NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ LÊN GIÁ CỔ PHIẾU TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ.PDF

Gia dong cua hang thang Relation existence Strength Pearson Correlation Sig.. Correlation is significant at the 0.01 level 1-tailed.. Correlation is significant at the 0.05 level 1-ta

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n là k t qu nghiên c u c a riêng tôi, không sao chép

đ ng t i trên các tác ph m, t p chí và các trang web theo danh m c tài li u c a

L I CÁM N

Lu n v n đ c hoàn thành ngoài s n l c c a b n thân, còn có s giúp đ nhi u

m t c a Quý th y, cô, b n bè, gia đình và đ ng nghi p Qua đây tôi xin g i l i c m

n chân thành đ n:

- TS Nguy n Ng c nh, giáo viên h ng d n c a tôi, đã t n tình h ng d n

và giúp đ tôi trong quá trình th c hi n và hoàn thành lu n v n này

- Các th y cô, b n bè trong l p Cao h c TCDN êm 1, K19; TCDN êm 4, K19 đã giúp đ và chia s nhi u ki n th c c bi t, xin g i l i cám n đ n PGS.TS Phan Th Bích Nguy t, ng i đã giúp đ tôi trong quá trình đ nh

h ng và th c hi n đ tài; TS Nguy n Kh c Qu c B o, ng i đã t n tình đóng góp ý ki n giúp tôi hoàn thành t t lu n v n

- Gia đình, đ ng nghi p đã đ ng viên, giúp đ tôi v m t công vi c, c ng nh

th i gian đ hoàn t t lu n v n

Trân tr ng!

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

CPI : Cost Product Index- Ch s giá tiêu dùng

GDP : Gross Domestic Product – T ng s n ph m qu c n i

IPI : Industrial Production Index – Ch s s n xu t công nghi p

PPI : Producer Price Index- Ch s giá s n xu t

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

L i cám n

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t

Danh m c các b ng, bi u và hình v

Tóm t t

1 GI I THI U 1

2 CÁC K T QU NGHIÊN C U TRONG VÀ NGOÀI N C LIÊN QUAN N TÀI 2

Nh n xét: 17

3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U VÀ D LI U 17

3.1 Ph ng pháp nghiên c u 17

3.1.1 Các bi n s 17

3.1.2 Mô hình 18

3.2 D li u 19

4 K T QU NGHIÊN C U 20

4.1 Mô t m u 20

4.3 K t qu ki m đ nh Anova 26

Nh n xét: 31

5 K T LU N 33 Tài li u tham kh o

Ph l c

2012

2012

TÓM T T

Ki n th c v s bi n đ i c a giá ch ng khoán r t quan tr ng đ i v i nhà đ u t Giá này chu nh h ng b i m t s nhân t trong th tr ng tài chính B n trong s các nhân t quan tr ng nh t nh h ng đ n giá ch ng khoán là: l m phát, GDP, th t nghi p và cung ti n Bài nghiên c u này đ c th c hi n d a trên nghiên c u c a Lena Shiblee (2009) nh m ch ra các nh h ng khác nhau c a l m phát, GDP, th t nghi p và cung ti n lên giá ch ng khoán ngành công nghi p, ki m tra đ nh y khác nhau c a các ch ng khoán theo ngành Nghiên c u đ c th c hi n t i th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam Giá ch ng khoán c a các công ty đ c ch n ng u nhiên theo ngành công nghi p, trong đó ch s giá CPI, IPI đ c xem nh là đ i di n cho

ch tiêu v l m phát, GDP b i vì nó quan h m t thi t v i nhau và liên quan v i quy t đ nh c a nhà đ u t Ngo i tr bi n t l th t nghi p đ c l y theo ngu n d

li u c a Ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB - Asian Development Bank), cung ti n

đ c l y t World Bank, d li u CPI, IPI đ c l y t T ng c c th ng kê (GSO) trong su t th i k t tháng 1 n m 2007 đ n tháng 7 n m 2012 K t qu t m u cho

th y, b n bi n đ c l p có nh h ng khác nhau lên ngành này Các bi n nh h ng

ng c chi u theo th t t cao đ n th p h u h t các công ty trong m u t k t qu thu đ c là l m phát, cung ti n và GDP Bi n còn l i có nh h ng cùng chi u lên

h u h t các công ty là t l th t nghi p

1 GI I THI U

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam thay đ i qua các th i k th hi n s nh

h ng rõ r t c a các nhân t v mô, c th n m 2008 do l m phát t ng cao, lãi su t cho vay t ng, cùng v i kh ng ho ng tài chính toàn c u làm cho nhu

c u tiêu dùng trên th gi i s t gi m, d n đ n l i nhu n c a các doanh nghi p

c ng nh giá c phi u trên th tr ng ch ng kho n gi m m nh; đ n n m

2011, v i chính sách ki m ch l m phát và các bi n pháp th t ch t ti n t c a

Ngân hàng Nhà n c đã tác đ ng đ n th tr ng ch ng khoán làm cho giá c phi u toàn th tr ng gi m nghiêm tr ng

Qua b i c nh Vi t Nam nh trên cho th y các nhân t v mô có nh h ng

đ n giá ch ng khoán và nghiên c u v xu h ng nh h ng c a chúng vào

c phi u c a các công ty là khác nhau

Cu c nghiên c u này đóng góp thêm cho nh ng lý lu n khoa h c liên quan

đ n các thay đ i c a giá ch ng khoán qua nghiên c u th c ti n t i các công

ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Qua cu c nghiên c u này, các c quan ho ch đ nh chính sách c ng nh các nhà kinh t t i Vi t Nam có đ c nh ng c s đánh giá đúng t m quan tr ng trong vi c đ a ra các quy t đ nh v mô, góp ph n phát tri n th tr ng Vi t Nam nói chung và th tr ng ch ng khoán Vi t Nam nói riêng

