Do tình tr ng... Cán b tín d ng không tuân th chính sách tín d ng, không ch p hành đúng quy trình cho vay... Singapore: ki m tra trong quá trình phát vay, báo cáo hàng tháng và hàng quý.
Trang 3Danh m c ch vi t t t
Danh m c s đ , đ th , b ng bi u
R I RO TÍN D NG C A NGÂN HÀNG TH NG M I 1
1.1 Nh ng v n đ chung v r i ro tín d ng 1
1.1.1 Khái ni m tín d ng và r i ro tín d ng 1
1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng 1
1.1.2.1 C n c vào nguyên nhân phát sinh r i ro 2
1.1.2.2 C n c theo tính khách quan, ch quan c a nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng 3
1.1.2.3 C n c vào kh n ng tr n c a khách hàng 3
1.1.3 c đi m c a r i ro tín d ng 3
1.1.4 Nguyên nhân r i ro tín d ng 4
1.1.4.1 R i ro tín d ng do nguyên nhân khách quan t môi tr ng bên ngoài 4
1.1.4.2 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan t ng i vay 4
1.1.4.3 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan t ngân hàng cho vay 4
1.1.5 Tác đ ng c a r i ro tín d ng t i Ngân hàng và nên kinh t 5
1.1.5.1 i v i Ngân hàng 5
1.1.5.2 i v i kinh t 5
1.2 Qu n tr R i ro tín d ng các NHTM 6
1.2.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng 6
1.2.2 S c n thi t c a qu n tr r i ro tín d ng 7
1.2.3 M c tiêu c a qu n tr r i ro tín d ng 8
1.2.4 M t s công c c n thi t trong qu n tr r i ro tín d ng 8
1.2.4.1 Chính sách qu n tr r i ro tín d ng 8
Trang 41.2.4.3 Lãi su t 9
1.2.4.4 H th ng x p h ng tín d ng n i b 9
1.2.4.5 H th ng ph n m m tính toán r i ro tín d ng 9
1.2.5 L i ích c a qu n tr r i ro 10
1.2.6 N i dung Qu n tr r i ro tín d ng 12
1.2.6.1 Nh n d ng r i ro tín d ng 12
1.2.6.2 o l ng r i ro tín d ng 12
1.2.3.3 Ki m soát và đánh giá r i ro tín d ng 19
1.2.3.4 Tài tr r i ro tín d ng 22
1.5 Hi p c Qu c t v qu n tr r i ro Ngân hàng 23
1.5.1 Hi p c Basel I 23
1.5.2 Hi p c Basel II 24
1.5.3 Hi p c Basel III và nh ng đi m m i trong qu n tr r i ro tín d ng Ngân hàng 25
1.6 Bài h c kinh nghi m v qu n tr r i ro tín d ng t i m t s Ngân hàng các qu c gia trên th gi i 28
1.6.1 Th c t qu n tr r i ro tín d ng t i m t s Ngân hàng các qu c gia trên th gi i 28
1.6.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam v qu n tr r i ro tín d ng 30
K t lu n ch ng 1 31
CH NG 2: TH C TR NG V VI C QU N TR R I RO TÍN D NG T I CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N VI T NAM TRÊN A BÀN TP.HCM……… 33
2.1 H th ng Ngân hàng th ng m i Vi t Nam giai đo n 2001-2012 33
2.2 Th c tr ng v ho t đ ng tín d ng và công tác Qu n tr r i ro tín d ng c a NHTMCP trên đ a bàn TP.HCM 39
2.2.1 Th c tr ng v ho t đ ng tín d ng, r i ro tín c a NHTMCP trên đ a bàn TP.HCM 39
2.2.1.1 V huy đ ng v n 39
Trang 52.2.1.3 T l d n cho vay trên v n huy đ ng 42
2.2.1.4 H s r i ro tín d ng 44
2.2.1.5 T l n x u 45
2.2.2 Th c tr ng v công tác Qu n tr r i ro tín d ng t i NHTMCP TP.HCM 46
2.2.2.1 Ch t l ng tín d ng 46
2.2.2.2 Trích d phòng r i ro 48
2.2.2.3 Lãi su t cho vay 49
2.2.2.4 Chính sách b o đ m ti n vay 50
2.2.2.5 Chính sách nh n bi t qu n lý n có v n đ 51
2 3 Kh o sát nguyên nhân r i ro tín d ng c a NHTM 51
2.3.1 Thi t k nghiên c u 51
2.3.2 K t qu kh o sát 52
2.3.2.1 Nguyên nhân r i ro t phía khách hàng 53
2.3.2.2 Nguyên nhân r i ro tín d ng t phía Ngân hàng 57
2.3.2.3 Nguyên nhân r i ro tín d ng t môi tr ng khách quan 63
2.3.3 Nh ng u đi m và nh ng m t còn t n t i trong công tác Qu n tr r i ro tín d ng 66
2.3.3.1 V vi c thi t l p m t môi tr ng qu n tr r i ro tín d ng t t 66
2.3.3.2 V vi c nh n d ng, phân tích, đo l ng, theo dõi, c nh báo và ki m soát r i ro tín d ng 68
2.3.3.3 V ch t l ng và hi u qu c a B ph n Giám sát tín d ng 70
2 4 Th c tr ng m c đ đáp ng quy đ nh t l an toàn v n t i thi u (CAR) c a các NHTM Vi t Nam 71
2.4.1 Th c tr ng m c đ đáp ng quy đ nh v CAR c a các NHTM Vi t Nam trên c s đ i chi u v i chu n m c Vi t Nam 71
2.4.2 Th c tr ng m c đ đáp ng quy đ nh v CAR c a các NHTM Vi t Nam trên c s đ i chi u v i chu n m c Basel 72
K t lu n ch ng 2 76
Trang 6D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N VI T NAM TRÊN
A BÀN TP.HCM 77
3.1 nh h ng chi n l c c a ngành ngân hàng Vi t Nam đ n n m 2015 77
3.2 Các gi i pháp chính c a NHTMCP 77
3.2.1 Các gi i pháp liên quan t i ch t l ng CBTD 77
3.2.2 Ngân hàng ph i có b ph n c p nh t nh ng thông tin th tr ng 78
3.2.3 Hi n đ i hóa công ngh Ngân hàng 79
3.2.4 C n ph i xây d ng quy trình Qu n tr r i ro tín d ng đúng và chu n xác 80
3.2.4.1 Ti p t c xây d ng và hoàn thi n h th ng đánh giá tín d ng, thi t l p các tiêu chí c p tín d ng đúng đ n 80
3.2.4.2 Thi t l p và qu n lý các h n m c tín d ng , m r ng hình th c đ ng tài tr nh m gi m thi u r i ro 81
3.2.4.3 Phân c p xét duy t tín d ng và h n m c phán quy t tín d ng cho t ng c p m t cách h p lý, ki m tra vi c xét duy t đúng v i h n m c phán quy t đã đ c quy đ nh 82
3.2.4.4 Thi t l p qui trình c p tín d ng rõ ràng, h n ch và ng n ng a r i ro do y u t con ng i 83
3.2.4.5 Ki m soát t ng tr ng tín d ng đi đôi v i nâng cao ch t l ng tín d ng 85
3.2.4.6 Ki m tra, ki m soát các kho n vay th ng xuyên 85
3.2.4.7 Xây d ng h th ng c nh báo s m v các kho n vay có v n đ sau khi cho vay 86
3.2.4.8 Qu n lý có hi u qu vi c x lý các kho n n x u và trích l p d phòng đ y đ 87
3.2.4.9 Ph i h p hi u qu gi a thanh tra NHNN, ki m toán đ c l p, ki m toán n i b và ki m soát n i b c a NHTMCP 87
3.2.4.10 y m nh s h p tác c a các NHTM nh m t o ra s c nh tranh công b ng, cùng nhau phát tri n 88
3.2.5 Các gi i pháp nâng cao kh n ng ng d ng Basel NHTMVN 89
Trang 73.3.1 Ki n ngh đ i v i chính ph 93
3.3.1.1 Hoàn thi n môi tr ng kinh t , pháp lý trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng 93
3.3.1.2 C ch th c thi x lý đ m b o ti n vay 95
3.3.2 i v i Ngân hàng nhà n c Vi t Nam 95
3.3.2.1 Ki n toàn th ch tài chính 95
3.3.2.2 Nâng cao ch t l ng qu n lý, đi u hành 96
3.3.2.3 C ng c h th ng ngân hàng 97
3.3.2.4 T ng c ng công tác thanh tra, giám sát: 97
3.3.2.5 Nâng cao ch t l ng c a Trung tâm thông tin tín d ng (CIC) 98
K t lu n ch ng 3 100
K T LU N
Ph l c
Tài li u tham kh o
Trang 8AFAS : ASEAN Framework Agreement on Services Hi p đ nh Khung
ASEAN v D ch v ASEAN : Association of Southeast Asian Nations (Hi p h i các Qu c
gia ông Nam Á) CAR : T l an toàn v n t i thi u
CN NHTM NN : Chi nhánh Ngân hàng th ng m i n c ngoài
CIC : Trung tâm thông tin tín d ng c a NHNN
CNH, H H : Công nghi p hóa, hi n đ i hóa
HSBC : Ngân hàng Hongkong and Shanghai Banking Corporation
ICRS : H th ng x p h ng tín d ng n i b Internal Credit Rating System
Trang 9TCTD : T ch c tín d ng
VI T T T M T S NHTMVN
ACB - Ngân hàng Th ng m i C ph n Á Châu
Eximbank - Ngân hàng Th ng m i C ph n Xu t nh p kh u Vi t Nam Sacombank - Ngân hàng Th ng m i C ph n Sài Gòn Th ng Tín DongA Bank :Ngân hàng Th ng m i c ph n ông Á
HDBANK: Ngân hàng TMCP Phát tri n T.P H Chí Minh
Navibank: Ngân hàng Th ng m i c ph n Nam Vi t
Trang 10t qu c t , kinh t phát tri n nhanh chóng, ho t đ ng tín d ng gia t ng m nh m , thì r i
ro tín d ng càng ph c t p h n v nguyên nhân, hình th c và ph m vi tác đ ng
