Luận văn thạc sĩ Mối quan hệ giữa chi đầu tư của chính phủ và tăng trưởng kinh tế nghiên cứu trường hợp 5 nước Asean

Lý do ch n đ tài N năkinhăt ă ôngăNamăÁăđangăt ngătr ngăcaoăchoăth yăkinhăt ăc aăc ăkhuăv căôngăÁăđangăcóăs ăthayăđ iăv ăk tăc u.ăKinhăt ăkhuăv cănày s ăkhôngăch ăy uăd aăvàoăm ăr ngăxu

LểăTH ăTHỐYăTRANG

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP.ăH ăCHÍăεINHă- N εă2013

LểăTH ăTHỐYăTRANG

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng εãăs :ă60340201

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP.ăH ăCHÍăεINHă- N εă2013

Tôiăxinăcamăđoanăđâyălàăcôngătrìnhănghiênăc u c a riêng tôi và hoàn toàn do tôi

trình nghiên c u nào khác

TÁC GI LU NăV N

LÊ TH THÙY TRANG

L I M U 1

1 Lý do ch năđ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

3 T ng quan lý thuy t 3

4.ăPh ngăphápănghiênăc u 3

5.ă iăt ng và ph m vi nghiên c u 4

6.ăụăngh aăth c ti n c aăđ tài 5

7 B c c c a lu năv n 5

CH NGăI T NG QUAN LÝ THUY T V UăT ăCỌNGăVĨăT NGăTR NG KINH T 7

1.1ăC ăs lý thuy t v đ u t ăcông 7

1.1.1 Khái ni m và quan đi m chung v đ u t công 7

1.1.2 C s lý thuy t v đ u t công 8

1.1.3 M i quan h tác đ ng c a đ u t công và t ng tr ng kinh t 12

1.2 Các nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi aăđ uăt ăcôngăvƠăt ngă tr ng kinh t 13

1.2.1 Các nghiên c u th c nghi m các n c phát tri n 13

1.2.2 Các nghiên c u th c nghi m các n c đang phát tri n 14

1.2.3 Các nghiên c u th c nghi m trong n c 15

CH NGă2 TH C TR NG V UăT ăCỌNGăVĨăT NGăTR NG KINH T VI T NAM VĨăCÁCăN C ASEAN 18

2.1 Tình hình kinh t cácăn c ASEAN 18

2.2 Th cătrangăđ uăt ăcôngăvƠăt ngătr ng kinh t Vi t Nam và m t s n c ASEAN 19

2.2.1 Tác đ ng c a đ u t công đ n t ng tr ng 19

2.3.1 u t công đ i v i t ng tr ng kinh t 24

2.3.2 Th c đo hi u qu c a v n đ u t 25

CH NGă3 PH NGăPHÁPăLU N VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 28

3.1ăPh ngăphápălu n 28

3.2 Mô hình nghiên c u 29

3.2.1 Ki m đ nh tính d ng c a các chu i th i gian 29

3.2.2 Mô hình hi u ch nh sai s (Error Correction Model) 30

3.2.3 Ki m đ nh tính nhân qu Granger 31

CH NGă4 D LI U NGHIÊN C U VÀ K T QU TH C NGHI M 34

4.1 D li u nghiên c u th c nghi m 34

4.2ăCácă i ăđ nhătr ăriêngănghi ăđ năv ă ng 39

4.3 Áp d ng mô hình hi u ch nh sai s (ECM) 43

4.3.1 Ph ng trình h i qui các bi n trong dài h n 43

4.3.2 Ph ng trình h i qui các bi n trong ng n h n 46

4.4 Ki ăđ nh m i quan h nhân qu Granger gi aăđ uăt ăcôngăvƠăt ngă tr ng kinh t 48

4.5 T ng h p k t qu và m t s g i ý v m t chính sách công 49

4.5.1 T ng h p k t qu nghiên c u 49

4.5.2 Ý ngh a v m t chính sách công liên quan đ n t ng tr ng kinh t và đ u t công các n c ASEAN 46

K T LU N 52

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 54

ADB Ngân hàng phát tri n Châu Á

ADF Ki măđ nh Augmented Dickey – Fuller

ôngăNamăÁ (%)

th , đ tr 2 (bi n sai phân)

42

đ tr 2 (bi n sai phân)

cho quan h nhân qu Granger

48

Hình 1.1 Các quan h ng i ch - ng i th aăhànhătrongăđ uăt ăcông 9

L I M Đ U

1 Lý do ch n đ tài

N năkinhăt ă ôngăNamăÁăđangăt ngătr ngăcaoăchoăth yăkinhăt ăc aăc ăkhuăv căôngăÁăđangăcóăs ăthayăđ iăv ăk tăc u.ăKinhăt ăkhuăv cănày s ăkhôngăch ăy uăd aăvàoăm ăr ngăxu tăkh uăsangăchâuăÂuăvàăε ,ăthayăvàoăđóăs ăt pătrungăgiaăt ngăđ uă

t ăvàătiêuădùngăc ngănh ăđ uăt ăvàăth ngăm iăgi aăcácăn năkinhăt ătrongăkhuăv c.ăDoăđó,ăvi căd aăvàoăđ uăt ăchoăc ăs ăh ăt ngăđ ăthúcăđ yăt ngătr ngăkinhăt ăg nă

nh ălàăs ă uătiênăxemăxétăc aăh uăh tăcácăn căASEAN

M iăquanăh gi aăđ uăt công vàăt ngătr ngăkinhăt ăđãăđ cănghiênăc u khá

r ngărãi vàăc ngăđãăcóăr tănhi uăcu cătranhălu năx yăra.ăTuyănhiên, cóăm tăvàiăv nă

