MÔ HÌNH TỔ CHỨC TÍN DỤNG LÀ HỢP TÁC XÃ (QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN) TRONG BỐI CẢNH KINH TẾ XÃ HỘI VIỆT NAM, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG HAY THOÁI TRÀO.PDF

KHUNG PHÂN TÍCH .... Thanh tra giám sát các t ch c TCVM HTX .... Giám sát thành viên - khách hàng .... Ngân hàng HTX trong h th ng QTDND Vi t Nam ..... thông tin chính th c khác trong lu

NGÔ TH MINH HI N

MÔ HÌNH T CH C TÍN D NG LÀ H P TÁC XÃ (QU TÍN D NG NHÂN DÂN) TRONG B I C NH

KINH T XÃ H I VI T NAM, PHÁT TRI N B N V NG HAY THOÁI TRÀO

LU NăV NăTH CăS ăCHÍNH SÁCH CÔNG

TP H Chí Minh ,ăn m 2013

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

-

NGÔ TH MINH HI N

MÔ HÌNH T CH C TÍN D NG LÀ H P TÁC XÃ (QU TÍN D NG NHÂN DÂN) TRONG B I C NH

KINH T XÃ H I VI T NAM, PHÁT TRI N B N V NG HAY THOÁI TRÀO

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănƠyăhoƠnătoƠnădoătôiăth c hi n.ăCácăđo n trích d n và

s li u s d ng trong lu năv năđ uăđ c d n ngu năvƠăcóăđ chính xác cao nh t trong

ph m vi hi u bi t c a tôi Lu năv nănƠyăkhôngănh t thi t ph năánhăquanăđi m c aăTr ng

i h c Kinh t Thành ph H ChíăMinhăhayăCh ngătrìnhăGi ng d y Kinh t Fulbright

TP H Chí Minh, ngày 8 tháng 7 n mă2013

Tác gi lu năv n

Ngô Th Minh Hi n

L IăC Mă N

Tôi xin chân thành c mă nă cácă thƠyă côă giáoă Ch ngă trìnhă Gi ng d y Kinh t Fulbright đưăh ng d n tôi th c hi n lu năv nănƠy, đ c bi t t i cô Tr n Th Qu Giang và Thày Nguy năXuơnăThƠnhăđưănhi tătìnhăh ng d năđ nhăh ng cho tôi hoàn thành lu n

v nănƠy.ă

Tôi r t c mă năs đóngăgópăvƠăđ ngăviênăgiúpăđ c a b n bè trongăCh ngătrìnhă

Gi ng d y Kinh t Fulbright, các b n bèăđ ng nghi p t i Developpement International Desjardins, QTDTW và Hi p h i QTDND Vi t Nam… đư chia s thông tin s li u v h

th ng QTDND Vi t Nam N u không có h thì lu nă v nă c a tôi không th th c hi n

M c dù tr iăquaăgiaiăđo năkhóăkh năvƠăđ v trong nh ngăn măth p k 90,ăđ n

giaiăđo n 2003 – 2012, h th ng QTDND Vi t Nam cóăxuăh ng phát tri n năđ nh Ho t

đ ng c a h th ng QTDND có nh ng thu n l i trong phân khúc cho vay c a mình, đápă

ng m t ph n nhu c u v v n cho s n xu t kinh doanh, d ch v vƠăđ i s ng c a các thành viên Tuy nhiên, bên c nh nh ng thu n l iăđó,ăh th ng QTDND c ngăb c l nh ng b t

l i v quy mô, thi u các s n ph m d ch v n n t ngăngơnăhƠng,ăn ngăl c ki m soát r i ro

y u và gây ra nh ng b t c p cho cácăc ăquanăqu n lý nhƠăn c trong thanh tra giám sát

h th ng

Chính ph đưănh n th y s c n thi t ph iăt ngăn ng l c thông qua tái c u trúc ngƠnhăngơnăhƠngăđ t ngăkh n ngăch ng l i nh ng cú s c do kh ng ho ng kinh t gây ra,ăđ c bi t là kh ng ho ng kinh t th gi i 2008 mà nguyên nhân chính xu t phát t cho vayăd i chu n c a ngành ngân hàng.ăTheoăđó,ăNgơnăhƠngăNhƠăn căđưăyêuăc u t t c cácăngơnăhƠngăth ngăm i ph iăt ngăv năđi u l lên 3000 t đ ng vƠăđ aăraăcácăquyăđ nh

an toàn ng tănghèoăh n

Lu t Các t ch c tín d ngă2010ăđưăđ c Qu c h iăthôngăquaăn mă2010ăđưăcóăquyă

đ nh riêng v Ngân hàng H p tác xã trong h th ng các t ch c tín d ng là h p tác xã

26/11/2012ăraăđ i, t o khuôn kh pháp lý cho vi c chuy năđ i c a Qu tín d ng Nhân dơnăTrungă ngăsangămôăhìnhăNgơnăhƠngăH p tác xã N mă2013,ăQu tín d ng Nhân dân Trungă ngăđưăđ căNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam c p gi y phép ho tăđ ngăd i tên

g i là Ngân hàng H p tác xã Vi t Nam

S d ng lý thuy t kinh t h c v thông tin b t cân x ng và các h qu c a nó g m

l a ch năng c, r iăroăđ oăđ c và v năđ ng i y quy năng i th a hành, và ch căn ngă

c a trung gian tài chính trongăl nhăv c tài chính vi mô (TCVM), lu năv năphơnătíchăsoăsánh nh ng thu n l i và b t l i c a h th ng QTDND v i các ngơnăhƠngăth ngăm i

s d ng các lý thuy t và mô hình th c nghi m v t ch c tài chính h p tác xã c a các

qu c gia trên th gi iăđ xem xét đánhăgiáăvi c chuy năđ i mô hình t QTDTW sang ngân hàng H p tác xã Vi t Nam

Trênăc ăs các phân tích so sánh, lu năv năđư nh n th y s c n thi t ph i t n t i

mô hình QTDND và vi c chuy năđ i t QTDTW sang Ngân hàng H p tác xã k v ng s phát huy th m nh và gi m thi u b t l i c a h th ng QTDND góp ph năđ aăh th ng phát tri n b n v ngăvƠă đóngă gópăvƠoăphátătri n kinh t xã h i c a các c ngăđ ngăđ a

ph ng Lu năv năkhuy n ngh điăvƠoăbaănhómăchính,ăth nh t là nhóm gi iăphápăt ngă

c ngăn ngăl c cho Ngân hàng H p tác xã nói riêng và c h th ng t ch c tín d ng là HTX nói chung Th hai là nhóm gi iă phápă t ngă c ng vai trò là ngân hàng c a các QTDND và là t ch c liên k t phát tri n h th ng; và cu iăcùngănh ngăkhôngăph i là t t

c , là khuy n ngh v vi c Ngân hàng H p tác xã không nên kinh doanh c nh tranh v i các QTDND trong c p tín d ng mà cùng h p tác v i các QTDND

M CăL C

CH NGă1 V Nă CHÍNH SÁCH 1

1.1 B i c nh chính sách 1

1.2 iăt ng, ph măvi,ăph ngăphápănghiênăc u và ngu n s li u 3

1.3 C u trúc c a lu năv n 3

CH NGă2 KHUNG PHÂN TÍCH 5

2.1 L i th c a h th ng t ch c TCVM HTX so v i NHTM 5

2.1.1 Gi i quy t v năđ l a ch năng c trong sàng l c khách hàng 6

2.1.2 Gi i quy t v năđ r iăroăđ oăđ c và v năđ th c thi trong vi c giám sát khách hàng vay v n 7

2.2 B t l i c a h th ng TCTD HTX so v i NHTM 8

2.2.1 Ch căn ngăthanhătoánăc a trung gian tài chính 8

2.2.2 N ngăl c ki m soát n i b 9

2.2.3 Thanh tra giám sát các t ch c TCVM HTX 11

2.3 Vai trò c a t ch c liên k t h th ng 11

CH NGă3 PHÂN TÍCH H TH NG QTDND VI T NAM 14

3.1 Gi i thi u v h th ng QTDND Vi t Nam 14

3.2 L i th c a H th ng QTDND 17

3.2.1 L a ch n, sàng l c thành viên - khách hàng 18

3.2.2 Giám sát thành viên - khách hàng 20

3.3 B t l i c a H th ng QTDND 23

3.3.1 Thi u d ch v thanh toán hi năđ i 23

3.3.2 N ngăl c ki m soát n i b y u 24

3.3.3 B t c p trong vai trò thanh tra giám sát h th ng QTDND Vi t nam 26

3.4 Ngân hàng HTX trong h th ng QTDND Vi t Nam 27

3.4.1 Vai trò c a QTDTW trong H th ng QTDND 27

3.4.2 So sánh QTDTW v i NHTM 31

3.4.3 Khung pháp lý v vi c chuy năđ i QTDTW thành NHHTX 34

3.4.4 Vai trò c a NHHTX trong h th ng QTDND Vi t Nam 36

CH NGă4 KHUY N NGH VÀ K T LU N 38

4.1 Khuy n ngh 38

4.1.1 Nơngăcaoăn ngăl c c a h th ng các t ch c tín d ng là HTX 38

4.1.2 Nâng cao vai trò t ch c Liên k t h th ng c a NHHTX 39

4.1.3 NHHTX không nên c nh tranh v i các QTDNDCS trong c p tín d ng 41

4.2 K t lu n 41

DANH M C CÁC B NG B ng 2-1: Vai trò và trách nhi m c a các c pănhơnăviên,ălưnhăđ o trong m t t ch c TCVM trong công tác qu n lý r i ro, ki m soát và ki m toán n i b 10

B ng 2-2:ăSoăsánhăcácăđ cătr ngăgi a qu tín d ng và NHHTX 12

B ng 3-1: S li u ROA và ROE bình quân c a QTDNDCS, QTDTW và NHTM 22

DANH M C CÁC HÌNH Hình 2-1: M i quan h gi a qu n lý r i ro, ki m soát n i b và ki m toán n i b 9