Xu t phát t th c ti n nêu trên, yêu c u đ t ra là ph i ki m soát t ng tr ng tín
d ng đi đôi v i nâng cao ch t l ng tín d ng, đ m b o an toàn trong ho t đ ng tín
d ng trong th i gian t i đ t đ c m c tiêu này, Ngân hàng Th ng M i Vi t Nam c n
ph i nh n d ng, phân tích, đo l ng đ c các lo i r i ro và nguyên nhân gây ra r i ro tín
d ng T đó đ ra các gi i pháp phòng ng a r i ro tín d ng.đ phát tri n b n v ng V i ý
t ng này, tôi xin ch n đ tài
“Qu n tr r i ro tín d ng c a các Ngân hàng Th ng m i c ph n Vi t Nam trên đ a
bàn TP.HCM”
2 M c tiêu nghiên c u:
- Nghiên c u đ làm rõ v n đ lý lu n c b n v qu n tr r i ro tín d ng t i ngân hàng th ng m i
- Phân tích, nh n xét, đánh giá v th c tr ng qu n tr r i ro tín d ng t i các Ngân hàng Th ng m i c ph n Vi t Nam trên đ a bàn TP.HCM
- Xác đ nh nh ng nguyên nhân và h n ch c a qu n tr r i ro tín d ng đ đ xu t
nh ng gi i pháp nh m hoàn thi n công tác qu n tr r i ro tín d ng t i các Ngân hàng
Th ng m i c ph n Vi t Nam nói chung và trên đ a bàn TP.HCM nói riêng
3 i t ng và ph m vi nghiên c u:
- i t ng nghiên c u: Là công tác qu n tr r i ro tín d ng tác đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a các Ngân hàng Th ng m i c ph n Vi t Nam trên đ a bàn TP.HCM
Trang 11m i c ph n Vi t Nam trên đ a bàn TP.HCM , ch y u là ho t đ ng cho vay t n m 2009
đ n n m 2012
4 Ph ng pháp nghiên c u:
Các ph ng pháp đ c s d ng trong quá trình vi t lu n v n: T ng h p h th ng hóa s li u t Báo cáo c a các NHTM, NHNN, đi u tra, kh o sát, thu th p s li u t
th c ti n đ so sánh, phân tích, đánh giá r i ro tín d ng t i các Ngân hàng Th ng m i c
ph n Vi t Nam trên đ a bàn TP.HCM đ xây d ng mô hình qu n tr r i ro tín d ng hi u
- Ch ng 3: Gi i pháp hoàn thi n công tác qu n tr r i ro tín d ng c a các
Ngân hàng Th ng m i c ph n Vi t Nam trên đ a bàn TP.HCM
Trang 12ch th khác), trong đó, bên cho vay chuy n giao tài s n cho bên đi vay s d ng trong
m t th i h n nh t đ nh theo th a thu n, bên đi vay có trách nhi m hoàn tr vô đi u ki n
v n g c và lãi cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán
R i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng (sau đây g i t t là r i ro) là t n th t
có kh n ng x y ra đ i v i n c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n m t ph n ho c toàn b ngh a v c a mình theo cam k t (Thông t s 02/2013/TT-NHNN v/v Quy đ nh v phân lo i tài s n có, m c trích, ph ng pháp trích l p d phòng r i ro và vi c s d ng
d phòng đ x lý r i ro trong ho t đ ng c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng
n c ngoài)
R i ro tín d ng là r i ro th t thoát tài s n có th phát sinh khi m t bên đ i tác không th c hi n m t ngh a v tài chính ho c ngh a v theo h p đ ng đ i v i m t ngân hàng, bao g m c vi c không th c hi n ngh a v thanh toán n cho dù đó là n g c hay n lãi khi kho n n đ n h n (Tr n Huy Hoàng (2010), Qu n tr ngân hàng, NXB
Lao đ ng Xã h i, TP.HCM, tr166)
R i ro tín d ng (credit risk), theo khái ni m c b n nh t, là kh n ng khách hàng nh n kho n v n vay không th c hi n, th c hi n không đ y đ ngh a v đ i v i ngân hàng, gây t n th t cho ngân hàng, đó là kh n ng khách hàng không tr , không tr
đ y đ , đúng h n c g c và lãi cho ngân hàng
Trang 131.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng
S đ 1.1: Phân lo i r i ro tín d ng
R i ro tín d ng
(R i ro m t v n)
1.1.2.1 C n c vào nguyên nhân phát sinh r i ro
R i ro giao d ch: là m t hình th c c a r i ro tín d ng mà nguyên nhân phát
sinh là do nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t cho vay, đánh giá khách hàng R i ro giao d ch bao g m r i ro l a ch n, r i ro đ m b o và r i ro nghi p v :
• R i ro xét duy t: là r i ro có liên quan đ n đánh giá và phân tích tín d ng khi NH l a ch n nh ng ph ng án vay v n có hi u qu đ ra quy t đ nh cho vay
• R i ro đ m b o: phát sinh t các tiêu chu n b o đ m nh các đi u kho n trong h p đ ng cho vay, các lo i tài s n đ m b o, ch th đ m b o, hình
th c đ m b o và m c cho vay trên giá tr c a tài s n đ m b o
• R i ro ki m soát: là r i ro liên quan đ n công tác qu n lý kho n vay và ho t
R i ro xét duy t
(liên quan
đ n vi c đánh giá
m t kho n cho vay)
R i ro
ki m sóat
(liên quan
đ n vi c theo dõi kho n cho vay)
R i ro
t p trung cho vay
(liên quan
đ n kém đa
d ng hóa cho vay)
Trang 14đ ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro và k thu t
x lý các kho n vay có v n đ
R i ro danh m c: là r i ro mà nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch
trong qu n lý danh m c cho vay c a NH, đ c phân thành r i ro n i t i và r i ro t p trung
• R i ro n i t i: xu t phát t các y u t , đ c đi m riêng bên trong c a m i
ch th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t Nó xu t phát t đ c đi m ho t
đ ng ho c đ c đi m s d ng v n vay c a khách hàng vay
• R i ro t p trung: là tr ng h p NH t p trung cho vay quá nhi u đ i v i m t
s khách hàng, cho vay quá nhi u khách hàng ho t đ ng trong cùng m t ngành, l nh v c kinh t ho c trong cùng m t vùng đ a lý nh t đ nh,
1.1.2.2 C n c theo tính khách quan, ch quan c a nguyên nhân gây ra r i ro
R i ro khách quan là r i ro do các nguyên nhân khách quan nh thiên tai, d ch
h a, ng i vay b ch t, m t tích và các bi n đ ng ngoài d ki n khác làm th t thoát v n vay trong khi ng i vay đã th c hi n nghiêm túc ch đ chính sách
R i ro ch quan do nguyên nhân thu c v ch quan c a ng i vay và ng i cho vay vì vô tình hay c ý làm th t thoát v n vay hay vì nh ng lý do ch quan khác
1.1.2.3 C n c vào kh n ng tr n c a khách hàng
R i ro không hoàn tr n đúng h n: Khi thi t l p m i quan h tín d ng, ngân hàng và khách hàng ph i quy c v kho n th i gian hoàn tr n vay Tuy nhiên,
đ n th i h n quy c nh ng ngân hàng v n ch a thu h i đ c v n vay
R i ro do không có kh n ng tr n : Là r i ro x y ra trong tr ng h p doanh nghi p đi vay m t kh n ng chi tr , ngân hàng ph i thanh lý TS B c a doanh nghi p đ thu n
R i ro tín d ng không gi i h n ho t đ ng cho vay: Bao g m các ho t đ ng khác mang tính ch t tín d ng c a ngân hàng nh b o lãnh, cam k t, ch p thu n tài
tr th ng m i, cho vay th tr ng liên ngân hàng, tín d ng thuê mua, đ ng tài
tr …
1.1.3 c đi m c a r i ro tín d ng
ch đ ng phòng ng a r i ro tín d ng có hi u qu , nh n bi t các đ c đi m c a
r i ro tín d ng r t c n thi t và h u ích R i ro tín d ng có nh ng đ c đi m c b n sau:
R i ro tín d ng mang tính gián ti p: R i ro tín d ng x y ra sau khi ngân hàng
gi i ngân v n vay và trong quá trình s d ng v n vay c a khách hàng Do tình tr ng
Trang 15thông tin b t cân x ng nên thông th ng ngân hàng vào th b đ ng, ngân hàng
th ng bi t thông tin sau ho c bi t thông tin không chính xác v nh ng khó kh n, th t
b i c a khách hàng và do đó th ng có nh ng ng phó ch m tr
R i ro tín d ng có tính ch t đa d ng và ph c t p: đ c đi m này bi u hi n s
đa d ng, ph c t p c a nguyên nhân, hình th c, h u qu c a r i ro tín d ng do đ c tr ng
NH là NH trung gian tài chính kinh doanh ti n t Do đó khi phòng ng a và x lý r i ro tín d ng ph i chú ý đ n m i d u hi u r i ro, xu t phát t nguyên nhân b n ch t và h u
