tr ng i h c Kinh t Thành ph H Chí Minh – nh ng ng i đã tham gia gi ng
d y và trang b cho tôi th t nhi u ki n th c, k n ng và thái đ t t đ i v i ngh nghi p c a mình
c bi t, tôi xin chân thành c m n Th y Nguy n ông Phong – ng i đã dành nhi u th i gian quý báu đ h ng d n tôi hoàn thành lu n v n này
Xin chân thành c m n Giám đ c và các b n đ ng nghi p t i ngân hàng TMCP Qu c t Vi t Nam - Phòng giao d ch V n Thánh đã h tr tôi th c hi n nghiên c u s b đ ng th i t o đi u ki n thu n l i và giúp đ tôi trong quá trình
Trang 4Tôi xin cam đoan r ng đây là nghiên c u c a tôi, có s h ng d n c a GS.TS Nguy n ông Phong cùng s h tr , giúp đ c a các đ ng nghi p t i ngân hàng TMCP Qu c t Vi t Nam – Phòng Giao d ch V n Thánh Các n i dung và k t
qu trong nghiên c u này là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t c công trình nghiên c u nào
Tp H Chí Minh, ngày 21 tháng 09 n m 2013
Ng i th c hi n lu n v n
Nguy n Th Tú Uyên
Trang 5Tóm t t 1
CH NG 1: T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U 2
1.1 C s hình thành đ tài 2
1.2 M c tiêu nghiên c u 3
1.3 Ph ng pháp nghiên c u 4
1.4 i t ng và ph m vi nghiên c u 4
1.5 Ý ngh a th c ti n c a đ tài 5
1.6 K t c u c a báo cáo nghiên c u 5
CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 6
2.1 Gi i thi u t ng quan v d ch v bán l trong ngành ngân hàng 6
2.1.1 Khái ni m v d ch v bán l 6
2.1.2 c tr ng c a d ch v bán l 6
2.2 C s lý lu n 8
2.2.1 Lòng trung thành khách hàng 8
2.2.2 S hài lòng khách hàng 10
2.2.3 Ch t l ng d ch v c m nh n 12
2.2.4 Giá c c m nh n 15
2.2.5 Ni m tin 16
2.3 M t s mô hình đư nghiên c u v lòng trung thành 17
2.3.1 Mô hình nghiên c u c a Mohammad Muzahid Akbar và Noorjahan Parvez (2009) 17
2.3.2 Mô hình nghiên c u c a Nguy n ình Th (2008) 17
2.3.3 Mô hình nghiên c u c a Lien Ti bei và Yu Ching Chiao (2006) 18
2.3.4 Mô hình nghiên c u 19
Trang 62.4.3 S hài lòng và lòng trung thành khách hàng 23
2.4.4 Ni m tin và lòng trung thành khách hàng 23
Tóm t t ch ng 2 24
CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIểN C U 25
3.1 Quy trình nghiên c u 25
3.2 Nghiên c u s b 26
3.3 Nghiên c u chính th c 27
3.3.1 Xây d ng thang đo 27
3.3.1.1 Thang đo ch t l ng d ch v c m nh n 27
3.3.1.2 Thang đo giá c c m nh n 29
3.3.1.3 Thang đo s hài lòng khách hàng 29
3.3.1.4 Thang đo ni m tin 30
3.3.1.5 Thang đo lòng trung thành khách hàng 30
3.3.2 M u nghiên c u 31
3.3.3 Ph ng pháp phân tích d li u 32
3.3.3.1 Tính toán Cronbach alpha 32
3.3.3.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 33
3.3.3.3 Phân tích t ng quan 33
3.3.3.4 Phân tích h i quy 34
Tóm t t ch ng 3 35
CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 37
4.1 Thông tin chung v m u nghiên c u 37
4.2 ánh giá thang đo 39
4.2.1 ánh giá thang đo b ng h s tin c y Cronbach alpha 39
4.2.2 Phân tích nhân t đ i v i các thành ph n tác đ ng đ n s hài lòng khách hàng 41
Trang 74.2.4 Phân tích nhân t đ i v i khái ni m lòng trung thành khách hàng 44
4.2.5 i u ch nh mô hình nghiên c u t k t qu đánh giá thang đo (Cronbach alpha và EFA) 45
4.3 Ki m đ nh mô hình và gi thuy t nghiên c u 46
4.3.1 Ki m đ nh m i quan h c a các y u t thành ph n nh h ng đ n s hài lòng khách hàng 47
4.3.2 Ki m đ nh m i quan h c a các y u t tác đ ng đ n lòng trung thành khách hàng 51
4.3.3 Ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u 53
Tóm t t ch ng 4 55
CH NG 5: K T LU N NGHIÊN C U VÀ KI N NGH 57
5.1 K t lu n nghiên c u 57
5.2 Ki n ngh 58
5.2.1 i v i các y u t nh h ng đ n s hài lòng khách hàng 58
5.2.2 i v i các y u t nh h ng đ n lòng trung thành khách hàng 64
5.3 H n ch c a đ tƠi vƠ h ng nghiên c u ti p theo 65
Trang 8PH L C 2: PHI U KH O SÁT V CH T L NG D CH V NGÂN HÀNG
ALPHA
PH L C 4: PHÂN TÍCH NHÂN T KHÁM PHÁ EFA
DO PHÂN TÍCH EFA
Trang 9ATTC : An tâm tin c y
SEM : Mô hình c u trúc tuy n tính (Structural Equation Modeling)
SIG : M c ý ngh a quan sát (Observed Significant Level)
SPSS : Ph n mêm th ng kê cho khoa h c xã h i (Statistical Package for the
Trang 10B ng 3.1: Thang đo các thành ph n ch t l ng d ch v c m nh n 28
B ng 3.2: Thang đo giá c c m nh n 29
B ng 3.3: Thang đo s hài lòng khách hàng 30
B ng 3.4 : Thang đo ni m tin 30
B ng 3.5: Thang đo lòng trung thành khách hàng 31
B ng 4.1: c đi m m u kh o sát 38
B ng 4.2: Cronbach alpha c a các khái ni m nghiên c u 40
B ng 4.3: K t qu phân tích nhân t đ i v i các thành ph n tác đ ng đ n s hài lòng khách hàng 43
B ng 4.4: K t qu phân tích nhân t đ i v i các y u t tác đ ng đ n lòng trung thành khách hàng 44
B ng 4.5: K t qu phân tích nhân t đ i v i khái ni m lòng trung thành 44
B ng 4.6: T ng h p k t qu ki m đ nh thang đo 45
B ng 4.7: K t qu phân tích t ng quan 1 48
B ng 4.8: ánh giá đ phù h p c a mô hình 48
B ng 4.9: ánh giá đ phù h p c a mô hình (Anova) 49
B ng 4.10: K t qu phân tích các tr ng s h i quy 1 49
B ng 4.11: K t qu phân tích t ng quan 2 51
B ng 4.12: ánh giá đ phù h p c a mô hình 52
B ng 4.13: ánh giá đ phù h p c a mô hình (Anova) 52
B ng 4.14: K t qu phân tích các tr ng s h i quy 2 52
B ng 4.15: K t qu ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u 53
B ng 5.1: M c đ nh h ng c a các y u t tác đ ng đ n s hài lòng 58
Trang 11B ng 5.4: Trung bình c a các bi n quan sát y u t an tâm tin c y 62
B ng 5.5: Trung bình c a các bi n quan sát y u t h u hình 63
B ng 5.6: Trung bình c a các bi n quan sát y u t đ ng c m 64
Trang 12Hình 2.1: Mô hình 5 kho ng cách ch t l ng d ch v c a Parasuraman (1985) 13
Hình 2.2: Mô hình nghiên c u c a Mohammad Muzahid Akbar và Noorjahan Parvez (2009) 17
Hình 2.3: Mô hình nghiên c u c a Nguy n ình Th (2008) 18
