NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH QUẢNG NGÃI NGUYỄN ANH ĐỨC.PDF

39 4.4.2ăPhơnătíchămôăhìnhăkimăc ngăc m ngành du l ch Hà Giang ..... Các kho năchiăth ngăxuyênăkhácăc ngăchi m... Tínhăắliênăk t”ăvƠăắliênăquan”ăgi a các công ty hay nhóm công ty V ăThƠn

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănƠyăhoƠnătoƠnădoătôiăth c hi n.ăCácăđo n trích d n và s li u s

d ng trong lu năv năđ uăđ c d n ngu năvƠăcóăđ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u

bi t c a tôi Lu năv nănƠyăkhôngănh t thi t ph năánhăquanăđi m c aăTr ngă i h c Kinh

t TP H ChíăMinhăhayăCh ngătrìnhăGi ng d y Kinh t Fulbright

TP H Chí Minh, ngày 30 thángă4ăn mă2013

Tác gi

Nguy n Anhă c

L I C Mă N

Tôi xin chân thành c mă năCh ngătrìnhăGi ng d y Kinh t Fulbrightăđưăgiúpătôiăcóăc ăh i

h c t p và nghiên c uătrongămôiătr ng h c thu t chu n m c cao C mă năquỦăTh y, Cô

t iăCh ngătrìnhăđưăt n tình gi ng d yăvƠăh ng d n tôi nh ng tri th căquỦăbáuăvƠăph ngă

pháp nghiên c u hi u qu trongăl nhăv c chính sách công

Tôi xin bày t lòng bi tă năsơuăs c t i th y Jonathan R Pincus, th y Nguy n Xuân Thành đưăt nătìnhăh ng d n tôi trong su t quá trình làm lu năv n.ăLu năv nănƠyăkhôngăth hoàn

thành n u thi u nh ng góp ý quan tr ng c a các th y

Tôi xin c mă nălưnhăđ o UBND huy n V Xuyên, lãnhăđ oăphòngăCôngăth ngăhuy n V Xuyênăđưăt o m iăđi u ki n thu n l i cho tôi tham gia h c t p và hoàn thành lu năv năth c

s t iăCh ngătrìnhătrìnhăGi ng d y Kinh t Fulbright

Tôiăc ngăxinăc mă năanhăch h c viên l p MPP3 và MPP4, nh ngăng i b n thân vƠăđ c

bi tălƠăgiaăđìnhăđưăluônă bên ng h tôi trong quá trình h c t p và hoàn thành lu năv nă

này

TÓM T T

Lu năv n xây d ng b c tranh t ng quát v hi n tr ng n n kinh t Hà Giang, phân tích các

nhân t n n t ng quy tă đ nh n ngăl c c nh tranh c a t nh, quaăđóăxácă đ nh nh ng c m

ngành ti măn ngămƠăchínhăquy n t nh c n t p trung phát tri n Nh ngăphơnătíchăsơuăh năv

c m ngành c ngăđ c th c hi năđ tr l i cho câu h i Hà Giang c nălƠmăgìăđ phát tri n

các c m ngành này

Tr iăquaăh năm t th p k t n mă2001ăđ n 2011, n n kinh t Hà Giang có t căđ t ngă

tr ng khá nhanh do đ c h tr đ uăt ch y u t ngu n v n Trungă ng Các ngành

chi m t tr ng l nătrongăc ăc u kinh t là các ngành l thu c vào chi tiêu c aăNhƠăn c và

th ng ít ch u áp l c c nh tranh aăs ng i dân còn nghèo v i m c thu nh p r t th p và

ch m c i thi n So v i các t nh trong vùng TD&MN phía B c, n ngăl c c nh tranh t nh Hà Giangăđangă m c th p và t t h u ngày càng xa so v i các t nh còn l i

Trong các nhân t quy tăđ nh n ngăl c c nh tranh c p t nh, Hà Giang ch có l i th duy

nh t là tài nguyên thiên nhiên, các nhân t còn l iăđ u b t l iăđ i v iăt ngătr ng n ngă

su t.ăTrongăđó,ăcác nhân t v tríăđ a lý, quy mô th tr ng và h t ng xã h i là ba nhân t

b t l i l n nh t kìm hãm s phát tri n c a các ngành kinh t

D a trên b i c nh các nhân t quy tăđ nh n ngăl c c nh tranh, ba c m ngành kinh t có l i

th v tài nguyên thiên nhiên là c m ngành th yă đi n, c m ngành khoáng s n và c m

ngành du lchăđ c phân tích và so sánh Nghiên c u điăđ n k t lu n c m ngành du l ch là

c m ngành có ti măn ngăphátătri n nh t và Hà Giang nên t p trung phát tri n c m ngành

này

Tuy nhiên, c m ngành du l ch Hà Giang còn non y u và c năđ uăt ăr t nhi u ngu n l căđ

nâng c p hài hòa c b n thu c tính trong môăhìnhăkimăc ng.ăS h p tác gi a chính quy n vƠăt ănhơnălƠăy u t then ch tăđ b oăđ m tính kh thi c a các ki n ngh chính sách nh m