đ v n ch aăđ căgi iăquy t,ăch ngăh nănh :ăm tăs ăgiaăt ng th ngătr c trong đ uă

t ăcông s ăgâyăra m tăs ăgiaăt ng t măth i hayăv nhăvi n trong t ngătr ngăkinhăt ;ăhayăhi uăqu ăc a đ uăt ăcông có ph ăthu căvào n ngăsu t biênăt ngăđ iăc aăv n nhàăn c vàăt nhân; hay hi uăqu ăc aăđ uăt công lên t ngătr ngăkinhăt cònăph ăthu c vàoăvi căgiaăt ngăchiătiêu t ăngu n tàiătr …Bênăc nhăđó,ănhi uănghiênăc uă

tr căđâyăc ngăđãăg păph iănh ngăh năch ănh tăđ nhănh :ăm uăquanăsátănh ,ăs ăli uăthuăth păkhôngăđ yăđ ăvàăchínhăxác,ăph măviănghiênăc uăb ăgi iăh năhayănghiênăc uă

ch ăđ căth căhi năph năl nă ăcácăn căphátătri n và còn thi uănh ngănghiênăc uă

th cănghi mă ătrongăn c

V iămongămu nătìmăhi uărõăh năn iădungă“cóăhayăkhôngăs tácăđ ng c aăđ uăt ăcôngălênăt ngătr ng kinh t c ngănh ăm i quan h gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng

đãăch nănghiênăc uăv năđ ănày, tuy nhiên doăs ăh năch ăv ăki năth c và th iăgiană

nênătácăgi ăch ăth căhi nănghiênăc uă“M i quan h gi a chi đ u t c a chính ph

và t ng tr ng kinh t - Nghiên c u tr ng h p 5 n c ASEAN” trong giai đo n

1983 – 2011

2 M c tiêu nghiên c u

Phânătíchătácăđ ng c aăđ uăt ăcông lênăt ngătr ng kinh t trong ng n h n và dài

nhânăqu ăgi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ngăkinhăt ă

gi iăquy tăm cătiêuătrênăđ ătàiăh ngăđ năcácăcâuăh iănghiênăc uăsau:

- uăt ăcôngăcóă nhăh ngălênăt ngătr ngăkinhăt ăhayăng căl iăt ngătr ngăkinhăt ăcóălàmăgiaăt ngăđ uăt ăcông vàăcóăhayăkhôngăm iăquanăh ănhânăqu ăgi aă

3.ăT ngăquanălỦăthuy tăv ă iăquanăh ăgi aăđ uăt ăcôngăvƠăt ngătr ngă inhăt

Hi nănay,ătrênăth ăgi iăcóăr tănhi uătácăgi ănghiênăc uăv ăm iăquanăh ătácăđ ngă

c aăđ uăt ăcôngăđ năt ngătr ngăkinhăt ,ăm tăvàiănghiênăc uăđi năhìnhăv ăv năđ ănàyăs ăđ cătácăgi ătrìnhăbàyătómăl căsauăđây:

Barroă(1991)ăxemăxétătácăđ ngăc aăđ uăt ăcôngăvàăchiătiêuăcôngălênăt căđ ăphátătri năkinhăt ăgi aăcácăn c.ăSauăkhiăc ăđ nhăm tăs ăbi n,ătácăgi ăphátăhi năraăđ uăt ăcôngăkhôngăcóătácăđ ngăcóăýăngh aălênăt căđ ăt ngătr ng,ătrongăkhiăt ngătr ngăkinhăt ăl iăcóătácăđ ngăâmălênăchiătiêuăc aăchínhăph ă

Canning và Fay (1993), Easterlyă vàă Rebeloă (1992)ă s ă d ngă d ă li uă b ngă đ ănghiênăc uăs ăđóngăgópălênăt ngătr ngăkinhăt ăc aăđ uăt ăm ngăl iăgiaoăthông.ăPhátăhi năchínhăc aănghiênăc uălàăm iăquanăh ăm nhăm ăgi aăt ngătr ngăkinhăt ăvàă

đ uăt ăcôngăl nhăv căgiaoăthôngăvàăvi năthông.ă

Devarajan vàăc ngăs (1996)ătrìnhăbàyăb ngăch ngăchoă43ăqu căgiaăđang phát tri n,ă ch ă raă r ngă t ngă chiă tiêuă c aă chínhă ph ă (g mă chiă tiêuă dùngă vàă chi đ uă t )ăkhôngăcóătácăđ ngăýăngh aălênăt ngătr ngăkinhăt ăTuyănhiên,ătácăgi ăphátăhi năraătácăđ ngăriêngăph n quanătr ngăc aăchiătiêuăchínhăph ăđóălà:ăs ăgiaăt ngătrongăchiă

tiêuădùngăcóătácăđ ngăd ngălênăt ngătr ngăkinhăt ătrongăkhiăs ăgiaăt ngătrongăchiă

đ uăt ăcôngăcóătácăđ ngăâm.ăTácăđ ngăâmăc ngăđúngăchoăm iăthànhăph năchínhăc aă

đ uăt ăcôngăăg măgiaoăthôngăvàăvi năthông.ă

vi că thúcă đ yă t ngă tr ng kinh t cho m t nhóm l nă cácă n că đangă phátă tri n

t ngătr ng kinh t ,ătrongăđóăđ uăt ăt ănhânăcóătácăđ ngălênăt ngătr ng kinh t

nhi uăh năsoăv iăđ uăt ăcông

Nh ăv y, các nghiên c u trên c a các tác gi đ uăđiăđ n k t lu n r ngăđ uăt ăcôngătuyăcóătácăđ ng tích c căđ năt ngătr ng kinh t ,ănh ngătácăđ ng này là không đángă k ho că ítă h nă soă v iă đ uă t ă t ă nhân T các k t lu n trên và k th a các

tr ng kinh t c ngănh ăm i quan h gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh t đ c

