V năđ ănghiênăc u Nghèoăđóiăđƣ, đangăvƠătrongăt ngălaiăv năcóăth ăti păt căhoƠnăhƠnhăth ă gi iănƠy.ăNghèoăđóiăt ănhơnănóăkhôngăcóăgi iăh n,ăt năt iăm iăn iăvƠăđ căbi tă nghiêmătr ngăh n
Trang 1TR NGă AIăH C KINH T TP H CHÍ MINH
SIVONGSA OUDOMPHONE
Trang 2TR NGă AIăH C KINH T TP H CHÍ MINH
SIVONGSA OUDOMPHONE
Chuyên ngành: KINH T PHÁT TRI N
Trang 3L IăCAMăK T
Tácă gi ă xină camă đoan đơy là công trình nghiên
c uăriêngăc aătôi.ăCácăs ăli uătrongălu năv n là trungă th c.ă Nh ngă k tă lu nă nêuă trongă lu nă v n
ch aăt ngăđ căcôngăb ă ăb tăc ăcông trình trong khoaăh cănƠoăkhác
TP.ăH ăChíăMinh,ăNgƠyầầtháng n m 2013
Ng iăth căhi nălu năvơn
SIVONGSA Oudomphone
Trang 4M C L C
TRANGăPH ăBỊA
L IăCAMă OAN
M CăL Că
DANHăM CăCỄCăT ăVI TăT Tă
DANHăM CăCỄCăB NG
L IăM ă U 1
1.ăV năđ ănghiênăc u 1
2.ăăăụăngh aăc aăđ ătƠi: 3
3.ăăăM cătiêuănghiênăc uăc aăđ ătƠi: 3
4.ăăCơuăh iănghiênăc u: 3
5.ăăăPh măviănghiênăc u: 3
6.ăN iădungăăc aălu năv n: 3
CH NGăI:ăăC ăS ăLụăTHUY TăVÀăCỄCăNGHIểNăC UăTH CăTI NăV ă NGHỆOă ịI 4
1 1.ăM tăs ăkháiăni mănghèoăđói: 4
1.2.ăCácăch ătiêuăđoăl ngănghèoăđói 6
1.2.1.ăăLýăthuy tăt ngătr ngănôngănghi păvƠăs ănghèoăđóiănôngăthôn 6
1.2.2.ăăăLýăthuy tăv ăthayăđ iăvƠăchuy năgiaoăcông ngh ătrongănôngănghi p: 7
1.2.3ăăăPh ngăphápăxácăđ nhăđ iăt ngănghèo: 8
1.3.ăăăNguyênănhơnăc aănghèoăđói 9
A.ăNh ngăy uăt ăcóăliênăquanăt iăh ăgiaăđình 10
1.3.1.ăTrìnhăđ ăh căv năth p 10
1.3.2.Gi iătínhăc aăch ăh : 11
1.3.3.ăGiaăđìnhăđ ngăconăs ăng iăph ăthu cănhi u 11
1.3.4.ăS căkho 12
1.3.5.ăNgh ănghi p 12
1.3.6.ăS ăn măđ nhăc ăt iăđ aăph ngăc aăh ăgiaăđình 13
1.3.7.ăV năđ ăv ăđ t 13
1.3.8 Kh ăn ngăti păc năv iăc ăs ăh ăt ng: 14
1.3.9.Tìnhătr ngăkhôngăti păxúcăv iăngu năv năchínhăth c 15
Trang 51.3.10.Nh ngăh năch ăc aăng iădơnăt căLƠo-Karme: 15
1.3.11 iăs ngănhơnădơnă ănôngăthôn 16
1.4.ăăK TăLU NăCH NGăI 18
CH NGăII :ă TH CăTR NGăNGHỆOă ịIă ăHUY NăM NGăKHÔNGă T NHăCH MPAS C 19
2.1.ăGi iăthi uăkháiăquátăv ăđ căđi măkinhăt -xƣăh iăc aăđ aăph ng 19
2.1.1.ăB năđ ăhƠnh chánhăvƠăv ătríăđ aălýăc aăt nhăCh mpas c 19
2.1.2.ăCôngătácăphátătri nănôngăthônăđ nhăcanh,ăđ nhăc : 26
2.1.3ăCh ngătrìnhăphátătri năs năxu tăl ngăth că2008-2012: 26
2.1.4.ăXơyăd ngăc ăs ăh ăt ng: 27
2.1.5.ăTh căhi năgi măpháăr ngălƠmăn ngăr yăvƠăch măd tătr ngăcơyăthu că phi n: 29
2.1.6.ăGi iăquy tăvi călƠm: 30
2.1.7.ă aăhình,ăđ tăđai 32
2.2.ăTh cătr ngănghèoăđóiă ăHuy năM ngăKhông 35
2.3.ăQuyămôăvƠătrìnhăđ ăphátătri năc ăs ăh ăt ng 37
2.4.ăPh ngăphápănghiênăc uăvƠăh ăth ngăcácăch ătiêuăphơnătíchăs ăd ng 38
2.4.1.ăCácăph ngăphápăs ăd ngănghiênăc u 38
2.4.2.ăH ăth ngăcácăch ătiêuăphơnătích 40
2.6.ăPh ngăphápănghiênăc u: 42
2.7.ăK tălu năch ngă2: 43
CH NGăIII:ăMÔăHỊNHăKINHăT ăL NG 44
3.1.ăGi iăthi uăcácăbi năs ăvƠămôăhình 44
3.1.1.ăNghèoăđóiăphơnătheoăthƠnhăph nădơnăt c 44
3.1.2.ăNghèoăđóiăvƠăgi iătínhăc aăch ăh 47
3.1.3.ăQuyămôăh ăgiaăđình: 48
3.1.4.ăTìnhătr ngăvi călƠmănôngăc aăch ăh : 49
3.1.5.ă iălƠmăxa: 50
3.1.6.ăS ăh uăđ tăđaiăvƠătìnhătr ngăc aăh 53
3.1.7.ă ngăôătôăvƠăkho ngăcáchăc aăh ăgiaăđìnhăđ nătrungătơmăch 54
3.1.8.ăV năđ ăv năvayăvƠătìnhătr ngăc aăh ăgiaăđình 55
3.2.ăK tăqu ăphơnătíchăh iăquy: 57
Trang 63.3.ăK tălu năch ngă3: 61
CH NGăIV:ăM TăS ăGI IăPHỄPăGI MăNGHỆOă ịIăVÀăT IăHUY Nă M NGăKHÔNG 62
4.1.ăPh ngăh ngăvƠăm cătiêuăxóaăđóiăgi mănghèo 62
4.1.2.ăM cătiêu 63
4.2.2.ăV năđ ăng iădơnăt căLƠo-Karme: 65
4.2.3.ăV năđ ăgiáoăd căvƠăh căv n 66
4.2.4.ăV năđ ăv ăđ ngăôătô 67
4.2.5.ăV năđ ăđiălƠmăxaăvƠăgi măt ăl ăh ănghèo 68
4.2.6.ăS ăti năvay 68
4.2.7.ăV năđ ălƠmănôngălƠmănông 69
4.2.8.ăH ăth ngănôngăh ăvƠăphátătr năb năv ng: 70
4.2.9.ăNh ngăh năch ăc aăđ ătƠi 70
KI NăNGH 72
PH ăL C
PHI UăPH NGăV N
DANH M C TÀI LI U THAM KH O
Trang 7DANHăM CăT ăVI TăT T
TMSDC: i u tra m c s ngădơnăc ăc a Vi t Nam
TMSGD:ă i u tra m c s ng h giaăđìnhăc a Vi t Nam
L TBXH:ă Laoăđ ngăTh ngăbinhăXƣăh i
Trang 8DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1: Th ng kê y u t trìnhăđ v năhóaăth p c a các h nghèo 11
B ng 1.2: C ăc u qu n lý v y t 12
B ng 1.3: Di n tích các lo iăđ t c a t nh 14
B ng 1.4: Tính hình nghèo c a t nh Champassak phân thu huy n (2008-2012) 17
B ng 2.2: Tình hình gi i quy t vi c phá r ng và khai thác di n tích s n xu t c a t nh trong nh ngăn măquaă 24
B ng 2.3: Tìnhăhìnhăđ tăđaiăquaă3ăn măc a huy năM ngăKh ng 34
B ng 2.4: Tình hình dân s vƠălaoăđ ng c a Huy năquaă5ăn mă 36
B ng 3.1: C t m căýăngh aă(ăSig)ăc a ki măđ nh Wald cho th y 57
B ng 3.2: Mô ph ng xác su tănghèoăthayăđ i 59
Trang 9L I M U
1 V năđ ănghiênăc u
Nghèoăđóiăđƣ, đangăvƠătrongăt ngălaiăv năcóăth ăti păt căhoƠnăhƠnhăth ă
gi iănƠy.ăNghèoăđóiăt ănhơnănóăkhôngăcóăgi iăh n,ăt năt iăm iăn iăvƠăđ căbi tă nghiêmătr ngăh nă ăcácăn căđangăphátătri n,ătrongăđóăcóăn căCôngăhoƠădơnă
ch ănhơnăLƠo.ăH uăq aăc aănghèoăđói,ăt tănhiênălƠănghiêmătr ng,ănóăkhôngă nhăh ngătr căti păđ năs ăph năc aănh ngăng iădơnăb ălơmăvƠoătìnhătr ngă cùngăkh ămƠăcònălƠmăsuyăy uăs ăth nhăv ngăc aăm tăqu căgia.ă óălƠăít,ădoă mƠăt tăc ăqu căgiaătrênăTh ăgi i,ăt ăgiƠuăđ nănghèoăđ uăxemăm cătiêuăxoáăđóiă
gi mănghèoălƠăqu căsáchănh măt oăraăs ăphátătri năbênăv ng.ăM cătiêuănƠyă cƠngătr ănênăquanătr ngăh năđ iăv iăcácăn căđangătheoăđu iăconăđ ngăXƣă
h iăch ăngh aănh ăLƠo.ăChínhăvìăth ăgi iăquy tăv năđ ănghèoăđóiăluônăđ că ngăvƠăNhƠăn căLƠoăđ tăsongăhƠnhăv i quáătrìnhăphátătri năkinhăt ă- xƣăh iă
c aăđ tăn c.ăă“Cùngăv iăđ yăm nhăphátătri năkinhăt ,ăă ngăđƣăch ătr ngă
gi iăquy tăt tăcácăv năđ ăxƣăh i,ăcoiăđơyălƠăm tăh ngăchi năl căth ăhi năb nă
ch tă uăvi tăc aăch ăđ ăta”.ăTrongăđóăph iă“th căhi năch ngătrìnhăxoáăđóiă
gi mă nghèoă thôngă quaă nh ngă bi nă phápă c ă th ,ă sátă v iă tìnhă hìnhă t ngă đ aă
ph ng,ăs măđ tăđ căm cătiêuăkhôngăcònăh ăđói,ăgi măm nhăcácăh ănghèoă
“ti năt i”ăc ăb năxoáăh ăđói,ăgi măt ăl ăh ănghèoăxu ngăcònă50%ăvƠoăn mă 2006ăvƠăxoáăb ăđóiănghèoăđ căvƠoăn mă2011
Chuy năt ăn năkinhăt ăt ăc păt ăcungăsangăn năkinhăt ăth ătr ng,ăcùngă
v iănh ngăti năb ăv ăm tăkinhăt ,ănghèoăđóiăvƠăs ăphơnăhoáăgiƠuănghèoălƠăm tă
th căt ăt tăy uămƠăLƠoăkhôngăth ătránhăkh i.ăTuyănhiênăv iăđ ngăl iăđ iăm iă
c aă ngă lƠă phátă tri nă n nă kinhă t ă th ă tr ngă theoă đ nhă h ngă xƣă h iă ch ă ngh aăcóăs ăqu nălýăc aăNhƠăn c,ăt călƠăphátătri năkinhăt ănh ngăc năph iă
đ măb oăcácăm cătiêuăxƣăh i,ăt ngăb cănơngăcaoăđ iăs ngăc aăcácăt ngăl pă
Trang 10dơnăc ,ănh tălƠălƠmăth ănƠoăđ ăgi măđ căs ăl ngănghèoăđói.ăTh căti năquaă