Hình 2.4: Mô hình nghiên c u c a Lien Ti Bei và Yu Ching Chiao (2006) 19
Hình 2.5: Mô hình nghiên c u 20
Hình 3.1: Quy trình th c hi n nghiên c u 25
Hình 4.1: Mô hình nghiên c u đi u ch nh t k t qu đánh giá thang đo 46
Trang 13TÓM T T
Nghiên c u này đ xu t m t mô hình v nh h ng c a ch t l ng d ch v c m
nh n, giá c c m nh n, ni m tin và s hài lòng đ n lòng trung thành khách hàng trong
d ch v bán l c a ngành ngân hàng ki m đ nh mô hình này, các d li u thu th p
đ c t 404 khách hàng là nh ng cá nhân có s d ng d ch v c a các ngân hàng TMCP trên đ a bàn TP.HCM đ c phân tích h i quy đa bi n thông qua ph n m m phân tích d li u SPSS 20.0
K t qu c a nghiên c u này cho th y ni m tin và s hài lòng có nh h ng
m nh m , tích c c đ n lòng trung thành khách hàng Trong đó, s hài lòng khách hàng
là nhân t trung gian gi a ch t l ng d ch v c m nh n, giá c c m nh n và lòng trung thành khách hàng Ngoài ra, nghiên c u còn cho th y y u t giá c có tác đ ng m nh
nh t đ n s hài lòng khách hàng
D a trên k t qu c a nghiên c u này, các nhà qu n tr ngân hàng có nh ng hành
đ ng phù h p đ có đ c ni m tin c a khách hàng, xây d ng đ c ch t l ng d ch v
t t h n, đ a ra chính sách giá c t t h n, c nh tranh h n nh m m c đích có đ c lòng trung thành v ng ch c t khách hàng
Trang 14m t ngành kinh t quan tr ng và nh y c m nh ngân hàng, c nh tranh không ch quy t
li t mà còn tinh vi và vô cùng đa d ng N i b t trong xu th c nh tranh c a các ngân hàng t i Vi t Nam hi n nay là khai thác th tr ng tài chính cá nhân (ngân hàng bán l )
Ho t đ ng bán l c a các ngân hàng th ng m i là vi c các ngân hàng th ng m i cung c p các s n ph m d ch v ph c v đ i t ng khách hàng là cá nhân và h gia đình Các d ch v này hi n khá phong phú và ngày càng phát tri n nh m th a mãn t i
đa các nhu c u đa d ng v tài chính c a khách hàng cá nhân: nhóm s n ph m huy đ ng mang tính ti t ki m, nhóm s n ph m v i ch c n ng thanh toán, nhóm s n ph m tín
d ng, nhóm các s n ph m d ch v t v n, y thác,… Ho t đ ng ngân hàng bán l mang
nh ng đ c tr ng riêng nh : đ i t ng khách hàng đa d ng, d ch v đa d ng, tuân theo quy lu t s l n (s l ng giao d ch l n, l i nhu n thu đ c t m i giao d ch là nh
nh ng l i nhu n đ t đ c trên c s s l ng l n giao d ch là đáng k , đáp ng nhu
c u c a s đông khách hàng,…); đòi h i cao v tính n đ nh c a ch t l ng, đ chu n xác; ph thu c nhi u vào đi u ki n kinh t xã h i; s n ph m mang tính th i đi m; đòi
h i h t ng k thu t công ngh hi n đ i Phát tri n ho t đ ng bán l giúp ngân hàng đa
d ng hóa các d ch v , m r ng th ph n, m ng l i t đó nâng cao hình nh, v th trên
th tr ng Ho t đ ng bán l mang l i ngu n thu an toàn, n đ nh giúp ngân hàng gia
t ng l i nhu n Ho t đ ng bán l đ ng th i là m t kênh phân tán r i ro h u hi u Xu
h ng phát tri n ho t đ ng bán l ngày càng m nh m trong h th ng các ngân hàng
th ng m i Vi t Nam đ c xu t phát t nh ng vai trò và l i ích đáng k do ho t
đ ng bán l mang l i Chính vì nh ng lý do trên, các ngân hàng ph i n m b t và xây
d ng chi n l c phù h p đ có m t s l ng khách hàng cá nhân đ l n cùng v i s
Trang 15quan tâm và lòng trung thành c a khách hàng thì ngân hàng s có đ c l i nhu n đáng
k , giành chi n th ng trên th tr ng tài chính kh c li t này Ngoài ra, lòng trung thành
c a khách hàng không nh ng làm t ng giá tr c a doanh nghi p mà còn giúp duy trì
m c chi phí th p h n n u so sánh v i chi phí b ra đ thu hút khách hàng m i.Tuy nhiên, không ph i ngân hàng nào c ng làm t t đi u này, đ có đ c lòng trung thành
c a khách hàng thì tr c h t ph i nh n di n đ c lòng trung thành c a khách hàng t đâu mà có, có th ngay khi khách hàng tr i nghi m và c m nh n nh ng u vi t t s n
ph m, t ch t l ng d ch v , t s hài lòng th a mãn thì c ng là lúc h có trung thành hay không
Có đ c khách hàng đã khó, gi chân khách hàng còn khó h n khi mà các ngân hàng hi n nay liên t c nâng cao ch t l ng d ch v , s n ph m, các ch ng trình khuy n mãi, các ch ng trình h tr lãi su t h p d n, tr c tiên là đem l i s hài lòng cho khách hàng và sau đó là có đ c lòng trung thành c a khách hàng có đ c lòng trung thành khách hàng, ngoài y u t v s hài lòng thì v i tình hình kinh t hi n nay, ni m tin vào ngân hàng c ng là m t nhân t then ch t có tác đ ng đáng k đ n
vi c duy trì m i quan h v i ngân hàng c a khách hàng Nhi u công trình nghiên c u
n c ngoài c ng cho th y ni m tin có nh h ng m nh m đ n lòng trung thành Xu t phát t th c ti n nói trên và v i mong mu n đem l i s hài lòng cao nh t đ qua đó t o nên lòng trung thành b n v ng c a khách hàng, tác gi đã th c hi n nghiên c u đ tài :
"Nghiên c u m t s y u t tác đ ng đ n lòng trung thành khách hàng trong d ch
v bán l t i các ngân hàng TMCP TP.HCM"
1.2 M c tiêu nghiên c u
tài đ c th c hi n v i các m c tiêu c th sau:
- Xác đ nh các y u t thành ph n tác đ ng tr c ti p ho c gián ti p đ n lòng trung thành khách hàng
- o l ng m c đ tác đ ng c a các y u t tác đ ng đ n lòng trung thành khách hàng trong d ch v bán l t i các ngân hàng TMCP TP.HCM
Trang 16- Ki n ngh m t s các gi i pháp cho các nhà qu n tr marketing nh m duy trì và gia
t ng lòng trung thành c a khách hàng trong d ch v bán l t i các ngân hàng TMCP TP.HCM
d ng k thu t th o lu n nhóm v i 5 ng i đ hi u ch nh, b sung các bi n quan sát
nh m xây d ng nh ng tiêu chí đánh giá, ch nh s a, lo i b hay b sung câu h i ph c
v cho quá trình nghiên c u đ nh l ng K t qu c a b c này là xây d ng đ c m t
b ng câu h i chính th c dùng cho nghiên c u chính th c
2.Nghiên c u chính th c: dùng k thu t đi u tra b ng b ng câu h i đ c th c hi n
t i TP.HCM đ thu th p s li u M u đ c ch n theo ph ng pháp thu n ti n v i kích