qu do r i ro tín d ng đem l i đ có bi n pháp phòng ng a phù h p
R i ro tín d ng có tính t t y u: R i ro tín d ng luôn t n t i và g n li n v i ho t
đ ng tín d ng c a NHTMCP Ch p nh n r i ro là t t y u trong ho t đ ng ngân hàng Các ngân hàng c n ph i đánh giá các c h i kinh doanh d a trên m i quan h r i ro - l i ích nh m tìm ra nh ng c h i đ t đ c nh ng l i ích x ng đáng v i m c r i ro ch p
• Tình hình an ninh, trong n c, trong khu v c b t n
• Do kh ng ho ng ho c suy thoái kinh t , l m phát, m t th ng b ng cán cân thanh toán qu c t , t giá h i đoái bi n đ ng b t th ng
• Môi tr ng pháp lý không thu n l i, l ng l o trong qu n lý v mô
1.1.4.2 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan t ng i vay
• Do khách hàng vay v n thi u n ng l c pháp lý
• S d ng v n vay sai m c đích, kém hi u qu
• Do kinh doanh thua l liên t c, hàng hóa không tiêu th đ c
• Qu n lý v n không h p lý d n đ n thi u thanh kho n
• Ch DN vay v n thi u n ng l c đi u hành, tham ô, l a đ o
• Do m t đoàn k t trong n i b H i đ ng qu n tr , ban đi u hành
1.1.4.3 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan t ngân hàng cho vay
Chính sách tín d ng không h p lý, quá nh n m nh vào m c tiêu l i nhu n d n
đ n cho vay đ u t quá li u l nh, t p trung ngu n v n cho vay quá nhi u vào m t DN
ho c m t ngành kinh t nào đó
Trang 16Do thi u am hi u th tr ng, thi u thông tin ho c phân tích thông tin không đ y
đ d n đ n cho vay và đ u t không h p lý
Do c nh tranh c a các NH mong mu n có t tr ng, th ph n cao h n các NH khác
Cán b tín d ng không tuân th chính sách tín d ng, không ch p hành đúng quy trình cho vay Cán b tín d ng y u kém v trình đ nghi p v ; Cán b tín d ng vi ph m
đ o đ c kinh doanh
nh giá tài s n không chính xác; không th c hi n đ y đ các th t c pháp lý c n thi t; ho c không đ m b o các nguyên t c c a tài s n đ m b o là: d đ nh giá; d chuy n nh ng quy n s h u; d tiêu th
1.1.5 Tác đ ng c a r i ro tín d ng t i Ngân hàng và n n kinh t
1.1.5.1 i v i Ngân hàng
Khi r i ro tín d ng x y ra, ngân hàng không thu đ c v n tín d ng đã c p và lãi cho vay, nh ng ngân hàng ph i tr v n và lãi cho kho n ti n huy đ ng khi đ n h n,
đi u này s làm cho ngân hàng m t cân đ i trong vi c thu chi, vòng quay v n tín d ng
gi m làm cho ngân hàng kinh doanh không hi u qu , chi phí c a ngân hàng t ng lên so
v i d ki n
N u m t kho n vay nào đó b m t kh n ng thu h i thì ngân hàng ph i s d ng các ngu n v n c a mình đ tr cho ng i g i ti n, đ n m t ch ng m c nào đ y, ngân hàng không có đ ngu n v n đ tr cho ng i g i ti n thì ngân hàng s r i vào tình
tr ng m t kh n ng thanh toán, có th d n đ n nguy c g p r i ro thanh kho n Và k t
qu là làm thu h p quy mô kinh doanh, n ng l c tài chính gi m sút, uy tín, s c c nh tranh gi m không nh ng trong th tr ng n i đ a mà còn lan r ng ra các n c, k t qu kinh doanh c a ngân hàng ngày càng x u có th d n ngân hàng đ n thua l ho c đ a
đ n b v c phá s n n u không có bi n pháp x lý, kh c ph c k p th i
1.1.5.2 i v i kinh t
B t ngu n t b n ch t và ch c n ng c a ngân hàng là m t t ch c trung gian tài chính chuyên huy đ ng v n nhàn r i trong n n kinh t đ cho các t ch c, các doanh nghi p và cá nhân có nhu c u vay l i Do đó, th c ch t quy n s h u nh ng kho n cho vay là quy n s h u c a ng i đã g i ti n vào ngân hàng B i v y, khi r i ro tín d ng
x y ra thì không nh ng ngân hàng ch u thi t h i mà quy n l i c a ng i g i ti n c ng
b nh h ng
Khi m t ngân hàng g p ph i r i ro tín d ng hay b phá s n thì ng i g i ti n
Trang 17các ngân hàng khác hoang mang lo s và kéo nhau t đ n rút ti n các ngân hàng khác, làm cho toàn b h th ng ngân hàng g p ph i khó kh n
Ngân hàng phá s n s nh h ng đ n tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, không có ti n tr l ng d n đ n đ i s ng công nhân g p khó kh n H n
n a, s ho ng lo n c a các ngân hàng nh h ng r t l n đ n toàn b n n kinh t Nó làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng, s c mua gi m, th t nghi p t ng, xã h i m t
n đ nh
Tóm l i, r i ro tín d ng c a m t ngân hàng x y ra m c đ khác nhau, nh nh t
là ngân hàng b gi m l i nhu n khi không thu h i đ c lãi cho vay, n ng nh t khi ngân hàng không thu đ v n lãi, ho c b m t c v n l n lãi, d n đ n ngân hàng b thua l
N u tình tr ng này kéo dài không kh c ph c đ c, ngân hàng s b phá s n, gây h u
qu nghiêm tr ng cho n n kinh t nói chung và h th ng ngân hàng nói riêng Chính vì
v y đòi h i các nhà qu n tr ngân hàng ph i h t s c th n tr ng và có nh ng bi n pháp thích h p đ ng n ng a và h n ch r i ro tín d ng
1.2 Qu n tr R i ro tín d ng các NHTM
1.2.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng
Cho đ n nay ch a có khái ni m th ng nh t v qu n tr r i ro tín d ng Có nhi u tr ng phái nghiên c u v qu n tr r i ro tín d ng đ a ra nh ng khái ni m r t khác nhau Tuy nhiên, quan đi m c a tr ng phái m i đ c nhi u ng i tán đ ng h n c :
Qu n tr r i ro tín d ng là quá trình ti p c n r i ro tín d ng m t cách khoa h c, toàn
di n và có h th ng nh m nh n d ng, ki m soát, phòng ng a và gi m thi u nh ng
t n th t, m t mát, nh ng nh h ng b t l i c a r i ro tín d ng (Tr n Huy Hoàng (2010), Qu n tr ngân hàng, NXB Lao đ ng Xã h i, TP.HCM)
QTRRTD là quá trình ngân hàng ho ch đ nh, t ch c tri n khai th c hi n và giám sát ki m tra toàn b ho t đ ng c p tín d ng nh m t i đa hóa l i nhu n v i m c
r i ro có th ch p nh n
Qu n tr r i ro tín d ng là quá trình nh n d ng, phân tích nhân t r i ro, đo
l ng m c đ r i ro, trên c s đó l a ch n tri n khai các bi n pháp phòng ng a và
qu n lý các ho t đ ng tín d ng nh m h n ch và lo i tr r i ro trong quá trình c p tín
d ng nh m t i đa hóa l i nhu n trong ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng
Hay nói cách khác, qu n tr r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng
th ng m i là quá trình xây d ng và th c thi các chi n l c, chính sách qu n lý và kinh doanh trong ho t đ ng tín d ng nh m đ t đ c các m c tiêu an toàn, hi u qu và
Trang 18phát tr n b n v ng ó là quá trình ngân hàng tác đ ng đ n ho t đ ng tín d ng thông qua b máy và công c qu n lý đ phòng ng a, c nh báo, đ a ra các bi n pháp nh m
h n ch đ n m c t i đa vi c không thu đ c đ y đ c g c và lãi c a kho n vay ho c thu g c và lãi không đúng h n, hay là quá trình nh n di n, đánh giá, đo l ng, ki m soát
Th ng thu nh p c a các NHTM đ c đem l i ch y u là t ngu n thu nh p
c a ho t đ ng tín d ng Th c t , RRTD là nguyên nhân ch y u gây ra s t n th t v
v n cho các NHTM Vì v y, RRTD đ c xem là m t trong nh ng nhân t h t s c quan tr ng, đòi h i các ngân hàng ph i có kh n ng phân tích, đánh giá và QTRRTD
hi u qu M t khi ngân hàng ch p nh n nhi u kho n cho vay có RRTD cao thì ngân hàng có kh n ng ph i đ i m t v i tình tr ng thi u v n hay tính thanh kho n th p
i u này có th làm gi m ho t đ ng kinh doanh c ng nh l i nhu n c a ngân hàng,
th m chí có th d n đ n phá s n Cho nên, các NHTM c n ph i chú tr ng h n n a đ n QTRRTD đ có nh ng gi i pháp c th nh m ng n ng a và h n ch t i đa RRTD x y
ra
QTRRTD là th c đo n ng l c kinh doanh c a các NHTM