Hình 3-1: Mô hình H th ng QTDND Vi t Nam 14

Hình 3-2:ăS ăđ t ch căQTDNDăđi n hình 15

Hình 3-3: S l ng thành viên bình quân m t QTDNDCS 16

Hình 3-4:ăS ăđ c ăc u t ch c c aăQTDTWăn mă2012 17

Hình 3-5: T l n x uăquaăcácăn măc a QTDNDCS, QTDTW và NHTM 22

Hình 3-6: V n CSH bình quân m t QTDNDCS 23

Hình 3-7:ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng và cho vay trong h th ng c a QTDTW 28

Hình 3-8:ăC ăc uăd ăn c a QTDTW 29

Hình 3-9:ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng ti t ki măvƠăd ăn cho vay c a các QTDNDCS 30

Hình 3-10: T ngăd ăn c a QTDTW 32

Hình 3-11: T l n x u c a QTDTW 33

Hình 3-12: ROA và ROE c aăQTDTWăgiaiăđo n 2006-2012 33

DANH M C CÁC T VI T T T

CH NGă1 V Nă CHÍNH SÁCH

N mă2013,ăngƠnhăngơnăhƠngăVi t Nam ch ng ki n s raăđ i c a m t ngân hàng

m i - Ngân hàng H p tác xã Vi t Nam (NHHTX) v i m c tiêu ch y u là liên k t,ăđ m

b o an toàn h th ng qu tín d ng nhân dân (QTDND) Vi t Nam thông qua h tr tài chính và giám sát ho tăđ ng trong h th ng này V y h th ng QTDND Vi t Nam có

nh ng l i th và b t l i gì so v iăngơnăhƠngăth ngăm i (NHTM) và vi c chuy năđ i c a

Qu tín d ngăNhơnădơnăTrungă ngă(QTDTW)ăsangăNHHTX đóngăvai trò gì trong vi c phát huy nh ng th m nh và gi m thi u nh ng b t l i c a h th ng QTDND Vi t Nam

1.1 B iăc nhăchínhăsách

H th ngăQTDNDăđ c thành l p Vi t Nam t đ u th p k 1990 g m có các QTDNDă c ă s (QTDNDCS), QTDTW và Hi p H i QTDND Vi t Nam (Ph l c 1) QTDNDCS là lo i hình t ch c tín d ng h p tác xã (HTX) đ c nh ngă ng i dân trongăđ aăph ngăgópăv n thành l p nên, ho tăđ ngătrongăl nhăv c tài chính ngân hàng

nh m m căđíchăch y uălƠăt ngătr gi a các thành viên th c hi n có hi u qu các ho t

đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v và c i thi năđ i s ng S m nh c a QTDNDCS là t o

đi u ki n thu n l i cho m iăng i dân gia nh p qu đ căh ng các d ch v tài chính t i

ch v i nh ngăđi u ki n t t nh t, c i thi năđi u ki n s ng c a thành viên, giáo d c v tinh th năt ngăthơn,ăt ngăáiătrong c ngăđ ng và t ngăc ng s c m nhăđoƠnăk t và dân

Hi p h i QTDND Vi t Nam (2006) là m t t ch c xã h i ngh nghi p t nguy n

c a các QTDND nh m m căđíchăt p h p,ăđ ng viên các h i viên h p tác, h tr nhau trong ho tăđ ng Hi p h i QTDND Vi t Nam không cung c p các s n ph m tài chính ngân hàng

Các QTDNDCS ho tăđ ng tr i r ng kh p 56/63 t nh thành, cùng có chung lô gô,

bi uăt ng, d nh n di n, mô hình t ch c ho tăđ ngăt ngăđ ng v iăđ iăng ăcánăb nhân viên v a là thành viên c a QTDNDCS đ c tuy n d ng t iăđ aăph ng.ăQuyămôăc a c

h th ng QTDND (g m c QTDTW) hi n nay tuy ch b ng v i m t NHTM c ph n nh ,

v i t ngăd ăn tín d ng ch chi m 1,1% t ngăd ăn c a toàn h th ng t ch c tín d ng (TCTD) (Thu Hà, 2013) nh ngăđưăcóătácăđ ng lên kho ng trên 1,7 tri u thành viên ch

y u là cá nhân và h giaăđìnhă khu v c nông thôn

Các QTDNDCS vì quy mô nh nên ch aăth cung c p d ch v thanh toán hi n

đ i Khi n n kinh t phát tri năđ n m tăng ng nh tăđ nh, nhu c uăđiăl i, giaoăth ngăcƠngăngƠyăcƠngăt ng vƠăđ c bi t khi Lu t Phòng, Ch ng Tham Nh ngă(2005,ăđi u 58) điăvào cu c s ng, thay vì thanh toán b ng ti n m t, nhu c u thanh toán chuy n ti n s là m t đòiăh i c p thi t mà h th ng QTDND c năđápă ng

Ki m soát n i b nh măđ m b o hi u qu ho tăđ ng và tuân th cácăquyă đ nh pháp lu t và giám sát nh ng r iăroătr c và sau ho tăđ ng là m t trong nh ng v năđ quan tr ng c a các QTDND Các QTDND không mi n nhi m v i nh ng v l aăđ o, l p

h s tín d ng gi đưăx y ra m t s đ aăph ng do ki m soát n i b y u kém

Vi c thanh tra giám sát h th ng QTDND Vi t Nam nh m đ m b o s lành m nh,

gi m thi u nh ng r i ro c a h th ng là trách nhi m c a NHNN Vi t Nam, c th là các chi nhánh NHNN c p t nh Do s l ng các qu nhi u, ph m vi ho tăđ ng nh l , dàn

tr i nên gây ra nh ng b t c p cho NHNN trong công tác thanh tra giám sát h th ng

Th c thi Lu t các T ch c Tín d ngă2010ă( i u 4.7), ngày 22/3/2013, QTDTW đưăt ch căđ i h i thành viên thông qua vi c chuy năđ i sang mô hình NHHTX Tháng 6/2013, NHHTX đ c c p gi y phép thành l p và ho tă đ ng M c tiêu ch y u c a NHHTX đ c k v ng nh m t ngăc ng tính liên k t c a h th ng, h tr tài chính và

đi u hòa v n,ăđ m b o an toàn c a h h ng các QTDND

hi năđ đánhăgiáăv vi c chuy năđ i này

Trong b i c nhănh ăv y, lu năv năl a ch năđ tài “Mô hình t ch c tín d ng là

h p tác xã (qu tín d ng nhân dân), trong b i c nh kinh t xã h i Vi t Nam, phát tri n

b n v ng hay thoái trào” nh m m căđíchătr l i hai câu h i sau: So sánh mô hình t ch c

tín d ng là h p tác xã v iăNgơnăhƠngăth ngăm iă(NHTM)ăđ th yăđ căđâu là l i th và

b t l i c a h th ng QTDND so v i NHTM Vi t Nam? Vi c chuy năđ i mô hình c a QTDTW sangăNHHTXăđóngăvaiătròăgìătrongăvi c phát huy th m nh và gi m thi u nh ng

b t l i c a h th ng QTDND?

1.2 iăt ng,ăph măvi,ăph ng phápănghiênăc uăvƠăngu năs ăli u

iăt ng và ph m vi nghiên c u c a Lu năv n là các QTDNDCS và QTDTW trong h th ng QTDND Vi t Nam so sánh v i các ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n Vi t Nam S li u trong th i gian t 31/12/2005ăđ n 31/12/2012

Tác gi s d ngăph ngăphápăphơnătíchăđ nh tính và s li u th ng kê mô t đ

th c hi n nghiên c u này

tr l i câu h i th nh t, lu năv năs d ng lý thuy t kinh t h c v thông tin b t cân x ng và các h qu c a nó g m v năđ l a ch năng c, r iăroăđ oăđ c, y quy n th a hành và các ch căn ngăc a trung gian tài chính ngân hàng đ so sánh l i th và b t l i

c a các QTDND so v iăNHTM.ă tr l i câu h i th hai, lu năv năd a vào các mô hình

th c nghi m v t ch c tín d ng là h p tác xã trên th gi iănh ăRaiffeisenăbankă( c), Desjardins (Canada), RaboBank (Hà Lan), ho c Ngân hàng HTX Vân Nam (Trung

Qu c)…ăđ phân tích v vai trò, ch căn ngăc a c a t ch căđ u m i liên k t h th ng đ i

v iăcácăQTDNDăc ăs nh m gi m thi u b t l i và phát huy kh n ngăphátătri n b n v ng vƠătácăđ ng tích c căđ n kinh t xã h iăđ aăph ng

thông tin chính th c khác trong lu năv nănƠy

1.3 C uătrúcăc aălu năv n

K t c u c a lu năv n ch y u g m 4 ch ng.ăCh ngă1ănêuăb i c nh chính sách,

nh ng v năđ tr c tr c v chính sách liênăquanăđ n h th ng QTDND Vi t Nam, câu h i

chính sách và m c tiêu nghiên c u, đ iă t ng và ph m vi nghiên c u, ph ngă phápănghiên c u và ngu n d li u và c u trúc c a Lu năv n.ăCh ngă2ătrình bày khung phân tích.ăCh ngă3ăs d ng s li u th ng kê và th c ti n ho tăđ ng c a h th ng QTDND và NHTM đ làm rõ khung phân tích vƠăđánhăgiáăs chuy năđ i t QTDTW sang NHHTX Trênăc ăs đó, ch ngă4ăs đ aăraăcácăkhuy n ngh chính sách và k t lu n

