CẤU TRÚC SỞ HỮU VÀ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC BẰNG CHỨNG TẠI CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ.PDF

Sasan Mehrani, Mohammad Moradi and Hoda Eskandar 2011 c ng... Naceur et al... B ngă4.5:ăK tăqu ătácăđ ngăbiênăc aăbi năROA.. Conditional marginal effects Number of obs = 564 Model VCE :

Trang 3

L IăCAMă OAN Tôi xin cam đoan lu n v n ắC UăTRÚCăS H UăVÀăCHệNHăSÁCHăC

T C - B NG CH NG T Iă CÁCă CỌNGă TYă NIểMă Y Tă TRểNă TH

TR NG CH NGă KHOÁNă VI T NAM” lƠ công trình nghiên c u c a riêng

tôi Các s li u trong đ tƠi nƠy đ c thu th p vƠ s d ng m t cách trung th c K t

qu nghiên c u đ c trình bƠy trong lu n v n nƠy không sao chép c a b t c lu n

v n nƠo vƠ c ng ch a đ c trình bƠy hay công b b t c công trình nghiên c u nƠo khác tr c đơy

TP.HCM, tháng 10 - 2013

Trang 4

M C L C

L I CAM OAN i

M C L C ii

DANH M C CÁC T VI T T T iv

DANH M C CÁC B NG v

DANH M C CÁC BI U vi

CH NG 1 GI I THI U 1

1.1 LỦ do ch n đ tƠi 1

1.2 T ng quan bƠi nghiên c u 2

1.3 M c tiêu nghiên c u 2

1.4 i t ng vƠ ph m vi nghiên c u 2

1.4.1 i t ng nghiên c u 2

1.4.2 Ph m vi nghiên c u 3

1.5 B c c c a lu n v n 3

CH NG 2 T NG QUAN CÁC NGHIểN C U TR C ỂY 4

2.1 M t s nghiên c u v chính sách c t c vƠ c u trúc s h u 4

2.2 Các bi n l a ch n vƠ m i quan h v i chính sách c t c theo k t qu c a các nghiên c u tr c đơy 6

2.2.1 Chính sách c t c vƠ c u trúc s h u 6

2.2.2 Chính sách c t c vƠ t su t sinh l i tr c thu (ROA) 8

2.2.3 Chính sách c t c vƠ quy mô công ty (SIZE) 8

2.2.4 Chính sách c t c vƠ các c h i đ u t sinh l i (INV) 9

2.2.5 Chính sách c t c vƠ đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng (RISK) 9

2.2.6 Chính sách c t c vƠ t l n (DEBT) 10

K t lu n ch ng 2 10

CH NG 3 PH NG PHÁP NGHIểN C U 11

3.1 Gi i thi u 11

3.2 Ph ng pháp nghiên c u vƠ mô hình nghiên c u 11

Trang 5

3.2.1 Ph ng pháp nghiên c u 11

3.2.2 Mô hình nghiên c u: 17

3.3 Mô t chi ti t các bi n vƠ ph ng pháp đo l ng các bi n l a ch n nghiên c u18 3.3.1 Bi n ph thu c 18

3.3.2 Bi n đ c l p 18

3.4 D li u nghiên c u 21

3.5 Gi thi t nghiên c u 21

K t lu n ch ng 3 21

CH NG 4 K T QU NGHIểN C U 23

4.1 Gi i thi u 23

4.2 Th ng kê mô t các bi n: 23

4.3 Th ng kê mô t các bi n c u trúc s h u 25

4.4 Th ng kê t l chi tr c t c 26

4.5 Phơn tích s t ng quan gi a các bi n 27

4.6 K t qu ph ng trình h i quy 28

4.6.1 Phơn tích h i quy ban đ u: 28

4.6.3 M r ng thêm bi n c đông nhƠ n c (STATE) 37

4.6.4 M r ng thêm bi n c đông n c ngoƠi (FOREIGN) 39

4.6.5 K t h p thêm hai bi n c đông nhƠ n c (STATE) vƠ bi n c đông n c ngoƠi (FOREIGN) vƠo mô hình h i quy 41

K t lu n ch ng 4: 46

CH NG 5 K T LU N 49

5.1 K t lu n 49

5.2 H n ch vƠ h ng nghiên c u ti p theo 50 TÀI LI U THAM KH O

Trang 7

DANH M CăCÁCăB NG

B ng 4.1: Nh ng đ c đi m c a 141 công ty Vi t Nam 2009 ậ 2012 23

B ng 4.2 : C u trúc s h u c a 141 công ty Vi t Nam niêm y t t 2009 - 2012 25

B ng 4.3 K t qu s t ng quan gi a các bi n 27

B ng 4.4: B ng đánh giá s phù h p c a mô hình 28

B ng 4.5: K t qu tác đ ng biên c a bi n ROA 30

B ng 4.6: K t qu tác đ ng biên c a bi n DEBT 30

B ng 4.7: K t qu tác đ ng biên c a bi n INV 31

B ng 4.8: K t qu tác đ ng biên c a bi n SIZE 32

B ng 4.9: K t qu tác đ ng biên c a bi n RISK 33

B ng 4.10: K t qu tác đ ng biên c a bi n STATE 33

B ng 4.11: K t qu tác đ ng biên c a bi n FOREIGN 34

B ng 4.12: K t qu phơn tích h i quy sau khi thêm bi n c đông khác 36

B ng 4.13: K t qu phơn tích h i quy sau khi thêm bi n c đông nhƠ n c 38

B ng 4.14: K t qu phơn tích h i quy sau khi thêm bi n c đông n c ngoƠi 40

B ng 4.15: K t qu phơn tích h i quy sau khi thêm bi n c đông nhƠ n c vƠ bi n c đông n c ngoƠi 42

