LUẬN VĂN THẠC SĨ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN NHIỆT ĐIỆN VÂN PHONG 1

Khung phân tích kinh t ..... Khung phân tích tài chính .... Phân tích đ nh y theo giá mua than .... Phân tích mô ph ng Monte Carlo ..... Phân tích đ nh y theo giá mua than .... Phân tích

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan Lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và s li u s

d ng trong đo n v n đ u đ c d n ngu n có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t

c a tôi Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i H c Kinh T thành ph H Chính Minh hay Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

Thành ph H Chí Minh, ngày 24 tháng 06 n m 2013

Tác gi lu n v n

r t hay, th c ti n giúp tôi có thêm t tin đ hoàn thành đ c lu n v n

Tôi trân tr ng g i l i c m n t i các anh ch c quan đã quan tâm, đ ng viên giúp đ tôi trong quá trình đi h c và th c hi n lu n v n c bi t là anh Tr n Nam Bình, Phó giám đ c Trung Tâm Quy Ho ch và Ki m đ nh xây d ng Khánh Hoà, đã giúp tôi r t nhi u trong vi c tìm s li u đ hoàn thành lu n v n

Tôi trân tr ng c m n các Anh ch h c viên khoá MPP3, MPP4, đ c bi t anh Mai Xuân

L ng, c u h c viên khoá MPP3 đã chia s , quan tâm giúp đ , đóng góp ý ki n đ tôi có th hoàn thành lu n v n

Cu i cùng, tôi c m n t i gia đình, b n bè, đã quan tâm giúp đ tôi r t nhi u trong th i gian tôi đi h c và th c hi n lu n v n t i Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

Chân thành c m n

TÓM T T

D án đ c ra đ i nh m bù đ p l ng đi n thi u h t cho n n kinh t Vi t Nam và t o ra m t

su t sinh l i h p lý cho các nhà đ u t D án có t ng m c đ u t b ng 2,126 t USD trong đó

v n ch s h u chi m 30% và 70% s v n còn l i đi vay t hai ngân hàng th ng m i JBIC

và SMBC

K t qu phân tích kinh t cho th y, d án không kh thi v m t kinh t v i giá tr hi n ròng

b ng -560,97 tri u USD và su t sinh n i t i b ng 6,24% nh h n chi phí v n c a n n kinh t

là 10% Ngoài ra, trong phân tích kinh t còn tính t i nh ng chi phí ngo i tác c a d án t i môi tr ng bên ngoài nh t n th t v s c kho ng i dân và t n th t du l ch c a t nh Khánh

Hoà v i t ng t n th t b ng 90,51 tri u USD

Trong k t qu phân tích đ nh y tài chính, d án r t nh y v i giá đi n V i các y u t khác không đ i, giá bán đi n ch t ng t 6,15 cent/kwh đ n 7,25 cent/kwh K t qu t ng t trong phân tích đ nh y v i giá đi n kinh t

Trong phân tích phân ph i, nh ng đ i t ng đ c h ng l i là ng i tiêu dùng đi n, ng i dân có đ t b gi i to , lao đ ng t i d án, ngân sách nhà n c Nh ng đ i t ng b thi t là ch