Tình hình kinh t ngày càng có nhi u bi n đ ng, th tr ng tài chính, ti n t và ngân hàng c ng di n bi n ph c t p h n, ti m n nhi u r i ro, nh t là RRTD M c dù,
tr c khi cho vay nhân viên ngân hàng đã tìm hi u th tr ng và d đoán nh ng r i ro
có th x y ra nh ng s tiên li u, phát hi n r i ro ti m n và ng phó c a nhân viên ngân hàng là có gi i h n, trên th c t RRTD phát sinh do nhi u nguyên nhân, có th
do nguyên nhân khách quan, ch quan hay do b t kh kháng… Vì v y, QTRRTD ph i
đ c xem là m t nghi p v ch đ o và là th c đo n ng l c kinh doanh c a các NHTM đ ng n ng a và h n ch t i đa nh ng t n th t do RRTD gây ra
QTRRTD t t là m t l i th c nh tranh c a các NHTM
QTRRTD đ c th c hi n t t s t o đi u ki n cho ngân hàng sàn l c đ c
nh ng khách hàng có n ng l c pháp lý t t, n ng l c tài chính t t, có ti m n ng phát
Trang 19tri n… nh m giúp cho vi c tài tr v n c a ngân hàng th c s mang l i hi u qu , và s
t o đi u ki n thu n l i cho các NHTM trong quá trình c nh tranh
1.2.3 M c tiêu c a qu n tr r i ro tín d ng
M c tiêu c a QTRRTD là đ t i đa hóa l i nhu n trên c s gi m c đ RRTD
ho c t n th t tín d ng m c ngân hàng có th ch p nh n, đ c ki m soát và trong
ph m vi ngu n l c tài chính c a ngân hàng đ đ m b o an toàn cho ho t đ ng c a Ngân hàng, góp ph n gia t ng l i nhu n t ho t đ ng tín d ng c a Ngân hàng n u qu n lý và đánh giá t t r i ro
1.2.4 M t s công c c n thi t trong qu n tr r i ro tín d ng
1.2.4.1 Chính sách qu n tr r i ro tín d ng
Chính sách QTRRTD là h th ng các quan đi m, ch tr ng và bi n pháp c a NHTM, đ nh n di n và QTRRTD m t cách có hi u qu nh m gi m thi t h i và nâng cao hi u qu kinh doanh c a ngân hàng Nói cách khác, chính sách QTRRTD là c
Phân b theo k h n cho vay và lo i ti n cho vay: Vi c c p tín d ng ph i b o
đ m s phù h p gi a c c u k h n và lo i ti n cho vay Ch ng h n, nh vi c quy
đ nh t l t i đa c a ngu n v n ng n h n đ c s d ng đ cho vay trung và dài h n
Phân b theo lo i hình s n ph m cho vay, đ i t ng khách hàng, m t hàng và
l nh v c đ u t : a d ng hóa các s n ph m cho vay theo nguyên t c h n ch t i đa r i
ro, đa d ng hóa các đ i t ng khách hàng nh m gi m thi u r i ro có th x y ra, đa
d ng l nh v c cho vay theo nguyên t c phù h p v i xu h ng phát tri n kinh t và chính sách v mô c a Nhà n c
Trang 201.2.4.3 Lãi su t
Lãi su t là giá c s d ng v n, g n li n v i ho t đ ng tín d ng ngân hàng, đ ng
th i g n li n v i m i ho t đ ng kinh t có liên quan Lãi su t là m t trong nh ng công
c quan tr ng c a chính sách ti n t qu c gia do NHNN đi u hành Nó có tác đ ng r t
l n đ i v i vi c thu h p hay m r ng tín d ng, kích thích hay c n tr đ u t , t o thu n
l i hay khó kh n cho ho t đ ng ngân hàng Vì v y, m t chính sách lãi su t đúng đ n
s có tác d ng thúc đ y s n xu t, l u thông hàng hoá, thúc đ y t ng tr ng kinh t và
ng c l i
Trong th i gian qua, tình hình bi n đ ng theo chi u h ng t ng c a lãi su t cho vay đã làm nh h ng không nh đ n ch t l ng tín d ng c a các NHTM Th t v y, lãi su t vay v n trong th i gian qua luôn m c cao, đã t o áp l c l n v ti n lãi vay
c a các doanh nghi p trong giai đo n n n kinh t còn nhi u khó kh n và ph c t p nh
hi n nay M t khác, do nh h ng c a cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u, đi u ki n kinh doanh c a các doanh nghi p g p nhi u tr ng i, giá c v t t hàng hóa t ng cao cùng v i s t ng cao c a chi phí lãi vay đã làm cho hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p b gi m sút m nh, d n đ n tình tr ng doanh nghi p không
có kh n ng đóng lãi vay và tr n g c khi đ n h n, và n quá h n phát sinh Vì v y, các ngân hàng c n ph i xem chính sách lãi su t là m t công c c n thi t trong QTRRTD đ có nh ng gi i pháp can thi p k p th i nh m h n ch t i đa RRTD x y ra
1.2.4.4 H th ng x p h ng tín d ng n i b
Hi n nay, vi c xây d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b đang tr nên c n thi t và quan tr ng đ i v i công tác Qu n tr r i ro nói chung, đ c bi t là RRTD nói riêng c a các ngân hàng Vi c th c hi n x p h ng tín d ng n i b nh m m c đích là phân lo i các kho n n , đánh giá ch t l ng tín d ng, trích l p d phòng trong các
ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng
X p h ng tín d ng n i b đ c xem là m t công c hi u qu trong công tác
th m đ nh, ra quy t đ nh cho vay và giúp ngân hàng có th đánh giá chính xác m c đ
r i ro c a t ng kho n vay, phân lo i n theo thông l qu c t , và c ng là c s đ nâng cao ch t l ng qu n lý tín d ng và trích l p d phòng phù h p
1.2.4.5 H th ng ph n m m tính toán r i ro tín d ng
Công c qu n tr r i ro tín d ng là h th ng ph n m m tính toán r i ro tín
d ng d a trên các d li u s n có nh các b ch tiêu tài chính và phi tài chính, các quy trình đánh giá khách hàng trên c s đ nh tính và đ nh l ng v m t tài chính, tình hình
Trang 21kinh doanh, qu n tr , uy tín c a khách hàng, đ c s d ng đ phân tích r i ro tín d ng,
đ c xây d ng cho t ng đ i t ng khách hàng khác nhau, k c các đ i t ng b h n ch
c p tín d ng và nh ng ng i có liên quan c a đ i t ng
1.2.5 L i ích c a qu n tr r i ro
Ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng luôn ti m n nh ng r i ro Cùng v i yêu
c u h i nh p kinh t , h i nh p tài chính ngày càng r ng trong t ng khu v c nói riêng và toàn th gi i nói chung đang đ t ra nh ng c h i sinh l i và nh ng thách th c to l n cho vi c qu n tr r i ro các doanh nghi p, đ c bi t là các ngân hàng Vì th , hi n nay các NHTM luôn tìm các bi n pháp nh m h n ch t i đa các r i ro, đ r i ro m c t i thi u cho phép i u này không ch có ý ngh a đ i v i b n thân các NHTM mà còn cho
c h th ng n n kinh t và quan h đ i ngo i
Nh ng t n th t th ng g p là m t v n khi cho vay, gia t ng chi phí ho t đ ng,
gi m sút l i nhu n, gi m sút giá tr c a tài s n,…Cu i cùng, s tín nhi m dành cho ngân hàng b s t gi m nghiêm tr ng và t n h i đ n th ng hi u c a ngân hàng M t ngân hàng kinh doanh b l liên t c ho c th ng xuyên không đ kh n ng thanh kho n có
th d n đ n các cu c rút ti n v i quy mô l n và ngân hàng nhanh chóng đi đ n con
đ ng phá s n
H n ch đ c r i ro góp ph n nâng cao ch t l ng ho t đ ng, đ m b o cho ngân hàng ho t đ ng an toàn và n đ nh, thúc đ y các ho t đ ng kinh doanh khác c a ngân hàng phát tri n Trong môi tr ng kinh t nhi u thay đ i và c nh tranh gay g t, QTRR có ý ngh a quan tr ng vì nó s t ng đ uy tín c a ngân hàng, m t v n đ liên quan ch t ch đ n s t n t i c a ngân hàng hi n nay
i v i các c đông c a ngân hàng thì QTRR s tr thành công c hi u qu đ m
b o an toàn v n, quy n l i c a các c đông và là m t b ph n không th tách r i c a
qu n tr doanh nghi p và ki m soát n i b
Trang 221.2.5.2 i v i n n kinh t
Ngân hàng ho t đ ng trong l nh v c kinh doanh ti n t tín d ng v i t cách là trung gian tài chính c a n n kinh t , nó có quan h tr c ti p và th ng xuyên v i các t
ch c, cá nhân trong n n kinh t Do đó, khi ngân hàng g p ph i r i ro t t y u s gây ra
nh ng nh h ng đ i v i n n kinh t và xã h i R i ro làm cho l i nhu n ngân hàng
gi m, t đó ngân hàng không có kh n ng đáp ng nhu c u v v n cho khách hàng
và chi tr ch m đ i v i ng i cho vay Vì v y, xét trong n n kinh t , r i ro làm cho