h nă10ăn măđ iăm iăchoăth yăLƠoăđƣăđ tăđ cănh ngăthƠnhăt uăđángăk ătrongă phátătri năn năkinhăt ,ăđ ngăth iăđƣăkhôngăng ngăc iăthi năđ iăs ngăkinhăt ă choăng iădơn,ăth căhi năcóăhi uăqu ăcácăch ngătrìnhăxoáăđóiăgi mănghèo
Công tá căxoáăđóiăgi mănghèoătrongănh ngăn măquaăch aăđ căđ ngă
đ uă ăcácăđ aăph ng,ăđóiănghèoăv nălƠătháchăth căl năđ iăv iăn căLƠo,ăs ă
h ănghèoăđóiăcònăkháăl năvƠăkhóăgi iăquy tăh năviăh nă60%ăt pătrungă ănôngă thôn,ănh tălƠăvùngăsơu,ăvùngăxa,ăvùngănúiăcaoăvƠăđ ngăbƠoădơnăt căthi uăs ,ălƠă
nh ngăn iăkinhăt ăkémăphátătri n,ătrìnhăđ ădơnătríăth p,ăc ăs ăh ăt ngăh tăs că
y uăkém,ăvƠănh ngăn iăl iăth ngăxuyênăg păthiênătai,ămôiătr ngăb ăxu ngă
c pănghiêmătr ng.ăVìăth ăvi căti năcôngăvƠoăđóiănghèoălƠăr tăkhóăkh năph c
t p,ămƠătoƠnăb ăxƣăh iăph iăđ căbi tăquanătơm,ăt pătrungăm iănhơnăl căth că
hi năb ngăđ căm cătiêuăxoáăđóiăgi mănghèoănh măgópăph năc iăthi năđ iă
s ngănhơnădơn,ă năđ nhăvƠăphátătri năb năv ngăđ tăn c
T nhăChampassak ăphíaăNamăc aăLƠoănênăc ngăch uă nh h ngăr tă
l năc aăkhíăh uăth iăti tăkh cănghi t,ăb ăchi nătranhătƠnăpháăn ngăn ăvƠăth ngă xuyênăb ăthiênătaiăđeădo ăTh cătr ngăđ iăs ngănhơnădơnăcònăth păkém,ănh tălƠă
m tăs ăn iăvùngănúiăvƠătrungădù,ăcácăđi uăki năv ăđ ngă xá,ăv năhoáăgiáoă
d c,ăyăt ăđang g păr tănhi uăkhóăkh n
Vi căgi iăquy tăv năđ ănghèoăđóiăđ ăti năt iăxoáăđóiăgi mănghèoăkhôngă
ph iălƠăvi călƠmăm tăs măm tăchi u,ămƠăđóălƠăv năđ ăl nămangătínhătoƠnăc u,ă cóătínhălơuădƠi,ăm tăcôngăvi căgayăgõ,ăph căt p
Doăv y,ănghiênăc uăv ăth cătr ngănh mătìmăraănh ngăgi iăphápăxoáăđóiă
gi mănghèoăcóătínhăkh ăthiăđ iăv iăđi uăki năkinhăt ăxƣăh iă ăcácăđ aăph ngă lƠăv năđ ăcóăýăngh aătrongăchi năl căphátătri năkinhăt ăc aăt nhăChampassak
Xu tăphátăt ătìnhăhìnhăc păthi tănóiătrên,ăvìăv yătôi ch năđ ătƠi là ắ Các nhân
Trang 11t ătácăđ ngăđ nănghèoăđóiă ăhuy năM ngăKhôngăt nhăCh mpas c n că
C ngăhòaădơnăch ănhơnădơnăLƠo”
2 ụăngh aăc aăđ ătƠi:
T iăhuy năM ngăKhông,ăăt ătr căđ năgi ăch aăcóăcôngătrìnhănƠoă ngăd ngă
ph ngăphápăphơnătíchăth ngăkêăvƠămôăhìnhăkinhăt ăl ngăđ ăđánhăgiáăth cătr ngănghèoăvƠăđ nhăl ngăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năxácăsu tălơmăvƠoăc nhănghèoăđóiăc aă
h ăgiaăđình.ăK tăqu ănghiênăc uăc aăđ ătƠiăs ăgópăph nănh ăbéăvƠoăvi căđ yănhanhăcôngăcu căxóaăđóiăgi mănghèoăt iăđ aăph ng
3 M cătiêuănghiênăc uăc aăđ ătƠi:
Tìmăhi uăvƠăphơnătíchăth cătr ngănghèoăđóiăc aăcácăh ăgiaăđìnhătrênăđ aăbƠnănghiênăc u,ăxácăđ nhănh ngăy uăt nhăh ngăđ nănghèoăđóiăc a h ăgiaăđìnhăđ ngă
th iăđ ăxu tănh ngăgi iăphápăchoănh ngăchínhăsáchăphùăh pă ăhuy năM ngăKhông
4 Cơuăh iănghiênăc u:
1 ăc iăthi nătìnhătr ngănghèoăc aăm tăb ăph nădơnăc ăthìăchúngătaănênălƠmăgìă?
2 Cácănhơnăt ănƠoăđƣă nhăh ngăđ nănghèoăđóiă ăhuy năM ngăKhông
t nhăCh mpas c n căC ngăhòaădơnăch ănhơnădơnăLƠo ?
5 Ph măviănghiênăc u:
ătƠiătr căti pănghiênăc uăth cătr ngănghèoăđóiăvƠăcácăgi iăphápăđóiănghèoă
t iăt nhăChampassak n căC ngăhòaădơnăch ănhơnădơnăLƠo
Thuăth păs ăli u:ăTi năhƠnhăđi uătraătr căti pă220ăh ăgiaăđìnhăthu că3ăxƣ:ăxƣăDonăsangăpaiă(80ăh ),ăxƣăDonăsadam (60ăh )ăvƠăxƣăkarămaoă(ă80ăh )ă.ăTácăgi đƣă
ph iăh păv iăphòngăxâyăd ngăc ăs ăh ăt ngăvƠăPhátătri năNôngăthônăăhuy năM ngăKhôngăt nhăCh mpas c, trong viêc thu th păd li u
6 ăN iădung c aălu năv n:
Ch ngă1: C ăs ălýăthuy tăvƠăcácănghienăc uăth căti năv ănghèo đói:
Ch ngă2: Th cătr ngănghèoăđói ăhuy năM ngăKhông
Ch ngă3: Môăhìnhăkinhăt ăl ng
C h ngă4: M tăs gi iăphápăxóaăđóiăgi mănghèoăt iăHuy năM ngăKhông
Trang 12CH NGăI:ăăC ăS LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TH C TI N
V NGHÈO ịI
1 1.ăM tăs ăkháiăni mănghèoăđói:
Choăđ nănayăcóăr tănhi uăquanăđi măkhácănhauăv ăv năđ ănghèoăđói,ătu ătheoăgócăđ ănghiênăc uăvƠăqu nălýăcóănh ngăkháiăni măkhácănhau.ăTh căt ăcho th yăcácă
ch ăs ăxácăđ nhăđóiănghèoăvƠăgiƠuă- nghèoăluônăluônădiăđ ng,ăthayăđ iătheoăkhôngăgianăvƠăth iăgian,ă m tăth iăđi m,ăm tăvùng,ăm tăn cănƠoăđóăthìăch ăs ăđoăđ călƠăđóiănghèoăho căgiƠu,ănh ngăsangăm tăth iăđi măkhác,ăsoăsánhăv iăm tăvùngăkhác,ă
n căkhác,ăc ngăđ ngădơnăc ăkhác,ăthìăch ăs ăđoăcóăth ăm tăngh a.ăTheoăngơnăhƠngă
Th ăgi i,ăs ăd ngănh ngăph ngăphápăđánhăgiáănghèoăđóiăd aăvƠoăm cătiêuădùng,ăduyătrìăcu căs ngăhƠngăngƠyăvƠăđ ămuaănh ngăs năph măc ăb nănh ăl ngăth c,ă
th că ph m.ă Nóă cóă giƣnă tuyă theoă đi uă ki nă kinhă t ă c aă t ngă qu că gia,ă mƠă nóă cóă
nh ngăm căquyăđ nhăphùăh p
NghèoăđóiălƠăm tăv năđ ămangătínhătoƠnăc u.ăN uăv năđ ănghèoăđóiăkhôngă
gi iăquy tăđ căthìăkhôngăm cătiêuănƠoămƠăc ngăđ ngăqu căt ,ăqu căgiaăđ tăraănh ăhoƠăbình,ă năđ nh,ăcôngăb ngăxƣăh iăcóăth ăgi iăquy tăđ c.ăNghèoăđóiălƠăv năđ ăkinhăt ăxƣăh iăcóăquáătrìnhăhìnhăthƠnhăg năv iăl chăs ăphátătri năc aăngoƠiăng iăvƠătuyăvƠoăt ngăgiaiăđo năphátătri năc ăth ămƠăng iătaăcóănh ngăđ nhăngh aăv ănghèoăđóiăkhácănhau.ăCácăquanăđi măkhácănhauăv ănghèoăđóiăc aăconăng iăđ cătrìnhăbƠyăd iăđơyăs ăchoăth yăm tăb cătranhăr ngăl năh năv ătìnhătr ngăthi uăth n,ătrongăđóăbaoăg mănhi uăy uăt ăkhácănhau
VƠoăcu iănh ngăn mă1980ăvƠăđ uăn mă1990,ănhƠăxƣăh iăh căWilsonăđƣăđ aăraăthu tăng ăUnderclassă(t ngăl păhayăgiaiăc păd i),ăđ ăch ănhómăxƣăh iăc aănh ngă
ng iănghèo.ăTheoăđóăh ăđ căg iălƠănh ngăng iăkhôngăcóătrìnhăđ ăvƠăk ăn ng,ăluônăch uăs ătáchăbi tăxƣăh i,ăkhôngăcóăkh ăn ngăti păc năho căkhôngăcóăđ căcácă
m iăquanăh ăv iăcáănhơnăkhác,ăv i nh ngăth ăch ăcóăth ăđemăl iăchoăh ăngu năl iă
v ăkinhăt ăvƠăcácăv ăth ăxƣăh i
Theoăm tăcáchănhìnăkhácăSogagesă(1996)ăđƣăchoăr ngănghèoăkh ăcùngăc călƠă
m tăđi uăki năs ngăb ăh năch ăb iăsuyădinhăd ng,ămùăch ,ăb nhăt t,ămôiătr ngăb ă
Trang 13ôănhi m,ăt ăl ăt ăv ngăc aătr ăs ăsinhăcaoăvƠătu iăth ăth p,ăcònăt ăh năh năsoăv iăb tă
k ăđ nhăngh aănƠoăkh ăd ăch pănh năđ căv ăm tăcu căsôngăbìnhăd ănh tăc aăm tăconăng i
TheoăWBă(1998),ăđƣăđ aăraăm tăkháiăni măđóiănghèoămangătínhăkháiăquátă
t ngăđ iăcao.ăTheoăđóănghèoăkhôngăch ălƠăthuănh păth pămƠăcònăcóăđi uăki năs ng,ă
s că kho ,giáoă d c,ă đi uă ki nă v ă sinhă ă m că th p,ă khôngă cóă quy nă l că vƠă ngh ănghi p
iăv iăLƠoăm căduătrongănhi uăn măqua,ăcácănhƠăkhoaăh căvƠăxƣăh iăcóă
nh ngăn ăl cătrongăvi căđ aăraăm tăđ nhăngh aăchínhăxácăv ănghèo,ănh ngădoătínhă
t ngăđ iăv ăm tăth iăgianăvƠăkhôngăgian,ăc ngănh ătínhănhi uăm tăc aănhi uăv nă
đ ănghèoămƠănh ngăđ nhăngh aăm iăch ăđ ngăl iă ăm căt ngăđ i
NghèoălƠătìnhătr ngăc aăm tăs ăb ăph nădơnăc ăcóăđi uăki năv tăch tăvƠătìnhă
