GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NHẬN TIỀN GỬI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ.PDF

tài “Gi i pháp nâng... toán có th huy đ ng.

M C L C

L i cam đoan ii

M c l c iii

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t ix

Danh m c các b ng xi

Danh m c các bi u, đ th và hình v xii

Ph n m đ u xiii

CH NG 1: T NG QUAN NHTM VÀ HO T NG HO T NG NH N TI N G I C A NHTM 1

1.1 T ng quan v NHTM 1

1.1.1 Khái ni m NHTM 1

1.1.2 Các lo i hình NHTM c a Vi t Nam 1

1.2 Ho t đ ng nh n ti n g i c a NHTM 2

1.2.1 Khái ni m nh n ti n g i 2

1.2.2 Các lo i hình ti n g i c a NHTM 4

1.2.2.1 Ti n g i không k h n 4

1.2.2.2 Ti n g i có k h n 5

1.2.2.3 Ti n g i ti t ki m có k h n 5

1.2.2.4 Phát hành GTCG 6

1.2.2.5 Lãi su t c a các lo i ti n g i 9

1.3 Vai trò c a ti n g i đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a NHTM 10

1.3.1 Ti n g i quy t đ nh qui mô t ng ngu n v n c a NHTM 10

1.3.2 Ti n g i là ngu n v n quan tr ng đ NHTM t ch c các ho t đ ng kinh doanh 11

1.3.3 Ti n g i quy t đ nh quy mô ho t đ ng tín d ng và các ho t đ ng khác c a ngân hàng 12

1.3.4 Ti n g i quy t đ nh n ng l c thanh toán, có vai trò quan tr ng đ i

v i n ng l c c nh tranh và đ m b o uy tín c a ngân hàng trên th ng

tr ng 12

1.4 Hi u qu c a ho t đ ng nh n ti n g i và các ch tiêu đánh giá 13

1.4.1 Khái ni m hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i 13

1.4.2 Các tiêu chí đánh giá hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i 13

1.4.2.1 Hi u qu v m t qui mô ti n g i 13

1.4.2.2 Hi u qu v m t ch t l ng ti n g i 14

1.4.2.3 Hi u qu v m t s d ng ti n g i 15

1.5 Các nhân t nh h ng t i hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i c a NHTM 16

1.5.1 Nhân t ch quan 16

1.5.1.1 Uy tín th ng hi u c a NHTM 16

1.5.1.2 S đa d ng các hình th c nh n ti n g i c a NHTM 16

1.5.1.3 M ng l i ho t đ ng c a NHTM 17

1.5.1.4 Lãi su t ti n g i 17

1.5.1.5 Các d ch v ch m sóc khách hàng g i ti n 17

1.5.2 Nhân t khách quan 18

1.5.2.1 a bàn kinh doanh c a các NHTM 18

1.5.2.2 Qui đ nh c a NHTW v lãi su t huy đ ng ti n g i 18

1.5.2.3 Tình hình t ng tr ng c a n n kinh t 19

1.5.2.4 L m phát và nh ng v n đ kinh t v mô 19

1.5.2.5 Hi u qu c a các kênh đ u t trong n n kinh t 19

1.2.5.6 Thói quen giao d ch qua ngân hàng c a các thành ph n kinh t 20

K t lu n ch ng 1 20

CH NG 2: TH C TR NG HI U QU HO T NG NH N TI N G I C A CÁC NHTM TRÊN A BÀN TP.HCM 21

2.1 Gi i thi u t ng quan v đ a bàn Tp.HCM 21

2.1.1 V trí đ a lý c a Tp.HCM 21

2.1.2 Tình hình phát tri n kinh t c a Tp.HCM t 2010 đ n 2012 22

2.1.3 Thói quen tiêu dùng, ti t ki m c a ng i dân trên đ a bàn Tp.HCM 23

2.1.4 M c đ s d ng các d ch v ngân hàng c a ng i dân trên đ a bàn Tp.HCM 25

2.2 Gi i thi u t ng quan v các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 25

2.2.1 S l ng các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 25

2.2.2 Phân b m ng l i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 26

2.2.3 Quy mô v n và t ng tài s n c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 26 2.3 Th c tr ng nh n ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM t 2010 đ n 2012 28

2.3.1 Qui mô ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM t 2010 đ n 2012 28

2.3.1.1 Qui mô c a ti n g i c a khách hàng 28

2.3.1.2 Qui mô ti n g i do phát hành GTCG 30

2.3.2 K h n c a các kho n ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 32

2.3.2.1 Ti n g i không k h n 32

2.3.2.2 Ti n g i có k h n 33

2.3.3 Lo i ti n g i t i các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 34

2.3.3.1 Ti n g i b ng đ ng Vi t Nam 34

2.3.3.2 Ti n g i b ng đ ng ngo i t 36

2.4 ánh giá hi u qu c a ho t đ ng nh n ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 37

2.4.1 ánh giá hi u qu v m t qui mô ti n g i 37

2.4.1.1 T ng ti n g i so v i t ng ngu n v n c a NHTM 37

2.4.1.2 T ng ti n g i so v i t ng v n ch s h u c a NHTM 39

2.4.2 ánh giá hi u qu v m t ch t l ng ti n g i c a các NHTM trên

đ a bàn Tp.HCM 41

2.4.2.1 Thành ph n ti n g i 41

2.4.2.2 Lo i ti n g i 42

2.4.3 ánh giá hi u qu v s d ng ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 44

2.4.3.1 Chênh l ch lãi su t đ u vào đ u ra 44

2.4.3.2 T l thu nh p lãi c n biên 45

2.5 Các nhân t nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 47

2.5.1 Nhân t ch quan 47

2.5.1.1 Uy tín th ng hi u 47

2.5.1.2 M ng l i ho t đ ng 47

2.5.1.3 Lãi su t ti n g i 48

2.5.1.4 S đa d ng s n ph m và ch t l ng d ch v 48

2.5.2 Nhân t khách quan 49

2.5.2.1 a bàn kinh doanh c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 49

2.5.2.2 Tình hình t ng tr ng kinh t , hi u qu các kênh đ u t trong n n kinh t , l m phát và các v n đ kinh t v mô 50

2.5.2.3 nh h ng t nh ng qui đ nh c a NHNN v lãi su t huy đ ng v n đ n ho t đ ng nh n ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM th i gian qua 50

K t lu n ch ng 2 55

CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HO T NG NH N TI N G I T I CÁC NHTM TRÊN A BÀN TP.HCM 57

3.1 nh h ng v nâng cao hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 57

3.2 Các gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i đ i v i các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM 57

