Luận văn Thạc sĩ Nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro thanh khoản tại ngân hàng TMCP Kiên Long

NGÂN HÀNG TMCP KIÊN LONG CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG... Ðánh giá tr ng thái thanh kho n .... Nguyên nhân khách quan .... Nguyên nhân ch quan t phía ngân hàng ..... Nguyên nhân .

NGÂN HÀNG TMCP KIÊN LONG

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

L I CAM OAN

v i ngu n trích d n

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C CÁC T VI T T T

THANH KHO N T I NHTM 1

1.1 Thanh kho n c a NHTM 1

1.1.1 Khái ni m thanh kho n 1

1.1.2 Y u t th i gian c a v n đ thanh kho n 1

1.1.3 Cung và c u thanh kho n 2

1.1.4 Ðánh giá tr ng thái thanh kho n 3

1.2 R i ro thanh kho n 3

1.2.1 Khái ni m r i ro thanh kho n 3

1.2.2 Nguyên nhân d n đ n r i ro thanh kho n 4

1.2.2.1 Nguyên nhân khách quan 4

1.2.2.2 Nguyên nhân ch quan t phía ngân hàng 5

1.2.3 Tác đ ng c a RRTK đ i v i s an toàn c a ngân hàng 6

1.2.4 D u hi u th tr ng nh n bi t RRTK 6

1.3 Qu n tr r i ro thanh kho n 8

1.3.1 Khái ni m qu n tr RRTK 8

1.3.2 Các m c tiêu c b n c a qu n tr RRTK 8

1.3.3 Chi n l c qu n tr RRTK 8

1.3.3.1 Chi n l c qu n tr thanh kho n d a vào TSC 9

1.3.3.2 Chi n l c qu n tr thanh kho n d a vào TSN 10

1.3.3.3 Chi n l c qu n tr thanh kho n cân b ng 10

1.3.4 Các ph ng pháp qu n tr RRTK 11

1.3.4.1 Duy trì m t t l h p lý gi a v n dùng cho d tr và v n dùng cho kinh doanh 11

1.3.4.2 m b o các t l v kh n ng chi tr 11

1.3.4.3 S d ng các ph ng pháp d báo thanh kho n 12

1.4 Nâng cao hi u qu qu n tr RRTK 18

1.4.1 Khái ni m nâng cao hi u qu qu n tr RRTK 18

1.4.2 Ý ngh a c a vi c nâng cao hi u qu qu n tr RRTK 18

1.5 Khái quát v qu n tr RRTK Malaysia và bài h c kinh nghi m đ i v i các NHTM Vi t Nam 19

1.5.1 Khái quát v qu n tr RRTK t i Malaysia 19

1.5.2 Bài h c kinh nghi m đ i v i các NHTM Vi t Nam 21

K t lu n ch ng 1 22

CH NG 2: TH C TR NG QU N TR R I RO THANH KHO N T I NGÂN HÀNG TMCP KIÊN LONG 23

2.1 T ng quan v Kienlongbank 23

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Kienlongbank 23

2.1.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Kienlongbank 24

2.2 Th c tr ng thanh kho n c a h th ng ngân hàng Vi t Nam trong giai đo n t n m 2009 đ n h t n m 2012 28

2.3 Th c tr ng qu n tr RRTK t i Kienlongbank 32

2.3.1 Quy đ nh v ho t đ ng qu n tr RRTK 32

2.3.2 M t s quy đ nh khác c a Kienlongbank đ đ m b o kh n ng thanh kho n 35

2.3.3 Th c tr ng v qu n tr RRTK thông qua các ch s 37

2.3.3.1 V n đi u l và h s CAR 37

2.3.3.2 Ch s v n t có trên t ng v n huy đ ng, v n t có trên TTS 39

2.3.3.3 Ch s tài s n thanh kho n 40

2.3.3.4 Ch s n ng l c cho vay 44

2.3.3.5 T l d n cho vay/ti n g i khách hàng 45

2.3.3.6 T l ti n g i ng n h n/t ng ti n g i c a khách hàng 47

2.3.3.7 T l ti n g i và cho vay TT2 /ti n g i và vay t TT2 49

2.3.3.8 T l n x u/t ng tài s n 50

2.3.4 S d ng mô hình h i quy đ đo l ng RRTK t i Kienlongbank 51

2.3.4.1 M t s mô hình kinh t l ng đo l ng RRTK 51

2.3.4.2 Mô hình phân tích RRTK t i Kienlongbank 54

2.3.4.3 Phân tích k t qu h i quy 56

2.4 ánh giá chung th c tr ng qu n tr RRTK t i Kienlongbank 60

2.4.1 K t qu đ t đ c 60

2.4.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân 61

2.4.2.1 Nh ng h n ch 61

2.4.2.2 Nguyên nhân 64

K t lu n ch ng 2 67

CH NG 3 CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU QU N TR R I RO THANH KHO N T I NGÂN HÀNG TMCP KIÊN LONG 68