th n đ ăduyă trìăcu căs ngăgiaăđìnhăd iă m căt iăthi uătrongă đi iă ki năchungăc aă
c ngăđ ng.ăM căs ngăt iăthi uă ăđơyăđ căhi uălƠăđi uăki nă n,ă ,ăm căvƠăcácănhuă
c uăkhácăv ăv năhoá,ăyăt ,ăgiáoăd c,ăgiaoăti p,ăđiăl iăch ăđ tăm căduyătrìăcu căs ngăbìnhăth ng.ăM căs ngăt iăthi uăc aăm iăn căs ăkhácănhauătu ăthu căvƠoăđiêuăki năkhíăh u,ănh ngăđ căđi măt ănhiênăvƠăm tăph năl nătuyăthu căvƠoăm căđ ăv năminhăđƣăđ tăđ căc aăt ngăth iăđ iămƠăc aăm iăqu căgia,ănh ăMarăn mă1960ăđƣăk tălu n:ă
“ iăv iăm tăn căvƠăm tăth iăđ iănh tăđ nh,ăm căđ ăc năthi tăv ănh ngăt ăli uăsinhă
ho tăc ngănh tăđ nh”ăV ăc ăb năng iănghèoălƠăng iăph iăs ngăd iăm căđ că
đ nhăngh aănh ălƠăchu năth pănh tăcóăth ăch pănh năđ cătrongăm tăkho ngăth iăgianăvƠăkhôngăgianănh tăđ nh,ăc tălõiăc aăkhái ni mănƠyălƠăthi uăm tăm căđ ăt iăthi uăv ănhơnăl căvƠăv tăl căđ ăcóăth ăđ tăđ căm tăm căs ngăh pălý
Tómăl i: T tăc ănh ngăquanăni mătrênăv ănghèoăđóiăđ uăph nă nhăbaăkhíaăc nhăch ă
y uăsauăđơy:ăăNh ngăng iăđ căxemălƠănghèoăđóiăkhi:
Cóăm căs ngăth păh n m căs ngătrungăbình
Khôngăđ căth ăh ngănh ngănhuăc uăc ăb nă ăm căt iăthi uădƠnhăchoăconăng i
Thi uăc ăh iăl aăch năthamăgiaăvƠoăquáătrìnhăphátătri năc aăc ngăđ ng
Trang 141.2.ăCácăch ătiêuăđoăl ngănghèoăđói
1.2.1 Lý thuy tăt ngătr ng nông nghi p và s nghèoăđóiănôngăthôn
RaoăCHHăvƠăChopraăKă(1991)ătranhălu năv ăm iăquanăh ănƠyănh ăsau:
Trongă quáă trìnhă t ngă tr ngă nôngă nghi p,ă haiă ph ngă th că ch ă y uă đ că
th căhi nălƠăqu ngăcanhă(t ngăs năl ngădoăm ăr ngădi nătích)ăvƠăthơmăcanhă(t ngă
n ngăsu tătrênăđ năv ădi nătíchăb ngăcáchăt ngăc ngăs ăd ngăcácăy uăt ăđ uăvƠoădoăngƠnhăcôngănghi păhóaăch tăs năxu t)
- Ph ngăth căqu ngăcanh,ădoăbócăl tăch tădinhăd ngăt ănhiênătrongăđ t,ăm ă
r ngădi nătíchădoăpháăr ngăthìăt ngătr ngănôngănghi păcóăth ăđ tătrongăng năh n,ă
nh ngăkhiămôiătr ngăt ănhiênăb ăsuyăthoái,ăs năl ngăvƠăthuănh păs ăs tăgi mătrongăkhiădơnăs ăt ngăvƠăh ăqu ălƠăth tănghi păvƠăs ănghèoăđóiăxu tăhi n
- Ph ngăth căthơmăcanh,ăđ ăđápă ngănhuăc uăt ngătr ngănhanhătrongănôngănghi p,ătìnhătr ngăl măd ngăcácăhóaăch tăs ăd ngăvƠoăs năxu tănôngănghi păngƠyăcƠngăt ngălƠmăsuyăthoáiătƠiănguyênăđ tăvƠăn c.ăKhiăs ăsuyăthoáiănƠyăb tăđ uăgơyănhăh ngăthìăn ngăsu tăvƠăthuănh păgi măd n,ătrongăkhiădơnăs ăt ng,ănôngăthônăkhôngăthuăhútăđ căvi călƠmăvƠăc ngăcóăh ăqu ălƠăth tănghi păvƠăs ănghèoăđóiăxu tă
hi n
Shepherdă Aă (1998)ă choă r ngă ngayă c ă vi că đ mă b oă khôngă suyă thoáiă tƠiănguyênămôiătr ngăb ngăk ăthu tăt tăc ngăxu tăhi năs ănghèoăđói,ădoăđ căđi măt ănhiênăkhácănhauătheoăvùngăvƠăhi uăqu ăápăd ngăti năb ăk ăthu tăc ngăđemăl iăk tă
qu ăkhácănhau.ăGiaiăđo năđ uăápăd ngăk ăthu tăm i,ădoăđòiăh iăt ngănhanhăđ uăt ă
v ăgi ng,ăphơnăbón,ăthu căsơu,ălƠmăđ tănênăc ngăg năv iăr iăroăcao,ăvƠănh ăv yăch ăcácăh ăgiƠuă ăvùngănôngăthônăm iăcóăkh ăn ngăth căhi năvƠăh ngăl iăíchăl năt ă
vi căđiătiênăphong.ăSauăkhiătiênăphongămôăhìnhănƠyăs ăđ cănhƠăn căăh ătr ăđ ănhơnăr ngăchoăđ năkhiăđ iăb ăph nănôngădơnăăth căhi năđ cămôăhìnhănƠy,ăkhiăđó,ă
s năl ngăs ăt ngănhanhăvƠăgiáăs ăr tăxu ngălƠmăgi măhi uăqu ăđ uăt ăc aănôngădơnă
v iăquyămôăs năxu tănh ăN uăquáătrìnhănƠyăti păt căh ăs ăb ăr iăvƠoăgánhăn ngăn ă
n n,ăt ăb ăvi căđ uăt ,ătrongăkhiădơnăs ăt ng,ălƠmăt ngăth tănghi păvƠătìnhătr ngănghèoăđóiăs ătr mătr ng
Trang 15Trongăb iăc nhăđó,ănh ngăng iănôngădơnăs ăs năsƠngăđápă ngănhuăc uătiêuă
dùngăhƠngăhóaăt ănhiênăc aăb ăph nădơnăc ăcóăthuănh păcaoăb ngăcáchăkhaiăthácăngu năl căt ănhiênă(hƠngăhóaăcông)ănh ăs năb n,ăpháăr ngăđ ăt ngăthuănh p.ăH ăqu ălƠămôiătr ngăt ănhiênăti păt căb ăsuyăthoái,ăthuănh păng iădơnăgi m,ăvƠăl iăr iăvƠoăvòngăl năqu n c aănghèoăđói
Nh ăv y,ăm tăh ăth ngănôngănghi pămƠăkhôngăđ măb oăsinhăk ăb năv ngătrênăm cănghèoăđóiăchoăng iădơnănôngăthônăthìăkhôngăth ănƠoălƠăh ăth ngănôngănghi păb năv ngăđ c.ăHayănóiăcáchăkhác,ămôăhìnhănôngănghi păb năv ngălƠămôăhìnhă s ă d ngă cácă ph ngă th că s nă xu tă ti nă b ă nh ngă khôngă lƠmă suyă thoáiă môiă
tr ngăvƠăm tăcơnăb ngăt ănhiên,ăđ măb oăđ căsinhăk ăb năv ngătrênăm cănghèoăđóiăchoănôngădơn.ă
Bi uă hi nă c aă nôngă nghi pă b nă v ngă trênă khíaă c nhă nƠyă cóă th ă đoă l ngă
b ngăcácăch ătiêu:ăt ăl ăh ănghèoăđói;ăt ăl ălaoăđ ngăth tănghi pă ănôngăthôn
1.2.2 Lý thuy t v thayăđ i và chuy n giao công ngh trong nông
nghi p:
TheoăNicolasăKaldor(1957),ăngu năg căt ngătr ngăkinhăt ăkhôngăch ăduyă
nh tăph ăthu căvƠoăgiaăt ngăv năs năxu tămƠăcònătùyăthu căvƠoăs ăphátătri năti năb ă
k ăthu tăt cătrìnhăđ ăcôngăngh ă
Khácăv iăKaldor,ăn mă1976,ătrongănghiênăc uăth cănghi măc aămình,ăSungăSangăParkăchoăr ngăngu năg căc aăs ăt ngătr ngăph ăthu căvƠoăk ăn ngăc aăl că
l ngălaoăđ ng.ăK ăn ngănƠyăđ cătíchăl yăquaăquá trìnhăphátătri năc aăconăng i.ăVìăv y,ătheoăPark,ăv năđ uăt ăc aăqu căgiaăc năđ căphơnăb ăchoăđ uăt ăphátătr năconăng iă(v năhóaăki năth c,ăk ăn ng,ăđ iăs ngăv tăch tăậ tinhăth n)
NgoƠiăy uăt ăk ăthu tăvƠăconăng i,ăHayamiăvƠăRuttan(1971),ătrongămôăhình
c aămình,ăphátăbi u,ănôngănghi pădoăs ăphátătri nătheoăth iăgian,ăm tăvƠingu năl că
tr ănênăkhanăhi măvƠăchiăphíăc aăchúngănơngăcaoăt ngăđ iăsoăv iăm tăs ă ngu năl căkhác.ă iăv iănh ngăn căcóăngu nălaoăđ ngăd iădƠoănh ngăkhanăhi mă
v ăđ tănôngănghi p,ăconăđ ngăphátătri nănôngănghi pălƠătìmăki mănh ngăcôngăngh ă
Trang 16nh măt ngăn ngăsu tătrênă1ăđ năv ădi nătíchă(s ăd ngăcôngăngh ăsinhăh c,ăphơnăbón,ă
gi ng,ăn c)
M tă y uăt ăch ă y uătrongăquáătrìnhăk tăn iăgi aăcôngăngh ăs năxu tănôngănghi păm iăđ căt oăraăt ăcácăt ăch cănghiênăc uăkhoaăh căv iăs ăgiaăt ngăn ngă
su tăchínhălƠăs ăph ăbi năcácăcôngăngh ăs năxu tănôngănghi păđ nănôngădơn,ăv iăh ă
qu ălƠăcóăs ă ngăd ngăr ngărƣiăđ iăv iănôngădơn.ăTrongăh uăh tăcácăn căđangăphátătri năhi nănay,ăh ăth ngăkhuy nănôngăđóngăvaiătròăh tăs căquanătr ngătrongăvi căchuy năgiaoăcácăti năb ăkhoaăh căđ năng iă ngăd ng.ă
Quaăcôngătácăđi uătraăth cănghi măt iăt nhăBìnhăD ngăn mă2007,ăVõăTh ăThuăH ngănh năđ nh,ăcóăđ nă71.83%ănôngădơnăchoăbi tăngu năg căki năth cănôngănghi păc aămìnhăcóăđ căthôngăquaăh ăth ngăkhuy nănông
1.2.3 Ph ngăphápăxácăđ nhăđ iăt ng nghèo:
Cóănhi uăcáchăphơnălo iăgiƠuănghèoănh ăphơnălo iătheoăchiătiêu,ăphơnălo iătheoăthuănh p,ăv ăb năđ ănghèo,ăphơnălo iăgiƠuănghèoătheoătiêuăchíăc aăđ aăph ng,ă
x păh ngăgiƠuănghèo.ăM iăph ngăphápăđi uăcóănh ngă u,ăkhuy tăđi măriêngăvƠăcóă
th ăđ căápăd ngătùyălúc,ătùyăn i,ătùyăm căđích
