XÂY DỰNG THỊ TRƯỜNG QUYỀN CHỌN CHỈ SỐ CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM.PDF

KRX có toàn b 56 thành viên giao d ch, trong đó có 12 thành viên ch tham gia giao d ch ch ng khoán phái sinh, 44 thành viên giao d ch c ch ng khoán và ch ng khoán phái sinh.

Tôi tên là Tr ng Qu c t, tác gi Lu n v n th c s kinh t v i đ tài “Xây

d ng th tr ng quy n ch n ch s ch ng khoán Vi t Nam” xin cam đoan: N i

dung c a đ tài hoàn toàn là k t qu nghiên c u cá nhân d i s h ng d n khoa

h c c a PGS.TS H Vi t Ti n T t c các d li u, tài li u tham kh o và đ c s

d ng trong Lu n v n th c s này đ u đ c trích d n đ y đ ngu n tài li u t i danh

m c tài li u tham kh o N u có đi u gì sai sót tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Ng i cam đoan

Tr ng Qu c t

M C L C

DANH M C T NG VI T T T

DANH M C CÁC HÌNH V - B NG BI U

CH NG 1: T NG QUAN V QUY N CH N CH S CH NG KHOÁN 1

1.1 Khái quát v ch s ch ng khoán: 1

1.1.1 Khái ni m 1

1.1.2 Phân lo i ch s ch ng khoán 1

1.1.3 Ph ng pháp xây d ng ch s ch ng khoán 2

1.2 Gi i thi u v quy n ch n ch s ch ng khoán 7

1.2.1 Khái ni m 7

1.2.2 Phân lo i quy n ch n ch s 8

1.2.3 Các y u t c a h p đ ng quy n ch n ch s 11

1.3 Th tr ng quy n ch n ch s 13

1.3.1 Khái ni m 13

1.3.2 C u trúc th tr ng quy n ch n ch s 13

1.3.3 Vai trò 14

1.3.4 Các ch th tham gia th tr ng 15

1.3.5 C ch giao d ch 17

1.4 Mô hình đ nh giá quy n ch n ch s 18

K t lu n ch ng 1 20

CH NG 2: MÔ HÌNH TH TR NG QUY N CH N CH S M T S N C TRÊN TH GI I VÀ RÚT RA BÀI H C KINH NGHI M CHO VI T NAM 21

2.1 Mô hình th tr ng quy n ch n ch s m t s n c trên th gi i 21

2.1.1 S giao d ch ch ng khoán Chicago – M (CBOE) 21

2.2.1 Kinh nghi m c a CBOE cho Vi t Nam 39

2.2.2 Kinh nghi m c a KRX cho Vi t Nam 41

K t lu n ch ng 2 42

CH NG 3: PHÂN TÍCH KH N NG XÂY D NG TH TR NG QUY N CH N CH S VI T NAM 43

3.1 Nh ng r i ro trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 43

3.2 S c n thi t c a vi c xây d ng quy n ch n ch s trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 48

3.3 Nh ng đi u ki n ti n đ và kh n ng áp d ng quy n ch n ch s trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 50

3.3.1 Nh ng đi u ki n ti n đ 50

3.3.2 Nh ng thu n l i và khó kh n khi xây d ng th tr ng quy n ch n ch s

Vi t Nam 55

3.3.3 Nh n đ nh kh n ng áp d ng quy n ch n ch s trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 59

K t lu n ch ng 3 61

CH NG 4: MÔ HÌNH TH TR NG QUY N CH N CH S VI T NAM 62

4.1 L trình và gi i pháp xây d ng th tr ng quy n ch n ch s Vi t Nam 62

4.1.1 Giai đo n chu n b 62

4.1.2 Giai đo n t o l p th tr ng 64

4.1.3 Giai đo n th c hi n thí đi m 65

4.1.4 Giai đo n hoàn thi n và áp d ng r ng rãi quy n ch n ch s 65

4.2 Mô hình th tr ng quy n ch n ch s Vi t Nam 66

4.2.1 H p đ ng quy n ch n ch s 66

4.2.2 Mô hình t ch c và qu n lý th tr ng quy n ch n ch s 67

K t lu n ch ng 4 87

K T LU N 88 TÀI LI U THAM KH O

PH L C 1A: PHI U KH O SÁT NHU C U S D NG QUY N CH N

CH S (DÀNH CHO CHUYÊN VIÊN CTCK, NGÂN HÀNG)

PH L C 1B: PHI U KH O SÁT NHU C U S D NG QUY N CH N

PH L C 2A: K T QU PHI U KH O SÁT NHU C U S D NG QUY N

CH N CH S (DÀNH CHO CHUYÊN VIÊN CTCK, NGÂN HÀNG)

PH L C 2B: K T QU PHI U KH O SÁT NHU C U S D NG QUY N

PH L C 4: TH NG KÊ CH S VN30 (t 02/01/2009-03/02/2012)

 CNTT Công ngh thông tin

 CTCK Công ty Ch ng khoán

 HASTC Trung tâm Giao d ch ch ng khoán Hà N i

 HOSE S Giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh

 HNX S giao d ch ch ng khoán Hà N i

 KRX S giao d ch ch ng khoán Hàn Qu c

 KSD Trung tâm l u ký ch ng khoán Hàn Qu c

 KSFC C quan tài chính ch ng khoán Hàn Qu c

 N T Nhà đ u t

 OCC Công ty thanh toán bù tr h p đ ng quy n ch n

 OTC Th tr ng phi t p trung

 SGD S giao d ch

 SGDCK S giao d ch ch ng khoán

 TP.HCM Thành ph H Chí Minh

 TTCK Th tr ng ch ng khoán

 TTLKCK Trung tâm l u ký ch ng khoán

 TTGDCK Trung tâm giao d ch ch ng khoán

 TTTT Trung tâm thanh toán

 UBCK y ban ch ng khoán

 UBCKNN y ban ch ng khoán nhà n c

 VN-Index Ch s giá c phi u t i S giao d ch ch ng khoán TP.HCM

 VN30-Index Ch s giá 30 c phi u t i S giao d ch ch ng khoán TP.HCM

A Danh m c các hình

Hình 1.1 (a): V th c a ng i mua quy n ch n mua ch s 9

Hình 1.1 (b): V th c a ng i bán quy n ch n mua ch s 9

Hình 1.2 (a): V th c a ng i mua quy n ch n bán ch s 10

Hình 1.2 (b): V th c a ng i bán quy n ch n bán ch s 10

Hình 2.1: Quy trình giao d ch t i CBOE 26

Hình 2.2: Quy trình giao d ch và thanh toán bù tr t i KRX 34

Hình 4.1: Các y u t c n thi t cho giai đo n chu n b 64

Hình 4.2 th gi đ nh VN-Index và VN30-Index t 2009 – 2011 67

Hình 4.3: K t qu kh o sát v kinh nghi m t ch c th tr ng giao d ch quy n ch n ch s c a các n c mà TTCK Vi t Nam nên áp d ng 68