s n xu t b đình tr , các doanh nghi p ph i đóng c a, hàng hoá không đ đáp ng nhu
c u c a th tr ng, t i m t ch ng m c nào đó làm giá c hàng hóa t ng v t, đó chính là
m t trong nh ng nguyên nhân c a l m phát M t khác, do các ngân hàng th ng l p m t
h th ng ch t ch có m i liên h v i nhau nên khi m t ngân hàng g p ph i r i ro có nguy
c d n đ n phá s n thì có kh n ng kéo theo tình tr ng kh ng ho ng c a c h th ng ngân hàng, gây m t n đ nh trên th tr ng ti n t c bi t trong đi u ki n n n kinh t phát tri n, m i ho t đ ng thanh toán giao d ch c a khách hàng đ u đ c th c hi n qua ngân hàng, các doanh nghi p s ng ch y u nh v n ngân hàng, nên khi ngân hàng g p
r i ro l n có th gây ch m tr trong công tác thanh toán c a khách hàng, làm c n tr
tr c ti p quá trình chu chuy n v n, t t y u làm gi m l i nhu n kinh doanh c a các doanh nghi p
Vì th , QTRR t o đi u ki n cho NHTM nâng cao kh n ng kinh doanh c a mình, khi các NHTM ho t đ ng t t thì đ ng ngh a là h th ng NHTM t t, t o đi u ki n thu n l i cho quá trình huy đ ng, cung ng v n và các d ch v cho các ngành ngh kinh doanh, góp ph n thúc đ y n n kinh t qu c dân phát tri n
1.2.5.3 i v i quan h đ i ngo i
Trong xu h ng toàn c u hóa, n n kinh t c a m i qu c gia không th tách r i
n n kinh t khu v c và th gi i M i liên h v ti n t , đ u t gi a các n c gia t ng
r t nhanh nên r i ro tín d ng, r i ro t giá m t n c luôn tác đ ng m nh m đ n n n kinh t các n c liên quan Th c t đã ch ng minh qua cu c kh ng ho ng ti n t Châu Á (1997) và cu c kh ng ho ng tài chính Nam M (2001 - 2002), và g n đây nh t là
cu c kh ng ho ng kinh t toàn c u (2008)
Nh đã nói trên, khi ngân hàng QTRR t t có ngh a là ngân hàng góp ph n thúc đ y n n kinh t qu c dân phát tri n i u này giúp cho kinh t c a m t qu c gia
h i nh p ngày càng sâu r ng vào n n kinh t th gi i M t n n kinh t phát tri n lành
m nh, m t h th ng ngân hàng t t s góp ph n làm cho n n kinh t khu v c và th
Trang 23gi i n đ nh, h n n a nó s góp ph n nâng cao v th c a qu c gia đó trong giao l u kinh t th gi i, trong các đàm phán v th ng m i
1.2.6 N i dung Qu n tr r i ro tín d ng
1.2.6.1 Nh n d ng r i ro tín d ng
Khái ni m : Nh n d ng r i ro là quá trình xác đ nh liên t c, có h th ng nh m theo dõi, xem xét, nghiên c u môi tr ng ho t đ ng và quy trình cho vay đ th ng kê các d ng RRTD, xác đ nh nguyên nhân gây ra r i ro trong t ng th i k và d báo đ c
nh ng nguyên nhân ti m n có th gây ra RRTD
Ph ng pháp: nh n d ng r i ro, nhà qu n tr ph i l p đ c b ng li t kê t t c các d ng r i ro đã, đang và s có th xu t hi n b ng các ph ng pháp: l p b ng câu
h i nghiên c u, ti n hành đi u tra, phân tích các h s tín d ng, đ c bi t quan tâm đi u tra các h s đã có v n đ , ph ng pháp nh n bi t các d u hi u c nh báo kho n c p tín
d ng có v n đ
1.2.6.2 o l ng r i ro tín d ng
Khái ni m: o l ng r i ro tín d ng là vi c xây d ng mô hình thích h p đ l ng hóa m c đ r i ro c a khách hàng, t đó xác đ nh ph n bù r i ro và gi i h n tín d ng an toàn t i đa đ i v i m t khách hàng c ng nh đ trích l p d phòng r i ro
Ph ng pháp: s d ng các mô hình đ đo l ng r i ro Có 2 lo i mô hình chính
là mô hình đ nh l ng và mô hình đ nh tính
Mô hình đ nh tính ( Mô hình ch t l ng 6C)
Tr ng tâm c a mô hình này là xem xét li u ng i vay có thi n chí và kh
n ng thanh toán các kho n vay khi đ n h n hay không C th bao g m 6 y u t sau:
T cách ng i vay (Character): Cán b tín d ng ph i làm rõ m c đích xin vay c a KH, m c đích vay c a KH có phù h p v i chính sách tín d ng hi n hành c a
NH hay không, đ ng th i xem xét v l ch s đi vay và tr n đ i v i KH c ; còn KH
m i thì c n thu th p thông tin t nhi u ngu n khác nh : Trung tâm phòng ng a r i ro,
t NH khác, ho c các c quan thông tin đ i chúng …
N ng l c c a ng i vay (Capacity): Tùy thu c vào qui đ nh lu t pháp c a
qu c gia Ng i vay ph i có n ng l c pháp lu t dân s và n ng l c hành vi dân s
Thu nh p c a ng i vay (Cash): Tr c h t ph i xác đ nh đ c ngu n tr n
c a ng i vay nh lu ng ti n t doanh thu bán hàng hay t thu nh p, ti n t bán thanh
lý tài s n, ho c ti n t phát hành ch ng khoán…Sau đó c n phân tích tình hình tài chính c a DN vay v n thông qua các t s tài chính
Trang 24B o đ m ti n vay (Collateral): ây là đi u ki n đ NH c p tín d ng và là
ngu n tài s n th hai có th dùng đ tr n vay cho NH
Các đi u ki n (Conditions): NH quy đ nh các đi u ki n tùy theo chính sách tín
Mô hình l ng hóa r i ro tín d ng
Mô hình đi m s Z (Z - Credit scoring model):
ây là mô hình do E.I.Altman xây d ng dùng đ cho đi m tín d ng đ i v i các
DN vay v n i l ng Z dùng làm th c đo t ng h p đ phân lo i r i ro tín d ng đ i
v i ng i vay và ph thu c vào tr s c a các ch s tài chính c a ng i vay T m quan tr ng c a các ch s này trong vi c xác đ nh xác su t v n c a ng i vay trong quá kh T đó Altman đã xây d ng mô hình tính đi m nh sau:
Z = 1,2 X1 + 1,4 X2 + 3,3 X3 + 0,6 X4 + 1,0 X5 (1.1)
Trong đó: X1 = H s v n l u đ ng / t ng tài s n
X2 = H s lãi ch a phân ph i / t ng tài s n
X3 = H s l i nhu n tr c thu và lãi / t ng tài s n
X4 = H s giá tr th tr ng c a t ng v n s h u / giá tr h ch toán c a t ng n X5 = H s doanh thu / t ng tài s n
Tr s Z càng cao, ng i vay có xác su t v n càng th p V y khi tr s Z th p
ho c là m t s âm s là c n c x p khách hàng vào nhóm có nguy c v n cao
Mô hình này ch cho phép phân lo i nhóm khách hàng vay có r i ro và không
có r i ro Tuy nhiên trong th c t m c đ r i ro tín d ng ti m n ng c a m i khách hàng
Trang 25khác nhau t m c th p nh ch m tr lãi, không đ c tr lãi cho đ n m c m t hoàn toàn c v n và lãi c a kho n vay
Không có lý do thuy t ph c đ ch ng minh r ng các thông s ph n ánh t m quan
tr ng c a các ch s trong công th c là b t bi n T ng t nh v y, b n thân các ch s
đ c ch n c ng không ph i là b t bi n, đ c bi t khi các đi u ki n kinh doanh c ng
nh đi u ki n th tr ng tài chính đang thay đ i liên t c
Mô hình không tính đ n m t s nhân t khó đ nh l ng nh ng có th đóng m t vai trò quan tr ng nh h ng đ n m c đ c a các kho n vay (danh ti ng c a khách
hàng, m i quan h lâu dài gi a NH và khách hàng hay các y u t v mô nh s bi n
đ ng c a chu k kinh t )
Mô hình ch m đi m và x p h ng tín d ng doanh nghi p
Credit scoring là k thu t s d ng các d li u nghiên c u th ng kê và ho t
đ ng đ đánh giá m c đ r i ro tín d ng đ i v i khách hàng i m tín d ng th
hi n m t con s do ngân hàng xác đ nh d a trên c s phân tích th ng kê c a chuyên viên tín d ng, c a phòng tín d ng ho c c a công ty chuyên th c hi n d ch v
ch m đi m tín d ng Vi t Nam, m t s NHTM c ng đã quan tâm và tri n khai th c
hi n ch m đi m tín d ng đ i v i khách hàng, tuy nhiên vi c này c ng ch a đ c áp
d ng ph bi n r ng rãi vì còn trong quá trình th nghi m và c n hoàn thi n d n
Xin gi i thi u sau đây mô hình ch m đi m tín d ng FICO i m tín d ng do FICO xây d ng có gi i h n t 300 đ n 850, đi m trung bình là 720 và đi m càng cao thì r i ro tín d ng càng th p H th ng ch m đi m tín d ng FICO d a vào 5 y u t v i
Tr giá kho n tín d ng 30 Doanh s kho n tín d ng là bao nhiêu?
Th i h n tín d ng 15 Kho n tín d ng có th i h n bao lâu?