Nhìnăchung,ăh uăh tăcácăn căphátătri năth ngăkêăv ătìnhătr ngănghèoăđóiăthôngăquaăm căthuănh p.ăVìă ăcácăn cănƠy,ăthu ăthuănh păđ cătheoădõiăr tăch tă
ch ,ăthuănh păc aăng iădơnăđ căkhaiăbáoăđ yăđ ,ăth ăhi năc ăth ăquaăcácătƠiăkho năngơnăhƠng.ăM iăhƠnhăviătr năhayăgianăl năthu ăđ uăb ăx ălýănghiêmăkh c
M tătrongănh ngăh năch ăc aăph ngăphápăd aăvƠoăthuănh păđ ăđoănghèoăđóiălƠănóăđòiăh iăr tănhi uăs ăli u.ăNh ngăph ngăpháp v nghèoăđóiăb ngăchiătiêuă
t ăraălƠăm tăphépăđoăt tă(BCPTVN,2004)
H uăh tăcácăn căphátătri năth ngăs ăd ngăthuănh păđ ăđoăl ngăm căđ ănghèoăđóiăvìăcácăn căphátătri n,ăh ăth ngăthu ,ăki măsoátătƠiăchánhăc aăh ăđƣ đ tă
đu căs ă năđ nhănênăthuănh păc aăng iădơnălƠăd ăxácăđ nh.ă iăv iăcácăn căđangăphátătri n,ăthuănh păc aăng iădơnăkhóătínhătoán,ădoăđôiăkhiăthuănh păđ năt ăcôngă
vi căt ălƠmăho cănh ngăngu năthuănh păt ăcácăv ătr ngătr tăkéoădƠiăt ăn măn yăsangă
Trang 17n măkhác,ăkhóăxácăđ nhămôtăcáchăchínhăxác.ăTrongăkhiăđó,ăchiătiêuăthìăd ăxácăđ nhă
h n
1.3 ăăăNguyênănhơnăc aănghèoăđói
Hi năr tăkhóăđ ăcóăth ăch ăraăđ căt tăc ănh ngănguyênănhơnăc aănghèo.ăVƠă
c ngăkhóăđ ăphơnăbi tătrongănh ngăy uăt ăc ăb năcóă nhăh ngăđ nănghèo,ăđơuălƠănguyênănhơnăcònăđơuălƠăk tăqu ,ăc ngănh ăs ătácăđ ngăquaăl iăc aăchúngăđ năkh ă
n ngăthoátănghèoăc aăng iănghèo.ăTuyănhiênănhìnăchungăthìănghèoă ăVi tăNamă
c ngăcóănh ngănétăriêngăbi tăđ căt oănênăt ănhi uănguyênănhơnăt ngăh păcóăngu nă
g căt ănh ngăkhácăbi tăv ăđi uăki năt ănhiên,ăđi uăki năkinhăt -xƣăh iăvƠăđi uăki nă
Theoăbáoăcáoăc aădi năđƠnămi nănúiăFord(2004),ăcácăy uăt ăcóăth ătácăđ ngă
m nhă đ nă tìnhă tr ngă đóiă nghèoă t iă cácă đ aă ph ngă mi nă núi,ă vùngă biênă gi iă baoă
g m:ăs ngă ăkhuăv cănôngăthôn;ăng iădơnăt c;ăquyămôăh ăgiaăđình;ăt ăl ăph ăthu c;ătìnhătr ngăgiáoăd c;ăkh ăn ngăti păc năđ ngăôătô;ăgiaoăthôngăch ăkhách;ăti păc nă
đ căch ngătrìnhăkhuy nănôngăvƠăh ăsinhăs ngăg nătrungătơmăch ăxƣăho căliênăxƣ.ă
TheoăLilongweăvƠăZombaă(2001):ăTìnhătr ngăđóiănghèoă ăMalawiălƠădo:ătu iă
ng iăđ ngăđ uăgiaăđình;ăt ăl ăng iăph ăthu c;ăquyămôăh ăgiaăđình;ătìnhătr ngăgiáoă
d căc aăch ăh ;ăvi călƠmănôngănghi păc aăch ăh ;ăkh ăn ngăti păc năv iăcácăngu nă
l căvƠăđi uăki năđ aălýăc aăh ăđangăsinhăs ng
Theoăch ngătrìnhăPhơnătíchăhi nătr ngănghèoăđóiăvùngăđ ngăb ngăsôngăC uăLongădoăAusAIDătƠiătr ăthìătìnhătr ngănghèoăđóiăcóăth ăt ănh ngănguyênănh năsau:ă
Trang 18m tăđ tăđaiăhayăkhôngăcóăđ tăđ ăcanhătác;ătìnhătr ngăthi uăvi călƠm;ănh ngăy uăt ăcóăliênăquanăt iăthƠnhăph nădơnăt c;ăch tăl ngăngu nănhơnăl c;ăc ăh iăti păc năth ă
tr ng;ăh ăt ngă ănôngăthôn
Tómăl i, đ ănghiênăc uănh ngănguyên nhơnăcóăth ă nhăh ngăđ nănghèoăđóiă
ăhuy năhuy năM ngăKh ng emăt pătrungăvƠoăcácăy uăt ăsau:
A Nh ngăy uăt ăcóăliênăquanăt iăh ăgiaăđình
1.3.1 Trìnhăđ h c v n th p
Trìnhăđ ăh căv năth pălƠăm tănguyênănhơnăc ăb năgơyănênătrìnhătr ngănghèo.ă
b oăhi m,ăqu năáo,ăsáchăv ,ăbút,ăđ ă năcƠngălƠmăchoănhi uăh ăgiaăđìnhăho căkhôngă
th ăchoăconăcáiătheoăh căho căs ănghèoăđiăv iăchiăphíăh căhƠnh
TheoăTodaraă(1997),ă cóă m iăquanăh ă thu nă gi aătrìnhă đ ăh căv năvƠă m că
s ng,ănh ngăng iăcóătrìnhăđ ăh căv năcaoăth ngăki măđ cănh ngăcôngăvi căcóăthuănh păcaoăh n.ăTuyănhiên,ăvìăv năđ ătƠiăchínhăhayănh ngălýădoăkháămƠănh ngă
ng iănghèoăítăcóăc ăh iăđ căh căcaoădoăv yămƠăh ăkhóăki măđ căthuănh păcaoă
c ngănh ăkhóătìmăđ căc ăh iăthoátănghèo
Nghiênă c uă c aă PPAă VƠă NPEPă n mă 2003ă c ngă đƣă choă th yă 43%ă ng iănghèoă ăLƠoăch ăđ tătrìnhăđ ăti uăh căvƠăt ăl ăng iănghèoăgi măxu ngăkhiătrìnhăđ ă
h căv năt ngălên
V giáo d c: T nhăđƣăkhuy năkhíchănhơnădơnătíchăc căh căt p,ăđ uăt ăxơyă
d ngăh ăth ngăc ăs ătr ngăh c,ăhi nănayăt nhăcóă01ătr ngăđ iăh c,ă02ătr ngăcaoă
đ ng,ă07ătr ngătrungăh căchuyênănghi p,ă13ătr ngătrungăh căph ăthôngăvƠăm mă
non
Trang 19
B ngă1.1: Th ngăkêăy uăt ătrìnhăđ ăv năhóaăth păc aăcácăh ănghèo
T ngăh ănghèo
S ătr ăemăt ă6-14ătu iăch aăt tănghi păc păIăđƣăngh ăh c
T ăl ătr ăemăt ă6-14ătu iăch aăt tănghi păc iăIăđƣăngh ăh c
S ăng iăt ă15-35ătu iăch aăbi tăch
T ăl ăs ăng iăt ă15-35ătu iăch aăbi tăch
ăcácăn căđangăphátătri n,ăn iămƠănh ngăthƠnhăki năv ăvaiătròăc aăng iă
ph ăn ăcònăt ngăđ iăkh căkheăthìăgi iătínhăc aăch ăh ăc ngăcóăkh ăn ngă nhăh ngă
đ nă s ă nghèoă đóiă c aă h ă Nh ngă n ă ch ă h ă s ă cóă nhi uă kh ă n ngă r iă vƠoă c nhănghèoăh năsoăv iăh ălƠănamăgi i.ăPh ăn ă ăđơyăđóngăm tăvaiătròăquanătr ngătrongă
vi călaoăđ ngăvƠăc ătrongăvi căqu nălýătƠiăchánhăc aăgiaăđìnhănh ngăh ăth ngăph iă
đ iăm tăv iăvi căb ăphơnăbi tăđ iăx ăNg iăph ăn ă ănôngăthônăph iăgánhăvácăcôngă
vi căđ ngăángăvƠăngoƠiăraăh ăcònăph iăthamăgiaălƠmăthuêăhayăbuônăbánătrongănh ngă
lúc nông nhƠn,ăchuy năcáiă n,ăcáiăm căchoăgiaăđìnhăđƣăchi măh tăth iăgian,ăh ăítăcóă
đi uăki năgiaoăl uăraăbênăngoƠiăxƣăh iăhayăm ămangătriăth c.ăM cădùăđƣăcóănhi uăthayăđ iăđ ăth căhi năkh uăhi uă“namăn ăbìnhăđ ng”ănh ngă ănôngăthôn,ătrongăgiaăđìnhăth ngălƠăng iăđƠnăôngăs ăquy tăđ nhăm iăvi c
1.3.3 Giaăđìnhăđ ng con s ng i ph thu c nhi u
Quyămôăh ăgiaăđìnhălƠăm tătrongănh ngăy uăt ,ăm tă“m uăs ”ăcóătácăđ ng
l nălƠmăgi măthuănh păbìnhăquơnăđ uăng iăc aăh ăgiaăđình.ăQuyămôăh ăgiaăđìnhă
l n,ă cùngă v iă nhi uă h ă cóă nhi uă tr ă em,ă nhi uă ng iă s ngă ph ă thu că lƠă nh ngănguyênănhơnăgơyăraătìnhătr ngănghèo.ăNh ngăăh ăgiaăđìnhănghèoăth ngăcóăt ăl ăsinhăr tăcao.ăN mă2001,ătrungăbìnhăm iăng iăph ăn ăthu cănhómănghèoănh tăcóăs ă
tr ăemă5,6ăsoăv iănhómăgiƠuănh tălƠă3,5.ăRõărƠngăv iăt ngăthuănh păc aăh ăgiaăđìnhă
Trang 20khôngăđ i,ăkhiăquyă môăh ăgiaăđìnhăt ngălên,ăs ăd năđ năthu nh păbìnhăquơnăđ uă
ng iăgi măxu ng.ăT tănhiênăkhiăquyămôăh ăgiaăđìnhăt ngălên,ăt ngăthu nh păcóăkh ă
n ngăt ngătheo
1.3.4 S c kho
nghèoă ăLƠoăth ngăthi uădinhăd ng,v ăsinhăkém,ăthi uăn căs ch,ăthi uăk ăthu tă
qu nălýăgiaăsúc,ăbênăc nhăđóălƠăhútăthu c,ădùngăđ ău ngăcóăc năvƠănghi n maătuýăđƣăgơyă nhăh ngătiêuăc căt iăsúcăkho ăc aăh ăTrongăkhiăđóăh ăl iăg pănhi uăkhóăkh nătrongăkhámăch aăb nh,ăkhôngăđ ăti năđ ăchiăphíăch aăb nhăph iăt ăch aăb nhăvƠăt ăkêăthu c.ăNh ngăh năch ătrênăchoăth y,ăv năđ ăsúcăkho ăđangălƠăm tătrong nh ngănguyênă nhơnă c ă b nă đ yă nh ngă h ă giaă đìnhă nghèoă ă LƠoă cƠngă lúnă sơuă vƠoă c nhănghèoăh n
- V y t : ƣăquanătơm,ăđ uăt ăđ năc ăs ăh ăt ngăyăt ,ănh tălƠăc ăs ăvùngăkhóă
kh n,ăc năc ăcáchăm ng.ăT ăl ăt ăvongădoăsinhăđ ăc aăcácăbƠăm ,ătr ăs sinhăgi mă
xu ngă75%,ătuyănhiênăm căđ ăch măsócăyăt ăđ năv iădơnăc ă ănhi uăm căđ ăkhácă
Xu tăphátăt ăđi uăki năkinhăt ăc aăLƠoălƠăm tăn cănôngănghi păl căh u,ădơnă
