DANH M CăHỊNHăV ă 2.1 C ăc uăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ngăc aăh ăth ngăNHTMă2012 32 2.3 T ăl ăn ăcóăkh ăn ngăm tăv nătrênăd ăn ăchoăvayăkháchăhƠngăt iă 2.4 C ăc uăt ătr ngăn ăx uăc aăh
Trang 1TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
HOẨNGăNH ăAN
ÁNHăGIÁăKH N NGăÁPăD NG CÁC CHU N M C
Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng
Trang 2L IăCAMă OAN
TôiăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăriêngătôi.ăNh ngăthôngătinăvƠă
n iădungănêuătrongăđ ătƠiăđ uăd aătrênănghiênăc uăth căt ăvƠăhoƠnătoƠnăđúngăv iăngu nătrích d n
Tácăgi ăđ ătƠi:ăHoƠngăNh ăAn
Trang 3M CăL C
1 LỦădoăch năđ ătƠi 1
2 M cătiêuănghiênăc u: 2
3 i t ngăvƠăph măviănghiênăc u: 2
4 Ph ngăphápănghiênăc u: 3
5 ụăngh aăkhoaăh căvƠăth căti năc aăđ ătƠiănghiênăc u 3
6 K tăc uăc a lu năv n: 4
CH NGă1: T NGăQUANăV ăBASEL 5
1.1 Gi iăthi uăl chăs ăraăđ iăc aă yăbanăBaselăvƠăn iădungăc ăb năc aăhi pă c Basel I, Basel II và Basel III 5
1.1.1 Gi iăthi uăl chăs ăraăđ iăc aă yăbanăBasel 5
1.1.2 Hi pă căBaselăI 6
1.1.3 Hi pă căBaselăII 10
1.1.4 Hi pă căBaselăIII 15
1.2 Kinhănghi mă ngăd ngăBaselă ăcácăn căChơuăÁ 23
1.2.1 Kinhănghi măc aăTrungăQu c 24
1.2.2 Kinhănghi măc aăHƠnăQu c 26
1.2.3 Kinhănghi măTháiăLan 26
1.3 S ăc năthi tă ngăd ngăHi pă căBaselăt iăcácăNHTMăVi tăNam 27
K TăLU NăCH NGă1 29
CH NGă2: ÁNHăGIÁăKH ăN NGăÁP D NGăCÁCăCHU NăM CăC Aă BASELăT IăCÁCăNGÂN HẨNGăTH NGăM IăVI T NAM 30
2.1 Th cătr ngăh ăth ngăNgơnăhƠngăVi tăNam 30
2.1.1 QuyămôăngƠnhăngơnăhƠngăVi tăNam 30
2.1.2 Ho tăđ ngătínăd ng 31
2.2 ánhăgiáăth cătr ngăđápă ngăcácăchu năm căc aăHi pă căBaselăt iăh ă th ngăNHTMăVi tăNam 35
Trang 42.2.1 Quáătrìnhătri năkhaiăcácăhi pă căBaselăvƠoăho tăđ ngăqu nătr ăngơnăhƠngă
t iăVi tăNamăquaăcácăv năb năphápălu t 35
2.2.2 M căđ ăđápă ngăt ăl ăanătoƠnăv nătheoăBasel 38
2.2.3 M căđ ăđápă ngăphơnălo iăn ăvƠătríchăl păd ăphòngătheoăBasel 43
2.2.4 ánhăgiáăm căđ ăđápă ngăt ăl ăđònăb yătheoăBasel 45
2.2.5 ánhăgiáăm căđ ăđápă ngăquy đ nhăthanhăkho nătheoăBasel 46
2.2.6 ánhăgiáăm căđ ăđápă ngăv ăho tăđ ngăthanhătra,ăgiámăsátăngơnăhƠngătheoă Baselă(tr ăc tă2) 50
2.2.7 ánhăgiáăm căđ ăđápă ngăcácănguyênăt căk ălu tăth ătr ngăvƠăminhăb chă thôngătină(tr ăc tă3) 53
2.3 Khóăkh năđ iăv iăh ăth ngăNHTMăVNăkhiăápăd ngăhi pă căBasel 56
2.3.1 Nguyênănhơnăt ăb năthơnăhi pă căBasel 56
2.3.2 Nguyênănhơnăt ăn iăt iăh ăth ngăNHMTăVi tăNam 57
2.4 Kh oăsátăvi căápăd ngăBaselătrongăh ăth ngăNHTMăVi tăNam 57
K TăLU NăCH NGă2 63
CH NGă3: 64
3.1 Nhómăgi iăphápănh mă ngăd ngăBaselăt iăcácăNHTMăVi tăNam 64
3.1.1 Nhómăgi iăphápădƠnhăchoăNHNN 64
3.2 Nhómăgi iăphápădƠnhăchoăNHTM 74
3.2.1 Nơngăcaoăn ngăl cătƠiăchínhăchoăcácăNHTM 74
3.2.2 Sápănh p,ăh pănh t,ămuaăbánătrongăngơnăhƠng 75
3.2.3 yăm nhăvi cătáiăc ăc uăngơnăhƠng 76
3.2.4 T ngăc ngăx ălỦăn ăx u 77
3.2.5 Minhăb chăthôngătinăt ăcácăTCTD 78
3.3 Ki năngh ăl ătrìnhăápăd ngăcácăch năm căBaselăchoăcácăNHTMăVi tăNam 78 K TăLU NăCH NGă3 83
K TăLU N 83
Trang 5DANHăM CăVI TăT T
Trang 6DANH M CăCÁCăB NG
1.2 Vi căápăd ngăBaselăIIăt iăcácăqu căgiaăcóăn năkinhăt ăđangăphátă
1.3 Vi căápăd ngăBaselăIIăt iăcácăqu căgiaăcóăn năkinhăt ăđangăphátă
1.5 Kinhănghi măth căthiăBaselăIIăt iăm tăs ăn căChơuăÁ 24
2.1 Quyămôăv năđi uăl ăc aăm tăs ăNHTMăc aăcácăqu căgiaătrongă
2.8 D ăn ăchoăvayătrênăth ătr ngă2ăgiaiăđo nă2011 ậ 2012 46 2.9 Soăsánhăquyăđ nhăthanhăkho năc aăBaselăIIIăvƠăquyăđ nhăhi nă
Trang 7DANH M CăHỊNHăV ă
2.1 C ăc uăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ngăc aăh ăth ngăNHTMă2012 32
2.3 T ăl ăn ăcóăkh ăn ngăm tăv nătrênăd ăn ăchoăvayăkháchăhƠngăt iă
2.4 C ăc uăt ătr ngăn ăx uăc aăh ăth ngăNHTMătheoăngƠnhă2012 34 2.5 T ăl ăanătoƠnăv năt iăthi uăt iăm tăs ăNHTMăVi tăNamă2012 39 2.6 M tăs ăt ăl ăanătoƠnăv năc aăcácăqu căgiaătrongăkhuăv căChơuăÁ 41 2.7 C ăc uătƠiăs năcóăr iăro/t ngătƠiăs năcóăn iăb ngăn mă2012 41
2.9 T ăl ăchoăvay/ti năg iăc aăm tăs ăn cătrongăkhuăv c 47 2.10 MôăhìnhăgiámăsátătƠiăchínhăhi nănayă ăVi tăNam 50
Trang 8PH N M U
1 LỦădoăch năđ ătƠi
H ăth ngăngơnăhƠngăth ngăđ căcoiălƠăh ătu năhoƠnăv năc aăn năkinhăt ă ăt ngă
qu căgiaăvƠătoƠnăc u.ăChínhăvìăv yăch ăc năm tăbi năđ ngănh ăc aă h ăth ngăngân hƠngăc ngăgơyă nhăh ngăl năđ năn năkinhăt
T i Vi tăNam,ăngƠnhăngơnăhƠngăcònăkháănonătr ănh ngătrongăth iăgianăquaăđƣăcóă
s ăt ngătr ngănhanhăchóngăc ăv ăs ăl ngăl năquyămô.ăNguyênănhơnăchínhăd năt iă
s ăphátătri năm nhăm này ph iăk ăt iăvi căVi tăNamătr ăthƠnhăthƠnhăviênăc aăWTO,ăngƠnhăNgơnăhƠngăđƣăcóănh ngăc iăcáchăđángăk ăđápă ngăyêu c uăphátătri năkinhăt ăvƠăxuăth ăh iănh păkinhăt ăqu căt ăTrongăb iăc nhăh iănh păthìăvi c chúngătaăm ăc aăchoăcácăngơnăhƠngăn căngoƠiăvƠoăho tăđ ngăhayăvi căcácăngơnăhƠngăVi tăNamăđ uă
t ăraăn căngoƠiăđòiăh iăvi cătuân theo cácăđi uă căqu căt ălƠăđi uăt tăy u vƠăb căthi tăh năbaoăgi ăh t
M tătrongănh ngăđi uă căqu căt ămƠăđaăph năcácăqu căgia quanătơmăvƠăápăd ngăđóă lƠă Hi pă că Baselă đ iă v iă ho tă đ ngă thanhă tra,ă giámă sátă ngơnă hƠng Hi pă căBaselăđƣăraăđ iăt ăcách đơyăh nă20ăn m,ăhi pă cănƠyăđ căr tănhi uăqu căgiaătrênă
th ăgi iăápăd ngălƠmăchu năm căđ ăđánhăgiáăvƠăgiámăsátăho tăđ ngăc aăh ăth ngăngơnăhƠngăn cămình.ăHi nănayăhi pă căBaselăđƣăcóăphiênăb năth ăba,ăđ iăm iăm tăs ăn iădungăh năsoăv iăphiênăb năth ăhaiătr căđó
ăVi tăNam,ăvi că ngăd ngăhi pă căBaselătrongăcôngătácăgiámăsátăvƠăqu nătr ăngơnăhƠngăv năcònănhi uăv ngăm c,ănênăch ăm iăd ngăl iă ăvi căl aăch năm tăs ătiêuăchíăđ năgi nătrongăHi pă căBaselă đ ă đ aăvƠoătrongăcácăv năb n Tuy nhiên,
trong xuăh ngăh iănh p,ăcácăngơnăhƠngă ăVi tăNamăs măhayămu năs ăph iătuơnăth ăcácăchu năm căBaselăđ ăhòanăthi năchínhăh ăth ngăqu nătr ăr iăroăngơnăhƠng,ăđápă ngăyêuăc uăh iănh păqu căt ăVìăv y,ă chúngătaăc n ph iănghiênăc uăcácăquyăđ nhăc a Basel,ăc ngănh ănghiên c uănh ngăkhóăkh n,ăv ngăm c,ăđ ăxơyăd ngăl ătrìnhăthích
h păchoăvi căápăd ngăcácăchu năm căc aăBasel vào vi căqu nălỦ,ăgiámăsátăh ăth ngă
Trang 9các ngân hàng ơyălƠălỦădoătôiăch năđ ătƠi:ă" ánh giá kh n ng áp d ng các chu n
m c c a Basel t i các NHTM Vi t Nam"
2 M cătiêuănghiênăc u:
M cătiêuăc aăđ ătƠiăgi iăquy tănh ngăv năđ ăsau:
- Tìmăhi uăvƠăgi iăthi uăng năg năv ăhi pă căBaselăI,ăBaselăIIăvƠăBaselăIII và
vi căv năd ng baăhi pă cătrên thông qua cácăquyăđ nhăhi năt iăc aăVi tăNam
- Nêuă bƠiă h că kinhă nghi mă ngă d ngă Baselă c aă m tă s ă qu că giaă trênă th ă gi i
lƠmăti năđ ăchoăvi căxơyăd ngăcáchăth căvƠăl ătrìnhăápăd ngăhi pă căBaselăt iă
Vi tăNam
- ánhă ho tă đ ngă c aă h ă th ngă NHTMă Vi tă Namă theoă cácă chu nă m că Baselătrongăth iăgianăqua,ăchúătr ngăđánhăgiáă ăcácăn iădung quanătr ngănh :ăanătoƠnă
v n,ăthanhăkho n,ăm căđ ăđápă ngăcácănguyênăt căgiámăsátăc aăBasel
- Phân tích, làm rõ nh ngă nguyên nhân và khóă kh n nhă h ngă đ nă vi că h ă
th ngăNHTMăVi tăNamăđƣ,ăđangăvƠăcóăth ăs ăg păph iăkhiă ngăd ngăBasel
- ă xu tă l ă trìnhă vƠ cácă gi iă phápă toƠnă di nă phùă h pă v iă th că tr ngă c aă h ă
th ngăNHTMăVi tăNam khiăápăd ngăhi pă căBasel
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:
Trênăth căt ,ăhi pă căBaselăcóăr tănhi uăquyăt căvƠăchu năm căliênăquanăđ năquyătrìnhăgiámăsátăho tăđ ngăngơnăhƠng.ăTuyănhiên,ătrongăđi uăki nănghiênăc uăc aămình,ă
đ ătƠiăch ăgi iăh năth căhi nănghiênăc uăsơuăm tăs ăn iădungăquanătr ng vƠăc năthi tă
đ iăv iăho tăđ ngăc aăh ăth ngăNHTMăVi tăNamăhi nănayănh :ăr iăroătínăd ng;ăanătoƠnăv n;ăthanhăkho n;ăm căđ ăđápă ngăcácătiêuăchu năgiámăsátătheoăHi pă căBasel
Hi nă nayă trênă th ă gi iă nhi uă n că đƣă b tă đ uă ápă d ngă Hi pă că Baselă III, tuy
nhiên doăn iăt i c aăh th ngăNHTMăcònănhi uăthi uăsótăvƠăy uăkémănên trongăđ ătƠiănƠyătácăgi ăkhôngăđ ăc păc ăth ălƠăVi tăNamănênăápăd ngătheoăBasel IIăho căBaselăIII mƠăđ ătƠiăs ăh ngăt iăvi căđ ăxu tăápăd ngăcácăchu năm cătheoăl ătrìnhăt ngăd năt ă
Trang 10BaselăIIăđ năBaselăIII nh m t oăđi uăki năvƠăth iăgianăchoăh ăth ngăNHTMăcóăth iăgianăt ănơngăcaoăn ngăl căc aăb năthơnăc ngănh lƠmăquenăv iăcácăchu năm căBasel
Ngu năd ăli uăth ăc păđ căđ ăc pătrongăđ ătƠiănƠyăch ăy uăđ căthuăth păt ăcácăngu năd ăli u:
- Tácăgi t phơnătíchăt ngăh păvƠăx ălỦătheoăyêuăc uăc aăt ngăchuyênăm c c aă
lu năv năd aătrênăbáoăcáoăngƠnhăvƠăbáoăcáoăth ngăniênăc aăngơnăhƠngăNhƠă
n c,ăc aăcácăNHTM
- Ngu năs ăli uăt ăcácăt păchíăchuyênăngƠnhăcóăuyătínănh : T păchíăTƠiăchính,ă
t păchíăNgơnăhƠng,ăt păchíăTh ătr ngăti năt ,ăTh iăbáoăKinhăt ăVi tăNamăvƠăcácăwebsiteăc aăc ăquan nhƠăn c…
- CácăbƠiănghiênăc uăc aăcácătácăgi ătrongăvƠăngoƠiăn c
5 ụăngh aăkhoaăh căvƠăth căti năc aăđ ătƠiănghiênăc u
N iădungănghiênăc uăc aălu năv nănh mătr ăl iăcácăcơuăh iăsau:
- T iă saoă c nă ph iă ápă d ngă hi pă căBaselăvƠoăcôngătácăqu nătr ăNHTMăVi tă
Nam?