Trang 26D a vào các y u t tác đ ng v i tr ng s nêu trên, FICO xây d ng thang đi m
và ch m đi m tín d ng Ví d d i đây minh h a k t qu ch m đi m và x p lo i tín
d ng theo h th ng ch m đi m c a FICO
Ví d : Minh h a cách ch m đi m tín d ng c a FICO M , The US Fair Isaac Compnay (FICO) là công ty phát tri n h th ng ch m đi m tín d ng t đ ng vào nh ng
n m 1960 và 1970 i m tín d ng do FICO xây d ng có gi i h n t 300 đ n 850, đi m trung bình là 720 và đi m càng cao thì r i ro tín d ng càng th p C th quan h gi a
Nói chung khách hàng có đi m tín d ng d i 680 đ c xem là khách hàng có r i
ro tín d ng cao D a vào quan h gi a đi m và xác su t m t kh n ng tr n do FICO xây d ng, các ngân hàng quy t đ nh “đi m ng ng” c a mình tùy thu c vào kh n ng
ch p nh n r i ro c a ngân hàng Ch ng h n, h u h t các ngân hàng M s d ng thang đi m c a FICO đ x p h ng tín d ng cho khách hàng nh sau:
Trang 27tín d ng c a khách hàng có th đ c ngân hàng tra soát d dàng qua các công ty d
li u tín d ng (Credit reporting companies)
* Nh c đi m:
C ng nh Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng, vi c áp d ng mô hình là ph thu c vào m c đ chính xác c a ngu n thông tin thu th p, kh n ng d báo c ng nh trình đ phân tích, đánh giá c a cán b tín d ng
Mô hình ch d a vào 5 y u t (L ch s thanh toán n , Tr giá kho n tín d ng,
Th i h n tín d ng, L ch s quan h tín d ng, Lo i tín d ng) đ đo l ng r i ro tín
d ng Vi c đo l ng r i ro tín d ng d a trên 5 y u t này ch a đ đ m b o tính chính xác vì r i ro còn ph thu c nhi u vào các ch tiêu trên báo cáo tài chính c a doanh nghi p (t ng tài s n, l i nhu n, v n ch s h u, ) H n n a, mô hình ph thu c nhi u vào tính ch quan c a cán b ch m đi m tín d ng, không đ m b o tính khách quan
Trên th c t , vi c ch m đi m tín d ng đã đ c vi tính hóa, h u h t các ngân hàng ngày nay đ u s d ng h th ng vi tính đ th c hi n công vi c này V i h th ng
ch m đi m vi tính hóa, nhân viên tín d ng ch c n thu th p d li u t h s vay c a khách hàng nh p vào h th ng H th ng s t đ ng ch y ch ng trình ch m đi m
và cho ra k t qu D a vào k t qu ch m đi m, nhân viên tín d ng s đ ngh và trình lãnh đ o duy t ch p nh n ho c t ch i cho vay
Nh v y, vi c ch m đi m tín d ng tr nên nhanh chóng và đ n gi n Tuy nhiên,
vi c ch m đi m và quy t đ nh cho vay nh th ch y u d a vào các mô hình th ng
kê Do đó, v n còn ti m n hai lo i sai l m: Sai l m lo i I và sai l m lo i II Sai l m
lo i I là h th ng ch p nh n cho vay kho n tín d ng mà l ra ph i t ch i Sai l m lo i
II là h th ng t ch i cho vay kho n tín d ng mà l ra nên ch p nh n M c dù v y, h
th ng ch m đi m vi tính v n đ c a chu ng vì th t ra h th ng đánh giá nào c ng luôn luôn có hai lo i sai l m trên
Có th th y r ng đây là nh ng mô hình x p h ng tín d ng khách hàng đã và đang
đ c các NHTM áp d ng Tùy vào đ c thù c a m i ngân hàng, ngân hàng t l a ch n
và xây d ng cho mình m t h th ng x p h ng tín d ng khách hàng phù h p
Tuy nhiên, dù l a ch n mô hình nào, m i NHTM c n xây d ng cho mình m t h
th ng thông tin v khách hàng đáp ng yêu c u: Khoa h c; y đ ; C p nh t và chính xác và đ c l y t nhi u ng n thông tin khác nhau (bao g m c nh ng ngu n chính
th ng và ngu n không chính th ng) Bên c nh đó, nâng cao ch t l ng phân tích và x
Trang 28lý thông tin trên c s m t ph n m m đ m nh v i h th ng các tiêu chí đ y đ ,
khách quan và khoa h c c v đ nh tính và đ nh l ng, c v góc đ tài chính và góc
đ phi tài chính Có nh v y, công tác x p h ng tín d ng khách hàng m i có th tr
thành công c h tr đ c l c cho các nhà qu n tr ngân hàng có nh ng quy t đ nh đúng
đ n tr c khi c p tín d ng và khi đó ch t l ng các kho n cho vay c a ngân hàng m i
đ t yêu c u, ch khi đó n x u, n quá h n m i đ c h n ch , đ y lùi và h th ng các
NHTM m i phát tri n b n v ng
Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng
Các y u t quan tr ng trong mô hình cho đi m tín d ng bao g m: h s tín
d ng, tu i đ i, tr ng thái tài s n, s ng i ph thu c, s h u nhà, thu nh p, đi ntho i
c đ nh, s tài kho n cá nhân, th i gian công tác Sau đây là nh ng h ng m c và đi m
- Chuyên gia hay ph trách kinh doanh 10
- Công nhân có kinh nghi m 8
- Công nhân không có kinh nghi m 4
- Công nhân bán th t nghi p 2
Trang 29Khách hàng có đi m s cao nh t theo mô hình v i 8 m c nêu trên là 43 đi m,
th p nh t là 9 đi m Gi s NH bi t m c 28 đi m là ranh gi i gi a khách hàng có tín
d ng t t và khách hàng có tín d ng x u, t đó NH hình thành khung chính sách tín d ng
theo mô hình đi m s nh sau:
Trang 30Ngu n: Tr n Huy Hoàng (ch biên) (2010), Qu n tr ngân hàng, NXB Lao đ ng Xã h i,
Ph ng pháp IRB (Internal Ratings Based)
Ph ng pháp IRB hay còn g i là ph ng pháp c tính t n th t tín d ng l a trên h th ng c s d li u đánh giá n i b ây là ph ng pháp đ c áp d ng theo
Hi p đ nh m i v tiêu chu n v n qu c t c a Basel II Vi c s d ng IRB đ c l ng
t n th t tín d ng đã đ c y ban Basel khuy n khích các n c tham gia s d ng Vi c
c l ng t n th t ph thu c vào ba y u t chính là: xác su t không tr n c a khách hàng (PD), th hai là t tr ng t n th t c tính (LGD) và cu i cùng là t ng d n c a khách hàng t i th i đi m khách hàng không tr đ c n (EAD) T đó Ngân hàng s
c tính đ c t n th t (EL) nh sau:
EL = PD x EAD x LGD
1.2.3.3 Ki m soát và đánh giá r i ro tín d ng
Ki m soát r i ro tín d ng
Khái ni m: Ki m soát r i ro là vi c s d ng các bi n pháp, k thu t, công c ,
chi n l c và nh ng quá trình nh m bi n đ i r i ro c a m t t ch c thông qua vi c né tránh, ng n ng a, gi m thi u b ng cách ki m soát t n su t và m c đ c a r i ro, t n th t
ho c l i ích
Ph ng pháp: C n c vào m c đ r i ro đ đ c tính toán, các h s an toàn tài chính, và kh n ng ch p nh n r i ro mà có nh ng bi n pháp phòng ch ng khác nhau nh m làm gi m m c đ thi t h i Các bi n pháp bao g m: ng n ng a r i ro, bán
n , phân tán r i ro, và qu n tr r i ro thông qua công c phái sinh
ánh giá r i ro tín d ng:
Ch t l ng tín d ng là tiêu chí c b n đ đánh giá r i ro tín d ng trong ho t
Trang 31đ ng c a ngân hàng M t kho n vay t t là kho n vay mà ngân hàng có th thu h i đ y
đ c n g c và lãi M t s ch tiêu th ng đ c s d ng đ đánh giá RRTD
N quá h n là kho n n mà m t ph n ho c toàn b n g c và / ho c lãi đã quá
h n
M t cách ti p c n khác, n quá h n là nh ng kho n tín d ng không hoàn tr đúng h n, không đ c phép và không đ đi u ki n đ đ c gia h n n đ m b o
qu n lý ch t ch , các kho n n quá h n trong h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam
đ c phân lo i theo th i gian và đ c phân chia theo th i h n thành các c p đ quá
h n nh sau:
N quá h n d i 90 ngày - N c n chú ý
N quá h n t 91 đ n 180 ngày - N d i tiêu chu n
N quá h n t 181 đ n 360 ngày - N nghi ng
N quá h n trên 361 ngày - N có kh n ng m t v n
Tình hình tài chính c a khách hàng đang và có chi u h ng x u d n đ n có kh
n ng ngân hàng không thu h i đ c c v n l n lãi
Tài s n đ m b o (th ch p, c m c , b o lãnh) đ c đánh giá là giá tr phát mãi không đ trang tr i n g c và lãi
Trang 32Thông th ng v th i gian là các kho n n quá h n ít nh t là 90 ngày
Theo Quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005 c a NHNN , n x u
là kh n ng t n th t cao Bao g m: Các kho n n quá h n t 181đ n 360 ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n quá h n t 90 ngày đ n 180 ngày theo th i h n đã
c c u l i
Nhóm n có kh n ng m t v n (N nhóm 5): các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh giá là không còn kh n ng thu h i, m t v n Bao g m: Các kho n n quá h n trên
360 ngày; Các kho n n khoanh ch Chính ph x lý; Các kho n n đã c c u l i th i
h n tr n quá h n trên 180 ngày theo th i h n đã c c u l i
Theo quy đ nh hi n nay, t l này không đ c v t quá 5%
H s r i ro tín d ng
T ng d n cho vay
H s r i ro tín d ng = - x 100%