3.2.1T ng c ng xây d ng th ng hi u c a NHTM 57

3.2.1.1 Công khai, minh b ch tình hình ho t đ ng kinh doanh 57

3.2.2.2 Tuân th các qui đ nh c a NHNN, pháp lu t trong ho t đ ng nh n ti n g i 58

3.2.1.3 T ng c ng các ho t đ ng qu ng bá hình nh 59

3.2.1.4 Cân đ i m ng l i ho t đ ng phù h p 60

3.2.2 u t h th ng công ngh và nhân s 61

3.2.2.1 u t h th ng core – banking 62

3.2.2.2 Tuy n d ng và đào t o ngu n nhân s có ch t l ng 63

3.2.2.3 Xây d ng v n hóa ngân hàng 65

3.2.3 a d ng hóa các hình th c nh n ti n g i 66

3.2.3.1 Huy đ ng thông qua các hình th c nh n ti n g i 66

3.2.3.2 Huy đ ng thông qua phát hành GTCG 67

3.2.4 Xây d ng chính sách lãi su t linh ho t 68

3.2.4.1 Lãi su t theo k h n ti n g i 68

3.2.4.2 Lãi su t theo doanh s ti n g i 69

3.2.4.3 Lãi su t theo m c đ tham gia các d ch v ngân hàng 70

3.2.5 Xây d ng chi n l c khách hàng 71

3.2.5.1 Phân lo i đ i t ng khách hàng ti n g i 71

3.2.5.2 Xây d ng chính sách ch m sóc khách hàng 72

3.2.5.3 o l ng và th a mãn các nhu c u c a khách hàng 73

3.3Các ki n ngh v i NHNN 73

3.3.1 G b các bi n pháp hành chính trong đi u hành lãi su t 73

3.3.2 T ng b c đi u hành lãi su t theo đ nh h ng th tr ng 75

K t lu n ch ng 3 75

K t lu n 77

Tài li u tham kh o 78

Ph c l c 1 80

Ph l c 2 82

Ph l c 3 84

Ph l c 4 85

Ph l c 5 87

Ph l c 6 88

Ph l c 7 89

Ph l c 8 90

Ph l c 9 91

Ph l c 10 92

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

ABBank : Ngân hàng th ng m i c ph n An Bình

ACB : Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu

Agribank : Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn

Vi t ATM : Automatic Teller Machine – Máy rút ti n t đ ng BIDV : Ngân hàng th ng m i c ph n u t và Phát tri n

Vi t Nam CAR : T l an toàn v n

Core – banking : H th ng ngân hàng lõi

DaiABank : Ngân hàng th ng m i c ph n i Á

EAB : Ngân hàng th ng m i c ph n ông Á

EIB : Ngân hàng th ng m i c ph n Xu t Nh p kh u

Vi t Nam FDI : u t tr c ti p n c ngoài

NHTW : Ngân hàng trung ng

NIM : T l thu nh p lãi c n biên

OCB : Ngân hàng th ng m i c ph n Ph ng ông

PGBank : Ngân hàng th ng m i c ph n X ng d u

Petrolimex PNBank : Ngân hàng th ng m i c ph n Ph ng Nam

Saigonbank : Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn Công

Th ng SCB : Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn

STB : Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn Th ng Tín TCB/Techcombank : Ngân hàng th ng m i c ph n K th ng Vi t

Nam TCKT : T ch c kinh t

Vietbank : Ngân hàng Vi t nam Th ng tín

Vietcapitalbank : Ngân hàng th ng m i c ph n B n Vi t

Vietinbank : Ngân hàng th ng m i c ph n Công th ng Vi t

Nam VPBank : Ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam Th nh

V ng

B ng 2.5 T l ti n g i khách hàng phân theo lo i ti n t i m t s NHTM trên đ a bàn Tp.HCM (%) 43

B ng 2.6 Qui đ nh c a NHNN v lãi su t huy đ ng v n th i gian qua 51

B ng 2.7 Lãi su t huy đ ng c a VCB, Vietinbank và BIDV th i đi m

tháng 10/2010 53

B ng 2.8 Lãi su t huy đ ng c a STB tháng 8/2013 54

DANH M C CÁC HÌNH V , BI U , TH

Hình v 1.1 Minh h a ho t đ ng c a NHTM 11

Bi u đ 2.1 T c đ t ng tr ng GDP, các ngành và kim ng ch xu t kh u giai đo n 2010 – 2012 (%) 22

Bi u đ 2.2 u t ngân sách và thu chi ngân sách c a Tp.HCM giai đo n

Bi u đ 2.6 Qui mô ti n g i có k h n c a các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM giai đo n 2010 – 2012 34

Bi u đ 2.7 Qui mô ti n g i b ng đ ng Vi t Nam c a m t s NHTM trên

Bi u đ 2.11 Chênh l ch lãi su t đ u vào – đ u ra c a h th ng NHTM

PH N M U

i Lý do ch n đ tài

i v i m t NHTM, ngu n v n c a ngân hàng đ c hình thành t hai ngu n chính, đó là v n t có và n N c a NHTM có nhi u ngu n khác nhau, nh ng trong đó, kho n n l n nh t là ti n g i c a khách hàng dân c và các TCKT Ngu n

ti n g i này d i các hình th c ti n g i không k h n, ti n g i có k h n và phát hành GTCG

ây là ngu n ti n g i quy t đ nh m i ho t đ ng c a NHTM, t qui mô đ n

k h n tín d ng, các ho t đ ng đ u t , cho vay liên ngân hàng…là y u t quy t

đ nh qui mô tài s n, là ngu n g c c a l i nhu n và c t c c a c đông

Trong nhi u n m qua, th tr ng ti n t Vi t Nam có nhi u bi n đ ng b t

th ng Lãi su t ti n g i có nh ng th i đi m t ng r t cao, nh h ng m nh đ n ho t

đ ng c a NHTM NHNN th ng xuyên áp tr n lãi su t huy đ ng khi n ho t đ ng huy đ ng v n b méo mó, không ph n ánh đúng lãi su t th tr ng

Tình tr ng thi u thanh kho n di n ra th ng xuyên, các NHTM liên t c v t

tr n lãi su t N m 2012 c ng là n m ch ng ki n nh ng bi n đ ng ch a t ng có trong ngành ngân hàng khi v kh ng kho ng “B u Kiên” đã t o ra làn sóng rút ti n

t ACB và nhi u NHTM khác T ng tài s n c a ACB đã gi m r t m nh, g n 103.000 t đ ng ch trong vòng 4 tháng cu i n m 2012

Trong khi đó, các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM c ng tr i qua nh ng giai đo n khó kh n Là đ a bàn v kinh t tr ng đi m c a c n c, n i nhi u NHTM coi là đ a bàn quan tr ng nên các NHTM luôn trong tình tr ng c nh tranh kh c li t V n hóa tiêu dùng, g i ti t ki m, m c đ s d ng các d ch v ngân hàng khác nhau…c ng

có nh ng đ c thù và nh h ng đ n tình hình nh n ti n g i c a các NHTM

Các NHTM trên đ a bàn này đã ho t đ ng nh th nào, tình hình nh n ti n

g i ra sao, c c u ti n g i c a khách hàng nh th nào…trong đi u ki n b t n nh

th i gian qua là đ tài c n đ c nghiên c u Qua đó, có th nhìn nh n nh ng h n

ch c n đi u ch nh, nh ng l i th c n phát huy mang tính đ c thù c a đ a bàn nh m xây d ng qui mô, c c u nh n ti n g i m t cách phù h p tài “Gi i pháp nâng

cao hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i t i các ngân hàng th ng m i c ph n trên đ a bàn Tp.HCM” ra đ i đ sáng t nh ng v n đ đó

ii M c tiêu nghiên c u

M c tiêu nghiên c u c a đ tài là đ ra gi i pháp h u hi u nh m nâng cao

NHTM v i nhau đ đánh giá tình hình nh n ti n g i c a các NHTM T đó, xây

d ng các gi i pháp nh m nâng cao hi u qu c a ho t đ ng nh n ti n g i cho các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM

đ a bàn Tp.HCM Ch ng này phân tích chi ti t tình hình nh n ti n g i c a các

NHTM trên đ a bàn Tp.HCM trong m i quan h so sánh v i m t s NHTM ngoài

đ a bàn T đó nh n ra nh ng đi m còn h n ch c a các NHTM trong ho t đ ng

nh n ti n g i đ đ xu t các gi i pháp ch ng 3

Ch ng 3 Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i t i các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM Ch ng này c g ng đ a ra m t s gi i pháp đ i v i

các NHTM trên đ a bàn Tp.HCM và nh ng khuy n ngh v i NHNN trong ph ng

th c đi u hành lãi su t v i mong mu n t o l p th tr ng c nh tranh bình đ ng và nâng cao hi u qu huy đ ng v n đ i v i các NHTM

d ng, ti t ki m và d ch v thanh toán – và th c hi n nhi u ch c n ng tài chính nh t

so v i b t k t ch c kinh doanh nào trong n n kinh t ”