th c n=404 Nghiên c u này nh m ki m đ nh thang đo l ng và mô hình nghiên c u Thang đo đ c đánh giá thông qua hai b c: phân tích đ tin c y c a thang đo b ng h
s tin c y Cronbach alpha và phân tích nhân t khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis) đ c th c hi n thông qua ph n m m x lý s li u th ng kê SPSS 20.0 Sau khi có đ c các nhân t , phân tích h i quy b i đ c ti n hành đ ki m đ nh mô hình và các gi thuy t nghiên c u B ng câu h i do đ i t ng kh o sát t tr l i là công c chính đ thu th p d li u
1.4 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u: các y u t tác đ ng đ n lòng trung thành khách hàng trong d ch v bán l t i các ngân hàng TMCP
Ph m vi nghiên c u: Nghiên c u ch th c hi n v i các khách hàng cá nhân có s
d ng d ch v c a m t s ngân hàng TMCP trên đ a bàn TP.HCM nh : Á Châu, Sacombank, Techcombank,Vietcombank, Eximbank, Công th ng, Qu c t , ông Á
Trang 17và m t s ngân hàng khác
1.5 Ý ngh a th c ti n c a đ tài
Khách hàng là y u t s ng còn c a ngân hàng, vì v y b t c ngân hàng nào
mu n t n t i và phát tri n b n v ng thì đ u tiên ph i đem l i s hài lòng cho khách hàng, khách hàng càng hài lòng thì h càng g n bó và s d ng d ch v c a ngân hàng nhi u h n Mu n v y, ngân hàng ph i th ng xuyên đo l ng s hài lòng khách hàng
đ tìm cách kh c ph c nh c đi m hay nâng cao h n n a s hài lòng, tìm hi u sâu xa
h n các y u t n n t ng hình thành lòng trung thành khách hàng tài đ c th c hi n
nh m giúp các ngân hàng TMCP TP.HCM có cái nhìn toàn di n h n v s hài lòng
và lòng trung thành, qua đó giúp ngân hàng có th xây d ng chi n l c gi chân khách hàng, thu hút đ c nhi u khách hàng ti m n ng h n và t o l i th c nh tranh
1.6 K t c u c a báo cáo nghiên c u
Báo cáo nghiên c u đ c chia làm 5 ch ng:
Ch ng 1: T ng quan v đ tài nghiên c u
Ch ng 2: C s lý lu n và mô hình nghiên c u - Trình bày c s lý thuy t liên quan đ n các khái ni m nghiên c u nh lòng trung thành, s hài lòng, ch t l ng d ch
v c m nh n, giá c c m nh n và ni m tin Các mô hình đã đ c nghiên c u trong và ngoài n c, t đó đ xu t mô hình nghiên c u và xây d ng các gi thuy t nghiên c u
Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u - Trình bày quy trình nghiên c u, xây d ng các thang đo nh m đo l ng khái ni m nghiên c u
Ch ng 4: Phân tích k t qu nghiên c u – Trình bày thông tin v m u kh o sát,
ki m đ nh thang đo, phân tích, đánh giá các k t qu có đ c và k t lu n các gi thuy t nghiên c u
Ch ng 5: K t lu n nghiên c u và ki n ngh – Tóm t t k t qu chính c a nghiên c u, ý ngh a c a nghiên c u đ i v i nhà qu n tr marketing d ch v ngân hàng,
đ ng th i trình bày nh ng h n ch c a nghiên c u và đ nh h ng cho nh ng nghiên
c u ti p theo
Trang 18CH NG 2
C S LÝ LU N VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U
Ch ng 1 đã gi i thi u t ng quát v đ tài nghiên c u Ch ng này s gi i thi u các lý thuy t có liên quan làm c s cho thi t k nghiên c u Ch ng này bao g m hai
ph n u tiên là tóm t t lý thuy t v các khái ni m chính c a nghiên c u: ch t l ng
c m nh n, giá c c m nh n, s hài lòng, ni m tin và lòng trung thành K ti p, các mô hình đã nghiên c u đ c trình bày và các gi thuy t nghiên c u đ c đ ngh d a trên
là ho t đ ng cung c p các s n ph m d ch v tài chính ch y u cho khách hàng là các
nhân, các h gia đình và các doanh nghi p v a và nh
2.1.2 c tr ng c a d ch v bán l
i t ng khách hàng
Th nh t, các doanh nghi p nh và v a ây là nhóm đ i t ng r t ph bi n, đang trong giai đo n đ u t c a s phát tri n, s l ng các doanh nghi p nh và v a
Vi t Nam r t l n và rát c n s h tr , giúp đ v m t tài chính c a h th ng ngân hàng
Th hai, các khách hàng cá nhân: khách hàng cá nhân trong phát tri n d ch v chi m v trí đ c bi t vì nó không nh ng có s l ng c c l n mà còn lien quan đ n toàn
b quá trình tiêu dùng c a xã h i Cá nhân có ti n đ dành ho c ti t ki m s không có
n i nào an toàn ti n l i h n khi g i vào h th ng ngân hàng th ng m i, cá nhân c ng
có quá nhi u nhu c u tài chính đ ph c v đ i s ng c a h N u các ngân hàng khai
Trang 19thác nhóm khách hàng này trong vi c cung c p s n ph m , d ch v ngân hàng s có tác
d ng r t l n c trong l nh v c kinh t , đ i s ng mà còn làm cho h th ng thanh toán nói riêng và l u thông ti n t nói chung c a n n kinh t phát tri n t t và n đ nh
Quy mô ngân hàng cung c p d ch v
D ch v ngân hàng bán l th ng đ c cung c p b i nh ng ngân hàng có quy
mô v a và nh , nh ng ngân hàng này s cung c p các s n ph m d ch v ngân hàng
tr c ti p đ n ng i tiêu dùng t các s n ph m huy đ ng v n, cho vay, d ch v thanh toán, ngân qu và các d ch v khác S th a mãn c a khách hàng v vi c cung c p s n
ph m d ch v ngân hàng cho h là th c đo đ đánh giá quy mô, m c đ ho t đ ng c a ngân hàng bán l
Cách th c phân ph i s n ph m
a s n ph m d ch v ngân hàng tr c ti p đ n m i đ i t ng, m i t ng l p trong xã h i v i s đa d ng phong phú và ti n ích, trong đó phát tri n s n ph m ngân hàng đi n t s là b c đ t phá có ý ngh a quy t đ nh
Tính ch t s n ph m
Nói đ n bán l , ng i ta liên t ng t i tính đa d ng phong phú c a s n ph m
d ch v mà nó cung c p cho xã h i, nói đ n d ch v bán l đ ng ngh a v i lo i hình ngân hàng ph c v r ng rãi m i đ i t ng trong xã h i, là ngân hàng c a toàn dân V i
vô vàn s n ph m, d ch v - đây là lo i ngân hàng mà ho t đ ng c a nó không b bó h p trong m t ngành ngh , m t l nh v c nào mà lan t a trong nhi u ngành ngh và l nh v c khác nhau c a xã h i M t ngân hàng cung c p d ch v bán l có hàng tr m hàng ngàn
Trang 20Ho t đ ng bán l ph n ánh kh n ng xâm nh p sâu r ng vào các l nh v c đ i