4 ăPh ngăphápănghiênăc u

Ph ngăphápălu năđ c s d ngătrongăđ tài là áp d ng mô hình hi u ch nh sai

t căđ hi u ch nh và th i gian hi u ch nh c a mô hình

đ nh nhân qu Granger v iăcácătácăđ ng c đ nh (fixed effects) cho phân tích d li u

b ng không cân b ng

Theoăđó,ăđ tàiăđ c th c hi n quaăcácăb c nh ăsau:

B că1,ăđ tài ki măđ nh tính d ng cho các bi năđ c s d ng trong mô hình Doăđ c tính không cân b ng c a d li u b ngăđ c s d ngătrongăđ tài, ki măđ nh

m căýăngh aăcóăb c tích h p I(0) và m t s bi n d ng m c sai phân có b c tích

h păI(1).ă i uănàyăcóăngh aălàăcácăbi năcóăđ ng liên k t (co-integration)

B c 2, áp d ng mô hình h i qui tuy n tính d li u b ng v iăcácătácăđ ng c

đ nh cho các bi năđ xácăđ nhătácăđ ng c aăđ uăt ăcông,ăchiătiêuăcôngăvàăngu n thu

s (ECM)

B c 3, t ph ngătrình cân b ng trong dài h n b că2,ătínhătoánăđ c ph n

d ă(s k t h p tuy n tính c a các bi n trong mô hình) và ki măđ nh tính d ng c a

ph năd ăđ tái kh ngăđ nh các bi năcóăđ ng liên k t

B c 4, áp d ng mô hình h i qui tuy n tính d li u b ng v i các tácăđ ng c

đ nh cho các bi n m căsaiăphânăvàăđ tr b c nh t c a ph năd ăđ xácăđ nh tác

đ ng c a các bi nălênăt ngătr ng kinh t trong ng n h n, t đóătínhătoánăđ c t c

đ hi u ch nh và th i gian hi u ch nh c a mô hình

B c cu i cùng, áp d ng mô hình h i qui tuy n tính d li u b ng v i các tác

đ ng c đ nh (mô hình ràng bu c) gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh t đ ki m

đ nh m i quan h nhân qu Granger

5 Đ i t ng và ph m vi nghiên c u

- iăt ng nghiên c u:ăTácăđ ng c a các bi năđ uăt ăcông,ăchiătiêuăcôngăvàă

nh ăm i quan h nhân qu gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh t

d ăli uăhàngăn măc a 5 qu c gia ASEAN (Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Vi t Nam

và Campuchia) trong giaiăđo n t n mă1983ăđ n 2011 Các d li uănàyăđ c trích

kh o sát

6 Ý nghĩa th c ti n c a đ tài

hi u ch nh và th i gian hi u ch nh c a mô hình

- Xácăđ nh m i quan h nhân qu hai chi u gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh

t

liênăquanăđ năchínhăsáchăđ uăt ăcôngăđ vi c vay n nh m thúcăđ yăt ngătr ng

t ăcôngăph i b oăđ m hi u qu đ giúp cho vi căt ngătr ng kinh t năđ nh và b n

v ngăh n

7 B c c c a lu n văn

Ch ngă1: Trình bày t ng quan lý thuy t v đ uăt ăcông vàăt ngătr ng kinh t ,

côngăc ngănh ăm i quan h tácăđ ng c aăđ uăt ăcôngălênăt ngătr ng kinh t Ghi

côngăvàăt ngătr ng kinh t

Ch ngă2: Phân tích th c tr ngăđ uăt ă công vàăt ngătr ng kinh t c ngănh ă

đánhăgiáăhi u qu đ uăt ăcông và nêu m t s v n đ t n t i c aăđ uăt ăcôngăhi n

nay

Ch ngă3: Trìnhăbàyăph ngăphápălu n và mô hình nghiên c uătrongăđóămôăt

tính nhân qu Granger

Ch ngă4: Mô t d li u nghiên c u và k t qu th c nghi mătrongăđóăch rõ

bàn lu n cho ph n g i ý chính sách công

đ căđ aăraăchoăcácăchínhăsáchăc a Chính ph ,ăđ c bi t là Chính ph Vi t Nam liên quanăđ năđ uăt ăcôngătrongăt ng lai

CH NGăI

T NG QUAN LÝ THUY T V UăT ăCỌNG VÀ

1.1 C s lý thuy t v đ u t công

1.1.1 Khái ni m và quan đi m chung v đ u t công

uăt ăcôngă(thu n)ăđ c hi uănh ălàăph năchiătiêuăcôngăđ căthêmăvàoăl ng

tr ng h c, b nh vi năv.v…ăNgu n v năđ uăt ăcôngăth ng bao g m ngân sách nhà

n c, trái phi u chính ph ho c vi n tr phát tri n c aăn c ngoài Tùy theo quan

Vi tăNam,ăđ uăt ăcôngăđ c hi uătheoăngh aăh p.ă uăt ăcôngălàăđ uăt ăt

đíchăkinhădoanhă(Nguy n Xuân T , 2010)

t ănhânătheoănhi uăkênhăkhácănhauă(BlejerăvàăKhan,ă1984;ăAschauer,ă1989).ă uăt ăcôngăthúcăđ yăđ uăt ăt ănhânăn u nó có tính b tr choăđ uăt ăt ănhân.ă i u này ch

t ngăchènăépăđ uăt ăt ănhânăn uănh ănóăc nh tranh ngu n l c v iăđ uăt ăt ănhân.ă

Kh n ngăchènăépăđ uăt ăt ănhânăs l n n uănh ăđ uăt ăcôngăđ c th c hi n b i các

gi măđ ngăc ăthamăgiaăđ u t ăc a khu v căt ănhân.ă

Nh ăv y, v c ăb n, các qu căgiaăđ uăh ngăđ n qu nălýăđ uăt ăcôngăđ h tr

t ngăn ngăsu t cho khu v căt ănhânăvàătoànăb n n kinh t Ngoài ra, nó có th dùng

đ bùăđ p th t b i c a th tr ng trong m t s th tr ngăđ c bi t

nguyên)ăđ th c hi n các d án cung c p d ch v công c ng Chính quy n c p trung ngăsauăđóăl i có th y thác cho chính quy n c păđ aăph ngăđ th c hi n các d