- Nh ngăkhóăkh năvƠătr ăng iămƠăh ăth ngăNHTMăVi tăNamăg păph iăkhiăápă
d ngăHi pă căBasel?
- Hi nănayăh ăth ngăNHTMăVi tăNamăđƣăápăd ngăhi pă căBaselă ănh ngăn iă
dung nào?
- Xơyă d ngă l ă trìnhă vƠă cácă khuy nă ngh ă v ă phíaă NHNN,ă c ă quană giámă sátă tƠiă
chínhăvƠăChínhăph ănh măthúcăđ yăl ătrìnhăápăd ngăHi pă căBaselănh ăth ă
nào?
Trang 11T nh ng v năđ ănghiênăc uăđ tăra,ăd aătrênălỦălu năkhoaăh căcùngăv iănh ngănghiênăc uăc aăb năthơn,ăt ăduyăc aănhi uănhƠăkinhăt ăđ ăcóăth ăđ aăraăcácăgi iăphápă
nh măđ yănhanhăti năđ ăápăd ngăHi pă căBasel.ăBênăc nhăđó,ăxơyăd ngăl ătrìnhăti pă
c năvƠăt ngăb căđáp ngăcác tiêuăchu năc ăb năc aăBasel
6 K tăc uăc aălu năv n:
B ă c că c aă đ ă tƠiă nghiênă c uă “ ánhă giáă kh ă n ngă ápă d ngă cácă chu nă m că
Baselăt iăcácăNHTMăVi tăNam”ăđ căchiaăthƠnhăcácăn iădungăchínhăsau:
M ăđ uăăă: Cácă n iă dungă nh mă s ă l că s ă c nă thi tă c aă đ ă tƠi,ă m că tiêuă
nghiênăc u,ăđ iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u,ăcácăph ngăphápă
đ căs ăd ngătrongănghiênăc u
Ch ngă1: Gi iăthi uăt ngăquanăv ăBasel
Ch ngă2: ánhăgiáăkh ăn ngă ngăd ngăcácăchu năm căc aăHi pă căBaselă
t iăcácăNHTMăVi tăNam
Ch ngă3: M t s ăki năngh ănh m ngăd ngăcácăchu năm căc aăHi pă că
Baselăt iăcácăNHTMăVi tăNam
Trang 12CH NGă1:
T NGăQUANăV ăBASELă 1.1 Gi iăthi uăl chăs ăraăđ iăc aă yăbanăBaselăvƠăn iădungăc ăb năc aăhi pă că Basel I, Basel II và Basel III
1.1.1 Gi iăthi uăl chăs ăraăđ iăc aă yăbanăBasel
VƠoănh ngăn mă1980,ăh ăth ngăNHTMătrênăth ăgi iăphátătri năm nh m và có
nh ngă d uă hi uă c nhă tranhă khôngă lƠnhă m nhă gi aă cácă ngơnă hƠng.ă ngă th i,ă quyă
đ nhăv ăv năđi uăl ăc aăcácăNHTMă ăcácăn căkhácănhau,ănênăd năđ năc nhătranhă
không công b ngătrongăcùngă m tă th ătr ng,ăđơyălƠăđi uăc măk ătrongăc ch ă h iă
nh p SauăhƠngălo t v ăs păđ ăc aăc aăcácăngơnăhƠng,ămƠăđángăquanătơmănh tălƠăs ă
s păđ ăc aăngơnăhƠngăHerstattă ăTơyă c,ăm tănhómăcácăNgơnăhƠngăTrungă ngăvƠă
c ăquanăgiámăsátăc aănhómăG10 n căphátătri nă(B ,ăCanada,ăPháp,ă c,ăụ,ăNh t,ăHƠăLan,ăTh yă i n,ăAnh,ăM )ăđƣăt păh păt iăthƠnhăph ăBasel,ăTh yăS vƠoăn mă1987ătìmăcáchăng năch n xuăh ngănƠy.ăSauăkhiănhómăh p,ăcácăc ăquanănƠyăđƣăquy tăđ nhăthƠnhă l pă yă Bană Baselă v ă giámă sátă ngơnă hƠng (Basel Committee on Banking
supervision),ăđ aăraăcácănguyênăt căchungăđ ăqu nălỦăho tăđ ngăc aăcácăngơnăhƠngă
qu căt
N mă1988,ă yăBanăBaselăđƣăphêăduy tăm tăv năb năđ uătiênăl yătênălƠăHi pă că
v ăv năc aăBaselă(Basel I),ăyêuăc uăcácăngơnăhƠngăho tăđ ngăqu căt ăph iăn măgi ă
m tăm căv năt iăthi uăđ ăcóăth ăđ iăphóăv iănh ngăr iăroăcóăth ăx yăra.ăM căv năt iăthi uănƠyălƠăm tăt ăl ăph nătr mănh tăđ nhătrongăt ngăv năc aăngơnăhƠng,ădoăđóăm că
v nănƠyăc ngăđ căhi uălƠăm căv năt iăthi uătínhătheoătr ngăs ăr iăroăc aăngơnăhƠngă
đó M căđíchăraăđ iăc aăBaselăIănh m:
- C ngăc ăs ă năđ nhăc aătoƠnăb ăh ăth ngăngơnăhƠngăqu căt
- Thi tăl păm tăh ăth ngăngơnăhƠngăqu căt ăth ngănh t,ăbìnhăđ ngănh măgi mă
c nhătranhăkhôngălƠnhăm nhăgi aăcácăngơnăhƠngăqu căt đ măb oăanătoƠnăcho
ng iăg iăti n
Trang 13Doătínhăthi tăth căc aănóăđ iăv i c ngăđ ngăcácăt ăch cătƠiăchính,ăngơnăhƠngănên Baselăkhôngăch ăph ăbi nă ăcácăqu căgiaăthƠnhăviên,ăđ nănayăcóăh nă100ăn căkhácătrênăth ăgi iăcùngăh ngă ng.ă ăphùăh păv iănh ngăthayăđ iăl năc aăth ătr ng,ăBaselăđƣăđ căc iăti năvƠăs aăđ iăl năth ăhaiă(BaselăII)ăvƠoăn mă2001ăvƠăcóăhi uăl căvƠoăn mă2006.ă
Cu căkh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc uăn mă2008ăchoăth yăcácăquyăđ nhăc aăBaselăIIăv năcònănhi uăh năch ,ăđƣăcóăỦăki năchoăr ngăBaselăIIălƠănguyênănhơnăgiánăti păgơyăraăcu căkh ngăho ngănƠy.ăTr cădi năbi năph căt păc aăcu căkh ngăho ngăvƠănh ngăyêuăc uăb căthi tăph iăkh căph cănh ngănh căđi măc aăBaselăIIăthìăngƠyă12/09/2010ăyăbanăBaselăđƣăchínhăth căcôngăb ăb ătiêuăchu năanătoƠnăv năt iăthi uăápăd ngăcho
các NHTM, quyăđ nhănƠyăđ căg iălƠăhi pă căanătoƠnăv năBaselăIII
Quanăđi măc aă yăbanăBaselălƠăs ăy uăkémătrongăh th ngăNgơnăhƠngăc aăm tă
qu căgiaădùălƠăphátătri năhayăđangăphátătri n,ăđ uăcóăth ăđeăd aăkhôngăch ăđ năs ă nă
đ nhăv ătƠiăchínhăc aăqu căgiaăđóămƠăcònăc ătrênăph măviătoƠnăth ăgi i.ă yăbanăBaselă
th ngăxuyênăt ăch căcácăcu căth oălu năv ăv năđ ăxoayăquanhăs ăh pătácăqu căt ăđ ă
gi măb tăkho ngăcáchătrongăcôngătácăgiámăsátăngơnăhƠng,ănơngăcaoăch tăl ngăcôngătácăgiámăsátăho tăđ ngăngơnăhƠngătrên toàn th ăgi i.ă
yăbanăBaselăkhôngăcóăb tăk ăm tăc ăquanăgiámăsátănƠoăvƠănh ngăk tălu năc aăyăbanănƠyăkhôngăcóătínhăphápălỦătrongăvi c yêuăc uătuơnăth ăđ iăv iăvi căgiámăsátă
ho tăđ ngăngơnăhƠng.ăThayăvƠoăđó,ă yăbanăBaselăch ăxơyăd ngăvƠăcôngăb ănh ngătiêuăchu năvƠănh ngăh ngăd năgiámăsátăr ngărƣi,ăđ ngăth iăgi iăthi uăcácăbáoăcáoă
th căti năt tănh tătrongăk ăv ngăr ngăcácăt ăch căriêngăl ăs ăápăd ng r ngărƣiăthôngăquaănh ngăs păx păchiăti tăphùăh pănh tăchoăh ăth ngăqu căgiaăc aăchínhăh ăTheoă
cách này,ă yăbanăkhuy năkhíchăvi căápăd ngăcáchăti păc năvƠăcácătiêuăchu năchungămƠăkhôngăc ăg ngăcanăthi păvƠoăk ăthu tăgiámăsátăc aăcácăn căthƠnhăviên
1.1.2 Hi pă căBaselăI
1.1.2.1 N iădungăc ăb năhi pă căBaselăI
Trang 14N mă1988,ăU ăbanăBaselăv ăgiámăsátăngơnăhƠngăđƣăphêăduy tăm tăv năb năăđ uătiênăl yătênălƠăHi pă căv ăv năc aăBaselă(BaselăI) Theoăquyăđ nhăc aăBaselăI,ăcácăngơnăhƠngăc năxácăđ nhăđ căt ăl ăv năt iăthi uă(CapitalăAdequacyăRatioă- CAR)ăđ tă
t iăthi uă8%ăđ ăbùăđ păchoăr iăro,ăđơyălƠăbi năphápăd ăphòngăb tăbu cănh măđ măb oă
r ngăcácăngơnăhƠngăcóăkh ăn ngăkh căph căt năth tămƠăkhôngă nhăh ngăđ năl iăíchă
c aăng iăg iăti n
Banăđ u,ăBaselăIăch ăápăd ngătrongăho tăđ ng c aăcácăngơnăhƠngăqu căt ăthu că
nhómă10ăn căphátătri n.ăSauăđó, Basel đƣ tr ăthƠnhăchu năm cătoƠn c uăvƠăđ căápă
d ngă ătrênă120ăqu căgia
Hình 1.1 :ăC ăc uăc aăhi pă căBaselăI
Ngu n: Basle Capital Accord, BIS.[32]
H ăs ăCARăđ cătínhănh ăsau:
T ăl ăv năt iăthi uăCARă=ă T ngăv n
TƠiăs năcóăr iăroă(RWA)
Theoăđó,ăngơnăhƠngăcóăm căv năt tălà ngân hàng có CARă>ă10%,ăcóăm căv năthíchăh păkhiăCARă>ă8%,ăthi uăv năkhiăCARă<ă8%,ăthi uăv nărõăr tăăkhiăCARă<ă6%ă
Yêuăc uăv năt iă thi u
nhăngh aăv n (t ăs ) TƠiăs năcóăr iăroă (M uăs )
R iăroătínăd ngăă (1988)
R iăroăth ătr ngă (1996)
Trang 15vƠăthi uăv nătr mătr ngăkhiăCARă<ă2% T ngăv năc aăngơnăhƠngăđ căchiaălƠmă2ă
lo i:
- V năc pă1 (Core Capital, V năt ăcóăc ăb n): lƠăv năs năcóăch căch năvƠăcácă
kho năd ăphòngăđ căcôngăb ăg m:ăv năch ăs ăh uăv nhăvi nă(v năđi uăl ă
ho căv năc ăph năph ăthông),ăv năd ătr ăđƣăcôngăb ă(l iănhuơnăkhôngăchia)