s ng kinh t xã h i M c đ phát tri n c a ho t đ ng bán l là th hi n s phát tri n chi u r ng c a h th ng ngân hàng
Tính ch t giao d ch
S l ng giao d ch nhi u nh ng giá tr m i giao d ch nh nên chí phí bình quân
m i giao dch khá cao đ ph c v m i đ i t ng c a ngân hàng bán l , ngân hàng t n chi phí nhi u h n
M c đ r i ro
D ch v bán l v i s l ng khách hàng cá nhân l n, r i ro phân tán là m t trong nh ng m ng đem l i doanh thu n đ nh và an toàn cho các ngân hàng TMCP
Quy mô giao d ch
M c tiêu phát tri n d ch v bán l là gia t ng đ i t ng khách hàng cá nhân, h gia đình nên các d ch v th ng đ n gi n, d th c hi n và th ng xuyên, t p trung vào
nh ng d ch v ti n g i, tài kho n, vay v n, th tín d ng
Th tr ng
i t ng khách hàng c a d ch v bán l đa s là các cá nhân, h gia đình, h khá nh y c m v i chính sách marketing nên h d dàng thay đ i nhà cung c p Hi n nay, v i s phát tri n không ng ng c a h th ng công ngh thông tin, gia t ng hàm
l ng công ngh thông tin là m t trong nh ng ph ng th c t o giá tr gia t ng và nâng cao s c c nh tranh c a các s n ph m cung c p t đó gia t ng th ph n trên th tr ng
2.2 C s lý lu n
2.2.1 Lòng trung thành khách hàng
Theo Oliver (1999): lòng trung thành là m t s cam k t sâu s c r ng s mua l i
s n ph m/d ch v ho c th ng xuyên lui t i c a hàng trong t ng lai, do đó t o nên s mua hàng l p đi l p l i c a cùng m t nhãn hi u ho c m t nhóm nhãn hi u, b t ch p
nh ng nh h ng c a hoàn c nh ho c các n l c qu ng cáo có kh n ng gây nên hành
vi thay đ i nhãn hàng a thích
Trang 21Theo Jacoby và Chestnut (1978): đã ch ra r ng vi c xem s th ng xuyên mua hàng là m t ch báo cho lòng trung thành ch a ch c đã đúng, b i n u khách hàng trung thành v i nhi u nhãn hi u thì vi c h không ti n hành mua hàng th ng xuyên mà mua
ng u nhiên ho c thu n ti n thì mua c ng v n có th là lòng trung thành
Do đó, lòng trung thành là khái ni m v t quá hành vi mua hàng l p l i m t cách đ n thu n, nó bao g m m t ph ng di n liên quan đ n hành vi và m t ph ng
di n khác liên quan đ n thái đ v i s cam k t là nhân t c n thi t (Day, 1969; Jacoby
và Kyner, 1973; Berne, 1997) Theo Jacoby và Chestnut (1978), Solomon (1992) và Dick và Basu (1994), s k t h p c a hai thành t trên giúp ta phân bi t 2 lo i lòng trung thành khách hàng:
(1) Lòng trung thành theo quán tính: khách hàng mua hàng theo thói quen đ ti t
ki m công s c, đ i t ng khách hàng này không do d đ i sang nhãn hàng khác khi có
đi u ki n thu n l i.Khi m t đ i th mu n thay đ i thói quen mua hàng c a khách hàng
d a vào quán tính thì h có th thay đ i r t d dàng, b i m t khi th y s ti n l i, đ i
t ng khách hàng này s n sàng chuy n sang m t nhãn hàng khác
(2) Lòng trung thành đích th c: đ c t o thành t hành vi mua hàng l p đi l p l i,
ph n ánh quy t đ nh c a t duy trong vi c ti p t c mua cùng m t nhãn hàng, đi kèm
v i thái đ tích c c và s cam k t cao v i nhãn hàng
Khi xem xét lòng trung thành th c s v i nhãn hi u, Oliver (1999) d a trên các
c u trúc truy n th ng v thái đ c a khách hàng, đã ch ra r ng ba giai đo n đ a ra quy t đ nh đ u ph i g n v i m t nhãn hàng n u lòng trung thành đích th c t n t i ó là:
(1) Khách hàng a thích nhãn hàng này h n nhãn hàng c a đ i th c nh tranh
(2) Thông tin ph i trùng h p v i thái đ a thích nhãn hàng
(3) Khách hàng có ý đ nh mu n mua s n ph m, d ch v c a nhãn hàng này h n là mua s n ph m d ch v thay th khác
Trang 22Do v y, khi so sánh v i lòng trung thành theo quán tính là khách hàng th ng b
đ ng ch p nh n s n ph m c a m t nhãn hàng thì khách hàng trung thành th c s
th ng ch đ ng l a ch n s n ph m a thích cho chính mình
V i nghiên c u này, tác gi đ c p đ n lòng trung thành đích th c trong đó bao
g m hành vi và thái đ cam k t cao v i nhãn hàng Trên th gi i, nhi u nghiên c u v các y u t nh h ng đ n đ n lòng trung thành đã đ c th c hi n nh nghiên c u c a
Beerli Josefa D.Martin and Agustin Quintana (2004), Mohammad Muzahid Akbar và
Noorjahan Parvez (2009), nghiên c u c a Lien Ti Bei và Yu Ching Chiao (2006)…
v i các y u t quan tr ng nh h ng đ n lòng trung thành Tuy nhiên, v i nghiên c u này, m t s y u t chính đ c tác gi tìm hi u là s hài lòng, ch t l ng d ch v c m
nh n, giá c c m nh n và ni m tin
C s lý lu n d i đây s làm rõ các khái ni m v các y u t nh h ng đ n lòng trung thành đ c s d ng trong nghiên c u này
2.2.2 S hài lòng khách hàng
Trong th gi i c nh tranh kh c li t nh ngày nay, s hài lòng c a khách hàng có
th đ c xem là y u t tr ng y u v i s thành công, b i khi khách hàng hài lòng s gi chân đ c khách hàng và do đó đem l i l i nhu n cho doanh nghi p (Jamal và Kamal, 2002)
Jamal và c ng s (2002) đã mô t s hài lòng c a khách hàng nh là s đáp ng
đ y đ nh t mong đ i c a khách hàng Thêm n a, Jamal và Kamal (2002) cho r ng s hài lòng c a khách hàng là c m nh n ho c thái đ c a khách hàng sau khi s d ng m t
Trang 23ph m/d ch v i nh ng k v ng c a anh ta M c đ hài lòng ph thu c s khác bi t gi a
k t qu nh n đ c và k v ng N u k t qu th c t th p h n k v ng thì khách hàng không hài lòng N u k t qu th c t cao h n k v ng thì khách hàng r t hài lòng K
v ng c a khách hàng đ c hình thành t nh ng kinh nghi m mua s m, t b n bè, đ ng nghi p, t nh ng thông tin c a ng i bán và đ i th c nh tranh
M t lý thuy t thông d ng đ xem xét s hài lòng khách hàng là lý thuy t “k
v ng- xác nh n” Lý thuy t đ c phát tri n b i Oliver (1980) và đ c dùng đ nghiên
c u s hài lòng c a khách hàng đ i v i ch t l ng c a các d ch v hay s n ph m c a
m t t ch c Lý thuy t đó bao g m hai quá trình nh có tác đ ng đ c l p đ n s hài lòng c a khách hàng: k v ng v d ch v tr c khi mua và c m nh n v d ch v sau khi tr i nghi m Theo lý thuy t này có th hi u s hài lòng khách hàng là quá trình nh sau:
1.Tr c h t, khách hàng hình thành trong suy ngh c a mình nh ng k v ng v
nh ng y u t c u thành nên ch t l ng d ch v mà nhà cung c p có th mang l i cho
h tr c khi các khách hàng quy t đ nh mua
2 Sau đó, vi c mua d ch v và s d ng d ch v đóng góp vào ni m tin khách hàng
v hi u n ng th c s c a d ch v mà h đang s d ng
3 S th a mãn, hài lòng khách hàng chính là k t qu c a s so sánh hi u qu mà
d ch v này mang l i gi a nh ng gì mà h k v ng tr c khi mua d ch v và nh ng gì
mà h đã nh n đ c sau khi đã s d ng nó và s có ba tr ng h p k v ng c a khách hàng là: đ c xác nh n n u hi u qu c a d ch v đó hoàn toàn trùng v i k v ng c a khách hàng; S th t v ng n u hi u qu d ch v không phù h p v i k v ng, mong đ i
c a khách hàng; S hài lòng n u nh nh ng gì h đã c m nh n và tr i nghi m sau khi
đã s d ng d ch v v t quá nh ng gì mà h mong đ i, k v ng tr c khi mua d ch
v
Qua các nghiên c u c a các chuyên gia, có th nh n th y s hài lòng khách hàng
có vai trò tác đ ng đ i v i m c tiêu, chi n l c phát tri n c a t ch c, doanh nghi p
Trang 24Vi c th a mãn khách hàng tr thành m t tài s n quan tr ng trong n l c nâng cao ch t
l ng d ch v , gi v ng s trung thành, nâng cao n ng l c c nh tranh c a t ch c, doanh nghi p Khách hàng đ c th a mãn là m t y u t quan tr ng đ duy trì đ c thành công lâu dài trong kinh doanh và các chi n l c kinh doanh phù h p nh m thu hút và duy trì khách hàng (Zeithaml và ctg,1996)
2.2.3 Ch t l ng d ch v c m nh n
Trong lý thuy t, ch t l ng d ch v chính là ch t l ng d ch v c m nh n đ c
Ch t l ng c m nh n đ c đ nh ngh a nh “nh n th c c a khách hàng v ch t l ng nói chung hay s t i u c a m t s n ph m/d ch v so v i mong đ i v m c đích d
đ nh, t ng quan v i các kh n ng ch n l a khác” (Zeithaml, 1988)
Trong m t vài nghiên c u tr c đây, ch t l ng d ch v liên quan đ n kh n ng
d ch v đó đáp ng nhu c u ho c k v ng c a khách hàng (Lewis & Mitchell,1990; Dotchin & Oakland, 1994) Ch t l ng d ch v c ng có th hi u là n t ng toàn di n
c a khách hàng v d ch v , h n ho c kém (Zeithaml, Berry, Parasuraman, 1990)
Advardsson, Thomasson và Ovretveit (1994) cho r ng ch t l ng d ch v là
d ch v đáp ng đ c s mong đ i c a khách hàng và là nh n th c c a h khi đã s
d ng d ch v
Parasuraman và các c ng s là ng i tiên phong trong nghiên c u ch t l ng
d ch v Thành công c a nghiên c u t o ph ng ti n đ t phá giúp các nhà kinh doanh
có đ c k t qu ch t l ng d ch v c a h thông qua vi c nghiên c u đánh giá c a khách hàng-ng i s d ng d ch v Nhi u nhà nghiên c u đ ng ý v i khái quát c a Parasuraman (1985,1988) “Ch t l ng d ch v đ c xác đ nh b i s khác bi t gi a s mong đ i c a khách hàng v d ch v và đánh giá c a h v d ch v mà h nh n đ c” Parasuraman (1985) đ a ra mô hình n m kho ng cách và n m thành ph n ch t l ng
d ch v , g i t t là Servqual, Servqual đ c ghép t 2 ch “Service” và “Quality” và
đ c nhi u nhà nghiên c u đánh giá là khá toàn di n (Svensson, 2002) Sau đó, Servqual ti p t c đ c hoàn thi n thông qua vi c t p trung vào khái ni m v “S c m
Trang 25ch t l ng d ch v
Thông tin đ n khách hàng
Nh n th c c a doanh nghi p v s
k v ng khách hàng
Kinh nghi m trong quá kh
Trang 26Các kho ng cách trong mô hình Servqual nh sau:
Phía nhà cung c p d ch v
Kho ng cách 1: chênh l ch gi a k v ng khách hàng và nh n th c c a doanh nghi p v k v ng c a khách hàng
Kho ng cách 2: chênh l ch gi a nh n th c k v ng khách hàng và s hành đ ng
c a doanh nghi p thành tiêu chí ch t l ng d ch v
Kho ng cách 3: chênh l ch gi a tiêu chí ch t l ng d ch v mà doanh nghi p đã hành đ ng v i vi c cung c p d ch v
Kho ng cách 4: chênh l ch gi a cung c p d ch v v i vi c truy n đ t thông tin
đ n th tr ng, đ n khách hàng
Phía khách hàng
Kho ng cách 5: Chênh l ch gi a k v ng d ch v và c m nh n d ch v c a khách hàng
Angur và c ng s (1999) đã kh ng đ nh SERVQUAL là thang đo t t nh t v
ch t l ng d ch v trong ngân hàng bán l t i các n c đang phát tri n Chính vì lý do này, tác gi dùng thang đo c a Parasuraman đ th c hi n vi c nghiên c u c a mình.Các thành ph n c a thang đo SERVQUAL :
Ph ng ti n h u hình (tangibles): th hi n qua ngo i hình, trang ph c c a nhân viên ph c v , các trang thi t b ph c v cho d ch v
ng c m (empathy): th hi n qua s quan tâm ch m sóc đ n t ng cá nhân khách hàng
N ng l c ph c v (assurance): th hi n qua trình đ chuyên môn và cung cách
Trang 27V i s c nh tranh gay g t nh hi n nay thì ch t l ng d ch v là y u t quan
tr ng đ i v i t ch c H n th n a, nó c ng đ c xem là y u t c n thi t đ t ch c có
s khác bi t v i các t ch c khác Ch t l ng d ch v s giúp t ch c đ t đ c l i th
c nh tranh
2.2.4 Giá c c m nh n
hi u h n v giá c c m nh n, tr c tiên, chúng ta tìm hi u v giá tr c m nh n:
Có r t nhi u khái ni m giá tr c m nh n c a khách hàng, tuy nhiên, m t khái ni m chung nh t v giá tr c m nh n khách hàng đ c trích d n trong lý thuy t v marketing
d ch v c a Zeithaml (1988:14) nh sau:“Giá tr c m nh n là nh ng đánh giá t ng th
c a khách hàng v tính h u d ng c a m t s n ph m d a trên nh ng nh n th c v cái
gì đ c nh n và cái gì đ c cho đi” nh ngh a này c ng đã đ c ch p nh n trong
nhi u nghiên c u Theo quan đi m truy n th ng, giá tr c m nh n khách hàng đ c xem nh là m t s trao đ i gi a nh ng l i ích đ t đ c và nh ng hy sinh ph i m t đi,
nh ng hy sinh đó có th là nh ng hy sinh v ti n t tài chính và hy sinh v tâm lý Dodds và Monroe (1991) d n theo Anu Helkkula (2010:398)
Trong nhi u nghiên c u liên quan, giá c c m nh n th ng đ c khái ni m và