đ xây d ng công trình, sau khi công trình hoàn thành, nó s đ c bàn giao cho m t

đ năv khác c a chính quy n qu n lý

B n ch t c a quan h ng i ch - ng i th a hành là b tă đ i x ng thông tin

Ng i ch mu năng i th a hành n l c th c hi n h t mình công vi căđ c giao

Nh ngă vìă ng i th a hành có thông tin riêng v chi phí s n xu t màă ng i ch

v năđ này, các lý thuy t gia ch ra r ngăng i ch s th c hi n các bi n pháp khác

nhau, ph thu c vào t ng tình hu ng hay t ng d án

- Tr ng h p có th giám sát:ă t ngă c ng minh b ch thông tin thông qua các

- Trongătr ng h p không th giám sát t tănh ngăcóăth đ aăraăm t h păđ ng rõ

đ ng v i chi phí c đ nh (Holmstrom, 1982; Baron và Myerson, 1982)

- Trongătr ng h p không th hìnhăthànhăđ c h păđ ngărõăràng:ăng i ch s

đ ngh ng i th a hành h pă đ ng h p tác d ngă đ ng ch s h u đ t ngă tráchă

nhi m và chia s r i ro (Grossman và Hart, 1986)

đ uăt ăcông.ăV m t lý thuy tăc ăch đ uăt ăcôngăbaoăg m hai nhómăc ăch liên quanăđ n hai giaiăđo n c aăđ uăt ăcông.ăNhómăth nh tălàăc ăch xácăđ nh cách th c

haiăgiaiăđo nălàăcácăc ăch giámăsátăđ đ m b o r ng vi c ra quy tăđ nh và th c hi n

Hìnhă1.1ăCácăquanăh ăng iăch ă- ng iăth aăhƠnhătrongăđ uăt ăcông

vi căxácăđ nh các d án cung c p d ch v công c ngăchoăng i dân Trong m i quan

đ gi i quy t m i quan h này là t p trung vào vi c gi m thông tin riêng c ngănh ă

t ngăc ng s tham gia c aăng i dân vào quá trình ra quy tăđ nh

môăđ aăph ngăthìădoăđ aăph ngăquy tăđ nh

M căđíchăc a vi c phân quy nălàăt ngăhi u qu phân b đ uăt ăd a trên ngu n tri

Trungă ngăhi u bi t rõ v t ng th n n kinh t , m i liên k t gi a các vùng mi n,

ngăs đaăd ngăh n

Trongăkhiăđóăng iădânăđ aăph ngăđ căcoiănh ălàăđ iăt ng hi u nhu c u đ a

ph ngămìnhănh t, h c ngăhi u bi t rõ các ngu n l căđ c thù c aăđ aăph ng.ăKhiă

đ c phân quy n, h s có kh n ngăđ aăraăquy tăđ nhăđúngăđ năh năngayăc khi là khôngăđúngăt quanăđi m c a chính quy nătrungă ngă(BirdăvàăVaillancourt,ă1998).ă Ngoàiă raă đ t ngă c ng s tham giaă đóngă gópă c aă ng iă dână đ aă ph ngă vàoă

ki m soát r i ro, kinh nghi m th gi i cho th y vi c phân quy năđ uăt ăcôngăc n

choăđ aăph ngănênăcânăb ng v i kh n ngăhuyăđ ng ngân sách c aăđ aăph ng.ă

M t khi d ánăđ uăt ăđ c quy tăđ nh, tùy theo tính ch t c a d án, chính quy n

Trongătr ng h p này, chính quy n và doanh nghi p có th đ aăraăđ c m t h p

đ ngăt ngăđ iăđ yăđ v trách nhi m gánh ch u r i ro c aăcácăbênăliênăquanăđ n d

đ nh th p nh t

n ngă h p d nă t ă nhână thamă gia.ă Cácă d án k t h p gi aă nhàă n că vàă t ă nhână

n ngăl c th c thi là r t quan tr ng M u ch tăđ m t d án PPP có th ti n hành là

ph iăđ m b o t su t l i nhu năchoănhàăđ uăt ăt ănhânăcaoăh nălãiăsu t trái phi u

chính ph Hình th că PPPă đãă tr nên r t ph bi n trên th gi i t th p k 1990

Kh iăđ u t Anh Qu căd i hình th căPublicăFinancialăInitiativeă(PFI),ăPPPăđãălană

Nóăth ngăđ cădùngăđ th c hi n các d ánăliênăquanăđ n giao thông

trên nguyên t că đ uă làă “ng i th aă hành”ă đ i v iă ng i dân trong m i quan h

ng i ch - ng i th a hành, nên r t có th c hai bên s c u k t tr c l i v i nhau

đ làmăt ngăchiăphíăd án Vì l đó,ăgiámăsátăđ uăt ăcôngăth ngăđ căxemănh ălàă

sát hi u qu góp ph n làm gi m n công và thâm h t ngân sách

giámăsátăđ uăt ăcôngăhi u qu , nhi m v tiên quy t là t o ra m t qui trình

đ uăt ăTínhăminhăb ch và kh n ngă gi iătrìnhătrongăđ uăt ăcôngă giúpăng i dân (báoăchí,ăcácăchuyênăgiaăđ c l p) có kh n ngătheoădõi các hành vi c a các bên th a hành.ăTr c áp l c ph i gi i trình, các bên th a hành s gi m b t vi c l m d ng