CH NGă2 KHUNG PHÂN TÍCH

Nh ăđưătrìnhăbƠyătrongăCh ngă1,ăđ iăt ng nghiên c u c a lu năv nălƠăho tăđ ng

th ng trong vi c phát tri n b n v ng c a h th ng các t ch c TCVM là HTX

Phân tích so sánh gi a h th ng các t ch c TCVM HTX so v iăNHTMăd iăđơyă

s làm rõ l i th và b t l i c a hai h th ng trong ho tăđ ng tín d ng ngân hàng

2.1 L iăth ăc aăh ăth ngăt ăch căTCVM HTXăsoăv iăNHTM

Ng iăchoăvayăth ngăkhôngăcóăthôngătinăđ yăđ v m căđ r iăroăc ngănh ătínhă

kh thi c a d án vay v n, l ch s và uy tín vay v n c aăng iăđiăvayăb ng b n thân

ng iăđiăvay.ăB t cân x ng thông tin s d năđ n s l a ch năng c.ăTheoăđó,ătínăd ng có

th đ c c p cho các d án không kh thi, ho c quá r i ro ho căđ c c p cho m tăng i vay v n có th đưăpháăs n H u qu là v n vay s khôngăđ c hoàn tr c g c và lãi N u

m căđ t n th tăgiaăt ng,ăng i cho vay s đ i m t v iănguyăc ăkhóăkh năv thanh kho n,

th m chí có th d n t i phá s n

h n ch tácăđ ng tiêu c c c a v năđ s l a ch năng c,ăng i cho vay s th c

hi n vi c sàng l căkháchăhƠng.ăTheoăđó,ăng i cho vay s th c hi n vi c th măđ nh d án

đ uăt ,ăyêuăc u có tài s n th ch p ho c b o lãnh phù h p,ăđánhăgiáănhơnăthơnăc aăng i vay v n

Khách hàng c a t ch c TCVM HTX ph n nhi u là nông dân ho c doanh nghi p

nh Th c ti n ho tăđ ng tín d ng cho th y,ăđơyăth ng là các khách hàng khó ti p c n

v n vay t các NHTM do tài s n th ch p giá tr th p ho c không có ho c gi y t s h u khôngăđápă ngăquyăđ nh Các món vay c aăcácăkháchăhƠngănƠyăth ng có giá tr không

l n Vi c khách hàng xa tr s c aăcácăNHTM,ăth ng n m các thành ph , th tr n,

d n t i vi c các NHTM không hào h ng v i phân khúc khách hàng này

2.1.1 Gi iăquy tăv năđ ăl aăch năng cătrongăsƠngăl căkháchăhƠng

L a ch n, sàng l c khách hàng là yêu c u b t bu căđ i v iăng i cho vay nh m

gi mătácăđ ng c a s l a ch năng c Tuy nhiên, khách hàng khu v cănôngăthônăđ t ra

nh ng thách th c cho NHTM trong vi c sàng l c, l a ch n

Các t ch c TCVM HTX nh đ t tr s t i nh ng khu v c nông thôn, ngo i ô,

v iăđ iăng ănhơnăviênăsinhăs ngăth ng g năđ aăbƠnăkinhădoanh,ăn iăc ătrúăc aăng i vay

v nănênăcóăđ c l i th ti t ki măchiăphíăđiăl i, thu th păđ c nhi u thông tin v khách hƠngăh năNHTM.ă i u này giúp h l a ch n và sàng l c khách hàng t tăh năvƠăv i chi phí th păh năNHTM

K t qu các nghiên c uătr căđơyăc a Armedariz và Morduch (2005, tr 140) cho

th y t ch c TCVM HTX c aă c trong th k th 19 yêu c uăng i xin vay v n ph i có

viên tín d ng c a mình ph i dành nhi u th iăgianăđ năth mătr c ti p và nói chuy n v i

nhân viên tín d ng bi tăng i n păđ năkhôngătônătr ng c ngăđ ng ho c khai báo sai v

b nă thơnă trongă đ nă xină vayă v n Các quy tă đ nhă choă vayă c ngă d aă trênă đánhă giáă c a

H u qu khác c a thông tin b t cân x ng là r iăroăđ oăđ c và v năđ th a hành

không th giámăsátăđ yăđ ho tăđ ng sau khi gi i ngơnănênăng i vay có th hƠnhăđ ng gây t n h iăchoăng i cho vay b ng vi c s d ng v n vay sai m căđích,ăth c hi n các d

án r i ro cao ho c th c hi năđúngăd ánănh ngăv i m căđ c n tr ng và n l c th păh nă

d ki năbanăđ u

h n ch r iăroăđ oăđ c,ăng i cho vay s th c hi n m t quy trình tín d ng ch t

ch đ giám sát vi c v n vay sau gi iăngơn.ă i u này v aăđ m b o v năvayăđ c s d ng đúngăm căđíchăv a làm h tr khách hàng k p th iătrongăkinhădoanh.ă ng th i n u r i

ro x yăra,ăng i cho vay s có gi i pháp phù h p k p th i

i v i nh ngăkháchăhƠngăđ t chu n m c vay v năthôngăth ng, vi c công b thông tin v báoăcáoătƠiăchínhăgiúpăng i cho vay giám sát khách hàng s d ng v n vay đúngăm căđích, hi u qu và ti t ki m chi phí

Tr ti n mua thông tin t trung tâm tín d ngăc ngăgiúpăng i cho vay sàng l c

tr căkhiăchoăvayăđ ng th i giám sát khách hàng sau khi gi i ngân t tăh nănh bi tăđ c

l ch s tín d ng, tình hình vay n hi n t i c aăng i vay trong toàn h th ng tín d ng n u

h đangăvayăn nhi u TCTD

TheoăArmedarizăvƠăMorduchă(2005),ăcácăc ăch khuy năkhíchănh ăchoăvayăt ngă

d n, l a ch n hình th c tr góp linh ho t (ngày, tu n,ătháng…),ăgiámăsátătr c ti p c a các

nhân viên tín d ngăđ năth măgiaăđìnhăvƠădoanhănghi p thành viên vay v năc ngănh ăb n bè,ăng i thân, hàng xóm góp ph n làm gi mătácăđ ng tiêu c c t r iăroăđ oăđ c c a

ng i vay v n

Tuyănhiên,ăđ i v i khách hàng là cá nhân, h giaăđìnhăvƠăcácădoanhănghi p nh ,

vi c giám sát tr nênăkhóăkh năh năvìăthôngătinăkhôngăcóăs n, không chính xác, không có cácăbáoăcáoătƠiăchínhăđ c ki m toán Món vay l i nh h n,ăt n su tăđiăth măkháchăhƠngăvay v n nhi uăh năd năđ năchiăphíăt ng.ăVìăv y, phân khúc khách hàng này không mang

l i l i nhu năđ h p d năchoăcácăNHTM,ătrongăkhiăđó,ănh s g năg iăv i khách hàng, và

ng iăchoăvayăvƠăng iăđiăvayăcùngăsinhăs ng và làm vi cătrênăcùngăđ a bàn nên d hi u nhauăh n,ăphơnăkhúcăkháchăhƠngănƠyăđ h p d n các t ch c TCVM HTX

2.2 B tăl iăc aăh ăth ngăTCTDăHTXăsoăv iăNHTM

Bên c nh các l i th đ c p trên, các t ch căTCVMăHTXăđangăđ i m t v i thách

th c t h th ng NHTM

2.2.1 Ch căn ng thanh toán c aătrungăgianătƠiăchính

Ho tă đ ng thanh toán là m t ho tă đ ng truy n th ng c a trung gian tài chính Theo Summers (2012, trang 3), m t h th ng thanh toán là m t m ngăl i ho tăđ ng k t

n i các tài kho n c a trung gian tài chính ngân hàng và cung c p ch căn ngătraoăđ i ti n

s d ng các kho n ti n ký thác v i ngân hàng M t h th ng thanh toán hi năđ i s giúp cho các trung gian tài chính ph c v khách hàng t t nh mang l i ti n ích cho khách hàng

Trong khi các t ch c TCVM HTX v n còn y u trong cung c p d ch v thanh toán thì đơyălƠăm t th m nh c a các NHTM Nh đápă ng t t nhu c u thanh toán c a khách hàng nên cácăNHTMăh ng l i nhu n phi r i ro ngƠyăcƠngăt ngăt d ch v này Thách th c v i h th ng các t ch căTCVMăHTXălƠăđ cung c p d ch v thanh toán này

c n thi t ph iăđ uăt ăm t kho n chi phí vào công ngh thôngătin,ăc ăs h t ng c ng và

m măđ có th cung c p d ch v này m t cách c nhătranh.ă ơyălƠăm t kho n chi phí quá

l n v i m t t ch căTCVMăHTXăđ năl

Ngoài h th ngăthanhătoánăđ c công ngh thông tin h tr m nh, nh vào m ng

l iăđi m thanh toán r ng kh p c n c và h th ngăthanhătoánăđaăbiênăhi u qu mà các NHTMăđápă ng t t nhu c u thanh toán c a khách hàng

Xét v t ăcáchăphápănhơn,ăNHTMăh i s chính và các chi nhánh c a mình là m t pháp nhân và có quan h lu t pháp ràng bu c ch t ch ăTrongăkhiăđó,ăh th ng các t

ch c TCVM HTX g m các pháp nhân riêng bi tă(nh ătr ng h p T Canada, ho c h th ng các ngân hàng h p tác xã Raiffeisen – c ho c mô hình HTX tín

păđoƠnăDesjardins-d ng Vân Nam – Trung Qu c), vi c thành l p m ngăl i thanh toán s khóăkh năh n,ădoă

nh ng yêu c u kh t khe t quyăđ nh c a lu t pháp

2.2.2 N ngăl căki măsoátăn iăb

Theo nghiên c u v ng i y quy nă ng i th a hành c a Jensen và Meckling (1976),ădoăxungăđ t l iăích,ăng i th a hành th ngăkhôngăhƠnhăđ ng vì l i ích t i cao

không tuân th cácăquyăđ nh c a pháp lu t v vay v n ho căthôngăđ ng v iăng iăvayăđ thu l i ích cá nhân Th măchíăgiámăđ c,ăhayăng i có th m quy n c a TCTD vì l i ích riêng mà có th c tìnhălƠmătráiăcácăquyăđ nh hi năhƠnh.ăCácăhƠnhăđ ng r i ro này làm

gi m kh n ngăthuăh i n c aăng i choăvay.ă h n ch v năđ nƠy,ătheoăquyăđ nh hi n hành các TCTD luôn ph i th c hi n vi c ki m soát n i b