2 CÁC K T QU NGHIÊN C U TRONG VÀ NGOÀI

N C LIÊN QUAN N TÀI

2.1 Các k t qu nghiên c u trên th gi i

Có nhi u nghiên c u chuyên sâu đã đ c th c hi n t i các n c trên th gi i

v tác đ ng c a các y u t v mô đ n giá ch ng khoán Tr c tiên là nói đ n các bài nghiên c u đ c th c hi n cho m t nhóm các qu c gia, ch ng h n

nh :

 Shiller và Beltratti (1992) đi sâu vào xác đ nh các nhân t chung

trong c phi u và trái phi u t i M và V ng qu c liên hi p Anh H

ki m tra li u giá c phi u có quá nh y c m v i trái phi u, phù h p v i

ph n bù r i ro không thay đ i gi a c phi u và trái phi u ng n h n

Vi c ki m đ nh c a h d a trên s so sánh m i t ng quan th c gi a giá c phi u và trái phi u ng n h n H tìm th y r ng giá c phi u

nh y c m nhi u đ i v i lãi su t th c

 Cheung and Ng (1998) nghiên c u m i t ng quan gi a giá ch ng khoán v i các nhân t v mô nh giá d u, nhu c u tiêu dùng cá nhân, cung ti n M1 và t ng s n ph m qu c dân GNP m t nhóm các qu c gia bao g m c, Canada, Ý, Nh t B n và M H phát hi n ra r ng trong dài h n có m i t ng quan gi a giá ch ng khoán và các nhân t

v mô

 M t s các nghiên c u khác ki m tra tác đ ng c a các nhân t v mô lên th tr ng ch ng khoán t i Nam Phi và các qu c gia có liên quan

nh : Jefferis và Okeahalam (2000) nghiên c u m i quan h gi a giá

c phi u và các nhân t kinh t t i Nam Phi, Zimbabwe và Botswana

i v i Nam Phi, h cho th y th tr ng ch ng khoán ch u nh h ng cùng chi u b i GDP th c, t giá h i đoái th c và nh h ng ng c

chi u v i lãi su t dài h n Alam và Uddin (2009) xem xét m i quan

h gi a giá c phi u và lãi su t t i 15 qu c gia i v i Nam Phi, h

ch ra r ng giá c phi u ch u nh h ng đáng k b i lãi su t

đ ng Nam Phi có liên quan đ n các th tr ng ch ng khoán ch y u trên th gi i nh Australia, Trung Qu c và M và các bi n đ ng đó

b t đ i x ng và n đ nh qua th i gian, và h c ng tìm th y s thi u

b ng ch ng v gi thuy t ph n bù r i ro Alagidede và Panagiotidis

th tr ng ch ng khoán Châu Phi i v i Nam Phi, h ti t l r ng tính đàn h i c a giá c phi u đ i v i giá tiêu dùng là 2,264 và giá c phi u ph n ng ng c chi u t m th i đ n giá tiêu dùng trong ng n

h n và ph n ng cùng chi u trong dài h n Do đó, c phi u là m t s phòng ng a ch ng l i l m phát trong dài h n Arjoon, Botes,

và l m phát t i Nam Phi H nh n ra r ng giá c phi u th c không b

nh h ng b i thay đ i t l l m phát trong dài h n và cho r ng b t k

đ l ch nào x y ra trong ng n h n đ i v i giá c phi u th c s đ c

đi u ch nh trong dài h n Gupta và Modise (2011) c tính s c m nh

d đoán c a các bi n v mô t i Nam Phi Trong m u đ c ch n, h cho r ng lãi su t, cung ti n và t ng tr ng s n xu t d u th gi i có

m t s kh n ng d báo trong ng n h n Chinzara (2011) nghiên c u

b t n kinh t v mô và bi n đ ng th tr ng ch ng khoán t i Nam Phi Ông ch ra r ng bi n đ ng th tr ng ch ng khoán b nh h ng đáng k b i các b t n c a y u t v mô Ông cho r ng cu c kh ng

ho ng tài chính làm t ng bi n đ ng th tr ng ch ng khoán, và bi n

đ ng t giá h i đoái và lãi su t ng n h n là nh ng bi n s có nh

h ng nh t, nh h ng đ n bi n đ ng th tr ng ch ng khoán trong khi các bi n đ ng b t th ng c a giá d u, giá vàng và l m phát đóng

vai trò nh trong nh h ng đ n bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán

i sâu vào nghiên c u v các nh h ng c a t ng y u t v mô này lên giá

c phi u t i th tr ng ch ng khoán t ng qu c gia hay khu v c, các nghiên

c u sau đã góp ph n làm rõ cho các câu h i m c a các nghiên c u tr c đó:

 Cochrane (1994) tìm th y b ng ch ng r ng các khác bi t đáng k c a

s t ng tr ng GDP và thu nh p t c phi u là do các cú s c t m th i khi th c hi n nghiên c u v i d li u sau chi n tranh t i M Ông đ nh ngh a cú s c t m th i đ i v i tiêu dùng-GDP nh m t cú s c đ GDP duy trì h ng s tiêu dùng đ mà cú s c đó không nh h ng đ n tiêu dùng khi nó x y ra S th t là t s tiêu dùng/GDP không d báo s

t ng tr ng tiêu dùng và tiêu dùng nh là m t đ ng đi ng u nhiên

đ c c tính làm t ng thu nh p th c mong đ i t c phi u kho ng

m t ph n tr m, làm gi m kho ng 20% giá c phi u Vào cùng th i

đi m, thành ph n trong thu nh p th c t c phi u liên quan đ n l m phát có m c đ t ng đ ng cao v i thành ph n liên quan đ n l i t c

th c mong đ i t trái phi u dài h n

 Gupta, Chevalier (2000) ki m tra m i quan h gi a lãi su t, t giá

h i đoái và giá c phi u t i th tr ng ch ng khoán Jakarta Nghiên

c u tìm th y trong h u h t các tr ng h p, không có quan h nhân

qu m nh m gi a giá c phi u và lãi su t

C th bài nghiên c u đ c th c hi n cho giai đo n n m n m t n m

1993 đ n 1997 và đ c chia làm ba giai đo n Ph thu c vào giai

đo n đ c xem xét, các tác gi tìm th y m i quan h nhân qu theo

m t h ng duy nh t th nh tho ng m i g p gi a giá đóng c a và lãi

su t và ng c l i; và m i quan h nhân qu y u gi a t giá h i đoái

và giá c phi u

Tuy nhiên, t t c các b ng ch ng đ u th t b i trong vi c xác l p b t k

m i quan h nhân qu phù h p gi a b t k các bi n kinh t theo nghiên c u Do đó, có v nh th tr ng Jakarta không k t h p hi u

qu lãi su t và t giá h i đoái vào s thay đ i giá t i th i đi m đóng

c a th tr ng Các k t qu này có th đ c s d ng đ đo l ng tính

hi u qu c a th tr ng Các tác gi c ng l u ý r ng, có nhi u h ng khác ph i đ c nghiên c u tr c khi đi đ n b t k k t lu n nào v

đ nh ngh a tính hi u qu

 Giá c phi u nh y c m v i s thay đ i c a t l t ng tr ng (g %), c

th đ i v i giá c a c phi u, ta có các quy lu t sau:

 T l t ng tr ng c t c càng l n thì giá c phi u càng cao

 T l thu nh p đ c tr nh c t c càng l n thì giá c phi u càng cao

 M c lãi su t càng th p thì giá trên m t c ph n càng cao Công ty có ít r i ro có giá h n công ty có nhi u r i ro, r đ c xem

nh là r i ro tr lãi su t, rf, c ng ph n bù r i ro, rp, (r=rf+rp), vì v y

ph n bù r i ro càng th p, t l lãi yêu c u càng th p thì giá c phi u càng cao

John Y.Campbell và Tuomo Vuolteenaho (2004) phân tích th c nghi m l i t c c a S&P 500 t i M cho r ng l m phát cao có m i

t ng quan d ng v i s t ng tr ng c t c th c mong đ i m c

v a ph i, vì v y nh h ng ng c chi u c a l m phát lên giá c phi u không th đ c gi i thích thông qua h ng này H nh n th y l m phát h u nh không có t ng quan v i ph n bù r i ro ch quan

 i v i y u t t l th t nghi p: Các lý thuy t kinh t khác nhau đ a

ra các đo l ng khác nhau đ h n ch th t nghi p và xác đ nh t m quan tr ng c a nó; ví d : Ph ng pháp ki m tra s l u thông c a ti n

t cho r ng ki m soát l m phát đ d dàng t ng tr ng và đ u t là quan tr ng h n, và s d n đ n t ng vi c làm

Theo nhà kinh t h c Edmond Malivaud, th t nghi p x y ra ph

thu c vào tình hình c a th tr ng hàng hóa, h n là ph thu c vào các

lý thuy t kinh t đ i l p N u th tr ng hàng hóa là th tr ng c a

nh ng ng i mua (ví d vi c bán hàng b h n ch b i nhu c u), th t nghi p theo thuy t kinh t h c c a Keynes có th x y ra sau, trong khi

kh n ng s n xu t h n ch l i phù h p h n v i th t nghi p c đi n

Dù nhi u ng i quan tâm v s l ng b th t nghi p, các nhà kinh t

h c ch t p trung vào t l th t nghi p T l này đi u ch nh s gia

t ng thông th ng s ng i b th t nghi p do t ng dân s và t ng l c

l ng lao đ ng liên quan đ n dân s

nghi p c a C c th ng kê lao đ ng t i M và th y r ng trung bình m t

s gia t ng b t ng c a th t nghi p là “tin t t” đ i v i c phi u trong

su t giai đo n n n kinh t m và là “tin x u” trong su t giai đo n n n kinh t th t ch t Tin th t nghi p bao g m thông tin v lãi su t trong

t ng lai, ph n bù r i ro v n và thu nh p công ty i v i c phi u, nhóm thông tin v lãi su t có nh h ng l n trong th i k n n kinh t

m , và thông tin v thu nh p trong t ng lai l i chi ph i trong su t

th i k n n kinh t th t ch t Do đó, (a) gi đ nh các đi u ki n khác không thay đ i, m i t ng quan gi a c phi u và thu nh p t trái phi u s m nh h n trong su t giai đo n kinh t m và (b) giá c phi u

ph n ng l i v i tin th t nghi p s chuy n t i thông tin v tình tr ng

t

V v n đ này, Lena Shiblee (2009) cho r ng th t nghi p có th có

thu n l i c ng nh b t l i cho toàn b n n kinh t c bi t, nó có th giúp đ y lùi l m phát d dàng, nó có nh h ng tiêu c c đ n m i

ng i trong n n kinh t và t o ra chi phí kinh t dài h n nghiêm tr ng Tuy nhiên, gi đ nh quá kh cho r ng toàn b vi c làm đ a ph ng

tr c ti p d n đ n l m phát đ a ph ng đã gi m b t, vì th ng m i

qu c t đ c m r ng g n đây đã ch ra b n thân nó có th ti p t c cung c p hàng hóa đ c đ nh giá th p ngay c khi t l vi c làm đ a