3.1 nh h ng phát tri n c a Kienlongbank đ n n m 2020 68

3.1.1 nh h ng phát tri n chung 68

3.1.2 nh h ng qu n tr RRTK t i Kienlongbank 70

3.2 Các gi i pháp nâng cao hi u qu qu n tr RRTK t i Kienlongbank 70

3.2.1 Nhóm gi i pháp do Kienlongbank t ch c th c hi n 70

3.2.1.1 Gi i pháp rút ra t mô hình nghiên c u 70

3.2.1.2 Gi i pháp rút ra t th c tr ng qu n tr RRTK c a ngân hàng 75

3.2.2 Các ki n ngh đ i v i NHNN 80

K t lu n ch ng 3 84

K T LU N 85 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 2.1: K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Kienlongbank 2009-2012 25

B ng 2.2: V n đi u l và h s CAR c a Kienlongbank giai đo n 2009-2012 38

B ng 2.3: T l kh n ng chi tr c a Kienlongbank n m 2009 41

B ng 2.4: T l kh n ng chi tr c a Kienlongbank t n m 2010-2012 42

B ng 2.5: Ch s tài s n thanh kho n (lo i tr ti n g i có k h n t i TCTD khác) c a Kienlongbank t n m 2009 – 2012 43

B ng 2.6: Ch s n ng l c cho vay c a Kienlongbank t n m 2009 – 2012 44

B ng 2.7: T l d n cho vay/ti n g i khách hàng c a Kienlongbank t n m 2009 – 2012 45

B ng 2.8: T ng quan k h n ti n g i và cho vay c a Kienlongbank t n m 2009 – 2012 48

B ng 2.9: Mô t các bi n đ c s d ng trong mô hình h i quy 55

B ng 2.10: K t qu c l ng mô hình h i quy 57

B ng 2.11: H s t ng quan riêng gi a các bi n trong mô hình nghiên c u 58

B ng 2.12: Ví d v gi i h n khe h thanh kho n tích l y 76

DANH M C CÁC BI U

Bi u đ 2.1 : DNTD c a Kienlongbank giai đo n 2009 - 2012 25

Bi u đ 2.2 : VH c a Kienlongbank giai đo n 2009 - 2012 26

Bi u đ 2.3 : L i nhu n tr c thu c a Kienlongbank giai đo n 2009 - 2012 27

Bi u đ 2.4 : So sánh h s CAR c a Kienlongbank v i bình quân toàn ngành n m 2012 39

Bi u đ 2.5 : Ch s v n t có/T ng NV huy đ ng và ch s v n t có/TTS 39

Bi u đ 2.6 : Ch s tài s n thanh kho n c a Kienlongbank t 2009 - 2012 41

Bi u đ 2.7 : T l cho vay/ti n g i c a Kienlongbank t n m 2009 - 2012 45

Bi u đ 2.8 : So sánh t l cho vay/ti n g i c a m t s NHTM n m 2012 46

Bi u đ 2.9 : C c u ti n g i theo k h n c a Kienlongbank t 2009 - 2012 47

Bi u đ 2.10: Ch s tr ng thái ròng đ i v i các TCTD c a Kienlongbank t n m 2009 - 2012 49

Bi u đ 2.11: T l n x u/TTS c a Kienlongbank t n m 2009 - 2012 50

DANH SÁCH TÊN CÁC NGÂN HÀNG C VI T T T

L I M U

Khi đó, NHNN th ng h tr các NHTM b ng cách b m m nh ti n thông qua th

tr ng m (OMO) K t qu là sau T t, dòng ti n l i ch y vào các NHTM và v n đ

Tuy nhiên trên th c t thì công tác qu n tr r i ro thanh kho n c a các NHTM

đi u này ph n ánh rõ trong th i gian qua khi NHNN th c thi chính sách ti n t th t

n m 2011, đ nh đi m c ng th ng vào giai đo n cu i n m cùng v i s sáp nh p c a 3 NHTMCP

2 T ng quan v các nghiên c u đã th c hi n:

Các đ tài nghiên c u khoa h c liên quan đ n tính thanh kho n c ng nh đo

l ng các nhân t tác đ ng đ n r i ro thanh kho n đ tìm ra gi i pháp nh m nâng cao

Trong khung nghiên c u: “Determinants of Banks Liquidity and their Impact on Financial Performance: empirical study on commercial banks in Ethiopia” c a Tseganesh Tesfaye (2012), tác gi đã nghiên c u các y u t quan tr ng quy t đ nh kh

n ng thanh kho n c a các NHTM Ethiopia, m u nghiên c u bao g m 8 NHTM có ít

gi thuy t liên quan gi a thanh kho n v i các y u t c th trong qu n tr c a b n thân

tích c l ng mô hình h i quy cho th y tác đ ng ng c l i i u này có th là d u

h c Kinh t TPHCM do PGS.TS Tr ng Quang Thông làm ch nhi m đ tài Nghiên

t n m 2002 đ n n m 2011 R i ro thanh kho n đ c s d ng trong mô hình là khe h

thành 2 nhóm, nhóm các nhân t bên trong ngân hàng và nhóm các nhân t bên ngoài

ngân hàng Hai mô hình h i quy đ c c l ng là mô hình h i quy tác đ ng c đ nh

r ng r i ro thanh kho n ngân hàng không nh ng ph thu c vào các y u t bên trong h

các đ tài nghiên c u khoa h c tr c nh : phân tích các y u t tác đ ng đ n r i ro thanh kho n b ng mô hình đ nh l ng, trong đó đ a ra các lý lu n đ l a ch n ch s