Hình 2-1: M i quan h gi a qu n lý r i ro, ki m soát n i b và ki m toán n i b

Ngu n: Campion (2000), Hình 1, trang 2)

Theo Campion (2000), Ki m soát n i b bao g m các c ch c a t ch c nh m

giám sát nh ng r i ro tr c và sau ho t đ ng Ki m toán n i b là m t s đánh giá th m

Qu n lý r i ro

Ki m soát n i b

Ki m toán n i

b

đ nh có h th ng các ho t đ ng và báo cáo tài chính c a t ch c M i quan h gi a qu n

lý r i ro, ki m soát n i b và ki m toán n i b đ c th hi n qua hình 2-1 Vai trò trách nhi m c a các c pălưnhăđ oăđ i v i công tác qu n lý r i ro, ki m soát n i b và ki m toán

n i b đ c th hi n trong b ng 2-1

B ng 2-1: Vai trò và trách nhi m c a các c pănhơnăviên,ălưnhăđ o trong m t t ch c

TCVM trong công tác qu n lý r i ro, ki m soát và ki m toán n i b

Ngu n: D ch t Ledgerwood, Earne và Nelson (2013), B ng 15.1, trang 365 và Campion (2000), B ng 1, trang 7

NHTM có l i th h năcácăt ch c TCVM v h th ng ki m soát n i b và ki m toán n i b , b ph n qu n lý r i ro v i nh ngănhơnăviênăcóăchuyênămônăcaoătrongăl nhă

v c này NHTM có n n t ng công ngh thông tin hi năđ i v iăđ yăđ các chính sách và quyătrìnhăđ c l p thành tài li uăvƠăl uătr , các h th ng giao d ch t đ ngăvƠăđ c chu n hóa hi năđ iăh năcácăt ch c TCVM, t oăđi u ki n d dƠngăh năchoăNHTMătrongăvi c phân quy n, gi i h n c păđ ti p c n thông tin, các h s ăđ c l p, l u tr vƠăsaoăl uăanătoàn NHTM có các trung tâm d phòng r iăro,ăsaoăl uăvƠăkhôiăph c d li uăđ căđ t bên ngoài tr s chính.ăTr ng h p h a ho n x y ra, h có th khôi ph c l i s li u ngay

Ki m tra và xác minh vi c tuân th các chính sách, quy trình th t c,

đ m b o vi c qu n lý gi m r i ro ph i th aăđáng,ăđ yăđ ,ăxácăđ nh

m căđ r i ro v n còn có th x y ra mƠăch aăki măsoátăđ c

M t t ch căTCVMăđ năl đ u không th đ uăt ăvƠoăb ph n ki m soát n i b chuyên sâu và hi năđ i nh ăm tăNHTM,ănh ngăm t m ngăl i các t ch c TCVM HTX

có th kh c ph că đ că đi m y u này, ch ng h nă Liênă oƠnă Qu tín d ng (QTD) Desjardins – Canadaăđ aăraăcácăchu n m c chính sách, quy trình qu n lý r i ro, ki m soát

n i b , và t ch căđƠoăt oăchoăcácăQTDăc ăs ăLiênăđoƠnăc ngăcungăc p d ch v qu n lý

r i ro và d ch v ki mătoánăđ c l păcácăQTDăc ăs (BáoăCáoăTh ng Niên T pă oƠnăDesjardins, 2010)

2.2.3 Thanh tra giám sát c ácăt ăch căTCVM HTX

Theo nghiên c u c a Jensen và Meckling (1976), các t ch c nh n ti n g i c a dơnălƠăcácăđ nh ch có chi phí y quy n c a n r t cao, cho nên các NHTM và t ch c TCVM có nh n ti n g i c n ph iăđ c giám sát ch t ch m i qu c gia b iăcácăc ăquană

qu nălýănhƠăn c M căđíchăc a thanh tra giám sát là nh măthúcăđ y s an toàn và lành

m nh c a các t ch c tài chính và b o v nh ngăng i g i ti n

Vi c giám sát tuân th cácăquyăđ nh an toàn g mătheoădõiăđánhăgiáăk t qu ho t

đ ng thông qua các báo cáo tài chính, các báo cáo th ng kê c a t ch c.ăCácăquyăđ nh an toƠnăquyăđ nh v gi i h n cho vay, t l đ v n, t s kh n ngăchiătr , kh n ngăthanhăkho n, d phòng r iăroăvƠăcácăquyăđ nh v qu n tr đi u hành t ch c… Vi c thanh tra giámăsátăth ng đ c th c hi n b i các C ăquanăch c n ngăcóăth m quy n c aănhƠăn c

ví d C ăquanăThanhătraăgiámăsátăc aăNgơnăhƠngăNhƠăN c

Vì quy mô c a các t ch c TCVM là nh , s l ng l i nhi u và ph n l n có tr s

n m r i rác t i các c ngăđ ng nông thôn, v h s ăch ng t huyăđ ngăvƠăchoăvayăc ngăr t nhi uăvƠăch aăcóăph n m m chu n hóa, nên chi phí nhân s dành cho thanh tra giám sát các t ch c TCVM l năh năsoăv i vi c thanh tra giám sát các NHTM l năth ng có tr

s t i các thành ph l n

2.3 Vaiătròăc aăt ăch căliênăk tăh ăth ng

Trên th gi i có nhi u cách g i khác nhau cho các t ch c tài chính là HTX

Ch ng h n Canada là Qu Nhân Dân (Caisse Populaire), HƠăLanăvƠă căđ u g i là NHHTX, Trung qu c là HTX tín d ng, M g i là Hi p h i tín d ng ho c qu tín

d ngă(CredităUnion)…ăTuyănhiên,ătheoăth i gian, các chuyên gia trên th gi i có nh ng

so sánh v s gi ng nhau và khác nhau gi a qu tín d ng và NHHTX

B ng 2-2 :ăSoăsánhăcácăđ cătr ngăgi a qu tín d ng và NHHTX

Ngu n: Lu n v n tóm t t theo Hettiarachchi (2011)

m t s n c, Chính ph đưăcóănh ng chính sách khuy n khích s phát tri n c a các t ch c TCVM, tài chính HTX nh m m căđíchăgi mănghèoăđói,ăgi m s phân cách giàu nghèo, duy trì tr t t an ninh xã h i…ăb ng cách thành l p m t t ch căđ u m i c a

t ch c này Các k t qu các nghiên c uăđ u cho th y mô hình c a các qu căgiaăđ u ph i

có m t t ch c liên k t h th ng c pătrungă ngă- t ch c Apex đ đ ngăraălƠmăđ u m i

gi i quy t nh ng b t l i c a các t ch căTCVMăHTXăc ăs LiênăđoƠnăQu tín d ng Desjardins là T ch c Apex c a h th ng qu tín d ng Desjardins-Canada; Ngân hàng RabobankăTrungă ngăcóăch căn ngălƠăt ch c Apex t i Hà Lan; Hi p h i các Ngân hàng HTXă căvƠăNgơnăhƠngăHTXăTrungă ngă c có vai trò là T ch c Apex c a các Ngân

Gi ng

nhau

Nh m m căđíchăt ngătr thành viên

Thành viên v a là ch s h u, v a là cán b nhân viên, v a là kháchă hƠng.ă i h i

thành viên b uăraăH QTăvƠăBanăKi măsoátătrênăc ăs dân ch ,ăbìnhăđ ng m i thành

viên m t phi u b u B t k v n góp là ít hay nhi u

Khác

nhau

S n ph m d ch v ít S n ph m d ch v đaăd ng

Các qu tín d ng không c nh tranh v i nhau Các NHHTX c nh tranh v i nhau

đi u ki n ràng bu cănƠoăđóăch ng h n, h cùng

trên m tăđ a bàn, ho c h làm vi c trong cùng m t

t ch c, ho c h cùng chung tôn giáo

Không gi i h n

trongă n c và qu c t , không b

bó bu c trong m tăđ a bàn

Ngu n v n t huyăđ ng t i ch đ cho vay thành

viênă(tránhăvayăm n t bên ngoài)

D dàng ti p c n các ngu n c a NHNN, các t ch c khác c a chính ph và qu c t

hàng HTX c Ngân hàng HTX Tín d ng t nh Vân Nam có ch căn ngălƠăt ch c Apex trong mô hình HTX tín d ng Trung Qu c (Tham kh o Ph l c 2)

T ch c Apex ph iăđ tăđ c hai m cătiêuălƠăt ngătr các thành viên c a m ng

l i và ph i t v ng v m t th ch và tài chính Ch căn ngăc a t ch c Apex là phát huy tinh th n h pătácăvƠăđ cao ý th căt ngătr gi a các qu thành viên; ng c u các qu

g păkhóăkh n;ăth ng nh t v chi năl căvƠăhƠnhăđ ng gi a các qu thành viên; nâng cao

v th và uy tín c a h th ng và đ m b o s phát tri n hài hòa, an toàn và b n v ng c a

c h th ng

t ngăc ng tính liên k t thông qua ho tăđ ng, T ch căApexălƠmăđ u m iăđi u hòa v n c a h th ng; t ch c xây d ng và v n hành h th ng thanh toán cho toàn b h

th ng; choăvayăđ ng tài tr v i các thành viên; t ch c xây d ng h th ng thông tin hi n