Trang 8

DANH M CăCÁCăBI Uă

Bi u đ 4.1: Th ng kê t l chi tr c t c 26

Trang 9

CH NGă1

GI I THI U 1.1 Lýădoăch năđ tƠi

cho các c đông c a công ty hay c ng chính lƠ ch s h u c a công ty Trong khi

đó chính sách c t c (dividend policy) lƠ chính sách n đ nh t l chi tr c t c cho

c đông vƠ l i nhu n gi l i đ tái đ u t LƠ m t trong ba chính sách tƠi chính quan

Có r t nhi u y u t nh h ng đ n chính sách c t c c a doanh nghi p: y u t pháp lỦ; chính sách thu c a chính ph ; các y u t th tr ng nh : lƣi su t, l m phát…; giai đo n phát tri n c a doanh nghi p; các d án đ u t ; c h i t ng tr ng;

kh n ng ti p c n v n vay… Tuy nhiên có m t y u t không kém ph n quan tr ng

đông

C đông c a công ty bao g m nhi u lo i: nhƠ đ u t ng n h n, nhƠ đ u t dƠi

h n; nhƠ đ u t cá nhơn, nhƠ đ u t t ch c; nhƠ đ u t trong n c, nhƠ đ u t n c ngoƠi… M i lo i nhƠ đ u t khi đ u t vƠo 1 doanh nghi p đ u có m c k v ng vƠo chính sách c t c khác nhau Vì v y c u trúc s h u c ng quy t đ nh nh h ng

đ n chính sách c t c c a công ty

quá trình m c a n n kinh t , đ y m nh thu hút đ u t n c ngoƠi, cho phép nhƠ

đ u t n c ngoƠi tham gia góp v n, mua c ph n c ng nh tham gia qu n lỦ đi u hƠnh doanh nghi p v i m t t l nh t đ nh Cùng v i đó lƠ quá trình đ y nhanh ti n

đ c ph n hóa các doanh nghi p nhƠ n c đƣ lƠm cho c u trúc s h u trong các

Chính vì v y đ tìm hi u xem c u trúc s h u có nh h ng th nƠo đ n chính

sách c t c c a các doanh nghi p Vi t Nam tôi đƣ ch n đ tƠi: C UăTRÚCăS

H Uă VÀă CHệNHă SÁCHă C T C: B NG CH NG T I CÁCă CỌNGă TYă NIểMăY TăTRểNăTH TR NG CH NGăKHOÁNăVI T NAM đ th c hi n

Trang 10

Nghiên c u đ c th c hi n trên các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam giai đo n t n m 2009 ậ 2012

1.2 T ngăquanăbƠiănghiênăc u

BƠi nghiên c u t p trung xem xét s thay đ i trong c u trúc s h u nh h ng

đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n t n m 2009-2012 Dùng ph ng pháp th ng kê mô t , H i

chính sách c t c c a các công ty Vi t Nam NgoƠi ra bƠi nghiên c u c a đ a vƠo xem xét m i quan h gi a chính sách c t c v i các bi n ki m soát nh : t su t sinh

l i tr c thu , t l n trên t ng tƠi s n, t l v n hóa trên t ng tƠi s n, quy mô các công ty, đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng, ngƠnh ngh kinh doanh T các k t qu đó có th áp d ng cho vi c qu n lỦ doanh nghi p vƠ l a ch n c phi u

2009 đ n n m 2012

sách c t c vƠ c u trúc s h u c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam đ lƠm c s cho các nghiên c u ti p theo

1.4 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

1.4.1 iăt ngănghiênăc u

i t ng nghiên c u lƠ chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam v i bi n đ i di n lƠ t l c t c chi tr c a các các công ty vƠ bi n c u trúc s h u c a các công ty niêm y t, bi n ki m soát, vƠ bi n ngƠnh ngh

Trang 11

1.4.2ăPh măviănghiênăc u

Lu n v n nghiên c u trên c s d li u c a các công ty niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n t n m 2009 đ n n m 2012 Th i gian ti n hƠnh nghiên c u t tháng 03/2013 đ n tháng 09/2013

1.5 B c c c a lu năv n

NgoƠi l i cam đoan, các danh m c vƠ ph l c, lu n v n g m 5 ch ng v i k t

c u nh sau:

Ch ng 1: Gi i thi u lý do ch n đ tài, t ng quan bài nghiên c u, câu h i và

m c tiêu nghiên c u, đ i t ng và ph m vi nghiên c u

Ch ng 2: T ng quan nh ng nghiên c u tr c đây v m i quan h c a chính sách c t c và c u trúc s h u trên th gi i

Ch ng 3: Trình bày ph ng pháp và mô hình nghiên c u, mô t các bi n và cách đo l ng, d li u và gi thi t nghiên c u