và phân tích th c tr ng qu n tr r i ro thanh kho n c a ngân hàng thông qua các ch s

qua các quy đ nh hi n hành v qu n tr RRTK mà ngân hàng đang áp d ng c ng nh thông qua các ch s tài chính Xây d ng mô hình kinh t l ng đo l ng tác đ ng c a

tích c c, nh ng m t còn h n ch và nguyên nhân trong công tác qu n tr RRTK t i ngân hàng

xu t nh ng gi i pháp nh m giúp Ban lãnh đ o ngân hàng có chi n l c qu n

tr đi u hành thanh kho n phù h p c ng nh nâng cao đ c hi u qu qu n tr RRTK

chung c a h th ng Ngân hàng TMCP Vi t Nam

ph ng pháp đ nh l ng

Ph ng pháp đ nh tính: ph ng pháp th ng kê, t ng h p, h th ng hóa, phân tích, so sánh

Ph ng pháp đ nh l ng là ph ng pháp h i quy d a trên b d li u chu i th i

đ c ch y trên ph n m m Eviews đ đo l ng tác đ ng c a các ch s thanh kho n

đ n RRTK t i Kienlongbank

Ngu n thông tin nghiên c u: thu th p t các NHTM, NHNN Vi t Nam, Hi p h i

Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao hi u qu qu n tr r i ro thanh kho n t i ngân hàng TMCP Kiên Long

Do nh ng h n ch v m t ki n th c nên tác gi ch c ch n không tránh kh i s thi u sót Tác gi kính mong Quý th y cô thông c m và góp ý ki n ch nh s a, b sung

CH NG 1:

C S LÝ LU N V THANH KHO N VÀ

QU N TR R I RO THANH KHO N T I NHTM

1.1 Thanh kho n c a NHTM

1.1.1 Khái ni m thanh kho n

đ c nh ng kho n v n kh d ng v i chi phí th p đúng t i th i đi m ngân hàng có

l ng v n kh d ng v i quy mô h p lý ho c ngân hàng có th nhanh chóng huy đ ng

đ i liên t c hàng ngày, hàng gi

1.1.2 Y u t th i gian c a v n đ thanh kho n

Xét v th i gian, nhu c u thanh kho n c a m t ngân hàng bao g m c trong

ng n h n và dài h n [1, tr 482]

tr ng ti n t n m trong ph m vi nhu c u thanh kho n ng n h n đáp ng nhu

ch tài chính khác, ch ng khoán Chính ph )

Nhu c u thanh kho n dài h n do các nhân t mang tính ch t th i v , chu k và

xu h ng t o ra Ch ng h n nhu c u rút ti n hay vay m n c a cá nhân th ng đ c

so v i nhu c u thanh kho n ng n h n Ví d nh l p k ho ch thu hút các kho n ti n

g i m i, th a thu n vay dài h n t công chúng ho c t qu d tr c a các ngân hàng

thi u h t trong d tr thanh kho n, có th s th c hi n vay v n ngân hàng ho c rút

nhu c u v n b sung

1.1.3 Cung và c u thanh kho n

Cung thanh kho n:

hàng, là ngu n cung c p thanh kho n cho ngân hàng, bao g m:

ngân hàng, các kho n làm gi m n gân qu c a ngân hàng, bao g m:

- Chi tr ti n g i cho khách hàng

- C p tín d ng cho khách hàng

- Chi phí cho quá trình t o ra s n ph m và d ch v ngân hàng

- Chi tr c t c

1.1.4 Ðánh giá tr ng thái thanh kho n

Tr ng thái thanh kho n ròng NPL t i th i đi m t c a m t ngân hàng đu c xác

đ nh nh sau:

NPL = T ng cung v thanh kho n - T ng c u v thanh kho n

Có ba kh n ng có th x y ra sau đây:

Th ng d thanh kho n: Khi cung thanh kho n vu t quá c u thanh kho n

(NPL>0), ngân hàng đang tr ng thái th ng d thanh kho n Nhà qu n tr ngân hàng

Thâm h t thanh kho n: Khi c u thanh kho n l n h n cung thanh kho n

phí bao nhiêu

Cân b ng thanh kho n: Khi cung thanh kho n cân b ng v i c u thanh kho n

nh ng r t khó đ t đ c trong th c t ho t đ ng c a ngân hàng

1.2 R i ro thanh kho n

1.2.1 Khái ni m r i ro thanh kho n

Peter Rose (2001) có đ c p đ n v n đ thanh kho n c a ngân hàng nh là m t

c u v ti n m t c p bách và do v y làm gi m l i nhu n c a ngân hàng Ngoài ra, các

bình c a mình [2, tr.208]

th th c hi n các ngh a v thanh toán, theo đó vi c không th th c hi n này s kéo theo nh ng h u qu không mong mu n [5, tr.37]