Theo qui đ nh c a Lu t các TCTD n m 2010 thì “Ngân hàng th ng m i là lo i hình ngân hàng đ c th c hi n t t c các ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác theo quy đ nh c a Lu t này nh m m c tiêu l i nhu n” (theo kho n

3 i u 4)

So v i các lo i hình TCTD khác nh TCTD phi ngân hàng, T ch c tài chính vi

mô, Qu tín d ng nhân dân thì NHTM là lo i hình TCTD đ c th c hi n đ y đ

nh t, r ng rãi nh t các ho t đ ng ngân hàng

Ho t đ ng ngân hàng theo qui đ nh hi n hành là vi c kinh doanh, cung ng

th ng xuyên m t ho c m t s các nghi p v sau đây: nh n ti n g i; c p tín d ng

và cung ng d ch v thanh toán qua tài kho n (theo kho n 12 đi u 4 Lu t các TCTD 2010)

Nh v y, NHTM là m t lo i hình doanh nghi p v i các ch c n ng chính là: (i)

Nh n ti n g i; (ii) C p tín d ng và (iii) Cung ng d ch v thanh toán ây là các

ch c n ng chính c a m t NHTM, và vi c NHTM th c hi n các ho t đ ng khác ngoài các ho t đ ng này luôn không đ c khuy n khích, b i vi c đi l ch kh i các nghi p v chính luôn đi kèm v i nh ng r i ro, t n th t

1.1.2 Các lo i hình NHTM c a Vi t Nam

NHTM c a Vi t Nam chia thành hai nhóm g m NHTMNN và NHTMCP

Ngoài tr MHB thành l p n m 1995 thì các NHTMNN c a Vi t Nam đ c thành

l p cách đây khá lâu, nhi u ngân hàng đã thành l p trên 50 n m Tr c đây, các NHTMNN có s tách b ch trong ngành ngh ho t đ ng, chuyên ph c v nh ng đ i

t ng nh t đ nh, đi u này th hi n rõ qua tên c a các ngân hàng này Tuy nhiên,

hi n nay t t c các ngân hàng này đ u ph c v đ d ng các đ i t ng khách hàng,

th c hi n t t c các ho t đ ng ngân hàng theo qui đ nh c a pháp lu t

NHTM c ph n: ngoài các NHTMNN ra thì theo qui đ nh c a Lu t các TCTD

2010, các NHTM trong n c đ u đ c thành l p, t ch c d i hình th c công ty c

ph n, g i là các NHTMCP

Hi n nay, theo website NHNN ngày 15/9/2013 thì Vi t Nam có t ng c ng 34 NHTMCP, tuy nhiên theo đúng qui đ nh c a Lu t các TCTD 2010 thì các Ngân hàng nh VCB, Vietinbank, MHB và BIDV đ u là các NHTMCP Do đó, th i

đi m hi n t i, Vi t Nam có 37 NHTMCP theo lu t đ nh

Ngoài 3 ngân hàng g m VCB, Vietinbank và BIDV, đa ph n các NHTMCP khác đ u có tu i đ i còn tr , đ c thành l p vào đ u th p niên 90 c a th k 20 NHTMCP đ c thành l p đ u tiên t i Vi t Nam là NHTMCP Sài Gòn Công th ng (n m 1987) Trong khi đó, các NHTMCP có uy tín t i Vi t Nam hi n nay nh ACB, STB, Techcombank… đ u đ c thành l p t nh ng n m 1990 tr v sau

Khái ni m v NHTM đã ch rõ, nh n ti n g i là m t trong ba nghi p v chính c a NHTM, và khái ni m NHTM cho chúng ta th y đ c ph m vi r t r ng

c a nghi p v này

Theo qui đ nh tr c đây, c th là trong Lu t các TCTD 1997, nh n ti n g i

là m t ph n trong nghi p v huy đ ng v n c a NHTM Nghi p v huy đ ng v n

c a NHTM bao g m các hình th c: (i) Nh n ti n g i; (ii) Phát hành GTCG; (iii) Vay v n gi a các TCTD; và (iv) Vay v n c a NHNN2

Theo Peter Rose (1999), vi c phát hành GTCG không đ c xem là ho t

đ ng nh n ti n g i t i M Phát hành GTCG đ huy đ ng v n cùng v i các kho n vay t NHTW, các kho n vay t các NHTM khác… đ c xem là các kho n phi ti n

g i (Non deposit borrowings)

Tuy nhiên, hi n nay Vi t Nam, khái ni m nghi p v nh n ti n g i c a NHTM đã có s thay đ i Khái ni m nh n ti n g i đ c đ nh ngh a m t cách t ng quát trong Lu t các TCTD 2010 t i kho n 13, đi u 4 nh sau: “Nh n ti n g i là

Nh v y, khái ni m nh n ti n g i bao g m t t c các hình th c nh n ti n c a

cá nhân và t ch c, không ch theo cách hi u c a nh n ti n g i tr c đây mà còn c

vi c phát hành GTCG Hình th c c a nh n ti n g i hi n khá r ng, t vi c nh n ti n

g i không k h n, có k h n, ti n g i ti t ki m cho đ n vi c phát hành GTCG đ huy đ ng v n và các lo i ti n g i khác

2

M c 1 (Huy đ ng v n) t đi u 48 đ n đi u 48 Lu t các TCTD 1997

Tuy nhiên, trong ph m vi nghiên c u này, do các h n ch v th i gian, s

li u, n ng l c nghiên c u và nhi u y u t khác, tác gi gi i h n nghi p v nh n ti n

g i ch bao g m: nh n ti n g i và phát hành GTCG đ huy đ ng v n c a cá nhân và TCKT (th ng g i là huy đ ng v n th tr ng 1), mà không bao g m nh n ti n

g i ti t ki m Theo Nguy n Minh Ki u (2012) thì s n ph m này đ c thi t k dành cho các đ i t ng khách hàng cá nhân, có ti n t m th i nhàn r i mu n g i ngân hàng vì m c tiêu an toàn và sinh l i nh ng không thi t l p đ c k ho ch s d ng

ti n g i trong t ng lai M c tiêu an toàn và ti n l i đ c xem tr ng h n m c tiêu sinh l i đ i v i kho n ti n g i này T ch c nh n ti n g i th ng tr lãi r t th p đ i

v i lo i ti n g i này

Trong khi đó, ti n g i thanh toán là ti n g i vào tài kho n thanh toán do

ng i s d ng d ch v thanh toán m t i các ngân hàng v i m c đích g i, gi ti n

ho c th c hi n các giao d ch thanh toán qua ngân hàng b ng các ph ng ti n thanh toán (theo Quy t đ nh 1284/2002/Q -NHNN v Qui ch m và s d ng tài kho n

ti n g i t i TCTD và NHNN)

S d trên tài kho n thanh toán có th hình thành t hai ngu n: (i) khách hàng n p ti n vào tài kho n và (ii) nh n ti n g i thanh toán t cá nhân, t ch c chuy n ti n Theo qui đ nh hi n hành c a các NHTM t i Vi t Nam, tài kho n thanh toán này th ng ph i duy trì s d t i thi u theo qui đ nh c a t ng ngân hàng

Theo Peter Rose (1999) thì ti n g i thanh toán là m t trong nh ng ngu n

v n bi n đ ng nhi u nh t và ngân hàng khó có th d báo v qui mô ti n g i thanh

toán có th huy đ ng ng th i k h n ti m n ng c a ti n g i thanh toán là ng n

ki m và đ c b o hi m theo quy đinh c a pháp lu t v b o hi m ti n g i

Nguy n Minh Ki u (2012) gi i thích v lo i ti n g i này nh sau: “ti n g i ti t

ki m đ nh k [có k h n] đ c thi t k dành cho khách hàng cá nhân có nhu c u g i

ti n vì m c tiêu an toàn, sinh l i và thi t l p đ c k ho ch s d ng ti n trong

t ng lai Lãi su t tr cho lo i ti n g i ti t ki m đ nh k cao h n so v i lãi su t tr cho lo i ti n g i không k h n Ngoài ra, lãi su t còn thay đ i tùy theo lo i k h n

g i, tùy theo lo i đ ng ti n g i ti t ki m và tùy theo uy tín và r i ro c a ngân hàng

nh n ti n g i”