s ăt pătrungăch ăy uă ănôngăthôngăv iă75%ădơnăs ăvƠăch ăs năxu tăthu nănông.ăDoăđó,ănh ngăng iănôngădơnăs ngă ănôngăthônă ăLƠoăv năg pănhi uăkhóăkh n.ăCóăth ă
Trang 21nóiăr ng,ănghèoălƠă m tăhi năt ngă mangătínhăđ că thùăc aăngƠnhă nôngănghi păvƠănôngăthônă ăLƠo
TheoăLECSăI,ă1992/1993ăvƠăLECSăII,ă1997/1998,ăs ăd ăng iănghèoă ăLƠoă
t pătrungăch ăy uăvƠoănh ngăng iănôngădơnă ănôngăthôngălƠădoăxu tăphátăt ănhi uănguyênănhơn:ăTrìnhăđ ăh căv năth p,ăkh ăn ngăti păc năđ năthôngătinăth ătr ng,ăk ă
n ngă chuyênă mônă b ă h nă ch ,ă thi uă vi că lƠmă thêmă ngoƠiă nôngă nghi p.ă K tă qu ănghiênăc uătìnhătr ngănghèoătheoăngh ănghi păvƠătheoălo iăch ăh ălaoăđ ng,ăđƣăchoă
th y:ănh ngăng iăs ngăd iăng ngănghèoăđaăs ălƠăthƠnhăviênăc aănh ngăh ămƠă
ch ăh ălƠăthu nănông
1.3.6 S n măđ nhăc ăt iăđ aăph ngăc a h giaăđình
Tìmăhi uăs ăn măđ nhăc ăc aăh ăgiaăđìnhăđ ăph nănƠoăph nă nhăđ cătìnhăhìnhă diă dơnă c aă cácă h ă giaă đình.ă Theoă BCPTVNă (2004)ă thìă ng iă diă c ă th ngăchi măs ăđángăk ătrongănh ngăh ănghèoă ăhuy năl ,ăt nhăl ăGi ngănh ătìnhătr ngănghèoă ănôngăthônăngƠyăcƠngăt pătrungă ănhómădơnăt căthi uăs ăthìăh ănghèoă ăđôă
th ăcóăxuăh ngăt pătrungă ănh ngăng iădiăc ă
1.3.7 V năđ v đ t
ăLƠo,ăh uăh tăng iădơnăs ngăd aăvƠoănôngănghi pănên di nătíchăvƠăch tă
l ngăđ tăs ăcóăm tăt măquanătr ngăquy tăđ nhăđ năm căthuănh păc aăh ,ăkhôngăcóă
đ t,ăthi uăđ tăho căđ tăx uăvƠăs ăd ngăđ tăkhôngăphùăh păv iălo iăc yătr ngăs ălƠmă
c nătr ăcácăh ăphátătri năcácăho tăđ ngănôngănghi p.ă óălƠ,ălýădoălƠmăchoănhi uăh ănôngădơnăr iăvƠoăhoƠnăc nhăkhôngăth ăs năxu tăđ ăl ngăth căho căt oăraăđ ăthuă
nh pănuôiăs ngăgiaăđìnhăh
V ăs ăd ngăđ t,ăt nhăcóăbaălo iăđ tă(lơmănghi p,ănôngănghi păvƠăxơyăd ngănhƠă)ăv iăt ngădi nătíchă958.785ăha,ăb ngă79%ădi nătíchătoƠnăt nh
Trang 22B ngă1.3: Di nătíchăcácălo iăđ tăc aăt nh
(Ngu n: S Nông lâm nghi p c a t nh Champhasassak)
Doăh uăqu ăc aăchi nătranh,ăh năn aăkinhăt ăt nhăch aăphátăhuyăvƠăkhaiăthácă
t tăl iăth ,ănênăc ăc uăchuy năd chăch m,ăch aăt oăđ căb căđ tăpháătrongăcôngănghi p,ăth ăcông,ăs năxu tăhƠngăhóaăch aăphátătri n,ăt tăh uăxaăsoăv iăphátătri năc aăcácăt nhăn căb nătrongăkhuăv c
iăs ngăkinhăt ăch măphátătri năvƠăxu tăphátăth păđƣăd năđ nătrìnhăđ ăh că
v nănhơnădơnăcònăth p,ăkhoaăh căcôngăngh ăch aăti năb ,ăyăt ,ăgiáoăd căch aăđápăngăyêuăc uăth căti năxƣăh iăđ tăra
1.3.8 Kh n ngăti p c n v iăc ăs h t ng:
TheoăTr ngăThanhăV ă(2007),ăcóăđ ngăôătôăt iăxƣălƠăm tătrongănh ngăy uă
t ăquanătr ngăquy tăđ nhăm căchiătiêuăbìnhăquơnăc aăh ăgiaăđìnhăvƠătácăgi ăc ngăcho
th yă ănh ngăn iăkhôngăcóăh păch ăth ngăxuyênăthìăthuănh pătheoăgi ălaoăđ ngă
c aăh ăth păđángăk ăKho ngăcáchăc aăh ăgiaăđìnhăđ năn iăh păch ăđ ăbƠăconăcóăth ă
tr căti pătraoăđ iăhƠngăhóaătránhăquaăt ngăn cătrungăgianăc ngăgópăph năt ngăthuănhơpăc aăbƠăconăvùngăhuy năbiênăgi iăn y.ă
TheoăBCPTVNă(2004),ăđ uăt ăvƠoăgiaoăthôngăđ căcoiălƠăm tăcôngăc ăquană
tr ngăđ ăgi măchênhăl chăv ăm căs ngăgi aănh ngăvùngăthƠnhăth ăvƠănôngăthôn,ăđ tă
bi tălƠăvùngăsơu,ăvùngăxa.ăNh tălƠăvùngă ngăb ngăsôngăC uăLong,ăn iămƠăph n
l năvi căchuyênăch ăvƠăđiăl iăc aăng iădơnăđ uăb ngăđ ngăth y.ăTuyănhiên,ăvƠoămùaăkhô,ăkhiăm căn căsôngăxu ngăth p,ăvi căgiaoăthôngăb ngăđ ngăth yătr ănênă
Trang 23khóăkh n.ăDoăs ăph ngăti năgiaoăthôngăđ ngăb ăgiaăt ng,ăk ăc ăc aăng iănghèoăvƠăch ăy uălƠădoănh ngăh ăkinhădoanhăd chăv ăv năt i,ănênăđ ngănôngăthônăđ căcoiălƠăs ăđóngăgópăđángăk ăvƠoăho tăđ ngăkinhăt ă ăđ aăph ng,ăđ ngăth iăgiúpăxóaăđóiăgi mănghèo
NôngăthônălƠăn iăcóăđ aăbƠnăxơyăd ngăkhôngăđ ngăb ,ănh ăl ăvƠămanhămún.ăVìă
v y,ăt oăs ăphátătri nănôngăthônăg năv iăxóaăđóiăgi mănghèo,ănhƠăn căc năho chă
đ nh,ăquyăho chăxơyăd ngăc ăs ăh ăt ngăđ ngăb ăt ăđ ng,ătr ng,ătr măvƠăth măchíănhƠă ,ătr ăs ăsinhăho tăv năhóaăc ngăđ ng
Xơyăd ngăc ăs ăh ăt ngăc năngu năv n l n,ătrongăđi uăki năv nănhƠăn c có
gi iăh n,ănhƠăn căc năhuyăđ ngăcácăngu năl cătrongăvƠăngoƠiăn c,ăcácăthƠnhăph năkinhăt ,ăk ăc ăv năđ iă ngătrongănhơnădơn
th căch ăth ngămangăgi iăphápătìnhăth ăch ăítăcóăkh ăn ngăgiúpăh ăgiaăđìnhăthoátănghèo.ăCóănhi uănguyênănhơn,ănh ngăn uălo iătr ănguyênănhơnădoăs ănh ngănhi uă
c aănh ngăng iăcóătráchănhi măthìănguyênănhơnăcònăl iălƠădoăng iănghèoăthi uă
hi uăbi t,ăkhôngăcóăkh ăn ngăth ăch p,ăkhôngăbi tăcáchălƠmă năd năđ năkhôngăcóă
kh ăn ngătr ăđ căn
1.3.10.Nh ng h n ch c aăng i dân t c Lào-Karme:
Theoăk tăqu ăđi uătra,ăng iăKh meră ăhuy năM ngăKhôngăchi mă25,62%ădơnăs ătrongătoƠnăhuy nănh ngăh ănghèoăng iăLƠo-Karme l iăchi mă39,50%ăs ăh ănghèoătrongătoƠnăhuy n
Trang 24TheoăCh ngătrìnhăphơnătíchăhi nătr ngăđóiănghèoă do AusAID thì nguyên nhơnă t ă l ă nghèoă ng iă LƠo-Karme caoă h nă ng iă LƠoă lƠă do:ă aă s ă ng iă LƠo-
t ngăy uăkémădoăv yăh ăítăcóăđi uăki năphátătri năkinhăt ăgiaăđìnhăvƠăătraoăđ i hàng hóaăv iănh ngăđ aăph ngăkhác.ăH năn a,ăng iăLào-Karme th ngăqu năc ătheoădòngă h ,ă theoă cácă phum,ă sócă ă xungă quanhă chùaă Ph t.ă NhƠă c aă c aă ng iă Lào-
c iăvƠătƠiăhoaăchoănhƠăchùa.ăChùaăc aăng iăLào-Karme nguy nga, thoáng mát, mái chùaăcaoăvútătrongăkhuônăviênăcaoăráoăvƠăuăt ch.ăChùaăchi năng iăLào-Karme là
n iăth ăph ngămƠăc ngălƠătrungătơmăsinhăho tăv năhóa.ăchùaăluônăg năbóăm tăthi tă
v iăcáănhơnăvƠăc ngăđ ngătrongăt ngăphum,ăsócănh tăđ nh,ădoăv yăh ăítăkhiăr iăxaăquêăc ăV ăthóiăquenăcanhătác:ădoăt ăx a,ăh ăch ăbi tătr ngălúaăn căvƠăhoaămƠuătheoăt păquánă truy năth ngăchoănên,ănóiăchungăh ă ng iă ngăd ngă cácăti nă b ăk ăthu tăs năxu tăm i
1.3.11 i s ng nhân dân nông thôn
iăs ngănhơnădơnă ănôngăthôn,ăvùngăsơu,ăvùngăxa,ănôngăthônăcònăr tănhi uăkhóăkh n,ănôngăthônăch aăcóănhi uăthayăđ iăđángăk ăTrênăc ăn căcònă47ăhuy nănghèo,ăchi mă33,3%ăs ăhuy năc ăn căvƠă5ăt nhănghèo,ăchi mă29%ăs ăt nh;ăs ăb nă
ch aăcóăđ ngăgiaoăthôngăchi mă34%ăs ăb năc ăn c;ă16ăhuy năch aăcóăđ ngăôtôăđiătrongămùaăkhôăchi măt iă12%;ăkho ngă20%ăs ăhuy năvƠă40%ăs ăb năch aăđ că
s ăd ngăđi nătho i;ăkho ngă55%ăs ăb năvƠă53%ăs ăh ăch aăđ căs ăd ngăđi n;ă16%ă
tr ăemătrongăđ ătu iăđiăh căkhôngăđ nătr ng;ă27%ădơnăs ătrongăđ ătu iă15ăđ nă16ă
tu iăcònămùăch ;ă33%ădơnăs ăch aăđ căs ăd ngăn căs ch;ăd chăv ăyăt ăcònăr tă
th p;ă t ă l ă suyă dinhă d ngă cònă cao.ă uă t ă vƠă th că hi nă côngă tácă xóaă đóiă gi mănghèoăcònănhi uăy uăkém,ăđánhăgiá,ăth ngăkêănghèoăđóiăcònănhi uăv năđ ăch aăsátă
th căt ăTh cătr ngănghèoăđóiăvƠăt căđ ăgi mănghèoă ăm iăvùngăcóăs ăkhácăbi tăđángăk