ph ng t ng ít h n đ i v i toàn b vi c làm

Theo Lena Shiblee, ch ng l i l m phát mang l i l i ích cho toàn b

n n kinh t do m c đ th t nghi p gi đ nh cao nh t đã đ c nghiên

c u toàn di n Tr c khi m c đ hi n t i c a th ng m i qu c t phát tri n, th t nghi p đ c ch ng minh là đ gi m l m phát Ngo i tr l i ích c a l m phát đ c ki m soát, th t nghi p ma sát đem đ n cho

ng i ch nhóm ng i n p đ n xin vi c nhi u h n đ t đó ch n ra

ng i lao đ ng phù h p v i công vi c có s n Th t nghi p c n cho

m c đích này có th là r t nh , tuy nhiên vì nó khá d dàng đ tìm

ki m m t công vi c m i mà không m t đi m t ng i hi n t i c a m t

ai đó Và khi quá nhi u vi c cho quá ít lao đ ng (th t nghi p th p), nó cho phép ng i lao đ ng tìm công vi c t t h n phù h p v i s thích, tài n ng và nhu c u c a h

Th t nghi p t i u đ c b o v nh là m t công c đ phá v s t ng

tr ng GDP đ c thúc đ y liên t c đ duy trì m c đ có th ch u

đ ng đ c trong tình hình h n ch ngu n l c và tác đ ng c a môi

tr ng Tuy nhiên công c ch n công vi c đ i v i ng i lao đ ng s n

có nh là m t công c cùn đ i v i vi c b o v ngu n l c và môi

tr ng, nó gi m s s d ng lao đ ng th t nghi p v toàn di n, và ch trong ng n h n Toàn b vi c làm c a lao đ ng th t nghi p, t t c t p trung h ng đ n m c tiêu phát tri n nhi u ph ng pháp h u hi u v môi tr ng cho s n xu t và vi c s d ng có th cung c p l i ích môi

tr ng tích l y lâu dài và gi m vi c tiêu dùng ngu n l c Vì v y n n kinh t và lao đ ng t ng lai s có l i ích t s gia t ng c c u t ng

h p trong s t ng tr ng c a GDP m c có th ch u đ ng đ c

 Shostak Frank (2007) xem xét nh h ng c a l m phát k v ng lên

giá c phi u và thu nh p mong đ i trong dài h n c tính thu nh p mong đ i dài h n b t ngu n t vi c k t h p các c tính v s mong

đ i c a các nhà đ u t đ i v i dòng ti n trong t ng lai c a doanh nghi p trong m t bi n th c a mô hình t l giá-c t c c a Campbell

và Shillver Trong mô hình này, hàm log t s giá-thu nh p đ c th

hi n nh m t công th c tuy n tính v thu nh p mong đ i trong t ng lai, t l t ng tr ng thu nh p mong đ i, và hàm log c a t s thanh toán-c t c hi n hành S mong đ i c a các nhà đ u t v t l t ng

tr ng thu nh p đ c suy ra t vi c d báo thu nh p t vi c phân tích

v n; l m phát k v ng đ c đ a ra t các cu c kh o sát c a các nhà

d báo chuyên nghi p

 Lena Shiblee (2009) cho r ng: M i quan h gi a l m phát và s n

l ng đ u ra kinh t (GDP) nh m t đi u nh y tinh t i v i các nhà đ u t th tr ng c phi u, s t ng tr ng hàng n m r t quan

tr ng N u t ng s n l ng đ u ra kinh t gi m hay ch gi n đ nh,

h u h t các công ty s không th t ng l i nhu n c a h Tuy nhiên, GDP t ng tr ng quá nhi u c ng nguy hi m, vì nó h u h t s d n đ n

s gia t ng c a l m phát, làm xói mòn l i nhu n th tr ng c phi u

b ng vi c làm cho ti n c a chúng ta (và l i nhu n công ty trong t ng lai) có giá tr th p H u h t các nhà kinh t hi n nay đ ng ý r ng t c

đ t ng tr ng GDP 2,5-3,5% hàng n m là h u nh n n kinh t c a chúng ta an toàn mà không gây nh ng nh h ng ng c l i

Theo th i gian, t c đ t ng tr ng GDP gây ra l m phát, và l m phát sinh ra l m phát t ng nhanh M t khi quá trình này x y ra, nó có th nhanh chóng tr thành m t cái vòng t t ng thêm s c m nh tr l i

B i vì trong m t th gi i mà l m phát t ng, ng i ta tiêu nhi u ti n

h n vì h bi t r ng nó s có ít giá tr h n trong t ng lai i u này gây ra s t ng tr ng trong t ng lai c a GDP trong ng n h n, d n

đ n t ng giá trong t ng lai

Y u t cung ti n và th tr ng ch ng khoán có m i liên h nào không?