s h u , ngành du l ch c a t nh Khánh Hoà, ph n còn l i c a n n kinh t

Lu n v n ki n ngh chính sách, chính quy n không nên th c hi n d án này

M C L C

L I CAM OAN i

L I C M N ii

TÓM T T iii

M C L C iv

DANH M C CH VI T T T viii

DANH M C B NG x

DANH M C HÌNH V xi

CH NG 1 B I C NH NGHIÊN C U 1

1.1 B i c nh nghiên c u 1

1.1.1 Lý do hình thành d án 1

1.1.2 Lý do hình thành lu n v n 3

1.2 M c tiêu lu n v n 4

1.3 Câu h i nghiên c u 4

1.4 Ph m vi c a lu n v n 4

1.5 B c c c a lu n v n 4

CH NG 2 T NG QUAN V D ÁN VÀ C S LÝ THUY T 5

2.1 T ng quan v d án 5

2.1.1 Ti n đ th c hi n d án 6

2.1.2 V trí xây d ng d án 6

2.2 Khung phân tích kinh t 6

2.2.1 C s lý thuy t c tính t n th t s c kho 7

2.2.1.1 L ng hóa ngo i tác t n th t s c kho thành giá tr kinh t 10

2.2.2 C s lý thuy t đ nh giá tr du l ch 11

2.2.2.1 Chi phí du hành và ph ng trình đ ng c u c a mô hình ZTCM 12

2.3 Khung phân tích tài chính 13

CH NG 3 PHÂN TÍCH KINH T 14

3.1 L i ích kinh t c a d án 14

3.2 C s c tính chi phí kinh t c a d án 15

3.2.1 Chi phí v n kinh t 15

3.2.2 Phí th ng ngo i h i 15

3.2.3 H s chuy n đ i 16

3.2.4 T n th t v m t s c kh e c a ng i dân 18

3.2.4.1 Thông s đ c tính chi phí ô nhi m t i s c kh e ng i dân 18

3.2.4.2 Xác đ nh đ d c ferf trong hàm ERF 19

3.2.4.3 c tính ferfđ i v i b nh t vong mãn tính (CM) 20

3.2.4.4 c tính ferfđ i v i nh ng b nh viêm ph qu n mãn tính 21

3.2.4.5 c tính ferf đ i v i s ngày ho t đ ng b h n ch (RAD) 21

3.2.4.6 Chi phí đi u tr đ n v đ i v i các c n b nh liên quan ô nhi m không khí 22

3.2.4.7 T n th t s c kh e c a ng i dân 22

3.2.5 T n th t v du l ch 23

3.3 K t qu phân tích kinh t 25

3.4 Phân tích đ nh y 26

3.4.1 Phân tích đ nh y theo giá đi n kinh t 26

3.4.2 Phân tích đ nh y theo giá mua than 27

3.4.3 Phân tích đ nh y theo v n đ u t 28

3.5 Phân tích mô ph ng Monte Carlo 28

CH NG 4 PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH 30

4.1 Các thông s đ phân tích d án 30

4.1.1 Các thông s v mô c a d án 30

4.1.2 C s xác đ nh doanh thu tài chính c a d án 31

4.1.3 Chi phí tài chính c a d án 31

4.1.3.1 Ngu n v n và chi phí đ u t c a d án 31

4.1.3.2 Chi phí nhiên li u, O&M, kh u hao, v n l u đ ng, thu 32

4.1.4 Chi phí v n c a d án 34

4.1.5 V n l u đ ng 35

4.2 Tính toán ngân l u và phân tích k t qu 35

4.3 Phân tích đ nh y 36

4.3.1 Phân tích đ nh y theo v n đ u t 36

4.3.2 Phân tích đ nh y theo giá bán đi n 37

4.3.3 Phân tích đ nh y theo giá mua than 37

4.3.4 Phân tích k ch b n theo s t ng giá bán đi n 38

4.4 Phân tích mô ph ng Monte Carlo 38

4.5 Phân tích phân ph i 41

CH NG 5 K T LU N VÀ KI N NGH 42

5.1 K t lu n và ki n ngh 42

5.2 Ý ngh a th c ti n c a lu n v n 42

5.3 H n ch c a lu n v n 43

TÀI LI U THAM KH O 44

Ti ng Vi t 44

Ti ng Anh 47

PH L C 50

Ph l c 1: B ng thông s c a d án 50

Ph L c 2: Tính toán các hàm l ng gây ô nhi m 52

Ph L c 4: Phân tích kinh t 57

Ph l c 5: c tính h s chuy n đ i CF cho các chi phí đ u t 59

Ph l c 6: Phân tích tài chính 69

Ph l c 7: Các bi n r i ro phân tích tài chính mô ph ng Monte Carlo 81

Ph l c 8: Báo cáo ngân l u kinh t 82

Ph l c 09: Các bi n r i ro phân tích kinh t mô ph ng Monte Carlo 84

Ph l c 10: Phân tích phân ph i 85

Ph l c 11: S l ng vùng và dân s các vùng 87

DANH M C CH VI T T T

BOT Build, Operation, Tranfer Xây d ng, V n hành, Chuy n giao

EIRR Econmic Internal Rate of Return Su t sinh l i n i t i kinh t

ENPV Econmic net present value Giá tr hi n t i kinh t

EOCK Economic Opportunity Cost of Capital Su t chi t kh u kinh t

EPC Engineering, Procurement and Construction

contract

H p đ ng thi t k , cung c p thi t b , thi công công trình

FIRR Financial Internal of Return Rate Su t sinh l i n i t i tài chính

FOMC Fixed Operation Maintain Charge

Chi phí v n hành và b o d ng c

đ nh

IMF International Monetary Fund Qu ti n t th gi i

ITCM Individual travel cost model Mô hình chi phí du hành cá nhân

T vi t t t Tên ti ng Anh Tên ti ng Vi t

O&M Operation and Maintenance Chi phí v n hành và b o d ng

SUWM Simple uniform world model Mô hình qu c t đ ng nh t đ n gi n

WACC Weight Average Cost of Capital Chi phí v n bình quân tr ng s

ZTCM Zone Travel Cost Model Mô hình chi phí du hành theo vùng

DANH M C B NG

B ng 3.1: M c s n lòng chi tr WTP c a n n kinh t 14

B ng 3.2: V n t c suy gi m n ng đ ch t th i 18

B ng 3.3: Chi phí đi u tr đ n v quy đ i đ i v i t ng c n b nh 22

B ng 3.4: T n th t v s c kh e chia theo đ a ph ng và vùng trong m t n m 23

B ng 3.5: c tính chi phí t ng thêm cho m i vùng 24

B ng 3.6:K t qu phân tích kinh t 25

B ng 3.7: K t qu phân tích đ nh y theo giá đi n kinh t 26

B ng 3.8: K t qu phân tích đ nh y theo giá mua than 28

B ng 3.9: K t qu phân tích đ nh y theo v n đ u t 28

B ng 4.1: T l l m phát Hoa K 30

B ng 4.2: T l l m phát Vi t Nam 30

B ng 4.3: Phân k chi phí đ u t 32

B ng 4.4:D báo giá than dùng cho nhi t đi n Australia 33

B ng 4.5:K t qu phân tích tài chính c a d án 35

B ng 4.6:K t qu phân tích đ nh y theo v n đ u t 37

B ng 4.7: K t qu phân tích đ nh y theo giá bán đi n 37

B ng 4.8: K t qu phân tích đ nh y theo giá mua than 38

B ng 4.9:K t qu phân tích đ nh y theo k ch b n 38

B ng 4.10:Su t đ u t (USD/kw) 40

DANH M C HÌNH V

Hình 1.1: C c u ngu n đi n 2

Hình 2.1: C u trúc c a d án 5

Hình 2.2: Mô hình tác đ ng khí th i 8

Hình 2.3:Hàm c u c a khách du l ch 12

Hình 3.1: T l t n th t trên l i đi n n m 2010 15

Hình 3.2: K t qu phân tích mô ph ng Monte Carlo 29

Hình 4.1: Giá than t n m 2011- 2012 32

Hình 4.2: K t qu ch y mô ph ng theo NPV c a d án và ch s h u 39

CH NG 1

B I C NH NGHIÊN C U 1.1 B i c nh nghiên c u

1.1.1 Lý do hình thành d án

Tr c tình tr ng nhu c u đi n ngày càng gia t ng, chính ph liên t c đ u t thêm các ngu n

đi n m i nâng t ng công su t l p đ t 22.029 MW trong n m 2011 Tuy nhiên, ngu n cung v n không đáp ng đ c v i nhu c u, tình tr ng c t đi n liên t c v n di n ra, đ c bi t vào mùa khô V i t tr ng công su t thu đi n chi m 45,5% t ng công su t 2011 (EVN, 2012) cho th y

Vi t Nam ch y u t p trung xây d ng các nhà máy thu đi n i u này là do chi phí phát đi n

r t th p ch b ng 3,7 cent/kwh, th p nh t so v i các ngu n đi n khác (Dapice, 2012, tr 8) Tuy nhiên, th y đi n l i có r t nhi u nh ng khuy t đi m, đáng k nh t là tình tr ng thi u h t đi n vào mùa khô khi l ng n c đ vào các h ch a r t th p không đ làm quay tubin phát đi n Bên c nh đó, thu đi n gây ra r t nhi u v n đ môi tr ng nh phá r ng phòng h , t o ra

nh ng c n l quét hay h n hán khu v c h l u Nhìn th y nh ng b t l i trên, chính ph c ng

đã quy ho ch l i c c u ngu n đi n giai đo n 2020 -2030, trong đó t tr ng nhi t đi n than chi m t tr ng 51,6% n m 2030 (Th t ng chính ph , 2011) chi m v trí ch đ o trong c

c u phát tri n ngu n đi n V i đ nh h ng này, nhi u d án nhi t đi n than đ c đ xu t,

m t trong s đó là d án nhi t đi n than Vân Phong 1

Hình 1.1: C c u ngu n đi n

Ngu n: Báo cáo th ng niên EVN 2010 -2011; Quy t đ nh c a TTg s 1208/Q -TTg

Tuy nhiên vi c đ u t xây d ng các nhà máy đi n than đ i h i ph i có ngu n v n l n Trong khi đó, EVN đang thi u 216.000 t đ ng đ phát tri n các ngu n đi n cho giai đo n 2011 -

2015 (H i Hà, 2011), đi u này bu c chính ph ph i đi huy đ ng ngu n v n b sung t bên ngoài nh ng vi c vay v n ngày càng khó kh n do Vi t Nam đã b c qua ng ng n c thu

nh p th p nên ngu n vi n tr ODA s ít h n và chi phí vay v n s t ng cao Do v y, đ b o

đ m ngu n cung đi n n đ nh, chính ph ph i có nh ng bi n pháp u đãi v thu , đ t đai, bao tiêu giá đi n…đ thu hút các nhà đ u t khác ngoài EVN đ u t vào các nhà máy đi n đ c l p

Hi n nay, s l ng các nhà máy nhi t đi n than công su t l n ch y u t p trung Mi n B c,

đ c bi t t nh Qu ng Ninh và r i rác Mi n Nam Trong khi khu v c Mi n Trung t Qu ng Nam t i Ninh Thu n ch y u t p trung xây d ng các nhà máy thu đi n đ t n d ng đ c đi m

đ a lý thu n l i có nhi u sông l n, v n t c ch y cao, ng c l i s nhà máy nhi t đi n than khu v c này r t ít và công su t không đáng k C th trong Quy ho ch đi n VI ch có nhà

Tubin khí, chu trình h n h p (nhi t đi n khí)

Nhi t đi n d u FO Nhi t đi n than Thu đi n

máy nhi t đi n than Nông S n và nhi t đi n Dung Qu t có công su t l n l t ch 30MW và 104MW 1 nên tình tr ng thi u h t công su t d phòng vào mùa khô là đi u khó tránh kh i

Nh v y, nhà máy Nhi t đi n than Vân Phong 1s là nhà máy nhi t đi n than đ u tiên có công

su t l n mi n Nam Trung B đ c đánh giá s cung ng ngu n đi n n đ nh cho khu v c và cho c n c