- V n c pă2 (Supplementary Capital, V năt ăcóăb ăsung):ăv nănƠyăđ căxemălà ngu năv năb ăsungăvƠăcó ch tăl ngăth păh n,ăbaoăg m:ăd ătr ăkhôngăđ căcôngăb ;ăv năt ngădoăđánhăgiáăl iătƠiăs n;ăcácăkho năd ăphòngăt năth tăchung;
v năb ăsungăt ăcácăcôngăc ăn ăh năh pă(tráiăphi uăchuy năđ i,ăc ăphi uă uăđƣiăvƠăm tăs ăcôngăc ăn ăth ăc p),ăđ uăt ătƠiăchínhăvƠo côngătyăconăvƠăcácăt ă
ch cătƠiăchínhăkhác
T ngăv năc pă1ăvƠăv năc pă2ălƠăv năt ăcó, cácăgi iăh n c aăv năt ăcó:
T ngăv năc pă2ăkhôngăđ căquáă100%ăv năc pă1;
N ăth ăc păt iăđaăb ngă50%ăv năc pă1;
D ăphòngăchungăt iăđaăb ngă1,25%ătƠiăs năcóăr iăro;
D ătr ătƠiăs năđánhăgiáăl iăđ căchi tăkh uă55%;ăth iăgianăđáoăh năcònăl iă
c aăn ăth ăc păt iăthi uălƠă5ăn m;ăv năngơnăhƠngăkhôngăbaoăg măv năvôă
hình (goodwill)
Tài s năcóăr iăroă(RWA) trongăBaselăIăđ cătínhănh ăsau:
Theoă Baselă I,ă h ă s ă r iă roă c aă tƠiă s nă cóă r iă roă đ că chiaă thƠnhă 4ă m că lƠă 0%,ă
20%, 50%, và 100% t ngă ngă v iă cácă kho nă choă vayă chínhă ph ,ă ngơnă hƠngă hayădoanhănghi p
Trang 161.1.2.2 Nh ngăh năch ăc aăBaselăI
M că dùă Baselă Iă đƣă giúpă qu nă tr ă ngơnă hƠngă hi uă qu ă h n,ă đ m b oă kh ă n ngă
ch ngăđ ăc aăngơnăhƠngăv iăr iăroăt tăh nănh ngănóăv năcóăkháănhi uăđi măh năch :
- Th nh t: phơnălo iăr iăroăch aăchiăti tăchoăcácăkho năchoăvay.ăH ăs ăr iăroă
ch aăchiăti tăchoăr iăroătheoăđ iătácă(víăd : kh ăn ngătƠiăchínhăc aăkhách hàng)
ho cătheoăđ căđi măc aăkho nătínăd ngă(víăd : theoăth iăh n).ă i uănƠyăch ăraă
r ngăcóăth ăcácăngơnăhƠngăcóăcùngăt ăl ăanătoƠnăv nănh ngăcóăth ăđangăđ iăm tă
v iăcácălo iăr iăroăkhácănhau,ă ăm căđ ăkhácănhau M tăkho năn ăđ iăv iăt ă
ch căx păh ngăAAăđ căcoiănh ăm tăkho năn ăđ iăv iăt ăch căx păh ngăB
- Th hai: Baselă Iă ch aă tínhă đ nă l iă íchă c aă đaă d ngă hoáă ho tă đ ng.ă Cácă lý
thuy tăv ăđ uăt ăch ăraăr iăroăs ăgi măthôngăquaăđaăd ngăhoáădanhăm c đ uăt ă
Tuy nhiên, theo Basel I,ăquyăđ nhăv ăv năt iăthi uăkhôngăkhácăbi tăgi aăm tăngơnăhƠngăcóăho tăđ ngăkinhădoanhăđaăd ngă(ítăr iăroăh n)ăvƠăm tăngơnăhƠngăkinhădoanhăt pătrungă(nhi uăr iăroăh n).ăM tăkho năn ăriêngăl ăyêuăc uăm tă
l ngăv năgi ngănh ăm tădanhăm căđ uăt ăđ căđaăd ngăhóa,ăv iăcùngăm tăgiáă
tr ă(víăd : khôngăcóăs ăkhácăbi tănƠoăgi aăm tăkho năvayă$100ăvƠă100ăkho nă
vay $1)
- Th ba: Baselă Iă ch aă tínhă đ nă cácă r iă roă khác.ă Trongă ă quyă ă đ nh v nă ă t iă
thi uăc aămình,ăBasel Iăm iăch ăđ ăc păđ nănh ngăr iăroăv ătínăd ng,ăch aăđ ă
c păđ nănh ngăr iăroăkhácănh ăr iăroăho tăđ ng,ăr iăroăqu căgia,ăr iăroăngo iă
h i;ăđ ăc păch aăđ yăđ ăv ăr iăroăth ătr ng.ă
- Th t : m tă s ă cácă quyă t că doă Basel Iă đ aă raă khôngă th ă v nă d ngă trongă
tr ngăh păngơnăhƠngăsápănh păhayăt păđoƠnăngơnăhƠng,ăngơnăhƠngăm ,ăngơnă
hàng - chi nhánh
V i nh ngăh năch ăv năcóăc aămìnhăc ngăv iăs ăthayăđ iăc aăn năkinhăt ,ăBaselăIă
b căl ăvi căkhôngăđápă ngăđ cătìnhăhìnhăth căt ă ơyălƠănguyênănhơnăchínhăd năđ nă
s ăraăđ iăc aăBaselăIIăvƠoăn mă2004 và có hi uăl căvƠo tháng 12/2006
Trang 171.1.3 Hi pă căBaselăII
1.1.3.1 N i dung c aăHi pă căBaselăII
BaselăIIăđ aăraăcáchăti păc năm iăd aătrênă3ătr ăc tăchính:
- Tr ăc tăI:ăLiênăquanăđ năcácăyêuăc uăv ăv năt iăthi u.ăTheoăđó,ăt ăl ăv năt iă
thi uă(CapitalăAdequacyăRatioă- CAR)ăv năđ căduyătrìă ăm că8%ănh ăBaselă
I Tuy nhiên, khi đánhăgiáăr iăroăth ătr ng,ăBaselăIIăchoăphépăcácăngơnăhƠngătínhăthêmăph năv năc pă3ăậ lo iăv năđ căhìnhăthƠnhăt ăcácăkho năn ăph ăthu căng năh năv iăm căđíchăd ătr ă ngăth i,ăvi căđánhăgiáăr iăroătínăd ngătheoăcácătiêuăchu năc aăBaselăIIăc ngăđ căđi uăch nhătheoăh ngăquyăđ nhănhi uăm cătr ngăs ăr iăroă(t ă0%-150%ăho căh n).ăThêmăvƠoăđó,ăBaselăIIăkhôngăch ăđi uăch nh,ăhoƠnăthi năcácăquyăđ nhăv ăr iăroăth ătr ngămƠăcònă
đ aă raă nh ngă quyă đ nhă đ iă v iă r iă roă ho tă đ ngă v iă cácă ph ngă phápă đoă
l ngăr iăroăc ăth ă
- Tr ăc tăII:ăQuyăđ nhăv ăc ăch ăgiámăsátăc aăquáătrìnhăđánhăgiáăn iăb ăvƠăs ă
đ măb oăđ ăngu năv năc aăcácăt ăch cătƠiăchính.ăTr ăc tănƠyăc ngăcungăc pă
m tă khungă gi iă phápă choă cácă r iă roă mƠă ngơnă hƠngă đ iă m t nh :ă r iă roă h ă
th ng;ăr iăroăchi năl c;ăr iăroădanhăti ng; r iăroăthanhăkho năvƠăr iăroăphápălỦ,ă t tă c ă cácă lo iă r iă roă nƠyă đ că t ngă h pă l iă d iă cáiă tênă r iă roă cònă l iă
(residual risk)
- Tr ăc tăIII:ăLiênăquanăđ năcácăquyăđ nhăv ăcácănguyênăt căk ălu tăth ătr ngăvƠăminhăb chăthôngătin.ăBaselăII đ aăraăm tădanhăsáchăcácăyêuăc uăb tăbu căcácăngơnăhƠngăph iăcôngăkhaiăthôngătin,ăt ănh ngăthôngătinăv ăc ăc uăv n,ă
m căđ ăđ yăđ ăv năđ nănh ngăthôngătinăliênăquanăđ năm căđ ănh yăc măc aăngơnăhƠngăv iăr iăroătínăd ng,ăr iăroăth ătr ngăvƠăr iăroăho tăđ ng và quy trìnhăđánhăgiáăc aăngơnăhƠngăđ iăv iăt ngălo iăr iăroănƠy
Trang 18Hình 1.2 :ăC ăc uăc aăhi pă căBaselăII
Ngu n: Basel II, BIS (2006)[31]
1.1.3.2 Soăsánhăđi măkhácănhauăgi a Basel I và Basel II
B ngă1.1:ăSoăsánhăđi măkhácănhauăgi aăBaselăIăvƠăBaselăII
M căv năanătoƠnăt iăthi uălƠă8%,ăm uăs ă
g m:ăr iăroătínăd ng
M căv năanătoƠnăt iăthi uălƠă8%,ăm uăs ă
g m:ăr iăroătínăd ng,ăr iăroăth ătr ng,ăr iăroăho tăđ ng
Ch ăt pătrungăvƠoăr iăroătínăd ng Baselă IIă b ă sungă thêmă r iă roă ho tă đ ng,ăquyă trìnhă giámă sátă vƠă cácă quyă t c th ă
tr ng
Cóă m tă ph ngă phápă duyă nh tă ápă d ngă
choăt tăc ăc ăcácătr ngăh p
Linhăđ ngăh n,ăcóănhi uăph ngăphápăđ ă
l aăch n,ăh ngăđ năvi căqu nătr ăr iăroă
t tăh n
H ăth ngăđoăl ngăđ năgi n H ăth ngăđoăl ngăph căt p h n
Ch ă cóă th ă v nă d ngă ă ngơnă hƠngă theoă
ki uăđ năthu nătúy Ph măviăápăd ngăr ngăh năbaoăg măcácăngơnăhƠngăqu căt ăvƠăcácăcôngătyăm
D aătrênăc uătrúcătheoădi nătr iăr ng Nh yăc măv iăr iăro
BAăTR ăC Tă
Ph ngă pháp phân
Ph ngăphápă nâng cao
R iăroăth ă
tr ng
Ph ngăphápă chu năhoá
Ph ngăphápă môăhìnhăn iă
Trang 191.1.3.3 Nh ngă uăđi măc aăBaselăII soăv iăBaselăI
- Th nh t:ă N iă dungăc aă Baselă IIă phongă phúă h nă soă v iă Baselă I.ă N iă dungă
BaselăIăch ăy uăxoayăquanhăyêuăc uăv năt iăthi u,ătrongăkhiăđóăBaselăIIăt pătrungănhi uăh năvƠoăcácăph ngăphápăn iăb ăc aăchínhăngơnăhƠng,ăđánhăgiáă
ho tăđ ngăthanhătra,ăgiámăsátăvƠăk ălu tătrênănguyênăt căth ătr ng
- Th hai:ăBaselăIIăkh căph căđ căcácăquyăđ nhăs ăb ,ăthi uălinhăđ ng,ămangătínhăápăd ngăchoăt tăc ăcácăngơnăhƠng.ăHi pă căBaselăIIăđƣăđ ăc păđ năm tădanhăsáchăcácăph ngăphápăđ ăxu tăđ ăcácănhƠăqu nălỦăqu căgiaăvƠăcácăngơnăhƠngă ch n l a Thêmă vƠoă đó,ă khôngă ch ă t pă trungă vƠoă r iă roă tínă d ngă nh ăBaselăI,ăBaselăIIăcònăb ăsungăthêmăr iăroăho tăđ ng,ăr iăroăth ătr ngăvƠoăcácă