Nh v y, RRTK là t n th t x y ra cho ngân hàng khi ngân hàng không có kh

n ng thanh toán ho c ph i huy đ ng ngu n v i chi phí cao đ đáp ng nhu c u thanh kho n

1.2.2 Nguyên nhân d n đ n r i ro thanh kho n

1.2.2.1 Nguyên nhân khách quan

tr ng kinh doanh xung quanh nó Các y u t v kinh t , chính tr , v n hoá xã h i luôn có tác đ ng tr c ti p và gián ti p t i các quy t đ nh và ph ng h ng kinh doanh c a m t NHTM Th c t đã ch ng minh m t n đ nh kinh t v mô trong n n

là gây ra RRTK cho h th ng các NHTM

m t ngân hàng kinh doanh l liên t c cùng v i các kho n cho vay x u tích lu l i

m t kh n ng chi tr , ph i đóng c a

Các tin đ n th t thi t gây m t uy tín cho ngân hàng, tác đ ng tâm lý s đông làm cho ng i dân hoang mang lo l ng và rút ti n t d n đ n nhu c u thanh kho n

t ng đ t bi n v t quá kh n ng cung thanh kho n ây là m t trong nh ng tình

lan r ng t i các ngân hàng khác và t i toàn h th ng n u không có bi n pháp ch n

đ ng k p th i

d h n m c tín d ng v i m c lãi su t th p đã tho thu n, gi m t i đa vi c vay m i đ

cùng là đ n thanh kho n c a ngân hàng Ngoài ra, lãi su t thay đ i s nh h ng đ n

1.2.2.2 Nguyên nhân ch quan t phía ngân hàng

Th nh t, s t ng tr ng tín d ng quá nóng c a các NHTM đi kèm v i c c u

đ u t không h p lý ho c s d ng quá nhi u ngu n v n ng n h n đ cho vay dài h n

tài s n n , tài s n có và s thi u h t các công c qu n lý h u hi u, không n m gi ho c

trên th tr ng nên khó ti p c n các ngu n v n t dân c , t các đ i tác khác trong và ngoài n c

Th t , công tác d báo và phân tích th tr ng c a các NHTM còn nhi u h n

này là nguyên nhân c b n làm cho công tác qu n tr thanh kho n c a các NHTM th

đ ng và kém hi u qu

Th n m, tính liên k t h th ng gi a các NHTM đ đ m b o an toàn thanh toán còn y u, t o s c nh tranh không lành m nh, đ y lãi su t lên cao t o khe h cho khách hàng g i ti n “làm giá, t ng lãi su t” ho c rút ti n chuy n sang các NHTM khác d n

đ n làm suy y u kh n ng ch ng đ thi u h t thanh kho n c a h th ng

1.2.3 Tác đ ng c a RRTK đ i v i s an toàn c a ngân hàng

RRTK là r i ro nguy hi m nh t c a ngân hàng, có liên quan đ n s s ng còn

n ng thanh toán trong hi n t i, t ng lai và nh ng nhu c u thanh toán đ t xu t

nh h ng đ n c m t n n kinh t xã h i Có th nh n th y các tác đ ng c a RRTK

nh sau:

th ph i ch u: chuy n hóa các tài s n thành ti n v i chi phí cao; ti p c n th tr ng

th ng xuyên ho c b t ch i cho vay; đình tr ho t đ ng, d n t i gi m thu nh p,

m t uy tín d n t i m t khách hàng

Th hai, trong tr ng h p đ c bi t, RRTK có th đ y ngân hàng t i tình

toán ch trong m t th i gian ng n và khi n c h th ng ngân hàng r i vào tình

Th nh t, lòng tin c a công chúng

s r ng ngân hàng s c n ki t ti n m t ho c không th thanh toán đ c các gi y n

ây là d u hi u đ u tiên và quan tr ng nh t cho th y ngân hàng có th ph i đ i m t

v i RRTK

tr ng ch ng khoán, giá c c a c phi u ph n ánh m t cách trung th c nh t tình hình

trên đà phát tri n, kh n ng thanh kho n cao Còn giá tr c phi u c a ngân hàng gi m

cu c kh ng ho ng thanh kho n

đ c xem là đang ph i đ i đ u v i m t cu c kh ng ho ng thanh kho n

Th t , ch u l khi bán tài s n

hàng đang lâm vào cu c kh ng ho ng thanh kho n Vi c chuy n đ i tài s n thành ti n

Th n m, kh n ng đáp ng yêu c u tín d ng c a khách hàng

Th sáu, vay v n t NHNN

NHNN có th nói là c u cánh cu i cùng cho các NHTM khi không th vay

m n trên th tr ng ti n t ho c bán tài s n đ bù đ p t n th t Vi c NHTM vay v n

1.3 Qu n tr RRTK

1.3.1 Khái ni m qu n tr RRTK

Qu n tr RRTK là vi c NHTM s d ng h th ng các c ch qu n lý, gi i pháp

đ m b o kh n ng sinh l i cho ngân hàng

c u trúc tính thanh kho n c a tài s n và qu n lý t t c u trúc danh m c c a ngu n v n [6, tr 233]