1.1.2 Lý do hình thành lu n v n

D án đ c xây d ng t i khu v c v nh Vân Phong n i có nh ng đi u ki n t nhiên thu n l i

v i nh ng b cát tr ng tr i dài ven bi n r t phù h p đ phát tri n du l ch ngh d ng Vi c xây

d ng nhà máy nhi t đi n s gây nh ng ngo i tác tiêu c c nh làm ô nhi m không khí làm nh

h ng t i s c kh e c a ng i dân, gây ra v t n th t n ng su t đ i v i nông , lâm, ng nhi p

và đ c bi t là nh h ng t i ho t đ ng du l ch t i t nh Khánh Hòa

M c dù d án nhi t đi n đã đ c l p đ t h th ng kh t nh đi n (EPS) đ l c b i hi u su t 99,65% và h th ng kh Sunfat tnh đi n (FDG) v i hi u su t 67% (Vi n N ng l ng, 2009) Tuy nhiên, v i công su t nhà máy quá l n nên v n còn m t hàm l ng ch t th i thoát ra bên ngoài Arun PR(2007) hàm l ng các kim lo i n ng đ c h i nh Hg, Ti, Zn, Ca,…, ch a trong than đ c gia t ng g p nhi u l n trong quá trình đ t than Tác h i c a vi c ô nhi m không khí làm cho con ng i m c nh ng c n b nh lên quan đ n hô h p, hen suy n, viêm ph qu n Ngoài ra, khí th i t đ t than s nh h ng t i hàng lo t khu du l ch ngh d ng cao c p trong

v nh Vân Phong, đ t bi t là c a v nh Nha Trang n i hàng n m thu hút h n 1 tri u l t khách

qu c t và trong n c trong n m 2012 nên vi c xây d ng d án nhi t đi n s gây ra nh ng thi t h i nh t đ nh cho ngành du l ch c a t nh Khánh Hòa

Trong thuy t minh d án, ph n phân tích hi u qu tài chính kinh t xã h i đ c th c hi n s sài Bên c nh đó, d án ch a tính đ n nh ng ngo i tác tiêu c c Vì v y, lu n v n s tính toán

l i v m t tài chính- kinh t và c l ng nh ng t n th t v m t s c và du l ch c a t nh Khánh Hòa

1

Danh sách các nhà máy phát đi n trong ph l c IA c a Quy t đ nh s 110/2007/Q -TTg v Phê duy t Quy

ho ch phát tri n đi n l c qu c gia giai đo n 2006 - 2015 có xét đ n n m 2025

1.2 M c tiêu lu n v n

Lu n v n t p trung phân tích tính kh thi v m t tài chính - kinh t Trong phân tích kinh t ,

lu n v n s l ng hóa nh ng ngo i tác tiêu c c c a d án nh h ng đ n s c kho c a ng i dân và nh ng t n th t v du l ch c a t nh Khánh Hòa Qua đó, giúp cho các nhà ho ch đ nh chính sách ra quy t đ nh phù h p

1.3 Câu h i nghiên c u

tr đ t đ c m c tiêu nghiên c u, tác gi ti n hành phân tích đ tr l i ba câu h i sau:

Th nh t, d án nhi t đi n Vân Phong 1 có kh thi v m t kinh t hay không?

Th hai, d án nhi t đi n Vân Phong 1 có kh thi v m t tài chính hay không?

Th ba, nh ng đ i t ng nào đ c h ng l i và b thi t t d án?

1.4 Ph m vi c a lu n v n

Lu n v n th c hi n m c đ ti n kh thi và ch y u là phân tích v m t tài chính và kinh t

c a d án và l ng hoá nh ng t n th t v s c kho c a ng i dân , giá tr du l ch t nh Khánh Hòa Thông s đ u vào c a d án d a trên báo cáo đ u t và s li u l y t các s ban ngành

đ a ph ng và các t ch c uy tín trên th gi i

1.5 B c c c a lu n v n

Lu n v n chia làm 5 ch ng:

Ch ng 1 gi i thi u b i c nh nghiên c u, m c tiêu, câu h i nghiên c u và ph m vi c a lu n

v n Trong ch ng 2, thông tin t ng quan v d án nh c u trúc c a d án, ti n đ th c hi n,

v trí xây d ng nhà máy đ c trình bày, ti p đ n là các lý thuy t v phân tích tài chính, kinh t

xã h i c a d án, đ c bi t là cách tính t n th t s c kho và du l ch t nh Khánh Hoà Sau đó, trong ch ng 3, tác gi s t p trung phân tích l i ích và chi phí kinh t c a d án và l ng hoá

nh ng t n th t v m t s c kho và du l ch c a t nh Khánh Hoà T đó đánh giá r i ro c a d

án thông qua vi c th c hi n phân tích đ nh y và mô ph ng Monte Carlo ch ng 4 s t p trung phân tích t ng t nh ch ng 3 nh ng xét khía c nh tài chính Cu i cùng, trong

ch ng 5 s là các k t lu n và ki n ngh chính sách

CH NG 2

2.1 T ng quan v d án

D án nhi t đi n Vân phong 1 có t ng m c đ u t 2,126 t USD tính theo giá 2013 (Vi n

N ng l ng, 2009) T ng công su t l p đ t c a d án là 1320 MW chi m đ n 6% t ng công

su t c a Vi t Nam vào n m 2011 Hình 2.1 trình bày c u trúc d án nh sau

Hình 2.1: C u trúc c a d án

Ngu n: Tác gi v theo thuy t minh d án

H EPC

Công ty BOT

B o lãnh trao

đ i ngo i t

D án đ c góp v n b i nhà đ u t trong n c công ty c ph n đ u t Hà N i (Hanoiinco) và nhà đ u t n c ngoài Sumitomo Hai nhà đ u t này s thành l p công ty BOT có v n đi u l

là 637,8 tri u USD chi m 30% t ng m c đ u t , s v n còn l i s đi vay t ngân hàng th ng

m i,v i s t ng s ti n là 1,48 t USD chi m 70% t ng m c đ u t c a d án S ti n cho vay

s đ c gi i ngân ngay khi ch đ u t (C T) ký đ c h p đ ng mua bán bán đi n dài h n (PPA) v i EVN d i s b o lãnh c a chính ph Vi t Nam Các thông s k thu t c a d án trình bày chi ti t t i ph l c 1

2.1.1 Ti n đ th c hi n d án

Hi n nay, d án trong giai đo n đàm phán ký k t h p đ ng BOT v i B Công Th ng (BCT)

d ki n s hoàn thành vào Quý I/2014 và ti p t c hoàn thành các th t c khác nh gi y phép

ch ng đ u t , thành l p công ty BOT, ngh a v tài chính n tháng 08/2015 d án s kh i công xây d ng (Nguyên c, 2013), nh v y, d án b tr 5 n m so v i d ki n cu i n m

2010 s b t đ u thi công Theo Duy Th ng – H i L ng (2013) d án b ch m tr ch y u do khó kh n trong vi c đàm phán h p đ ng BOT

2.1.2 V trí xây d ng d án

D án nhi t đi n Vân Phong 1 đ c xây d ng t i khu kinh t Vân Phong, thu c xã Ninh

Ph c, th xã Ninh Hòa, t nh Khánh Hòa v i t ng di n tích là 212,1 ha trong đó ph n di n tích trung tâm nhà máy là 160 ha và 52,1 ha dành cho khu v c bãi th i x V nh Vân Phong có s n

nh ng đi u ki n đ a lý thu n l i nh các d i núi bao b c xung quanh, lu ng n c sâu t 20- 27m, đ a ch t n đ nh, do đó nhà đ u t gi m đ c nhi u chi phí xây d ng nh chi phí xây b

kè, n o vét lu ng n c

2.2 Khung phân tích kinh t

Khung phân tích kinh t đ c áp d ng trong d án g m các ph ng pháp sau:

Ph ng pháp phân tích có hay không có d án: D án nhi t đi n Vân Phong ra đ i v i công

su t 1320MW s đóng góp 6% công su t ngu n đi n c n c n m 2011 Trong tr ng h p,

n u không có d án, n n kinh t b thi u h t ngu n cung đi n gây ra t n th t cho xã h i

Ng c l i, n u có d án, n n kinh t s nh n thêm s n l ng đi n bù đ p cho nhu c u tiêu th

t ng thêm c a n n kinh t Nh v y, l i ích kinh t c a d án chính là s n l ng đi n cung

c p Ph v cho nhu c u tiêu th đi n c a n n kinh t

Ph ng pháp phân tích l i ích và chi phí: D án nhi t đi n trong quá trình ho t đ ng s gây ra

nh ng ngo i tác tiêu c c Tuy nhiên, nh ng chi phí ngo i tác này l i không ph n nh trong chi phí tài chính Vì v y lu n v n s l ng hoá nh ng ngo i tác thành nh ng đ i l ng có th đo

đ c b ng ti n nh c tính s l ng ng i b m c b nh do d án gây ra nhân v i chi phí đi u

tr b nh cho nh ng ng i b nh này Nh v y, t ng chi phí đi u tr là chi phí kinh t c a d án Ngoài ra, T n th t du l ch s đ c đo b ng s l ng du khách b s t gi m khi đ n t nh Khánh Hoà do h lo s có nguy c nhi m các c n b nh liên quan v đ ng hô h p S l ng du khách s t gi m đ c c tính d a trên mô hình chi phí du hành (TCM) bi u hi n m i quan h

gi a chi phí và t l du khách t i đ a đi m Khánh Hoà Nh ng chi phí còn l i, lu n v n s c tính d a trên h s chuy n đ i gi a giá tài chính và giá kinh t

Lu n v n xác đ nh ngân l u ròng kinh t c a d án b ng cách l y l i ích kinh t tr chi phí kinh t và chi t kh u ngân l u ròng kinh t v giá tr hi n t i v i su t chi t kh u b ng chi phí

v n c a n n kinh t D án s kh thi v m t kinh t n u ENPV c a d án 0 và EIRR c a d

án l n h n chi phí v n c a n n kinh t

2.2.1 C s lý thuy t c tính t n th t s c kho

Theo mô hình khuy ch tán khí th i Gaussian plume, các ch t th i phát tán ra ngoài không khí

s đ c chia làm hai vùng nh h ng: Vùng 1 là trong ph m vi bán kính 56km ( đ c g i là vùng đ a ph ng), Vùng 2 là vùng có bán kính ngoài 56km th ng t 500- 1000km, đ c đi m

c a vùng 2 là các ch t th i s c p nh (PM10 , SO2, CO, NO ) s tách ra kh i không khí do tác

đ ng c a tr ng l c ( l ng đ ng khô) hay do các ph n ng hóa h c hình thành ch t k t t a (l ng

đ ng t) nh NOx và SO2, sau đó s thoát ra ngoài không khí s k t h p v i O2và h i n c

t o nên nh ng c n m a axit H2SO4 và HNO3 d n t i phá h y mùa màng, đ t đai, n mòn các công trình xây d ng (Zanneti, 1990 trích trong Sapadaro 2002, trang 9) S suy gi m n ng đ

c a các ch t khí th i s c p th ng đ c đo l ng b ng v n t c suy gi m n ng đ k

(Deleption velocity ) có đ n v cm/s Mô hình và ph m vi tác đ ng c a nhà máy nhi t đi n lên

s c kho đ c minh ho nh sau:

Hình 2.2: Mô hình tác đ ng khí th i

Ngu n: Sapadaro (2002)

D a b n đ lãnh th Vi t Nam, lu n v n xác đ nh vùng đ a ph ng là t nh Khánh Hoà và vùng khu v c có bán kính 1000km s là di n tích Vi t Nam Lu n v n gi đ nh nh v y đ c tính

t n th t t i đa c a d án, n u d án kh thi thì đ c xem là d án t t

NH3

Aerosol OH



c tính thi t h i v s c kh e đ i v i ng i dân, mô hình SUWM (Simplied uniform world model) s đ c s d ng đ c tính các thi t h i v ô nhi m không khí (PM10, SO2,

Chi phí ngo i tác c a xã h i: D = I* MUV

MUV ($/c n b nh) đ c xem là chi phí đ n v cho vi c đi u tr cho m t c n b nh

V i các gi đ nh:

  (r) =  uni m t đ dân s trong vùng là không đ i trong mi n tác đ ng c a khí th i

 Hàm Fer (r, C(Q)) trong ph ng trình (1) có th đ c vi t l i fer(r)*C(r,Q) Trong đó

fer(r) là đ d c c a hàm ERF (Exposure response function) ch m i quan h gi a gia

t ng n ng đ ô nhi m và s ca b nh hàng n m (nh b nh lao ph i,s n m b m t (YOLL),… ) trong s ng i ph i nhi m fer(r) có đ n v c n b nh/ng i/( g / m3)

 f er (r) =f er,uni = h ng s là không đ i t i t t c v trí r

2

PM là nh ng thành ph n h t b i có kích th c < 10 m

 N ng đ C(r, Q) n ng đ ch t ô nhi m t i v trí r t ng ng v i t l phát th i Q C là hàm t l thu n v i t c đ suy gi m n ng đ ch t th i trong không khí, đ c bi u di n

uni er uni

dA r M k

f

)(

,



v i M r dA Q A

uni ,



2.2.1.1 L ng hóa ngo i tác t n th t s c kho thành giá tr kinh t

Theo Saparo (2002, tr 11) chi phí kinh t c a vi c đi u tr m t c n b nh này bao g m các chi phí: chi phí đi u tr b nh, ti n thu c, ti n khám ch a b nh, ti n l ng b m t, n ng su t lao lao

đ ng b gi m, đau đ n c a ng i b nh, th i gian ch m sóc c a ng i thân ) T t c nh ng

lo i chi phí này có th đ c c tính d a trên m c s n lòng chi tr (WTP) Tuy nhiên ph ng pháp này n m ngoài ph m vi c a lu n v n, vì v y lu n v n s d ng MUV đ c đi u tra Châu Âu và quy v giá tr Vi t Nam theo PPP GDP bình quân đ u ng i theo công th c Saparo (2002, tr 3)

)(

EU GNP PPP

VN GNP PPP

Trong đó  h s co giãn WTP theo thu nh p và n m trong kho ng t 0,3 đ n 1, ngh a là khi

t l % WTP / thu nh p c a m t ng i dân Châu Âu đ đ t đ c cùng m t l i ích kh e b ng 0,3- 1 l n %WTP/ thu nh p s c kh e c a ng i dân Vi t Nam

Trong bài này, ta gi đ nh r ng  =1 t c là t l WTP / thu nh p c a Vi t Nam b ng v i các

n c Châu Âu, đi u này c ng đúng theo gi đ nh trong nghiên c u c a Shrestha và Lefevre (2000) Ph ng trình trên s tr thành nh sau:

MUV(VietNam) = MUV(EU)* PPP PPP GNP GNP((EU VN))

Ph ng trình trên s đ c s d ng đ quy đ i giá tr Châu Âu thành giá tr Vi t Nam Theo ExternalE (1998) trích trong Rabl (2001, tr 8) ba lo i c n b nh nh t l t vong mãn tính CM (Chronic mortality), viêm ph qu n mãn tính CB (Chronic bronchitis); s ngày ho t