nâng cao NLCT c m ngành du l ch

M C L C

L IăCAMă OAN i

L I C Mă N ii

TÓM T T iii

M C L C iv

DANH M C KÝ HI U, CH VI T T T vi

DANH M C B NG, HÌNH V , PH L C vii

CH NGă1.ăGI I THI U 1

1.1 B i c nh chính sách 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 Câu h i nghiên c u 2

1.4ăPh ngăphápănghiênăc u 2

1.5 C u trúc lu năv n 3

CH NGă2.ăHI N TR NG PHÁT TRI N KINH T 4

2.1 Các ch tiêu ph n ánh m căđ phát tri n kinh t 4

2.1.1ăGDP,ăđ uăt ăvƠăxu t nh p kh u 4

2.1.2ăC ăc u kinh t 6

2.2 Các ch tiêu ph năánhăn ngăsu t 9

2.2.1ăN ngăsu tălaoăđ ng phân theo khu v c kinh t 9

2.2.2 Ngu n g căt ngătr ngăn ngăsu t 10

CH NGă3.ăCÁCăNHỂNăT QUY Tă NHăN NGăL C C NH TRANH 12

3.1 Khung phân tích các nhân t quy tăđ nh NLCT 12

3.2 Nhóm nhân t l i th t nhiên 13

3.2.1 V tríăđ a lý 13

3.2.2 Tài nguyên thiên nhiên 14

3.2.3ăQuyămôăđ aăph ng 15

3.3ăN ng l c c nh tranh c păđ đ aăph ng 16

3.3.1ăC ăs h t ng k thu t 16

3.3.2ăC ăs h t ng xã h i 18

3.3.3 Chính sách tài khóa, tín d ngăvƠăc ăc u thu chi ngân sách 20

3.4ăN ngăl c c nh tranh c păđ doanh nghi p 21

3.4.1ăMôiătr ng kinh doanh 21

3.4.2ăTrìnhăđ phát tri n c m ngành 23

3.4.3ă tinh vi c a doanh nghi p 24

CH NGă4.ăXÁCă NH C M NGÀNH TI MăN NGăD A TRÊN N N T NGăN NGă L C C NH TRANH C P T NH 28

4.1 Khung phân tích c m ngành 28

4.1.1 T m quan tr ngăxácăđ nh c m ngành ti măn ng 28

4.1.2ăCácăđi u ki năxácăđ nh c m ngành ti măn ng 28

4.1.3ăMôăhìnhăkimăc ngăc m ngành 30

4.2 Phân tích các c m ngành 31

4.2.1 C m ngành th yăđi n 31

4.2.2 C m ngành khai khoáng 32

4.2.3 C m ngành du l ch 36

4.3ăXácăđ nh c m ngành ti măn ng 38

4.4 Phân tích c m ngành du l ch Hà Giang 39

4.4.1 Hi n tr ng c m ngành du l ch 39

4.4.2ăPhơnătíchămôăhìnhăkimăc ngăc m ngành du l ch Hà Giang 40

CH NGă5.ăK T LU N VÀ KI N NGH CHÍNH SÁCH 45

5.1 K t lu n 45

5.2 Ki n ngh chính sách phát tri n c m ngành du l ch 45

5.3 Tính kh thi c a ki n ngh chính sách 47

TÀI LI U THAM KH O 48

PH L C 51

DANH M C KÝ HI U, CH VI T T T

and Cultural Organization

DANH M C B NG, HÌNH V , PH L C DANH M C B NG

B ng 2.1: Thu nh păbìnhăquơnăđ u ng i/thángă(1.000đ/ng i) 6

B ng 3.1: Dân s , m tăđ và di n tích t nhiên 2011 16

B ngă3.2:ăC ăc uăđ uăt ăKCNăBìnhăVƠng 17

B ngă3.3:ăC ăc uătrìnhăđ laoăđ ngăn mă2010 19

B ngă3.4:ăC ăc uăchiăth ng xuyên 21

B ng 3.5: K t qu ch s PCIăgiaiăđo n 2006-2012 22

B ng 3.6: So sánh các ch s thành ph năPCIăquaăcácăn m 22

B ngă3.7:ă ánhăgiáăcác nhân t quy tăđ nh NLCT t nh Hà Giang 27

B ng 4.1: M t s đi u ki n ti năđ đ phát tri n c m ngành 29

B ngă4.2:ăCácăđi m m có tr l ng l n thu c vùng TD&MN phía B c 33

B ng 4.3: T ng h păcácăđi u ki năxácăđ nh c m ngành ti măn ng 38

B ng 4.4: K t qu ho tăđ ng du l chăgiaiăđo n 2005 - 2012 39

DANH M C HÌNH Hình 2.1: T căđ t ngătr ngăGDPăgiaiăđo n 2002-2011 (giá 1994) 4

Hình 2.2: V năđ uăt ăgiaiăđo n 2001 - 2010 (tri uăđ ng) 5

Hình 2.3: T ng kim ng ch xu t nh p kh u (1000 USD) 5

Hìnhă2.4:ăC ăc u GDPăgiaiăđo n 2001-2011 (t đ ng, giá 1994) 7

Hìnhă2.5:ăC ăc u GDP khu v c 2 (t đ ng, giá 1994) 7

Hìnhă2.6:ăC ăc u GDP khu v c 3 (t đ ng, giá 1994) 8

Hìnhă2.7:ăC ăc uălaoăđ ng theo ngành 9

Hìnhă2.8:ăN ngăsu tălaoăđ ng phân theo khu v c kinh t (tri uăđ ng/laoăđ ng, giá 1994) 9

Hình 2.9: Ngu n g căt ngătr ngăn ngăsu t 10

Hình 3.1: Các nhân t quy tăđ nhăNLCTăvùngăvƠăđ aăph ng 12

Hình 3.2: B năđ các t nh vùng TD&MN phía B c 13

Hìnhă3.3:ăC ăc u chi ngân sách 20

Hình 3.4: C ăc u thu ngân sách 21

Hình 3.5: Hi n tr ngăvƠăxuăh ng phát tri n các c m ngành 23

Hìnhă4.1:ăMôăhìnhăkimăc ngăc m ngành 30

Hình 4.2: C m ngành th yăđi n Hà Giang 32

Hình 4.3: B năđ khoáng s n Hà Giang 33

Hình 4.4: C m ngành khai khoáng Hà Giang 35

Hình 4.5: B năđ phân b di s năđ a ch t Caoănguyênăđáă ngăV n 36

Hình 4.6: C m ngành du l ch Hà Giang 37

Hìnhă4.7:ăMôăhìnhăkimăc ngăc m ngành du l ch Hà Giang 41

DANH M C PH L C Ph l c 1: Nhóm gi iăphápăắTámăđ tăpháăvƠăm i l măch ngătrìnhătr ngătơm” 51

Ph l c 2: H s Gini 52

Ph l c 3: T l h nghèo (%) 53

Ph l c 4: Cách tính và phân tích ngu n g căt ngătr ngăn ngăsu t 53

Ph l că5:ăC ăs h t ng vi năthông,ăđi năn mă2011 55

Ph l c 6: S li u v dân s vƠălaoăđ ngăn mă2010 55

Ph l c 7: Ph ngăphápă c tính t l h c sinh b h c 56

Ph l c 8: S h c sinh ph thông trung bình m t l p t i th iăđi m 31/12 56

Ph l c 9: S gi ng b nh trên 1 v n dân 56

Ph l c 10: S bác s trên 1 v n dân 56

Ph l c 11: T su t ch t c a tr emăd i 5 tu i (ph n nghìn) 57

Ph l c 12: T su t ch t c a tr emăd i 1 tu i (ph n nghìn) 57

Ph l c 13: C u trúc doanh nghi p theo quy mô v năvƠălaoăđ ng 57

CH NGă1.ăGI I THI U

1.1 B i c nh chính sách

Hà Giang là t nh mi n núi cao, n m c c B c Vi t Nam, phía B c giáp v i t nh Vân Nam

và t nh Qu ng Tây ậ Trung Qu c, phía Nam giáp v i t nh Tuyên Quang và Yên Bái, phía

ông giáp t nh Cao B ng, phía Tây giáp t nh Lào Cai Di n tích t nhiên là 7.945,79 km2, dân s trên 73,7 v năng i Theo phân chia vùng kinh t , Hà Giang thu c vùng trung du và

mi n núi (TD&MN) phía B c1(sauăđơyăg i là vùng).ă ơyălƠăvùngăkinhăt kém phát tri n và

t t h u khá xa so v i các vùng kinh t còn l i M c thu nh păbìnhăquơnăđ uăng i n mă

2010 c a vùng lƠă905ănghìnăđ ng/ng i, th p nh t trong 7 vùng kinh t 2vƠăch aăb ng 2/3

m c trung bình c a c n călƠă1.387ănghìnăđ ng/ng i (TCTK, VHLSS 2010) Do v y,

v năđ phát tri n kinh t đ i v i các t nh trong vùng không ch cóăỦăngh aăquanătr ng trong

vi c c i thi năđ i s ngăng i dân mà còn là s gi m b t h cáchăt ngătr ng gi a các vùng

mi n

Nh năđ nh v tình hình kinh t c aăHƠăGiang,ăV năki n i h i i bi u ng b t nh Hà

Giang l n th XV nhi m k 2010 ậ 2015 (sauăđơyăg iălƠăv năki n)ăđưăch rõ:ăắ…ăThành

t u đ t đ c ch a t ng x ng v i ti m n ng th m nh c a t nh; ch t l ng, hi u qu , s c

c nh tranh c a n n kinh t còn th p…; trình đ phát tri n so v i m t s t nh trong khu v c

còn có nh ng kho ng cách đáng k ; t nh có 6 huy n thu c di n 62 huy n đ c bi t khó

kh n, nghèo nh t c n c Vì v y, Hà Giang v n là t nh nghèo, ch a thoát ra kh i tình

tr ng c a m t tnh đ c bi t khó kh n” V năki năxácăđ nh m c tiêu t ng quát trong phát

tri n kinh t - xã h i c a t nh đ năn mă2015ălƠăắ… i s ng nhân dân không ng ng đ c

c i thi n và nâng cao v m i m t T o ti n đ v ng ch c, t o b c phát tri n nhanh và b n

v ng, nhanh chóng thu h p chênh l ch v trình đ phát tri n v i các t nh trong khu v c và

s m thoát kh i tnh đ c bi t khó kh n, kém phát tri n”.ă i u này cho th y s đ c bi t quan

tâm c aălưnhăđ o t nh t i vi c nâng cao s c c nh tranh c a n n kinh t nh măđ t t i m c đíchăc i thi n ch tăl ngăđ i s ngăng i dân