Ch ng 4: K t qu nghiên c u mô hình dùng đ ki m đ nh m i quan h gi a

c u trúc s h u và chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam

Ch ng 5: K t lu n, h n ch và h ng nghiên c u ti p theo

Trang 12

CH NGă2

T NG QU ANăCÁCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY

2.1 M t s nghiênăc u v chínhăsáchăc t căvƠăc uătrúcăs h u

- Gang Wei et al (2003) BƠi nghiên c u s d ng m u lƠ 3.994 quan sát c a

các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Trung Qu c đ c th ng kê trong giai đo n t 1995 - 2001 BƠi nghiên c u cho th y có m t m i t ng quan gi a c u trúc s h u v i chính sách c t c, trong đó s h u nhƠ n c có m i t ng quan cùng chi u khá ch t v i c t c b ng ti n m t, còn s h u đ i chúng có m i t ng quan cùng chi u ch t ch v i c t c b ng c phi u c bi t, bƠi nghiên c u cho

h u nhƠ n c cƠng cao, c t c ti n m t cƠng cao S h u đ i chúng cƠng cao, c t c

Gang Wei at al c ng tìm th y b ng ch ng v nh h ng c a quy mô doanh nghi p

đ n chính sách c t c ti n m t, trong đó các công ty l n thì thích tr c t c b ng

v xu h ng tr ti n m t, vi c chi tr c t c b ng c phi u không đ c a chu ng các công ty nƠy, trong khi các công ty nh thì ng c l i M t y u t khác có nh

h ng đ n c t c lƠ n c a công ty, bƠi nghiên c u cho th y n có nh h ng l n

đ n c t c b ng ti n m t Công ty v i các c h i đ u t t t h n thì ít tr c t c b ng

thích tr c t c b ng c ti n m t vƠ c phi u Th i gian niêm y t cƠng lơu thì xác

su t đ c đông đ c nh n c t c b ng ti n m t cƠng th p h n

công ty, s d ng m u lƠ 139 công ty niêm y t ụ K t qu h i qui Tobit ch ra r ng

có tác đ ng ng c chi u gi a quy n bi u quy t c a c đông l n nh t công ty v i các kho n thanh toán c t c Theo k t qu nƠy, quy n giám sát c a c đông l n

Trang 13

khác (tr c đông l n nh t) lƠ r t h n ch m t khía c nh nƠo đó, phát hi n nƠy có

th đ c gi i thích lƠ do tác đ ng th a thu n c a c đông v chính sách c t c c a công ty K t qu nghiên c u c ng cho th y t l n trên t ng tƠi s n có m i quan h

ng c chi u ch t ch v i chính sách c t c, ngh a lƠ t l n c a công ty cƠng cao thì t l chi tr c t c c a công ty cƠng th p

- Nathasa Mazna Ramli (2010) đi u tra s tác đ ng c a c u trúc s h u đ n

chính sách c t c c a công ty b ng cách s d ng m u lƠ 245 các công ty Malaysia

đ c niêm y t t n m 2002 đ n n m 2006 K t qu nghiên c u cho th y c đông

h u trên 5% c ng có tác đ ng cùng chi u v i chính sách c t c, trong khi c đông

nghiên c u c ng cho th y các y u t t su t sinh l i tr c thu vƠ quy mô công ty

có m i quan h cùng chi u v i chính sách c t c, còn các y u t nh t l n trên

t ng tƠi s n vƠ đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng có m i quan h ng c

chi u khá ch t v i chính sách c t c

- Lina Warrad et al (2012) nghiên c u m i quan h c a c u trúc s h u vƠ

chính sách c t c cho các công ty công nghi p niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán Amman trong giai đo n t n m 2005 đ n n m 2007 K t qu h i quy đa bi n

c đông nhƠ n c v i t l chi tr c t c khi đo l ng b ng Tobin's Q NgoƠi ra, khi

đo l ng b ng ch s ROA (thay cho Tobin's Q) thì k t qu h i quy đa bi n OLS

- Yordying Thanatawee (2013) nghiên c u m i quan h gi a c u trúc s

h u vƠ chính sách c t c Thái Lan v i m u g m 1927 quan sát trong giai đo n t

quy mô doanh nghi p, vƠ t l l i nhu n gi l i trên giá tr s sách có m i quan h

Trang 14

cùng chi u đ i v i quy t đ nh c a m t công ty trong vi c chi tr c t c V n đ đơy chính lƠ quy t đ nh xem có nên chi tr c t c vƠ m c chi tr c t c lƠ bao nhiêu Khi l i nhu n t ng lên thì các công ty có xu h ng chi tr c t c nhi u h n

nh ng h c ng cơn nh c đ n vi c phơn chia l i nhu n nh th nƠo lƠ h p lỦ C h i phát tri n công ty có m i quan h cùng chi u đ i v i chính sách c t c còn đòn b y tƠi chính có quan h ng c chi u v i chính sách c t c, t c lƠ công ty s d ng n cƠng nhi u thì m c chi tr c t c cƠng th p BƠi nghiên c u cho th y t su t sinh l i

tr c thu có m i quan h cùng chi u ch t ch v i chính sách c t c V c u trúc s

chính sách c t c, c đông cá nhơn trong n c vƠ n c ngoƠi có m i quan h ng c

- Mahmoud Al-Nawaiseh (2013) nghiên c u nh m xác đ nh xem c u trúc s

h u có liên quan đ n chính sách c t c các công ty công nghi p niêm y t trên S

ty công nghi p đ c niêm y t trên ASE t n m 2000 đ n n m 2006 K t qu cho

đông (STOCK) d ng nh không có m i quan h v i chính sách c t c t i Jordan

vì nó không có Ủ ngh a th ng kê trong c hai phơn tích Tobit vƠ ph ng pháp bình

ph ng bé nh t (OLS) T l n m gi b i c đông n i b (INSD) có tác đ ng

ng c chi u đ n m c chi tr c t c Các s h u khác, s h u gia đình tác đ ng

ng c chi u nh ng không đáng k trong khi c đông lƠ t ch c có nh h ng cùng

2.2.1 Chínhăsáchăc t căvƠăc uătrúcăs h u

Jensen et al (1992 ) vƠ Short et al (2002) đƣ ch ng minh r ng vi c thanh

toán c t c lƠ theo h ng ng c v i quy n s h u n i b , nguyên do lƠ không c n

Trang 15

thi t ph i chi tr c t c cao đ gi m b t chi phí đ i di n khi c đông c ng đ ng th i

lƠ nhƠ qu n lỦ

Nathasa Mazna Ramli (2010) l i cho th y có m i quan h cùng chi u vƠ đáng k c a các c đông l n nh t đ i v i t l chi tr c t c Trái v i quan đi m cho