đ nh ngh a là s m t mát hy sinh (Anderson, Fornell và Lehmann, 1994; Athanassopoulos, 2000; Chang và Wildt, 1994; Sirohi, McLaughlin và Wittink 1998; Sweeney, Soutar và jonhson, 1999) C th v i nghiên c u này, s n ph m c a ngân hàng là d ch v , h u nh là s n ph m vô hình, kinh doanh ti n t , chính vì v y, giá c
c m nh n đ c đây chính là lãi su t ti n g i, ti n vay và phí cho các d ch v khác (Lien Ti Bei và Yu Ching Chiao, 2006)
K t lu n l i, có th hi u giá c c m nh n trong ngành ngân hàng chính là lãi
su t ti n g i, ti n vay và phí d ch v là nh ng cái mà khách hàng ph i đánh đ i, là s
m t mát khi s d ng các d ch v c a ngân hàng
Trang 28Ni m tin đ c đ nh ngh a là m c đ s n sàng ph thu c vào đ i tác có s tin
c y (Morman, 1993) ho c tin t ng vào s đáng tin và chính tr c c a nhãn hàng (Morgan và Hunt, 2004)
Theo tâm lý h c xã h i, ni m tin bao g m hai thành t : tin vào s trung th c c a
đ i tác và tin vào s nhân t c a đ i tác (Wetzels et al., 1998) Trung th c là s đáng tin c y và đ c đ m b o b ng phát ngôn c a đ i tác, trong khi s nhân t th hi n b ng
vi c đ i tác quan tâm t i các l i ích c a khách hàng và không ti n hành b t kì hành
đ ng nào gây ra h u qu tiêu c c t i khách hàng (Ganesan, 1994, Afsar, Bilal, 2010)
Ngoài hai y u t trên, ni m tin còn bao g m m t y u t n a là tin vào kh n ng làm vi c hi u qu c a đ i tác vì l i ích c a c hai bên (Moorman, Zaltman và Despande 1992, Ganesan 1994)
Vì v y, tác gi nghiên c u ni m tin bao g m ba thành t : tin vào s trung th c,
s nhân t và kh n ng làm vi c c a đ i tác Vi c nghiên c u v khái ni m ni m tin v i
ba thành t này đã đ c th c hi n b i Achim Walter t i c n m 2000 khi nghiêu c u
v nh h ng c a s hài lòng khách hàng, ni m tin và giá tr m i quan h tác đ ng đ n
s cam k t
Ni m tin vào đ i tác còn đ c xác đ nh là nhân t trung tâm t o nên lòng trung thành c a khách hàng (Chaudhuri và Holbrook, 2002) và là nhân t quan tr ng t o nên danh ti ng cho nhãn hàng (Berry,2007) Ni m tin c ng là m t d ng thu n l i b i nó c t
gi m chi phí th ng l ng (Berry, 2007) và làm gi m n i lo c a khách hàng v i các hành vi c h i c a bên cung c p d ch v (Bendapudi và Berry, 1997)
Trang 292.3 M t s mô hình đư nghiên c u v lòng trung thành khách hàng
2.3.1 Mô hình nghiên c u c a Mohammad Muzahid Akbar và Noorjahan Parvez (2009)
Mô hình đ c th c hi n t i Bangladesh v ngành vi n thông, nghiên c u s nh
h ng c a ch t l ng d ch v , s hài lòng và ni m tin đ n lòng trung thành c a khách hàng trong đó ch t l ng d ch v đ c nghiên c u theo mô hình c a Parasurama bao
g m 5 thành ph n nh đã đ c p trên Tác gi cho th y s hài lòng là bi n trung gian quan tr ng cho m i quan h gi a ch t l ng d ch v và lòng trung thành, thêm vào đó
ni m tin còn là m t y u t ch y u nh h ng đ n lòng trung thành khách hàng Khái
ni m ni m tin là s tin t ng vào m t th ng hi u hay m t công ty mà ch c ch n đem
l i l i ích t t nh t cho khách hàng không ch hi n t i mà còn t ng lai Khách hàng
ph i đ c tin r ng công ty không vì l i ích riêng mà có hành vi ch ngh a c h i, hay nói cách khác, khách hàng không thay đ i lòng trung thành
Hình 2.2: Mô hình nghiên c u c a Mohammad Muzahid Akbar
và Noorjahan Parvez (2009) 2.3.2 Mô hình nghiên c u c a Nguy n ình Th (2008)
Mô hình nghiên c u ch t l ng d ch v siêu th t i TP.HCM, tác gi mu n nghiên c u nh h ng c a bi n đ c l p giá c đ n ch t l ng d ch v và qua đó nh
h ng đ n lòng trung thành siêu th K t qu nghiên c u cho th y m i quan h d ng
Trang 30gi a giá c c m nh n và ch t l ng d ch v siêu th và ch t l ng d ch v siêu th v i lòng trung thành khách hàng siêu th Tác gi c ng ki m đ nh m i quan h gi a giá c
và lòng trung thành tuy nhiên giá c c m nh n không t o nên hi u ng tr c ti p v i lòng trung thành khách hàng siêu th
Hình 2.3: Mô hình nghiên c u c a Nguy n ình Th (2008)
2.3.3 Mô hình nghiên c u c a Lien Ti Bei và Yu Ching Chiao (2006)
Mô hình nghiên c u v các y u t vô hình tác đ ng đ n lòng trung thành khách hàng t i ài Loan ba ngành d ch v : cung c p gas, ngân hàng và d ch v b o trì, s a
Ch ng lo i
hàng hóa
An toàn siêu th
Giá c
c m nh n
M t b ng siêu th
Trang 31và b o trì t đ ng, riêng giá c c m nh n l i có m i quan h v i ngành ngân hàng và ngành gas thông qua s hài lòng khách hàng
Hình 2.4: Mô hình nghiên c u c a Lien Ti Bei
và Yu Ching Chiao (2006) 2.3.4 Mô hình nghiên c u
T vi c tham kh o nh ng nghiên c u đi tr c đ c đ c p ph n trên, tác gi
th y lòng trung thành khách hàng đã đ c nghiên c u nhi u ngành, nhi u l nh v c khác nhau V i th tr ng ngân hàng trong n c hi n nay đang ph i c nh tranh gay g t,
th tr ng tài chính nhi u bi n đ ng l n thì vi c nghiên c u ti p các y u t th t s nh
h ng đ n lòng trung thành khách hàng v n r t c n thi t đ m t ngân hàng luôn có đ
s l ng khách hàng c s đ t n t i và phát tri n b n v ng
T mô hình nghiên c u c a Mohammad Muzahid Akbar và Noorjahan Parvez (2009), tác gi th y r ng tuy ch t l ng d ch v đã đ c nghiên c u nhi u nh ng theo tác gi , đây v n là m t y u t c b n c n nghiên c u thêm trong ngành ngân hàng vì
th c t hi n nay, ch t l ng v n ch a đáp ng đúng nh mong đ i c a khách hàng Thêm vào đó, ni m tin c ng là nhân t then ch t nh h ng đ n khách hàng trong tình hình kinh t nh hi n nay, c n ph i đào sâu nghiên c u k đ qua đó t o d ng đ c
ni m tin v ng ch c t phía khách hàng, m t y u t ch ch t không th thi u trong m i quan h kinh doanh b n v ng Vì v y, mô hình nghiên c u c a Mohammad Muzahid Akbar và Noorjahan Parvez đ c tác gi v n d ng cho nghiên c u ngành ngân hàng t i
th tr ng TP.HCM
Ch t l ng d ch v
c m nh n
Lòng trung thành khách hàng
S hài lòng khách hàng
Công b ng trong
c m nh n giá c
Ch t l ng s n ph m
c m nh n