Trongăđi u ki n n n kinh t giaiăđo n phát tri n th p, ngu n l căđ uăt ăcho phát tri n

khan hi m thì v năđ xácăđ nhă uătiênăchínhăsáchănh m s d ng ngu n l c t iă uălƠăh t s c

quan tr ng.ă ơyăc ngălƠăv năđ then ch t trong chi năl c phát tri n c a t nh trong giai

đo n 2011-2020 Tuy nhiên, nhóm gi i pháp g m Támăđ t phá và M i l măch ngă

trình tr ng tâm3 mà t nh đ ra trongăv năki n không th hi n s uătiênăchínhăsáchărõărƠngă

và nh t quán Nhóm gi i pháp này dàn tr i trên c baăl nhăv c nông nghi p, công nghi p,

d ch v t o nên s phân tán v ngu n l c và hi năt ng ch ng l n gi a các ngành, đ c bi t

là ngành khai thác khoáng s n và du l ch V i chính sách trên, ngu n l c c a Hà Giang s

khôngăđ c s d ng hi u qu đ phát tri n kinh t Hà Giang c n ph i có chi năl c t p trungăh năvƠoăcácăc m ngành có ti măn ngăt ngătr ng nh t d a trên n n t ng các y u t

quy tăđ nhăn ngăl c c nh tranh (NLCT)

1.2 M c tiêu nghiên c u

V i b i c nh trên, tác gi th c hi năđ tƠiăắNâng cao n ng l c c nh tranh t nh Hà Giang”

Tr ng tâm lu năv năs xây d ng b c tranh t ng quát v các nhân t NLCT hi n nay c a Hà Giang,ăquaăđóăphơnătíchăl a ch n c m ngành c n có s uătiênăchínhăsáchăđ xây d ng tr

thành tr c t phát tri n kinh t c a t nh D a trên k t qu l a ch n, tác gi đ xu tăcácă uă

tiên chính sách nh m nâng cao NLCT c a t nh Hà Giang

1.3 Câu h i nghiên c u

1 T nh Hà Giang có NLCT m căđ nƠoăđánhăgiáătrênăkhungăphơnătíchăcácănhơnăt quy t

đ nh NLCT c p t nh?

2.ă ơuălƠănh ng c m ngành có ti măn ngăphátătri n c a t nh Hà Giang?

3 Hà Giang c n th c hi n nh ngăchínhăsáchăgìăđ nâng cao NLCT c a t nh g n v i c m

ngành ti măn ng?

1.4ăPh ngăphápănghiênăc u

Lu năv năs d ngăph ngăphápănghiênăc uăđ nh tính d a trên các khung phân tích c a

Porter (1990) v các nhân t quy tăđ nh NLCT c p t nhă(đ căđi u ch nh b iăV ăThƠnhăT

Anh, 2012) vƠămôăhìnhăkimăc ngăc m ngành Thôngătinăđ u vào ph c v phân tích là s

3

Chi ti t xem ph l c 1

li u th c p l y ch y u t các ngu n: T ng c c th ng kê, niên giám th ng kê các t nh,

UBND và các s ban ngành t nh Hà Giang

1.5 C u trúc lu năv n

Lu nă v nă cóă 5ă ch ng,ă baoă g m: ch ngă 1: Trình bày b i c nh chính sách, m c tiêu

nghiên c u, câu h i nghiên c u và ph ngăphápănghiênăc u; ch ngă2: Phân tích các ch

tiêu ph n ánh m c phát tri n kinh t ,ăn ngăsu t và các ch tiêu trung gian, và xây d ng b c

tranh t ng quát v tình hình kinh t t nh Hà Giangăgiaiăđo n 2001 ậ 2011; ch ngă3: Phân tíchăđánhăgiáăcácănhơnăt quy tăđ nh NLCT c a t nh Hà Giang; ch ngă4: Xácăđ nh l a

ch n ngành ti măn ngăvƠăphơnătíchămôăhìnhăkimăc ngăc m ngành ti măn ng; ch ngă5:

K t lu n và ki n ngh chính sách

CH NGă2 HI N TR NG PHÁT TRI N KINH T

2.1 Các ch tiêu ph n ánh m căđ phát tri n kinh t

2.1.1 GDP, đ u t và xu t nh p kh u

Theo s li u t C c Th ng kê (CTK) t nh Hà Giang, trong su tăgiaiăđo n 2002 - 2011 t c

đ t ngăGDPăc aăHƠăGiangăluônăđ t m c cao T căđ trung bình c a Hà Giang trong giai

đo n này là 11,71% (trong khi m c trung bình c n c ch đ t 7,16%)

So sánh v i t căđ t ngătr ng GDP c n c, t n mă2007ădoătácăđ ng c a kh ng ho ng

tài chính th gi i, kinh t Vi t Nam k t thúc th i k t ngătr ng năt ngăvƠăr iăvƠoăgiaiă

đo n suy thoái T că đ t ngă tr ngă GDPă đ t ng t gi m m nh N mă 2009ă t că đ t ngă

tr ng gi m sâu xu ng m c 5,32% Cùng th i gian này, t căđ t ngătr ng kinh t c a Hà

Giang ti p t căt ngălên.ă nhăđi măvƠoăn mă2010,ăt căđ t ngătr ngăHƠăGiangăđ t m c

cao nh t là 13,78%, cao g p 2 l n so v i c n c (hình 2.1)

T ngătr ngăcaoăvƠăcóăxuăh ng khác bi t v iăxuăh ng c n c c a Hà Giang là do tác

đ ng ch y u c a ngu n v năNhƠăn c Trong su tăgiaiăđo n 2001 - 2011, ngu n v n Nhà

n c luôn chi m t tr ng l n và d n d t t ng v năđ uăt ăT th iăđi m 2007, ngu n v n NhƠăn căt ngălênănhanhăchóngăgiúpăt ngătr ng Hà Giang duy trì m c cao ngay c khi

kinh t Vi tăNamăđangăsuyăthoái (hình 2.2)

Hình 2.1: T c đ t ng tr ng GDP giai đo n 2002-2011 (giá 1994)

Ngu n: TCTK, NGTK Vi t Nam n m 2005, 2010, 2011 & CTK t nh Hà Giang, NGTK n m 2005, 2010, 2011

Hình 2.2: V n đ u t giai đo n 2001 - 2010 (t đ ng)

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

T ng giá tr xu t nh p kh u c a Hà Giang có t tr ng r t nh so v i vùng T căđ t ngă

không năđ nhăquaăcácăn m.ăT n mă2001-2010, giá tr nƠyăđ tăd i 21.000 nghìn USD Sauăđóăcóăs t ngăđ t bi n t 21.667ănghìnăUSDă(n mă2010)ălênă48.322ănghìnăUSDă(n mă

2011) doăt ngăgiáătr xu t kh u c a m t hàng ngành công nghi p n ng và khai khoáng V

m tăc ăc u xu t kh u, các m t hàng xu t kh u nghèo nàn v ch ng lo i và có giá tr gia

t ngăth p, ch y u ch có hai lo i là qu ng và chè

Hình 2.3: T ng kim ng ch xu t nh p kh u (1000 USD)