thông tin n i b đ tr c l i

hìnhăthànhăc ăquanăgiámăsátălàăt p trung tri th c chuyên sâu vào m tăn iănàoăđóă

nh mălàmăđ i tr ng v i các bên th a hành (agents) có nhi u thông tin n i b Vi c

và các công trình xây d ng công c ng

1.1.3 M i quan h tác đ ng c a đ u t công và t ng tr ng kinh t

V năđ uăt ăcôngălàăm tăthànhăph năquanătr ngătrongăt ngăv năđ uăt ătoànăxãăh i,ă

m tănhânăt ăcóătácăđ ngăthúcăđ yăt ngătr ngăkinhăt ă ăhaiăm t:ăt ngăcungăvàăt ngă

c u.ă

TheoăAdamăSmithă(đ uăth ăk ă18)ăthìăvi căt ngăv năđ uăt ăs ăd năđ năt ngăs călaoăđ ngăvàăt ngăcôngăc ăs năxu tăc ăv ăs ăl ngăl năch tăl ng,ăt ăđóăm ăr ngăs nă

xu t.ăT iăth ăk ă19,ăK.εarxăđãăđ ăc păđ năv nănh ălàăm tătrongăb năy uăt ătácăđ ngă

đ năquáătrìnhătáiăs năxu tăg măđ tăđai,ălaoăđ ng,ăv năvàăti năb ăkhoaăh căk ăthu t.ă

K ă th aă nh ngă t ă t ngă trênă cácă nhàă kinhă t ă tână c ă đi nă tiêuă bi uă làă Cobbă vàăDouglasăđãăphânătíchărõăvaiătròăc aăv năthôngăquaăhàmăs năxu t.ăNh ăv y,ăt ngăquyămôăv năđ uăt ălàănguyênănhânătr căti pălàmăt ngăt ngăcungăc aăn năkinhăt ăn uăcácă

y uăt ăkhácăkhôngăthayăđ i.ăε tăkhác,ătácăđ ngăc aăv năđ uăt ăcònăđ căth căhi năthôngă quaă ho tă đ ngă đ uă t ă nângă caoă ch tă l ngă ngu nă nhână l c,ă đ iă m iă côngăngh …ăDoăđó,ăđ uăt ăl iăgiánăti pălàmăt ngăt ngăcungăc aăn năkinhăt

t ngăs năl ngăc aăn năkinhăt ăhìnhăthànhănh ăvàoăvi căhi năth căhóaănh ngăquy tă

đ nhăchiătiêuănh :ăchiătiêuătiêuădùngăc aăh ăgiaăđình,ăchiătiêuăchoăđ uăt ăm ăr ngăkinhădoanhăc aădoanhănghi p,ăchiătiêuăc aăChínhăph ăvàăchiătiêuăròngăc aăn năkinhă

t ăbênăngoàiăđ iăv iăs năph măn iăđ aă(ADă=ăCă+ăIă+ăGă+ăXă– M)

Nh ă v y,ăgiaăt ngăđ uăt ăs ălàmăchoăt ngăc uăt ngătrongăđi uă ki năcácăy uăt ăkhácă khôngăđ i.ăS ăthayăđ iăt ngăcung,ăt ngăc uăđ căph nă nhăquaăt căđ ăt ngă

tr ngăkinhăt ăThayăđ iăquyămôăv năđ uăt ăc ngălàănguyênănhânălàmăthayăđ iăt că

đ ăt ngătr ngăkinhăt

ε iăquanăh ăgi aăđ uăt ăv iăt ngăcungăvàăt ngăc uăc aăn năkinhăt ălàăm iăquană

h ăbi năch ng,ănhânăqu ,ăcóăýăngh aăquanătr ngăc ăv ălý lu năvàăth căti n.ă âyălàăc ă

s ălýălu năđ ăgi iăthíchăchínhăsáchăkíchăc uăđ uăt ăvàătiêuădùngă ănhi uăn cătrongă

th iăk ăn năkinhăt ăt ngătr ngăch m

1.2 Các nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a đ u t công và tăng

tr ng kinh t

M tă l ng l n các nghiên c u th c nghi mă tr că đâyă nghiênă c u li uă đ uă t ăcôngăcóăđóngăgópăriêngăbi tănàoăhayăkhôngălênăt ngătr ng kinh t Sauăđâyălàăm t

1.2.1 Các nghiên c u th c nghi m các n c phát tri n

giaiăđo n 1949 - 1985 cho Hoa K , Aschauer (1989a) phát hi n m t m i quan h

d ngăm nh gi aăn ngăsu t và t s v n công trên v năt ăAaronă(1990)ăvàăTatomă(1991)ăđ t câu h i cho các phát hi n c aăAschauerătrênăc ăs đ c tính không d ng

côngăvàăt ngătr ng kinh t Sturm và De Haan (1995) kh ngăđ nh n u mô hình c a Aschauerăđ că căl ng các sai phân b c nh t – đi u c n thi t khi các bi năđ c

vìănóăkhôngăchoăphépă căl ng m i quan h dài h n c ăb n gi a s n xu t và các

nàyăđ đ đ t câu h i v kh n ngăc aăcácăph ngătrìnhăsaiăphânăb c nh t b t l y

đ c các m i quan h dài h n

nhăh ngăd ngălênăs năl ng Hà Lan và b ng cách s d ngămôăhìnhăt ngăt

đ phânătíchăcácătácăđ ng c aăđ uăt ăcôngăchoăsáuăn c công nghi p, Mittnik và

t ăt ăNavyă(2002)ăki m tra m i quan h gi aăt ngătr ng kinh t ,ăđ uăt ăcông và

đ uăt ăt ănhânăb ng cách s d ng mô hình VAR D a trên chu i d li u th i gian hàngăn măchoăPakistan,ăphânătíchăđ ngh làăđ uăt ăcôngăcóătácăđ ngăd ngălênăđ u