tiêu chíăđánhăgiá,ălƠmăhoƠnăthi năh n côngătácăqu nătr ăr iăroăc aăh ăth ng.ăVìă
v y,ăđ iăt ngăcóăth ăápăd ngăBaselăIIăkhôngăch ălƠăcácăngơnăhƠngăho tăđ ngăthu nătúyămƠăm ăr ngăsangăcácăngơnăhƠngăqu căt ăvƠăcácăcôngătyăm
- Th ăba:ăBaselăIIăhoƠnăthi n,ăphátătri năcácăquyăđ nhăv ătr ngăs ăr iăroăc aă
Basel I.ăBaselăIăđoăđ căr iăroăquáăs ăb ,ăBaselăIIănh yăc măh năv iăr i ro thôngăquaăđ ănh yăc măc aăyêuăc uăv năđ iăv iăm căđ ăr iăroăt ngălên.ăBasel Iăđ aăraă4ăm căđ ăr iăroăt ngă ngăv iăcácăđ iătácătínăd ngăkhácănhau,ăv i BaselăIIăcácătr ngăs ăr iăroănƠyăkhôngăch ăgiaăt ngăv ăs ăl ngămƠătínhălinhă
ho t,ănh y c măr iăroăc ngăđ căhoƠnăthi năh năquaăcácătiêuăchíăx păh ng.ă
Nh ngăđ căquy nămƠ Basel IădƠnhăchoăcácăn căthu căt ăch căh pătácă và phátătri năkinhăt ăOECDăb xóaăb , thayăvƠoăđóălƠăyêuăc uăđánhăgiáăcôngăkhaiă
b tăbu căm tăcáchăchiăti tăv ăđ nh yăc m r iăroăvƠăchínhăsáchăr iăro
- Th ăt :ăBaselăIIăhoƠnăthi năh năcácăquyăđ nhăv ăk ăthu tăgi măthi uăr iăroătínă
d ng BaselăIăch ăd ngăl iă ăh ătr ăvƠăđ măb oătrongăkhiăBaselăIIăth aănh nă
v ăk ăthu tăgi măthi uăr iăroăt tăh n,ăđ aăraănhi uăk ăthu tăh nănh ăh ătr ,ă
đ măb o,ăphái sinh tín d ng,ăl păm ngăl iăv ăth
Trang 201.1.3.4 Nh ngăh năch ăc aăBaselăII
Bênăc nhănh ngă uăđi măsoăv iăBaselăIănh ăđƣătrìnhăbƠy,ăb năthơnăBaselăIIăc ngăcóănh ngăh năch :
- Th ă nh t:ă Ch aă đ aă raă cácă khuônă kh ă quyă đ nhă v ă cácă t ă l ă đònă b yă liênă
quanăđ nătƠiăs năn iăvƠăngo iăb ng
- Th ă hai:ă C ă quană qu nă lỦă ch aă theoă k pă t că đ ă phátă tri nă m nhă m ă c aă
nh ngăs năph măd chăv ăcóăkhoaăh căcôngăngh ăc ngănh ăm căđ ăr iăroăcao
- Th ăba:ăCácăyêuăc uăv ăv n c aăBaselăIIăcóătínhăthu năchu k ăvƠăvìăth ăcóăxuă
h ngă t ngă c ngă bi nă đ ngă n uă cóă s ă bi nă đ iă th tă th ngă trongă chuă k ă
kinh doanh
- Th ăt :ăBaselăIIăthi uăcácăquyăđ nhăv ăthanhăkho nătoƠnăc u
- Th ăn m:ăNh ngărƠng bu căđ ăcóăc ăs ăv năch tăl ngăcaoăch aăđ căquyă
đ nhăch tăch
- Th ăsáu:ăvi căki măsoátăvƠăh năch ăr iăroăc aăh ăth ngăv năcònănh ngăđi mă
ch aăch tăch
1.1.3.5 Vi căth căthiăBaselăII t iăcácăqu căgiaătrênăth ăgi i
V iăvi cănh năth căt măquanătr ngăc aăvi căápăd ngăhi pă căBaselăvƠoăcôngătácă
qu nătr ăngơnăhƠngăthìănhi uăqu căgiaătrênăth ăgi iăđƣăápăd ngăBaselăII Riêngăv iăcácă
n căChơuăÁ thìătu ăthu căvƠoătrìnhăc aăn năkinhăt ămƠăm iăqu căgiaăChơuăÁ l aă
ch nănh ngăcáchăriêngăđ ăti păc năBaselăII
Trang 21B ng 1.2:ăVi căápăd ngăBaselăIIăt iăcácăqu căgiaăcóăn năkinhăt ăđangăphátătri nă khuăv căChơuăÁăTháiăBìnhăD ng
1 Philippines
Tr ăc tăv ăv nătheoăBaselăIIăđ căc ăquanăcóă
th măquy năápăd ngătheoăph ngăphápăchu năhóaă vƠoă n mă 2007,ă sauă đóă ti pă c nă theoă cácă
ph ngăphápăcònăl iăc aăBaselăIIăcu iă2010
3 TrungăQu c Nh ngă ngơnă hƠngă Trungă Qu că cóă ho tă đ ngăh iă ngo i đ că yêuă c uă ápă d ngă Baselă IIă t ă
n mă2010
4 Thái Lan
M tăb ăph năcácăngơnăhƠngăt iăTháiăLanăđƣăápă
d ngăđ yăđ ăcácăquyăđ nhăc aăBaselăIIăvƠoăcu i
n mă2008.ă năcu iăn mă2009,ăcác ngân hàng cònăl iăs ăb tăđ uăápăd ngăph ngăphápănâng
cao
5 Malayxia
Malayxiaă ápă d ngă ph ngă phápă chu nă hóaă t ă01/2008ă vƠă vi că ápă d ngă theoă ph ngă phápănơngăcaoăth căhi năvƠoăn mă2010.ă
6 Pakistan
NgơnăhƠngătrungă ngăPakistanăyêuăc uăt tăc ăcácăngơnăhƠngăngơnăhƠngăt iăPakistanăth căhi nătheoăBaselăIIăt ăph ngăphápăchu năhóaăsauăđóă
áp d ngă theoă ph ngă phápă nơngă caoă theoă l ătrìnhăNgơnăhƠngătrungă ngăPakistanăquyăđ nh
7 Indonesia
CácăngơnăhƠngăt iăIndonexiaăti păc năcácăquyă
đ nhăBaselăIIăđ năgi nănh t vƠoăn mă2008.ăSauăđó,ă khiă t tă c ă cácă ngơnă hƠngă đƣă đáp ngă cácăquyăđ nhăs ăti păc năti păcácăquyăđ nhăph căt pă
h năvƠoăn mă2011
Ngu n: Mandeep Kaur, March 2012, Basel II regulatory compliance among Asia –
Pacific contries
Trang 22B ngă1.3: Vi căápăd ngăBaselăIIăt iăcácăqu căgiaăcóăn năkinhăt ăđangăphátătri nă khuăv căChơuăÁăTháiăBìnhăD ng
1 Nh tăB n Basel chínhănh năti năg iăt ăcu iă03/2007 IIăđ căápăd ngăt iăt tăc ăcácăt ăch cătƠiă
2 H ngăKong
T iăH ngăKong,ăt tăc ănh ng ngơnăhƠngăn iăđ a vƠă cácă t ă ch că tƠiă chínhă ápă d ngă Basel II t ă
01/10/2007.ă M tă s ă t ă ch că ápă d ngă ho că lƠă
ph ngăphápăchu năhóaăho căph ngăphápăch ă
s ă c ă b n,ă m tă s ă t ă ch că khácă thìă ápă d ngă
5 HƠnăQu c HƠnăQu căápăd ngăcácăquyăđ nhăđ năgi năc aăBaselăIIăv ăv năvƠoă01/2008
6 Singapore Quyăđ nhăBaselăIIăđ căápăd ngăt iăSingaporeă
vƠoă01/2008ăt iăt tăc ăcácăngơnăhƠngăn iăđ a
Ngu n: Mandeep Kaur, March 2012, Basel II regulatory compliance among Asia –
Pacific contries
1.1.4 Hi p căBaselăIII
1.1.4.1 Nh ngăs aăđ iăc aăn iădungăHi pă căBasel
S ăt năt iăc aăBasel II đƣăcóănhi uăđóngăgópătrongăvi căc iăcáchăqu nătr ăh ăth ngătƠiăchínhăngơnăhƠngăc aăcácăqu căgiaătrênăth ăgi i,ătuyănhiênăb năthơnăBaselăIIăl iăt nă
t iănh ngăthi uăsót,ăđi uănƠyăđƣălƠmăBaselăIIăkhôngăđ ăs căgiúpăh ăth ngătƠiăchínhăngơnă hƠngă tránhă kh iă kh ngă ho ng kinhă t ă toƠnă c uă b tă đ uă t ă n mă 2008.ă Tr că
nh ngădi năbi năph căt păvƠăh ăl yălơuădƠiăc aăcu căkh ngăho ngănƠyăkhi năcácăqu căgiaătrênăth ăgi iăph iăng iăl iăcùngănhauărƠăsoátăvƠătìmăraăph ngăánăkh căph cănh ngă
Trang 23nh căđi măc aăBaselăII.ă ơyălƠănguyênănhơnăchínhăđ năđ năs ăraăđ iăc aăHi păđ nhă
Basel III ngày 12/9/2010 Basel III đ aăraănh ngăquyăđ nhănghiêmăng tăh năvƠăhi nălƠăchu nă m cătoƠnăc uă mƠăngơnăhƠngă trênăth ăgi iăđangă lênăl ătrìnhă h ngăt iăápă
d ngănh măgiúpăh ăth ngăho tăđ ngăanătoƠnăh nătrongăt ngălai
Hình 1.3 :ăC ăc uăc aăhi pă căBaselăIII
Quyăđ nhăm iă
hoƠnătoƠnăt ăBaselă
III
Quy đ nhăt ăBaselăIIăđ că
c pănh tăl iăt iăBaselăIII Khôngăthayăđ iăsoăv iăBasel II
Ngu n: Basel III, BIS (2010), [26] ,[27]
LCR
NFSR
Tr ăc tăII:ăQuáă trìnhăki mătraă
giám sát
Tr ăcôtăIII:ă Tínhăk ălu tăth ă
tr ng
Trang 24Basel III v iănh ngăquyăđ nhăm iăv ăkháiăni măvƠăcácătiêuăchu năt iăthi uăcaoă
h năcùngăv iăph ngăphápăgiámăsátăanătoƠnăv ămôălƠăs ăthayăđ iăl chăs ătrongăquyă
đ nhăv ăho tăđ ngăngơnăhƠng.ăNh ngăn iădungăs aăđ i,ăc pănh tăc aăBaselăIII:
- Th ă nh t: nơngă caoă ch tă l ng v n ơyălƠăđ căđi măchínhăc aăBaselăIII.ă
Ch tăl ngăv năt tăh năđ ngăngh aăv iăvi căbùăđ păcácăkho năl ăt tăh n,ăđi uănƠyă giúpăchoăngơnăhƠngă“kh e”ă h n,ădoăđóăcóăkh ăn ngăch ngăđ ăt tăh nătrongăth iăkìăkhóăkh n
Tr căh t,ăBaselăIIIăs ăgiúpănơngăcaoăch t l ngăv năc aăcácăngơnăhƠngăm tăcáchăđángăk ăTheoăquyăđ nhăhi năt i,ănh ngătƠiăs năcóăch tăl ngăkémăs ă
ph iăkh uătr ăvƠoăv nă(v năc pă1ă+ăv năc pă2).ăCònătheoăBaselăIII,ăvi căkh uă