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

Dù kinh t t ngătr ngănhanhănh ngăm c s ngăng i dân Hà Giang v n còn r t th p so v i

c n c.ăN mă2011, GDPăbìnhăquơnăđ uăng i Hà Giang là 3,81 tri uăđ ng/ng i ch b ng

60% c n c N mă 2010,ă thu nh p bìnhă quơnă đ uă ng i Hà Giang 610,8 nghìn

C ăc u GDP c aăHƠăGiangăđưăchuy n d ch nhanh chóng so v iăc ăc u c n c Xu t phát

đi măn mă2001,ăkhuăv c (KV) 1 c a Hà Giang chi m t i 52,3% GDP nh ngăsauăđóăđư

gi m v i t căđ nhanh xu ng còn 30,3% GDP vào n mă2011.ăXuăh ng ch đ o trong

d ch chuy năc ăc u GDP c aăHƠăGiangăgiaiăđo n 2001-2011 là t KV1 sang KV3.ă i u nƠyăng c l i so v iăxuăh ng chung c a c n c là t KV1 sang KV2 K t qu là c ăc u

GDP c aăHƠăGiangăđ năn mă2011ăđưăcóădi n m o hoàn toàn m i v i t tr ng l n nh t

thu c v KV3 (chi m 42,4% GDP)

4

Bao g m 3 khu v c là: 1 Nông, lâm nghi p, th y s n ; 2 Công nghi p, xây d ng ; 3 Du l ch, d ch v

Hình 2.4: C c u GDP giai đo n 2001-2011 (giá 1994)

Ngu n: TCTK, NGTK Vi t Nam n m 2005, 2010, 2011 & CTK t nh Hà Giang, NGTK n m 2005, 2010, 2011

Trongăc ăc u GDP KV2, ngành xây d ng là ngành ph thu c l n vào chi tiêu t khu v c

NhƠă n c và luôn chi m t tr ng l n nh t Hai ngành ch bi n ch t o và ngành công

nghi p khai khoáng là hai ngành chi m t tr ng th p nh t Ngành s n xu t và phân ph i

đi năn c có s t ng đ t ng t v t tr ng trong th i gian ng n t 2010ăđ n 2011 i u này doătrongăn mă2011 nhà máy th yăđi n Nho Qu 3 v i công su t l n nh tătrênăđ a bàn t nh

là 110ăMWăđiăvƠoăho tăđ ng

Hình 2.5: C c u GDP khu v c 2 (t đ ng, giá 1994)

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

Gi ng v iăKV2,ătrongăc ăc u GDP KV3, các ngành ph thu căvƠoăchiătiêuăNhƠăn c là

giáo d c, đƠoăt o và ho tăđ ng qu nălỦănhƠăn c (QLNN), an ninh qu c phòng (ANQP) là

t o Côngănghi păkhaiăkhoáng

hai ngành chi m t tr ng cao nh t.ăN mă2011, t tr ng hai ngành này trong KV3 l năl t

là 27,8% và 22,3%

Hình 2.6: C c u GDP khu v c 3 (t đ ng, giá 1994)

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

Nh ăv y,ăc ăc u GDP c a t nh đangăcóăs chuy n d ch theoătácăđ ng c aăđ uăt ăNhƠăn c

T tr ngă KV2ă t ng nh xây d ng, t tr ng KV3 t ng nh giáo d c và các ho tă đ ng

QLNN, ANQP Xuăh ng chuy n d chăc ăc u GDP c a Hà Giang c păđ ngành có s

khác bi t rõ nét so v i các t nh thu c nhóm d năđ u c a c n c Các t nh này, ngành

chi m t tr ng l n trong KV2 là ch bi n ch t o, vƠăKV3ălƠăth ngăm i, v n t i - vi n

thông Ví d Hà N i, trong KV2 ngành ch bi n ch t o chi m t tr ng cao nh t là 72,4%, trong KV3 hai ngành v n t i - vi năthôngăvƠăth ngăm i chi m t tr ng cao nh t l năl t là

28,2% và 22,2% (NGTK TP.Hà N i 2011)

C c u lao đ ng theo ngành

C ăc uălaoăđ ng có s chuy n d ch t KV1 sang KV2 và KV3ănh ngăv i t căđ ch măh nă

nhi u so v i t căđ chuy n d chăc ăc uăGDP.ă năn mă2011,ăh nă70%ălaoăđ ng v n làm

vi c trong KV1 T căđ chuy n d chăc ăc u ch m là do nh ng ngành t o ra nhi u vi c làm

nh ăngƠnhăch bi n ch t o, th ngăm i, d ch v c aăHƠăGiangăđ u không phát tri n

Ho tăđ ngăQLNN,ăANQP

B tăđ ngăs n Tài chính

L uătrú,ă nău ng

V năt i,ăvi năthông

Th ngăm i

Hình 2.7: C c u lao đ ng theo ngành

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

2.2 Các ch tiêu ph năánhăn ngăsu t

2.2.1 N ng su t lao đ ng phân theo khu v c kinh t

N ngăsu tălaoăđ ng KV2, 3ăcaoăh năh n KV1, và kho ngăcáchănƠyăcóăxuăh ng m r ng

nhanh chóng do khác bi t v t c đ t ngăn ngăsu t T căđ t ngăn ngăsu t trung bình giai

đo n 2001-2011 c a các KV1,2,3 l năl t là 4,9%, 7,8%,ă8%.ăN mă2001,ăn ngăsu t KV2,3

cao g p 5 l n KV1, và đ năn mă2011, cách bi tănƠyăt ngălênă7ăl n

Hình 2.8: N ng su t lao đ ng phân theo khu v c kinh t (tri u đ ng/lao đ ng, giá 1994)

2.2.2 Ngu n g c t ng tr ng n ng su t

Theoăph ngăphápăphơn tích d ch chuy n c u ph n, ngu n g căt ngătr ngăn ngăsu t c a

n n kinh t đ c phân tách thành ba hi u ng: i Do s chuy n d chălaoăđ ng gi a các

ngành (hi u ngăt nh),ăii.ăDo s chuy n d chălaoăđ ng gi aăcácăngƠnhăvƠăthayăđ iăn ngăsu t

n i ngành (hi u ngăđ ng), iii Do s thayăđ iăn ngăsu t trong n i ngành (hi u ng n i

ngành)

K t qu phân tích cho th y, ngu n g căt ngătr ngăn ngăsu t5

c a Hà Giang trong c hai

giaiăđo n 2001-2006 và 2006 -2011ăđ u có chung m t d ng c u ph n,ăđóngăgópăc a hi u

ng n i ngành l n nh t,ăsauăđóăđ n hi u ngăt nh,ăhi u ng đ ng chi m t tr ng không đángă k Nh ă v y, đ ng l că t ngă tr ngă n ngă su t c a Hà Giang không ph i là do s

chuy n dchăc ăc uălaoăđ ng mà do s c i thi năn ngăsu tălaoăđ ng trong các ngành

Trong giai đo n 2001-2011, kinh t Hà Giang đã đ t m c t ng tr ng khá cao nh ng

nguyên nhân ch y u t s h tr c a Trung ng V i ngu n v n đ u t Nhà n c t ng

lên nhanh chóng c v s l ng và t tr ng trong th i gian này, c c u GDP c a t nh

0.00 0.50 1.00 1.50 2.00 2.50

chuy n dch nhanh theo h ng t ng t tr ng các ngành công nghi p và d ch v i m đáng chú ý là t ng tr ng t p trung các ngành ph thu c tr c ti p vào chi tiêu c a khu v c