Theo Peter Rose (1999), tài kho n ti n g i ti t ki m đ c l p ra đ thu hút v n

c a nh ng ng i mu n dành riêng m t kho n ti n cho nh ng m c tiêu hay cho m t nhu c u v tài chính đ c d tính trong t ng lai Lãi su t áp d ng cho lo i ti n g i

3

Khi phân tích th c tr ng và đ xu t gi i pháp, ti n g i ti t ki m có k h n v n n m trong ti n g i có

k h n nói chung

này cao h n nhi u so v i ti n g i thanh toán Trong khi chi phí tr lãi cao, chi phí duy trì và qu n lý đ i v i tài kho n ti n g i ti t ki m nói chung r t th p

GTCG dài h n: là GTCG có th i h n t 1 (m t) n m tr lên, bao g m trái

phi u, ch ng ch ti n g i dài h n và các GTCG dài h n khác

M nh giá c a GTCG ng n h n: M nh giá c a GTCG ng n h n đ c in s n

ho c theo th a thu n c a TCTD phát hành đ i v i ng i mua

i u ki n phát hành GTCG ng n h n: TCTD đ c phát hành GTCG ng n h n khi tuân th đ y đ các qui đ nh v đ m b o an toàn trong ho t đ ng theo quy đ nh

4 TCTD đ c đ c p trong ph n này vì đây trình bày v c s lý lu n và đ tài gi nguyên nh ng

ph n đ c trích d n Vi c không thay đ i TCTD thành NHTM không làm thay đ i ý ngh a c a ph n c s lý

lu n này khi áp d ng đ i v i NHTM, vì NHTM là t ch c đ c th c hi n toàn b các ho t đ ng ngân hàng, nên nh ng qui đ nh c a NHNN áp d ng cho TCTD đ u có th áp d ng cho NHTM

5

Kho n 1 đi u 4 Quy t đ nh s 07/2008/Q -NHNN ngày 24/3/2008 v vi c Ban hàng Quy ch phát hàng gi y t có giá c a t ch c tín d ng

giá c a đ t phát hành; Ph ng th c phát hành; Hình th c phát hành; a đi m phát hành; Th i h n GTCG; Th i h n phát hành; Lãi su t; Ph ng th c tr lãi, th i

đi m, đ a đi m tr lãi…)

M nh giá c a GTCG dài h n:

M nh giá c a GTCG dài h n b ng đ ng Vi t Nam phát hành theo hình th c

ch ng ch t i thi u là m t tr m ngàn đ ng Các m nh giá l n h n m nh giá t i thi u

ph i là b i s c a m nh giá t i thi u

M nh giá c a GTCG dài h n b ng ngo i t phát hành theo hình th c ch ng

ch t i thi u là m t tr m đô la M ho c ngo i t khác t ng đ ng Các m nh giá

l n h n m nh giá t i thi u ph i là b i s c a m nh giá t i thi u

M nh giá c a GTCG dài h n là trái phi u phát hành theo hình th c ch ng ch

đ c in s n trên GTCG

M nh giá c a GTCG dài h n là ch ng ch ti n g i dài h n phát hành theo hình

th c ch ng ch đ c in s n ho c theo th a thu n c a TCTD phát hành v i ng i mua

M nh giá c a GTCG dài h n phát hành theo hình th c ghi s do TCTD phát hành th a thu n v i ng i mua

Ngày phát hành và ngày đ n h n thanh toán c a GTCG dài h n là trái phi u:

Trái phi u phát hành cùng m t đ t và cùng th i h n đ c ghi cùng ngày phát hành

và cùng ngày đ n h n thanh toán

i u ki n phát hành GTCG dài h n: TCTD đ c phát hành GTCG dài h n

khi đáp ng đ y đ các đi u ki n theo qui đ nh: (i) Tuân th các h n ch đ đ m

b o an toàn trong ho t đ ng theo quy đ nh c a Lu t các TCTD hi n hành và h ng

d n c a NHNN; (ii) Có th i gian ho t đ ng t i thi u là m t n m k t ngày TCTD chính th c đi vào ho t đ ng; (iii) K t qu ho t đ ng, kinh doanh c a n m li n k

n m tr c n m phát hành và tính đ n th i đi m g n nh t ph i có lãi và (iv) c s

ch p thu n c a Th ng đ c NHNN v vi c phát hành GTCG dài h n c a n m tài chính c a TCTD

H s đ ngh phát hành GTCG dài h n bao g m: (i) ngh phát hành GTCG dài h n c a n m tài chính; (ii) Ph ng án phát hành GTCG dài h n c a n m tài chính, trong đó nêu rõ m c đích phát hành, ph ng án s d ng v n thu đ c t phát hành GTCG dài h n; T ng m nh giá phát hành, m nh giá, tên g i c a GTCG,

đ ng ti n phát hành, đ a đi m phát hành, ph ng th c phát hành, hình th c phát hành, th i h n, lãi su t, ph ng th c tr lãi, đ a đi m tr g c và lãi, ng i mua GTCG, s l ng và th i gian d ki n c a t ng đ t phát hành; Các đi u ki n và đi u kho n v quy n và ngh a v c a TCTD và ng i mua Ph ng án phát hành GTCG dài h n ph i đ c H QT thông qua; (iii) Ph ng án phát hành trái phi u đ b sung v n t có c a TCTD thu c s h u nhà n c ph i đ c B Tài chính ch p thu n; (iv) Các báo cáo tài chính c a hai n m liên t c g n nh t đ c ki m toán và tính đ n th i đi m có đ n đ ngh phát hành Các TCTD có th i gian ho t đ ng

d i 2 n m g i các báo cáo tài chính t khi b t đ u ho t đ ng đ n th i đi m có đ n

đ ngh phát hành N i dung c a các báo cáo tài chính th c hi n theo quy đ nh hi n hành c a Th ng đ c NHNN v ch đ báo cáo đ i v i các TCTD Tr ng h p n p

h s phát hành trong Quý I hàng n m, TCTD có th n p báo cáo tài chính c a n m

tr c đó ch a đ c ki m toán và ph i n p các báo cáo tài chính đ c ki m toán ngay sau khi hoàn t t ki m toán; (v) Cam k t b o lãnh phát hành (n u có); (vi) K

ho ch kinh doanh, k ho ch ngu n v n và s d ng v n c a n m tài chính; (vii)

i u l và Gi y phép ho t đ ng (đ i v i TCTD phát hành l n đ u); và (viii) Các thay đ i v b máy t ch c và các thay đ i khác (n u có)

Hình th c và th i h n xem xét quy t đ nh v vi c phát hành GTCG dài h n:

Th ng đ c NHNN ra quy t đ nh v vi c phát hành GTCG dài h n c a n m tài chính

c a TCTD Th i h n xem xét và ra quy t đ nh v vi c phát hành GTCG dài h n c a

n m tài chính c a TCTD không quá 15 ngày làm vi c k t ngày nh n đ c đ y đ

h s đ ngh phát hành c a TCTD

T ch c phát hành GTCG dài h n: TCTD ch đ ng t ch c các đ t phát hành

GTCG dài h n trong ph m vi k ho ch phát hành c a n m tài chính đã đ c xét duy t Tr ng h p TCTD đã đ c ch p thu n k ho ch phát hành GTCG dài h n

c a n m tài chính nh ng không t ch c phát hành ph i báo cáo NHNN Tr c th i

đi m phát hành ít nh t 3 ngày làm vi c, TCTD ph i g i Thông báo phát hành GTCG dài h n c a đ t phát hành d ki n v NHNN Thông báo phát hành GTCG dài h n bao g m các n i dung theo qui đ nh (Tên TCTD phát hành; Tên g i GTCG;