đ n vi c chi tr c t c c a công ty Nh ng c đông l n th 2 có t l s h u l n h n 5% có tác đ ng cùng chi u vƠ đáng k v i t l chi tr c t c Nghiên c u c ng cho

M t nghiên c u sau đó c a Lina Warrad et al (2012) thì cho th y có m i

ROA (thay cho Tobin's Q) thì k t qu h i quy đa bi n OLS v n cho th y m i quan

h cùng chi u khá ch t ch c a c đông n c ngoƠi v i t l chi tr c t c nh ng

không có bi n s h u nƠo có nh h ng đáng k đ n vi c chi tr c t c, quy t đ nh

Trang 16

nghiên c u nƠy tác gi t p trung đi vƠo nghiên c u m i quan h gi a c u trúc s

h u vƠ chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên TTCK Vi t Nam

2.2.2 Chínhăsáchăc t căvƠăt su t sinh l iătr c thu (ROA)

Gang Wei et al (2003) cho r ng các công ty có t su t l i nhu n cao a thích chi tr c t c b ng ti n m t vƠ c phi u Theo m t nghiên c u khác c a

Mahmoud Al-Nawaiseh (2013) thì có m i quan h cùng chi u ch t ch gi a l i

nhu n vƠ chính sách c t c, đi u nƠy có ngh a lƠ các công ty có l i nhu n cƠng cao thì có m c chi tr c t c cƠng cao

Bên c nh đó, Yordying Thanatawee (2013) khi nghiên c u v chính sách

c t c vƠ c u trúc s h u Thái Lan thì l i thu đ c k t qu lƠ l i nhu n vƠ t l l i

hay không vƠ m c chi tr c t c bao nhiêu lƠ h p lỦ

Nh v y, t su t sinh l i lƠ m t y u t có nh h ng đáng k đ n chính sách

đó trên th gi i hay không

2.2.3 Chính sáchăc t căvƠăquyămôăcôngătyă(SIZE)

Anupam Mehta (2012) nghiên c u th c nghi m các y u t quan tr ng nh

h ng đ n quy t đ nh thanh toán c t c c a các doanh nghi p UAE K t qu cho

nghi p, ngh a lƠ các công ty có quy mô cƠng l n thì t l chi tr c t c cƠng cao

M t nghiên c u khác trên TTCK Amman c a Dr Faris Nasif AL- Shubiri (2011) c ng ch ng minh đ c có m i quan h cùng chi u đáng k gi a quy mô công ty vƠ chính sách c t c, đi u nƠy có ngh a lƠ các công ty l n có đ kh n ng

đ chi tr c t c cao h n so v i các công ty nh

Sasan Mehrani, Mohammad Moradi and Hoda Eskandar (2011) c ng

Trang 17

chi u v i chính sách chi tr c t c Có ngh a lƠ các công ty có quy mô cƠng l n thì

gi a quy mô công ty vƠ chính sách chi tr c t c Tác gi ti n hƠnh nghiên c u m i

ch ng khoán Vi t Nam đ có đ c nh n đ nh rõ h n v v n đ nƠy t i Vi t Nam

2.2.4 Chínhăsáchăc t căvƠăcácăc ăh iăđ uăt ăsinhăl i (INV)

Theo Mondher Kouki (2009) thì các công ty v i các c h i đ u t t t h n

có nhi u kh n ng tr c t c th p h n vƠ các công ty có đòn b y cao có xu h ng

nhu n đ tái đ u t h n lƠ chi tr c t c

Naceur et al (2006) ch ra r ng giá tr th tr ng c a v n ch s h u trên giá

h ng đ n s thanh toán tr c t c Tunisia

M t nghiên c u khác Trung Qu c c a tác gi Gang Wei et al (2003) l i

a thích tr c t c b ng c phi u

Vì v y bƠi nghiên c u nƠy tác gi s ki m tra l i m i quan h gi a chính sách c t c vƠ các c h i đ u t sinh l i có t n t i các công ty niêm y t trên

2.2.5 Chínhăsáchăc t căvƠăđ l ch chu n l i nhu n c phi uăhƠngăthángă (RISK)

công ty niêm y t Malaysia t n m 2002 đ n n m 2006 b ng cách s d ng ph ng pháp h i quy Tobit (Random effects) cho th y r i ro đ c tính lƠ đ l ch chu n l i

niêm y t trên TTCK Vi t Nam

Trang 18

2.2.6 Chínhăsáchăc t căvƠăt l n (DEBT)

B ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t (OLS) KaniaăvƠăBaconă(2005) đƣ

tìm th y m t m i quan h cùng chi u gi a t l n trên t ng tƠi s n v i t l chi tr

t ng n đ chi tr c t c

Tuy nhiên trong các nghiên c u khác c a Nathasa Mazna Ramli (2010), Yordying Thanatawee (2013) vƠ Mahmoud Al-Nawaiseh (2013) l i cho th y có