đ ng b m t RAD (Restricted activity days) gây ra thi t h i v m t kinh t l n nh t l n cho

ng i dân Nh ng c n b nh này chi m 95% t ng thi t h i kinh t Trong đó b nh CM chi m 85%, CB chi m 11%, RAD chi m 4%, 1% thi t h i còn l i do các c n b nh khác liên quan t i các thành ph n ô nhi m SO2 và NOx Vì v y tác gi ch t p trung tính toán thi t h i s c kh e

c a ng i dân đ i v i ba lo i c n b nh trên

2.2.2 C s lý thuy t đ nh giá tr du l ch

T mô hình khuy ch tán khí th i Gaussian plume, Vùng 1 có bán kính 56 km tính t đ a đi m

đ t d án t ng đ ng ph m vi c a t nh Khánh Hòa, nh v y t n th t du l ch vùng 1 đ c xem nh t n th t c a t nh Khánh Hoà Vi c l ng hóa t n th t v du l ch thông qua mô hình chi phí du hành (TCM )

Mô hình TCM b t đ u t ý t ng c a Hotelling (1949) trích trong Bentaman (1993) khi ông

đ xu t s d ng chi phí c a du khách đ đo l ng giá tr l i ích kinh t c a m t đ a đi m du

lch N i dung c a ý t ng là xây d ng m i liên h gi a s l n t i đ a đi m du l ch v i chi phí

du lch và t đó xây d ng đ ng c u c a du khách Ph n di n tích d i đ ng c u đ c xem

là giá tr ngh ng i c a đ a đi m du l ch đó Giá tr th ng d c a du khách là ph n di n tích

d i đ ng c u và trên đ ng chi phí Bentaman (1993) mô hình TCM đ n gi n có th đ c

bi u di n nh sau:

V = f(TC,X); Trong đó:

V là s l n t i đ a đi m du l ch; TC là t ng chi phí du hành t i đ a đi m du l ch;

X là m t s bi n thu c v nhân kh u kh u, h c gi i thích cho bi n V

Hình 2.3:Hàm c u c a khách du l ch

Ngu n: Tác gi v d a trên lý thuy t c a Ian Bentaman

Mô hình TCM g m hai mô hình chính: Chi phí du hành theo vùng (ZTCM) và chi phí du hành theo cá nhân (ITCM) S khác nhau gi a hai mô hình này là cách đo l ng bi n ph thu c

Bi n ph thu c trong mô hình ITCM đ c đo l ng b ng s l n t i đ a đi m du l ch trong vòng m t n m c a m t du khách Bi n ph thu c trong mô hình ZTCM đ c đo b ng l y s

l ng du khách vùng i chia cho s dân vùng i

Trong th c t , mô hình ZTCM đ c s d ng nhi u h n Theo Georgiou et al (1997), trích trong Nam và Son (2001, tr 38) mô hình ITCM có khuy t đi m là s l n m t du khách t i đ a

đi m du l ch trong vòng m t n m ch dao đ ng t 1- 2 l n/n m do đó không th xây d ng

đ ng c u đ tính giá tr du l ch c a m t đ a đi m Tuy nhiên mô hình ZTCM c ng có nh ng khuy t đi m, theo Georgiou et al (1997) trích trong Nam và Son (2001, tr 39) cho th y vi c phân du khách thành t ng vùng và xem chi phí du l ch c a du khách m t vùng là nh nhau

là không h p lý và ch a đ tin c y v m t th ng kê Nh ng so v i mô hình ITCM, mô hình ZTCM v n thích h p h n đ tính giá tr du l ch t nh Khánh Hoà

2.2.2.1 Chi phí du hành và ph ng trình đ ng c u c a mô hình ZTCM

C ng trong mô hình c a Bentaman (1993) T ng chi phí du hành c a m t vùng h khi t i đ a

đi m du l ch i đ c xác đ nh nh sau:

TChi = TC (DChi, Thi, Fhi); Trong đó

DCi là chi phí v n chuy n b ng ph ng ti n c a hành khách vùng h t i đ a đi m i

Thi là chi phí th i gian c a khách du l ch vùng h đ a đi m i bao g m th i gian di chuy n

và l u trú t i đ a đi m du l ch đ c c tính b ng chi phí c h i ti n l ng b m t trong kho n

th i gian đi du l ch Chi phí th i gian du l ch đ c tính b ng 1/3 ho c 100% ti n l ng lao

đ ng thành th do du l ch đ c xem hàng hoá xa x cho nh ng ng i có thu nh p cao Yaping (1998) Giá tr 1/3 ti n l ng đ c xem là c n d i và giá tr 100% ti n l ng lao đ ng đ c xem là c n trên theo nh OECD (1989) trích trong Yaping (1998, tr 8) đ xu t

Fi là chi nh ng chi phí khác bao g m chi phí vào c ng, chi phí t i khách s n, chi phí mua

s m…

2.3 Khung phân tích tài chính

Phân tích tài chính c a d án là đánh giá d án trên c hai quan đi m t ng đ u t và ch s

h u Jenkins và Harberger (1995) Trong đó quan đi m t ng đ u t đ c c tính b ng cách

l y l i ích tài chính tr chi phí tài chính c a d án Theo quan đi m ch s h u đ c tính

b ng cách l y quan đi m t ng đ u t tr tr lãi và n vay

L i ích tài chính c a d án đ n t doanh thu bán đi n và x than Trong khi đó chi phí tài chính c a d án bao g m chi phí nhiên li u, chi phí O&M, thu thu nh p doanh nghi p, chi phí tài tr v n l u đ ng, chi phí đ u t

Ngân l u ròng tài chính c a d án đ c tính b ng l i ích tài chính tr chi phí tài chính D án

đ c đánh giá kh thi D án đánh giá kh thi v m t tài chính thông qua ch s FNPV và FIRR

CH NG 3 PHÂN TÍCH KINH T 3.1 L i ích kinh t c a d án

D án có công su t r t l n b ng 6% t ng công su t n m 2011 cung c p m t s n l ng đi n r t

l n cho n n kinh t nên s n l ng đi n c a d án không thay th đi n nh p kh u mà ph c v cho nhu c u t ng thêm c a n n kinh t Vì v y, giá đi n kinh t c a d án ph i d a trên m c

m c s n lòng chi tr (WTP) cho 1 kwh hay m c giá c u c a n n kinh t Tuy nhiên, hi n nay, giá đi n kinh t v n ch a có nhi u nghiên c u chi ti t, ngo i tr nghiên c u c a NHTG tính giá đi n kinh t c a d án nhi t đi n Phú M 2 b ng 7,5cent/kwh vào n m 2002 (NHTG,

2002, tr 26)

Lu n v n c tính m c WTP c a n n kinh t b ng bình quân tr ng s m c WTP c a m i khu

v c tiêu th đi n M i khu v c có m t m c WTP cho 1 kwh đi n khác nhau nên m c WTP

c a m i khu v c b ng giá đi n bình quân vào gi cao đi m và gi th p đi m theo nh quy

đ nh thông t 17/2012 c a BCT N u m c WTP c a m i khu v c b ng m c giá đi n quy đ nh vào gi cao đi m thì ch có m t s b ph n trong n n kinh t m i có đ kh n ng chi tr

Ng c l i, n u WTP b ng v i m c giá đi n vào gi th p đi m ph i tính thêm nh ng chi phí phát sinh do thay đ i gi s n xu t, sinh ho t thì giá đi n vào gi th p đi m c ng t ng đ ng giá đi n gi bình th ng Vì v y, lu n v n c tính WTP c a m i khu v c d a trên m c giá

đi n bình quân gi cao đi m và gi bình th ng K t qu c tính m c WTP trong B ng 3.1

Các chi phí truy n t i, phân ph i và đi u hành đ c c tính b ng 0,0147 usd/kwh ( Ph l c

4, B ng 4.1) Nh v y, giá đi n kinh t t i d án b ng WTP tr chi phí truy n t i, phân ph i,