Hình 4.4 Mô hình t ch c và qu n lý c a th tr ng quy n ch n ch s 69

Hình 4.5 : Các lo i l nh đ c s d ng trong giao d ch quy n ch n ch s 75

Hình 4.6: Quy trình thanh toán bù tr t i th tr ng quy n ch n ch s 80

B Danh m c các b ng B ng 1.1: Tr ng thái quy n ch n ch s 12

B ng 2.1 : T ng h p kh i l ng giao d ch c a SPX 24

B ng 2.2: B ng phân lo i các nhóm ngành công nghi p c b n Hàn Qu c 37

B ng 3.1 Giá CP c a 10 doanh nghi p trên HOSE có EPS nh nh t n m 2008 43

B ng 4.1: c l ng đ b t n c a ch s VN30 trong n m 2011 83

B ng 4.2: c l ng t su t sinh l i c a danh m c c phi u trong VN30-Index 84

B ng 4.3: Các tham s trong mô hình Black – Scholes c a ch s VN30-Index có th i gian đáo h n vào tháng 3/2012 85

B ng 4.4: Các tham s trong mô hình Black – Scholes c a ch s VN30-Index có th i gian đáo h n vào tháng 6/2012 85

th i gian đáo h n vào tháng 12/2012 86

B ng 4.7 : Giá quy n ch n c a ch s VN30-Index 86

CH NG 1: T NG QUAN V QUY N CH N CH S CH NG KHOÁN

1.1 Khái quát v ch s ch ng khoán:

1.1.1 Khái ni m

M t ch s ch ng khoán ph n ánh bi n đ ng c a m t th tr ng c phi u

nh t đ nh, ph n ánh giá tr t ng h p c a các c phi u thành ph n ây là m t công

c đ đ i di n cho thu c tính c a các c phi u thành ph n v n có s t ng đ ng v i nhau v nhi u m t, nh giao d ch trên cùng m t sàn, n m trong cùng m t ngành hay

có quy mô v n hóa th tr ng t ng t nhau Nhi u ch s ch ng khoán do các hãng thông t n, các công ty d ch v tài chính t ng h p nên, hi n đang đ c s d ng làm chu n m c cho các danh m c đ u t

1.1.2 Phân lo i ch s ch ng khoán

Các ch s ch ng khoán đ c phân lo i theo nhi u cách khác nhau Ch s

ch ng khoán toàn th tr ng ph n ánh ho t đ ng c a toàn b m t th tr ng ch ng khoán và t đó đánh giá c m nh n c a nhà đ u t v tình tr ng c a n n kinh t Các

ch s ch ng khoán đ c s d ng th ng xuyên nh t chính là các ch s ch ng khoán toàn th tr ng, hình thành nên t c phi u c a nh ng công ty niêm y t hàng

đ u trên các th tr ng ch ng khoán l n nh t c a các qu c gia, nh ch s Công nghi p Dow Jones và S&P 500 c a M , ch s FTSE 100 c a Anh, ch s CAC 40

ph m và d ch v liên quan đ n h đi u hành máy tính Linux

Ý t ng xuyên su t trong quá trình xây d ng ch s giá là ph i c đ nh ph n

l ng, lo i b m i y u t nh h ng v giá tr đ kh o sát s thay đ i c a riêng giá (UBCKNN, 1999) Có nh v y ch s giá m i ph n ánh đúng s bi n đ ng v giá

xây d ng ch s ch ng khoán, có 3 v n đ c n gi i quy t trong quá trình xây

d ng ch s giá c phi u, đó là:

- Ch n ph ng pháp

- Ch n r đ i di n

- Tìm bi n pháp tr kh các y u t v kh i l ng và giá tr đ đ m b o ch s giá ch ph n ánh s bi n đ ng c a riêng giá

1.1.3.1 Ph ng pháp tính

Hi n nay các n c trên th gi i dùng 5 ph ng pháp đ tính ch s giá c phi u, đó là:

ây là lo i ch s giá c phi u thông d ng nh t và nó là ch s giá bình

ta dùng công th c sau đ tính

1

0 1

n

i n P

i

k

q p I

Ch s giá bình quân Passcher là ch s giá bình quân gia quy n giá tr l y quy n s là quy n s th i k tính toán, vì v y k t qu tính s ph thu c vào c c u quy n s (c c u ch ng khoán niêm y t) th i tính toán

Các ch s KOSPI (Hàn qu c); S&P500(M ); FT-SE 100 (Anh) ; TOPIX (Nh t) ; CAC (Pháp); TSE ( ài loan); Hangseng (H ng công); các ch s c a Thu

S , và VN-Index c a Vi t Nam áp d ng ph ng pháp này

Ch s giá bình quân Laspeyres là ch s giá bình quân gia quy n giá

thu c vào c c u quy n s th i k g c:

0 1

1

n

ti i i

n L

Trong đó: I L : Là ch s giá bình quân Laspeyres

pt : Là giá th i k báo cáo

Có ít n c áp d ng ph ng pháp này, đó là ch s FAZ, DAX c a c

hai ph ng pháp trên, t c là giá tr ch s tính toán ra ph thu c vào quy n s c a

I L : Là ch s giá bình quân Laspeyres

V m t lý lu n có ph ng pháp này, nh ng trong th ng kê chúng tôi không

th y nó áp d ng b t k m t qu c giá nào

Ngoài các ph ng pháp trên, ph ng pháp tính giá bình quân gi n đ n c ng

th ng đ c áp d ng Công th c đ n gi n là l y t ng th giá c a ch ng khoán chia cho s ch ng khoán tham gia tính toán:

, 0 1

, 1

n i i

n

i t i

p

p I

P0 là giá ngày tham chi u

n là s l ng ch ng khoán đ a vào tính toán

Các ch s h Dow Jone c a M ; Nikkei 225 c a Nh t; MBI c a Ý áp d ng

ph ng pháp này Ph ng pháp này s t t khi m c giá c a các c phi u tham gia niêm y t khá đ ng đ u, hay đ l ch chu n ( ) c a nó th p

n i i

I



Chúng ta ch nên dùng lo i ch s này khi đ l ch chu n ( ) khá cao Các

ch s : Value line (M ); FT-30 (Anh) áp d ng ph ng pháp bình quân nhân gi n

đ n này

Tuy nhiên v m t lý lu n, chúng ta có th tính theo ph ng pháp bình quân

c ng ho c bình quân nhân gia quy n v i quy n s là s ch ng khoán niêm y t

Quy n s th ng đ c dùng trong tính toán ch s giá c phi u là s ch ng khoán niêm y t Riêng ài Loan thì h dùng s ch ng khoán trong l u thông làm quy n s , b i vì t l đ u t c a công chúng r t cao đây (80 - 90%)

ch 15 c phi u Tuy ch bao g m m t s l ng c phi u niêm y t r t nh nh v y trong t ng th nh ng các ch s Dow Jones v n tr ng t n qua n m tháng, vì nó

ph n ánh đ c xu th , đ ng thái c a quá trình v n đ ng c a giá c R đ i di n này

là tiêu bi u, đ i di n đ c cho t ng th vì h th ng xuyên thay nh ng c phi u không còn tiêu bi u n a b ng c phi u tiêu bi u h n Ví d tháng 11/1999 h đã thay 4 c phi u trong r đ i di n, công ty IBM c ng có lúc ph i lo i kh i r đ i di n khi th tr ng máy tính cá nhân nói chung phát tri n và l n át