Nhà n c nh : xây d ng, ho t đ ng QLNN, ANQP và giáo d c Trong su t m t th p k ,

nh ng ngành còn l i luôn gi t tr ng r t th p trong c c u GDP và có s c c nh tranh

y u th hi n các m t hàng xu t kh u nghèo nàn, hi m có m t hàng nào v t qua th

tr ng n i t nh đ ti p c n các th tr ng r ng l n trong n c và th gi i Nh v y, n u

kh n ng c nh tranh các ngành không đ c c i thi n thì n n kinh t v n s mãi l thu c

vào ngu n v n đ u t Nhà n c mà c th là t s h tr c a Trung ng

M c thu nh p bình quân đ u ng i Hà Giang ngày càng t t h u khá xa so v i các t nh

trong vùng TD&MN phía B c và c n c Trong khi đi u ki n s n xu t ngành nông nghi p khó kh n, n ng su t th p thì lao đ ng trong ngành luôn chi m h n 70% M c đ t p trung cao đ lao đ ng trong khu v c nông nghi p cho th y s nghèo đói c a Hà Giang có

nguyên nhân t tình tr ng đa s lao đ ng làm vi c trong khu v c nông nghi p có n ng su t

th p và ch m c i thi n

Nh v y, NLCT c a t nh Hà Giang đang thu c nhóm cu i và kho ng cách v i nhóm trên đang ngày càng b giãn xa kéo g n kho ng cách này và ti n t i đu i k p, v n đ đ t ra

là làm sao đ t ng nhanh n ng su t lao đ ng V c b n có ba cách th c là: nâng cao

n ng su t lao đ ng trong t ng ngành; chuy n d ch lao đ ng t ngành n ng su t th p sang ngành có n ng su t cao; và ph i h p c hai cách th c trên Mô hình t ng tr ng hi n nay

c a Hà Giang d a trên cách th c th nh t là ch y u Trong khi t ng n ng su t trong

ngành nông nghi p đóng vai trò l n trong t ng tr ng n ng su t thì gi i h n v di n tích

đ t đai, đ a hình, công ngh khi n cho s c i thi n n ng su t ngành này r t ch m ch p

Do đó, đ ti n nhanh h n, Hà Giang c n thay đ i mô hình t ng tr ng n ng su t c a

mình S chuy n dch c c u lao đ ng c n đ c đ y m nh đ đóng góp tích c c h n cho

t ng tr ng n ng su t Nh ng ngành phi nông nghi p c n đ c khuy n khích m r ng,

đ c bi t là các ngành s d ng nhi u lao đ ng

CH NGă3 CÁC NHÂN T QUY Tă NHăN NGăL C C NH TRANH

3.1 Khung phân tích các nhân t quy tăđ nh NLCT

Nghiên c u s d ng khung phân tích c a Porter (1990) v các nhân t quy tăđ nh NLCT

đ căđi u ch nh phù h p v i ph măviăvùngăvƠăđ aăph ngăb iăV ăThƠnhăT Anh (2012)

Trong khung phân tích này, khái ni măcóăỦăngh aăduyănh t v NLCT lƠăn ngăsu t.ăN ngă

su t s d ng ngu n l c (nh :ăv n,ălaoăđ ng,ăđ tăđaiă…)ăv lâu dài là y u t quy tăđ nh s

thnhăv ng.ăNh ăv y, khái ni m NLCT trong lu năv nănƠyăđ c hi u là m căn ngăsu t

c aăđ aăph ng, vƠănơngăcaoăNLCTălƠăt ngăn ngăsu t c aăđ aăph ngăcaoănh t có th v i

ngu n l c hi n có

Các nhân t quy tăđ nh NLCT c aăđ aăph ngă(vùng,ăt nh)ăđ c chia làm ba nhóm: i Các

y u t l i th t nhiên c păđ đ aăph ngă(g m: tài nguyên thiên nhiên, v tríăđ a lý, quy môăđ aăph ng);ăii.ăNLCTă c păđ đ aăph ngă(g m: h t ng k thu t, h t ng xã h i,

chính sách tài khóa, tín d ngăc ăc u); iii NLCT c păđ doanh nghi p (g m: ch tăl ng môiătr ngăkinhădoanh,ătrìnhăđ phát tri n doanh nghi păvƠăđ tinh vi c a doanh nghi p)

Hình 3.1: Các nhân t quy t đ nh NLCT vùng và đ a ph ng

Ngu n: Porter (1990), đ c đi u ch nh b i V Thành T Anh (2012)

Nh ăv y, NLCT c a m tăđ aăph ngăkhôngăch ch uătácăđ ng t m t hay m t vài nhân t

mà có nhi u nhân t c ba c păđ khác nhau Các nhân t nƠyăkhôngătácăđ ng riêng l mà

tácăđ ng qua l i l n nhau nâng cao NLCT c aăđ aăph ngăđòiăh i ph i nâng c păđ ng

th i nhi u nhân t và c năđ t phá vào nhân t y u nh t hi năđangăkìmăhưmăn ngăsu t c a

n n kinh t

3.2 Nhóm nhân t l i th t nhiên

3.2.1 V trí đ a lý

HƠăGiangăcóăđ aăhìnhăt ngăđ i ph c t p v i ba ti u vùng có đi u ki năđ a hình khác bi t

Bao g m: 1 VùngăcaoănúiăđáăphíaăB c có 4 huy n,ăđ aăhìnhăcóăđ d c khá l n, khe núi sâu

và h p, 90% di nătíchălƠănúiăđáăvôi;ă2 Vùngăcaoănúiăđ t phía Tây có 2 huy n, nhi uăs n

núi d c, đèoăcao,ăthungăl ngăvà lòng su i nh , h p; 3 Vùng núi th p có 4 huy n và 1 thành

ph ,ăđ aăhìnhăt ngăđ i b ng ph ng, có nhi u d i r ng già xen k thungăl ngăn m d c theo

sông, su i.ă a hình phân cách, hi m tr gơyăkhóăkh năcho s n xu t nông nghi p vƠăl uă

thông hàng hóa

Hình 3.2: B n đ các t nh vùng TD&MN phía B c

Ngu n: C ng thông tin đi n t Chính ph n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam

V v tríăđ a lý, các t nh trong vùng TD&MN phía B c có th có hai l i th ch y u: m t là

g n th tr ng l n là Hà N i ho c Thái Nguyên6

; hai là có c a kh u thu c tuy n thông

th ngăchínhăgi a Vi t Nam và Trung Qu c i u b t l i l n là Hà Giang thu c các t nh

6 TheoăKênhăthôngătinăđ i ngo i c aăPhòngăTh ngăm i và Công nghi p Vi t Nam, Thái Nguyên là "cái nôi

c a ngành công nghi p Luy n kim", "là m t trong nh ng cái nôi giáo d c - đƠoăt o tr ngăđi m c a c n c

v iă25ătr ngăđ i h c,ăcaoăđ ngătrênăđ a bàn"

không có c hai l i th này7 Hà Giang là t nh cách xa Hà N i và Thái Nguyên, cách Hà

N i 320 km (theo tuy năđ ng Qu c l 2), cách Thái Nguyên 235 km (theo tuy năđ ng

Qu c l 2 và Qu c l 37) Là t nh biên gi i, Hà Giang có c a kh u qu c gia Thanh Th y

nh ngăhƠngăhóaăthôngăth ngăgi a Vi t Nam và Trung Qu c t p trung ch y u qua các

c a kh u qu c t nh :ăLƠoăCaiă(LƠoăCai),ăH u Ngh ,ă ngă ngă(L ngăS n), Móng Cái

(Qu ng Ninh)