tr ăs ănghiêmăng tăh n,ăkh uătr ăth ngăvƠoăv năc ăph năthôngăth ng.ăH nă
n a,ăđ nhăngh aăv năc pă1ăc ngăquyăđ nhăch tăch ăh năbaoăg măv năth ngăvƠăcácăcôngăc ătƠiăchínhăcóăch tăl ngătheoănh ngătiêuăchu năch tăch Theo đó,ăBaselăIIIăquyăđ nhăcácăt ăl ăc ăth ăc uăthƠnhănênăv năt iăthi uănh ăsau:
T ăl ăt ngăv năt iăthi uăv năgi ă ăm că8%ăsoăv iăt ngătƠiăs năcóăr iăro;
T ăl ăv năc ăph năph ăthôngăt iăthi uă(commonăequity)ăđ cănơngăt ăm că
2% lên 4,5%;
T ăl ăv năc pă1ăt iăthi uăt ngăt ă4%ălênăm că6%;
B ăsungăph năv năđ măd ăphòngătƠiăchínhăđ măb oăb ngăv năc ăph năph ă
thông là 2,5%
Tùy thu căvƠoăth căt ,ăm iăqu căgiaăcóăth ăl aăch năthi tăl păm tăt ăl ăv nă
đ măphòngăng aăs ăsuyăgi mătheoăchuăk ăkinhăt ăv iăm căt ă0-2,5%ăvƠăph iă
đ căđ măb oăb ngăv năc ăph năph ăthông.ăPh năv nănƠyăch ăđòiăh iătrongă
tr ngăh păt ngătr ngătínăd ngăquáănóngăd năt iănguyăc ăr iăroăcaoăchoăho tă
đ ngăh ăth ng.ăThêmăvƠoăđó,ăBaselăIIIăc ngăti năhƠnhărƠăsoát,ăth ngănh tăl iăcácăkháiăni m,ătiêuăchu năc aăv năc pă1,ăv năc pă2ăvƠălo iăb ăcácăkho năv năkhôngăđ ătiêuăchu năkhiătínhătoánăch ătiêuăanătoƠnăv năt i thi u.ăV iănh ngă
đi uăch nhănƠy,ăchi măt ătr ngăl nătrongăc ăc uăc aăv năc pă1ăph iăbaoăg mă
Trang 25c ăph năph ăthôngăvƠăl iănhu năgi ăl i.ăCácăcôngăc ăv nălaiă(hybridăcapitalăinstruments)ăv iănh ngăđi uăkho năchoăphépămuaăl iăv tăgi iăh nă15%ăc aă
v năc pă1ăs ăs ăb ălo iătr ăkh iăthƠnhăph năv nănƠy.ăNgoƠiăra,ăv năc pă2ăc ngă
đ căxemăxétăhƠiăhòaăh năvƠăv năc pă3,ălo iăv năch ăs ăd ngăđ ătrangătr iăchoăcácăr iăroăth ătr ngătheoăquyăđ nhăc aăBaselăIIăc ngăs ăb ălo iăb
Nh v y,ăn uăkhôngătínhăđ năph năv năđ măd ăphòngăr iăroătƠiăchínhălƠă2,5%ăthìăconăs ă8%ăchoăt ăl ăanătoƠnăv năt iăthi uă(CAR)ăc aăBaselăIIIăd ngănh ăkhôngăthayăđ iăsoăv iăquyăđ nhăc aăBaselăII.ăTuyănhiên,ăk tăc uăc aăcácălo iă
v năđƣăcóăs ăthayăđ iăđángăk ătheoăh ngăt ngăt ătr ngăv năc pă1,ăđ ngăth iă
t ngăt ătr ngăv năc ăph năph ăthôngătrongăv năc pă1
- Th ăhai:ăquyăđ nhăthêmăt ăl ăđònăb yănh măb ăsungăchoăcácăyêuăc uăv ăv n.ă
M căđíchăc aăvi căquyăđ nhăt ăl ăđònăb y:
Nh măh năch ăđònăb yătrongăl nhăv căngơnăhƠng,ăgiúpăgi măthi uănguyăc ă
c aăquáătrình gi măn ăgơyăb tă năcóăth ăgơyăt năh iăh ăth ngătƠiăchínhăvƠă
n năkinhăt ;
Gi iă thi uă thêmă bi nă phápă b oă v ă đ iă v iă môă hìnhă r iă roă vƠă saiă s ă đoă
l ngăb ngăcáchăxácăđ nhăr iăroăm tăcáchăđ năgi n,ăminhăb ch,ăđ căl p
Vi căápăd ngăth ănghi măt ăl ănƠyăchoăphép yăbanăBaselătheoădõiăbi n
đ ngăt ăl ăđònăb yăth căc aăcácăngơnăhƠngătheoăchuăk ăkinhăt ăvƠăm iăquanăh ăgi aăcácăyêuăc uăv ăv năv iăt ăl ăđònăb y
T ăl ăđònăb yăđ căquyăđ nhăt iăthi uălƠă3%ăchoăgiaiăđo năchuy năđ iăt ă1/1/2013ăđ nă1/1/2017.ăT ăl ănƠyăđ cătínhăb ngăcáchăl yăt ngăv năc pă1ăyêuăc uăchiaăchoăt ngătƠiăs nă(khôngătínhăt iăcácătr ngăs ăr iăro)ăv iăquyă
đ nh:
V năc păIăyêuăc uă(Tieră1ăCapital)
≥ 3%
T ngătƠiăs nă(Grossăassets)
Trang 26- Th ăba:ăBaselăIIIăđ aăraăquyăđ nhănh măthi tăl păcácăyêuăc uăv ăthanhăkho nă
toƠnăc u ơyălƠăđi uăđ căbi tăquanătr ngăch aăcóătiêuăchu năqu căt ănƠoăquyă
đ nhăv ăv năđ ănƠy ụăth căđ căt măquanătr ngăc aăthanhăkho nătrongăho tă
đ ngăc aăh ăth ngătƠiăchính,ă yăbanăBaselăđƣăb ăsungăthêmăhaiătiêuăchu năt iăthi uă choă tƠiă tr ă thanhă kho n:ă T ă l ă đ mă b oă thanhă kho nă (Liquidityă
Coverage Ratio - LCR)ă vƠă T ă l ă tƠiă tr ă nă đ nhă ròngă (Netă Stableă Fundingă
Ratio - NSFR) Quyăđ nhănƠyăyêuăc uăngơnăhƠngăn măgi ăcácătƠiăs năcóătínhăthanhăkho năcaoăvƠăcóăch tăl ngăcaoăđ ăđápă ngănhuăc uăchiătr ătrongănh ngă
tr ngăh păkhóăkh n,ăgiúpăngơnăhƠngăcóăkh ăn ngăch ngăđ ăng năh năt tăh nă
v iănh ngăc ngăth ngăthanhăkho nă.ă
T ă l ă đ mă b oă thanhă kho nă (LCR):ă T ă l ă nƠyă nh mă thúcă đ yă kh ă n ngă
ph căh iăng năh năv ăthanhăkho năc aăngơnăhƠngăb ngăcáchăb oăđ măr ngăngơnăhƠngăđóăcóăđ ăngu năl căch tăl ngăcaoăđ ăt năt iătrongăm tăk chăb nă
c ngă th ngă gayă g tă kéoă dƠiă trongă vòngă m tă tháng,ă LCRă đ că tínhă theoăcôngăth c:
V nătƠiătr ăchoăTSăcóăch tăl ngăthanhăkho năcao
≥ 100%
T ngăl ngăti năraăròngătrongăvòngă30ăngƠyăti pătheo
Trongăđó,ăv năcóăch tăl ngăthanhăkho năcaoă(stockăofăhigh-quality liquid assets)ăbaoăg m:
TƠiăs năc pă1ă(Levelă1ăassets):ăTi năm t,ăcácăch ngăkhoánăthanhăkho nă
t tădoăChínhăph , NHTW,ă… phátăhƠnh,ăkho năd ătr ăt iăNHTW.ăCácătƠiăs nănƠyăápăd ngăt ăl ăthanhătoánăngayălƠă100%.ă
TƠiăs năc pă2ă(Levelă2ăassets):ătƠiăs năcóătr ngăs ăr iăroă20%ăch ngăh năcácăkho năchoăvayăđ iăv iăkhuăv căcông,ăcácătráiăphi uădoanhănghi pă
ho cătráiăphi uăđ căb o hi măv iăm căx păh ngăt ăAA- tr ălên.ăLo iătƠiăs nănƠyăđ cătínhă85%ăgiáătr ăvƠoăl ngăv năthanhăkho năcaoăđ ă
Trang 27tínhăLCRăvƠăt ngăl ngătƠiăs năc pă2ăs ăd ngăđ ătínhătoánăt iăđaăb ngă2/3ăl ngătƠiăs năc pă1
L ngăti năraăròng:ălƠăgiáătr ănh ăh năc aăchênhăl chăgi aăs ăti năs ăđ nă
h năthanhătoánăvƠăngu năti năvƠoătrongăvòngă30ăngƠyăho că75%ăgiáătr ă
đ năh năthanhătoán,c ăth :
T ngăl ngăti năraăròngă=ăDòngăti năraăậ Mină(Dòngăti năvƠo;ă75%ădòngăti năra)
Cácă kho nă kinhă phíă b oă đ mă (Securedă funding)ă vƠă cácă ngh aă v ă b ă
sung liên quanăđ năcácătƠiăs năpháiăsinh
Dòngăti năvƠoăbaoăg măt tăc ăcácăngu năthuăvƠăkinhăphíăho tăđ ngăcóăđ căt ăquáătrìnhăvayăm năho căthuăn :
T ăl ătƠiătr ă năđ nhăròngă(NSFR)ălƠăt ăl ăgi aăl ngăv năkh ăd ngă năđ nhă
(Available amount of stable funding) và l ngă v nă yêuă c uă nă đ nhă(Requiredăamountăofăstableăfunding),ăđ căquyăđ nhănh ăsau:
L ngăv năkh ăd ngă năđ nh
≥ 100%
L ngăv năyêuăc uă năđ nh
T ăl ăNSFRăt oăraăs ăcơnăđ iăv ăk ăh năgi aătƠiăs năvƠăngu n v năc aăngơnă
hàng trong vòng 1 n m.ăL ngăv năkh ăd ngă năđ nhăbaoăg m:
V năch ăs ăh u;
C ăphi uă uăđƣiăcóăth iăh năt iăthi uă1ăn m;
Cácăkho năn ăvayămƠăth iăh năđáoăh năcònăl iăt ă1ăn mătr ălên;
Trang 28 Ph nă ti nă gi ă nă đ nhă t iă ngơnă hƠngă t ă l ngă ti nă g iă khôngă k ă h nă
ho căcóăk ăh năd iă1ăn măc aăkháchăhƠng;
Ph năkinhăphíăbánăbuônăv iăk ăh năítăh năm tăn măd ăki năs ă ăl iăv iă
t ăch cătrongăm tăth iăgianădƠi
L ngăv năyêuăc uă năđ nhăđ cătínhătoánăd aătrênănh ngăgi ăđ nhăv ăđ cătínhăr iăroăthanhăkho năc aăcácătƠiăs năc aăngơnăhƠng.ăTheoăđó,ăv năyêuă
c uă năđ nhăđ cătínhăb ngăt ngăc aăgiáătr ătƠiăs nădoăt ăch căn măgi /tƠiă
tr ănhơnăv iăm tăt ăl ătƠiătr ă năđ nhăđ căquyăđ nhăc ăth ă(RSF)ăchoăt ngă
lo iătƠiăs nă(Baoăg măc ătƠiăs năn iăb ngăvƠătƠiăs năngo iăb ng)
Cácătiêuăchu năc aăBaselăIIIăkhôngăcóăhi uăl căngayăl păt c.ăChúngăb tăđ uăcóă
hi uăl căt ăn mă2013,ăđ căth căhi nătheoăm tăl ătrìnhăđ năh tăn mă2018ăvƠăs ăth că