1.3.2 Các m c tiêu c b n c a qu n tr RRTK

- Tuân th quy đ nh c a NHNN v qu n lý thanh kho n;

- áp ng k p th i các ngh a v thanh toán đ n h n c a toàn h th ng v i chi

ki m soát r i ro theo chu n m c qu c t ;

- Nâng cao hi u qu s d ng v n, gia t ng l i nhu n trong ho t đ ng kinh doanh

c a ngân hàng

- T o ra ngu n cung c p thanh kho n t bên trong (d a vào tài s n Có)

1.3.3.1 Chi n l c qu n tr thanh kho n d a vào TSC

các ngân hàng khác, tín phi u NHNN…

h p nhu c u thanh kho n phát sinh, ngân hàng có th thu h i các kho n cho vay ho c bán n đ đáp ng nhu c u thanh kho n H n ch c a chi n l c này là ngân hàng s

m t d n th ph n cho vay trung, dài h n

Chi n l c ti p c n th tr ng ti n t còn g i là chi n l c ti p c n th tr ng

v n ng n h n: chi n l c này đòi h i ngân hàng ph i d tr thanh kho n đ l n d i

hình th c n m gi nh ng tài s n có tính thanh kho n cao, ch y u là ti n m t và các

ch ng khoán ng n h n Khi xu t hi n nhu c u thanh kho n, ngân hàng s bán l n l t các tài s n d tr cho đ n khi nhu c u thanh kho n đ c đáp ng Chi n l c qu n tr thanh kho n theo h ng này th ng đ c g i là s chuy n hóa tài s n, b i l ngu n cung thanh kho n đ c tài tr b ng cách chuy n đ i tài s n phi ti n m t thành ti n

m t

Chi n l c qu n tr thanh kho n d a vào TSC có u đi m là ngân hàng hoàn toàn ch đ ng trong vi c t đáp ng nhu c u thanh kho n cho mình mà không b l thu c vào các ch th khác Tuy nhiên chi n l c này c ng có nh ng nh c đi m sau:

- M t khi bán tài s n t c là ngân hàng m t đi thu nh p mà các tài s n này t o ra

Nh v y, ngân hàng đã ch u chi phí c h i khi bán đi các tài s n này

- T n th t càng l n cho ngân hàng n u các tài s n đem bán b gi m giá trên th

tr ng, ho c b ng i mua ép giá do ph i g p rút bán đ trang tr i các kho n chi

- Ngân hàng ph i đ u t nhi u vào các tài s n có tính thanh kho n cao, l i là các tài s n có kh n ng sinh l i th p nên t t y u nh h ng đ n hi u qu s d ng v n c a ngân hàng

V i chi n l c này, nhu c u thanh kho n đ c đáp ng b ng cách vay m n trên th tr ng ti n t Vi c vay m n ch y u là đ đáp ng nhu c u thanh kho n t c

th i và ch th c hi n khi có nhu c u thanh kho n phát sinh

m n qua đêm, vay ngân hàng Trung ng, bán các h p đ ng mua l i, phát hành

ch ng ch ti n g i có th chuy n nh ng m nh giá l n Chi n l c qu n tr thanh kho n d a trên TSN đ c các ngân hàng l n s d ng r ng rãi và có th đáp ng 100% nhu c u thanh kho n

Nh c đi m c a chi n l c này là ngân hàng b ph thu c vào th tr ng ti n t khi đáp ng nhu c u thanh kho n, do s bi n đ ng v kh n ng cho vay và lãi su t trên th tr ng ti n t H n n a, m t ngân hàng vay m n quá nhi u th ng b đánh giá là có khó kh n v tài chính, khi thông tin này lan r ng ra, nh ng khách hàng g i

ti n s rút v n hàng lo t ho c ngân hàng ph i huy đ ng v n v i chi phí cao g p nhi u

l n Cùng lúc đó, các đ nh ch tài chính khác, đ tránh r i ro có th g p ph i, s th n

tr ng, dè d t h n trong vi c tài tr v n cho ngân hàng đ gi i quy t khó kh n v thanh kho n

th ng dung hòa và k t h p c hai chi n l c trên đ t o ra chi n l c qu n tr thanh kho n cân b ng

nh h ng c a chi n l c này là, các nhu c u thanh kho n th ng xuyên, hàng ngày s đáp ng b ng tài s n d tr nh ti n m t, ch ng khoán kh m i, ti n g i

t i Ngân hàng Trung ng ho c ti n g i t i các NHTM khác…; các nhu c u thanh kho n không th ng xuyên nh ng có th d đoán tr c nh nhu c u thanh kho n theo th i v , chu k s đ c đáp ng b ng các kho n th a thu n tr c v h n m c tín

d ng t các ngân hàng đ i lý ho c nhà cung ng v n khác; các nhu c u thanh kho n

đ t xu t không th d báo đ c đáp ng t vi c vay m n trên th tr ng ti n t ; các nhu c u thanh kho n dài h n c n đ c ho ch đ nh và ngu n tài tr là các kho n vay

ng n và trung h n, ch ng khoán có th chuy n hóa nhanh thành ti n khi nhu c u thanh kho n xu t hi n

nhu c u thanh kho n còn ph thu c vào nhi u y u t nh : Nhu c u thanh kho n, th i

h n nhu c u thanh kho n, kh n ng ti p c n th tr ng TSN, kh n ng ch p nh n chi phí và r i ro, chính sách và các quy đ nh c a NHNN