T ng tài s n có
H s này cho ta th y t tr ng c a kho n m c tín d ng trong tài s n có, kho n
m c tín d ng trong t ng tài s n càng l n thì l i nhu n s l n nh ng đ ng th i r i ro tín d ng c ng r t cao Thông th ng, t ng d n cho vay c a ngân hàng đ c chia thành 3 nhóm:
Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng x u: là nh ng kho n cho vay có m c đ r i ro l n nh ng có th mang l i thu nh p cao cho ngân hàng ây là kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n cho vay c a ngân hàng
Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng t t: là nh ng kho n cho vay
có m c đ r i ro th p nh ng có th mang l i thu nh p không cao cho ngân hàng ây
c ng là nh ng kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n cho vay c a ngân hàng
Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng trung bình: là nh ng kho n cho vay có m c đ r i ro có th ch p nh n đ c và thu nh p m ng l i cho ngân hàng
Trang 33là v a ph i ây là kho n tín d ng chi m t tr ng áp đ o trong t ng d n cho vay
c n thi t, s n sàng bù đ p đ c m i t n th t có th x y ra đ đ m b o an toàn cho ho t
đ ng kinh doanh Tùy theo tính ch t c a t ng lo i t n th t, ngân hàng đ c s d ng
nh ng ngu n v n thích h p đ bù đ p:
i v i các t n th t đã đ c l ng tr c, ngân hàng có th s d ng ngu n v n t
qu d phòng r i ro tín d ng đã đ c x p lo i theo tiêu chu n đ bù đ p
i v i các t n th t không l ng tr c đ c r i ro, ngân hàng ph i dùng v n t có làm ngu n d phòng đ bù đ p
Ngoài ra, c n áp d ng các bi n pháp khác đ tài tr r i ro, g m: x lý tài s n đ m
b o đ thu h i n , chuy n giao r i ro…
1.5 Hi p c Qu c t v qu n tr r i ro Ngân hàng
1.5.1 Hi p c Basel I
y ban Basel v giám sát nghi p v ngân hàng là y ban bao g m các chuyên gia giám sát ho t đ ng ngân hàng đ c thành l p b i các Th ng đ c Ngân hàng Trung ng c a nhóm G10 vào n m 1975 y ban t ch c h p
th ng niên t i tr s Ngân hàng thanh toán qu c t Washinghton M ho c t i
thành ph Basel Th y S
M c tiêu:
Ngân hàng thanh toán qu c t (BIS) đã xây d ng ch tiêu đánh giá m c đ an toàn
và hi u qu trong ho t đ ng ng n hàng nh m chu n m c hóa ho t đ ng ngân hàng trong trào l u toàn c u hóa Tiêu chí đ u tiên đánh giá kh n ng tham gia vào th
tr ng v n qu c t là m c đ tuân th ch tiêu an toàn v n t i thi u - đây là n i dung
n n t ng c a Basel I (1988) Ngoài nh ng nh h ng c a quá trình t do hóa tài chính và s ti n b trong công ngh ngân hàng c ng nh xu h ng đa d ng hóa các s n
ph m tài chính di n ra r m r vào nh ng th p k cu i th k 20 thì yêu c u xây d ng
m t n n t ng so sánh hi u qu ho t đ ng ngân hàng và đ m b o h n ch r i ro trong
h th ng thanh toán liên ngân hàng toàn c u là đ ng l c d n đ n s ra đ i c a Hi p
c Basel I và sau đó h n 10 n m là Basel II (1999)
Trang 34N i dung:
Basel I nh n m nh t m quan tr ng c a t l v n an toàn trong ho t đ ng ngân hàng Khái ni m v n trong Basel I đã chia các nhân t c a v n thành 2 c p:
V n c p 1: bao g m v n c ph n th ng và các kho n d tr công khai
V n c p 2: bao g m các kho n d tr không công khai, giá tr t ng thêm c a
vi c đánh giá l i tài s n, d phòng chung và d phòng t n th t tín d ng, các công c n cho phép chuy n đ i thành c phi u và các kho n n th c p
CAR = [(V n t có hay v n c b n) / (Tài s n đã đi u ch nh r i ro)] * 100%
Tài s n đã đi u ch nh r i ro (RWA) = T ng (Tài có n i b ng x H s r i ro) + T ng (Tài s n ngo i b ng x H s chuy n đ i x H s r i ro)
T ngày 1.10.2010 theo thông t 13/TT-NHNN ngày 20.5.2010 c a NHNN thì
t l CAR này s đ c đi u ch nh t 8% lên 9% Ngoài ra, hi p c Basel I còn xác
đ nh các h s r i ro trong các lo i r i ro tín d ng và r i ro ho t đ ng
H n ch :
Th nh t, vi c phân lo i r i ro ch a chi ti t cho các kho n cho vay H s r i ro
ch a chi ti t cho r i ro theo đ i tác (ví d nh kh n ng tài chính c a khách hàng)
ho c theo đ c đi m c a kho n tín d ng (ví d nh theo th i h n) i u này ch ra r ng
có th các ngân hàng có cùng t l an toàn v n nh ng có th đ i m t v i các lo i r i ro khác nhau, m c đ khác nhau
Th hai, Basel I ch a tính đ n l i ích c a đa d ng hóa ho t đ ng Các lí thuy t v
đ u t ch ra r i ro s gi m thông qua đa d ng hóa danh m c đ u t Theo Basel I, quy
đ nh v v n t i thi u không khác bi t gi a m t ngân hàng có ho t đ ng kinh doanh đa
d ng (ít r i ro h n) và m t ngân hàng kinh doanh t p trung (nhi u r i ro h n)
Th ba, Basel I ch đ c p đ n nh ng r i ro v tín d ng ch ch a đ c p đ n các r i ro khác nh r i ro qu c gia, r i ro ngo i t , r i ro th tr ng, r i ro ho t đ ng, …
Trang 35Th t , m t s quy t c do Basel I đ a ra ch có th v n d ng trong tr ng h p ngân hàng ho t đ ng theo ki u ngân hàng đ n, không d a trên m t s sáp nh p hay
ho t đ ng theo ki u t p đoàn ngân hàng, ngân hàng m , ngân hàng - chi nhánh, …
Th n m, m t s quy đ nh trong Basel I đã không còn phù h p khi các ngân hàng d n d n sáp nh p v i nhau đ t o thành nh ng t p đoàn l n có kh n ng c nh tranh cao và có ti m l c m nh v tài chính, công ngh , các ngân hàng không còn ch ho t đ ng trong ph m vi lãnh th qu c gia mà luôn v n ra t m qu c t
1.5.2 Hi p c Basel II
M c dù có r t nhi u đi m m i nh ng Hi p c Basel I v i b n s a đ i n m
1996 v n có khá nhi u đi m h n ch M t trong nh ng đi m h n ch đó là Basel I đã không đ c p đ n m t lo i r i ro đang ngày càng tr nên ph c t p và v i m c đ ngày càng t ng lên, đó là r i ro tác nghi p
Chính vì v y, t n m 1999, U ban Basel đã n l c đ a ra m t Hi p c m i thay
th cho Basel I, và cho đ n n m 2004, b n Hi p c qu c t v v n c a Basel (Basel II)
đã chính th c đ c ban hành V i cách ti p c n m i d a trên 3 c t tr chính, Basel II
đã bu c các ngân hàng qu c t ph i tuân th theo 3 nguyên t c c b n:
Nguyên t c th nh t: Các ngân hàng c n ph i duy trì m t l ng v n đ l n đ trang tr i cho các ho t đ ng ch u r i ro c a mình, bao g m r i ro tín d ng, r i ro
th tr ng và r i ro tác nghi p (C t tr 1) Theo đó, cách tính chi phí v n đ i v i r i
ro tín d ng có s s a đ i l n, thay đ i nh v i r i ro th tr ng nh ng hoàn toàn là phiên b n m i đ i v i r i ro tác nghi p
Nguyên t c th hai: Các ngân hàng c n ph i đánh giá m t cách đúng đ n
v nh ng lo i r i ro mà h đang ph i đ i m t và đ m b o r ng nh ng giám sát viên s có
th đánh giá đ c tính đ y đ c a nh ng bi n pháp đánh giá này (C t tr 2) V i c t tr này, Basel II nh n m nh 4 nguyên t c c a công tác rà soát giám sát:
Các ngân hàng c n ph i có m t quy trình đánh giá đ c m c đ đ y đ v n
c a h theo danh m c r i ro và ph i có đ c m t chi n l c đúng đ n nh m duy trì
m c v n đó
Các giám sát viên nên rà soát và đánh giá l i quy trình đánh giá v m c v n n i
b c ng nh v các chi n l c c a ngân hàng H c ng ph i có kh n ng giám sát và
đ m b o tuân th t l v n t i thi u Theo đó, giám sát viên nên th c hi n m t s hành đ ng giám sát phù h p n u h không hài lòng v i k t qu c a quy trình này
Giám sát viên khuy n ngh các ngân hàng duy trì m c v n cao h n m c t i
Trang 36thi u theo quy đ nh
Giám sát viên nên can thi p giai đo n đ u đ đ m b o m c v n c a ngân hàng không gi m d i m c t i thi u theo quy đ nh và có th yêu c u s a đ i ngay l p t c
n u m c v n không đ c duy trì trên m c t i thi u
Nguyên t c th ba: Các ngân hàng c n ph i công khai thông tin m t cách thích
đáng theo nguyên t c th tr ng (C t tr 3) V i c t tr này, Basel II đ a ra m t danh sách các yêu c u bu c các ngân hàng ph i công khai thông tin, t nh ng thông tin v c
c u v n, m c đ đ y đ v n đ n nh ng thông tin liên quan đ n m c đ nh y c m c a ngân hàng v i r i ro tín d ng, r i ro th tr ng, r i ro tác nghi p và quy trình đánh giá
c a ngân hàng đ i v i t ng lo i r i ro này
Nh v y, v i quá trình phát tri n c a Basel và nh ng Hi p c mà t ch c này đ a ra, các ngân hàng th ng m i càng ngày càng đ c yêu c u ho t đ ng m t cách minh b ch h n, đ m b o v n phòng ng a cho nhi u lo i r i ro h n và do v y, hy