3.2.2 Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên n c

Hà Giang có m tăđ sông ậ su iăt ngăđ iădƠy,ănh ngăđ nông, sơuăkhôngăđ u,ăđ d c l n,

và nhi u gh nhăthác.ăL ngăn căkhôngăđ đápă ng nhu c u sinh ho t và s n xu t cho

ng i dân ti u vùng 1 và 2

Tài nguyên khoáng s n

HƠăGiangălƠăvùngăđ t khá giàu tài nguyên khoáng s n c v tr l ng và ch ng lo i Hi n trênăđ aăbƠnăđưăxácăđ nhăđ că215ăđi m m thu c 28 lo i khoáng s năkhácănhau.ăTrongăđó,ă

qu ng s t 21 m , qu ng chì ậ k m 16 m , mangan 27 m , antimon 9 m Nhi u m có tr

l ngăt ngăđ i l n v iăhƠmăl ng khoáng ch tăcaoănh :ăm antimon M u Du - Yên

Minh có tr l ng 330.000 t n, m qu ng s t Sàng Th n ậ B c Mê có tr l ng 31,86

tri u t n, m qu ng s t Tùng Bá ậ V Xuyên có tr l ngăh nă22ătri u t n Ngoài ra, còn

có các lo i khoáng s năkhácănh :ăthi c,ăchì,ăđ ng, cao lanh, v.v… (S Tài nguyên & Môi

tr ng Hà Giang, 2011)

Tài nguyên đ t

i u ki năđ a hình, khí h u, th nh ng c a Hà Giang không thu n l i cho vi c canh tác cácăcơyăl ngăth c truy n th ngănh ălúa,ăngô.ăV i hình th c canh tác ph bi n là tr ng lúa

trên các th a ru ng b c thang, tr ng ngô trên các h căđ tăxenăđáănênăn ngăsu t cây tr ng

r t th p Theo NGTK t nhă HƠă giangă n mă 2011, n ngă su tă cơyă l ngă th c có h t là 4,1

t n/ha, th păh năc a vùng và c n că(t ngă ng l năl t là 4,3 t n/ha, 5,4 t n/ha).ăL ngă

th c làm ra ch y u là t cung t c p, ch m tăl ng nh đ căbánăraăđ mua các nhu y u

Tuyănhiên,ăđi u ki n th nh ng và khí h uăđ c thù c a Hà Giang l i thích h p v i m t s

cây tr ngănh :ăđ tr ng, th o qu , h t d i, chè shan tuy t, v.v…(UBND t nh Hà Giang,

2012) Nh ng lo i cây này v a có tác d ng làm thu c ch a b nh, v a là thành ph n không

th thi uătrongăv năhóa m th c Hà Giang

Tài nguyên du l ch

Hà Giang h i t nhi u tài nguyên du lchăđ hình thành m tăđi măđ n h p d năvƠăđ căđáoă

v i nh ngăđi m nh n n i b t là:

Côngăviênăđ a ch tăCaoănguyênăđáă ngăV năđ c UNESCO công nh n là thành viên c a

m ngăl i Công viênăđ a ch t toàn c uăvƠoăn mă2010 V i di n tích 2.362km2

Ru ng b căthangăHoƠngăSuăPhìăđ c B V năhóaăậ Th Thao & Du l ch trao b ng Di tích

qu c gia vào tháng 9/2012 ơyălƠăm t ki t tác ngh thu tădoăconăng i t o nên trong quá

trình thích nghi v iăđi u ki n t nhiênăn iăđơy S c hút c aăđi măđ nănƠyăđ n t v đ p k

v c a c nh quan và tr i nghi m v l i canh tác đ c thù c aăng iădơnăđ aăph ng

Hà Giang có s đaăd ngăvƠăđ c s c c aăv năhóaăcácădơnăt c v i 22 dân t c cùng sinh s ng

M i dân t c có truy n th ng và b n s căv năhóaăriêng.ă n nay, h u h t các ngh thu t

truy n th ng11, l h i12,ămónă năđ aăph ng13

c a t ng dân t căđ uăđ c gi nguyên v n

t o nên s c hút l n đ i v i các du khách có nhu c u khám phá, tr i nghi m v năhóaăb n

G m 2 khu b o t n thiên nhiên :ăDuăGiƠăvƠăBátă iăS n

10 Nh :ăph c ngăV n,ădinhăth h V ng,ăc t c L ngăCú

11 Nh :ăhátăthen,ămúaăl n c aăng i Tày; múa khèn, th i kèn lá c aăng iăMông…

12 Nh :ăl c p s c c aăng i Dao, l h i L ng T ng c aăng i Tày, l h i G u Tào c aăng i Mông…

13 Nh :ămènămén,ăth ng c , các lo i bánh làm t b t ngô, g o…

đ tă chuyênă dùngă vƠă đ t ch chi m 1,3%.ă N mă 2011, m tă đ dân s c a t nh là 94

tánădơnăc ,ăt l nghèo cao, c ng thêm thu nh p bìnhăquơnăđ uăng i th p t o nên s b t

l iăđ i v iăđi u ki n c u c a t nh Hà Giang

B ng 3.1: Dân s , m t đ và di n tích t nhiên 2011

3.3 N ngăl c c nh tranh c păđ đ aăph ng

3.3.1 C s h t ng k thu t

Giao thông

Trong h th ngăđ ng b vùng TD&MN phía B c, các tuy năđ ngăcóăỦăngh aăh t s c

quan tr ngă đ i v i phát tri n kinh t các t nh là các tuy nă đ ng cao t c đưă đ c quy

ho ch g m: Hà N i - Thái Nguyên - Ch M i (B c K n), Hà N i - Lào Cai, Hòa L c - Hòa Linh, Hà N i - L ngăS n (Ban ch păhƠnhătrungă ng,ă2012) i u b t l i là Hà Giang

không n m trong nhóm các t nh có các tuy năđ ng cao t cătrênăđiăqua

Theo k t qu cu c t ngăđi u tra nông thôn, nông nghi p và th y s n n m 2011, Hà Giang

có t l xưăcóăđ ng ô tôăđiăquanhăn mălƠă100%, t l xưăcóăđ ngăôătôăđ c r i nh a ho c

bê tông là 84,75% (t l này khá cao so v i t l c p vùng và c n c là 70,98% và

Khuăv c (Nghìnăng i) Dơnăs ă Di nătíchă(Km 2 ) M tăđ ădơnăs ă

87,4%) M c dù h th ng giao thông n i t nh đ c xây d ng khá hoàn thi n so v i vùng và

c n cănh ngăv iăđ a hình hi m tr , t căđ di chuy n trên các tuy năđ ng này ch đ t

kho ng 30 - 40 km

Thông tin liên l c, đi n

Theo k t qu đi uătraăPCIăn mă2011, m căc ăs h t ng, vi năthôngăđi n14

, d ch v vi n thông b giánăđo n là m tăđi m y u c a Hà Giang S gi b c t c a các d ch v vi n thông

trong tháng r tăcaoăvƠăv t xa so v i các t nh trong vùng Giáăđi n Hà Giang thu c nhóm

các t nh có m c giá trung bình cao, trên 1.000 VND/KWh Vi c cung c pă đi n khá n

đ nh, s gi c tăđi n trong tháng là 4h ( m c th p trong vùng)

Khu công nghi p

căđ uăt ăt n mă2008,ăBìnhăVƠngălƠăkhuăcôngănghi p (KCN) duy nh t hi n nay Hà

Giang T l l păđ y c a KCN là 100%.ăTrongăđó,ăcácăd án t p trung ch y uătrongăl nhă

v c ch bi n khoáng s n (7/13 d án), và v t li u xây d ng (2/13 d án) Khác v i m c

tiêuăth ng th y c a các KCN là thuăhútăđ uăt ăFDI, m c tiêu c a KCNăBìnhăVƠngălƠăđ

cung c păc ăs h t ngăc ăb n cho các d án s d ng nguyên li uăđ u vào đ c khai thác

t iăđ aăph ng Hi n nay, h t ngăKCNă(nh :ăgiao thông, x lỦăn c th i, tr m bi n áp)