hi năđ yăđ ăvƠoăngƠyă1/1/2019
B ng 1.4:ăL ătrìnhăth căthiăhi pă căBaselăIII
T ăl ăđònăb y Côngăb ăt ăl ăđònăb yă1/1/1015 GiámăsátăvƠăch yăsongăsong
(1)
(2)
T ăl ăv năch ăs ăh uăt iăthi u 3,5% 4.0% 4,5% 4,5% 4,5% 4,5% 4,5%
V nă ch ă s ă h uă t iă thi uă c ngă v nă
đ măd ăphòng 3,5% 4% 4,5% 5,125% 5,76% 6,375% 7%
Lo iă tr ă kh iă v nă ch ă s ă h uă cácă
kho năv năkhôngăđ ătiêuăchu n 20% 40% 60% 80% 100% 100%
T ăl ăv năc pă1ăt iăthi u 4,5% 5,5% 6,0% 6,0% 6,0% 6,0% 6,0%
T ngăv năt iăthi uăc ngăv năđ măd ă
Lo iătr ăkh iăv năc pă1ăvƠăc pă2ăcácă
kho năkhôngăđ ătiêuăchu nă Th căhi nătheoăl ătrìnhă10ăn măb tăđ uăt ăn mă2013
V năd ăphòngăch ngăhi uă ngăchuăk Tu ătheoăđi uăki năc aăqu căgia:ăm căt ă0%ă- 2,5%
T ăl ăđ măb oăthanhăkho năLCR (3)
Ngu n:ăhttp://www.basel-iii-accord.com
Ghi chú:
(1)ă1/1/2015:ăCôngăb ăt ăl ăđònăb yăc ăth ăc aăcácăngơnăhƠngă
Trang 29(2)ă1/1/2018:ăChuy năđ iăgiámăsátăsangătr ăc tă1
(3) 1/1/2015:ăGi iăthi uătiêuăchu năt iăthi uăchoăt ăl ăđ măb oăthanhăkho năLCR (4)ă1/1/2018:ăGi iăthi uătiêuăchu năt iăthi uăchoăt ăl ătƠiătr ă năđ nhăròngăNSFR
1.1.4.2 Vi căth căthiăBaselăIII t iăcácăn cătrênăth ăth i
Basel III đ căđánhăgiáălƠăph căt păh năvƠăvi căápăd ngăt nănhi uăchiăphí,ătuyă
nhiên cácăqu căgiaăđ uănh năth yăt măquanătr ngăc aăvi căápăd ngăBaselăIII vào công tácăqu nătr ăngơnăhƠngăđ ănơngăcaoăs căm nhăc aăh ăth ngăngơnăhƠngăqu căgiaămình.ăCóăth ănóiăn iădungăc aăhi pă căBaselăIII khôngăch ăđ căcácăqu căgiaăquan tâm mà
vi căápăd ngăBaselăIII tr ăthƠnhăxuăh ngăc aăcácăqu căgiaătrênăth ăgi i:
T iăChâu Âu: các NHTW b tăđ uăt pătrungăquanătơmăđ năvi căb oăv ăh ăth ngă
ngơnăhƠngă trongăn cănh mătránhăl păl iă nh ngăth măk chănh ăđƣăx yăraăvƠoă
n mă2008ămƠănguyênănhơnăc ăb nălƠădoănh ngăkhi măkhuy tătrongăcácăquy đ nhătƠiă chính.ă Trongă đó,ă NHTWă cácă n că phátă tri nă đangă yêu c uă cácă ngơnă hƠngă
th ngăm iăNHTM ph iăt ngăv năvƠăkh ăn ngăthanhătoán,ăt ngăc ngăti măl cătƠiăchính,ăth căhi năcácăth aăthu năv ăgiámăsátăngơnăhƠngătheoăBaselăIII v năvƠă
b tăđ uăápăd ngăt ăn mă2013.ăBaselăIII c ngăđ ăraăquy đ nhăm iăv ăt ăl ăthanhăkho n,ăd ăki năb tăđ uăápăd ngăt ăn mă2015.ă
Theoăk ăho ch,ăM ,ăEUăvƠăNh tăB năs ăápăd ngăth căhi năBaselăIII tr c,ăsauăđóă
s ăxemăxétăápăd ngăđ iătrƠătrênătoƠnăc u.ă yăbanăBaselăchoăr ng,ădoăs ăkhácăbi tătrongăc uătrúcăh ăth ngătƠiăchínhăc aăm iăn c,ăHi pă c Baselăc năđ călu tăhóaă
tr căkhiăápăd ng.ă
T iăM : sauăhƠngălo tăđ tăki mătraăvƠăcácăbi năphápăc ngăc ăh ăth ngătƠiăchính,ă
đ uătháng 6/2012,ăFEDăđƣăso năth oăquy đ nhăyêuăc uăcácăngơnăhƠngătrongăn că
ch pănh nătoƠnăb ăgóiăđi uăch nhăBaselăIII,ăbu căcácăngơnăhƠngăph iăduyătrìăl ngă
v năd ăphòngăm nhăh năđ ăđ iăphóăv iăthi tăh iădoăcácăcúăs căkinhăt ă- tài chính trongăn căvƠăqu căt
Trang 30Quy đ nhădoăFEDăđ ăxu tăs ăl yăỦăki năcôngăkhaiăc aăd ălu nătrongăth iăgiană90ăngƠy,ăt pătrungăvƠoăl ngăv nămƠăcácăngơnăhƠngăph iăn măgi ăđ ăt ăb oăv ătr căcácăkho năthuaăl ăti mătƠng.ăYêuăc uăc păbáchălƠăt ngăt ăl ăv năthôngăth ngăc pă1ăsoăv iăt ngătƠiăs năngơnăhƠng,ăd ăki năcácăngơnăhƠngăs ăt ngăt ăl ăv năthôngă
th ngăc pă1ălƠă7%ăsoăt ngătƠiăs năvƠoăcu iăn mă2018,ăkhiăgiai đo năđi uăch nhănƠyăk tăthúc.ă
T iăAnh: Chínhăph ăvƠăNHTWăđƣăthôngăbáoăcácăk ăho chăđ căbi tătheoăh ngă
t ngămuaătráiăphi uăc aăcácăNHTMănh măthúcăđ yăchoăvayăđ iăv iăn năkinhăt ,ă
đ ngăth iăt ngăc ngăgiámăsátăh ăth ngăngơnăhƠng.ă
T iăTh yăS : đangăchu năb ăcácăbi năphápă ng năch nănguyă c ăt ngăgiáăb nă t ă
frankăkhiăeuroă m tăgiá,ăđ ngăth iăt ngăv nă choăcácăngơnăhƠngănh mă ch ăđ ngă
tr cătìnhăhìnhăkh ngăho ngăn ăngƠyăcƠngăx uăđi.ăM cădùăNHTWăTh yăS ăcóăth ă
v nămuaăcácălo iăngo iăt ăv iăkh iăl ngăkhôngăh năch ăvƠăđ ngăfrankăđangăđ că
đ nhăgiáăcao,ănh ngăn uăđ ngăfrankăt ngăthêmăs ăgơyătácăđ ngătiêuăc căđ năgiáăc ăvƠăn năkinhăt ă
Theoăđánhăgiáăc aăNHTWăTh yăS ,ăt ăl ăv năt ăcóăt iăCredităSuiseăvƠăUBSă(haiăngơnăhƠngăl nănh tăTh yăS )ăth păh năm cătrungăbìnhăc aăcácăngơnăhƠngăl nătrênă
th ăgi iăv iăt ăl ătƠiăs năcóăr iăroăt iăhaiăngơnăhƠngănƠyăl năl tălƠă5,9%ăvƠă7,5%.ăTrongăkhiăđó,ăTh yăS ăch ătr ngăth căhi năcácăquiăđ nhăBaselăIII t ăn mă2013
1.2 Kinhănghi mă ngăd ngăBaselă ăcácăn căChơuăÁ
H u h tăcácănhƠăqu nălỦă ăChơuăÁăđ uă ngăh ăcácăm cătiêuăchungăc aăBaselăvà tinăt ngăr ngăkhônăkh ănƠyăs ăđ aăraănh ngăkhíchăl ăh năn aăđ ăc iăthi năcôngătácă
qu nălỦăr iăro,ăc ngănh cácăthayăđ iăkhácănh măb ăsung choăcácăgiámăsátăm cătiêuă
c aăh ăHi nănayănhi uăn căChơuăÁăđƣăhoƠnăthƠnhăvi căápăd ngăBaselăIIăvƠănhi uă
qu căgiaăđƣălênăl ătrìnhăchoăvi căápăd ngăBasel III
DoăBaselăIIIăch ăm iăth căthiă ăm tăs ăqu căgia,ăbênăc nhăđóăth iăgianăth căthiă
ch aălơuănênătrongăgi iăh năđ ătƠiăkhôngăđ ăc păđ năkinhănghi păáp dung Basel III
Trang 31c aăcácăn cătrênăth ăgi iămƠăch ăt pătrungăvào khái quát kinhănghi măvi căth căthiăBaselăIIă ăm tăs ăn căChơuăÁ cóănhi măđi m t ngăđ ngăv iăkinhăt ăVi tăNam
B ngă1.5:ăKinhănghi măth căthiăBaselăIIăt iăm tăs ăn căChơuăÁ
Qu căgia Cách ti păc năr iăroătínăd ng Cáchăti păc năr iăroăho tăđ ng
TrungăQu c Không áp d ng 2010 Không
ápăd ng ápăd ng Không 2010 Không áp d ng
(SA là cách ti p c n chu n hóa; IRBF là cách ti p c n c b n d a trên x p h ng n i b ; IRBA là cách ti p c n nâng cao d a trên x p h ng n i b ; BIA là cách ti p c n ch s c
b n; AMA là cách ti p c n đo l ng tiên ti n )
1.2.1 Kinhănghi măc aăTrungăQu c
Trung Qu călƠăm tăqu căgiaăcóăs ăphátătri năm nhăm ătrongănh ngăn măg năđơyăvƠăTrungăQu căđƣăv nălên tr ăthƠnh n năkinhăt ăl năth ăhai trênăth ăgi iăsauăM ăS ăphátătri nănƠyăkhôngăth ăkhôngăk ăđ năs ăđóngăgópătoăl năc aăh ăth ngăngơnăhƠngă
l năm nh.ăệtăaiăcóăth ăng ăt iăch ătrongăvòngă10ăn măchínhăph ăTrungăQu căđƣăcó
Trang 32nh ngăb căc iăcáchăđúngăđ n đ ăđ aăh ăth ngăngơnăhƠngăt ngăđ căxemălƠăy uăkémă
tr ănênăhùngăm nh,ăvƠăs ăc iăcáchănƠyăch ăy uălƠăvi căTrungăQu căđƣăchúătr ngăh nătrongăvi căápăd ngăcácătiêuăchu năc aăhi pă căBasel TrungăQu căđ tăv năđ ăt ngă
c ngăvƠăđ iăm iătrongăh ăth ngăgiámăsátăngơnăhƠngălƠmătr ngătơm.ă M tăs ăkinhănghi măc aăTrungăQu c t ăcôngăcu căc iăcách:
- T ăn mă2007,ăTrungăQu c đƣăyêuăc uăt tăc ăcácăNHTMăph iăđ tăm căv năt iă
thi uălƠă8%ătrênăt ngătƠiăs năcóăr iăroăho căg iănhi uăti năh năt iăNHTW Yêu
c uă v ă CARă c aă 5ă ngơnă hƠngă choă vayă l nă nh tă Trungă Qu că t iă thi uă lƠă
11,5% Hi nănƠyăCARăc aăTrungăQu căniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánălƠă13%,ăv tăxaăconăs ă8%ămƠăchínhăph ăyêuăc u