Trang 25Trongăgiaiăđo năn mă1995,ăs ădơnăs ngănôngăthônăchi mă83%,ăđ năn mă2005ăđƣăcóăgi m,ădoădơnăs ănôngăthônădiăc ăvƠoăđôăth ăki măvi călƠm.ăN mă2012,ădơnăs ănôngăthônăchi mă73%ăvƠăcóătrênă80%ălaoăđ ngănông-lơmănghi p
TìnhăhìnhănghèoăđóiăLƠoăchoăth y,ăhƠngăn măcóăgi m,ăt ă39%ăn mă1998ăgi mă
xu ngă28%ăn mă2005.ăM cănghèoăgi măch ăy uădoăt ăl ăng iănghèoătrongăt ngănhómă ngh ă nghi pă gi mă đi,ă ch ă khôngă ph iă doă cóă s ă chuy nă d chă c ă c uă ngh ănghi p
H năhaiăth păk ăquaăk ăt ăkhiăđ iăm i,ăv năcònă75%ăs ăng iănghèoăđangă
s ngăkhuăv cănôngăthôn.ăNghèoăđóiălƠăm tăhi năt ngămangătínhăđ căthùăc aănôngăthôn.ăNg iădơnăs ngăd iăng ngănghèoăth ngălƠăthƠnhăviênăc aănh ngăh ămƠă
ch ăh ălƠănôngădơnăt ădo
NhƠăn căphơnăbi tăs ăkhácănhauăc aăcácăvùngăđ t,ănh ăđ ngăb ng,ăđ iănúi,ătrungădu,ăđ ăd cầcóăliênăquanăch tăch ăđ nănghèoăđói.ăTheoălu tăđ tăđaiăc aăLƠo,ă
đ tăđaiăkhôngăthu căquy năs ăh uăcácăh ănh ngăh ăđ căquy năs ăd ngăđ tătrongă
th iăh nănh tăđ nhăt ă5ăđ nă10ăn măho cătrongăth iăh nădƠiăh n,ăph ăthu căvƠoăs ăthayăđ iăc aăs ădơnătrongăh ăgiaăđìnhăt ngăhayăgi măđi
Theoă s ă li uă th ngă kêă c aă t nhă Champassak tìnhă hìnhă nghèoă đóiă ă t ă n mă
nh ăsau:
B ngă1.4: Tínhăhìnhănghèoăc aăt nhăChampassak phơnăthuăhuy năă(2008-2012)
D năv ătính:ăH ănghèo
Trang 26(Ngu n: S Nông lâm nghi p c a t nh Champhasassak)
1.4 K TăLU NăCH NGăI
Trongăch ngăhai,ăt ngăk tăm tăs ănguyênănhơnăd năt iătìnhătr ngăđói nghèo
t ănh ngănghiênăc uătr căđơy.ăTìmăhi uănguyênănhơnăđ ăcóănh ngăgi iăphápăgiúpăchoăđ aăph ngătrongăvùngănghiênăc uălƠăm tănhuăc uăc păbáchăhi nănay
Tìmăraănh ngăgi iăphápăphátătri năkinhăt ănôngăthônăđ ănơngăcaoăm căh ngă
th ăv ăphúcăl iăxƣăh iăchoănôngădơnăvƠăc ngălƠăth ăhi năs ăcôngăb ngăc aăxƣăh iăđ iă
v iănôngănghi păậ nông dân ậ nôngăthônăsauăm tăth iăgianădƠiăb ăđi uăti tăn ngăn ăchoătíchăl yăcôngănghi păhóa.ă(PGS,TS inhăPhiăH ,ă2003)
Trang 27CH NGăII : TH C TR NGăNGHỆOă ịIă HUY NăM NGăKHÔNGă
T NHăCH MPAS C
2.1.ăGi iăthi uăkháiăquátăv ăđ căđi măkinhăt -xƣăh iăc aăđ aăph ng
2.1.1 B năđ hành chánh và v tríăđ a lý c a t nh Ch mpas c
Hình 3.1 : B năđòăt nhăCh mpas c
T nhă Ch mpas că n mă ă phíaă Namă LƠo,ă cáchă Th ă đôă Viêngă Ch nă 700km,ă
di nătích 15.415 km2,ătrongăđóăvùngănúiăchi mă75%,ădơnăs ă642.785ăng iă(n mă2011),ăm tăđ ădơnăs ă40.70ăng i/km2,ăphíaă ôngăgiápăt nhăAttapue,ăphíaăNamăgiápă
V ngăqu căTháiăLan,ăphíaăB căgiápăt nhăSalav n,ăPhíaăNamăti păgiápăv iăn că
C mPuChia
Trang 28T nhăcóăv ătríăquanătr ngăv ăkinhăt ,ăv năhóa,ăxƣăh i,ăchínhătr ,ăquơnăs ăvƠăanăninhă qu că phòng.ă T nhă cóă tƠiă nguyênă thiênă nhiênă phongă phúă vƠă nhi uă ti mă n ngăphátătri năkinhăt
Giaoăthôngăv năt i,ătrongănh ngăn măg năđơyăcóănhi uăchuy năbi nătíchăc c,ă
t ngăđ ădƠiăđ ngănh aă245ăkm;ăt nhăcóănhi uăvùngăduăl chăt ănhiênăvƠăv năhóaăc ă
x a
Huy năM ngăKhôngălƠă1ătrongă 10ăhuy năthu căt nhă Champassak,ăn mă ă
cu iăcungămi năNamăc aăC ngăhoƠădơnăch ănhơnădơnăLƠoănóiăchung,ănóiăriêngăc aă
t nhă Champassak Nhân dân ph nă l nă xơyă nhƠă d că theoă sôngă C u Long và theo
đ ngăqu căl ăs ă13.ăHuy năM ng Khôngăg mă8ănhómălƠngălƠ:ă3ănhómălƠngăn măămiênă ôngăvƠă5ănhómălƠngăn mă ăc năbƣi.ăHuy năM ng Khôngăcóădi nătíchă
149.000 ha
Huy năM ng Khôngăn mătrongăvùngăkhíăh uănhi tăđ i,ănh ngăthu c lo iă
kh cănghi t.ăMùaăkhôăch uă nhăh ngăkhíăh uănóngăb c,ălƠmăchoăcơyăc iăhéoăkhô.ăMùaăm aăvƠoăkho ngăthánhă7,8,9ăm aănhi uăth ngăgơyăraăl ăl t,ă nhăh ngăx uă
đ nă s nă xu tă vƠă sinhă ho t.ă Nhi tă đ ă trungă bìnhă n mă 26,5 oc,ă đ ă mă bìnhă quơnă28%/n m
T ngă l ngă m aă bìnhă quơnă hƠngă n mă kháă l nă 2260mm,ă nh ngă phơnă b ăkhôngă đ u.ă T ă thaágă 7ă đ nă thángă 9ă l ngă m aă chi mă 86%ă l ngă m aă c ă n m.ăHuy năM ng KhôngăcóăsôngăC uăLongăn mă ăphíaăTơyăc aăhuy n,ăch yăt ăB că
đ năNamădƠiă70km,ăvƠăcònăcóănhi uădƣiăsu iăch yăt ăphía ôngăxu ngăsôngăC ăLong,ăđóălƠăsu iăB ngLiêng,ăsu iăM k,ăsu iăTuoiăvƠăsu iăSenK oă ăphíaă ôngăc aăhuy n,ăcácăsu iănƠyăch yăc ăn mălƠmăthƠnhăm tăh ăth ngăcungăc păngu năn căt iăchoăcơyătr ngvƠăph căv ăchoăđ iăs ngănhơnădơn
V iăth iăti tăkhíăh uănêuătrên,ăhuy năM ng Khôngăcóăđi uăki năt ngăđ iăthu năl iăchoăphátătri năđaăd ngăNônă- lơmănghi pănhi tăđ i,ăđ căbi tălƠăcơyă năqu ăvƠăcơyăcôngănghi p.ăTuyănhiên,ădoăl ngăm aăphơnăb ăkhôngăđ u,ăth ngăgơyăraăl tă
l iăvƠăh năhán,ănênăc năthi tăph iăcóăcácăgi i phápătíchăc căv ăch năgi ngăcơyătr ng,ăthu ăl iănh măđ măb oăch ăđ ngăt iătiêuăvƠămùaăv
Trang 29Hình 2.1: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năParkse
gi măt ă 3,760ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă3,328 h nghèoăn mă2012ăvƠăt ă97
xã nghèoăn mă2008 xu ngăcònă96 xã nghèoăn mă2012.ă Huy n đƣăxácăđ nhăvùngă
tr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Hình 2.2: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năSanasombun
qu ăđƣăgi măt ă 2,500ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă1,896 h ănghèoăn mă2012ăvƠă
t ă58 xã nghèoăn mă2008 xu ngăcònă53 xã nghèoăn mă2012.ăHuy n đƣăxácăđ nhăvùngătr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Trang 30Hình 2.3: Bi uă đ ă th ă hi nă gi mă nghèoă c aă huy nă Baă Chiênă
Chalernsuk
Hình 2.3 :ă choă th yă t ă l ă h ă nghèoă vƠă xƣă nghèo t iă huy nă Ba Chiên
n mă2012ăvƠăt ă9 xã nghèoăn mă2008 xu ngăcònă8 xã nghèoăn mă2012.ăHuy n đƣăxácăđ nhăvùngătr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngă
đi măc aăhuy n
Hình 2 4: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năParksong
đƣăgi măt ă 1,890ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă1,692 h ănghèoăn mă2012ăvƠăt ă
tr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Trang 31Hình 2.5: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năPhônthong
đƣăgi măt ă 1,356ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă1,276 h ănghèoăn mă2012ăvƠăt ă
tr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Hình 2.6: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năPhathumphon
qu ăđƣăgi măt ă 1,300ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă1,275 h ănghèoăn mă2012ăvƠă
t ă19 xã nghèoăn mă2008 xu ngăcònă17 xã nghèoăn mă2012.ăHuy n đƣăxácăđ nhăvùngătr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Trang 32Hình 2.7: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năChampassak
qu ăđƣăgi măt ă 1,453ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă1,321 h ănghèoăn mă2012ăvƠă