T ng m nh giá c a đ t phát hành; Ph ng th c phát hành; Hình th c phát hành;

a đi m phát hành; Th i h n GTCG; Th i h n phát hành; Lãi su t, ph ng th c

tr lãi, th i đi m, đ a đi m tr lãi; a đi m thanh toán ti n g c GTCG; Các n i dung thông báo khác c a TCTD phát hành)

TCTD ch đ c phát hành v t quá k ho ch đã đ c xét duy t khi đ c

Th ng đ c NHNN ch p thu n b ng v n b n H s đ ngh xem xét b sung k

ho ch phát hành GTCG dài h n c a n m tài chính bao g m: n đ ngh phát hành GTCG dài h n b sung, k ho ch phát hành GTCG dài h n đi u ch nh, k ho ch kinh doanh c a n m tài chính đi u ch nh

1.2.2.5 Lãi su t c a các lo i ti n g i

M i lo i ti n g i đ u có m c lãi su t khác nhau Nói chung, theo lý thuy t giá

tr c a ti n theo th i gian và theo m i quan h t l thu n trong đ ng cong thu

nh p thì ti n g i có k h n thanh toán càng dài s t o ra m c lãi càng cao cho ng i

g i ti n V i ti n g i thanh toán, ng i g i ti n có th rút b t k lúc nào mà không

c n báo tr c thì lãi su t là th p nh t trong các lo i ti n g i Ng c l i, ti n g i có

Ngân hàng nào quy t đ nh ch n m c tiêu là c nh tranh giành ti n g i s luôn đ t ra

m c lãi su t cao h n đ kéo khách hàng ra kh i các đ i th c nh tranh Ng c l i, khi ngân hàng mu n h n ch qui mô c a m t lo i hình ti n g i nào đó, ngân hàng

s h lãi su t công b th p h n m c lãi su t c a các đ i th c nh tranh

1.3 Vai trò c a ti n g i đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a NHTM

1.3.1 Ti n g i quy t đ nh qui mô t ng ngu n v n c a NHTM

Ngu n v n c a NHTM là toàn b các ngu n ti n mà ngân hàng t o l p và huy

đ ng đ c đ duy trì thanh kho n, c p tín d ng, góp v n đ u t , mua s m tài s n c

đ nh và đáp ng các nhu c u khác trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Ngu n v n c a ngân hàng đ c c u thành t v n ch s h u, các qu , l i nhu n không chia… (g i chung là v n ch s h u); ngu n v n vay (các TCTD khác, NHTW…) và ngu n v n huy đ ng (g i chung là ti n g i) Trong đó, ngu n

v n ti n g i th ng chi m t tr ng r t l n

Tr c đây, NHNN đã ban hành Quy t đ nh s 107/Q -NH ngày 09/06/1992

v qui ch b o đ m an toàn trong kinh doanh ti n t - tín d ng đ i v i TCTD có qui

đ nh TCTD ph i duy trì th ng xuyên t l t i thi u gi a v n t có v i t ng tài s n

m c 5% (t c ph n v n huy đ ng có th chi m đ n 95% so v i t ng tài s n), đ ng

th i qui đ nh TCTD không đ c huy đ ng v n quá 20 l n t ng s v n t có i u

đó cho th y r ng, v i đ c thù c a ngành tài chính – ti n t , ngu n v n huy đ ng chi m t tr ng r t l n trong t ng ngu n v n ho t đ ng c a các TCTD

Hi n nay, các TCTD v n s d ng đòn b y tài chính khá l n, th hi n b ng t

l t ng tài s n/v n ch s h u th ng khá cao Theo qui đ nh c a Thông t 13/2010/TT-NHNN v các t l b o đ m an toàn trong ho t đ ng c a các TCTD, t

l c a v n t có so v i t ng tài s n có r i ro qui đ i t i thi u m c 9% (hay còn

g i là t l an toàn v n CAR), tr c đây là 8% (theo quy t đ nh s 457/2005/Q

6

Ti n g i theo khái ni m m i t i M c 1.2.1

NHNN) i u đó, kh ng đ nh rõ ràng v vai trò c a ngu n v n huy đ ng trong t ng ngu n v n ho t đ ng c a ngân hàng

1.3.2 Ti n g i là ngu n v n quan tr ng đ NHTM t ch c các ho t

đ ng kinh doanh

Các ho t đ ng kinh doanh c a NHTM khá đa d ng Là m t đ n v trung gian, ngân hàng s d ng ngu n v n t có, ngu n v n huy đ ng t ti n g i đ th c hi n các ho t đ ng kinh doanh c a mình i v i các NHTM Vi t Nam, qui mô v n t

có th ng không cao M c v n t có l n nh t c a các NHTM hi n hành vào kho ng 40.000 t đ ng, t ng đ ng 02 t đô la M , đây là m c v n khá th p so

v i không ch các ngân hàng có qui mô toàn c u mà ngay c trong so sánh v i các ngân hàng trong khu v c

Do đó, ngu n v n huy đ ng tr thành ngu n v n chính trong ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM Trong vài n m qua, các NHTM liên t c ch y đua lãi su t đ huy đ ng v n nh m ph c v cho các ho t đ ng kinh doanh khi mà qui mô v n t có không t ng k p, đi u này cho th y vai trò và t m quan tr ng c a ngu n v n này

1.3.3 Ti n g i quy t đ nh quy mô ho t đ ng tín d ng và các ho t đ ng

Peter Rose (1999) nh n đ nh “ti n g i là c s chính c a các kho n cho vay và

do đó, là ngu n g c sâu xa c a l i nhu n và s phát tri n c a ngân hàng”

V i ngu n v n t có h n h p, nhi u ngân hàng Vi t Nam hi n nay ch có m c

v n t có kho ng 3.000 t đ ng, quá nh so v i nhu c u t ng tr ng tín d ng, đ u

t c ph n hay mua s m tài s n c đ nh Do đó, v n huy đ ng tr thành ngu n v n chính cho các ho t đ ng tín d ng và kinh doanh khác c a các NHTM

Theo NHNN, đ n 31/3/2013, t ng tài s n c a các NHTMNN và NHTMCP là 4.378.801 t đ ng, trong khi đó qui mô v n t có c a hai nhóm này ch vào kho ng 200.000 t đ ng, m t con s r t nh i u đó cho th y r ng, vi c đ u t c a các ngân hàng vào tài s n Có đang ph thu c r t l n vào ngu n v n huy đ ng, ch không ph i ngu n v n t có Có th nói r ng, v i đ c thù c a ngành, v n t có ch

là t m đ m phòng khi thua l , còn v n cho ho t đ ng tín d ng nói riêng và các ho t

đ ng kinh doanh nói chung thì ti n g i chính là ngu n s ng

1.3.4 Ti n g i quy t đ nh n ng l c thanh toán, có vai trò quan tr ng

đ i v i n ng l c c nh tranh và đ m b o uy tín c a ngân hàng trên th ng

tr ng

bu i đ u thành l p ngân hàng, v n t có m i chính là ngu n v n quy t đ nh,

b i khi đó ngân hàng ch a th huy đ ng v n cho các ho t đ ng kinh doanh, đ u

t … c a mình Tuy nhiên, vì ngu n v n t có b h n ch , ngu n v n huy đ ng tr thành ngu n v n chính đ kinh doanh