- Yêuăc uăminhăb chăthôngătinăvƠăt ngăt ătr ngăr iăroăc aăcácăkho năvay,ăđ că
bi tălƠăcácăkho năvayădƠnhăchoăcácădoanhănghi pănhƠăn c,ăd ăphòngăs mă
h năvƠănhi uăh năchoăcácăkho năvayăcóăr iăroăcao
- ThƠnhăl păcácăcôngătyăqu nălỦătƠiăs năđ ăgi iăquy tăv năđ ăn ăx u,ăyêuăc uă
thanhătraăcácăkho năvayătrongăl nhăv căb tăđ ngăs n
- Ch măd tătìnhătr ngăđ oăn ăchoăcácăkho năvayănh ăcáchălƠmătr căđơyă(cácăkho năch aătr ăđ căg păvƠoăn ăc ),ăc iăcáchătrongăvi căphơnălo iăn ,ănh ngăkho năvayăquáăh nătrongăvòngă90ăngƠyăs ăđ căx păvƠoănhómăn ăx u vƠăs ă
đ cătríchăl păd ăphòngă(tr căđóăcácăngơnăhƠngăTrungăQu căkhôngătríchăl pă
d ăphòngăn ăx u)
- Giaoăquy năh năl năh năchoăcácănhƠăđi uăhƠnhăđ ăgiámăsátăvi căraăquy tăđ nhă
choăvayăvƠăcácăho tăđ ngăkhác,ăgiúpăphátăhi năcácănguyăc ăti mă n
- Yêuăc uăcácăngơnăhƠngăc ngăc ăv năch ăs ăh u,ăgiaăt ngăn iăl căc aăcácăngơnăhàng nh mă“t ngăs căđ ăkháng”ăchoăcácăngơnăhƠngătr căs ăbi năđ ngăc aă
n năkinhăt
Hi nănayăt ngăs ă10ăngơnăhƠngăcóăm căv năhóaăl nănh tătrênăth ăgi iăthìăTrungă
Qu căđƣăchi mă4ăngơnăhƠng.ăS ăphátătri năhùngăm nhăc aăn năkinhăt ăTrungăQu că
Trang 33nóiăchungăvƠăh ăth ngăngơnăhƠngăTrungăQu cănóiăriêngăt oăti năđ ăchoăTrungăQu căcóăth ăgiƠnhăv ătríăn năkinhăt ăhùngăm nhănh t th ăgi iătrongăt ngălaiăkhôngăxa
1.2.2 Kinhănghi măc aăHƠnăQu c
HƠnăQu călƠăm tăqu căgiaăcóăn năkinhăt ăphátătri n,ăđ căm nhădanhălƠă“conă
r ngăc aăChơuăÁ” đƣăcóănhi uăcu căc iăcáchălơuădƠiăđ đ tăđ căthƠnhăqu ănƠy:
- Lu tă Ngơnă hƠngă HƠnă Qu că yêuă c uă v nă t iă thi uă 25ă t ă wonă đ iă v iă m tă
NHTMăcóăph măviăkhuăv căvƠă100ăt ăwonăđ iăv iăNHTMăcóăph măviăqu că
gia HƠnăQu căcònăyêuăc uăcácăNHTMăph iăduyătrìnhăCARăt iăthi uă8%
- aăraăh ngăd năt iăthi uăđ iăv iăvi căphơnălo iăn ăvƠătríchăl păd ăphòngăr iă
ro, các NHTM ph iăđ aăraăcácăchu năm căc aăriêngămìnhăđ iăv i vi căphơnă
lo iăr iăro.ăTrongăphơnălo iăn ,ăHƠnăQu căchúătr ngăvƠoăvi căđánhăgiáăkh ă
n ngătr ăn ăc aăng iăđiăvayăbaoăg măđánhăgiáăl chăs ătr ăn ăđ ngăth iăđánhăgiáăkh ăn ngătr ăn ătrongăt ngălaiăc aăng iăđiăvay
- CácăNHTMăph iăminhăb chăthôngătinăho tăđ ngăc aămình:ăn ăx u,ătìnhăhìnhă
tƠiăchính…nh măt oăđi uăki năchoăng iăg iăti n,ănhƠăđ uăt ăcóăđ yăđ ăthôngătinăđánhăgiáăv ăngơnăhƠng
- T ngăc ngăcôngătácăgiámăsát,ăki mătraăt ăxaăvƠăki mătraăt iăch ăho tăđ ngă
c aăh ăth ngăngơnăhƠng:ăs ătuơnăth ăcacăquyăđ nh,ăs ălƠnhăm nhătrongăho tă
đ ng,ăs ăchínhăxácăc aăthôngătinăđ căcôngăb
1.2.3 Kinhănghi măTháiăLan
TháiăLanăđƣăph iăgánhăch uătácăđ ngăkh ngăho ngă ôngăÁă(1997-1998)ăr tăn ngă
n ,ăv i t ngăphíăt năkh căph călênăt iăm căt ngăđ ngă33%ăGDPăn mă2006.ăG nă15ăn măquaăđƣăch ng minhăChínhăph ăn cănƠyăđƣăkháăthƠnhăcôngătrongăvi cătáiăc ă
c uăh ăth ngătƠiăchính c aămình,ăgiúpăth ătr ngătƠiăchính tr ănênălƠnhăm nh,ăanătoƠn,ăcóăs căch ngăđ ăkháă“d oădai”ătr căkh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc u hi nănay.ăCácănhómăgi iăphápăchínhăsáchăch ăy uăbaoăg m:
Trang 34- Táiăc ăc uăm tăcáchătoƠnădi năh ăth ngătƠiăchính thôngăquaăcanăthi păvƠoăcácă
ngơnăhƠngăy uăkémă(gi m s ăt ăch cătínăd ngăt ă124ătr căkh ngăho ngă1997ă
xu ngăcònă45ăvƠoăgi aăn mă2007),ătái c ăc uăv n,ăc ăc uăl iăcácăkho năn ,ă
đ iăm iăcôngătácăqu nălỦ,ăgiámăsát;ăgi măh ăs ăđònăb y (h ăs ăN /v năch ăs ă
h uăgi măt ă1,2ăn mă1998ăxu ngăcònă0,7ăn mă2007);ănơngăcaoăqu nătr ngân hƠng;ăphátătri năm nhăth ătr ngăch ngăkhoán,ănh tălƠăth ătr ngătráiăphi uă
công ty
- Chuy năsangăgiámăsátăd aătrênăr iăroă(theoăBaselăII,ăt ă2013ăápăd ngăBaselă
III),ăth căhi n giámăsátăh pănh t,ăápăd ngăchu năm căk ătoánăqu căt ătiênăti nă(nh tălƠăIASă39ăậ đoăl ng cácăgiaoăd chătƠiăchính)
- T ngăc ngăti păc nătƠiăchínhăvƠăb oăv ăng iătiêuădùng TháiăLanăt ăn mă
2007ăđ nănayăđƣăch ngăđ ăkháăt tăđ iăv iăkh ngăho ngăn ăd iăchu n,ăm t
ph nă nh ă c uă trúcă n ă h uă hi u,ă songă cóă ph nă quană tr ngă lƠă nh ă c iă cáchă
m nhăb o,ăsơuăr ng h ăth ngătƠiăchính sauăkh ngăho ngă ông Nam Á
1.3 S ăc năthi tă ngăd ngăHi pă căBaselăt iăcácăNHTMăVi tăNam
Tínhăt iăcu iă2012ănhi uăqu căgiaăđƣăápăd ngăcácăchu năm căBaselăII,ăm tăs ă
qu căgiaăđƣăho căđangăcóăl ătrìnhăc ăth ăđ ăápăd ngăBaselăIII.ăTuyănhiênăt iăVi tăNamăthìăchúngătaăch ăch aăápăd ngăchu năm căBaselăvƠăc ngăch aăcóăl ătrìnhăápăd ngăc ă
th ,ăch ăd ngăl iă ăvi căxơyăd ngăm tăs ăchu năm căcóăn iădungăt ngăt ănh ăquyă
đ nhăc aăBaselănh :ăv ăanătoƠnăv n,ăt ăl ăchoăvayăchoăm tănhómăkháchăhƠng…
Vi căápăd ngăcácăchu năm căBaselăvƠoăho tăđ ngăqu nălỦăr iăroăvƠăgiámăsátăho tă
đ ngăc aăcácăngơnăhƠng đƣăvƠăđangăđ cănhi uăqu căgiaătrênăth ăgi iăquanătơmăvƠăđƣă
tr ăthƠnhăxuăh ngăchungăchoăh uăh tăcácăqu căgia.ăNh ngănguyênănhơnăkhi năvi căápăd ngăcácăchu năm căqu căt ătr ănênăc păthi tăcóăth ăk ăđ n:
Th ănh t:ăH ăth ngăngơnăhƠngăcóăth ăđ căxemălƠătrái timăc aăn năkinhăt ăkhiă
nóăđ aăti năt ănh ngăn iăd ăth aăđ nănh ngăn iăc năv năđ uăt ,ăph căv ăho tă
đ ngă s nă xu tă kinhă doanh.ă Tuyă nhiênă h ă th ngă ngơnă hƠngă l iă đ iă m tă v iă r tănhi uăr iăroăcóăth ăd năđ năs ăs ăđ ăv ăvƠăs ăđ ăv ănƠyăgơyănh ngăxáoătr nă
Trang 35c ngănh ăt năth tănghiêmătr ngăchoăn năkinhăt ăN mă2012,ăh ăth ngăngơnăhƠngă
Vi tăNamăđƣăph iăđ iăm tăv iănhi uăb tă n,ătrongăđóăn iălênălƠăv năđ ăn ăx uă
đ căvíănh ă“c cămáuăđôngăc aăn năkinhăt ”.ăNguyênănhơnăch ăy uăc aăv năđ ănƠyălƠăvìăch yătheoăl iănhu nănhi uăngơnăhƠngăđƣăn iăl ngăv năđ ăqu nălỦăr iăro.ăChínhăvìăv y,ăVi tăNamăc năđ aăraănh ngăquyăđ nhăgi iăh năr iăroămƠăcácăngơnăhƠngăkhôngăth ăv tăqua,ăvƠăđ aăraăch ătƠiăx ăph tăth tăm nhăvƠoănh ngăngơnăhƠngăviăph măđ ăb oăv ăn năkinhăt ăkh iănh ngăcúăs c
Th ăhai:ăcácăchu năm căc aăBaselăs ănh ăm tăth căđoăchu năgiúpăchúngătaă
nh năth căđ căh ăth ngătƠiăchínhăđangăt năt iănh ngăthi uăsótăgìăđ ăt ăđóăcóăl ătrìnhăphùăh păápăd ngănh ngăgi iăphápăkh căph c.ăQuáătrìnhătrìnhănƠyăs ăgiúpăcácăngơnăhƠngănơngăcaoăn ngăl căc nhătranh,ăthúcăđ yăvi căphátătri nătheoăchi uă
h ngăanătoƠn,ăb năv ngăvƠălo iăb ănh ngăngơnăhƠngăy uăkém
Th ăba:ătrongăb iăc nhăn năkinhăt ăđangăh iănh p,ănh tălƠăkhiăVi tăNamăđƣătr ă
thƠnhăthƠnhăviênăc aăWTOăthìăho tăđ ngăc aăngơnăhƠngăVi tăNamăkhôngăch ăbóă
h pă ăsơnănhƠ,ăhi năt iăm tăs ăngơnăhƠngăđƣăm ăcácăchiănhánhăt iăn căngoƠiă(Sacombank,ăNgơnăhƠngăNôngăNghi păcóăchiănhánhăt iăCampuchia)ăc ngănh ănhi uăngơnăhƠngăn căngoƠiăho tăđ ngăt iăVi tăNamăthìăvi căápăd ngăcácăchu nă
m căqu căt ălƠăđi uăt tăy u
Th ăt : quanăđi măc aăBaselălƠăs ăy uăkémătrongăh ăth ngăngơnăhƠngăc aăm tă
qu căgiaăcóăth ă nhăh ngăt iăs ă năđ nhăv ătƠiăchínhăkhôngăch ătrongăph măviă