t ă 15 xã nghèoă n mă 2008 v n còn 15 xã nghèoă n mă 2012.(Ch ă gi mă đ că h ă
vùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Hình 2.8: Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năSukuma
Hình 2.8 :ăchoăth yăt ăl ăh ănghèoăvƠăxƣănghèo t iăhuy năSukuma k tăqu ăđƣă
gi măt ă 2,775ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă2,239 h ănghèoăn mă2012ăvƠăt ă64
xã nghèoăn mă2008 xu ngăcòn 62 xã nghèoăn mă2012.ă Huy n đƣăxácăđ nhăvùngă
tr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Trang 33Hình 2.9 : Bi uăđ ăth ăhi năgi mănghèoăc aăhuy năMonlaphamoc
qu ăđƣăgi măt ă 2,812ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă2,187 h ănghèoăn mă2012ăvƠă
t ă67 xã nghèoăn mă2008 xu ngăcòn 65 xã nghèoăn mă2012.ăHuy n đƣăxácăđ nhăvùngătr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Hình 2.10: Bi uăđ ăth ăhi n gi mănghèoăc aăhuy năKhông
qu ăđƣăgi măt ă 2,432ăh ănghèo n mă2008 xu ngăcònă1,965 h ănghèoăn mă2012ăvƠă
t ă27 xã nghèoăn mă2008 xu ngăcòn 24 xã nghèoăn mă2012.ăHuy n đƣăxácăđ nhăvùngătr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăhuy n
Trang 34Hình 2.11: Bi uăđ ăth ăhi năxóaăđóiăgi mănghèoăsauă5ăn măc aăt ngăhuy n
( Ngu n: S K ho ch và u t t i t nh Champassak)
2.1.2 Công tác phát tri nănôngăthônăđ nhăcanh,ăđ nhăc :ă
T nhăth căhi năcôngătácăv năđ ngăqu năchúng.ăC ăcánăb ,ăcôngăch căxu ngă
c ăs ăđ ătuyênătruy năcácăchínhăsách,ăch ătr ngăc aă ng,ăNhƠăn căv ăđ nhăcanh,ă
đ nhăc ăT păh păcácăxã nh ăthƠnhăxã l n,ădiăchuy năcácăvùngăxaăxu ngăcácăvùngă
g năđ ngăgiaoăthông,ăxu ngăcácăvùngăcóăđi uăki năs năxu t
K tăqu ăđƣăgi măt ă179ăxã nghèoăn mă2006ăxu ng còn 165 xã nghèoăn mă2012.ăT nhăđƣăxácăđ nhăvùngătr ngăđi măđ ăxóaăđóiăgi mănghèoăvƠăphátătri năvùngăkinhăt ătr ngăđi măc aăt nh.ăT nhăt pătrungăv năvƠoăxơyăd ngăc ăs ăh ăt ngănh ă
đ ngăgiaoăthông,ăth yăl i,ăh ătr ăcôngăc ălaoăđ ngăchoăng iădơnă ăvùngătr ngă
đi m,ăc iăcáchăh ăth ngăqu nălýăcácăb nănh măt ngăb căth căhi năc iăthi năđ iă
s ngănhơnădơn
2.1.3 Ch ngătrìnhăphátătri n s n xu tăl ngăth c 2008-2012:
HƠngăn măt nhăđ uăm ăh iăngh ătuyênăd ngănh ngăng i,ăh ăs năxu tăgi iăvƠoăđ uăn m,ăđ ngăth iătuyênăd ngănh ngăng iănghèo,ăh ănghèoăv tăkhóăkh năđƣăgópăph năđ ngăviên,ăkhuy năkhíchăr tăl n
0 5 10 15 20 25 30 35
0 200
xa ngheo
Trang 35T nhăcóănhi uăh ăs năxu tăhi uăqu ,ălƠmăgiƠuăchínhăđáng.ăS ăh ănôngădơnăs nă
xu tăgi iăt ngăt ă380ăh ăn mă2006ăđƣăt ngălênă562ăh ăn mă2012.ăNh ngăh ănƠyăđƣă
gópăph nătíchăc căvƠoăgópăph năphátătri năkinhăt -xƣăh iăvƠăđ ngăviênăng iănghèoă
ph năđ uăv nălên
M tăm tăt ăngu năv nătr căti p,ăt nhăcònătr ăgiúpăgi ngăm iăcóăn ngăsu tăcao,ă
h ă tr ă trênă 15ă t nă gi ngă lúaă m iă cóă n ngă su tă ch tă l ngă caoă choă h ă nôngă dơnă
khôngăcóăđi uăki nămua
T nhăphátăhuyăđi uăki năs năcóăđ aăph ng,ăcácăc p,ăcácăngƠnhăph iăh păv iăngơnăhƠngăkhuy nănông,ăđ uăt ăv tăt ănôngănghi păchoănôngădơnăđ ăh ăcóăđi uăki năvƠăyênătơmăs năxu t.ăK tăqu ăđƣălƠmătrongănh ngăn măquaăn ngăsu tăcơyătr ngăđ că
t ngălên,ăng iăgiƠuăngƠyăcƠngăs năxu tăcóăhi uăqu ăvƠăng iănghèoăc ngăcóăđi uă
ki năti păc năđi uăki năs năxu tăthu năl i
2.1.4 Xây d ngăc ăs h t ng:
+ăTh yăl i:ă
V iăs ăn ăl căc aăcácăc p,ăcácăngƠnh,ăth căhi năcóăhi uăqu ăcôngătácăxóaăđóiă
gi mănghèo,ăngƠnhăth yăl iăđƣăth căhi năkh oăsát,ăthi tăk ,ăs aăch aăxơyăm iăm tăs ăcôngătrìnhăđ ăđ măb oăn că choăt iătiêu.ă K tăqu ăđƣăxơyă đ că 895ăcôngătrình,ătrongăđóăcóă57ăđ păb ngăbêătôngăs t,ă158ăđ păb ngăđá,ă27ăm ng,ăb ăh ngăn căvƠăcácă lo iă đ pă khácă đ ă cungă c pă n că choă nhơnă dơnă s nă xu t.ă Mùaă m aă cungă c pă
n căchoăh nă11.566ăhaăvƠămuaăkhôăđ că4.350ăhaădi nătíchăđ tăs năxu t
+ăGiaoăthôngăv năt i:
T nhăđƣăt pătrungăxơyăd ngăl ăgiaoăthông,ăn iăli năgi aăhuy năv iănhau,ăgi aăcácăb n,ăb năv iăhuy năvƠăđ năn iăs năxu tăt oăđi uăki năchoăvi cămuaăbán,ăđiăl iăthu năti năchoănhơnădơn.ăHi nănay,ăcóă345ăxã cóăđ ngăđiăt iăt nh,ăchi mă75%ăs ă
b nătoƠnăt nh.ăK tăqu ăđ tăđ cătuyăcònănhi uăb tăc pănh ngăgópăph năquanătr ngătrongăthúcăđ yăphátătri năkinhăt -xƣăh iăc aăt nh
Trang 36+ăGiáoăd căvƠăđƠoăt o:
ơyălƠăm tăngƠnhăcóăv ătríăthenăch tăđ năquy tăđ nhăs ăphátătri năngu nănhơnă
l c,ăt nhăđƣăph iăh păv iăB ăGiáoăd căvƠă Ơoăt oăm ăr ngăm ngăl iăgiáoăd căđ năcácăvùngănôngăthôn,ăvùngăsơu,ăvùngăxa,ăt oăđi uăki năchoătr ăemăcóăđi uăki năđiă
h c.ă uăt ăc ăs ăh ăt ngăđ căquanătơm,ăphơnăb ăc ăs ăđƠoăt oătheoăh ngăđ aăbƠnădơnăc ă nănay,ăt nhăcóă425ăxã cóătr ngăh căvƠăchi mă93%ătoƠnăt nh
T nhă cóă chuy nă bi nă nh nă th că b că đ uă v ă t mă quană tr ngă c aă côngă tácăgiáoăd c,ăđƠoăt oăngh ăg năv iăyêuăc uănhi măv ăth căti năcáchăm ngăđ tăra.ăQuanătơmăvƠăt oăđi uăki năchoăng iăcóăhoƠnăc nhăkhóăkh năđ căh căt p,ăk tăh păv iă
h ngănghi p,ăt oăngh ăm iăvƠăkhôiăph căngh ătruy năth ng.
+ăYăt :
H ăth ngăc ăs ăyăt ătuyăcònănhi uăh năch ănh ngăđ căt nhăquanătơmăđ uăt ,ă
huy đ ngăđ căngu năl căxƣăh iăb căđ uăvƠoăđ uăt ăl nhăv cănƠy.ăCôngătácăkhám,ă
ch aăb nhăt ngăb căđ căđ iăm i,ăch măsócăvƠăkhámăch aăb nhănhơnădơnăđ că
t nhăđ căbi tăquanătơm.ăT ăl ăt ăvongăgi măđángăk ,ătu iăth ăt ngălên,ăt ăl ătr ăs ăsinhăb ăb nhăđ căki măsoát,ătiêmăch ngăphòng,ăch ngăd chăb nhăvƠăch ngăsuyădinhă
d ngăđ căquanătơm
uăt ăc ăs ăh ăt ngăyăt ăg năli năv iăv iăđƠoăt oăđ iăng ăyăbácăs ,ăth yăthu căyăh căc ătruy n.ăS aăch aăvƠănơngăc pătr măxá,ăb nhăvi năxu ngăc păvƠătrangăthi tă
b ăhi năđ i
+ăHo tăđ ngătínăd ng:
T nhăđƣăhuyăđ ngăcácăthƠnhăph năkinhăt ,ăk ăc ăc ăquanănhƠăn c,ăcácăt ă
ch căkinhăt ăt ănhơnăvƠăqu căt ăđ ăthƠnhăl păh ăth ngătínăd ngăc păb năhuyăđ ngă
ti năg iăvƠăchoăvayăđ iăv iăng iădơn
Ch ngăh n,ăthƠnhăl păh ăth ngătínăd ngăc păb năc aăH iăph ăn ,ănhómăt ă
ch cătínăd ngăqu căt ănh ăEU,ăGTZ,ăNCA,ăACăvƠăm tăs ăd ăánăkhác.ăT nhăchúă
tr ngăchoănhơnădơnăvayăv năs năxu tăquaăh ăth ngăngơnăhƠngăkhuy nănôngăv iălƣiă
su tăchoăvayăng năh năkhôngăquáă2ăn mălƠă8%/n m,ăvayăt pătrungăkhôngăquáă5ăn mă
Trang 37lƠă 6%/n mă vƠă choă vayă dƠiă h nă khôngă quáă 10ă n mă lƠă 2%/n mă đ ă s nă xu tă kinhădoanh,ătr ngătr tăvƠăch nănuôi.ăTr ăqu ăv năchoăvayăc aăt ăch căqu căt ăcóăquyă
đ nhăđi uăki năchoăvayăriêngăho căcóăd ăánăgiaoăchoănhơnădơnăth căhi năquy tăđ nh.ă
N mă2011,ăt nhăthƠnhăl pă15ăqu ăphátătri năc păb năt iă15ăxã nghèoăthu că02ăhuy nă
c aăt nh.ă óălƠ,ăcóă789ăh ăgiaăđìnhăđ căvayăng năh năvƠătrungăh năv iălƣiăsu tătrungăbìnhă6%/n m
2.1.5 Th c hi n gi m phá r ngălƠmăn ngăr y và ch m d t tr ng cây
thu c phi n:
T nhăđƣăth căhi năchínhăsáchăkhuy năcáoănhơnădơnătr ngăcơyăcaoăsu,ă
tr ngămía,ăcơyătr măh ng,ătr ngăngô,ănuôiăgiaăc m,ăgiaăsúcăthayăvi căpháă
r ng.ăK tăqu ăđ tăđ căr tăđángăkhíchăl ,ăhi nănayăcóă10.256ăh ălƠmăn ngă
r yăv iădi nătíchătrênă15.000ăha.ă i uănƠyăđ căth ăhi năc ăth ănh ăsau:
B ngă2.2: Tìnhăhìnhăgi iăquy tăvi căpháăr ngăvƠăkhaiăthácădi nătíchă
s năxu tăc aăt nhătrongănh ngăn măqua:
TT N iădung năv K tăqu ăth căhi n
Trang 38Theoă b ngă trên,ă s ă giaă đìnhă lƠmă n ngă đƣă gi mă xu ngă vƠă di nă tíchă lƠmă
n ngăc ngăgi mătheo,ăt ăđóălƠmăt ngăs ăh ălƠmăru ngăvƠătr ngăcơyăcôngănghi pă
t ngălên.ă i uăđóăgiúpăcu căs ngăc aăh ăgiaăđìnhăđ căc iăthi năh n,ăc ăth ănh :ăcóăcôngăvi că năđ nh,ăthuănh păkháăh n,ăgi măn năch tăpháăr ngăvƠădiăc ăT oăc ăh iăchoăng iădơnăphátătri năb năv ng h năvìătr ngăcơyăcôngănghi păc ăth ălƠătr ngăcaoăsuăcóăgiáătr ăkinhăt ,ătu iăth ăcao,ăt năd ngăg ăkhiănóăh tătu iăs ăd ngăvƠăc iăt oămôiă
tr ng.ă
T nhăc ngăđƣăth căhi năquyăho chălƣnhăth ,ăth căhi năcôngătácăkhuy nănôngă
g nă v iă tuyênă truy n,ă phátă đ ngă phongă trƠoă lƠmă ru ng,ă nh tă lƠă tr ngă lúaă chiêm,ă
tr ngă cơyă caoă suă đ ă xu tă kh uă sangă Trungă Qu c.ă Nhi uă h ă s ngă vùngă núiă caoăchuy năxu ngăsinhăs ng,ăl pănghi păvùngăđ ngăb ng,ăn iăcóăđi uăki nălƠmă năt tă
h năđ ăc iăthi năđ iăs ngăc aămình
Tuyênătruy năch măd tătr ngăcơyăthu căphi năđ cătri năkhaiăr ngăkh pătrênă
ph măviăn căLao,ăt nhăCh mpas căđ căbi tăquanătơm.ăThƠnhăl păc ăquanăchuyênătráchăthamăm uăgiúpăvi căchoăt nhăvƠăcácăhuy năxu ngăt năcácăb năph ăbi năđ nă
ng iădơn.ăK tăqu ăđƣăđ tăđ căvƠoăn mă2004,ăt nh tuyênăb ăch măd tătr ngăcơyăthu căphi n,ăm ăr ngădi nătíchăs cnăxu tătheoăquyăho chăvƠăthúcăđ yăs ăphátătri năkinhăt -xƣăh iătheoăđ nhăh ngăc aăt nh,ăTrungă ng
2.1.6 Gi i quy t vi c làm:
+ăV ănôngănghi p:
T ă n mă 2008-2012,ă t nhă đƣă kh nă tr ngă tri nă khaiă th că hi nă giaoă đ t,ă giaoă
r ngăchoănhơnădơnăqu nălýăvƠăs ăd ngăvƠoăs năxu t.ăK tăqu ăcóă386ă xã v iăh nă3.630ăh ,ăchi mă61%ăs ăb nătrênăđ aăbƠnăt nh
-Khaiăthácădi nătíchăru ngăcóă367ăh ăgiaăđìnhăthamăgiaăv iădi nătíchă390ăha
-Tr ngăcơyăcaoăsuătrongă95ăb n,ăcóă2.056ăh ăgiaăđìnhăthamăgiaăv iădi nătíchă8.358ăha
-Tr ngăcơyătr măh ngăđ că27ăxã,ăcóă78ăh ăgiaăđìnhăthamăgiaăv iădi nătíchă67ăha
-Tr ngăngôăđ că84ăxã,ăcóă843ăh ăgiaăđìnhăthamăgiaăv iădi nătíchă3.425ăha
-Tr ngămíaăđ că76ăxã,ăcóă635ăh ăgiaăđìnhăthamăgiaăv iădi nătíchă1.500ăha
Trang 39-Ch nănuôi:ă ơyă lƠăth ă m nhăc aăt nh,ănh tălƠănuôiăbò,ătuyănhiênăt nhătri năkhaiăch aăđ căhi uăqu ăcao
-T ngăs ătrơu,ăbòăđ căphơnăb ă ă109ăxã,ăcóă490ăh ăgiaăđìnhănuôiăđ că3.570ăcon;ă
-T ngăs ădêăđ căphơnăb ă ă98ăxã,ăcóă270ăh ăgiaăđìnhănuôiăđ că2.640ăcon;ă
-T ngăs ăl năđ căphơnăb ă ă69ăxã,ăcóă1.308ăh ăgiaăđìnhănuôiăđ că8.648ăcon;ă
-T ngăs ăgiaăc măđ căphơnăb ă ă45ăxã,ăcóă965ăh ăgiaăđìnhănuôiăđ că10.500ăcon;ă
-Ng ănghi p:ăT nhăcóănhi uăđ iănúiănênăvi cănuôiăcáăkhôngăph iălƠăl iăth ăc aă
t nh.ăHi nănay,ăt nhăcóă15ăxã v iă34ăh ăgiaăđìnhăcóă313ăaoănuôiăcá
+ăV ălơmănghi p
- Ho tăđ ngăs năxu tăcôngănghi p,ăth ăcôngănghi p:
Tuyăcóăchuy năbi nătheoăh ngătíchăc cănh ngăch aăđ tăphá.ăCh ăy uăng iădơnăs năxu tănh ăl ,ămanhămúnăvƠăch aăcóăth ătr ngătiêuăth ,ăkhôngăxu tăphátăt ă
th ătr ngămƠăch ăy uăs năxu tăt ăcung,ăt ăc p.ăTuyănhiênăc ngăc năth yăr ng,ăhìnhă
th căs năxu tănƠy,ăđemăl iăthuănh p,ăt oăvi călƠmăr tăc ăb năchoănhơnădơnănôngăthôn,ănh ăngh ăd t,ăkhơu,ăthêu,ămayầăđƣăgi iăquy tăvi călƠmăđ cătrênă6.095ăh ăgiaăđìnhălƠmăn ngăr y,ăgi mătrênă3.674ăhaădi nătíchălƠmăn ngăr y
- Ho tăđ ngăxóaăđóiăgi mănghèoăchoăph ăn ăvƠăgiaăđìnhăchínhăsách:
iăv iăph ăn ăthamăgiaăvƠoăH iăph ăn ăt oăđi uăki năthu năl iăđ căti pă
c năcácăngu năv n,ăd ăán,ăch ngătrìnhăm cătiêuăqu căgiaăv ăxóaăđóiăgi mănghèo,ăvìăs ăti năb ăc aăph ăn ,ăđ ngăth iăđ căh ngăd n,ăt oăđi uăki năti păc năthôngătin,ăk ăthu t,ăcáchăd yăcon,ăch măsócăgiaăđình,ăcáchăs năxu tăcóăhi uăqu
M cădù,ăcácăc păchínhăquy năquanătơmănh ngătri năkhaiăđ nătoƠnăph ăn ăcònă
r tăh năch ăNhi uăph ăn ăch aăđ căti păc năđ năH iăph ăn ,ălaoăđ ngătrongăđi uă
ki năn ngănh c,ăkhóăkh n.ăK tăqu ătrênăv năch aăđápă ngăyêuăc uăth căti năđ tăra,ă
m tăph nădoăph ăn ăkhôngăcóăđi uăki năti păc n,ăm tăph năvaiătròăc aăcácăt ăch că
ch aăcóăch ngătrìnhăho tăđ ngăhi uăqu ăM tăkhác,ăng iădơnăcóăthóiăquenăsinhă
s ngătheoăt ănhiên,ăch aăt ăgiác,ăkhôngăbi tăti ngăph ăthông,ătrôngăđ iăvƠoăs ăvi nă
tr ăc aănhƠăn c
Trang 40ToƠnăt nhăcóă1.975ăh ăgiaăđìnhăchínhăsách,ătrongăđóăcóă375ăh ănghèo,ăchi mă3,2%ăs ăh ănghèoătoƠnăt nh.ă ơyălƠăv năđ ătháchăth căl năđ iăv iăt nhăc năs măgi iăquy tăd tăđi m,ăs măph năđ uăđ aăs ăh ănƠyă năđ nhăcu căs ngălƠăth ăhi năchínhăsáchăc ăb năc aă ng,ăNhƠăn c
T nhăđƣăth căhi năphongătrƠoăđ nă năđápăngh aătrongăgiaiăđo nă2008-2012, đƣăh ătr ăđ cătrênă02ăt ăkípăchoăgiaăđìnhăchínhăsách,ăh ătr ăv năs năxu tăvƠăkhámă
ch aăb nhămi năphíăchoătrênă3.075ăl tăđ iăt ngăchínhăsách
2.1.7 aăhình,ăđ tăđai
T ngădi nătíchăđ tăt ănhiênălƠă149.600 ha,ătrongăđóădi nătíchăđ tănôngănghi pă
n mă2005ăsoăv iă2004ălƠăt ngă0,047ă%ăt călƠă16ăha,ăn mă2010ăsoăv iă2009ăkhôngăthayăđ i.ăQuaă5ăn măădi nătíchănôngănghi păkhôngă năđ nhăph năl nălƠădoăhuy năđƣăchuy năsangăđ tăchuyênădùngăvƠăđ tăth ăc
Di nătíchăcơyăhƠngăn măquaăcácăn măđ uăkhôngăă năđ nh,ăn mă2005ăsoăv iăn mă2004ăgi măxu ngă9,91%ăt călƠă2.402,06ăha,ănh ngăn mă2010ăsoăv iăn mă2009ăl iăcóăxuă
h ngăt ngălƠă1,45%ăt călƠă317,06ăha.ăDi nătíchăcơyăhƠngăn măc aăhuy nădi năbi năkhôngă năđ nhăc aăhuy nălƠădoăth iăti tăkhíăh uăkhôngăđápă ngăvƠăgơyăraăthi tăh iăr tăl nălƠmăchoăcơyătr ngăsinhătr ngăvƠăphátătri năch măho căch tăđi
Di nătíchăđ tăv năt păquaă5ăn m,ăn mă2005ăsoăv iăn mă2004ălƠăđƣăt ngălênă26,52%ăt călƠă2.418,06ăha,ăn mă2010ăsoăv iăn mă2009ălƠăgi mă2,75%ăt că317,06ăha.ăNguyênănhơnăc ngălƠădoăth iăti tăkhíăh uăkhôngăthu năl iăvƠăvi căm ăr ngăđ tă
th ăc ăđƣălƠmăchoădi nătíchăđ tănƠyăkhôngă năđ nh
tăchuyênădùngăvƠăđ tăth ăc ăt ngălênălƠăđ iăs ngănhơnădơnăngƠyăcƠngăm tă
n mă2005ăsoăv iăn mă2004ăt ngă2,14%ăt călƠă78,5ăha,n mă2010ăsoăv iăn mă2009ălƠă
t ngă0,74%ăt călƠă27,55ăhaăvƠăđ tăth ăc ăn mă2005ăsoăv iăn mă2004ălƠă0,97%ăt călƠă
t ngă92,5ăha,ăn mă2010ăsoăv iăn mă2009ălƠăt ngă1,42%ăt călƠă108,75ăha
tăch aăs ăd ngăcóăgi măquaăcácăn m,ăn mă2005ăsoăv iăn mă2004ăgi mă11,48%ăt călƠă205ăha,ăn mă2010ăsoăv iăn mă2009ălƠăgi mă8,63%ăt călƠă136,3ăha.ăNguyênănhơnălƠădoăs ăd ngăđ tănƠyăvƠoătrongătr ngătr tăvƠăxơyăd ngăc ăs ăh ăt ngă