Ba tiêu th c quan tr ng đ xác đ nh s tiêu bi u c a c phi u đ ch n vào

r đ i di n là s l ng c phi u niêm y t, giá tr niêm y t và t l giao d ch, mua bán ch ng khoán đó trên th tr ng (kh i l ng và giá tr giao d ch) (UBCKNN, 1999)

i v i Vi t Nam, hay b t k th tr ng nào khi m i ra đ i, s l ng các c phi u niêm y t ch a nhi u, thì r đ i di n nên bao g m t t c các c phi u Tuy

nhiên c ng nên chú ý đ n kh i l ng và giá tr giao d ch N u m t c phi u nào đó trong m t th i gian dài không có giao d ch ho c giao d ch không đáng k thì nên

t m lo i kh i ph m vi tính toán Có nh v y ch s chúng ta tính ra m i ph n ánh

đ c đ ng thái v n đ ng th c s c a giá c th tr ng

Trong quá trình tính toán m t s nhân t làm thay đ i v kh i l ng và giá

tr c a các c phi u trong r đ i di n s nh h ng đ n tính liên t c c a ch s Ví

d nh ph m vi, n i dung tính toán c a ngày báo cáo không đ ng nh t v i ngày

tr c đó và làm cho vi c so sánh b kh p khi ng, ch s giá tính ra không ph n ánh đúng s bi n đ ng c a riêng giá Các y u t đó là: Thêm, b t c phi u kh i r đ i

di n, thay c phi u trong r đ i di n; nh p, tách c phi u; th ng c ph n, th ng

ti n, t ng v n b ng cách phát hành c phi u m i; bán ch ng quy n; c phi u trong

r đ i di n b gi m giá trong nh ng ngày giao d ch không có c t c

tr kh nh h ng c a các y u t thay đ i v kh i l ng và giá tr trong quá trình tính toán ch s giá c phi u, làm cho ch s giá c phi u th c s ph n ánh đúng s bi n đ ng c a riêng giá c phi u mà thôi ng i ta dùng k thu t đi u

chnh h s chia ây là m t đ c thù riêng c a vi c xây d ng ch s giá ch ng khoán

hi u b n ch t c a k thu t này, chúng ta hãy xem xét m t ví d đ n gi n sau: Ch s tính theo ph ng pháp bình quân gi n đ n (ph ng pháp Dow Jones) Giá 3 c phi u hình thành nh sau:

DJA ngày 1 là 45/3 =15 (ngàn đ ng, hay đi m)

DJA ngày 2 là 48/3 = 16 (ngàn đ ng, hay đi m), t ng 1 đi m hay 6.7% Ngày th 3 c phi u C tách làm hai và giá coi nh không có gì thay đ i (c phi u C gi m còn 8 không coi là gi m giá, mà ch vì c phi u tách đôi)

V nguyên t c n u giá không có gì thay đ i, thì ch s v n gi nguyên Ta không th l y t ng m i chia cho 3: 30/3=10 đ k t lu n ch s giá đã gi m 5 ngàn (đi m) đ c Vì th c ch t giá không h thay đ i B i v y ch s giá m i tính ra

h s chia ng i ta luôn gi đ nh giá không đ i T c là h s chia c a ngày giao

d ch đ c xác đ nh tr c khi x y ra giao d ch

1.2 Gi i thi u v quy n ch n ch s ch ng khoán

1.2.1 Khái ni m

Quy n ch n ch s ch ng khoán (index stock option), n u xét t góc đ

ng i mua quy n ch n, có th đ nh ngh a nh sau: là m t th a thu n gi a hai bên –

ng i mua và ng i bán – trong đó cho phép ng i mua quy n ch n có quy n

nh ng không có ngh a v ph i mua ho c bán m t l ng b ng quy mô h p đ ng (contract size hay multiplier) nhân v i ch s t i m c giá th c hi n đã đ c nêu rõ trong h p đ ng quy n ch n Vi c thanh toán th ng dùng ti n m t h n là th c hi n chuy n nh ng danh m c đ u t c s c a ch s (Hull, 2006) Quy mô h p đ ng

c a m i n c là khác nhau, nh quy mô h p đ ng quy n ch n KOSPI 200 c a Hàn

Qu c hi n nay là (500.000 KRW x ch s ), h p đ ng quy n ch n S&P 500 c a M

là ($100 x ch s )

Ví d : xem xét m t h p đ ng quy n ch n mua v ch s S&P 100 v i giá th c

hi n là 980 N u h p đ ng đ c th c hi n khi giá tr ch s là 992 , thì ng i bán

h p đ ng ph i tr cho ng i s h u m t kho n: (992 - 980) x 100 = 1.200 USD

Còn đ i v i ng i bán h p đ ng quy n ch n, có ngh a v ph i th c hi n h p

đ ng theo các đi u ki n đã th a thu n tr c đó b t lu n giá c th tr ng di n bi n

nh th nào, n u nh ng i mua quy n ch n mu n th c hi n quy n ch n

Nh v y, r i ro ng i bán quy n ch n ch s là r t l n n u nh không có kh

n ng tài chính, n ng l c phân tích và các công c b o hi m r i ro, trong khi ng i mua quy n ch n không ch u b t c r i ro nào khác ngoài kho n chi phí ph i tr

1.2.2 Phân lo i quy n ch n ch s ch ng khoán

- N u phân lo i theo quy n c a ng i mua, quy n ch n ch s ch ng khoán

có hai lo i: quy n ch n mua và quy n ch n bán

Quy n ch n mua (Call option): H p đ ng quy n ch n mua cho phép ng i

s h u có quy n mua m t l ng b ng quy mô h p đ ng nhân v i giá tr ch s th c

hi n trên h p đ ng trong kho ng th i gian xác đ nh có đ c quy n ch n đó,

ng i mua quy n ch n ph i tr cho ng i bán m t kho n phí g i là phí quy n ch n

mua (Call premium) Còn ng i bán quy n ch n thì ph i bán m t l ng đã th a thu n v i m c giá xác đ nh tr c n u h p đ ng quy n ch n đ c th c hi n Quy n

ch n mua đ c th c hi n khi giá th c hi n trên h p đ ng quy n ch n nh h n giá

tr ch s th tr ng

v th ng i mua, m t quy n ch n mua mà giá tr ch s cao h n giá th c

hi n đ c g i là quy n ch n mua v th l i (In the money – ITM); N u giá tr ch

s th p h n giá th c hi n, quy n ch n mua v th l (Out of the money – OTM);