đi u hành b ng 7,17cent/kwh

L i ích kinh t c a d án s b ng giá đi n kinh t nhân v i s n l ng đi n th ng ph m c a sau khi tr đi t n th t do truy n t i và phân ph i EVN(2012) t l t n th t đi n n ng c a Vi t Nam 9,5% n m 2011 So v i các n c, Vi t Nam có th l t n th t đi n m c trung bình trong khu v c và trên th gi i, nh trong hình 3.1 Vì v y lu n v n gi đ nh t l t n th t đi n

c a Vi t Nam s gi m đ u trong 10 n m t i đ n t l 6% và gi nguyên không đ i nh ng n m còn l i c a d án

Hình 3.1: T l t n th t trên l i đi n n m 2010

Ngu n: NHTG (2013)

3.2 C s c tính chi phí kinh t c a d án

3.2.1 Chi phí v n kinh t

Theo k t qu nghiên c u c a NHTG (2002, tr 24), chi phí v n c a n n kinh t Vi t Nam trong

đ c c tính trong d án Nhi t đi n Phú M 2.2 b ng 10% Vì v y, lu n v n s ch n chi phí

v n c a n n kinh t Vi t Nam b ng 10% đ áp d ng cho lu n v n c a mình

AER = OER * H; Trong đó:

AER là t giá h i đoái hi u ch nh;

OER là t giá h i đoái chính th c b ng 20.828 VN /USD3

H là h s hi u chnh đ c c tính b ng công th c

H =

n T

C n

t



1 trong đó

Ct kho n chi ngo i t t ho t đ ng nh p kh u, d ch v n

Tt kho n thu ngo i t t ho t đ ng xu t nh p kh u, vay n , kho n chuy n giao không hoàn l i bao g m chính th c và không chính th c trong n m t

T s n m, tính t 2001 đ n n m 2011

Chi ti t tính toán đ c trình bày t i ph l c 4, b ng 4.2

Theo đó, ch s AER = 20.828 *1,046 = 21.784 VN /USD

3.2.3 H s chuy n đ i

c l ng giá tr kinh t c a d án, lu n v n s d ng h s chuy n đ i đ chuy n t giá tr

tài chính sang giá tr kinh t (chi ti t cách tính t i ph l c 5)

Theo thông t 18 c a BTC (2011), nh ng nguyên li u đ u vào ph c v cho các nhà máy đi n

s có m c thu nh p kh u b ng 0% và thu VAT b ng 10% Phí th ng ngo i h i đ c c tính trong lu n v n b ng 4,6% Nh v y h s chuy n đ i đ c c tính cho các h ng m c chi phí nh sau:

i v i kho n m c chi phí ho t đ ng: Than, d u FO là m t hàng ngo i th ng nên t tr ng

ngo i th ng b ng 100% giá CIF l n l t b ng 113,87 USD và 759,24 USD Lu n v n c tính h s chuy n đ i l n l t b ng 0,951 đ i v i than và b ng 0,951 d u FO

3

T giá chính th c t i NHNN Vi t Nam b ng 20.828 ngày 14/03/2013

i v i chi phí v n hành và b o d ng: Lu n v n gi đ nh chi phí s a ch a máy máy thi t b

chi m 50% chi phí v n hành và b o d ng và có h s chuy n đ i 0,942 b ng v i h s chuy n đ i c a máy móc thi t b

i v i chi phí kho n ph i thu, kho n ph i tr và cân đ i ti n m t lu n v n gi đ nh b ng 1 do đây là nh ng kho n m c chi phí b ng ti n

i v i kho n m c chi phí xây d ng: đ c hi u ch nh d a trên m c l ng kinh t c a lao

đ ng gi n đ n Lao đ ng trong d án nhi t đi n thu c lao đ ng nhóm 3, riêng lao đ ng xây

d ng trong đ ng giao thông thu c nhóm 2 theo ngh đ nh 205/2004 c a chính ph Tuy nhiên v i đ ng cao t c thu c đ c x p h ng d án quan tr ng qu c gia, đòi h i đ m b o ch t

l ng cao Vì v y, lu n v n xem chi phí lao đ ng trong d án và chi phí lao đ ng trong xây

d ng đ ng cao t c là t ng đ ng nhau nên lu n v n gi đ nh h s l ng kinh t c a lao

đ ng gi n đ n là 0,55 và t l lao đ ng gi n đ n/chi phí xây d ng là 15% theo nh gi đ nh

c a Nguy n Xuân Thành, nghiên c u tình hu ng “ ng cao t c TP.HCM - Long Thành –

D u Giây” c a ch ng trình Fulbright Nh v y kho n m c chi phí xây d ng có h s chuy n

đ i b ng 0,933

i v i kho n m c chi phí thi t b : T tr ng ngo i th ng c a d án đ c xác đ nh d a trên kho n chi ngo i t c a d án, và b ng 94,37% d a trên d án đi n than Sông H u I có công

su t t ng t Ph m V n t (2011) Nh v y, h s chuy n đ i b ng 0,942

i v i kho n m c chi phí đ n bù, gi i phóng m t b ng, tái đ nh c : nh ng thành ph n chi

phí sau s không tính vào chi phí kinh t bao g m chi phí h tr và chi d phòng l m phát do đây là nh ng kho n chuy n giao gi a chính ph cho ng i dân không t ng l i ích cho n n kinh t i v i kho n m c chi phí b i th ng v đ t đ c hi u ch nh d a trên chi phí c h i

c a đ t nh đ t nông nghi p, sau đó lu n v n c tính d a trên thu nh p c a đ t tr ng lúa theo công th c c a Pedro Belli (2001) i v i đ t , lu n v n c tính d a trên giá bán đ t

đ c đ ng trên các trang web mua bán K t qu c tính h s chuy n đ i b ng 0,92

i v i chi phí t v n đ u t xây d ng: T ph n ngo i th ng c a d án đ c xác đ nh d a

trên c c u chi ngo i t c a kho n chi phí này b ng 50,67% (Ph m V n t, 2011) H s chuy n đ i CF đ c c tính b ng 0,96

i v i chi phí qu n lý d án: là toàn b chi phí t ch c th c hi n t khi thành l p d án đ n khi d án đi vào ho t đ ng (Ngh đ nh 112/2009/N -CP) Lu n v n gi đ nh h s chuy n đ i

b ng 1 do không có y u t n c ngoài

i v i giá x than là m t hàng không th ngo i th ng nên lu n v n gi đ nh h s chuy n

đ i b ng 1

i v i chi phí d phòng th c: kho n chi phí dùng dùng d phòng cho vi c phát sinh kh i

l ng T ph n ngo i th ng trong h ng m c này b ng 98,81% theo (Ph m V n t, 2011)

3.2.4 T n th t v m t s c kh e c a ng i dân

c tính giá tr ô nhi m đ i v i s c kh e con ng i, lu n v n s d ng ph n m m RiskPoll phiên b n 1.052 đ c phát tri n b i Sapadaro

3.2.4.1 Thông s đ c tính chi phí ô nhi m t i s c kh e ng i dân

Thông s chính c a d án dùng cho vi c tính toán tác đ ng đ n môi tr ng đ c nêu trong