Giá c a c phi u đ c xác đ nh b i giá tr hi n t i c a dòng ti n trong t ng lai Giá tr hi n t i c a dòng ti n trong t ng lai đ c tính b ng cách chi t

kh u dòng ti n t ng lai theo lãi su t chi t kh u Cung ti n có m i quan h

v i lãi su t chi t kh u và do đó có quan h v i giá tr hi n t i c a dòng ti n

Có nhi u lý thuy t tranh lu n v vi c làm th nào cung ti n nh h ng đ n giá c phi u Ch ng h n:

 N.Gregory Mankiw trong Macroeconomics, second edition 1997,

ch ra r ng m c giá không ch ph thu c vào m c cung ng ti n t

hi n t i, mà còn ph thu c vào m c cung ng ti n t d ki n trong

t ng lai th y đ c đi u đó, ông gi đ nh Fed công b s t ng

m c cung ng ti n t trong t ng lai, ch không thay đ i ngay m c cung ng ti n t Thông báo này làm cho dân chúng d ki n cung ng

ti n t s t ng và l m phát c ng t ng theo S gia t ng t l l m phát

d ki n này s làm t ng lãi su t danh ngh a thông qua hi u ng Fisher Lãi su t danh ngh a cao h n ngay l p t c làm gi m nhu c u v

s d ti n t th c t Vì l ng ti n ch a thay đ i, s suy gi m c a nhu

c u v s d th c t d n đ n m c giá cao h n Do v y, m c cung ng

ti n t d ki n cao h n trong t ng lai làm t ng giá c hi n t i

T ph ng trình trao đ i ti n, Mankiw đ a ra k t lu n: ngân hàng trung ng ki m soát m c cung ng ti n t , tr c ti p ki m soát t l

l m phát N u ngân hàng trung ng gi cho m c cung ng ti n t n

đ nh, thì m c giá c ng n đ nh N u ngân hàng trung ng t ng m c cung ng ti n t m t cách nhanh chóng, m c giá c ng t ng lên nhanh chóng

Nói cách khác, n u cung ti n t ng nhanh h n t c đ t ng c a GDP

th c (đ c mô t nh “s m r ng n không s n xu t”), thì l m phát

s theo sau (“l m phát luôn và m i lúc là hi n t ng ti n t ”, Milton

Friedman, 1976)

 Fazal Husain và Tariq Mahmood (1999) nghiên c u v m i quan h

gi a s m r ng ti n t và thu nh p t c phi u t i Pakistan M1 và M2 đ c s d ng nh là các bi n đ c l p và ch s ch ng khoán c a sáu ngành đ c s d ng nh là bi n ph thu c Ki m đ nh Augemented Dickery Fuller đ c s d ng đ tìm hi u m i liên h

gi a cung ti n và thay đ i trong ng n và dài h n c a giá trên th

tr ng c phi u Nghiên c u ch ra r ng cung ti n gây ra thay đ i

trong giá c phi u không ch trong dài h n mà c trong ng n h n, d đoán th tr ng c phi u không hi u qu đ i v i cung ti n, hay nói cách khác, h tìm th y r ng gi thi t th tr ng hi u qu là không t n

t i

 Peter Sellin (2001) sau khi trình bày t ng quan v các bài nghiên c u

v s t ng tác gi a thu nh p th c t c phi u, l m phát, và s t ng

tr ng cung ti n, đ c bi t quan tâm đ n vai trò c a chính sách ti n t ,

đã tranh lu n r ng cung ti n s nh h ng đ n giá c phi u ch khi s thay đ i v cung ti n làm thay đ i s k v ng v chính sách ti n t trong t ng lai Ông ta cho r ng cú s c cung ti n d ng s làm ng i

ta d đoán v chính sách ti n t th t ch t trong t ng lai S gia t ng sau đó trong vi c đ u th u trái phi u s làm t ng t l lãi su t hi n hành Khi t l lãi su t t ng, t l chi t kh u c ng đi lên và giá tr hi n

t i c a thu nh p trong t ng lai s gi m xu ng K t qu giá c phi u

gi m Ông còn cho r ng ho t đ ng kinh t gi m xu ng nh là k t qu

c a vi c t ng t l lãi su t, mà xa h n là giá c phi u đi xu ng

M t khác, các nhà kinh t h c th c nghi m cho r ng m t cú s c cung

ti n d ng s làm giá c phi u t ng Theo h thì thay đ i trong cung

ti n cho bi t thông tin v c u ti n, mà c u ti n đ c t o ra b i các k

v ng v s n l ng đ u ra trong t ng lai Theo Sellin (2001) n u

cung ti n t ng, đi u này có ngh a là c u ti n t ng, h qu là đ a ra d u

hi u v s gia t ng ho t đ ng kinh t Ho t đ ng kinh t cao h n ng

ý r ng dòng ti n s cao h n, đi u này làm giá c phi u t ng

 Trên TTCK, c phi u c a các công ty niêm y t là hàng hóa Do đó, v

tr c quan, ta có th th y thay đ i trong giá c phi u ph n l n t thay

đ i trong cung ti n, các nhà kinh t h c cho r ng m t s gia t ng t l

t ng tr ng trong cung ti n làm t ng t l gia t ng trong giá c phi u

Ng c l i, t l t ng tr ng trong cung ti n gi m s làm ch m xu ng

đà t ng tr ng trong giá c phi u L y tr ng h p nghiên c u c a

ti n g i ti t ki m dài h n sang ti n g i vãng lai và ng c l i do thay

đ i v giá c phi u Vi c t ng giá c phi u d n đ n vi c thanh lý các kho n ti n g i ti t ki m dài h n Ti n nh n v đ c dùng đ mua c phi u và các tài s n tài chính khác Theo đó ti n g i vãng lai có xu

h ng t ng, đi u này làm t ng ti n M1

i v i t l t ng tr ng ti n M1 hàng n m, các nhà nghiên c u tranh

lu n r ng có xu h ng ng c l i khi giá tài s n và c phi u r i xu ng

T t c đi u này có ngh a là thay đ i v giá c phi u s gây ra thay đ i

v ti n M1và không có cách nào khác N u ti n không là nguyên nhân, nh ng l i là h qu , thay đ i trên th tr ng c phi u rõ ràng không là d u hi u h u ích Tóm l i, thay đ i trong cung ti n đ n gi n

là s b c l thay đ i đã x y ra trong th tr ng ch ng khoán

M t khác, m t c phi u không h p d n n u r i ro nh n đ c cao Các tác gi tranh lu n v cung ti n nh h ng lên th tr ng c phi u thông qua nh h ng c a nó lên c hai giá tr ti n t và r i ro nh n