đ i cho c h th ng; cung c p các s n ph m d ch v đaăd ngăkhácănh ăb o hi m,ăđ uăt ă

ch ng khoán, ki mătoán,ăt ăv n, h tr k thu t, công ngh thôngătin…

T ch c Apex s là c ăquanăđ i di n c a h th ng, b o v quy n l i c a h th ng Thông qua các t ch căđ c thành l pănênănh ăKi m toán, Qu đ m b o an toàn có ch c

n ngăphòngăng a ho c kh c ph c nh ng t n t i,ăkhóăkh năv tài chính ho cănguyăc ăđ

v c a t ch c thành viên và TrungătơmăđƠoăt o chung c a h th ngăđ đƠoăt o cán b …

đ nâng cao tính liên k t c a t ch c

Nh ătrênăphơnătíchă trên, các t ch c TCVM HTX tuy có m t s b t l i so v i cácăNHTM,ănh ngăđưăđápă ng t t nhu c u vay v n c a khách hàng khu v c nông thôn

và ngo i ô Ch ngănƠyăc ngăchoăth y vai trò c n thi t c a t ch căđ u m i liên k t h

th ng trong vi c phát tri n b n v ng c a h th ng các t ch c TCVM HTX Ch ngă3ăs

s d ng Khung phân tích ch ngă2ăvƠăv i các s li u th ng kê c a h th ng QTDND

và các NHTM Vi tăNamăđ làm rõ v th c ti n ho tăđ ng c a h th ng QTDND Vi t

CH NGă3 PHÂN TÍCH H ăTH NGăQTDND VI TăNAM

Ch ng 3 s xem xét h th ng QTDND Vi t Nam theo khung phân tích

Ch ngă2

3.1 Gi iăthi uăv ăh ăth ngăQTDNDăVi tăNam

H th ng QTDND Vi tăNamăđ c thành l p theo mô hình t ch c tín d ng là HTX và bao g m các QTDNDCS, QTDTW và Hi p h i QTDND Vi t Nam Hình 3-1

đi m qua mô hình h th ng QTDND Vi t Nam

Hình 3-1: Mô hình H th ng QTDND Vi t Nam

CácăQTDNDCSăđ c thành l p, t ch c và ho tăđ ng t i c păc ăs (xã/ ph ng)

và tuân th cácăquyăđ nh c a Lu t các t ch c tín d ng h p tác, lu t H p tác xã và các quyăđ nh khác c aănhƠăn c (tham kh o Ph l c 3), ch u s ki m tra giám sát c a Ngân

hƠngăNhƠăn c Vi t Nam (NHNN) MôăhìnhăQTDNDCSăđi năhìnhăđ c minh h a trong hình 3-2

đ aăph ngăb ng v năgópăth ng xuyên (chi m t tr ngăchínhătrongăc ăc u v năđi u l )

và v n góp xác l păt ăcáchăthƠnhăviênă(t i thi u 50,000 đ ng/thành viên) Nh ng cá nhân,

h giaă đìnhă vƠă phápă nhơnă sauă khiă gópă v n s tr thành thành viên c a t ch c QTDNDCS cho vay đ i v i thành viên, nh ng h nghèo không ph i là thành viên và

nh ng khách hàng có ti n g i t iăQTDNDCSăd i hình th căđ m b o b ng s ti n g i do chínhăQTDNDCSăđóăphátăhƠnh QTDNDCSăđ căhuyăđ ng v n c a t ch c, cá nhân và các t ch c tín d ngăkhácăd i hình th c ti n g i không k h n, có k h n và ti n g i ti t

Tínhăđ n 31/12/2012, h th ng QTDNDCS có m ngăl i g m 1132 QTDCS và QTDTW v i 27 chi nhánh, kho ng 70 phòng giao d ch ho tăđ ng t i 56 t nh/thành Vi t Nam, v i s l ng thành viên kho ng 1,7 tri u So v i các NHTM, m ngăl i c a h

th ng QTDND Vi t Nam l năh năcácăNHTMăc ph nănh ăNgơnăhƠngăACB hay th m chí Vietinbank (Tham kh o Ph l c 4)

Hình 3-3: S l ng thành viên bình quân m t QTDNDCS

Ngu n: Tác gi tính toán t s li u c a C quan TTGS – NHNN (2005-2012)

QTDTWăđ c thành l p và ho tăđ ng theo Pháp l nhăNgơnăhƠngă(sauănƠyăđ c

m nh v quyămôăvƠăđ c nâng cao v trìnhăđ chuyên môn nghi p v S l ng nhân viênătínhăđ n 31/12/2012 là 1970ăng iăt ngă77% so v i n mă2007ă(1110ăng i)

C ăc u t ch c c aăQTDTWăđ c minh h a b ngăs ăđ trong hình 3-4

Hình 3-4 :ăS ăđ c ăc u t ch c c aăQTDTWăn mă2012

Ngu n: Báo cáo Th ng Niên QTDTW (2012)

3.2 L iăth ăc a H ăth ng QTDND

V i đ c đi m riêng bi t nêu trên, các QTDNDCS th hi n rõ u th trong vi c sàng l c và giám sát khách hàng khu v c nông thôn và ngo i ô

V n phòng

Tr ung tâm Công ngh thông tin

Trung tâm ào t o

Phòng H th ng & truy n thông Phòng Tri n khai & PT ng d ng Phòng K toán t ng h p

Phòng Hành chính

Phòng Kinh doanh

Phòng K toán – Ngân qu Phòng Ki m tra n i b Các phòng Giao d ch

3.2.1 L aăch n,ăsƠngăl c thành viên - khách hàng

Sàng l c khách hàng c a ng i cho vay th c hi n đánh giá nhân thân c a ng i vay v n t thông tin do chính khách hàng cung c p và t ngân hàng tìm hi u V i các khách hàng sinh s ng vùng nông thôn, kho ng cách đ a lý là m t tr ng i l n Vi t nam

có h t ng k thu tăch aăphátătri n,ătrìnhăđ qu n lý k thu t còn h n ch nênătrongăđi u

ki n hi n t iăch aăcóăc ăs d li uăđ yăđ và có ch tăl ng v khách hàng Thông tin do khách hàng cung c p ph n nhi u là m c c b n nh quê quán, n m sinh, n i c trú

H n n a, do cách bi t đ a lý và không thông hi uăđ y đ v đ a ph ng mà các NHTM

s khó thu l i nhu n t vi c ph c v các khách hàng thu nh p nh p nông thôn và vì

v y, h u h t các NHTM không u tiên phát tri n m ngăl i v các huy n vùng sâu, vùng

xa mà t p trung các trung tâm kinh t sôiăđ ng

T nh Lâmă ng là m t ví d Toàn t nh có 18 chi nhánh NHTM, m t chi nhánh QTDTW n mătrênăđ a bàn trung tâm t nh và trung tâm c a m t s huy n th nh ăthƠnhă

huy n c a t nh Theo H i Y n (2013), n mă2012,ăt nh này có 5/18 chi nhánh ngân hàng

có k t qu kinh doanh l nh ngă20/20ăQTDNDCSăđ u ho tăđ ng có lãi

Th c t ho tăđ ng c a các QTDNDCS cho th y vi c cùng ho c g n đ a bàn v i khách hàng góp ph n làm cho thông tin v ng i vay tr nên d dàng thu th p, ki m đ nh

và qua đó làm t ng hi u qu ho t đ ng c a ng i cho vay

sàng l c khách hàng,ăng i cho vay ph i th c hi n th m đ nh tính kh thi c a

d án vay v n Khách hàng c a các QTDNDCS ph n nhi u là nông dân V i t p quán

s n xu t kinh doanh nông nghi p và hi u bi t h n ch v th t c vay v n, th t khó đ đòi

đó,ădoăđ c đi m s n xu t kinh doanh trong l nh v c nông nghi p ch u nhăh ng c a mùa

v , th i ti t và đ c đi u hành b i nh ng ng i làm n nh l , nên các d án này s khó

có th ti p c n v n vay t NHTM do nh h ng b i chu n m c th m đ nh tín d ng chu n

m c cao Áp d ng các chu n m căcaoăđ đánh giá d ánăđ u t đòi h i chi phí, ít nh t là

ti n l ng và chi phí đƠo t o choăng i th m đ nh Trong khi quy mô món vay c a nông dân là nh (xem Hình 5-3 Ph l c 1), s l ng h s vay v n nhi u c a h s làm cho l i

íchăthuăđ c t nhi u món vay nh l c a nông dân không đáp ng đ c l i nhu n c a các NHTM Vì v y,ăđ n nay các QTDND v n là nhà cung c p v n quan tr ng cho nông dân

Khác v i các NHTM, QTDND v iăđ i ng nhân viên dù đư đ c đƠo t o nh m chu n hoá, nh xu t thân là nông thôn, nên quen thu c v i các d án c a ng i nông dân

Nh v y, các d án có ti m n ng sinh l i cao, nh ng không đáp ng chu n m c tín d ng

c a các NHTM có th tìmăđ c ngu n tín d ng tài tr t các QTDND trên đ a bàn

QTDND xã Th y Vân (Phú Th )ăđưăl a ch n khách hàng t t và góp ph năxóaăđóiă

gi mănghèoătrênăđ a bàn ho tăđ ng c a mình góp ph n phát tri n kinh t đ aăph ngă(Ph

l c 5a) H giaăđìnhăc a anhăT ăXuơnăTh yă ăkhuă4ăxưăTh yăVơnăvayăv năđ uăt ăm ă

x ngăc ăkhíăgòăhƠn,ăthuăhútăt oăvi călƠmăchoă8-10ălaoăđ ng,ăhi năđưăxơyăd ngăđ cănhƠă

c aăkhangătrang,ămuaăs măđ căph ngăti năph căv ăs năxu t.ăH giaăđìnhăc a ôngăT ăXuơnăTh că ăkhuă1,ătr căđơyăkinhăt ăr tăkhóăkh nănh ngăsauăkhiălƠăthƠnhăviênăc aăqu ,ă

th ngăxuyênăvayăv năphátătri năch nănuôiăgƠ,ăl năsiêuăn căđ nănayăđưătr ănênăkháăgi ,ămuaăs măđ căôătô.ă

