, trung v , sai s chu n

Theo b ng 4.1 xét v trung bình và trung v , ta th y qui mô công ty (SIZE) có giá tr

l n nh t so v i các bi n còn l i (11.64661 - 11.5363), bi n đ ng thu nh p (E_VOL)

có giá tr th p nh t (0.041556 - 0.03005) Xét v bi n đ ng tuy t đ i thì qui mô

bình nhân 100%) thì h s bi n thiên hay đ bi n đ ng t ng đ i c a t l n trên

t ng tài s n (0.147427 / 0.110346) là cao nh t và c a qui mô công ty là nh nh t (0.598771 / 11.64661) H s b t đ i x ng (Skewness) c a t t c các bi n đ u

d ng cho th y t t c các bi n đ u có xu h ng l ch ph i H s nh n (Kurtosis)

c a hai bi n P_VOL và D_YIELD đ u nh h n 3 cho th y c hai đ u không nh n

nh phân ph i chu n và các bi n còn l i thì ng c l i

Th ng kê JB (Jarque-Bera) và m c xác su t p-value dùng đ ki m đ nh v c p gi

thuy t:

H0: Bi n phân ph i theo quy lu t chu n

H1: Bi n không phân ph i theo quy lu t chu n

Theo ki m đ nh này, giá tr P-value c a bi n P_VOL và D_YIELD l n h n m c ý ngh a 5%, ch a bác b H0 t c là hai bi n này phân ph i theo quy lu t chu n Còn các bi n còn l i không phân ph i theo quy lu t chu n

B ng 4.2 trình bày k t qu ma tr n t ng quan gi a các bi n K t qu cho th y giá

tr tuy t đ i c a các h s t ng quan đ u nh h n 0.5 có th là không có hi n

t ng đa c ng tuy n

Ngoài ra b ng 4.2 còn cho th y bi n đ ng giá c phi u (P_VOL) và t su t c t c

(D_YIELD) có m i t ng quan ng c chi u v i h s t ng quan -0.229528 và

m c ý ngh a 5%, k t qu này phù h p v i nghiên c u c a Baskin (1989) (-0.643),

nh ng trái ng c v i nghiên c u c a Allen và Rachim (1996) v i m i t ng quan

cùng chi u (0.006) M c dù m i t ng quan gi a bi n đ ng giá c phi u và t l chi

tr c t c (PAYOUT) là ng c chi u 0.122483) phù h p v i Baskin (1989)

(-0.542) và Allen và Rachim (1996) (-0.21), nh ng k t qu này l i không có ý ngh a

th ng kê (p-value = 0.1942) B ng này c ng cho th y m i t ng quan c a t su t c

t c và t l chi tr c t c cao h n so v i các bi n khác (0.397056) ch nh h n m i

t ng quan gi a t l t ng tr ng (GROWTH) và qui mô công ty (SIZE)

(0.449309), và các m i t ng quan này có ý ngh a th ng kê (p-value = 0)

K t qu cho th y P_VOL và SIZE có m i t ng quan ng c chi u (-0.168635) v i

m c ý ngh a 10% (p-value = 0.0729) phù h p v i s mong đ i c a chúng ta B i vì

công ty có qui mô l n thì đa d ng hóa h n và công ty qui mô nh có ít thông tin

công b h n, công ty l n h n đ c mong đ i là ít r i ro h n nên giá c phi u s ít

bi n đ ng h n T b ng k t qu chúng ta c ng th y là qui mô công ty có t ng quan ng c chi u ý ngh a v i D_YIELD (-0.31687, p-value = 0.0006) ho c

PAYOUT (-0.173024, p-value = 0.0656) v i m c ý ngh a 10% i u này trái ng c

Bi n đ ng giá c phi u và bi n đ ng thu nh p (E_VOL) có m i t ng quan cùng

chi u (0.276095) v i m c ý ngh a 1%, k t qu này c ng phù h p v i mong đ i c a

chúng ta E_VOL và SIZE có m i t ng quan cùng chi u (0.108415) cho th y các

công ty l n h n s có thu nh p bi n đ ng h n đi u này không phù h p v i th c t

vì th ng thì các công ty có qui mô l n s có thu nh p n đ nh h n, vì v y k t qu

này không có ý ngh a th ng kê M i t ng quan gi a t su t c t c và t l n trên

tài s n là ng c chi u (-0.201274) v i m c ý ngh a 5% cho th y các công ty có

nhi u n th ng ít chi tr c t c M i t ng quan gi a GROWTH và D_YIELD

(m c ý ngh a 10%), PAYOUT (m c ý ngh a 1%) là ng c chi u có ý ngh a phù

h p v i mong đ i c a chúng ta vì các công ty t ng tr ng th ng ít chi tr c t c

4.3 K t qu h i qui mô hình 1:

B ng 4.3 cho k t qu h i qui OLS ban đ u c a mô hình 1 K t qu cho th y bi n

đ ng giá c phi u có m i quan h ng c chi u có ý ngh a v i t su t c t c, nh ng

có m i quan h ng c chi u không có ý ngh a v i t l chi tr c t c

Sau đó chúng ta ki m đ nh hi n t ng đa c ng tuy n, b ng 4.4 là k t qu v R2

ph và VIF khi h i qui OLS t ng bi n đ c l p b t k lên các bi n đ c l p còn l i c a mô

hình 1 B ng này cho th y t t c các giá tr VIF đ u nh h n 10, ta có th k t lu n

mô hình 1 không có hi n t ng đa c ng tuy n

K đ n chúng ta ti n hành ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 1 V i

gi thuy t ki m đ nh nh sau:

H0: Var ( j) = const, t c là ph ng sai sai s không đ i

H1: Var ( j) ≠ const, t c là ph ng sai sai s thay đ i

N u p-value > 0.05 thì ch p nh n gi thuy t H0, t c là ph ng sai sai s không đ i

Chúng ta s d ng ki m đ nh Breusch - Pagan Test cho k t qu b ng 4.5 là ph ng

sai sai s c a mô hình 1 thay đ i v i Prob Chi-Square(2) = 0.0027 < 0.05 (m c ý ngh a)

Chúng ta s s d ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t có tr ng s (Weighted Least Squares) đ kh c ph c hi n t ng ph ng sai sai s thay đ i này Có ngh a là chúng

ta s th c hi n h i qui v i mô hình m i là:

P_VOL_1j = a1 + a2D_YIELD_1j + a3PAYOUT_1j + e_1j (1')

Dependent Variable: P_VOL

Method: Least Squares

B ng 4.5: K t qu ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i c a mô hình 1 theo Breusch - Pagan Test

Heteroskedasticity Test: Breusch-Pagan-Godfrey

F-statistic 6.445014 Prob F(2,111) 0.0022 Obs*R-squared 11.86103 Prob Chi-Square(2) 0.0027 Scaled explained SS 9.946495 Prob Chi-Square(2) 0.0069

Test Equation:

Dependent Variable: RESID^2

Method: Least Squares

Ngu n: Tác gi tính toán Theo Breusch ậ Pagan Test, đ tính W_1j chúng ta th c hi n nh sau:

H i qui mô hình (1) chúng ta có đ c ph n d resid_2bienj