đ c Cung ti n nh h ng đ n giá tr ti n t c a c phi u thông qua

nh h ng c a nó lên lãi su t Các tác gi tin r ng th t ch t cung ti n

t ng t l lãi su t th c S gia t ng t l lãi su t s làm t ng t l chi t

kh u, s làm gi m giá tr c a c phi u nh các nhà kinh t h c th c

nghi m tranh lu n Ngu n d li u hàng tháng đ c dùng đ phân tích

đ c l y t Ngân hàng d tr liên bang c a New York

Các tác gi cho r ng th t ch t cung ti n s gia t ng ph n bù r i ro c n thi t đ bù đ p cho kho n đ u t vào vi c n m gi tài s n có r i ro

H tin r ng vi c th t ch t chính sách ti n t t ng tr ng cho s đi

xu ng c a các ho t đ ng kinh t , làm gi m ti m l c c a các công ty

đ t o ra l i nhu n Nh tình hu ng các nhà đ u t ch u đ ng nhi u

r i ro thì có nhu c u v ph n bù r i ro nhi u h n Ph n bù r i ro làm cho c phi u ít h p d n, làm cho giá c phi u th p h n

M t s các nghiên c u quan tr ng đã th c hi n đ phân tích các tác

đ ng khác nhau t các thay đ i đ c d đoán tr c và không đ c d đoán tr c c a cung ti n lên th tr ng c phi u, nh ng k t qu đ t

đ c t các nghiên c u này l i khác nhau Các nhà kinh t h c liên quan đ n v n đ này không đ ng ý ph m vi th tr ng hi u qu Các

đ xu t c a gi thuy t th tr ng hi u qu cho r ng t t c các thông tin

có s n đã g n vào trong giá c phi u Do đó, h tranh lu n r ng các thay đ i đã đ c d đoán tr c c a cung ti n s không nh h ng đ n giá c phi u và ch có thành ph n c a m t thay đ i không đ c d đoán tr c c a cung ti n s nh h ng đ n giá c phi u M t khác, các gi thuy t ch ng l i gi thuy t th tr ng hi u qu l i cho r ng thông tin có s n thì không đ c g n vào trong giá c phi u và vì v y các thay đ i c a cung ti n đ c d đoán tr c s nh h ng đ n giá

c phi u (Corrado and Jordan, 2005)

tr c và không đ c d đoán tr c c a chính sách ti n t b ng vi c xem xét tác đ ng c a s thay đ i trong qu liên bang lên giá ngu n

v n Các tác gi th y r ng th tr ng c phi u có s ph n ng cao v i

các thay đ i không đ c thông báo tr c c a qu liên bang, c ng c thêm cho các gi thuy t th tr ng hi u qu

 Dr Frank Shostak (2006) thông qua th ng kê giá c phi u và t c đ

t ng tr ng cung ti n M1 c a ông Nam Á đã đ a ra k t lu n r ng giá c phi u t o ra thay đ i v cung ti n h n các y u t khác Trong bài vi t c a mình, tác gi ch ra r ng quan h nhân qu không th

đ c thi t l p b ng các ph ng ti n th ng kê mà không có m t đ nh ngh a ch t ch là ti n là gì và nó có quan h v i giá c a tài s n tài chính nh th nào Khác v i các chuyên gia khác đã b qua t m quan

tr ng c a ti n trong vi c đi u khi n giá c phi u, tác gi đã ch ra trong bài vi t này r ng s b qua đ c d a trên các khuôn kh suy ngh đáng ng

 Labonte và Makinen (2006) d a trên vi c phân tích l i t c t m t s

ch ng khoán và qu liên bang t i M đã k t lu n r ng có th t ng hay

gi m ti n M1 trong tài kho n b ng vi c bi n đ i ti n t ti n g i ti t

ki m thành ti n g i vãng lai hay ng c l i

 Maskay (2008) phân tích nh h ng c a s thay đ i cung ti n lên giá

c phi u t d li u c a ngân hàng d tr liên bang M Ông ch ng minh r ng cú s c cung ti n d ng làm t ng giá c phi u và ng c l i

C ng theo gi thuy t th tr ng hi u qu thì các thay đ i trong cung

ti n đ c d đoán tr c có ý ngh a quan tr ng h n các thay đ i không

đ c d đoán tr c trong xác đ nh giá c phi u

M i liên h gi a bi n đ ng c a giá ch ng khoán tr c nh ng thay đ i c a các nhân t v mô là ch đ đ c nhi u nhà nghiên c u quan tâm và đi tìm

l i gi i đáp Ch ng h n:

 Tác gi Bùi V n Vinh (2011) đã tìm th y m i liên h này c trong

ng n h n và cân b ng trong dài h n

V i mô hình ki m đ nh nhân qu Granger và phân tích ph n ng phân

rã, c l ng mô hình VECM ch ra r ng nh ng thay đ i c a t l

l m phát (CPI), lãi su t huy đ ng (DR), t giá h i đoái (EX), và giá

d u th gi i (OP) có nh h ng t c th i và m nh m đ n bi n đ ng trong giá ch ng khoán

B ng ch ng t vi c phân tích hàm ph n ng cho th y TTCK ph n ng khá ch m ch p tr c nh ng cú s c t các bi n kinh t v mô Giá

ch ng khoán ph n ng y u tr c nh ng thay đ i c a các bi n s quan

tr ng trong l nh v c tài chính nh lãi su t cho vay (LR), cung ti n m

r ng (M2)