các công ty có t l n cao có xu h ng không tr c t c ho c chi tr ít h n

Nh v y, có th th y t l n trên t ng tƠi s n lƠ m t y u t quan tr ng tác

đ ng đ n chính sách c t c c a các công ty nhi u n c trên th gi i TTCK

đ c tác gi lƠm rõ trong bƠi nghiên c u nƠy

K t lu năch ngă2

Trong ch ng 2, tác gi đ a ra các k t qu nghiên c u có liên quan v nh

h ng c a c u trúc s h u đ n chính sách c t c đƣ đ c công b trên th gi i Tuy nhiên, tùy theo đi u ki n c a n n kinh t , xƣ h i c a t ng n c mƠ các k t qu nghiên c u có s khác bi t v i nhau M i quan h gi a chính sách c t c vƠ các y u

t tác đ ng có th lƠ quan h cùng chi u ho c ng c chi u nh ng c ng có th không

có s tác đ ng Bên c nh c u trúc s h u, chính sách c t c còn ch u s tác đ ng

s n, quy mô công ty, t l l i nhu n gi l i,…

Trang 19

CH NGă3

PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 3.1 Gi i thi u

Ch ng nƠy s trình bƠy ph ng pháp vƠ mô hình nghiên c u bao g m nh ng n i

D a theo bƠi nghiên c u "Ownership Structure and Dividend Policy: Evidence

ph ng pháp th ng kê mô t vƠ c l ng Maximum likelihood cho mô hình h i quy Tobit đ phơn tích m i quan h c a c u trúc s h u vƠ chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Mô hình h i quy bi n ph thu c t l chi tr c t c theo các bi n đ c l p c u trúc s h u, bi n ki m soát vƠ bi n ngƠnh ngh Bi n ki m soát bao g m t su t

s n, quy mô công ty, đ l ch c a bi n đ ng giá ch ng khoán theo t ng tháng Bi n

bƠi nghiên c u đ phơn tích nh ng thu n l i vƠ r i ro mƠ công ty ph i đ i m t nh

h ng đ n chính sách c t c c a công ty nên đ c thêm vƠo ph ng trình (I)

h ng đ n chính sách c t c M t công ty qua 4 giai đo n phát tri n lƠ: kh i s ,

t ng tr ng, sung mƣn vƠ suy thoái Tùy công ty giai đo n nƠo có th l a ch n cho mình chính sách c t c thích h p D dƠng th y đ c nh ng công ty trong giai

đo n kh i s vƠ t ng tr ng thì u tiên dùng l i nhu n đ tái đ u t , các công ty

Trang 20

trong giai đo n phát tri n n đ nh s u tiên phơn ph i l i nhu n nhi u h n cho c đông

các c h i đ u t c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam dùng đ đo l ng tác đ ng c a các c h i đ u t c a công ty đ n chính sách chi tr

c t c

đ a vƠo mô hình Vi c đ a bi n ki m soát nƠy vƠo mô hình có th đ c gi i thích

nh lƠ nhơn t nh h ng đ n chính sách c t c.Theo nghiên c u Nathasa Mazna

đ xem s khác bi t trong các y u t ngƠnh ngh nh h ng đ n t l chi tr c t c hay không

Sau đó, t l chi tr c t c đ c h i quy theo t t c các bi n ki m soát s d ng

ph ng trình nh sau:

Trong đó:

o DIVEit: t l chi tr c t c c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n n m

o ROAit: t su t sinh l i tr c thu các công ty niêm y t t n m 2009 đ n

n m 2012 trong bƠi nghiên c u

o SIZEit: quy mô c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n n m 2012 trong bƠi nghiên c u đ c tính logorit t nhiên c a t ng tƠi s n

o INVit: t l v n hóa th tr ng trên t ng tƠi s n các công ty trong bƠi nghiên

c u

Trang 21

o DEBTit: t l n c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n n m 2012 trong bƠi nghiên c u

o RISKit: đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng c a công ty trong bƠi nghiên c u

o INDUSTRYit: bi n gi , có giá tr = 1 cho các ngƠnh nghiên c u, giá tr = 0 cho các tr ng h p còn l i

Nh đƣ đ c p trên, c u trúc s h u chi ph i đ n chính sách c t c, trong đó tùy theo đ c đi m t ng n n kinh t , v n hóa, c a t ng n c mƠ c u trúc s h u có

m i quan h cùng chi u ho c ng c chi u C u trúc s h u c a các công ty c ng

đ c phơn chia tùy theo quan đi m c a t ng nhƠ nghiên c u Theo nghiên c u c a Gang Wei et al (2003), Weiguo Zhang, Jason Ze Zhong Xiao (2003) v th tr ng Trung Qu c thì c u trúc s h u đ c phơn thƠnh s h u nhƠ n c vƠ s h u đ i chúng, trong đó c u trúc s h u có nh h ng r t l n đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t, tuy nhiên m i quan h l i không gi ng nhau đ i v i t ng lo i c đông s h u nh s h u nhƠ n c yêu thích c t c ti n m t trong khi s h u đ i chúng thì ng c l i Nathasa Mazna Ramli (2010) khi nghiên c u v các công ty niêm y t trên th tr ng Malaysia l i phơn chia theo c c u c đông l n nh t, c đông l n th hai, c đông l n có t l s h u trên 5%, sau đó xem xét s nh

h ng c a t ng lo i c đông đ i v i chính sách c t c c a các công ty vƠ k t qu cho th y c u trúc s h u có tác đ ng l n đ n chính sách c t c Khi tác gi ti n hƠnh nghiên c u th tr ng ch ng khoán Vi t Nam thì nh n th y c u trúc s h u

c a các công ty niêm y t đ c chia thƠnh ba lo i lƠ: s h u nhƠ n c, s h u n c ngoƠi vƠ s h u khác (t ch c vƠ cá nhơn trong n c) Do v y, đơy ta ti n hƠnh nghiên c u nh h ng c a t ng lo i c đông s h u đ n chính sách c t c vƠ nh

h ng c a c u trúc s h u chung đ n chính sách c t c ki m đ nh nh h ng

c a t ng lo i c đông s h u vƠ c u trúc s h u đ n chính sách c t c tác gi s

d ng các mô hình h i quy sau:

- Môă hìnhă h iă quyă 1: ki m đ nh tác đ ng c a c đông khác đ i v i chính

sách c t c:

Trang 22

sách c t c:

Trong đó:

Trang 23

o DIVEit: t l chi tr c t c c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n n m

2012

o STATEit: c đông nhƠ n c c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n n m

2012

Trang 24

Trang 25

c u

o DEBTit: t l n c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n n m 2012 trong bƠi nghiên c u

o RISKit: đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng c a công ty

2012 trong bƠi nghiên c u

o SIZEit: quy mô c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n 2012 trong bƠi nghiên c u đ c tính logorit t nhiên c a t ng tƠi s n

Trang 26

c u

o DEBTit: t l n c a các công ty niêm y t t n m 2009 đ n 2012 trong bƠi nghiên c u

o RISKit: đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng c a công ty

3.3 Môăt chi ti tăcácăbi năvƠăph ngăphápăđoăl ngăcácăbi n l a ch nănghiênă

c u

3.3.1 Bi n ph thu c

 T ăl ăchiătr ăc ăt că(DIVE)

DIVE lƠ bi n ph thu c c a mô hình nghiên c u vƠ đ c tính theo cách sau:

vƠ c đông khác (bao g m t ch c vƠ cá nhơn trong n c) BƠi nghiên c u ki m tra

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n t n m 2009 đ n 2012 T l s

Trang 27

các bi n: t su t sinh l i tr c thu trên t ng tƠi s n (ROA), quy mô công ty (SIZE),

tƠi s n (DEBT), đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng (RISK)

 T su t sinh l iătrênăt ngătƠiăs n ( ROA)

tính toán bi n nƠy, t ng s ti n l i nhu n tr c thu tính chia cho T ng tƠi

ROA it = T ng l i nhu n tr c thu it

Bi n nƠy đ c tính toán logarit t nhiên c a t ng tƠi s n c a công ty t i th i

đi m cu i n m theo công th c sau:

ơy lƠ bi n ki m soát c a bƠi nghiên c u tính toán bi n nƠy, t ng giá tr

th tr ng chia cho t ng tƠi s n c a m i công ty t i th i đi m cu i n m

Trang 28

INV it = P it x T ng s l ng c phi u l u hànhit

ASSET it

Trong đó:

o Pi: giá ch ng khoán cu i n m c a các công ty nghiên c u

o i: các công ty niêm y t c a bƠi nghiên c u

o t: th i gian nghiên c u t n m 2009 đ n n m 2012

S l ng c phi u l u hƠnh vƠ t ng tƠi s n c a các công ty qua m i n m đ c

t ng h p t Báo cáo tƠi chính c a các công ty

 T l n ( DEBT)

Bi n t l n lƠ bi n ki m soát c a bƠi nghiên c u tính bi n nƠy, t ng n

ph i tr chia cho T ng tƠi s n c a m i công ty t i th i đi m cu i n m T ng tƠi s n

c a các công ty qua m i n m đ c t ng h p t Báo cáo tƠi chính c a các công ty

đ l ch chu n c a l i nhu n c phi u hƠng tháng Công th c tính đ c trình bƠy

Trang 29

 Y u t ngƠnhă(INDUSTRYăậ effects)

Bi n INDUSTRY lƠ bi n ki m soát c a bƠi nghiên c u Bi n nƠy lƠ bi n gi

đ nh l ng có giá tr lƠ 1 cho nh ng các công ty thu c ngƠnh xơy d ng, tiêu dùng, công nghi p, công ty d án c s h t ng, khách s n, đ n đi n, tƠi s n, công ngh vƠ kinh doanh/d ch v ho c có giá tr lƠ 0 cho các tr ng h p khác

3.4 D ăli uănghiênăc u

D li u nghiên c u g m 141 công ty niêm y t trên sƠn ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n t n m 2009 đ n n m 2012, vì đơy lƠ giai đo n th tr ng ch ng khoán có nhi u bi n đ ng, nhi u doanh nghi p ti n hƠnh c ph n hóa vƠ đ ng kỦ niêm y t trên th tr ng th tr ng ch ng khoán

S li u c a các bi n nghiên c u đ c t ng h p t báo cáo tƠi chính h ng n m

c a các công ty niêm y t, d li u th ng kê website c a hai S giao d ch ch ng khoán ThƠnh ph H Chí Minh vƠ HƠ N i (www.hsx.vn, www.hnx.vn), website c a Trung tơm l u kỦ ch ng khoán Vi t Nam (www.vsd.vn) vƠ các website khác nh :

www.cafef.vn, www.vietstock.vn, www.stox.vn, www.cophieu68.vn

3.5 Gi ăthi tănghiênăc u

Trong lu n v n nƠy, tác gi đ a ra gi thi t nghiên c u nh sau:

Gi thi t: H0: không có m i quan h gi a c a c u trúc s h u vƠ t l chi tr c

t c

H1: có m i quan h gi a c a c u trúc s h u vƠ t l chi tr c t c

i u mong đ i đơy lƠ s thay đ i trong c u trúc s h u s tác đ ng đ n t l chi tr c t c Tr c tiên, tác gi thu th p m u vƠ c l ng m u b ng ph ng pháp

c l ng Maximum likelihood đ d báo k t qu nghiên c u, sau đó s d ng

ph ng pháp h i quy các y u t ng u nhiên c a Tobit (random - effects) đ ki m

đ nh l i gi thuy t c a mô hình t đó đ a ra k t qu

K t lu năch ngă3

Trong ch ng 3, tác gi s d ng ph ng pháp thu th p d li u m u t các Báo cáo tƠi chính c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam qua các n m t n m 2009 đ n n m 2012 vƠ c l ng m u nghiên c u b ng ph ng

Trang 30

pháp c l ng Maximum likelihood đ d báo k t qu nghiên c u Ph ng pháp

h i quy các y u t ng u nhiên c a Tobit (random - effects) đ c s d ng đ ki m

đ nh các gi thi t v s tác đ ng c a c u trúc s h u đ n chính sách c t c c a các công ty niêm y t trên TTCK Vi t Nam Tác gi s d ng các mô hình h i quy khác nhau đ đánh giá tác đ ng c a các bi n c u trúc s h u vƠ ki m đ nh xem tác đ ng

c a các bi n m i đ i v i chính sách c t c nh th nƠo ch ng nƠy, tác gi c ng

mô t chi ti t các bi n vƠ ph ng pháp đo l ng các bi n l a ch n nghiên c u Gi thi t nghiên c u đ c đ t ra đơy lƠ có m i quan h gi a c u trúc s h u vƠ t l chi tr c t c c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Trang 31

CH NGă4

K T QU NG HIểNăC U 4.1 Gi iăthi u

Ch ng nƠy s trình bƠy k t qu c a quá trình nghiên c u, c th bao g m

 N m 2010

Trang 32

RISK | 141 .1315069 .0545394 02836 28129

 N m 2011

 N m 2012

B ng 4.1 tóm t t nh ng đ c đi m tƠi chính c a các công ty trong bƠi nghiên

c u K t qu kh o sát 141 công ty trong 4 n m t 2009 - 2012 có t t c 564 quan sát, trong đó:

Trang 33

- T l n trên t ng tƠi s n (DEBT) không có nhi u bi n đ ng trong giai đo n

nghiên c u, dao đ ng trong kho ng t 50% đ n 51%

- Quy mô c a các công ty (SIZE) v n gi n đ nh qua các n m, m c t

13.25 đ n 13.57

- T l chi tr c t c (DIVE) c a các công ty gi m d n theo th i gian t n m

2009 đ n n m 2012, t m c t l chi tr c t c 43.55% n m 2009 xu ng còn 30.64% trong n m 2012

c ng không thay đ i nhi u trong th i gian nghiên c u, n m trong kho ng 13%

4.3 Th ngăkêămôăt ăcácăbi năc uătrúcăs ăh u

K t qu th ng kê mô t cho th y c u trúc s h u c a các c đông trong giai

đo n t n m 2009 đ n 2012 không có s thay đ i nhi u C đông đ i di n v n nhƠ

n c n m c ph n dao đ ng t 28.76% đ n 30.09%; c đông n c ngoƠi n m gi

c ph n dao đ ng t 11.68% đ n 13.71%; còn l i lƠ các c đông khác (bao g m cá nhơn vƠ t ch c trong n c)

B ngă4.2ă:ăăC uătrúcăs ăh uăc aă141ăcôngătyăVi tăNamăniêmăy tăt ă2009ă- 2012

vt: t l %

N m 2009

Variable | Obs Mean Std Dev Min Max -+ - STATE | 141 .3042799 .2267834 0 7913 FOREIGN | 141 .1168899 .1393959 .000239 .78 OTHERS | 141 .5788302 .2465213 0835 .998176

N m 2010

Variable | Obs Mean Std Dev Min Max -+ - STATE | 141 .2976105 .2219935 0 .795 FOREIGN | 141 .1273829 .1521487 0 .78 OTHERS | 141 .5750065 .2470187 0595 1

Trang 34

N m 2011

Variable | Obs Mean Std Dev Min Max -+ - STATE | 141 .2879819 .2214232 0 7951 FOREIGN | 141 .1318408 .1560812 0001 .78 OTHERS | 141 .5801773 .2445443 0597 9983

N m 2012

Variable | Obs Mean Std Dev Min Max -+ - STATE | 141 .2848388 .2225342 0 7951 FOREIGN | 141 .1371575 .1563174 0002 .78 OTHERS | 141 5780037 .2469739 0596 .997

4.4 Th ngăkêăt ăl ăchiătr ăc ăt că

Bi uăđ ă4.1:ăTh ngăkêăt ăl ăchiătr ăc ăt c

vt: quan sát

Trang 35

Theo k t qu th ng kê, trong 564 quan sát t l chi tr c t c ta th y:

- T l chi tr c t c trên 80%: có 37 quan sát

Nh v y, có th th y trong các quan sát, t l chi tr c t c b ng 0 chi m m t

t l khá l n, kho ng 23.22%

4.5 Phơnătíchăs ăt ngăquanăgi aăcácăbi n

B ngă4.3ăăK tăqu ăs ăt ngăquanăgi aăcácăbi n

Correlate DIVE ROA DEBT INV SIZE RISK

tr c t c v i giá tr lƠ 0.1552 có ngh a t su t sinh l i tr c thu có quan h cùng chi u v i t l chi tr c t c - phù h p v i lỦ thuy t c a Fama & French (2001) vƠ

Truong & Heaney (2007)