đ căNhƠăn căđ uăt ăsongăsongăv i các d ánătrongăKCNănh ngăv n còn d dang15

B ng 3.2: C c u đ u t KCN Bình Vàng

14 Xem ph l c s 5

15 Theo Ban Qu nălỦăKCNăBìnhăVƠngă(2013),ăđ n tháng 3/2013 t ng v năđưăth c hi n là 100 t đ ng,ăch aă

b ng 1/3 t ng m căđ uăt ălƠă330ăt đ ng

L nhăv căđ uăt S ăd ăán V năđ ngăkýă(t ăđ ng) T ătr ngăv năđ ngăký

3.3.2 C s h t ng xã h i

Tình tr ng nghèo và b t bình đ ng

Hà Giang là m t trong s các t nh nghèo nh t trong vùng nghèo nh t c a c n c T l h

nghèo luôn m c r t cao so v i m c bình quân khu v c N mă2011, t l này cao g p 1,7

l n m c trung bình c a vùng, và ch th păh năhaiăt nhălƠă i n Biên và Lai Châu16

Xét h

s Gini17 trongăgiaiăđo n 2001-2011, vùng TD&MN phía B c có m căđ b tăbìnhăđ ng

th păh năm c trung bình c a c n c, và Hà Giang là t nh có m căđ b tăbìnhăđ ng th p

th hai trong vùng M căđ b tăbìnhăđ ng th p là khá t nhiên đ i v i t nh Hà Giang khi đaăs ng i dân đ u nghèo và có m c thu nh p th p

Dân s và lao đ ng

Ng i dân t c thi u s 18

chi m t tr ng l năvƠăđaăd ng là m t b t l i l năđ i v i n l c

phát tri n ngu n nhân l c c a t nh Theo NGTK t nh Hà Giang n mă2011, Hà Giang có 22

dân t c,ătrongăđóădơnăt c thi u s chi măđ n 86,6% dân s ăTrongăđó, dân t c Mông chi m

32%, Tày 23%, Dao 15%, Kinh chi m 13%.ă i v i nhóm dân t c thi u s , khác bi t v

ngôn ng là rào c năkhóăv tăquaăđ i v i vi c ti p c năcácăch ngătrìnhăgiáoăd căvƠăđƠoă

t o Vì v y, v iăđaăs ng i dân Hà Giang vi c ti p thu ki n th c, k thu t là r tăkhóăkh n

Xét s l ngădơnăc ,ăHƠăGiangăn m m c trung bình c a vùng, và t p trung ch y u

khu v cănôngăthôn.ăN mă2010,ăt l dân s thành th /nông thôn trung bình c a vùng là

19,7%, trong khi c a Hà Giang th păh n,ăđ tă16,8%.ăXétăc c uălaoăđ ngăn mă2010,ăHà

Giang có t l ph thu c r t cao 52,7%, ch y u là t l ph thu c tr chi m 44,88%19

ơyălƠăđi u ki năt ngăđ i b t l iăđ i v i Hà Giang v m t kinh t khi l căl ngălaoăđ ng

ph i gánh vác thêm s ng i ph thu c b ng phân n a so v iămìnhănh ăhi n nay

Ngoài ra, Hà Giang có cùng th c tr ng v i vùng v trìnhăđ laoăđ ngănh :ălaoăđ ng ph

thông chi măđaăs , t l laoăđ ngăkhôngăcóătrìnhăđ chuyên môn k thu t trên 80%, t l laoăđ ng có tay ngh chi m t tr ng r t th p20.ă i u này cho th yăHƠăGiangăđangăthi u

16

Chi ti t xem ph l c 3

17 Gini: Ch s ph n ánh m căđ b tăbìnhăđ ng v thu nh p Chi ti t xem ph l c 2

18 Không ph i là dân t c Kinh

19 Chi ti t xem ph l c 6

20

Chi ti t xem ph l c 7

tr m tr ngălaoăđ ng có k n ngăđ ph c v choăđ nhăh ng phát tri n KV2 và KV3 c a

t nh (là KV c n nhi uălaoăđ ng có k n ng)

B ng 3.3: C c u trình đ lao đ ng n m 2010

Giáo d c c b n

TuyăHƠăGiangăđưăhoƠnăthƠnhăph c p giáo d c ti u h c và trung h căc ăs (THCS)ănh ngă

v n còn t l l n dân s không bi tăđ c, bi t vi t K t qu t ngăđi u tra dân s và nhà

n mă2009ăchoăth y Hà Giang cùng v iă i n Biên và Lai Châu là ba t nh có t l bi tăđ c,

bi t vi t th p nh tăvùng,ăt ng ngăđ t 65,5%, 67,5% và 57,4% M c dù, t l bi tăđ c,

bi t vi t c a t nhăcóăxuăh ng c i thi nănhanhătheoăđ tu iănh ngăt nh s có t l r t l n lao

đ ng không bi tăđ c, bi t vi t trong nhi uăn măt i

Xét t l h c sinh b h c các c p21, t l này c a vùng và Hà Giang là r t cao c tính

s ăb cho th y t l b h c c a vùng t c p ti u h c lên THCS là 15%, t c p THCS lên

THPT là 47% T l nƠyăt ngă ng Hà Giang là 40% và 36%

21 Ph ngăphápă c tính t l h c sinh b h c xem ph l c 8,9

Cácăt nh Không có trìnhăđ ă

CMKT

D yăngh ă

ng năh n D yăngh ădƠiăh n

Trungăh că chuyên nghi p Caoăđ ng

Y t c ng đ ng

V m t s l ng, các ch tiêuăc ăb n ph năánhăn ngăl c y t c aăvùngăvƠăHƠăGiangăđ u cao

h năm t b ng chung c a c n cănh :ăs gi ng b nh trên 1 v n dân, s bác s trên 1 v n

dân22.ăNh ngăv m t ch tăl ngăthìăng c l i.ăN mă2011,ăt su t ch t c a tr emăd i 1

tu i c a vùng, và c a Hà Giang l năl t là 23,0ề,ăvà 35,0ề,ăcaoăh năm c trung bình c a

c n c t 8 - 20ề T su t ch t c a tr emăd i 5 tu i c a vùng là 34,9ề, còn c a c

n c là 23,3ề23

V iăđi u ki n và ch tăl ng y t nh ăhi n nay, ch tăl ngălaoăđ ngăc ngă

nh ăs c kh eăng i dân Hà Giang s r tăkhóăđ c đ m b oătr c nh ng r i ro b nh t t, ô

nhi mămôiătr ng,ăv.v…ă

3.3.3 Chính sách tài khóa, tín d ng và c c u thu chi ngân sách

Trongăc ăc u chi ngân sách, t tr ngăchiăth ng xuyên luôn m c cao (trên 50% t ng

ngân sách) khi năchoăd ăđ a ngân sách ph c v cho các m c tiêu phát tri n b thu h p

i uăđángăng i là t tr ngăchiăđ uăt ăphátătri n gi m nhanh chóng t m c x p x 40% các

n mă2001,ă2002,ă2003ăxu ng còn 22,2%ăn mă2011.ăVà th ch choăchiăđ uăt ăphátătri n là

các kho n chi khác K t n mă2004,ăn m cu i cùng c aăgiaiăđo năắ iăcôngătr ng”ă Hà

Giang, các kho năchiăkhácăđ t ng tăt ngăt 4,7%ăn mă2004ălênă20,9%ăn mă2005.ă

Hình 3.3: C c u chi ngân sách

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

Xétăc ăc uăchiăth ng xuyên, t nh dành ngu n l c khá l n cho giáo d c T tr ng chi trung

bình m iăn măcho giáo d c là kho ng 40% Các kho năchiăth ngăxuyênăkhácăc ngăchi m

t tr ngăkháăcao,ăđ c bi tătrongăn mă2010ăm c chi này lên t i 31% t ng s chiăth ng

xuyên Còn ngu n l c cho y t l i h n ch (trung bình ch kho ng 10%), và không năđ nh quaăcácăn m