Ph l c 3

Thông s k trong ph ng trình I = Q

k

f uni

uni er uni ,

H s Q (t n/n m) đ c đ nh ngh a h s phát th i c a các ch t gây ô nhi m không khí Các

k t qu c tính cho h s phát th i Q cho h p ch t gây ô nhi m s c p nh PM10, SO2, NOx

xem Ph L c 2

3.2.4.2 Xác đ nh đ d c f erf trong hàm ERF

ferfdùng đ ch m i quan h gi a s thay đ i n ng đ ch t ô nhi m v i t l nguy c m c b nh

c a ng i dân h ng n m trong khu v c b nh h ng ferfđ c c tính d a vào công th c c a Sapadaro (2003) nh sau:

ferf = IRR* Ir *fpop

ferf có đ n v ca b nh/(ng i.n m. g / m3)

fpop :t l dân s theo đ tu i/ t ng s ng i b nh h ng trong mi n tác đ ng

Ir (Incidence rate): t l phát sinh là s ca b nh/t ng s ng i b nh h ng trong m t n m Tuy nhiên, Vi t Nam ch a có các nghiên c u v d ch t ch rõ v m i quan h gi a n ng đ

ch t ô nhi m và và các c n b nh liên quan đ n đ ng hô h p Vì v y, lu n v n s s d ng s

li u ferf c a các nghiên c u khác nh Rabl (2001) và các bài nghiên c u t ng h p trong Sapadaro (2003)

Ch s IRR=

)/(

(%)

3

m g C

R





 4dùng đ ch m i quan h gi a s thay đ i r i ro t ng đ i và s

thay đ i c a n ng đ ch t ô nhi m T c là, khi gia t ng n ng đ ch t th i m t đ n v s làm

t ng nguy c nhi m b nh c a nh ng ng i b ph i nhi m Thông th ng ch s IRR đ c tính

t các nghiên c u d ch t trên quy mô l n và k t qu cho th y ch s IRR các n i khác nhau

4

R trong công th c trên đ c đ nh ngh a là r i ro t ng đ i (relative risk) th ng đ c đ c dùng trong th ng kê

y h c Gi s có n 1 ng i b ph i nhi m thì có k 1 ng i b m c b nh hô h p nên t l m c b nh là

1

1 1

g n nh gi ng nhau Ví d nh nghiên c u c a Samet et al(2000) trích trong Rabl (2001, tr 11) th c hi n trên 90 thành ph l n c a M , nghiên c u c a Katsouyanni et al (1997) trích trong Rabl (2001, tr 11) th c hi n trên 12 thành ph Châu Âu, hay c a Levy et al (2000), trích trong Rabl (2001, tr 11) nghiên c u trên 23 đ a đi m thu c Châu Âu, B c M và Nam

M , cho th y ch s IRR l n l t là 0,05%/ g / m3; 0,06%/ g / m3;0,07%/ g / m3 áp d ng cho c n b nh CM do ô nhi m b i PM10 Do v y, s khác nhau ferf c a m i qu c gia là do ch

s Ir và t l % đ tu i c a dân s

3.2.4.3 c tính ferf đ i v i b nh t vong mãn tính (CM)

S n m b m t (YOLL) đ c dùng làm đ n v đo t n th t s c kho do CM gây ra Các nghiên

c u xác đ nh m i quan h gi a CM và ô nhi m không khí nh Abbey et al (1999) trích trong Leksell và Rabl (2001) cho th y ch có m i quan h CM và thành ph n b i PM10 đ i v i đàn ông, còn ph n thì không Leksell và Rabl (2001) đã phân tích l i d a trên b s li u c a Pope et al (1995) cho th y tác đ ng này còn ph thu c t ng nhóm tu i nh sau: Khi gia t ng

n ng đ 1 3

/ m g

 trong vòng m t n m thì s n m trung bình b m t đ i v i m t ng i b ng 3,6*10-4 n m K t qu này càng chính xác đ i v i nhóm ng i trên 30 tu i K t qu nghiên

c u c a Krewski et al (2000) trích trong Rabl (2001, tr 10) c ng đã kh ng đ nh l i s chính xác c a các k t qu phân tích này nh ng thay vào h đã s d ng n ng đ trung bình thay cho

n ng đ trung v c a t ng thành ph nh trong nghiên c u c a Leksell và Rabl K t qu c tính chung cho các thành ph l n Trung Qu c, M , Th y s, Nga, Pháp, EU155

c a Rabl (2001) nh sau:

/ m g

3.2.4.4 c tính ferf đ i v i nh ng b nh viêm ph qu n mãn tính

C n b nh viêm ph qu n mãn tính (CB) th ng đ c chia làm ba lo i: Viêm ph qu n đ n thu n bao g m cách c n b nh ho và kh c đ m, r i lo n thông khí ph i; Viêm ph qu n m n tính t c ngh n hay còn g i là b nh ph i t t ngh n mãn tính (COPD): Chronic obstructive plumonary disease); Viêm ph qu n mãn tính nh y m ho kh c đ m liên t c (Qu c B o, 2008)

Zemp et al (1999) trích trong Rabl (2001) cho th y h s IRR trong nghiên c u v i c m u 9.561 ng i trong đ tu i 18- 60 t i 8 v trí Th y s cho th y ch s IRR trung bình 3% /

3

/ m

g

 Rabl (2001) đã t ng h p c a 3 nghiên c u khác l y bình quân theo kích c m u đ i

v i nh ng nhóm ng i trên 18 tu i cho k t qu IRR = 2,14% /  g / m3 Vì v y lu n v n s s

d ng s li u này đ c tính cho ch s IRR

c tính ch s Ir , lu n v n l y s li u th ng kê c a B Y t trong n m 2010, theo đó t l

ng i m c các b nh viêm ph qu n c p là 354 ca/100.000 ng i nên ch ch s Ir = 3,64*10-3

3.2.4.5 c tính ferf đ i v i s ngày ho t đ ng b h n ch (RAD)

S ngày ho t đ ng h n ch (RAD) đ c Ostro (1987), trích trong Wilton (2001) đ nh ngh a

t ng s ngày ng i b nh ph i n m gi ng b nh, s ngày lao đ ng b m t, s ngày suy gi m

kh n ng làm vi c do b nh t t Ostro đã c tính ch s IRR liên quan gi a RAD và ô nhi m không khí cho ng i tr ng thành K t qu Rabl (2001) k t ch ra cho th y ch s IRR = 0,26%/ ( g / m3) s đ c tác gi s d ng đ c tính cho bài c a mình

Ph m Anh Tu n (2007), trích trong Ki u Minh (2007) k t qu nghiên c u “Th c tr ng các

b nh t t c a ng i dân n i thành Hà N i liên quan đ n ô nhi m không khí” đ c đi u tra trên 10.111 thành viên h gia đình s ng Hà N i cho th y s ngày ngh m trung bình c a m t

6

T l dân s >20 tu i vào n m 2010, ngu n T ng c c V n Hóa và K ho ch hóa Gia đình

b nh nhân trong m t n m t 8-`16 ngày/ng i/n m Lu n v n gi đ nh ch s s ngày h n ch

ho t đ ng trung bình là 16 ngày/ng i/n m đ c tính cho lu n v n

Vì v y ferf = 0,26% *16*fpop = 0,26% *16*65,8% =2,7E- 2 (ng i n m 3

/ m g

3.2.4.6 Chi phí đi u tr đ n v đ i v i các c n b nh liên quan ô nhi m không khí

C n c vào ph ng trình quy đ i t chi phí đ n v Châu Âu thành giá tr ti n t Vi t Nam vào n m 2013 Ph ng trình nh sau:

MUV(VietNam) = MUV(EU)*PPP PPP GNP GNP((EU VN))

Lu n v n c tính đ c chi phí đ n v đ i v i t ng c n b nh nh b ng sau:

B ng 3.3: Chi phí đi u tr đ n v quy đ i đ i v i t ng c n b nh

Chi phí đ n v Châu Âu n m 2017

T k t qu tính toán t n th t v s c kho cho th y nhà máy nhi t đi n Vân Phong 1 v i công

su t là 1300MW/n m s n xu t đ c 8580 tri u kwh s gây ra t n th t s c kh e c a ng i dân

b ng 12,8 tri u USD (Ph l c 3, b ng 3.4), hay khi nhà máy s n xu t ra 1 kwh s gây ra m t

chi phí ngo i tác đ n s c kh e là 0,1492 cent/kwh

3.2.5 T n th t v du l ch

T ph n m m RiskPoll , chia chi phí thi t h i s c kh e thành hai ph n: đ i v i nh ng ng i dân trong t nh Khánh Hòa và đ i v i nh ng ng i ngoài t nh c tính cho n m 2017, n m d

án đi vào ho t đ ng nh trong b ng 3.4:

B ng 3.4: T n th t v s c kh e chia theo đ a ph ng và vùng trong m t n m

Ngu n: Tác gi t tính toán d a trên ph n m m Risk Poll

Nh v y ng i dân đ a ph ng ch u m t gánh n ng t n th t s c kh e 1,589 tri u USD và

ng i dân khu v c còn l i ch u t n th t s c kho 11,2 tri u USD

Ph n chi phí t n h i v m t s c kh e t ng thêm c a m t du khách khi t i t nh Khánh Hòa chính là ph n chênh l ch gi a chi phí t n h i s c kh e đ a ph ng và chi phí t n h i v m t

s c kh e vùng đ c c tính cho m t ng i vào n m 2017 b ng 0,0032 USD/ngày/ng i

(Ph l c 3, b ng 3.5)

Theo s li u c a S V n Hóa, Du l ch và Th thao Khánh Hoà c tính cho n m 2012 s ngày

du khách n i đ a l u trú t i t nh Khánh Hòa trung bình 2 ngày và xem nh không đ i cho các

n m sau, nh v y thi t h i trung bình v s c kh e trong th i gian du l ch s b ng 0,0064

Theo lý thuy t mô hình ZTCM, s t n h i v m t s c kh e làm t ng thêm chi phí cho m t du khách khi t i du l ch t i t nh Khánh Hòa Khi chi phí càng t ng, s l ng du khách s càng

gi m, đi u này c ng đ ng ngh a n n kinh t s m t đi giá tr th ng d du l ch

Ph m H ng M nh (2008) đã xây d ng đ ng c u v giá tr gi i trí Nha Trang b ng cách chia ngu n g c du khách n i đ a t i t nh Khánh Hòa thành 5 vùng: Vùng : 110 km, vùng 2:

250 km, vùng 3: 410 km, vùng 4: 750km và vùng 5 có bán kính h n 750 km Sau đó, ti n hành

kh o sát chi phí du hành bao g m chi phí th i gian, chi phí đi l i, chi phí khác8 Trong đó, chi phí th i gian đ c c tính là t ng thu nh p trung bình trong m t ngày c a du khách trong cùng m t vùng Nh v y đ ng c u giá tr gi i trí nh sau:

VR = 72,43 – 0,0004*TC Trong đó VR là t l du khách t i t nh Khánh Hoà trên s dân m t vùng TC t ng chi phí du hành, đ n v tính 1000vnđ

Nh v y, khi chi phí t ng thêm 133 VN /ng i thì chi phí trung bình t ng thêm cho m i

Chi phí

t ng thêm tính cho m i vùng ('000 đ ng)

S l ng khách

du l ch s t gi m

m i vùng ( '000 ng i)

Dân s

c a m i vùng c tính 2017 ('000

ng i)

S l ng khách du

l ch ( ng i)

S l ng khách du

l ch b s t

gi m (ng i)

A (1) (2)=(1)*0,133 (3)=(2)*0,0004 (4) (5)=(1)*(4) (6)=(3)*(4) Vùng 1 69,82 9,256 0,003702 2.749,0 191.932 10

T k t qu cho th y l ng khách du l ch s t gi m h u nh không đáng k các vùng, nh ng vùng có chi phí du hành càng cao thì s l ng khách du l ch s t gi m càng th p, nhi u nh t là vùng 1v i m c s t gi m 10 ng i, th p nh t vùng 5 m c s t gi m ch có 4 ng i i u này cho th y m c đ t n th t du l ch c a d án h u nh không đáng k

Kho n m c NPV

T k t qu phân tích cho th y, ENPV b ng -560,97 tri u USD nh h n 0 và su t sinh l i n i

t i kinh t EIRR b ng 6,24% nh h n chi phí v n c a n n kinh t 10% nên d án không kh thi v m t kinh t

3.4 Phân tích đ nh y

đánh giá m c đ r i ro c a d án t i tính kh thi v m t kinh t , lu n v n ti n hành phân tích đ nh y ba bi n s đ xác đ nh m c đ r i ro t i tính kh thi v m t kinh t nh sau:

3.4.1 Phân tích đ nh y theo giá đi n kinh t

Lu n v n phân tích tích đ nh y d a trên c n trên và c n d i c a giá đi n kinh t C n trên

c a giá đi n kinh t đ c b ng 9,47 cent/kwh c tính t m c WTP theo giá đi n vào gi cao

đi m i v i c n d i , lu n v n c tính d a trên WTP c a d án Nhi t đi n Phú M 2.2

b ng 7,5 cent/kwh (NHTG,2002) và đi u ch nh theo t l l m phát USD v đ u n m 2013

t ng đ ng v i m c giá đi n kinh t b ng 6,91 cent/kwh

B ng 3.7: K t qu phân tích đ nh y theo giá đi n kinh t

K t qu phân tích đ nh y cho th y, giá đi n kinh t thay đ i cùng chi u v i ENPV và có nh

h ng r t l n t i tính kh thi v m t kinh t c a d án V i gái tr hoán chuy n b ng 8,31 cent/kwh thì d án m i kh thi v m t kinh t Tuy nhiên, giá tr hoán chuy n này ch đ t đ c khi m c WTP cho m t 1kwh c a n n kinh t t ng trên 0,098 cent/kwh, đ ng ngh a v i vi c chính quy n ph i cam k t cung c p đi n n đ nh cho m i khu v c tránh tr ng h p cúp đi n làm thi t h i cho ng i dân Bên c nh đó, EVN c n gi m các chi phí truy n t i, phân ph i,

đi u hành qu n lý hi n đang chi m 30% chi phí phát đi n

3.4.2 Phân tích đ nh y theo giá mua than

Do giá than liên t c thay đ i theo t ng tháng nh trên th tr ng th gi i, đ đánh giá m c đ

r i ro, lu n v n gi s giá mua than thay đ i t -30% đ n 20% K t qu phân tích đ nh y nh sau:

B ng 3.8: K t qu phân tích đ nh y theo giá mua than

3.4.3 Phân tích đ nh y theo v n đ u t

Do các y u t cung c u trên th tr ng th gi i làm t ng ho c gi m chi phí th c hay thay đ i thi t k làm thay đ i t ng m c đ u t Vì v y, lu n v n gi đ nh v n đ u t thay đ i trong kho ng t -10% đ n 10% K t qu phân tích đ nh y nh sau:

3.5 Phân tích mô ph ng Monte Carlo

B ng mô ph ng Monte Carlo, lu n v n thay đ i đ ng th i các bi n giá đi n kinh t , bi n v n

đ u t , bi n giá than đ tính xác xu t đ ENPV c a d án d ng (chi ti t t i ph l c 9)

Hình 3.2: K t qu phân tích mô ph ng Monte Carlo

K t qu cho th y xác xu t đ ENPV d ng b ng 28,05% Vì v y, d án h u nh không kh thi

v m t kinh t Tuy nhiên, đ n tháng 05/2015 d án v n đ c tri n khai (Nguyên c, 2013),

nh v y, ch đ u t d án ph i có m t l i ích tài chính nào đó nên m i c g ng th c hi n d

án này Lu n v n s ti p t c phân tích tài chính d án trong ph n ch ng 4