Ngoài ra, thông qua ki m đ nh đ ng liên k t đa bi n Johansen, tác gi

nh n th y có ít nh t b n m i liên h đ ng liên k t gi a các bi n s ,

ám ch r ng gi a chúng có t n t i m i liên h cân b ng trong dài h n

và v i m i quan h đó, m t s thay đ i c a DR, EX, d tr ngo i h i (FE), giá tr s n xu t công nghi p (IP) và LR s t o ra nh h ng thu n chi u cho giá ch ng khoán trong dài h n Ng c l i CPI, M2 và

K t qu cho th y c hai ki m đ nh mà Johansen và Juselius (1990)

đ a ra là ki m đ nh v t ma tr n (Trace) và ki m đ nh giá tr riêng c c

đ i c a ma tr n (maximal eigenvalue) đ u kh ng đ nh có t n t i m i quan h dài h n gi a ch s ch ng khoán (VNI) và các bi n v mô IO (Giá tr s n l ng công nghi p theo th ng kê c a GSO), CPI (Ch s giá tiêu dùng theo th ng kê c a IFS (International Financial

Statistics)), EX (T giá h i đoái danh ngh a song ph ng VND/USD theo th ng kê c a IFS), IR (Lãi su t huy đ ng ngân hàng th ng m i

k h n 3 tháng theo th ng kê c a IFS), M2 (Cung ti n M2 (bao g m

ti n t và chu n t ) theo th ng kê c a IFS) S gia t ng giá tr s n

l ng công nghi p và cung ti n M2 s tác đ ng tích c c (t ng quan thu n) đ n ch s giá ch ng khoán Các bi n CPI, EX, IR có tác đ ng tiêu c c (t ng quan ngh ch) đ n ch s giá ch ng khoán

 Khi nghiên c u d thi gi i th ng nghiên c u khoa h c sinh viên

Kinh t TP.HCM đã th c hi n bài vi t “Ki m đ nh nh h ng c a

Chen, Richard Roll và Stephen A.Ross (1986) v nh h ng c a các

bi n v mô đ n t su t sinh l i c a ch ng khoán trên TTCK M

B ng vi c ki m đ nh nh h ng c a các y u t v mô g m: t ng

tr ng s n l ng công nghi p IP, thay đ i l m phát CPI, chênh l ch lãi su t c a trái phi u (5 n m) Rf, chênh l ch t ng m c tiêu th hàng hóa và doanh thu dch v TM, thay đ i giá d u OIL, thay đ i t giá

h i đoái (USD/VND) Ex, đ sâu tài chính M2-GDP, thay đ i cán cân

th ng m i TB, thay đ i giá vàng GOLD, t su t sinh l i MSCI Châu

Á (R_ MSCI) lên t su t sinh l i VN-Index trên TTCK Vi t Nam trong giai đo n t tháng 1 n m 2005 đ n tháng 12 n m 2010, nhóm nghiên c u đã phát hi n ra r ng m c dù các y u t v mô có tác đ ng

đ n giá ch ng khoán nh ng tác đ ng còn m nh t, mà ch y u giá

ch ng khoán còn ch u chi ph i nhi u t hành vi b y đàn c a các nhà

đ u t trên th tr ng Cùng v i nh ng gi i h n trên th tr ng nh nghiên c u v i chu i th i gian ng n, ki m đ nh nh h ng c a các

bi n v mô lên toàn b TTCK Vi t Nam không phân bi t theo ngành, nghiên c u hành vi c a t t c các nhà đ u t không phân nhóm,…đi u

này đã làm cho mô hình đa nhân t đ c xây d ng trong bài vi t tr nên kém hi u qu h n

Nh n xét:

Giá c phi u trên th tr ng ch ng khoán ch u nh h ng b i nhi u nhân t

v mô, b n trong các nhân t có nh h ng n i b t nh t là l m phát, GDP,

th t nghi p và cung ti n Các cu c nghiên c u trên th gi i nghiên c u nhi u

v n đ liên quan đ n giá c phi u, các m i quan h , tác đ ng gi a các nhân

t v mô và giá c phi u c a công ty trên th tr ng ch ng khoán t t ng quát đ n chi ti t, t nh ng lý thuy t ban đ u đ n các b ng ch ng th c nghi m ch ng minh cho s thay đ i c a giá ch ng khoán Nh ng nghiên c u

v các nhân t v mô r i r c, c ng nh nghiên c u t ng th các nhân t v mô

t i các n c trên th gi i đã trang b c s lý lu n đ tôi th c hi n nghiên

c u v nh h ng khác nhau c a các nhân t v mô l m phát, GDP, th t nghi p, cung ti n và đ nh y c m c a chúng đ i v i giá c phi u c a các công ty đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Và s d ng SPSS đ phân tích d li u thu th p đ c theo h ng:

 Phân tích m i quan h gi a giá đóng c a và t l l m phát

 Phân tích m i quan h gi a giá đóng c a và GDP

 Phân tích m i quan h gi a giá đóng c a và t l th t nghi p

 Phân tích m i quan h gi a giá đóng c a và cung ti n

 Phân tích nh h ng c a t l l m phát, GDP, t l th t nghi p và cung ti n lên giá c phi u

Các gi thi t nghiên c u bao g m:

H1:   0 T l th t nghi p hàng tháng và giá c phi u hàng tháng có

m i liên h (T l th t nghi p hàng tháng t ng Giá c phi u hàng tháng

 Nhóm d li u v mô: Bao g m b n ch tiêu:

o Ch s s n xu t công nghi p th c IPI t ng đ ng v i GDP vì nó chi m t tr ng cao trong GDP (IPI là ch s mà T ng c c Th ng kê

s d ng t i Vi t Nam đ th ng kê s l ng công nghi p, và đ đánh giá s phát tri n c a ngành công nghi p)

o Thay đ i ch s giá tiêu dùng CPI t ng đ ng v i l m phát INF vì

nó bi u hi n cho thay đ i v m c giá

o T ng tr ng cung ti n M2

o T l th t nghi p

Ngo i tr bi n t l th t nghi p, đ c l y theo ngu n d li u c a ADB, cung

ti n M2 đ c l y t World Bank, các bi n v mô còn l i s d ng d li u Vi t Nam t T ng c c th ng kê (GSO) T t c các d li u đ c l y theo tháng

đ c nghiên c u ch n ng u nhiên trên SGDCK Thành ph H Chí Minh (HSX) và SGDCK Hà N i (HNX) (KDC, CYC, DCT, DHA, FMC, HAS, SCD, V15, VXB, VC1, TSM, DIC, BCC)

 D li u hàng tháng v t l th t nghi p, ch s giá tiêu dùng (CPI), cung

ti n (M2), GDP (IPI) c ng đ c thu th p trong cùng th i k t n m 2007

Strength Pearson

Correlation

Sig

tailed)

Gia dong cua hang thang

Relation existence

Strength Pearson

Correlation

Sig

tailed)

** Correlation is significant at the 0.01 level (1-tailed)

* Correlation is significant at the 0.05 level (1-tailed)

Giá tr Sig c a các c phi u đ u nh h n =0.05 Vì v y, gi thuy t Ho b bác b , t c là v i m c ý ngh a 5% thì ta có th k t lu n r ng có m i liên h

gi a t l l m phát hàng tháng và giá c phi u c a các công ty này (KDC, CYC, DCT, DHA, FMC, HAS, VXB, V15, VC1, SCD, TSM, DIC, BCC,

T t c các công ty đ c ch n)

D u c a các h s t ng quan là d u âm, vì th ta k t lu n m i liên h là

ng c chi u, ngo i tr VXB có m i liên h là cùng chi u do h s có d u

d ng Các h s t ng quan có giá tr th p h n hay g n 0.5 thì ta k t lu n là

m i liên h y u, các h s t ng quan có giá tr t 0.5 đ n g n 0.7 thì ta k t

lu n là m i liên h v a, các h s t ng quan có giá tr l n h n 0.7 thì ta k t

Strength Pearson

Correlation

Sig

tailed)

Gia dong cua hang thang

relation existence

Strength Pearson

Correlation

Sig

tailed)

** Correlation is significant at the 0.01 level (1-tailed)

* Correlation is significant at the 0.05 level (1-tailed).

Giá tr Sig c a c phi u VXB và TSM là 0.069 và 0.118 l n h n =0.05 Vì

v y, n u ta s d ng m c ý ngh a 5% (t c là xác su t ch p nh n gi thuy t sai

là 5%) thì gi thuy t h s t ng quan c a t ng th b ng 0 đ c ch p nh n Ngha là không có m i liên h gi a GDP (IPI) hàng tháng và giá c phi u VXB và TSM

Giá tr Sig c a các c phi u còn l i đ u nh h n =0.05 Vì v y, gi thuy t

Ho b bác b , t c là v i m c ý ngh a 5% thì ta có th k t lu n r ng có m i liên h gi a GDP hàng tháng và giá c phi u c a các công ty này (KDC, CYC, DCT, DHA, FMC, HAS, V15, VC1, SCD, DIC, BCC, T t c các công

M i liên h gi a t l th t nghi p hàng tháng và giá đóng c a hàng tháng

Strength Pearson

Correlation

Sig

tailed)

** Correlation is significant at the 0.01 level (1-tailed)

* Correlation is significant at the 0.05 level (1-tailed)

Giá tr Sig c a c phi u VXB, VC1 và TSM là 0.063, 0.082, 0.210 l n h n

= 0.05 Vì v y, n u ta s d ng m c ý ngh a 5% (t c là xác su t ch p nh n gi thuy t sai là 5%) thì gi thuy t h s t ng quan c a t ng th b ng 0 đ c

ch p nh n Ngh a là không có m i liên h gi a t l th t nghi p hàng tháng

và giá c phi u VXB, VC1 và TSM hàng tháng

Giá tr Sig c a các c phi u còn l i đ u nh h n =0.05 Vì v y, gi thuy t

Ho b bác b , t c là v i m c ý ngh a 5% thì ta có th k t lu n r ng có m i liên h gi a t l th t nghi p hàng tháng và giá c phi u c a các công ty này (KDC, CYC, DCT, DHA, FMC, HAS, V15, SCD, DIC, BCC, T t c các công ty đ c ch n)

T t c các h s t ng quan có d u d ng, vì th ta k t lu n m i liên h là cùng chi u Các h s t ng quan có giá tr th p h n hay g n 0.5 thì ta k t

lu n là m i liên h y u, các h s t ng quan có giá tr t 0.5 đ n g n 0.7 thì

ta k t lu n là m i liên h v a, các h s t ng quan có giá tr l n h n 0.7 thì

Sig

tailed)

** Correlation is significant at the 0.01 level (1-tailed)

* Correlation is significant at the 0.05 level (1-tailed)

Giá tr Sig c a các c phi u đ u nh h n =0.05 Vì v y, gi thuy t Ho b bác b , t c là v i m c ý ngh a 5% thì ta có th k t lu n r ng có m i liên h

gi a cung ti n (M2) hàng tháng và giá c phi u c a các công ty này (KDC, CYC, DCT, DHA, FMC, HAS, VXB, V15, VC1, SCD, TSM, DIC, BCC,

T t c các công ty đ c ch n)