M tă v nă đ ă khácă lƠă vi că ng i cho vay yêu c u ph i có tài s n th ch p Tuy nhiên,ăng i vay v n nông thôn th ng không th có tài s n th ch păho căn uăcó,

th ng là nhà ho c quy n s d ngă đ t nông nghi p Các tài s n th ch p lo i này

th ng có giá tr th p ho c không đ tiêu chu n do thi u gi y ch ng nh n quy n s h u

H nă n a, n u n m gi các tài s n nàyă đ tr n , so v i các QTDND đ a ph ng, NHTM g p khó kh n h n trong vi c c ng ch ho c thanh lý tài s n th ch p ơy là

m t v năđ th c ti n Vi t Nam mà các QTDND đang gi i quy t r t t t V năđ tài s n

th ch p không có ho c không đ tiêu chu n s d năđ n vi c cho vay tín ch p, toàn b hay m t ph n, cho khách hàng ơy là các kho n tín d ng khó đ c NHTM c p Th c t

là, các kho n vay tín ch p này v n có th đ c các QTDND c p nh ng s đ t ra tiêu chu n giám sátăng i vay ng t nghèo h n Ph n ti p sau s trình bày vi c các QTDND giám sát khách hàng vay v n đ a bàn nông thôn và ngo i ô

3.2.2 Giám sát thành viên - khách hàng

Bên c nh vi c g n n i c trú và kinh doanh c a khách hàng, cácăđ c đi m sau

đã góp ph n làm t ng hi u qu giám sát c a các QTDND

Thành viên c a QTDNDCS v a là khách hàng c aăQTDNDCSăđó,ăv a là ch s

h u, cán b nhân viên, vì th , các cán b tín d ngăc ngăsinhăs ngătrênăcùngăđ a bàn, g n

g iăv i khách hàng vay v n, nên h hi u rõ gia c nh, nhu c u c a khách hàng c a qu mình Thành viên c a H iă ng Qu n tr và Ban ki m soát c aăQTDNDCSăđ c b u chính là nh ngăng i có uy tín trongăxư,ătr căđơy,ăh th ng là các cán b c a UBND

ho c/vƠăH ND,ăcánăb h i ph n , h i nông dân, h i c u chi n binh t iăc ăs H chính

là nh ngăng i tham gia công tác xã h i, c ngăđ ng tích c c Ti ng nói c a h đ c

ng iă dơnă đ aă ph ngă l ng nghe và uy tín c a h th ng cao trong c ngă đ ngă đ a

ph ng.ăQTDNDCSădoăđó cóăđ c nhi u thông tin v thành viên c aămìnhăh nănh ng t

ch c tín d ngăbênăngoƠiăđ aăph ng.ă ng th i, nh ngăng iădơnăđ aăph ngăcóătơmălýă

v n còn e ng i ngân hàng Vì th ,ăQTDNDCSăcóăđ c l i th so sánh v thông tin và ti p

c n khách hàng so v iăcácăNHTMăđ t tr s chi nhánh/phòng giao d chătrênăcùngăđ a bàn

có QTDNDCS

Vi c giám sát thành viên vay v n sau khi gi i ngân đ c các nhân viên c a QTDNDCS th c hi n và các thành viên giám sát chéo l n nhau Các QTDNDCS d a vào nh ng t ch c chính tr xã h iătrênăđ aăbƠnăđ giám sát các thành viên c a mình Thông qua các cu c h p, cán b , nhân viên c a QTDNDCS n m b tăđ c nhi u thông tin

v thành viên-khách hàng vay v n c aămìnhăh n.ă

nhƠ,ăng iăquenătheoăquyăđ nh t i kho nă2,ăđi u 126 c a Lu t các t ch c tín d ng 2010 ơyăchínhălƠăđ cătr ngăc a HTX - t ngătr l n nhau gi aăcácăthƠnhăviên,ăhuyăđ ng và cho vay t i ch Theo các nghiên c u xã h i h c c a Tr n Ng c Thêm (2006),ăng i dân nông thôn có tính c ngăđ ngăcaoăh nănh ngăng i dân thành ph l n, nhi u ngôi làng Vi t Nam, h u h t ng i dơnă đ u có quan h h hàng v iă nhau,ă nh ă làng ng

Xá, Lê Xá, Vi căchoăvayăng i thân, h hàng là không tránh kh i, nh ngănh có tính

c ngăđ ng cao, s thân m t và g năg iăgi a các thành viên và kho ngăcáchăđiăl i không

xa nên vi c giám sát khách hàng khách hàng c a các nhân viên c a QTDNDCS t tăh năcác NHTM

i n hình là QTDND L c Phát – t nhăLơmă ng, m iăđ c 4 h pătácăxưăvƠăng i dân ph ng L c Phát góp v n thành l p t tháng 5/2011 QTDND L căphátăđ c xem là ngân hàng c a nông dân vì khách hàng c a h chính là nh ngăng iă“nôngădơnăxưăviên”ă

c a 4 HTX nông nghi pătrênăđ aăbƠn.ăỌngăV ăV năC ng, Ch t ch H iă ng Qu n tr QTDND L c Phát cho bi t “ ơyă chínhă lƠă y u t c nh tranh mang tính thu n l i c a

chúng tôi, vì các HTX đ aăph ngăđ u thành l p t n mă1980.ăQuáătrìnhăthƠnhăl p lâu

n m,ăc ng v i m i quan h v iăxưăviênăkh ngăkhít,ănênăh xã viên nào đ aăph ngăc n

vay v n thì qu ch c n liên h v i các HTX là bi tăngayă“đ a ch ”,ănhuăc u vay v n,

hoàn c nh,ăph ngăth c kinh doanh và giá tr tài s n cá nhân c aăng iăđóănh ăth nào

Thông tin v a nhanh v a chính xác, nh đóă mƠă khơuă th mă đ nh,ă đ nh giá tài s n c a

khách hàng không m t nhi u th i gian và không gây phi năhƠăchoăng i vay v n” (Ph

l c 5b)

Trong th c ti n ho t đ ng, các cán b nhân viên c a QTDNDCS áp d ngăph ngă

th c cho vay tr góp linh ho t (ngày, tu n,ătháng…)ănh m góp ph năt ngăt n su tăth măkhách hàng vay v n c a cán b tín d ng và t o thu n ti nă choă ng i vay v n Ví d QTDNDăPh c Hòa cho vay các h giaăđìnhăbuônăbánătrongăm t s ch , áp d ng hình

th c thu n hàng ngày t i ch Ph căV nhă(Ph l c 5c)

S li u v t l n x u Hình 3-6 cho th y vi c giám sát khách hàng t t c a các QTDNDCS T l n x u bình quân chung c a toàn b m ngăl i các QTDNDCS luôn

n mă2012ălƠă3.1% (Ph l c 6) T l n x u c a QTDTW trong m ng cho vay khách hàng ngoài h th ng luôn cao nh t Có th th y QTDTW cho vay ngoài h th ng r i ro

h năNHTMăvƠăcácăQTDNDCS

th c aămình,ăcácăQTDNDCSăđ tăđ c m căROEăv t tr i so v i h th ng NHTM.

B ng 3-1: S li u ROA và ROE bình quân c a QTDNDCS, QTDTW và NHTM

Ngu n: Tác gi t ng h p t s li u c a C quan TTGS-NHNN, QTDTW và NHTM (2006-2012)

Nh ng phân tích trên cho th y, nh vi c t n d ng t t các u th trong vi c ti p

c n v iăng iădơnăđ aăph ngă trênăđ a bàn ho tăđ ng c a mình, l a ch n khách hàng và

giám sát khách hàng mà các QTDNDCS c nhătranhăđ c v i NHTM trong phân khúc th

tr ng này

3.3 B tăl iăc a H ăth ng QTDND

H th ng QTDND Vi t Nam có m t s b t l i so v i NHTM, c th thi u d ch v thanh toán hi năđ i, n ngăl c ki m soát n i b y u và gây ra nh ng b t c păchoăcácăc ăquan qu nălýănhƠăn c th c thi vai trò ki m tra giám sát h th ng QTDND

3.3.1 Thi uăd chăv ăthanhătoánăhi năđ i

Các QTDNDCS và QTDTW là các phápănhơnăđ c l p v i nhau, t ch , t ch u trách nhi m, quy mô c a t ng QTDNDCS là r t nh so v i m t NHTM nên các QTDND riêng l không th đ uăt ăvƠoăm t h th ng thanh toán hi năđ i có kh n ngăc nh tranh

v i các NHTM

QTDNDCS ch m c 100 tri uăđ ng Hình 3-6 cho th yăđ n cu iăn mă2012,ăv n CSH trungăbìnhăc ngăch m cătrênăd i 2,5 t đ ng/QTDNDCS

Hình 3-6: V n CSH bình quân m t QTDNDCS

Ngu n: Tác gi xây d ng t s li u c a C quan TTGS – NHNN (Ph l c 7)

H u h t cácăQTDNDCSăch aăh iăđ cácăđi u ki năđ tr thành thành viên tham gia h th ng thanh toán liên ngân hàng (Thôngăt s 23/2010/TT-NHNN) v vi c m tài kho n ti n g i thanh toán t i S Giao d ch c a NHNN, duy trì s d ătrênătƠiăkho n, duy trì h n m c n ,ăc ăs h t ng công ngh ,ătrìnhăđ nghi p v c a nhân viên