Trong m i hoàn c nh, v n t có luôn đ c xem xét đ u tiên Tuy nhiên, n ng

l c c nh tranh ngày nay c a các ngân hàng đ c th hi n nhi u ch s , trong đó

có ngu n v n huy đ ng

Ngân hàng ho t đ ng d a trên n n t ng c a ni m tin t khách hàng, tin r ng các khách hàng s không đ ng lo t rút ti n H n th n a, khách hàng l a ch n ngân hàng đ g i ti n xu t phát t nh ng giá tr n n t ng c a ngân hàng đó, n ng l c

c nh tranh, uy tín và kh n ng thanh kho n c a ngân hàng là nh ng tiêu chí hàng

h u và th c t nh ng ngân hàng có ngu n ti n g i l n đ u là nh ng ngân hàng có

uy tín, có n ng l c c nh tranh t t c a h th ng

1.4 Hi u qu c a ho t đ ng nh n ti n g i và các ch tiêu đánh giá

1.4.1 Khái ni m hi u qu ho t đ ng nh n ti n g i

Hi u qu c a ho t đ ng nh n ti n g i là ch tiêu ph n ánh s phù h p c a ngu n ti n g i c a khách hàng v i m c tiêu s d ng v n c a NHTM Huy đ ng

v n ph i duy trì đ c s t ng tr ng n đ nh, có qui mô, có ch t l ng và chi phí huy đ ng phù h p, đáp ng đ c yêu c u qu n tr đi u hành ngân hàng, vì m c tiêu

hi u qu trong ho t đ ng kinh doanh

T l này cao là d u hi u cho th y ho t đ ng nh n ti n g i có hi u qu v m t qui mô Nh ng ch ng trình huy đ ng v n c a NHTM đã có s c lan t a đ i v i khách hàng Gia t ng đ c ngu n ti n g i, giúp NHTM th c hi n các m c tiêu kinh doanh

Ti n g i khách hàng và ngu n v n ch s h u là hai c u thành quan tr ng trong t ng ngu n v n c a NHTM, là các ngu n v n đ NHTM th c hi n các ho t

đ ng c p tín d ng, đ u t

T l này cao cho th y hi u qu c a NHTM trong công tác nh n ti n g i, giúp

t o ra ngu n v n d i dào cho ho t đ ng kinh doanh

- K h n ti n g i

Ti n g i không ch cao mà đi u quan tr ng h n n a, ngu n ti n g i ph i có k

h n phù h p, n đ nh Có nh v y thì NHTM m i có th tri n khai đ c các k

ho ch kinh doanh K h n c a ti n g i n đ nh giúp NHTM ki m soát t t các ngu n

v n nh y c m v i lãi su t, nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh

Trong ho t đ ng tín d ng và đ u t c a NHTM, các tài s n này th ng có k

h n dài Nh ng kho n cho vay có th kéo dài đ n vài ch c n m, đòi h i ngu n ti n

g i ph c v cho nh ng kho n đ u t này ph i có s n đ nh c n thi t

- Thành ph n ti n g i

S đa d ng trong thành ph n ti n g i là đi u c n thi t M i lo i ti n g i có đ c thù riêng và có chi phí huy đ ng khác nhau, là c s đ NHTM cân đ i nh ng u và

nh c đi m c a t ng lo i ti n g i nh m có k ho ch kinh doanh phù h p

Ti n g i ti t ki m luôn có tính n đ nh cao v th i h n nh ng chi phí tr lãi khá cao, m c dù chi phí duy trì và qu n lý khá th p Trong khi đó, ti n g i không k

h n có chi phí tr lãi th p nh ng là ngu n v n không n đ nh Do đó, tính hi u qu trong thành ph n ti n g i là s phù h p c a t ng lo i ti n g i trong m i quan h v i

vi c s d ng v n nh m đem l i hi u qu cao nh t trong ho t đ ng c a NHTM

- Lo i ti n g i

M i ngân hàng có chính sách huy đ ng v n khác nhau theo t ng lo i ti n S

hi u qu trong ho t đ ng nh n ti n g i theo lo i ti n c a ngân hàng th hi n qua s phù h p v i v lo i ti n g i nh n đ c v i nhu c u v lo i ti n đ kinh doanh c a NHTM trong t ng th i k

M t NHTM có ho t đ ng TTQT và mua bán ngo i t t t đòi h i ph i có ngu n ngo i t d i dào Trong khi đó, m t NHTM có m ng TTQT không phát tri n

và ch t p trung cho vay n i đ a, đ ng n i t tr thành lo i ti n g i mà ngân hàng chú tr ng trong công tác huy đ ng

1.4.2.3 Hi u qu v m t s d ng ti n g i

- Chênh l ch lãi su t đ u vào đ u ra

Ch tiêu này đ c đo l ng b ng kho ng chênh l ch gi a lãi su t bình quân

c a ti n g i và lãi su t bình quân c a ho t đ ng c p tín d ng Kho ng cách này càng l n, c h i t o ra thu nh p càng cao cho ngân hàng

Chênh l ch lãi su t đ u vào đ u ra là nhân t quan tr ng quy t đ nh hi u qu

ho t đ ng kinh doanh c a NHTM i v i NHTM, trong đi u ki n ngày nay, các

d ch v ngân hàng đã phát tri n theo h ng hi n đ i nh ng c p tín d ng v n là nhi m v th ng xuyên và chính y u Vì v y, chênh l ch lãi su t đ u vào - đ u ra

là chìa khóa quy t đ nh l i nhu n c a ngân hàng, c t c c a c đông

Trong ho t đ ng c p tín d ng c a ngân hàng, cho vay v n là ph n chi m t

tr ng l n nh t M , đây là kho n m c th ng chi m t tr ng t ½ đ n ¾ giá tr

t ng tài s n c a NHTM7

Còn Vi t Nam, t l d n cho vay trên t ng tài s n c a các NHTM c ng chi m ph n l n nh t trong danh m c đ u t i u đó kh ng đ nh vai trò c a m c chênh l ch gi a lãi su t đ u vào và đ u ra c a NHTM Có th kh ng đ nh r ng, m c chênh l ch này là y u t quy t đ nh thu nh p ròng t lãi c a NHTM và c ng quy t

đ nh l i nhu n sau cùng trong ho t đ ng NHTM

- T l lãi c n biên (NIM)

NIM đ c đo l ng b ng công th c sau:

ây là t l th hi n m i quan h gi a thu nh p t lãi và chi phí tr lãi Trong

ho t đ ng c a NHTM, chi phí tr lãi ch y u t ngu n ti n g i c a khách hàng và thu nh p t lãi thông qua ho t đ ng tín d ng

NIM càng cao thì có ngha thu nh p lãi ròng c a NHTM càng l n, đi u này

th hi n kh n ng ki m soát chi phí lãi c a ngân hàng, đ ng th i cho th y kh n ng

S n ph m nh n ti n g i càng đa d ng, càng có nhi u c h i đ huy đ ng v n

c a khách hàng Nhu c u c a nhi u đ i t ng khác nhau đ c đáp ng, ngu n ti n

g i s càng l n v qui mô, đa d ng v hình th c S đa d ng c a s n ph m giúp h n

ch các r i ro trong công tác s d ng v n, tránh l thu c quá m c vào m t lo i hình huy đ ng ti n g i

M ng l i càng nhi u, s hi n di n c a NHTM càng l n và càng có c h i gia

t ng ngu n ti n g i M i đi m giao d ch là n i bán hàng lý t ng M ng l i nhi u không ch giúp gia t ng hi u qu c a các s n ph m nh n ti n g i mà còn các s n

ph m tín d ng, thanh toán, trao đ i ngo i t …

M t đi m giao d ch càng th c hi n đ c nhi u d ch v , càng có c h i thu hút

c n đ t lãi su t ti n g i trong s cân nh c v i lãi su t cho vay nh m b o đ m t l chênh l ch lãi su t đ u vào đ u ra m c h p lý