1.3.4.1 Duy trì m t t l h p lý gi a v n dùng cho d tr và v n dùng cho kinh doanh

đi m và nh c đi m riêng c a nó, nh v n dùng cho ho t đ ng d tr ch y u đ

đ m b o kh n ng thanh kho n ngân hàng, đ m b o ho t đ ng ngân hàng nh ng

kh n ng sinh l i th p; trong khi đó v n dùng cho kinh doanh thì ng c l i, kh n ng

d tr và ngu n v n dùng cho kinh doanh trong t ng th i k đ đ m b o ngân hàng

l i nhu n là cao nh t

Ph ng pháp này đòi h i nhà qu n tr thanh kho n ph i chú ý đ m b o các t l

v kh n ng chi tr trong t ng th i đi m Các t l v kh n ng chi tr đ c xác đ nh

x 100%

T l kh n ng chi tr

cho ngày hôm sau

T ng tài s n “Có” thanh toán ngay

- T l t i thi u b ng 1 gi a T ng tài s n “Có” đ n h n thanh toán trong 7 ngày

ngày ti p theo k t ngày hôm sau

Ph ng pháp này b t ngu n t hai th c t đ n gi n sau:

- M t là, kh n ng thanh kho n c a ngân hàng t ng khi ti n g i t ng và cho vay

gi m;

- Hai là, kh n ng thanh kho n c a ngân hàng gi m khi ti n g i gi m và cho vay

t ng

quý trong n m B t c khi nào cung thanh kho n và c u thanh kho n không cân b ng

l ch thanh kho n (liquidity gap) = T ng cung thanh kho n (1) - T ng

c u thanh kho n (2)

Khi (1) > (2): l ch thanh kho n d ng Ngân hàng ph i nhanh chóng đ u t

Khi (1) < (2): l ch thanh kho n âm Ngân hàng ph i tìm ki m k p th i các

h t

- Nh ng thay đ i v ti n vay và ti n g i ph i đ c tính toán cho cùng kho ng

tr có th s d ng các k thu t th ng kê khác nhau c ng v i kinh nghi m c a mình

Ch ng h n, m t mô hình d báo v s thay đ i trong ti n g i và ti n vay có th nh sau:

NHNN, t l t ng tr ng c a tín d ng, t l l m phát c tính

nhu c u thanh kho n b ng cách tính:

g i – Thay đ i d ki n c a ti n vay

Ph ng pháp này đ c ti n hành theo trình t hai b c:

B c 1: Chia các kho n ti n g i và các ngu n khác thành nhi u lo i trên c s

B c 2: Xác đ nh m c d tr thanh kho n cho t ng lo i ti n g i trên c s n

đ nh t l d tr thích h p v i tr ng thái c a chúng Ví d :

 Lo i 1: 95%

 Lo i 2: 40%

 Lo i 3: 20%

Nh v y, nhu c u thanh kho n cho t ng các lo i ti n g i đ c tính nh sau:

D tr thanh kho n cho tài s n n huy đ ng = 95% x (Lo i 1 – DTBB) + 40%

x (Lo i 2 – DTBB) + 20% x (Lo i 3 – DTBB)

i v i nhu c u vay v n c a khách hàng, ngân hàng ph i s n sàng khi khách

l ng cao Trong tr ng h p này, t ng nhu c u thanh kho n là:

D tr thanh kho n = D tr thanh kho n cho tài s n n huy đ ng + Nhu c u

Ph ng pháp này đ c th c hi n theo trình t hai b c:

B c 1: Ngân hàng d đoán kh n ng x y ra c a m i tr ng thái thanh kho n

lên cao trên m c d ki n

- Kh n ng t t nh t khi: ti n g i lên cao trên m c d ki n ho c ti n vay

- Kh n ng th c t : n m c p đ nào đó gi a hai c p đ trên

B c 2: Xác đ nh nhu c u thanh kho n theo công th c:

Trong đó:

i

n

Ph ng pháp ti p c n ch s thanh kho n

Ph ng pháp tính toán nhu c u thanh kho n này d a trên c s kinh nghi m

dùng đ đo l ng thanh kho n trong ngân hàng và t o ra gi i h n cho vi c qu n tr RRTK Vi c phân tích xu h ng phát tri n c a các ch s này có th giúp ngân hàng