đápă ng nhu c u v d ch v thanh toán cho c h th ng QTDNDCS, QTDTW

đ ng raă lƠmă đ u m i xây d ng trung tâm thanh toán cho c h th ng.ă N mă 2008,ăQTDTW b tăđ uăđ uăt ăxơyăd ng h th ng thanh toán chuy n ti n n i b và h th ng th ghi n n iăđ a nh m k t n i gi a h th ng QTDTW v i các QTDNDCS t ngu n v n tài

tr không hoàn l i c a Qu Gates Foundation và v n t có c a QTDTW Tuy nhiên, c ă

s d li u c aăQTDTWăvƠăcácăQTDNDCSălƠăđ c l p v iănhauă(vìăcácăphápănhơnăđ c l p) nên vi c xây d ng h th ng thanh toán t năkémăh năsoăv i NHTM (vì các chi nhánh và ngân hàng cùng là m t pháp nhân)

n 31/12/2012, QTDTW m i ch k t n p 38 QTDNDCS làm thành viên h

th ng thanh toán n i b S l ng các QTDNDCS tham gia làm thành viên thanh toán

b ng 5-4, Ph l c 1 cho th y QTDTW l m ng cung c p d ch v

Trongăkhiăđó,ătrênăth tr ng các NHTM khácăđ u cung c păđ yăđ các d ch v thanh toán chuy n ti n r t c nhă tranh.ă i th c nh tranh m nh nh t c a h th ng QTDND Vi t Nam hi n nay khu v c nông thôn là m ngăl i c a Agribank NHTM này lƠăđ i th c nh tranh quan tr ng nh t c v l nhăv c cho vay, g i ti t ki măc ngănh ă

l nhăv c chuy n ti n, th khu v c thành th thì có nhi u c nhătranhăh nănh :ăNHTM

c ph n Á Châu, BIDV, ôngăÁ, Vietcombank, Vietinbank, Sài Gòn Th ngăTín…

3.3.2 N ngăl căki măsoátăn iăb y u

S ăđ t ch c c a QTDNDCS đi n hình t i hình 3-2 cho th y m i QTDNDCS

đ u có m t ban ki m soát g mă1ătr ngăbanăvƠă2ăthƠnhăviên,ătrongăđóăch có m tăng i chuyên trách B ph n này tr c ti p ki m soát các ho tăđ ng và các ch tiêu an toàn c a QTDNDCS.ăCácăQTDNDCSăch aăcóăki m toán n i b vƠăch aăđ c ki mătoánăđ c l p Thành viên c a Ban ki măsoátăth ngăđ c b u t các thành viên c a QTDNDCS v n

xu t thân t đ aăph ngănênăki n th c, k n ng v tài chính ngơnăhƠngăc ngănh ăki m soát n i b còn h n ch và côngătácăđánhăgiáăr i ro ch aăđ c chuyên nghi p hóa

Thôngăt ă44/2011/TT-NHNN v ki m soát n i b và ki m toán n i b có hi u l c

t 12/2/2012, các QTDNDCS ph i xây d ngăđ iăng ăki m toán n i b và làm quen v i khái ni m ki m toán n i b ,ătrongăkhiăđó,ăcácăNHTMăđưăđ c bi tăđ n và th c thi vi c xây d ng b ph n ki m toán n i b theoăquyăđ nh c a Lu t Các T ch c Tín d ng 1997

Vi c thành l p b ph n ki m toán n i b trong QTDNDCS s lƠmăt ngăchiăphíăchoăcácăQTDNDCS

H th ngăQTDNDăđ c thành l p t nh ngăn mă1990,ăđưătr i qua nhi u bi n c trong nh ngăn măqua.ăKhiăr i ro x y ra, m c dù th t thoát v n m căđ th păh nănhi u cácăNHTMănh ngăph m vi nhăh ng tiêu c c c a v vi c và hi u ng lan t a sang các QTDNDCS khác l i r ng M t s n iăcònăx y ra vi c tr ng ban ki m soát ho c ki m soát viên chuyên trách cùng tham gia vào các v vi c sai ph m nh ă tr ng h p QTDNDCS xã Ninh Vân (Huy năHoaăL ,ăT nh Ninh Bình) gi m o ch ký, l p h s ăvay v n gi ,ă theoă V ă V nă t (2013) QTDNDCSă Ph ngă Túă (Huy n ng Hòa, Hà

N i) b th t thoát 14 t đ ng do sai ph m c a các cán b nhân viên c a QTDND b NHNN Hà N i phát hi n theo Nam Anh (2011)

nhi u QTDNDCS đưăxu t hi n tình tr ng phân chia l i ích c c b theo nhóm ơyăc ngălƠănguyênănhơnăd năđ n các sai ph m trong th c hi n quy ch làm vi c, quy trình nghi p v và m tăđoƠnăk t, ki n t ng t cáo n i b , làm m t năđ nh ho tăđ ng c a QTDND, gây hoang mang, m t ni mă tină đ i v i thành viên Ví d tr ng h p QTDNDCS Liênă ngh aă ( c Tr ng - Lơmă ng) là m t trong nh ng QTDNDCS l n trong h th ng và r t c nh tranh v i NHTM c Tr ng V vi c phao tin đ n th t thi t

và s c u k t chia bè phái trong n i b qu x y raăn mă2011ăđưălƠmăchoănhi uăng iăđ n rút ti n, d năđ n tình tr ng m t thanh kho n theo Di u An (2011) Nh có s h tr đi u chuy n v n k p th i c a QTDTW và NHNN t nh,ăQTDNDăLiênăNgh aăđ nănayăđưăkh c

ph căđ c s c vƠăđưă năđ nh ho tăđ ng c a qu

đángăk nh ngăv n còn nhi u b t c p Còn nhi u cán b ch ch t làm vi c QTDND,

nh t là vùng nông thônăch aăđ căđƠoăt oăc ăb n v chuyênămônătrongăl nhăv c kinh

doanh ngân hàng Nhi u ng i t các v trí làm vi c trong b máy chính quy n,ăđoƠnăth

đ aăph ngăsang M t s cán b đ căđƠoăt o trung c p, s ăc pănh ngă các ngành,

l nhăv c khác Ph n l n các cán b nhân viên đ căđƠoăt o nghi p v QTDND, s có trìnhăđ đ i h c, caoăđ ng v ho tăđ ng ngân hàng không nhi u.ă tu i c a cán b làm

vi c cácăQTDNDăt ngăđ i cao M tăkhácădoăc ăch lưnhăđ o theo nhi m k (h đ c

b u c quaă i h i thành viên)ănênăđ iăng ăcánăb ch ch t d thayăđ i,ădoăđóăcôngătácăđƠoăt oăc ngăch aăđ c c p nh t k p th i d năđ n vi c h n ch kh n ngăqu n lý đi u hành ho tăđ ng QTDND có hi u qu vƠăđ m b o an toàn

3.3.3 B tăc p trong vai trò thanh traăgiámăsátăh ăth ngăQTDNDăVi tănam

V công tác thanh tra giám sát, hi n nay NHNN c p t nh có ch căn ngăthanhătraă

giámă sátă cácă QTDNDCS,ă vƠă NHNNă trungă ngă cóă ch că n ngă thanhă traă giámă sátăQTDTW và các NHTM

Tính đ n cu iăn mă2012,ăbình quân m i t nhăc ngăcóăkho ng 20 QTDNDCS v i các t nh có s l ng QTDNDCS l nănh ăHƠăN i (98 QTDNDCS), Thái Bình (85), H i

D ng (71), Thanh Hóa (66), H ngăYên (65), Ngh An (54), Ninh Bình (39), Namă nh (41)… ,ătrongăkhiăđó,ăs l ng cán b nhân viên c a phòng thanh tra giám sát ngân hàng

c a NHNN c p t nh thì ch có h nă(NHNNă c L c có 7 cán b )

M c dù không có s li u th ng kê v s h păđ ng vay v năc ngănh ăs s ti n g i

ti t ki m,ănh ngăv i s l ng thành viên là trên 1,7 tri u thì s h păđ ng vay s vô cùng

l n,ăch aăk s l ng khách hàng vay th ch p b ng s ti t ki m và s h nghèo không

ph iălƠăthƠnhăviênăđ c vay v n Ngoài ra s l ng s ti n g i ti t ki măc ngă m t con

s đángăk ,ăvìăcácăQTDNDăth ngăhuyăđ ng các kho n ti n ti t ki m nh l Tr s và

đ a bàn ho tăđ ng c a các QTDNDCS n m r i rác nh ngăđ aăbƠnăxaăc ngăt o ra gánh

n ng cho công tác thanh tra giám sát c a c ăquanăqu nălýănhƠăn c

NHNN c p t nh ph i t ng h p s li u t c a 1132 QTDNDCS và 1 QTDTW nên

m t nhi u th iăgianăh năsoăv i vi c t ng h p s li u c a 39 NHTM và các chi nhánh

n c ngoài Các ch tiêu v an toàn c a h th ng QTDND l i khác so v i NHTM Ví d ,

h th ngă QTDNDă đ c áp d ng t l an toàn v n t i thi u (CAR) là 8% trong khi

NHTM ph iăđ t t i thi u 9% T l c p tín d ng so v i ngu n v năhuyăđ ng áp d ngăđ i

v i NHTM t iăđaălƠă80%,ătrongăkhiăt l này không áp d ngăđ i v i các QTDNDCS…

i v i các QTDNDCS, vi c t ng h pă báoă cáoă theoă Thôngă t ă NHNNăngƠyă8/10/2010ă(quyăđ nh báo cáo th ng kê áp d ngăđ i v iăcácăđ năv thu c NHNNăvƠăcácăTCTD,ăchiănhánhăNHăn c ngoài) s t n kém nhi u th i gian, công s c so