N u giá tr ch s b ng v i giá th c hi n, quy n ch n v th hòa v n (At the money – ATM) v th ng i bán thì k t qu s ng c l i

Hình 1.1 (a) mô t thành qu c a ng i mua quy n ch n mua v i l i nhu n

ti m n ng là vô h n khi giá tr ch s t ng trong t ng lai Ng c l i, n u giá tr ch

s gi m so v i giá th c hi n, ng i mua quy n ch n ch l v i m c t i đa b ng v i phí mua quy n ch n

Hình 1.1 (a): V th c a ng i mua quy n ch n mua ch s

Hình 1.1 (b) mô t thành qu c a ng i bán quy n ch n mua, ng i bán quy n ch n mua ch ki m l i b ng kho n phí nh n đ c t ng i mua quy n ch n

và s b thua l vô h n khi giá tr ch s t ng so v i giá th c hi n

Quy n ch n bán (Put option): H p đ ng quy n ch n bán cho phép ng i s

h u đ c bán m t l ng b ng quy mô h p đ ng nhân v i giá tr ch s trong t ng lai t i m t m c giá xác đ nh tr c Ng i mua quy n ch n bán s yêu c u th c hi n

h p đ ng khi giá tr ch s trên th tr ng th p h n giá th c hi n trên h p đ ng

có quy n ch n bán trong t ng lai, ng i mua quy n ph i tr cho ng i bán quy n

m t kho n phí g i là phí quy n ch n bán (Put premium)

Lãi

L

i m hoà v n

Vùng l Giá tr ch s

Giá th c hi n

0

Phí

v th ng i mua, giá tr ch s th p h n giá th c hi n, quy n ch n bán

đ c xem v th l i (ITM); N u giá tr ch s cao h n giá th c hi n, quy n ch n bán đ c xem là v th l (OTM); N u giá tr ch s b ng v i giá th c hi n, quy n

ch n bán v th hòa v n (ATM) v th ng i bán thì k t qu s ng c l i

V th ng i mua, ng i bán và phí quy n ch n bán đ c mô t b ng hình sau:

Hình 1.2 (a) Mô t thành qu c a ng i mua quy n ch n bán v i l i nhu n

ti m n ng là vô h n khi giá tr c a ch s gi m trong t ng lai Ng c l i, n u giá tr

ch s t ng so v i giá th c hi n thì ng i mua quy n ch l v i m c t i đa b ng v i phí quy n ch n mua

Hình 1.2 (a): V th c a ng i mua quy n ch n bán ch s

Hình 1.2 (b) mô t thành qu c a ng i bán quy n ch n bán, ng i bán quy n ch n bán ch ki m l i b ng kho n phí nh n đ c t ng i mua quy n ch n

và s b thua l vô h n khi giá tr ch s gi m so v i giá th c hi n

- Phân lo i theo t p quán kinh doanh: Quy n ch n có 2 lo i là quy n ch n

ki u M và quy n ch n ki u Châu Âu

Quy n ch n ki u M (American Style Option): Cho phép ng i n m gi quy n ch n có quy n th c hi n h p đ ng quy n ch n vào b t k ngày nào tr c khi đáo h n c a quy n ch n N u không th c hi n, quy n ch n s không còn giá tr khi

đ n ngày đáo h n

Quy n ch n ki u Châu Âu (European Style Option): Cho phép ng i n m

gi quy n ch n th c hi n h p đ ng quy n ch n vào ngày đáo h n Do đ c tính này nên vi c phân tích quy n ch n ki u Châu Âu d h n quy n ch n ki u M

1.2.3 Các y u t c a h p đ ng quy n ch n ch s

M t h p đ ng quy n ch n ch s khi niêm y t ch a đ ng nh ng thông tin c

b n sau: mã ch s , lo i h p đ ng, ngày đáo h n, giá th c hi n

Ví d :

KOSPI 200 C 201212 247.5 5.75 , trong đó mã ch s là KOSPI 200, quy n ch n mua có ngày đáo h n là tháng 12 n m 2012, giá th c hi n 247.5, phí quy n ch n 5.75

Tuy nhiên, đ hi u m t cách đ y đ , m t h p đ ng quy n ch n ch s bao

g m nh ng y u t c u thành nh sau:

- Tài s n c s (underlying asset): Tài s n mà d a vào đó quy n ch n đ c

giao d ch đây là m t ch s ch ng khoán nào đó đ c công b thông tin r ng rãi trên s giao d ch

- Phí quy n ch n (option premium): Chi phí mà ng i mua quy n ch n ph i

tr cho ng i bán quy n ch n đ đ c s h u quy n ch n Phí này đ c quy t đ nh

b i các giá tr c a h p đ ng quy n ch n

- Lo i quy n ch n: Lo i quy n ch n mà ng i mua n m gi Có hai lo i: quy n ch n mua và quy n ch n bán

- Ki u quy n ch n: Do hai bên th a thu n cho phép ng i mua quy n đ c

l a ch n th i đi m th c hi n quy n: quy n ch n ki u Châu Âu hay quy n ch n ki u

M

- Quy mô h p đ ng quy n ch n (contract size hay multiplier): đ n v giao

d ch c a quy n ch n ch s s là 01 (m t) h p đ ng và kh i l ng c a m t h p

đ ng s là m t giá tr đ c tính b i giá tr ch s nhân v i quy mô h p đ ng Quy

mô h p đ ng quy n ch n ch s t ng n c là khác nhau

- Giá th c hi n (exercise or strike price): là giá tr ch s đ c xác đ nh

tr c và s đ c áp d ng vào ngày đáo h n khi ng i mua quy n yêu c u th c hi n quy n Giá th c hi n đ c quy đ nh và chu n hóa b i S giao d ch

- Tr ng thái quy n ch n: tùy theo s bi n đ ng c a giá tr ch s trên th

tr ng v i giá th c hi n, quy n ch n có 3 tr ng thái: v th l i (ITM), v th l (OTM), v th hòa v n (ATM)

(Trong đó: S là giá tr ch s , K là giá th c hi n)

- N gày đáo h n (expiration date): là th i đi m mà ng i mua h p đ ng

quy n ch n có th th c hi n quy n, c ng là ngày mà sau đó h p đ ng quy n ch n không còn t n t i n a Quy n ch n ch s th ng đ c quy đ nh chu ký đáo h n tháng 3 (g m các tháng 3, 6, 9 và 12)