đ a ra c nh báo khi tình hu ng tr nên x u đi Trong quá trình đánh giá, các ch s

- T l an toàn v n t i thi u (h s CAR):

hàng Theo Thông t s 13/2010/TT-NHNN ngày 20/05/2010, t l an toàn v n t i

457/2005/Q -NHNN ngày 19/04/2005

Cách xác đ nh h s CAR:

hàng

- Ch s gi i h n huy đ ng v n

Ch s này đ a ra nh m m c đích gi i h n m c huy đ ng v n c a ngân hàng đ tránh tình tr ng khi ngân hàng huy đ ng v n quá nhi u v t quá m c b o v c a v n

t có làm cho ngân hàng có th m t kh n ng chi tr Theo Pháp l nh ngân hàng n m

cho th y kh n ng thanh kho n c a ngân hàng càng đ c đ m b o

- Ch s v n t có trên T ng tài s n

này càng cao thì ch ng t kh n ng thanh kho n c a ngân hàng càng đ c đ m b o

- Ch s tài s n thanh kho n

ây là m t trong các ch s đánh giá s lành m nh v thanh kho n c a ngân

g i t i NHNN, ti n g i t i các TCTD khác và các ch ng khoán thanh kho n nh Trái

đ s n sàng đ i phó v i các tình hu ng c ng th ng thanh kho n b t k lúc nào

Ch s tài s n thanh kho n so v i TTS đ c tính nh sau:

thanh kho n càng cao; nói cách khác, ch s này càng cao, ngân hàng càng ít có nguy c g p RRTK Tuy nhiên, vi c duy trì ch s này cao không hoàn toàn là có

vì v y, n u duy trì quá nhi u các TSC lo i này s làm gi m l i nhu n c a ngân

Ch s v n t có/

V n t có

T ng tài s n

- Ch s n ng l c cho vay

Các kho n cho vay là ph n tài s n kém tính thanh kho n nh t T l ph n tài

thanh kho n, do đó tính thanh kho n c a ngân hàng c ng gi m t ng ng

- Ch s d n trên ti n g i c a khách hàng

Ch s d n trên ti n g i c a khách hàng th hi n m i t ng quan gi a huy

đ ng v n và cho vay hay ngân hàng đã s d ng ti n g i khách hàng đ cung ng tín

- Nhóm t l v cân đ i ngu n v n và s d ng v n: T l ti n g i và cho

khách hàng/t ng cho vay khách hàng;…

là th tr ng liên ngân hàng, t c là n i di n ra các giao d ch gi a các TCTD v i nhau.)

Nh v y, nâng cao hi u qu qu n tr RRTK là làm gia t ng m c đ , ph m vi

mà ngân hàng có th đ i phó v i các cu c kh ng ho ng dòng ti n v i chi phí b sung

h p lý [10, tr.1]

toán d n t i phá s n Vì v y, qu n tr RRTK và nâng cao hi u qu qu n tr RRTK có

i v i NHTM

Th nh t, giúp cho ngân hàng tuân th đúng nh ng quy đ nh c a NHNN v các

t l đ m b o an toàn ho t đ ng, c ng nh các quy đ nh v công tác qu n tr RRTK

ây là m t trong nh ng quy đ nh đ u tiên đ m b o an toàn ho t đ ng cho ngân hàng

d tr đ ngu n ph c v cho ho t đ ng kinh doanh, chi tr các kho n ti n g i đ n h n hay tr c h n m t cách h p lý T đó ngân hàng có th nâng cao ch t l ng và hi u

Th ba, chính sách qu n tr RRTK t t bao g m công tác d báo t t, chu n b

đ ng c a n n kinh t Khi kh ng ho ng x y ra, ngân hàng có kh n ng ng phó v i

tín, v th c a ngân hàng trên th tr ng

Nh v y thi t l p đ c m t chính sách qu n tr RRTK t t v a là t m nhìn v a

i v i n n kinh t

Vi c qu n tr RRTK t t t ng ngân hàng s ng n ch n đáng k nh ng r i ro phát sinh trong toàn h th ng, đ m b o vai trò huy t m ch c a ngân hàng trong quá trình thúc đ y s n xu t liên t c và phát tri n b n v ng c a n n kinh t

i v i khách hàng

Vi c nâng cao hi u qu qu n tr RRTK đ m b o s an toàn, n đ nh cho ho t

đ ng c a h th ng ngân hàng T đó giúp ngân hàng phát huy đ c vai trò là t ch c tài chính trung gian hi u qu nh t trong n n kinh t

c h i ti p c n ngu n v n ngân hàng, đ m b o nhu c u v n k p th i cho tiêu dùng,

đ ng s n xu t kinh doanh c a khách hàng

trên th tr ng tài chính v i r i ro cao h n

NHTM Vi t Nam

1.5.1 Khái quát v qu n tr RRTK t i Malaysia

“Khung thanh kho n”, k t h p v i các nguyên t c qu n tr RRTK đ c khuy n ngh

các chính sách c b n liên quan đ n qu n tr RRTK c a ngân hàng Các cán b qu n

tr cao c p c a ngân hàng th c hi n nh ng bi n pháp c n thi t, ch u trách nhi m theo dõi và ki m soát RRTK Các quy đ nh c th đ đo l ng và qu n tr RRTK nh sau:

sát và ki m soát RRTK

- Các ngân hàng ph i s d ng k ho ch đa d ng hóa r i ro ch y u là đa d ng

nhau (t cá nhân, doanh nghi p nh đ n các t p đoàn quy mô) các l nh v c ho t

đ ng, ngành ngh khác nhau; ho c đa d ng hóa các công c tài tr (CDs, Repos,…)