B ng 3.4: C c u chi th ng xuyên

V c ăc u thu ngân sách, ngu n thu c a t nh ph thu c ch y u vào ngu n tr c p ngân

sách t trungă ng.ăT tr ng c a ngu n này luôn chi măh nă70%ăt ng thu ngân sách c a

t nh Tình tr ng này kéo dài trong c giaiăđo n t n mă2001 ậ 2011 và không có d u hi u

c i thi n

Hình 3.4: C c u thu ngân sách

Ngu n: CTK tnh Hà Giang, NGTK các n m 2005, 2010, 2011

3.4 N ngăl c c nh tranh c păđ doanh nghi p

3.4.1 Môi tr ng kinh doanh

Theo b ng 3.5, x p h ng PCI c a Hà Giang luôn th h ng trung bình so v i c n c

Th h ngăvƠăđi m s bi năđ ng m nhăquaăcácăn măvƠăkhôngăcóăxuăh ng rõ r t i u này

C ăc uăchiăth ngăxuyên 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011

cho th yă môiă tr ng kinh doanh c a Hà Giang không thu n l i cho ho t đ ng c a các

doanh nghi p

B ng 3.5: K t qu ch s PCI giai đo n 2006-2012

Xem xét t ng ch s thành ph n PCI gi aăn mă2006ăvƠăn mă2012 cho th y đaăs các ch s

đ u đ c c i thi n Nh ng ch s cóăđi m v n còn m c th p là chi phí th i gian, tính

n ngăđ ng, d ch v h tr doanh nghi p,ăđƠoăt oălaoăđ ng và thi t ch pháp lý

B ng 3.6: So sách các ch s thành ph n PCI qua các n m

Nh ăv y, d iăgócănhìnăđoăl ngăvƠăđánhăgiáăcôngătácăqu nălỦăvƠăđi u hành kinh t c a

chính quy n c p tnh,ămôiătr ng kinh doanh c a Hà Giang không năđ nh, nhi u ch s

m c th p và c i thi n ch m ho c th m chí th t lùi Và đơyălƠăm t b t l iăđ i v i kh n ngă

c nh tranh c a các doanh nghi păc ngănh ăNLCTăc a t nh

Ngu n: Phòng th ng m i và công nghi p Vi t Nam

Ngu n: Phòng th ng m i và công nghi p Vi t Nam

3.4.2 Trình đ phát tri n c m ngành

Theo Porter (1990), c măngƠnhălƠăắS t p trung đ a lý c a các doanh nghi p, nhà cung

ng và các doanh nghi p có tính liên k t c ng nh c a các công ty trong các ngành có liên

quan và các th ch h tr (nh : tr ng đ i h c, c c tiêu chu n, hi p h i th ng m i…)ă

trong m t s l nh v c đ c thù v a c nh tranh v a h p tác v i nhau”.ă Kháiă ni m c m

ngƠnhănƠyăđ c xây d ng d a trên hai tr c t quan tr ng là: 1 S t p trung v m tăđ a lý

c a ho tăđ ng kinh t ; 2 Tínhăắliênăk t”ăvƠăắliênăquan”ăgi a các công ty hay nhóm công ty (V ăThƠnh T Anh, 2012)

Hình 3.5: Hi n tr ng và xu h ng phát tri n các c m ngành

Ngu n: TCTK, NGTK Vi t Nam n m 2005, 2010, 2011 & CTK t nh Hà Giang, NGTK n m 2005, 2010, 2011

Hình 3.5 mô t m t cách khái quát hi n tr ng và xuăh ng phát tri n c a các c m ngành

Hai c m ngành chi m t tr ng l n nh t c a Hà Giang là nông lâm nghi p, th y s n và xây

d ng có t căđ phát tri n ch m nh t Ba c m ngành Hà Giang có l i th v tài nguyên là

c m ngành th yăđi nă(đi năn c), c m ngành khai thác và c m ngành du l ch (khách s n nhƠăhƠng)ăđ u có t căđ t ngătr ng cao v i t căđ t ngătr ngătrungăbìnhăgiaiăđo n 2001-

V năhóa,ăth ăthao

Khoaăh c,ăcôngă ngh

M c dù, m căt ngătr ng và t tr ng trong giá tr GDP so v i c n căth ng là ch báo

t t v nh ng c m ngành có ti măn ng phát tri nănh ngăđ i v iăđi u ki năđ c thù Hà Giang

thì ch báo này c năđ c di n gi i th n tr ng.ăNh ăk t lu n ch ngă2,ăkhuăv căNhƠăn c

có vai trò quan tr ngăđ i v i các ngành kinh t Hà Giang Do đó, hi n tr ng phát tri n

c a m t ngành không ch do l i th c a b n thân ngƠnhăđóămà còn doătácăđ ng t phía Nhà

n c

đánhăgiáăm căđ phát tri n c m ngành, trong lu năv nănƠyătácăgi s d ng hai tr c t

quan tr ng c a c m ngành là tính liên k t và liên quan gi a các công ty hay nhóm công ty trong m t c m ngành Xét trên hai tr c t này, Hà Giang hi n nay ch có duy nh t c m ngành du lchănh ngăđangă giaiăđo năs ăkh i, và b tăđ u có s t p trung v m tăđ a lý

trong các ho tăđ ng c tălõiănh : nhà hàng, khách s n, nhà ngh ,ăcácăđi măđ n du l ch, công

ty l hƠnh,ăđ i lý du l ch.ăNh ngăs l ng còn ít, liên k t gi a các công ty ch y u theo

chi u d c c a chu i giá tr , các ngành ph tr và th ch liên quan còn thi u và y u

3.4.3 tinh vi c a doanh nghi p

Chi n l c c nh tranh

Các doanh nghi p trênăđ a bàn ch y u c nh tranh d aătrênăchiăphíăđ u vào, v i ph m vi

ho tăđ ng trong n i t nh Xây d ngăvƠăkhaiăkhoángălƠăhaiăl nhăv c t p trung ch y u các

doanh nghi p ho tăđ ng.ăN mă2011,ăcóă361ădoanhănghi p, chi măh nă50%ăt ng s doanh

nghi p Tuy nhiên, công ngh s d ng trong hai ngành này khá l c h u, s d ngălaoăđ ng

không có k n ngălƠăch y u

C u trúc doanh nghi p

Phân theo v năvƠălaoăđ ng thì các doanh nghi p c a Hà Giang ch y u là c v a và nh

N mă2010,ăs l ng doanh nghi p có v n t 1 đ n 10 t đ ng chi m g n 70% t ng s

doanh nghi p S l ng doanh nghi p s d ngălaoăđ ng t 10ăđ n 200ăng i chi măh nă

60% t ng s doanh nghi p S l ng các doanh nghi p l n r t ít, và cóăxuăh ngăt ngă

ch m.ă năn mă2010, đưăcóă12ădoanhănghi p có v n trên 200 t đ ng, và 6 doanh nghi p