t ăt ăvàăt ngătr ng kinh t đ nhăh ng c đ uăt ăt ăvàăđ uăt ăcôngănh ăđ c d

đoánăb i các mô hình d a trên s t ngăt c

1.2.2 Các nghiên c u th c nghi m các n c đang phát tri n

Devarajan và c ng s (1996) trình bày b ng ch ng cho 43 qu căgiaăđangăphátă

tri n, ch ra r ng t ng chi tiêu c a chính ph (g mă chiă tiêuă dùngă vàă chiă đ uă t )ă

raătácăđ ng riêng ph n quan tr ng c a chi tiêu chính ph :ăđóălàăs giaăt ngăph n chi tiêuădùngăcóătácăđ ngăd ng,ăýăngh aălênăt ngătr ng kinh t trong khi s giaăt ngătrongăchiăđ uăt ăcôngăcóătácăđ ngăâm.ăTácăđ ngăâmăc ngăđúngăchoăm i thành ph n

đ căt ăv n là d ch chuy n các ngu n l c công t đ uăt ăcôngăsangăchiătiêuădùngă

công

Pritchettă (1996)ă đ ngh m t lý gi i khác cho các phát hi n c a Devarajan và

cácăn căđangăphátătri năth ngăđ c s d ng cho các d án không thích h p và

t ngăth c trong v năđ uăt ăhi u qu v m t kinh t M t m t,ăđ uăt ăcôngăcaoăh năgiaăt ngăt căđ tíchăl yăv n qu c gia trên m căđ c ch n (v i gi đ nh theo cách

t ănhân.ăε t khác, v n công – đ c bi t v năđ uăt ăh t ngănh ăđ ng cao t c, h

th ngăn c, c ng rãnh và sân bay – có v có m i quan h b sung v i v năt ătrongă

vi că thúcă đ yă t ngă tr ng kinh t cho m t nhóm l nă cácă n că đangă phátă tri n

t ngătr ng kinh t ,ătrongăđóăđ uăt ăt ănhânăcóătácăđ ngălênăt ngătr ng kinh t

nhi uăh năsoăv iăđ uăt ăcông

1.2.3 Các nghiên c u th c nghi m trong n c

- Nghiênăc uăc aătácăgi ăNguy năTh ăδoană(2012)ăv iăđ ătàiă“Tácăđ ngăc aăđ uă

t ăcôngăđ năt ngătr ngăkinhăt ă ăVi tăNam”.ăTácăgi ăs ăd ngăph ngăpháp đ ngătíchăh pă(Cointegration)ăc aăEngleă– Granger (1987) và mô hìnhăhi uăch nhăsaiăs ă(ECε)ăđ ăthi tăl păm iăt ngăquanăcânăb ngătrongădàiăh năgi aăch ăs ăt ngătr ngăkinhăt ăvàăcácănhânăt ă nhăh ngătrongăđóăcóăbi năđ uăt ăcôngăc ngănh ătínhătoánă

m căđ ătácăđ ngăc aăcácănhânăt ăđ năbi năđ ngăc aăc aăt ngătr ngăkinhăt ătrongă

ng năh n.ăTácăgi ăs ăd ngămôăhìnhănghiênăc uăv iăgi ăđ nhălàăt ngătr ngăkinhăt ă

ch uă nhăh ngăb iăcácăbi năkinhăt ăv ămôănh :ăđ uăt ăcông,ăđ uăt ăt ănhân,ăđ uăt ă

tr căti păn căngoài,ăxu tăkh u,ăngu nănhânăl căvàăn ăn căngoài.ăS ăli uăt ăn mă

n căngoàiăvàăn ăn căngoàiăcóătácăđ ngănhi uăđ năt ngătr ngăkinhăt ăTrongăng nă

h n,ăch ăcóăn ăn căngoàiă ăk tr căcóă nhăh ngăđ năt ngătr ngăkinhăt ăhi năt i,ă

cònăđ uăt ăcôngătácăđ ngăđ năt ngătr ngăkinhăt ăkhôngăcóăýăngh aăth ngăkê.ă ngă

th i,ătrongăcácăbi năv ămôăđ căch n,ăbi năđ uăt ăcôngătácăđ ngăđ năt ngătr ngăkinhăt ăítăh năsoăv iăbi năđ uăt ăt ănhân.ăDoăđó,ăđ ăđ măb oăn năkinhăt ăVi tăNamă

t ngătr ngănhanh,ăb năv ng,ăChínhăph ăc năcóănh ngăgi iăphápăthíchăh pănh mă

đ yăm nhăđ uăt ăkhuăv căt ănhânăđ ngăth iăt ngăc ngăm nhăm ăhi uăqu ăđ uăt ă

c aăkhuăv căNhàăn c.ă

- Nghiênăc uăc aăTS.TôăTrungăThànhă(2011)ăv iăđ ătàiă“ uăt ăcôngăl năátăđ uă

t ă t ă nhân?ă Gócă nhìnă t ă môă hìnhă th că nghi mă VECε”.ă εôă hìnhă c ă th ă trongănghiênăc uănày,ătácăgi ăs ăd ngămôăhìnhăVECεăv iăbaăbi năs ălà:ăđ uăt ăkhuăv căNhàăn că(GI),ăđ uăt ăkhuăv căt ănhână(PI)ăvàăGDPă(Y),ăs ăli uăs ăd ngăt ăn mă

t ngăđ uăt ăcôngă“l năát”ăđ uăt ăt ănhânăđ căth ăhi nărõănét.ăTrungăbìnhăc ăm t

th pă niên,ă 1%ă t ngă v nă đ uă t ă côngă bană đ uă s ă khi nă đ uă t ă t ă nhână b ă thuă h pă