- H n m c v th và h n m c th c hi n: đ c thi t k nh m ng n ng a tình

tr ng th tr ng quy n ch n b chi ph i quá m c b i hành vi c a m t ho c m t nhóm nhà đ u t

H n m c v th (position limit): là s l ng quy n ch n t i đa mà nhà đ u t

có th n m gi v m t phía c a th tr ng V i m c đích này, v th mua trên quy n

ch n mua và v th ng n h n trên quy n ch n bán đ c xem là cùng m t bên trên

th tr ng C ng v y, v th bán trên quy n ch n mua và v th dài h n trên quy n

ch n bán đ c xem là cùng m t bên khác c a th tr ng S giao d ch ban hành

h n m c v th cho t ng lo i h p đ ng ch s

H n m c th c hi n (exercise limit): là s l ng quy n ch n t i đa có th th c

hi n trong m t th i gian liên t c b i m t nhà đ u t riêng l hay m t nhóm nhà đ u

Th tr ng quy n ch n t p trung là th tr ng giao d ch t p trung các h p

đ ng quy n ch n đã đ c chu n hóa v i nh ng đi u ki n và quy đ nh c th c a

h p đ ng

M t h p đ ng quy n ch n ch s đ c giao d ch trên S giao d ch t p trung

ph i đáp ng nh ng đi u ki n niêm y t và ph i chu n hóa các y u t sau: quy mô

h p đ ng, ngày đáo h n, ngày thanh toán, h n m c v th và h n m c th c hi n c a nhà kinh doanh

K t qu c a vi c cung c p nh ng quy đ nh c th các đi u l , quy t c,chu n hóa các h p đ ng làm cho các quy n ch n tr nên đ c mua bán nhi u h n N u

m t ng i mua quy n ch n mu n bán quy n tr c ngày đáo h n hay ng i bán quy n ch n mu n thoát kh i trách nhi m thì m t giao d ch bù tr s đ c th c hi n

 Th tr ng quy n ch n ch s phi t p trung

Trong nh ng n m đ u tiên c a th p niên 1900, m t nhóm các công ty g i là

hi p h i các nhà môi gi i và kinh doanh quy n ch n đã thành l p N u m t ng i

mu n mua quy n ch n, các công ty thành viên s tìm ng i bán quy n ch n, n u không có ng i bán thì công ty s t đ ng bán quy n ch n M t th tr ng nh v y

g i là th tr ng quy n ch n phi t p trung (over the counter – OTC)

M t quy n ch n OTC là quy n ch n do ng i bán đ a ra đ đáp ng nhu

c u c th c a m t ng i mua Thông th ng ng i bán quy n ch n là các ngân

hàng và ng i mua là các doanh nghi p và nhà đ u t u đi m c a các h p đ ng quy n ch n OTC là chúng đ c thi t k đ đáp ng các nhu c u c th và riêng bi t

c a doanh nghi p v i quy mô, giá th c hi n, và th i đi m đáo h n h t s c đa d ng

Th tr ng quy n ch n OTC có m t s h n ch , th tr ng này không cung

c p cho ng i mua c h i bán l i quy n ch n cho ng i khác tr c khi quy n ch n đáo h n, vi c th c hi n h p đ ng c a ng i bán ch đ c đ m b o b i công ty kiêm kinh doanh, n u ng i bán ho c công ty thành viên c a hi p h i các nhà môi gi i và kinh doanh quy n ch n b phá s n, ng i n m gi quy n ch n coi nh b r i ro và phí quy n ch n khá cao

N u l i t c t danh m c đ u t b ng l i t c t ch s , thì ph n tr m thay đ i giá tr

c a danh m c đ u t có th đ c k v ng là x p x b ng v i ph n tr m thay đ i giá

tr c a ch s M i h p đ ng trên S&P 500 d a trên 100 l n ch s đó Theo đó thì giá tr c a danh m c đ u t s đ c b o v ch ng l i kh n ng ch s gi m xu ng

th p h n giá th c hi n K, n u đ i v i m i 100S0đô la trong danh m c đ u t , thì nhà qu n tr s mua đ c m t h p đ ng quy n ch n bán có giá th c hi n là K Gi

s r ng danh m c đ u t c a nhà qu n tr này có giá tr là 500.000 USD và giá tr

c a ch s là 1.000 Danh m c đ u t có giá tr kho ng 500 l n ch s Nhà qu n tr

có th có đ c b o hi m ch ng l i vi c giá tr c a danh m c đ u t gi m xu ng

d i 450.000 USD trong vòng 3 tháng t i, b ng cách mua 5 h p đ ng quy n ch n bán có giá th c hi n là 900 minh h a cho công vi c này di n ra nh th nào, hãy xem xét tình hu ng mà ch s gi m xu ng còn 880 trong vòng 3 tháng Danh

m c đ u t s còn giá tr kho ng 440.000 USD Ph n th ng t các quy n ch n là 5

x (900-880) x 100 = 10.000 USD, qua đó làm cho t ng giá tr c a danh m c đ u t

t ng đ n giá tr đ c b o hi m là 450.000 USD (Hull, 2006)

 T húc đ y th tr ng ch ng khoán phát tri n

V i ý ngha quy n ch n ch s v a là công c b o v l i nhu n v a là công

c gi m thi u r i ro h u hi u và đ ng th i là m t hàng hóa có th mua bán trên th

tr ng ch ng khoán; nên khi ng d ng giao d ch quy n ch n s làm cho TTCK r t sôi đ ng V i vai trò là m t công c b o v l i nhu n và gi m thi u r i ro, quy n

ch n t o tâm lý an toàn h n trong đ u t trên sàn giao d ch, do đó thu hút đ c thêm nhi u ng i đ u t còn e ng i v m c đ m o hi m, r i ro trên TTCK V i vai trò là m t hàng hóa trên TTCK, quy n ch n ch s mang đ n c h i ki m l i nhu n nên nhi u nhà đ u t s tham gia th tr ng

- Nhà phát hành h p đ ng quy n ch n (Writer or Seller): là nh ng ch th

s cung c p các h p đ ng quy n ch n cho th tr ng Nhà phát hành quy n ch n có

th là cá nhân, t ch c, và c ng có th là các nhà t o l p th tr ng do ch u trách nhi m s n sàng đáp ng m i l nh mua bán c a nhà đ u t đ i v i h p đ ng quy n

ch n

- Nhà t o l p th tr ng (Market makers): là ng i t o l p th tr ng cho

h p đ ng quy n ch n Ng i t o l p th tr ng s ch đ ng đ a ra giá đ t mua và chào bán theo cung – c u c a th tr ng và đ m b o cho l nh mua và l nh bán luôn