1.5.1.5 Các d ch v ch m sóc khách hàng g i ti n

Ngày nay, khi m c s ng ngày càng cao, s ph c v là m t trong nh ng y u t quan tr ng trong vi c cung c p các d ch v ngân hàng cho khách hàng S ân c n, chu đáo, h ng d n và t v n nhi t tình c a nhân viên ngân hàng là y u t có th thu hút đ c khách hàng m i và duy trì khách hàng c

Các NHTM ngày nay luôn n l c đ xây d ng v n hóa doanh nghi p, ch m sóc khách hàng tr thành các ho t đ ng th ng xuyên, đ c bi t là ho t đ ng nh n

ti n g i Các d ch v ch m sóc khách hàng còn đ c ghi nh n vi c áp d ng ngày càng nhi u các công ngh hi n đ i, rút ng n th i gian giao d ch, t o s th a mái, an tâm và ti n ích cho khách hàng trong các giao d ch v i ngân hàng

1.5.2 Nhân t khách quan

1.5.2.1 a bàn kinh doanh c a các NHTM

ây là nhân t quan tr ng, nh h ng đ n qui mô, s đa d ng và tính n đ nh

c a ngu n ti n g i Các NHTM các đ a bàn là các vùng kinh t tr ng đi m th ng

có qui mô ti n g i cao h n Tuy nhiên, đi kèm v i đó là chi phí huy đ ng v n cao

h n do c nh tranh gay g t h n nh ng ngu n v n l i kém n đ nh h n

a bàn kinh doanh còn nh h ng đ n lo i ti n g i Ngu n ti n g i ngo i t không th cao nh ng vùng nông thôn nh ng đ a bàn này, chi phí ch m sóc khách hàng c ng ít h n vì tính c nh tranh không gay g t

1.5.2.2 Qui đ nh c a NHTW v lãi su t huy đ ng ti n g i

Nh đã đ c p, lãi su t luôn là y u t quy t đ nh qui mô, k h n, tính n đ nh

và nhi u y u t khác c a ngu n ti n g i

Vì nh ng m c tiêu khác nhau nh đ ki m ch l m phát hay thúc đ y t ng

tr ng, NHNN có th áp d ng các bi n pháp hành chính thay vì các công c kinh t trong các qui đ nh v lãi su t nh n ti n g i c a các NHTM Vi c lãi su t đ c qui

đ nh b ng ý chí c a c quan qu n lý, không ph n ánh nhu c u và di n bi n th

tr ng s là rào c n r t l n cho các NHTM trong công tác huy đ ng v n

Theo Nguy n ng D n (2008) thì hi n nay trên th gi i có ba ph ng th c chính đ đi u hành lãi su t, bao g m: (i) NHTW qu n lý tr c ti p lãi su t b ng cách công b t t c các lo i lãi su t, các TCTD đ u ph i tuân th , g i là c ch n đ nh lãi su t; (ii) NHTW không n đ nh các m c lãi su t mà ch qui đ nh các m c lãi su t

t i đa (lãi su t tr n) và các m c lãi su t t i thi u (lãi su t sàn) t o thành các gi i h n

đ các TCTD xác đ nh các m c lãi su t kinh doanh c a mình, đây g i là c ch

kh ng ch lãi su t; và (iii) NHTW không n đ nh các m c lãi su t, đ ng th i c ng không kh ng ch các m c lãi su t mà đ lãi su t hình thành theo c ch th tr ng,

g i là c ch t do hóa lãi su t c ch này, có th NHTW hoàn toàn không can thi p (c ch t do hóa hoàn toàn) ho c can thi p gián ti p thông qua các công c chính sách (c ch t do hóa có qu n lý) Các NHTW trên th gi i và c NHNN, tùy theo tình hình c a th tr ng và m c tiêu đi u hành, áp d ng các ph ng th c

đi u hành lãi su t khác nhau cho nh ng th i k nh t đ nh

1.5.2.3 Tình hình t ng tr ng c a n n kinh t

T ng tr ng kinh t có nh h ng quan tr ng đ n tình hình huy đ ng v n t

ho t đ ng nh n ti n g i c a h th ng NHTM N n kinh t càng phát tri n, các ho t

đ ng c a n n kinh t di n ra sôi đ ng, vòng quay c a hàng hóa và dòng ti n trong

n n kinh t nhanh h n là đi u ki n, c s đ gia t ng ngu n ti n g i c a ngân hàng Tuy v y, khi tình hình kinh t khó kh n, các kênh đ u t b thu h p do kh

n ng sinh l i kém v n có th d n đ n ngu n g i ti t ki m gia t ng Khi đó, ti t ki m

là kênh đ u t an toàn và hi u qu

1.5.2.4 L m phát và nh ng v n đ kinh t v mô

Ti n g i c a khách hàng ph thu c ch t ch vào ch s l m phát c a n n kinh

t khách hàng g i ti t ki m, lãi su t ti n g i ít nh t ph i bù đ c l m phát, t c lãi su t th c không âm Ng c l i, khách hàng s không n m gi ti n mà chuy n thành hàng hóa đ c t gi giá tr , khi l m phát t ng cao

T giá h i đoái c ng có nh h ng l n đ n ti n g i trong h th ng ngân hàng Khi đ ng n i t t ng giá, vi c n m gi đ ng n i t s gia t ng và ng c l i

1.5.2.5 Hi u qu c a các kênh đ u t trong n n kinh t

Ti n g i t i ngân hàng c ng đ c xem là m t trong nh ng kênh đ u t Tuy nhiên, vì tính an toàn c a nó mà l i nhu n mang l i th ng khá th p Trong đi u

ki n n n kinh t phát tri n, các kênh đ u t khác nh b t đ ng s n, ch ng khoán, hàng hóa…sinh l i t t thì g i ti n ngân hàng không ph i là s l a ch n u tiên Tuy nhiên, trong đi u ki n n n kinh t khó kh n, s hi u qu c a kênh đ u t không cao

s d n đ n s d ch chuy n dòng ti n vào ngân hàng nh là kênh đ u t có m c sinh

l i ch p nh n đ c, th m chí ch là n i trú n t m th i c a dòng ti n trong đi u ki n không có nh ng kênh đ u t hi u qu h n

1.5.2.6 Thói quen giao d ch qua ngân hàng c a các thành ph n kinh

t

i v i th tr ng Vi t Nam, thói quen c t gi ti n m t, vàng và ngo i t v n còn khá ph bi n i v i nhi u doanh nghi p, thanh toán ti n m t v n là s l a

ch n u tiên vì ti n l i và vì nh ng m c đích không rõ ràng khác i u này làm nh

h ng đ n qui mô ti n g i c a h th ng NHTM

M c dù trong th i gian g n đây, xu h ng s d ng các d ch v ngân hàng trong giao d ch c a n n kinh t đang ngày càng t ng lên Cùng v i đó là nh ng ti n ích mà các NHTM đang n l c đem l i nh Internet banking, Home banking…nh ng l ng giao d ch không qua ngân hàng v n còn khá l n i u đó khi n ch tr ng thanh toán không dùng ti n m t dù đã ra đ i t r t lâu nh ng v n

Xác đ nh đ c vai trò và các nhân t nh h ng đ n ti n g i, là c s cho

nh ng ch ng sau trong vi c phân tích tình hình nh n ti n g i c a các NHTM trên

đ a bàn Tp.HCM và nh ng gi i pháp mà các NHTM c n th c hi n đ nâng cao hi u

qu c a ho t đ ng này

Qu n Bình Tân (595 ngàn ng i) M t đ dân s đ t 3.699 ng i/km²

T ng thu ngân sách nhà n c (c d u thô – t đ ng) 218.850 203.485

(Ngu n: Niên giám th ng kê 2011, 2012 – C c th ng kê Tp.HCM)