đ h p d n các nhà đ u t và t đó ngân hàng phát hành d dàng có đ c ngu n tài

- Các ngân hàng ph i ch đ ng qu n lý tài s n th ch p và xác đ nh tr ng thái thanh kho n ròng trong ngày đ i v i t t c các lo i ti n t mà ngân hàng kinh doanh Theo yêu c u, các ngân hàng ph i phân lo i tài s n và n ph i tr theo 6 k h n, th i

t ng s ti n g i trong kho ng th i gian m t tu n, (ii) s rút ti n đ t ng t c a 5% t ng

thanh kho n ròng d ng, đ m b o đ thanh kho n đ trang tr i b t k dòng ti n đ t

ng t ra kh i ngân hàng trong vòng m t tháng

- Các ngân hàng ph i duy trì m t vùng đ m thanh kho n an toàn bao g m tài

hàng r i vào tr ng thái chênh l ch k h n âm mà ch y u là khung k h n ng n

v y, chênh l ch k h n âm này đã đ c bù đ p đ b ng l ng tài s n thanh kho n nhi u nh t trong th i k này

- Các ngân hàng trong h th ng b t bu c ph i tr i qua các bài ki m tra s c ch u

đ ng (stress test) và phân tích các k ch b n nh m xác đ nh đi m y u, l h ng v trí

n m m t l n

- Ngoài ra m i ngân hàng ph i l p k ho ch v n d phòng, vi c này n m trong

- Các ngân hàng ph i duy trì t l DTBB là 8% (v i DTBB là th ng d gi a

n c ròng/T ng n ph i tr trong n c; Vay liên ngân hàng trong n c k h n

- BNM yêu c u các ngân hàng ph i báo cáo thông tin v tình tr ng thanh kho n

thanh kho n và m t s các t l thanh kho n khác

- Các NHTM c n ph i l p k ho ch v n d phòng và đa d ng các ngu n v n

ph n ng c a th tr ng khi các ch s thanh kho n t ng ho c gi m trên m t s m c

ng ng

- Các NHTM c n duy trì m t t m đ m thanh kho n th t v ng ch c, đó là m t

c a ngân hàng nh Trái phi u kho b c, trái phi u Chính ph ,… đi u này s giúp các

án kinh doanh

thanh kho n có th x y ra T n s ti n hành các cu c ki m tra này có th đ nh k theo

toàn di n theo yêu c u c a NHNN

K t lu n ch ng 1

Ch ng 1 đã tìm hi u v c s lý lu n c a thanh kho n, RRTK và qu n tr

trong ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM T kinh nghi m qu n tr RRTK c a Ngân hàng Trung ng Malaysia đã rút ra m t s bài h c kinh nghi m cho các NHTM Vi t Nam

Trong th i gian qua, khi NHNN th c thi chính sách ti n t th t ch t, các NHTM

Vi t Nam nói chung và Kienlongbank nói riêng đã g p không ít khó kh n trong công tác qu n tr RRTK tìm hi u c th h n v n đ này, ch ng 2 lu n v n s đi vào phân tích th c tr ng qu n tr RRTK t i Kienlongbank trong giai đo n t n m 2009 -

2012

CH NG 2:

TH C TR NG QU N TR R I RO THANH KHO N

T I NGÂN HÀNG TMCP KIÊN LONG

2.1 T ng quan v Kienlongbank

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Kienlongbank

Kienlongbank đ c thành l p và đi vào ho t đ ng t tháng 10 n m 1995 t i

đó, Kiên Long là Ngân hàng c ph n đ u tiên t i Kiên Giang th c hi n truy n s li u

 Giai đo n 2000 - 2005:

Kienlongbank đã hoàn thi n và phát tri n các d ch v nh : Thanh toán th , séc

ph ng th c thanh toán không dùng ti n m t khác thông qua tài kho n c a khách

Trong giai đo n này, ngân hàng t o đi u ki n v kinh phí và s p x p công vi c

 Giai đo n 2005 đ n nay:

N m 2011, Kienlongbank đã v n hành thành công và đ a vào s d ng ch ng

đã ph kín m ng l i v i 52 đi m giao d ch T ng s nhân viên c a toàn h th ng tính đ n cu i n m 2012 là 2.776 nhân s , t ng 334 nhân s , t ng đ ng t ng

tác viên

T n m 2009 đ n nay, do nh h ng c a kh ng ho ng tài chính toàn c u nên

đ m b o ho t đ ng an toàn và n đ nh

B ng 2.1: K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Kienlongbank

trong giai đo n 2009 - 2012

tr ng và phát tri n qua t ng n m T ng tài s n t ng tr ng khá m nh qua các n m Tính đ n ngày 31/12/2012, t ng tài s n đ t 18.581 t đ ng, t ng 148,5% so v i n m

2009

t ng 200% so v i đ u n m 2010 Hoàn thành l trình t ng v n đi u l theo quy đ nh

c a Chính ph và NHNN

VT: t đ ng