đ uăt ăt ănhân.ăBàiăvi tăhàmăýătrongăquáătrìnhăchuy năđ iăkinhăt ,ăc năgi măd năt ă

tr ngăđ uăt ăcông,ăđ ngăth iăt ngăc ngăm nhăm ăhi uăqu ăvàăch tăl ngăc aăđ uă

t ăkhuăv căNhàăn c.ă

- Tácă gi ă Ngôă δýă Hóaă (2008)ă v iă đ ă tàiă “Tácă đ ngă c aă đ uă t ă côngă đ nă t ngă

tr ngăkinhăt ăt nhăδongăAn”.ăTrongănghiênăc uătácăgi ă ngăd Domarăđ ăphânătíchăm iăt ngăquanăgi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ngăkinhăt ăt nhăδongăAn.ăεôăhìnhăc ăth ăg mă3ăbi n:ăđ uăt ăkhuăv căcôngă(Ig),ăđ uăt ăkhuăv căt ă(Ip)ăvàăGDP,ăs ăli uăs ăd ngăt ăn mă1987ă- 2007.ăTácăgi ăs ăd ngăph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh tă(OδS)ăđ ă căl ngăcácăbi nătrongămôăhình.ăK tăqu ,ăđ uăt ăcôngăvàăđ uăt ăt ănhânăđ uătácăđ ngătíchăc c đ năt ngătr ngăkinhăt ăc aăt nh,ătuyănhiênăđ uăt ăcôngătácăđ ngăítăh năđ uăt ăt ănhân

ngămôăhìnhăHarrod-Tóm l i, m i quan h gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh t v n còn là v năđ

tranh lu n c v lý thuy t l n th c ti n Các k t qu t minh ch ng th c nghi m liên

quanăđ n m i quan h gi aăđ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh t là h n h p Trong

d ng.ăDoăđó,ăđ xácăđ nh đ c k t qu nghiên c uănàoăđángătinăc y h nălàăđi u khó

kh năb i ngu n d li uăth ng không nh tăquán,ăđ ng th i m iăph ngăphápă c

l ngăc ngăcóănh ng đi m y u nh tăđ nh

K t lu năch ngă1

Trongăch ngănàyălu năv năđãăđ c păđ n t ng quan lý thuy t v đ uăt ăcôngăvàă

t ngătr ng kinh t , làm rõ khái ni măvàăquanăđi m chung v đ uăt ăcông,ăc ăs lý

thuy t v đ uă t ă côngă c ngă nh ă m i quan h tácă đ ng c aă đ uă t ă côngă lênă t ngă

tr ng kinh t Ghi nh n và đánhăgiáăcác nghiên c uătr căđóăv m i quan h gi a

đ uăt ăcôngăvàăt ngătr ng kinh t ,ăquaăđóăchoăth y hi u ngăđ uăt ăcôngălênăt ngă

tr ng kinh t v n còn là v nă đ tranh lu n v c lý thuy t l n th c ti n Minh

h n h p

CH NG 2

TH C TR NG V UăT ăCỌNG VĨăT NGăTR NG KINH T VI T NAM VÀ CÁCăN C ASEAN

2.1 Kháiăquátătìnhăhìnhă inhăt ă ăcácăn căASEAN:

Tìnhăhìnhăphátătri năkinhăt ăc aăcácăn căthànhăviênăHi păh iăcácăQu căgiaă ôngă

ăcácăqu căgiaăASEANăs ăti păt călàmăgi mănh ănh ngătácăđ ngătiêuăc căc aăvi că

xu tăkh uăsuyăgi m

ASEANăđãăph că h iăđángă k ă m cădù s ăsuyăthoáiă kinhăt ătoànăc u,ăth măchíă

t ngăs năph măqu căn iă(GDP)ăt ngătr ngăcaoăh năd ăki năngayăc ăkhiăcácăn năkinhăt ăTrungăQu c,ă nă ăvàă ôngăB căÁăt ngătr ngăch măl i cătínhăt ngă

tr ngăbìnhăquânăGDPăc aăASEANăs ăt ngăt ă4,7%ătrongăn mă2011ălênăm că5,2%ătrongăn mă2012

Nhuăc uăn iăđ aă ăcácăqu căgiaăASEANăcóăth ăs ăđ căthúcăđ yăh năn aănh ăcácăd ăánăc ăs ăh ăt ng,ăđ căh ătr ăt ăcácăngu năv năđ uăt ătr căti păn căngoàiă

(FDI) S ă n iă lênă c aă t ngă l pă trungă l uă vàă s ă chuy nă đ iă c ă c u,ă đ că bi tă làă ăInđônêxia,ăc ngăcóăth ăđ yăm nhăl ngătiêuăth ăn iăđ a

Vi căt ngăc ngăb oăv quy năl iăng iătiêuădùngăcóăthuănh pătrungăbìnhăc ngă

nh ăti nătrìnhăđôăth ăhóaătrongăASEANăc ngăs ăthúcăđ yăho tăđ ngăm uăd chătrongăkhuăv căvàăđi uănàyăs ăgiúpăgi mănh ătácăđ ngăc aăxuăh ngăgi măsútănhuăc uăt ăcácăn năkinhăt ăphátătri n,ăn iăchi măm tăt ăl ăđángăk ătrongătoànăb ănhuăc uăxu tă

ASEAN Qua cácă s ă li uă th ngă kêă dână s ă choă th yă xuă h ngă phátă tri nă t tă ăPhilippines,ăεalaysia,ăIndonesia,ăδào,ăCampuchiaăvàăVi tăNamătrongăth păk ăt i.ă