đ c th c hi n

Khi m t nhà đ u t mu n mua (bán) m t quy n ch n và không có thành viên nào trên th tr ng mu n bán (mua) quy n ch n đó, nhà t o l p th tr ng s th c

hi n giao d ch H th ng này đ m b o n u m t nhà đ u t mu n mua m t quy n

ch n thì s có ng i s n sàng chào bán, và n u m t ng i mua quy n ch n và sau

đó mu n bán s có ng i s n sàng mua

Do đó, nhà t o l p th tr ng s giúp đi u hòa và làm t ng kh n ng linh ho t cho th tr ng, thông qua đó t t o ra l i nhu n cho chính mình t chênh l ch giá mua và giá bán

- Nhà môi gi i (broker): g m có môi gi i t i các công ty ch ng khoán và

trên S giao d ch, đây là nh ng ng i th c hi n giao d ch cho nhà đ u t Khi nhà

đ u t mu n đ t l nh mua hay bán quy n ch n, s liên h v i CTCK; sau đó, môi

gi i t i CTCK s chuy n l nh đ n nhà môi gi i trên sàn Nhà môi gi i trên sàn có

th là ng i c a CTCK n i tr c ti p nh n l nh t khách hàng ho c là m t nhà môi

gi i đ c l p ho c m t nhà môi gi i c a CTCK khác

- Chuyên viên qu n lý s l nh (The order book official): Nh ng ng i này

ch u trách nhi m qu n lý các l nh gi i h n c a quy n ch n đ c chuy n t i nhà môi

gi i Thông th ng khi đ n nhà môi gi i trên sàn, l nh gi i h n có th không đ c

th c hi n ngay, mà s đ c chuy n đ n chuyên viên qu n lý s l nh Ng i này s

đ a l nh vào máy tính theo m t tr t t đ theo dõi và th c hi n công khai m c giá

đ t mua cao nh t và m c giá chào bán th p nh t; đ ng th i, s ti n hành giao d ch khi có l nh phù h p

- Công ty thanh toán bù tr h p đ ng quy n ch n (Option Clearing Corporation – OCC): đ c thành l p và s h u b i các S giao d ch quy n ch n

v i ch c n ng làm trung gian thanh toán cho các bên tham gia giao d ch quy n ch n

OCC đ m b o ch c ch n r ng ng i bán quy n ch n s hoàn thành ngh a v theo các đi u ki n c a h p đ ng OCC có m t s thành viên, đ c g i là công ty thanh toán và t t c giao d ch ph i thông qua nh ng thành viên này Các thành viên

đ n OCC

- N hà đ u t (Taker/Buyer): là nh ng ng i có nhu c u mua ho c bán h p

đ ng quy n ch n trên th tr ng nh m m c đích tìm ki m l i nhu n ho c b o hi m danh m c đ u t

1.3.5 C ch giao d ch

Trên th tr ng quy n ch n ch s , nhà đ u t mu n giao d ch, đ u tiên ph i

m m t tài kho n t i nhà môi gi i Nhà đ u t s xác đ nh lo i quy n ch n ch s ,

l nh và quy t đ nh s l ng h p đ ng… sau đó thông báo cho nhà môi gi i Công

ty môi gi i g i l nh đ n cho nhà môi gi i trên sàn và thông báo cho thành viên thanh toán hay công ty thanh toán đã x lý giao d ch ban đ u Công ty thanh toán

đ t l nh th c hi n cho OCC Sau đó, OCC ch n ng u nhiên m t công ty thanh toán

mà thông qua đó có m t nhà đ u t v a bán m t h p đ ng Các thành viên OCC s

t đ ng th c hi n các giao d ch có cung – c u g p nhau và thông tin giao d ch thành công cho các nhà đ u t đã đ t l nh mua/bán và đ a thông tin đ n S giao d ch

ho c g i thông tin cho các thành viên trong h th ng giao dch đ làm c s cho giao d ch ti p theo, th c hi n thanh toán chuy n ti n cho nhà đ u t theo th i gian quy đ nh, thông báo cho nhà đ u t v s thay đ i trong tài kho n giao d ch

Ng i bán quy n ch n

1.4 Mô hình đ nh giá quy n ch n ch s ch ng khoán

- ng thái c a giá c phi u t ng thích v i mô hình logarit chu n, v i µ và không đ i

- Không có phí giao d ch ho c thu T t c có th phân chia đ c

- Không có c t c trên c phi u trong su t vòng đ i c a quy n ch n

- Không có c h i arbitrage

- C phi u đ c giao d ch liên t c

- Nhà đ u t có th vay ho c cho vay v i cùng lãi su t phi r i ro

- Lãi su t phi r i ro ng n h n r không đ i

Công th c Black – Scholes cho giá t i th i đi m 0 c a m t quy n ch n mua

và quy n ch n bán ki u Châu Âu trên ch ng khoán không tr c t c là:

V i

2 0

1

2 0

d

T S

r T K

c : giá mua quy n ch n ki u Châu Âu

p : giá bán quy n ch n ki u Châu Âu

S : giá c phi u

K : giá th c hi n

r : lãi su t phi r i ro

T : th i gian đáo h n

: đ b t n c a giá c phi u

đ nh giá quy n ch n ch s ch ng khoán, chúng ta có th gi đ nh ch s

đ c coi nh là m t ch ng khoán có hoa l i c t c bi t tr c Xem xét đ n s khác

nhau gi a m t ch ng khoán mà tr hoa l i c t c có t l là q m i n m và m t

ch ng khoán khác t ng t nh ng không tr c t c C hai lo i ch ng khoán này

đ u đem l i m c t ng l i nhu n nh nhau (c t c c ng v i lãi trên v n) Vi c thanh toán c t c là nguyên nhân làm cho giá ch ng khoán gi m đi m t l ng đúng b ng

c t c Vì v y, vi c thanh toán hoa l i c t c v i t l q là nguyên nhân làm cho t

l t ng giá c a ch ng khoán đ c tr c t c th p h n m t l ng q so v i t l t ng giá c a ch ng khoán không tr c t c N u v i hoa l i c t c là q, giá ch ng khoán

t ng t m c So t i th i đi m 0 lên S T t i th i đi m T, thì sau đó khi không tr c t c, giá ch ng khoán s t ng t m c So t i th i đi m 0 lên S T e qT th i đi m T Nói cách khác, khi không có c t c, giá ch ng khoán s t ng t m c S o e -qT t i th i 0 lên m c

- Ch ng khoán b t đ u t i m c giá S o e -qT và không tr hoa l i c t c

i u này d n đ n m t quy t c đ n gi n Khi đ nh giá m t quy n ch n ki u Châu Âu t n t i trong kho ng th i gian T trên m t ch ng khoán tr hoa l i c t c

v i t l q, thì chúng ta gi m giá ch ng khoán hi n t i t So xu ng S o e -qT và sau đó