ng n kh ng ho ng tài chính l p l i mà không c n đ n h tr t chính ph Theo d
th o đ a ra t i G20, đ n cu i n m 2012, Basel khuy n cáo các n c c n áp d ng tiêu chu n m i v v n và đ a ra các bi n pháp linh ho t h n đ khuy n khích các ngân hàng thay đ i Hi p đ nh Basel III đ c th ng đ c các ngân hàng trung ng và các
c quan qu n lý ngân hàng 27 thành viên (g m Argentina, Úc, B , Brazil, Canada, Trung Qu c, Pháp, c, H ng Kông, n , Indonesia, Ý, Nh t, Hàn Qu c, Luxembourg, Mexico, Hà Lan, Nga, R p Xê Út, Singapore, Nam Phi, Tây Ban Nha, Th y i n, Th y S , Th Nh K , Anh và M ) ký k t hôm 12/9/2010 t i Thành
ph Basel, Th y S Basel III v i nh ng quy đ nh m i v khái ni m và các tiêu chu n
t i thi u cao h n, cùng ph ng pháp giám sát an toàn v mô đ c đánh giá là s thay
đ i l ch s trong quy đ nh v ho t đ ng ngân hàng
Trong khi Basel II ch quan tâm đ n v n đ an toàn v n (hay v n d a vào r i ro
- Risk-based capital), Basel III t p trung vào 2 v n đ : gia t ng tiêu chu n v an toàn
v n và đ a ra các tiêu chu n v thanh kho n c a h th ng ngân hàng th ng m i
Trang 37Cu c kh ng ho ng tài chính 2008 cho th y chính vi c không chú tr ng v n đ thanh kho n, đã khi n nhi u ngân hàng ph i phá s n V i Basel III, đ có đ c s n
đ nh trong h th ng tài chính, ph i đáp ng các quy đ nh v tính thanh kho n và an toàn v n An toàn v n t o nên t m đ m v n đ s ng sót trong dài h n, còn thanh kho n là đ s ng sót trong ng n h n M t h th ng tài chính v ng m nh không th thi u 1 trong 2 y u t này
N i dung bao trùm c a Basel III là:
• Nâng t l v n ch s h u t i thi u (c ph n ph thông) t 2% lên 4,5%
• Nâng t l v n c p 1 t i thi u t 4% lên 6%
• B sung ph n v n đ m d phòng tài chính đ m b o b ng v n ch s
h u 2,5%
Tùy theo b i c nh c a m i qu c gia, m t t l v n đ m phòng ng a s suy
gi m theo chu k kinh t có th đ c thi t l p v i t l t 0 - 2,5% và ph i đ c đ m
b o b ng v n ch s h u ph thông (common equity) Ph n v n d phòng này ch đòi
h i trong tr ng h p có s t ng tr ng tín d ng nóng, nguy c d n đ n r i ro cao trong ho t đ ng tín d ng m t cách có h th ng
Ngoài ra, Basel III còn đ a ra các bi n pháp giám sát ch t ch các ngân hàng
và nh m ng n ch n vi c l m d ng chia th ng, ho c chia c t c cao trong b i c nh tình tr ng tài chính và t l an toàn v n không đ m b o Basel III c ng đ ng th i rà soát l i các tiêu chu n (đ nh ngh a) v n c p 1, v n c p 2 và s lo i b các kho n v n không đ tiêu chu n khi giám sát ch tiêu an toàn v n t i thi u (Lo i b v n c p 3 ra
kh i đ nh ngh a v n)
Nh v y, có th th y r ng, lo i tr kho n v n đ m phòng ng a r i ro tài chính 2,5%, tiêu chu n an toàn v n t i thi u không thay đ i (v n là 8%) Tuy nhiên, k t c u
c a các lo i v n đã có s thay đ i đáng k theo h ng t ng t tr ng v n c p 1, đ ng
th i t ng t tr ng v n ch s h u ph thông trong v n c p 1 N u tính đ y đ c 2 kho n v n đ m d phòng suy gi m tài chính và d phòng ch ng hi u ng chu k kinh
t thì t l v n ch s h u đ c đi u ch nh t ng t 2% (Basel II) t ng lên thành 9,5% (4,5% + 2,5% + 2,5%) Basel III N u lo i tr ph n v n đ m ch ng chu k kinh t 2,5% (không b t bu c trong đi u ki n bình th ng) thì m c t i thi u v n ch s h u
c ng ph i đ t m c 7% Bên c nh đó, có th m t s kho n tr c đây đ c tính vào v n
Trang 38ch s h u nay ph i bóc tách ra vì không đ đi u ki n coi là v n ch s h u Ch ng
h n, kho n v n v t quá gi i h n 15% đ u t vào các t ch c tài chính khác, kho n
v n có ngu n g c t s thu thu nh p l u k (hoãn l i) Vì th , yêu c u nâng cao t
l v n ch s h u là bài toán không đ n gi n đ i v i nhi u ngân hàng xét trong b i
c nh kinh t xã h i đang có nhi u bi n đ ng
Các tiêu chu n c a Basel III không có hi u l c ngay l p t c Chúng b t đ u có
hi u l c t n m 2013, đ c th c hi n theo m t l trình đ n h t n m 2018 và s th c
hi n đ y đ vào ngày 1/1/2019 B ng 1.1 sau đây s cho th y l trình c th c a vi c
th c thi hi p c Basel III
B ng 1.2: L trình c th c a vi c th c thi Hi p c Basel III
Trang 391.6 Bài h c kinh nghi m v qu n tr r i ro tín d ng t i m t s Ngân hàng các
Vi c trích l p d phòng ph i c n c vào th c t tr n vay thay vì c n c vào kh
n ng tr n trong quá kh c a khách hàng Các n c chia s kinh nghi m r ng h áp
d ng các nguyên t c d phòng khác nhau d a theo vi c phân lo i n vay có kh n ng gây t n th t m c đ khác nhau
H ng Kông: x p lo i r i ro cho khách hàng và trích l p d phòng t ng ng Hàn Qu c: các nguyên t c d phòng phân l p theo lo i tín d ng
Singapore: d phòng t n th t kho n vay c tính t danh m c vay đ c áp
d ng cho các kho n vay tiêu dùng
Thái Lan: phân lo i kho n vay đ c đ a vào lu t Các c quan giám sát NH có quy n yêu c u trích l p d phòng cho các kho n vay c n chú ý
Columbia: d phòng cho tín d ng tiêu dùng, th ng m i, c m c th ch p
và tín d ng nh theo th i h n kho n vay t 1-18 tháng
• Qu n tr r i ro tín d ng b ng bi n pháp tuân th nh ng nguyên t c tín
d ng th n tr ng
H ng Kông: gi i h n cho vay các đ i tác m c 5% giá tr ròng DN T ng d
n vay cho các đ i tác không v t quá 10% v n t có NH
Hàn Qu c: gi i h n cho vay c đông m c 25% v n t có NH ho c t l mà
h s h u Gi i h n cho vay các đ i tác liên quan m c 10% v n t có NH
Singapore: NH không đ c phép tham gia vào các ho t đ ng phi tài chính
C ng không đ c phép đ u t h n 10% v n vào các công ty ho t đ ng phi tài chính
M c đ u t v n vào m t công ty đ n l gi i h n 2% v n t có NH T ng v n đ u t
gi i h n 10% v n t có NH
Thái Lan: gi i h n đ u t m c 10% v n khách vay và 20% v n c a NH Gi i
h n cho vay cho nhóm khách hàng m c 5% v n NH, 50% giá tr ròng c a DN và 25% giá tr n
Columbia: gi i h n cho vay cho nhóm khách hàng liên quan 10% v n t có
M r ng t i 25% n u có tài s n đ m b o t t
Trang 40• Qu n tr r i ro tín d ng b ng bi n pháp đ t ra h n m c cho vay
Phòng ng a r i ro do t p trung tín d ng là ho t đ ng đ c xem là th ng xuyên c a NH các n c trong vi c qu n lý danh m c tín d ng c a mình Bi n pháp s
d ng là đ t ra các h n m c cho vay d a trên v n t có c a NH đ i v i khách hàng vay riêng l hay nhóm khách hàng vay:
H ng Kông: gi i h n cho vay khách hàng đ n l m c 25% v n t có c a NH Hàn Qu c: gi i h n cho vay khách hàng đ n l m c 20% v n t có c a NH
và gi i h n cho vay nhóm khách hàng m c 25% v n t có c a NH Singapore: gi i h n cho vay khách hàng đ n l m c 25% v n t có c a NH
Thái Lan: gi i h n cho vay khách hàng đ n l m c 25% v n t có c a NH Columbia: gi i h n vay m c 40% giá tr ròng c a khách hàng vay
• Qu n tr r i ro tín d ng b ng bi n pháp ki m tra, giám sát
Ki m tra và giám sát là các ho t đ ng th ng xuyên đ c th c hi n tr c khi cho vay, trong khi cho vay và sau khi cho vay:
H ng Kông: s d ng mô hình CAMEL (v n, tài s n, qu n lý, thu
nh p, thanh kho n) đ đánh giá
Hàn Qu c: s d ng mô hình CAMELS (v n, tài s n, qu n lý, thu nh p, thanh kho n và th nghi m ch u đ ng c c đi m)
Singapore: ki m tra trong quá trình phát vay, báo cáo hàng tháng và hàng quý Thái Lan: ki m tra trong quá trình phát vay và sau khi cho vay Giám sát h s
đ v n d báo Có h th ng báo cáo đ nh k
Columbia: ki m tra trong quá trình phát vay, ki m tra b i y ban giám sát NH
• Qu n tr r i ro tín d ng b ng bi n pháp qu n tr h th ng thông tin tín
d ng
T ch c t t h th ng thông tin tín d ng s h tr đ c l c cho công tác th m
đ nh khách hàng vay, giúp h n ch phòng ng a r i ro ngay t khâu th m đ nh h s vay:
Singapore: Hi p h i NH t ch c và qu n lý thông tin tín d ng t các thành viên H tr thông tin v các kho n tín d ng l n
Thái Lan: C c thông tin tín d ng đ c qu n lý b i công ty t nhân, t t c các
NH báo cáo thông tin v C c, sau đó C c thông tin k t xu t báo cáo v khách hàng vay và l ch s tr n vay hàng tháng, không cung c p thông tin th m đ nh tín d ng