K tăqu ălà,ăđ uăt ătr căti păn căngoàiă(FDI) đangăngàyăcàngă"ch y"ăt ă ôngăB căÁăsangă ôngăNamăÁ

kh ăn ngăk tăn i ăcácăqu căgia trong ASEAN

ε cădùănhuăc uăn iăđ aăc aăkhuăv căASEANăt ngătr ngăm nh,ăsongăv năkhông tránhăkh iăcácăm iăr iăroă ătrongăvàăngoàiăkhuăv c Ch ngăh nănh ,ăcácăcu căt ngătuy năc ăs păt iă ăεalaysia,ătìnhătr ngăl măphátă ăInđônêxiaăc ngănh ăho tăđ ngătáiă

c ăc uăkinhăt ă ăSingapore,… s ălàmăgi măcácătri năv ngăphátătri năkinhăt ăvàălàmă

t ngăchiăphíălaoăđ ngă- m tătrongănh ngătr ng iăl năc aăASEAN

Bênăc nhăđó,ăn uăx yăraăcúăs căl năv ătàiăchínhă ăε ,ăthìăcácăqu căgiaăph ăthu că

n ngăn ăvàoăth ngăm iănh ăSingapore,ăεalaysiaăvàăTháiăδanăs ăph iăđ iăm tăv iănhi uă r iă roă h n Ngoài ra, cácă nhână t ă bênă ngoàiă khác,ă nh ă s ă leoă thangă cu că

kh ngăho ngăn ăcôngă ăkhuăv căđ ngăeuro,ăbùngăn ăc ngăth ngă ăTrungă ôngăvàă

m căt ngătr ngăth p h nămongăđ iă ăTrungăQu căc ngălàănh ngănguyăc ăcóăth ă

nhăh ngăt iăt ngătr ngăc aăASEAN

2.2 Th c tr ng kinh t c a Vi t Nam và m t s n c ASEAN:

2.2.1 Tác đ ng c a đ u t công đ n t ng tr ng kinh t

h ng c a cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u, t căđ t ngătr ng kinh t c a Vi t

tínhătrungăbìnhăgiaiăđo n 2001-2011, Vi t Nam so v i m t s qu c gia trong khu

Singapore, Indonesia, Malaysia và Philippines

S t ngătr ng kinh t cao và liên t c trong th i gian khá dài nh ăv y ch y u

s n c trong khu v că ông Á vàă ôngăNamă Á,ăt tr ng đ uăt ătrongăGDP c a

th pă h nă soă v i Trung Qu c (44,2%), nh ngă caoă h nă nhi u so v i Hàn Qu c

(29,4%), Thái Lan (26,8%), Indonesia (24,9%), Malaysia (21,9%) và Philippines

gi măđi,ăthìăt l này Vi t Nam l iăt ngăm nh Bên c nh đó,ăGDPătínhătrênăđ u

ng i c a Vi t Nam th păh nănhi u l n so v i các n c.ă i u này cóăngh aălàătuyă

r t nghèoănh ngăVi tăNamăđangăth c hi n m t mô hình kinh t ti t ch tiêu dùng đ tíchăl yăvàăđ uăt ă m căđ thu c lo i cao nh t ôngăÁ vàă ôngăNamăÁ

Hình 2.1: T l t ngătíchăl yătƠiăs nătrongăn c so v i GDP c a 1 s n c (%)

2.2.2 Thu, chi ngân sách nhà n c

thuăđ bùăđ p cho chi tiêu công không ng ngăt ngălên.ăVà thâm h t ngân sách tr

ho ng tài chính toàn c u l i tr nên tr m tr ng h n.ă

i uăđángăloăng i là vi c ch p nh n thâm h tăngânăsáchăd ngănh ăđã tr thành

n păngh ăc a nh ngăc ăquanăcóăth m quy n ra quy tăđ nh v ngân sách Trong các

cho phép Chính ph chi tiêu thâm h t ngân sách bao nhiêu, ch không ph i là bu c

thuăngânăsáchăluônăluônăcaoăh năt căđ t ngăGDP.ă i u nàyăcóăngh aălàăNhàăn c

có th dùngăđ tíchăl yăvàăđ uăt ă

vàă ôngăNamăÁ.ăH năn a, t l nàyăcóăxuăh ngăt ngălên, trong khi nhi uăn c,

B ng 2.1: Thu chi ngân sách so v i GDP c a m t s n c ôngăÁăvƠă ông

Nam Á (%)

t căđ c a GDP Khi các kho n thu t bán d u thô và thu h i quanăcóăxuăh ng

táiăđ uăt ăSoăsánhăt l ngu n thu ngân sách t thu so v i GDP c a Vi t Nam v i

nh t

Hình 2.2: Thu ngân sách t thu so v iă GDPă n ă 2008ă c a m t s n c ôngăÁăvƠă ôngăNa ăÁ (%)

Theo s li u v chi ngân sách B ng 2.1, thì Chính ph Vi t Namăđãăchiătiêuă

đâyăcònăch aătínhăt i s ti n trái phi u chính ph và v n vay ODA, mà theo h

Nh ăv y, xét trên c haiăph ngădi n thu và chiătàiăchính,ăNhàăn c Vi t Nam

h năsoăv i Chính ph cácăn c trong khu v că ôngăÁăvàă ôngăNamăÁ

V năđ uăt ăt ngân sách cho phát tri n chi m 9,8% GDP n mă2007,ătrongăkhiăđóă

Indonesia 1,6%, Malaysia 5,8%, Philippines 1,8% (s li u 2000), Thái Lan 3,2% (s

li u 2004), Hàn Qu c 3,7%, Trung Qu c 3,5% (s li u 2003)

Hình 2.3 :ă uăt ăt ngân sách so v i GDP c a m t s n c (%)

Nhàăn c so v iăGDPăn mă2009ălà 17,3% Có th nói, xét v t l v năđ uăt ăso v i

2.3 ánh giá hi u qu đ uăt ăcông

2.3.1 u t công đ i v i t ng tr ng kinh t

uăt ăcôngăđãălàmăthayăđ iăđángăk k t c u h t ng k thu t, nh đó đãăthúcăđ y

t ngătr ng kinh t c a các n c,ătrongăđóăcóăvi c t o đi u ki năđ các thành ph n

ra và k t qu đ tăđ c