21/2010/TT-v i các NHTM Th t c giao nh n báoăcáoăc ngăđòiăh i công s c c a c các QTDNDCS

l n phía NHNN Các QTDNDCS n p báo cáo lên NHNN chi nhánh tnh,ăsauăđóăNHNNă

t nh n p báo cáo t ng h p c a tnhălênăNHNNătrungă ng

QTDTWăđưăth c hi n ki mătoánăđ c l p t n mă2007,ăcònăcácăQTDNDCSăl i

ch aăcó ki mătoánăđ c l p Thôngăt ă39/2011/TT-NHNN raăđ i cu iăn mă2011ăvƠăcóă

hi u l căn mă2012ăđưăquyăđ nh các QTDNDCS ph i có ki mătoánăđ c l p Vi c này s giúp cho công tác giám sát h th ng QTDNDCS Tuy nhiên, nó s lƠmăt ngăchiăphíăđ i

v i các QTDNDCS

T nh ng phân tích so sánh gi a h th ng QTDND và NHTM Vi t Nam, tác

gi đưătr l iăđ c câu h i th nh t c a Lu năv năv nh ng l i th c a h th ng QTDND

là l a ch n, sàng l c khách hàng và giám sát khách hàng, và nh ng b t l i c a h th ng QTDND là thi u h th ng thanh toán hi năđ i,ă n ngăl c ki m soát y u và nh ng khó

kh năb t c p trong công tác thanh tra giám sát c a NHNN so v i NHTM

Trong ph n ti p theo, lu năv năs xemăxétăđánhăgiáăvaiătròăc a QTDTW trong

vi c gi m thi u nh ng b t l i c a h th ng QTDND Vi tăNam,ăđ tr l i cho câu h i v

vi c chuy năđ i sang mô hình NHHTX có phát huy th m nh và gi m thi u nh ng b t l i

c a h th ng QTDND Vi t Nam hay không

3.4 Ngân hàng HTX trong h ăth ng QTDND Vi tăNam

3.4.1 V aiătròăc aăQTDTWătrong H ăth ngăQTDND

N mă2005,ăV năđi u l c a QTDTW ch đ t kho ng 111 t đ ng,ăđ n 31/12/2012 đưăt ngălênăg p 18 l n,ăđ t g n 2025 t đ ng; Theo k ho ch,ăđ n cu iăn mă2013,ăv n

đi u l s đ t 3000 t đ ng; V n và các Qu s t ngălênă3550ăt đ ng.ăăGiaiăđo n 2008,

QTDTWăđ c NHNNăt ngăv n l n th nh t t 150 t đ ng lên 622 t đ ngăvƠăGiaiăđo n 2009,ăđ căt ngăv n g p 2 l n lên g n 1372 t đ ng.ăCácăn măti pătheoăQTDTWăđ u

đ căNHNNăt ngăv n lên trên 2000 t đ ng Nh đ c t ngăv năđi u l t ngân sách nhà

n c mà QTDTW có kh n ngăph c v t tăh năthƠnhăviênăc a mình

Hi n tr ng vai trò c aă QTDTWă đ i v i h th ng QTDND Vi tă Namă đ c th

hi n qua các ho tăđ ng sau

Hình 3-7 :ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng và cho vay trong h th ng c a QTDTW

Ngu n: Tác gi t ng h p t s li u c a QTDTW (2006-2012)

V ho tă đ ngă đi u hòa v n, QTDTW ch y u th c hi nă đi u hòa v n cho QTDNDCS bao g m các ho tă đ ngă huyă đ ng ti n g i t QTDNDCS và cho vay các QTDNDCS có nhu c u thanh toán, tái c p v nătrênăđ a bàn c aăcácăQTDNDCS.ă th trong hình 3-7 trên,ăhuyăđ ng ti n g i t QTDNDCSăt ngălên,ăđ ng th i s li u cho vay QTDNDCSăc ngăt ngălên.ăT tr ng cho vay trong h th ng c a QTDTW l iăcóăxuăh ng

gi măđiăsoăv i t tr ng cho vay ngoài h th ng theo hình 3-8 Theoăbáoăcáoăth ng niên QTDTWăn mă2006,ăQTDTWăđ c NHNN cho phép m r ngăd ăn cho vay ngoài h

th ng v i t iăđaăkhôngăquáă50%ăt ng ngu n v năđ nâng cao hi u qu ngu n v n t m

th i nhàn r i.ă n 31/12/2012, t tr ng cho vay ngoài h th ngăđưăx p x 60% t ngăd ă

n

Hình 3-8 :ăC ăc uăd ăn c a QTDTW

Ngu n: Tác gi xây d ng t s li u c a QTDTW (2006-2012)

Nguyên nhân d năđ n t tr ng cho vay trong h th ng c a QTDTW gi măđi m t

ph n lƠăvìăcácăQTDNDCSăngƠyăcƠngăhuyăđ ngăđ c ngu n v nătrongădơnăc ăđ đ cho vayătrongăđ a bàn nh ăs li u trong hình 3-9, m t ph n là vì lãi su tăchoăvayăch aăđ c nh tranh so v i ngu nă huyă đ ng ti n g i t dơnă c QTDTW áp d ng lãi su t cho vay QTDNDCS m c ch th pă h nă lưiă su t cho vay khách hàng ngoài h th ng là 0,1%/tháng Lãi su t cho vay khách hàng ngoài h th ngăt ngăđ ngăv i m t b ng cho vay chung c a toàn ngành ngân hàng

N mă2005,ăt tr ngăd ăn cho vay trên ti n g i ti t ki m c a các QTDNDCS là 135%,ă đ nă n mă 2012ă t tr ngă nƠyă đưă gi m xu ng còn 101% S li u này cho th y QTDNDCS ngày càng ch đ ngăđ c ngu n v nătrongădơnăc

m r ng s n ph m liên k t v iăQTDNDCS,ăQTDTWăđưăth c hi n cho vay

h p v n v i các QTDNDCS t n mă2006.ă ơyălƠăm t s n ph m nh măt ngăc ng tính liên k t h th ng C m nang tín d ng cho vay h p v n, và t ch căcácăkhóaăđƠoăt o v nghi p v nƠyăđưăđ c th c hi n

Hình 3-9 :ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng ti t ki măvƠăd ăn cho vay c a các QTDNDCS

Ngu n: Tác gi l p đ th t s li u c a C quan TTGS-NHNN (2005-2012)

V traoăđ i thông tin, kinh nghi m,ăt ăv n cho các QTDNDCS thành viên v t

ch c, qu n tr vƠăđi u hành, QTDTW t ch c m t s h i th oăđƠoăt oăvƠătraoăđ i kinh nghi m thông qua các d án h tr qu c t ăNh ăd án c a AFD v xây d ng h th ng

qu n tr r iăroămôiătr ng – xã h i, d án c a Developpement International Desjardins v xây d ng c m nang tín d ng, cho vay h p v n, d án c a ADB v cho vay tr ng cây chè vƠăcơyă năqu …

V nghi p v thanhătoán,ănh ăđưăphơnătíchă ph nă3.2.1,ăQTDTWăđangăn l c xây d ng h th ng thanh toán và tri n khai r ng t iă cácă QTDNDCSă khác.ă n tháng 6/2013,ăQTDTWăđưăhoƠnăt tăkhơuăđƠoăt o v nghi p v thanhătoánăvƠăđangăcƠiăđ t ph n

m m cho các QTDNDCS nh m nâng s l ng QTDNDCS thành viên tham gia thanh toán v i h th ng QTDTW lên g n 100 QTDNDCS

QTDTW v n còn h n ch v ngân sách trong vi c h tr đƠoăt o, t p hu n, tuyên truy n ph bi năcácăquyăđ nh m iăliênăquanăđ n nghi p v QTDND nh ănghi p v cho vay h p v n, nghi p v thanh toán chuy n ti n, thanh toán th ghi n … V tuyên truy n

qu ng bá th ngăhi u và quy mô ho tăđ ng c a c h th ng, QTDTWăch aăđ uăt ăphátă

tri năth ngăhi u cho toàn h th ngăQTDNDăvƠăch aăth c hi n vai trò ki m tra giám sát

đ i v i các QTDNDCS thành viên c a mình

QTDTWăch aăcóăm t phòng qu n lý r iăroăriêngătrongăc ăc u t ch c Trong báo cáo tài chính ki mătoánăn mă2012,ăQTDTWăch aăth c hi n phân tích lãi su t và phân tíchăđ nh y vìăkhôngăcóăđ c ăs d li u

Tóm l i, Lu năv năth y r ngăQTDTWăđưăth c hi n khá t tăvaiătròăđi u hòa v n choăQTDNDCSăthƠnhăviên,ătuyănhiên,ăch aăth c hi năđ c đ yăđ vai trò c a T ch c Apex V m ng ho tăđ ng v i các khách hàng ngoài h th ng, ph n 3.4.2 s so sánh hi u

qu c a QTDTW so v i NHTM,

3.4.2 SoăsánhăQTDTWăv iăNHTM

Xét v ngu n v n t có c a QTDTW so v i NHTM, t ng ngu n v n ho tăđ ng

Nh có s t ngăv n t NHNNăgiúpăchoăQTDTWăt ngătr ng ngu n v n cho ho tăđ ng

i uănƠyăc ngăphùăh p v iăxuăh ngăt ngăv n c aăNHTMătrongăgiaiăđo n 2008 – 2012

T tr ng v n CSH trên t ng tài s năđưăđ c c i thi năđángăk giúp cho QTDTW ho t

đ ng an toàn (t n mă2009,ăt s nƠyăđưăt ngălênăvƠăđ t trên m c 15% là t l mà các

đ nh ch tài chính có nh n ti n g i ph iăđ tăđ c)

T l an toàn v n t i thi u (CAR) c a QTDTWătrongăn mă2012ăvƠăđ uăn mă2013ă

đ uăđ t m c cao (t 38% tr lên)ăvƠăcaoăh năt l CARătheoăquyăđ nh c a NHNN là 9% T l nƠyăcaoăh năm c trung bình c a 39 NHTM vào th iăđi m 31/12/2012 (9.38%)

S li u này cho th yăQTDTWăch aăt n d ngă uăth đònăb y trong ho tăđ ng kinh doanh