đ nh giá quy n ch n nh trên ch ng khoán không tr c t c

B ng cách thay th S 0 b ng S 0 e -qT trong công th c Black – Scholes, thì t các

ph ng trình (1.1) và (1.2), chúng ta đ t đ c giá, c, c a quy n ch n mua ki u Châu Âu và giá, p, c a quy n ch n bán ki u Châu Âu trên ch ng khoán tr hoa l i

c t c, q, là:

C = S 0 e -qT N(d 1 ) – Ke -rT N(d 2 ) (1.8)

T S

r q T K

Trong đó, S 0 là giá tr c a ch s , là đ b p bênh c a ch s , và q là hoa l i

c t c trung bình hàng n m c a ch s trong su t th i k t n t i c a quy n ch n

Vi c tính toán q s ch bao g m c t c c a th i đi m không có c t c x y ra trong

su t th i k t n t i c a quy n ch n

xây d ng và phát tri n quy n ch n ch s ch ng khoán Vi t Nam, đ tài

t p trung trình bày nh ng lý lu n c b n v ch s ch ng khoán và quy n ch n ch

s , đ ng th i gi i thi u ho t đ ng c a th tr ng quy n ch n ch s ch ng khoán

m t cách khái quát Bên c nh đó, đ tài c ng trình bày m t mô hình đ nh giá quy n

ch n ch s đ c s d ng h u h t các th tr ng trên th gi i

Nh ng n i dung trình bày trong ch ng này đã h th ng hóa nh ng lý lu n

c b n liên quan đ n quy n ch n ch s , làm c s khoa h c đ nghiên c u các v n

đ đ c trình bày trong các ch ng sau

CH NG 2: KINH NGHI M XÂY D NG QUY N CH N CH S

2.1 Mô hình th tr ng quy n ch n ch s ch ng khoán m t s n c trên th

gi i

2.1.1 S giao d ch quy n ch n Chicago (CBOE)

Tính đ n th i đi m hi n t i, S giao d ch quy n ch n Chicago là sàn giao

d ch quy n ch n đ ng th 4 th gi i v s l ng h p đ ng đ c giao d ch nh ng l i

là sàn giao d ch quy n ch n lâu đ i nh t, n i mà quy n ch n ch ng khoán l n đ u tiên đ c ph bi n N m 1983, CBOE đã t o nên m t cu c cách m ng m i trong ngành kinh doanh quy n ch n b ng cách đ a ra các h p đ ng quy n ch n d a trên

ch s ch ng khoán nh CBOE 100, ch s S&P 100 (OEX) và ch s S&P 500 (SPX) n n m 1985, CBOE thành l p Vi n đào t o quy n ch n đ đào t o cho các nhà đ u t trên kh p th gi i v quy n ch n và áp d ng quy n ch n ch s

2.1.1.1 T ch c giao d ch quy n ch n ch s t i CBOE

- C c u t ch c và qu n lý c a CBOE là y ban Giám sát, y ban phân x ,

y ban ki m tra, y ban ph trách thành viên và y ban phát tri n s n ph m Các

y ban này ch u s đi u hành tr c ti p c a Ch t ch y ban ph trách l nh v c mà mình qu n lý Các y ban có trách nhi m đ m b o vi c tuân th các lu t l và nguyên t c c a Sàn giao d ch

- Nhà t o l p th tr ng: là m t cá nhân hay ng i đ c y nhi m c a m t t

ch c mua m t v trí giao d ch trên sàn Nhà t o l p th tr ng ch u trách nhi m đáp

ng nhu c u c a ng i giao d ch đ i v i quy n ch n Khi m t nhà giao d ch mu n mua (bán) m t quy n ch n và n u không có m t nhà giao d ch khác mu n bán (mua) quy n ch n đó, nhà t o l p th tr ng s ph i th c hi n nhi m v giao d ch

đó Nhà t o l p th tr ng v b n ch t là m t doanh nghi p t n t i, nhà t o l p

th tr ng ph i t o ra l i nhu n b ng cách mua vào m t m c giá th p và bán ra

m t m c giá cao h n N u m t cá nhân mu n tr thành nhà t o l p th tr ng, cá nhân đó ph i ti n hành th t c đ ng ký, tr i qua k thi sát h ch và cu i cùng n u

v t qua k thi sát h ch s đ c y ban ph trách thành viên công nh n là Nhà t o

gi s l nh s th c hi n giao d ch thay cho các nhà môi gi i, b ng s nh n đ nh c a mình, khi nh n các l nh gi i h n, nhân viên gi s l nh s thông báo giá mua cao

nh t và giá bán th p nh t đ n các nhà t o l p th tr ng L nh s đ c th c hi n khi các đi u ki n thay đ i đ n m c có ít nh t m t nhà t o l p th tr ng s n sàng ch p

- Th ký thành viên: là ng i th ký c a nhà t o l p th tr ng hay nhà môi

gi i trên sàn, h có nhi m v h tr và giúp đ trong vi c nh n l nh, ki m tra, chuy n l nh giao d ch trên sàn

2.1.1.2 M t s quy đ nh đ i v i quy n ch n ch s t i CBOE

- Công b thông tin: Sàn giao d ch s công b giá tr ch s hi n t i sau khi đóng giao d ch và vào th i đi m các ngày mà các giao d ch quy n ch n ch s đ c

t o ra trên sàn giao d ch Ngoài ra, Sàn giao d ch c ng phát hành nh ng tài li u có

s n đ n công chúng, trong đó cung c p thông tin xác đ nh nh ng ch ng khoán có giá c làm c s đ tính toán ch s và ph ng pháp xác đ nh giá tr ch s hi n t i

- Th a c v quy n ch n: m t nhà đ u t mu n giao d ch quy n ch n s ph i

ký m t th a c v quy n ch n v i CTCK trong vòng 15 ngày đ xem xét ch p thu n m tài kho n giao d ch

- Giá th c hi n: S giao d ch s xác đ nh b c giá th c hi n cho t ng s n

ph m quy n ch n ch s Ví d , đ i v i quy n ch n ch s công nghi p Dow Jones,

b c giá th c hi n là 1 đi m; đ i v i quy n ch n ch s Nasdaq 100, b c giá th c

hi n s là 5 đi m

- Quy mô h p đ ng: đ n v giao d ch c a quy n ch n ch s ch ng khoán là

01 h p đ ng và m t h p đ ng s có giá tr đ c tính b ng cách l y giá nhân cho quy mô h p đ ng (contract size) theo quy đ nh c a M là (100 USD x ch s )

và h p đ ng quy n ch n ch s ch ng khoán c a M c ng r t đa d ng khi d a trên kho ng 40 ch s ch ng khoán Tuy nhiên, gi i h n trong đ tài này, tác gi ch gi i

thi u vi c thi t k ch s c a nhóm ch s r ng (broad – based index), trong đó có

ch s tiêu bi u S&P 500 v i kh i l ng giao d ch quy n ch n ch s này cao nh t

t i CBOE, chi m h n 60% kh i l ng giao d ch c a toàn th tr ng

T l h p

đ ng c a

SPX 62% 65% 70% 69% 69%

(Ngu n: CBOE 2011 Market Statistics)