Trang 32Thêm vào đó, nghiên c u Nguy n ình Th đã cho th y giá c c m nh n là m t trong nh ng thành t t o d ng nên ch t l ng d ch v c m nh n, đ c bi t, Lien Ti Bei
và Yu Ching Chiao đã nghiên c u và k t lu n r ng giá c c m nh n có nh h ng m nh
Trang 332.4 Gi thuy t nghiên c u
2.4.1 Ch t l ng d ch v và s hài lòng khách hàng
Cho đ n nay ng i ta v n ch a th làm rõ s khác bi t gi a hai khái ni m này, chúng hi n đ c s d ng m t cách đan xen, m h V i nh ng n l c nh m làm rõ s khác bi t gi a s hài lòng và ch t l ng c m nh n, Anderson và Sullivan (1993) cu i cùng đã ch ra r ng, trong khi s hài lòng ph thu c vào tr i nghi m mua s m tr c đó
và y u t giá c , thì ch t l ng c m nh n không ph thu c vào y u t giá c ho c kinh nghi m mua s m tr c đó
Tuy nhiên, hi n nay ch a có s đ ng thu n trong c s lý thuy t c a các nhà nghiên c u v m i quan h nguyên nhân gi a hai khái ni m này Trong khi các lý thuy t v ch t l ng d ch v cho r ng s hài lòng c a khách hàng là ti n đ c a ch t
l ng c m nh n (Parasuraman et al., 1988; Bitner, 1990; Carman, 1990), thì các nhà nghiên c u khác l i cho r ng đây là m i quan h vòng tròn, t c ch t l ng c m nh n là
ti n đ cho s hài lòng c a khách hàng (Woodside et al., 1989; Reidenbach và Sandifer-Smallwood, 1990; Cronin và Taylor, 1992; Fornell, 1992; Anderson và Sullivan, 1993; Gotlieb et al., 1994; Spreng và Mackoy, 1996)
Theo Parasuraman (1994), s tranh cãi phát sinh t vi c đánh giá ch t l ng và
s hài lòng đó là đánh giá gi a giao d ch c th v i đánh giá chung Trong khi các nhà nghiên c u ch t l ng d ch v b t đ u t gi đ nh r ng s hài lòng là s đánh giá d a vào m t giao d ch c th và ch t l ng là s đánh giá chung đ c đ a ra sau m t quá trình đánh giá tích l y thì các nhà nghiên c u v s hài lòng l i có quan đi m đ i l p Tuy nhiên, theo quan đi m lý thuy t, nh ng tác gi này đã thi t l p ch t l ng c m
nh n là ti n đ c a s hài lòng khi mà c hai khái ni m đ c đo l ng trong b i c nh giao d ch c th
Ch t l ng d ch v đã đ c ch ng t là m t nhân t n n t ng t o nên s hài lòng và lòng trung thành c a khách hàng, nó là k t qu sau khi khách hàng ti n hành so sánh gi a m c đ h trông đ i v d ch v và m c đ d ch v đã đáp ng đ c s trông
Trang 34đ i c a h hay ch a (Chumpitaz et al.,2004) Các gi thuy t v nh h ng c a các y u
t ch t l ng d ch v c m nh n đ c đ t ra theo mô hình nghiên c u c a Parasuraman
Theo Fornel (1996) cho r ng y u t đ u tiên xác đ nh s hài lòng khách hàng là
ch t l ng c m nh n, y u t th hai là giá c c m nh n S hài lòng khách hàng là k t
qu c m nh n v giá tr c a khách hàng trong khi giá tr đo b ng m i quan h gi a ch t
l ng d ch v c m nh n và giá c d ch v (Hallowel, 1996,d n theo Bexley, 2005, p.68) Giá c c a d ch v là c m nh n ch quan c a khách hàng v i giá c c a d ch v
t ng t v i các nhà cung c p khác (Nguy n ình Th , 2007) Trong nghiên c u này, giá c c m nh n đ c chính là lãi su t ti n g i, lãi su t vay và phí d ch v khi so sánh
v i các ngân hàng khác, có th hi u lãi su t ti n g i chính là lãi su t ti t ki m, lãi su t
c a tài kho n thanh toán không k h n, lãi su t vay có th là vay kinh doanh, vay b t
đ ng s n, vay mua xe ô tô, vay tiêu dùng… và phí d ch v chính là phí chuy n ti n, phí
in sao kê, phí phát hành th , phí cung c p d ch v ngân hàng tr c tuy n (Internet banking), ngân hàng qua di đ ng (Mobile banking), d ch v thông báo s d qua tin
nh n đi n tho i (SMS Banking) Gi thuy t k ti p đ c đ t ra:
H2: Giá c c m nh n có nh h ng tr c ti p đáng k đ n s hài lòng khách
hàng
Trang 352.4.3 S hài lòng và lòng trung thành khách hàng
Theo Philip Kotler (2007), s th a mãn - hài lòng c a khách hàng là m c đ c a
tr ng thái c m giác c a m t ng i b t ngu n t vi c so sánh k t qu thu đ c t vi c
s d ng d ch v v i nh ng k v ng K v ng c a khách hàng đ c hình thành t kinh nghi m mua s m, t b n bè, đ ng nghi p và t nh ng thông tin c a ng i bán và đ i
th c nh tranh Trong b i c nh c nh tranh, s khôn ngoan c a m i ngân hàng là c n t o
s th a mãn c a khách hàng cao h n đ i th c nh tranh, nh v y s hài hòa l i ích c a khách hàng và l i nhu n c a ngân hàng Nh ng thông tin v gi m sút m c đ th a mãn
c a khách hàng so v i khách hàng c a đ i th là tín hi u báo tr c v tình tr ng m t khách hàng, gi m th ph n trong t ng lai Chính vì v y, s th a mãn, hài lòng c a khách hàng có nh ng nh h ng nh t đ nh t i lòng trung thành Có th nói, có đ c khách hàng trung thành trong su t th i kì suy thoái, các ngân hàng có th đ nh v cho mình t ng tr ng t t và có đ c tính c nh tranh Nh v y, gi thuy t ti p theo đ c đ t ra:
Trang 36hàng Chính vì v y, ngân hàng ngày càng ph i có đ c ni m tin c a khách hàng, ph i trung th c và cam k t th c hi n nh ng đi u đã tuyên b v i khách hàng, có n ng l c
đ giúp khách hàng gi i quy t khó kh n v ng m c, nh v y s t o cho khách hàng s
an tâm và d n đ n s trung thành c a khách hàng Gi thuy t cu i cùng đ c hình thành:
H4: Ni m tin có nh h ng tr c ti p đáng k đ n lòng trung thành khách hàng
Tóm t t ch ng 2
Trong b i c nh c nh tranh trên th tr ng tài chính ngân hàng ngày càng tr nên gay g t thì vi c ch m sóc, t ng c ng s hài lòng khách hàng nh m m c đích gi chân khách hàng là m t v n đ quan tr ng Cu c đua v thu hút ngu n v n gi a các ngân hàng th ng m i c ph n (NH TMCP) đang di n ra r t quy t li t Nhi u ch ng trình khuy n mãi h p d n đ c các NH TMCP tung ra đ thu hút khách hàng m i và gi chân khách hàng c Tuy nhiên, theo đu i chính sách khuy n mãi đ gi chân và thu hút khách hàng ch là chi n l c mang tính “ng n h n” c a m t s NH TMCP Chi n
l c mang tính “dài h n” mà m t NH TMCP ph i h ng t i là t p trung ch m sóc khách hàng truy n th ng, nâng cao lòng trung thành khách hàng Chính vì v y, nghiên