M c dù trong 02 n m v a qua, m t s ch tiêu kinh t c a Tp.HCM t ng

tr ng không đ t k v ng, tuy nhiên nh ng gi m sút này n m trong tình tr ng khó

kh n chung c a n n kinh t c n c T c đ t ng tr ng GDP gi m sút, t 10,3%

8

T ng c c th ng kê, có t i: http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=383&idmid=2&ItemID=13495

c a n m 2011 ch còn 9,2% n m 2012, tuy nhiên đây v n là m c t ng r t cao so

v i m c t ng chung c a c n c (5,03% n m 2012)

Các ch tiêu v t c đ t ng kim ng ch xu t kh u, c p phép m i các d án FDI

đ u gi m sút so v i n m 2011, tuy nhiên đây v n là m c k t qu đáng khích l trong đi u ki n n n kinh t đang g p nhi u khó kh n Trong khi đó, Tp.HCM v n

gi đ c ngu n thu ngân sách n m 2012 t ng so v i n m 2011, c ng nh t ng đ u

t đ gia t ng kích c u, thúc đ y t ng tr ng kinh t

2.1.2 Tình hình phát tri n kinh t c a Tp.HCM t 2010 đ n 2012

i u d nh n th y là t c đ t ng tr ng GDP c a Tp.HCM đã gi m liên ti p trong 3 n m tr l i đây, t m c khá cao 11,8% n m 2010 còn 9,2% n m 2012 Tuy nhiên, m c t ng này v n khá cao so v i m c t ng GDP chung c a c n c

T c đ t ng tr ng c a các ngành công nghi p, xây d ng và d ch v c ng cùng chung xu h ng trong 3 n m g n nh t Ch có t c đ t ng kim ng ch xu t

kh u có ti n tri n khá t t, đ c bi t là n m 2011 t ng đ n 19,1% so v i m c ch 4,4% c a n m 2010 N m 2012, t c đ t ng tr ng kim ng ch xu t kh u có gi m

Trong khi đó, t ng v n đ u t (ngân sách và ngoài ngân sách) trong giai đo n

2010 – 2012 có xu h ng t ng, cùng xu h ng t ng này có t ng thu và chi ngân sách trên đ a bàn i u này phù h p chính sách chung c a c n c trong th i gian qua, trong đi u ki n kinh t suy gi m, th t nghi p gia t ng thì ngu n v n đ u t gi vai trò quan tr ng, giúp gia t ng t ng c u, kích thích t ng tr ng kinh t

2010 – 2012

VT: t đ ng

(Ngu n: Niên giám th ng kê 2010, 2011, 2012 – C c th ng kê Tp.HCM)

V i t c đ t ng tr ng kinh t khá cao so v i m t b ng chung c a c n c, Tp.HCM nh ng n m qua đã gi i quy t đ c vi c làm cho m t l ng l n lao đ ng,

đ ng th i nh ng thành t u v kinh t c ng giúp Tp.HCM gi m d n t l h nghèo

N m 2009, công ty Nielsen đã ti n hành kh o sát thói quen tiêu dùng c a

ng i dân hai khu v c là Hà N i và Tp.HCM và công b báo cáo “HCM và Hà

N i – Nh ng khác bi t c a ng i tiêu dùng hai mi n”9 Theo báo cáo này, ng i tiêu dùng Tp.HCM có xu h ng đ c l p trong các quy t đ nh tiêu dùng cá nhân, ý

ki n c a ng i khác ch có giá tr tham kh o Ng i Tp.HCM s ng cho hi n t i nhi u h n, và d dàng ch p nh n cái m i h n so v i nh ng vùng mi n khác i u

đó có ngh a là ng i dân Tp.HCM ít có xu h ng trung thành v i m t s n ph m c

đ nh mà d dàng chuy n sang tiêu dùng các s n ph m thay th

Trong khi đó, kh o sát c a công ty nghiên c u th tr ng Viettrack th c hi n vào tháng 4/2011 đ i v i nhóm khách hàng có đ tu i t 20 đ n 29 v hành vi tiêu dùng cho th y, ng i dân Tp.HCM có thói quen t quy t đ nh vi c tiêu dùng c a mình h n so v i các thành ph khác, tham gia nhi u vào các ho t đ ng vui ch i,

gi i trí nh đi cà phê, n u ng và t t p b n bè, xem phim, ca nh c H tham gia nhi u vào các ho t đ ng c ng đ ng, t ra n ng đ ng trong cu c s ng Ng i Tp.HCM có các m i quan tâm l n đ i v i công vi c và l ng/th ng c ng nh s quan tâm đ n vi c h c hành

M t kh o sát khác c a công ty nghiên c u th tr ng nh h ng10

thì ng i tiêu dùng Tp.HCM ngày nay ch n siêu th là kênh mua s m hàng đ u Ng i Tp.HCM coi tr ng ch t l ng ph c v khi có 80% s ng i đ c kh o sát lên án

m nh m thái đ ph c v kém Giá c hàng hóa không đóng vai trò quá l n trong quy t đ nh tiêu dùng c a ng i dân Tp.HCM nh nh ng vùng mi n khác Trong khi

ng i mi n Trung và đ ng b ng Sông C u Long th ng thích mua s l ng l n đ

VIETNAMESE%20Copyright%28NXPowerLite%29.pdf

10

Xem b n online t i đ a ch : cua-nguoi-tieu-dung-viet-nam-hien-nay.htm

http://doanhnhanvietnam.org.vn/noidung/20130403092147/xu-huong-mua hàng theo đ nh h ng c a qu ng cáo i u đó đ ng ngh a v i vi c các ho t

đ ng qu ng cáo không có vai trò l n trong đ nh h ng tiêu dùng c a ng i dân

2.1.4 M c đ s d ng các d ch v ngân hàng c a ng i dân trên đ a bàn Tp.HCM

có nh n xét chính xác v m c đ s d ng d ch v ngân hàng c a ng i dân trên đ a bàn Tp.HCM, c n ph i có s kh o sát và nghiên c u k l ng Tuy nhiên, trong nghiên c u này vì s h n h p v i th i gian, thông tin, chi phí, đ tài ch a th c

hi n đ c kh o sát đ có đánh giá đáng tin c y v v n đ này

Tuy nhiên, nhìn chung thì Tp.HCM và Hà N i là hai đ a bàn có m c đ s

d ng d ch v ngân hàng c a ng i dân cao nh t c n c i u này th hi n qua

m ng l i dày đ c c a các TCTD trên đ a bàn Hi n nay, t t c các NHTM đ u có

m ng l i hi n di n t i thành ph này Tp.HCM là n i t p trung nhi u doanh nghi p, trong đó có c các doanh nghi p l n c a trung ng và đ a ph ng, do đó

m c đ s d ng d ch v ngân hàng cao h n các khu v c khác

Theo báo cáo c a NHNN chi nhánh Tp.HCM, t ng d n tín d ng trên đ a bàn tính đ n 30/6/2012 c đ t 779.000 t đ ng và đ n 31/3/2013 c đ t 857.700 t

đ ng M c d n này chi m kho ng 26,5% t ng d n c a c n c Trong khi đó,

t ng v n huy đ ng trên đ a bàn thành ph đ n đ u tháng 7/2013 đ t 1.053,8 ngàn t chi m t l t ng t nh t l d n ây đ u là nh ng t l khá cao c a m t đ a

đ a bàn có s l ng các ngân hàng t p trung đông nh t c n c

Hi n nay Tp.HCM có 14 NHTM có tr s chính t i đây, trong đó có 13 NHTMCP và 1 NHTMNN (MHB) S l ng ngân hàng này ch sau đ a bàn Hà N i (15 NHTM), tuy nhiên xét v kh i NHTMCP thì Tp.HCM có nhi u h n (13