qu căgiaăđóămƠătrênăph măviătoƠnăc u.ăChínhăvìăth ,ăvi căápăd ngăcácăchu năm căBaselăđ ăgi iăquy tănh ngăy uăkémăhi năcóăkhôngăch ălƠăv năđ ăriêngăc aăVi tăNamămƠălƠăv năđ ăchungăc aăcácăqu căgiaătrênăth ăgi i
Trang 36K T LU NăCH NGă1
Hi pă căBaselăl năđ uătiênăđ căraăđ iăcáchăđơyăh nă20ăn m,ă khôngăth ăph ă
nh nănóăđƣăcóănhi uăđóngăgópăquanătr ngătrong công tác giám sát vƠăqu nălỦăr iăro
cho ho tăđ ngăngơnăhƠngăc aăcácăqu căgiaătrênăth ăgi i.ăTr iăquaă3ăl năch nhăs aăđ ă
kh căph cănh ngănh căđi m c aămình,ăphùăh păv iăs ăphátătri năc aănênăkinhăt ă
hi năđ iăthìăBaselăIII hi năđangălƠăphiênăb năm iănh tăvƠăhoƠnăthi nănh t
iăv iăcácăn căđangăápăd ngăHi pă căBaselăthìăđaăph năcácăn căđangăápă
d ngăBaselăII,ăch ăm tăs ăítăqu căgiaăápăd ngăBaselăIIIăvìăm căđ ăph căt păc ngănh ă
s ăt năkémăkhiăápăd ngăhi pă cănƠy.ăTuyănhiên,ăvìăđ ănơngăcaoăs căm nhăc aăh ă
th ngătƠiăchínhăc a mìnhăđ ăcóăth ăđ iăđ uăv iănh ngăcu căhayăsuyăthoáiăkinhăt ăngƠyăcƠngăm nhăc ngănh ăđápă ngăxuăth ăh iănh păthìănh ngăcácăqu căgia đƣăcóăl ătrìnhă
c ăth ăđ ăápăd ngăBaselăIII.ă ăVi tăNamăthìăcácăchu năm căc aăBaselăcònăkháăm iă
m ă ădoănó ch aăđ că ngăd ng, Basel ch ăth tăs ăm iăđ cănh căt iănhi uătrong
nh ngăn măg năđơyăkhiămƠăchúngătaăápăd ngăm tăs ăchu năm cănh ăc aăBaselăvƠoăcácăv năb năphápălỦ
K ăt ăkhiăn năkinhăt ăVi tăNamăph iăd iăm tăv iănh ngăcu căsuyăthoáiăkinhăt ăt ă
n mă2008ăđ nănayăthìăh ăth ngăngơnăhƠngăVi tăNamăđƣăb căl ăquáănhi uănh căđi măvƠăs ăy uăkémăc aămìnhăc ngănh ăh ăth ngăngơnăhƠngătrongăn căđangăy uăth ăsoă
v iălƠnăsóngăxơmănh păc aăh ăth ngăngơnăhƠngăn căngoƠi.ăV năđ ăđ tăraălƠăchúngătaă
ph iămauăchóngăđ aăraănh ngăgi iăphápăđ ăxơyăd ngăh ăth ngătƠiăchínhăngơnăhƠngă
v ngăm nh,ănơngăcaoăn ngăl căc nhătranhăđápă ngăyêuăc uăh iănh păqu căt ăsơuăr ngă
nh ăhi nănay.ă
Trongăch ngăIIăc aăbƠiănghiênăc uănƠyăs ălƠmărõănh ngăv năđ ăy uăkémăđangă
t nă t iă c aă h ă th ngă NHTM Vi tă Namă trênă c ă s ă cácă chu nă m că Basel c ngă nh ănghiênăc uăm căđ ăápăd ngăm tăs ătiêuăchíănh ăc aăBaselăt iăđơuăthôngăquaăm tăs ă
v năb năhi năhƠnhăvƠăđánhăgiáăkh ăn ngăápăd ngăcácăchu năm căBaselăc aăVi tăNamătrongăt ngălai
Trang 37CH NGă2:
ÁNHăGIÁăKH ăN NGăÁPăD NGăCÁCăCHU NăM C C Aă
2.1 Th cătr ngăh ăth ngăNgơnăhƠngăVi tăNam
M cădùăt ngătƠiăs năt ngătr ngănhanh,ăquyămôăc aăcácă ngân hàng Vi tăNamă
v nă nh ă h nă nhi u soăv iă cácă n cătrongă khuă v c.ă Theoă s ă li uă c aă Bloomberg,ătrungăbìnhă2ăch ătiêuăt ngătƠiăs năvƠăv năch ăs ăh uăc aă8ă ngân hàng niêmăy tăt iă
Vi tăNamălƠă166.844ăt ăđ ngăvƠă12.574ăt ăđ ng,ăth păh năm cătrungăbìnhăc aăcácă
n cătrongăkhuăv cănh ăTrungăQu c,ăMalaysia,ă nă ,ăTháiăLanăvƠăIndonesia.ăV iăquyămôăt ngăđ iănh ,ăcácăngân hàng Vi tăNamăđ u ch uăápăl căph iăt ngăc ngă
quy môăngu năv nănh măđ măb oăcácăch ăs ăanătoƠnăho tăđ ng.ăNHNNăhi năt iăđangăs ăd ngăhaiăcôngăc ăchínhăđ ănơngăcaoăkh ăn ngăanătoƠnăv năc aăcácăNHTM:ă(1)ăquyăđ nhăv ăm căv năđi uăl ăt iăthi uăvƠă(2)ăquyăđ nhăv ăh ăs ăanătoƠnăv năt iăthi uă(CAR).ă
Trang 38B ngă2.1:ăQuyămôăv năđi uăl ăc aăm tăs ăNHTM c aăcácăqu căgiaătrongăkhuăv c
n v : Tri u USD
Bank central Asia 1.304 Commerce Asset - Holding 1,695 Bank Rakyat Indonesia 1.070 AMMB Holding 1,476 Bank Danamon Indonesia 807 RHB Bank Berhad 1,179
Bank of Philippine Islands 975 DBS Bank 9,623 Metropolitan Bank Et Trust
Equitable PCI Bank 464
Oversea - Chinese Banking
Ngu n: www.thebanker.com
(http://www.thebanker.com/Banker-Data/Banker-Rankings)
2.1.2 Ho tăđ ngătínăd ng
2.1.2.1 C ăc uăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ngăc aăcácăTCTD
iăv iăcácăqu căgiaăđangăphátătri năthìătínăd ngălƠăngu năt oăraăthu nh păch ă
y uăchoăho tăđ ngăngơnăhƠng,ăt ăl ănƠyăth ngătrênă70%.ă ăVi tăNamăconăs ănƠyăgiaoăđ ngătrongăkho ngă70%ă- 90%.ăT ătr ngănƠyăkhôngăgi mămƠăcóăxuăh ngăt ngăquaănh ngăn măg năđơy.ă i uănƠyăkhôngăphùăh păv iăxuăh ngăphátătri năc aăh ă
th ngăngơnăhƠngăhi năđ iănh ăcácăqu căgiaătrênăth ăgi iălƠăgi măthuănh păt ăho tă
đ ngă mangă nhi uă r iă roă lƠă tínă d ngă vƠă t ngă thuă nh pă t ă cácă ho tă đ ngă ítă r iă roă
nh ngămangăl iăl iăíchăl nălƠăd chăv ăngơnăhƠng
Trang 39B ng 2.2:ăC ăc uăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ngătrênăt ngăthuănh păcácăTCTDă(2010 -2012)
nh păt ăho tăđ ngătínăd ngăchi mă71,83%ăt ngăthuănh p
C ă c uă cácă kho nă thuă nh pă t ă ho tă đ ngă tínă d ngă c aă cácă TCTDă thi uă b nă
v ng.ăThuălƣiăt ăchoăvayăvƠăchoăthuêătƠiăchínhăcácăt ăch căkinhăt ăvƠăcáănhơnăch ăchi mă45,35%ătrongăt ngăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ng.ăThuălƣiăti năg iăliênăngơnăhƠngăchi măt ătr ngăr tăcaoătrongăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ng,ăt ngăt ă26,80%ă(n mă2010)ălênă34,04%ă(n mă2011).ăNh ăv y,ăcácăngơnăhƠngăthayăvìăhuyăđ ngăv nă
đ ăchoăvayăn năkinhăt ăl iăchuy năsangăvayăm năl nănhauăvƠătìmăki măl iănhu nătrongăng năh n.ă i uănƠyăth ăhi năs ăthi uăb năv ngătrongăho tăđ ngăc aăcácăTCTDăvƠăkhôngăcóăl iăchoăn năkinhăt ă
Hình 2.1 :ăC ăc uăthuănh păt ăho tăđ ngătínăd ngăc aăh ăth ngăNHTMăn mă2012
Thuălƣiăti năg iăt ăcácăTCTDăkhác Thu lãi cho vay và cho thuê tài chính
Thuălƣiăđ uăt ăch ngăkhoán Thuălƣiăkhácăt ăho tăđ ngătínăd ng
Trang 402.1.2.2 N ăx uăt iăh ăth ngăcácăNHTM
Nh ăđƣăphơnătíchăho tăđ ngătínăd ngăc aăVi tăNamătìmă năquáănhi uănguyăc ă
r iăroănênăkhiăn năkinhăt ăt ăn mă2008ăđ nănayăcóănhi uăkhóăkh n,ălƣiăsu tăcao,ăt năkhoăl n,ăs cămuaăgi m,ăcácădoanhănghi păcóăxuăh ngăthuăh păs năxu t,ăk ăh năv năhuyăđ ngăngƠyăcƠngăng năl i…thìăcácăm măm ngăr iăr iăroăđƣăbùngăn ăv iăs căcôngăpháăvôăcùngăl n N mă2012,ăn ăx uătr ăthƠnhăv năđ ănóngăđ căd ălu năquan tâm, nóăđ căvíănh ă“C cămáuăđông”ălƠmăt tăngh năm chămáuăl uăthôngădòngăti nătrongă
n năkinhăt ăD ălu năđƣăkháăhoangămangăkhiăcácăconăs ăn ăquáăh năliênăt căđ aăraă
v iănh ngăconăs ăkhôngăgi ngănhauăc aăcácăc ăquanăch căn ng
Hình 2.2: T ăl ăn ăx uăc aăh ăth ngăNHTMă2002ăậ 2012
Ngu n: Tác gi t t ng h p t báo chí
N mă2012ăn ăx uăđ căcôngăb ă ăm că8.60%ăt ngăđ ngă202,000ăt ăđ ng,
m căcaoănh tătrongă10ăn mătr ăl iăđơy.ăTuyănhiênătheoăđánhăgiáăc aăT ăch căx pă
h ngă tínă nhi mă Fitchă Ratingsă choă r ngă n ă x uă c aă cácă TCTDă c aă Vi tă Namă lƠăkho ngă13%
ángăloăng iăh năc ălƠătrongăb cătranhăn ăx uăc aăcácăngơnăhƠngăth iăgianăquaălƠănhómăn ăcóăkh ăn ngăm tăv nă(n ănhómă5)ămƠăngơnăhƠngăph iătríchăd ăphòngăr iăroă100%ăđangăt ngăcaoăđ năm căbáoăđ ng N ăx uăt pătrungăch ăy uă ăcácăngƠnhă
nh :ăb tăđ ngăs n;ăcôngănghi păch ăbi năvƠăch ăt o…