0.1404, có ngh a lƠ t l n có m i quan h ng c chi u v i t l chi tr c t c

i u nƠy c ng có th đ c gi i thích lƠ do nh ng công ty có n vay cao s gánh

Trang 36

ch u chi phí tƠi chính r t l n, lƠm gi m l i nhu n ch a phơn ph i c a công ty d n

đ n công ty không có ngu n đ chi tr c t c, do v y, t l chi tr c t c th p

0.1445, có ngh a lƠ t l v n hóa có m i quan h cùng chi u v i t l chi tr c t c

giá tr lƠ - 0.0613, t c lƠ Quy mô công ty có m i quan h ng c chi u v i t l chi

S d ng ph ng trình h i quy đ ki m đ nh s phù h p c a mô hình nghiên

c u (Tobit) vƠ s d ng h i quy Tobit các y u t ng u nhiên (random-effects Tobit

regression)

Ph ng trình h i quy có d ng nh sau:

Phơn tích h i quy đ c th c hi n v i 6 bi n đ c l p bao g m: t su t sinh l i

tr c thu (ROA), quy mô công ty (SIZE), t l v n hóa trên t ng tƠi s n (INV), t

l n trên t ng tƠi s n (DEBT), đ l ch chu n l i nhu n c phi u hƠng tháng (RISK), ngƠnh ngh (INDUSTRY) K t qu phơn tích h i quy nh sau:

B ngă4.4:ăB ngăđánhăgiáăs ăphùăh păc aămôăhình.

Random-effects tobit regression Number of obs = 564 Group variable: stt Number of groups = 141 Random effects u_i ~ Gaussian Obs per group: min = 4 avg = 4.0 max = 4 Wald chi2(6) = 27.06

Trang 37

Log likelihood = -240.10721 Prob > chi2 = 0.0001 - DIVE | Coef Std Err z P>|z| [95% Conf Interval] -+ -

ROA | .4461674 .1552732 2.87 0.004 1418374 .7504973

DEBT | -.0879455 .106252 -0.83 0.408 -.2961956 .1203046

INV | .0777862 .0393892 1.97 0.048 0005847 .1549876

SIZE | .0022251 .0161671 0.14 0.891 -.0294618 .0339121 RISK | -.2735511 .244259 -1.12 0.263 -.75229 .2051878 INDUSTRY | -.0341906 .0510258 -0.67 0.503 -.1341992 .0658181 _cons | .2962186 .2241971 1.32 0.186 -.1431997 .7356368 -+ -

/sigma_u | .2003189 .0204136 9.81 0.000 160309 .2403288

/sigma_e | .2739252 .0110064 24.89 0.000 2523529 .2954974 -+ - rho | .3484433 .0512594 2542396 453095 Observation summary: 130 left-censored observations

434 uncensored observations

0 right-censored observations

 Phơn tích mô hình h i quy các y u t ng u nhiên (Random effects):

Gi thi t : (không có Random effects)

V i m c Ủ ngh a 10%, ta th y P-value = 0.000 < 0.1, nên bác b gi thi t ,

ch p nh n , ngh a lƠ có x y ra Random effects m i ti n hƠnh h i quy theo Tobit

Trang 38

không Trong b ng 4.4, ta th y giá tr chi2 = 0.0001 < = 0.1, nên mô hình h i quy

c a bƠi nghiên c u hoƠn toƠn phù h p vƠ có th s d ng đ c T c lƠ, bác b ,

ch p nh n

 Phơn tích tác đ ng biên c a các bi n ki m soát vƠ bi n c u trúc s h u đ n t

l chi tr c t c:

Tác đ ng biên c a bi n ki m soát ROA:

Ph ng pháp Delta cho th y tác đ ng biên c a bi n t su t sinh l i tr c thu

đ n t l chi tr c t c trung bình c a các công ty K t qu phơn tích cho th y ROA

vƠ t l chi tr c t c trung bình có m i quan h cùng chi u, nh v y, khi ROA t ng lên 1% thì t l chi tr c t c trung bình t ng 0.29%

B ngă4.5:ăK tăqu ătácăđ ngăbiênăc aăbi năROA

Conditional marginal effects Number of obs = 564

Model VCE : OIM

Expression : E(DIVE|DIVE>0), predict(e(0,.))

| dy/dx Std Err z P>|z| [95% Conf Interval] ROA | .2904268 .0971739 2.99 0.003 0999694 .4808841

Tác đ ng biên c a bi n ki m soát DEBT:

B ngă4.6:ăK tăqu ătácăđ ngăbiênăc aăbi năDEBT

Conditional marginal effects Number of obs = 564 Model VCE : OIM

dy/dx w.r.t : DEBT

Trang 39

| dy/dx Std Err z P>|z| [95% Conf Interval] DEBT | -.1041773 .068 -1.53 0.126 -.2374549 .0291003

Ph ng pháp Delta cho th y tác đ ng biên c a bi n t l n trên t ng tƠi s n

đ n t l chi tr c t c trung bình c a các công ty K t qu phơn tích cho th y DEBT vƠ t l chi tr c t c trung bình có m i quan h ng c chi u, nh v y, khi DEBT t ng lên 1% thì t l chi tr c t c trung bình gi m 0.1%

Tác đ ng biên c a bi n ki m soát INV:

B ngă4.7:ăK tăqu ătácăđ ngăbiênăc aăbi năINV

Conditional marginal effects Number of obs = 564 Model VCE : OIM

| dy/dx Std Err z P>|z| [95% Conf Interval] -+ - INV | .046701 .0251513 1.86 0.063 -.0025947 .0959967

Định dạng
Số trang	79
Dung lượng	2,66 MB