c u này đ c th c hi n đ giúp chúng ta xác đ nh đ c các y u t tác đ ng đ n s hài lòng khách hàng và m c đ nh h ng c a s hài lòng, ni m tin đ n lòng trung thành khách hàng Trong ch ng này, tác gi đã khái quát m t s n i dung c b n c a các khái ni m nghiên c u, các mô hình đã đ c nghiên c u, đ ngh mô hình nghiên c u
và phát tri n m t s các gi thuy t c n ki m đ nh
Trang 37CH NG 3
PH NG PHÁP NGHIểN C U
Ch ng 3 trình bày quy trình nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u khoa h c
đ c s d ng đ xây d ng và đánh giá các thang đo dùng đ đo l ng các khái ni m nghiên c u c ng nh ki m đ nh mô hình và các gi thuy t nghiên c u đã đ a ra trong
xây d ng thang đo Nghiên cn = 5 u đ nh tính
Phát tri n thang đo
ánh giá thang đo (Cronbach alpha và EFA)
Báo cáo nghiên c u
X lý và phân tích
d li uNghiên c u đ nh l ng
( n=404)
Trang 38Quy trình nghiên c u đ c th hi n chi ti t trong hình 3.1 Quy trình này m
đ u b ng m c tiêu nghiên c u và k t thúc b ng vi c trình bày báo cáo nghiên c u c
bi t, 2 ph ng pháp chính trong quy trình này g m có: (1) nghiên c u s b đ khám phá và phát tri n thang đo l ng các khái ni m nghiên c u, (2) nghiên c u chính th c
đ ki m đ nh thang đo và k t lu n v các gi thuy t đã đ t ra
3.2 Nghiên c u s b
Nghiên c u s b đ c th c hi n thông qua nghiên c u đ nh tính dùng đ khám phá các y u t tác đ ng đ n ch t l ng d ch v c ng nh s hài lòng, ni m tin và lòng trung thành c a khách hàng đ hi u ch nh, b sung thang đo cho phù h p v i ngành ngân hàng V ch t l ng d ch v , tác gi s d ng thang đo c a Parasuraman vì Angur
và c ng s (1999) đánh giá là thang đo t t nh t cho ngành ngân hàng, ngoài ra, tác gi
c ng s d ng thang đo giá c c m nh n c a Lien Ti Bei và Yu Ching Chiao, thang đo
s hài lòng c a Golrou Abdollahi, thang đo lòng trung thành c a Beerli, Martin và Qintana làm thang đo đ hi u ch nh và b sung cho đ tài nghiên c u vì các thang đo này c ng đã đ c th c hi n nghiên c u cho ngành ngân hàng t i th tr ng n c ngoài Riêng thang đo ni m tin, tác gi s d ng thang đo c a Achim Walter vì thang đo này
đ c Achim Walter nghiên c u v nh h ng c a s hài lòng, ni m tin, giá tr m i quan h đ n s cam k t c a khách hàng, m t trong nh ng hình th c đ có m i quan h
b n v ng, trung thành v i nhau Do s khác bi t v v n hóa, nên trong quá trình nghiên
c u tác gi đã b sung, hi u ch nh cho phù h p v i m c tiêu c a đ tài
Nghiên c u đ nh tính đ c th c hi n thông qua k thu t th o lu n nhóm chuyên
đ t p trung v i các chuyên gia trong ngành ngân hàng bao g m 1 giám đ c, 2 chuyên viên cao c p v h tr d ch v khách hàng và 2 các chuyên viên cao c p v qu n lý khách hàng Nghiên c u này tác gi s d ng ph ng pháp k t h p v a khám phá v a
kh ng đ nh Tr c tiên, tác gi th o lu n v i các chuyên gia các câu h i m có tính
ch t khám phá đ xem ý ki n c a h v các y u t nh h ng đ n lòng trung thành
Ti p đ n, tác gi cho h xem và đánh giá l i các thang đo mà tác gi đ a ra theo các
Trang 39nghiên c u đã có Tác gi cho h th o thu n các tiêu chí mà h l a ch n đ xem tiêu chí nào là quan tr ng nh t Ngoài ra, do nghi ng v kh n ng d ch thu t câu ch ch a thoát ý khi n khách hàng không hi u đúng ý c a các m c h i đ tr l i ho c n i dung
m c h i có th quá xa l , khó hi u v i ng i tr l i nên tác gi đã th o lu n thêm và
đi u ch nh cho phù h p v i th tr ng ngân hàng Vi t Nam và ti n hành ph ng v n th
v i m t s khách hàng đ đi u ch nh thêm Cu i cùng, k t qu c a nghiên c u này là xây d ng m t b ng câu h i ph ng v n chính th c dùng cho nghiên c u chính th c (nghiên c u đ nh l ng)
3.3.1 Xây d ng thang đo
Các t p bi n quan sát c th đ c đo l ng trên thang đo Likert 5 đi m đ c dùng đ s p x p t nh đ n l n v i s càng l n là càng đ ng ý (1-hoàn toàn không
đ ng ý; 2-không đ ng ý; 3-không ý ki n; 4-đ ng ý; 5-hoàn toàn đ ng ý)
3.3.1.1 Thang đo ch t l ng d ch v c m nh n
Thang đo ch t l ng d ch v trong nghiên c u này đ c xây d ng d a trên thang
đo Servqual c a Parasuraman (1988) bao g m 22 bi n quan sát c th :
Thành ph n ph ng ti n h u hình: đ c đo b ng 4 bi n quan sát, mã hóa t HH1 đ n HH4
Thành ph n đ ng c m: đ c đo b ng 5 bi n quan sát, mã hóa t C1 đ n C5
N ng l c ph c v : đ c đo b ng 4 bi n quan sát, mã hóa t NL1 đ n NL4
Tin c y: đ c đo b ng 5 bi n quan sát, mã hóa t TC1 đ n TC5
áp ng: đ c đo b ng 4 bi n quan sát, mã hóa t U1 đ n U4
Trang 40B ng 3.1: Thang đo các thƠnh ph n ch t l ng d ch v c m nh n
HH1 V n phòng tr s ngân hàng khang trang, b t m t
HH2 Ngân hàng có trang thi t b , công ngh hi n đ i
HH3 Nhân viên ngân hàng có đ ng ph c đ p, ch nh t
HH4 T r i các s n ph m ngân hàng rõ ràng và đ y đ thông tin
C1 Ngân hàng quan tâm đ n nh ng mong mu n nh t c a anh ch C2 Ngân hàng luôn có nhi u chính sách ch m sóc anh ch (ngày sinh
nh t, ngày 8/3, t t )
C3 Nhân viên ngân hàng luôn quan tâm, h i th m anh ch
C4 Nhân viên ngân hàng hi u đ c nhu c u c a anh ch
C5 Th i gian giao d ch c a ngân hàng thu n ti n cho anh ch
NL1 Nhân viên ngân hàng t o đ c s tin t ng cho anh ch
NL2 Nhân viên ngân hàng luôn l ch s , nhã nh n v i anh ch
NL3 Nhân viên ngân hàng t o cho anh ch c m giác tho i mái, thân
thi n khi giao d ch
NL4 Nhân viên ngân hàng có đ trình đ , ki n th c chuyên môn đ tr
l i t t c các câu h i c a anh ch
TC1 Ngân hàng cung c p các d ch v đúng nh cam k t
TC2 Ngân hàng gi i quy t khi u n i, th c m c cho anh ch nhanh
chóng TC3 Ngân hàng cung c p d ch v đúng th i gian đã h a
TC4 Ngân hàng cung c p d ch v phù h p v i nhu c u c a anh ch
ngay l n đ u tiên
TC5 Ngân hàng th c hi n d ch v chính xác, không sai sót