S giao d ch có th th c hi n mua bán quy n ch n trên m t ch s r ng tuân theo Lu t Ch ng khoán n m 1934 n u các đi u ki n sau đ c th a mãn:

+ Không có m t ch ng khoán thành ph n nào chi m h n 10% t tr ng c a

ch s , và 5 ch ng khoán thành ph n có t tr ng cao nh t không chi m h n 33% t

tr ng c a ch s

+ M i ch ng khoán thành ph n ph i là ch ng khoán đáp ng đ y đ tiêu chu n đ c niêm y t trên S Giao d ch theo Lu t Ch ng khoán 1934, không bao

g m các ch ng khoán đ c giao d ch sàn OTC

+ Các ch ng khoán thành ph n n c ngoài mà không ch u s giám sát toàn

c bi u di n b ng s th p phân M t đi m t ng đ ng v i 100 USD

2 Trên 3.00 0.10 10.00

Giá th c hi n:

Các giá tr v th l i (ITM), v th hòa v n (ATM), v th l (OTM) s đ c

S Giao d ch niêm y t ban đ u Chu i giá tr m i s đ c b sung khi đã có nh ng giao d ch c s v i giá th c hi n cao nh t và th p nh t B c giá th c hi n là 5

đi m i v i h p đ ng quy n ch n ch s S&P 500 có th i gian đáo h n dài có

Ngày giao d ch cu i cùng:

Vi c giao d ch quy n ch n ch s S&P 500 s d ng vào ngày Th N m tr c ngày tính toán giá tr thanh toán th c hi n

Giá tr thanh toán:

Vi c thanh toán b ng ti n m t đ c th c hi n vào ngày giao d ch k ti p sau ngày đáo h n Giá tr ch s thanh toán đ c tính toán b ng cách l y giá m c a

th tr ng chính c a m i ch ng khoán thành ph n vào ngày giao d ch cu i (ngày

Th Sáu) tr c ngày đáo h n Giá tr thanh toán cho nhà đ u t s b ng chênh l ch

gi a giá tr ch s thanh toán và giá th c hi n c a quy n ch n, nhân v i 100 USD

6a

8

7 7a

2 2a

- (1a), (1b): Ng i mua và ng i bán ch th cho môi gi i th c hi n mua /bán quy n ch n

- (2a), (2b): sau khi nh n đ c ch th c a nhà đ u t , nhân viên môi gi i t i CTCK yêu c u môi gi i trên sàn c a công ty mình th c hi n giao d ch

- (3): Các môi gi i trên sàn g p nhau trên sàn giao d ch quy n ch n và th ng

nh t giá c

- (4): Thông tin giao dch đ c báo cáo v cho công ty thanh toán bù tr OCC

- (5a), (5b): Môi gi i trên sàn thông báo k t qu giao d ch cho môi gi i t i công ty

- (6a), (6b): Môi gi i c a bên mua và bán s th c hi n thông báo k t qu giao

d ch cho nhà đ u t

- (7a), (7b): Ng i mua/bán th c hi n n p phí quy n ch n cho môi gi i

- (8a), (8b): Môi gi i mua/bán ký g i phí quy n ch n cho thành viên thanh toán c a mình

- (9a), (9b): Các công ty thanh toán th c hi n ký g i phí cho Công ty thanh toán bù tr

Hàng ngày, các phiên giao d ch s đ c th c hi n thông qua các h th ng sàn giao d ch đi n t t đ ng (Exchange’s Rapid Opening System) và sàn giao d ch

h n h p (Exchange’s Hybrid Opening System) Th i h n giao d ch ph i đ m b o song song v i TTCK c s Trình t giao d ch đ c s p x p th t theo nguyên t c

u tiên theo th i gian đáo h n g n nh t c a các h p đ ng quy n ch n Nguyên t c

kh p l nh đ c u tiên cho giá t t nh t, n u các l nh cùng giá thì u tiên cho l nh

gi i h n đ c đ ng ký trong s c a nhân viên gi s l nh, sau đó là th i gian đ t

l nh Th i gian kh p l nh tr nh t là 3g15 phút chi u.Vi c giao d ch và kh p l nh luôn đ c s giám sát và xác nh n c a các nhân viên đi u hành S giao d ch

M t cá nhân mu n giao d ch quy n ch n ph i m m t tài kho n công ty môi gi i Sau đó cá nhân này s ch th cho ng i môi gi i mua ho c bán m t quy n

ch n c th Ng i môi gi i g i l nh đ n ng i môi gi i trên sàn giao d ch c a công ty

M t nhà đ u t có th đ ng th i đ t nhi u d ng l nh khác nhau nh m ng phó v i các tình hu ng khác nhau:

- L nh th tr ng (market order) là d ng l nh ch th các nhà môi gi i trên sàn giao d ch nh n m c giá t t nh t

- L nh gi i h n (limit order) là d ng l nh quy đ nh c th m c giá cao nh t có

th tr đ mua ho c m c giá th p nh t ch p nh n bán Các l nh gi i h n có th có giá tr cho đ n khi b h y ho c có giá tr trong ngày

- L nh có giá tr cho đ n khi b h y (good till cancelled) là d ng l nh có hi u

l c cho đ n khi b h y b

- L nh có giá tr trong ngày (day order) là d ng l nh có hi u l c cho đ n h t

th i gian còn l i trong ngày

- L nh d ng (stop order) là d ng l nh cho phép nhà đ u t n m gi m t quy n

ch n riêng bi t m c giá th p h n m c giá hi n t i N u giá th tr ng gi m xu ng

đ n m c giá đã quy đ nh, ng i môi gi i đ c ch th bán quy n ch n m c giá t t

nh t hi n có

- L nh t t c ho c không (all or none order) là d ng l nh cho phép ng i môi

gi i th c hi n m t ph n l nh v i giá này và ph n còn l i v i giá khác

- L nh t t c ho c không, cùng giá (all or none, same price order) là d ng l nh yêu c u ng i môi gi i ho c là th c hi n toàn b l nh v i cùng m c giá ho c là không th c hi n l nh

Các l nh mua bán ph i xác đ nh nhà t o l p th tr ng, nhà môi gi i, mã ch

s , lo i h p đ ng quy n ch n, th i gian đáo h n, th i gian th c hi n, giá th c hi n,

kh i l ng giao d ch, tên công ty thanh toán thành viên và đ c cung c p đ n các thành viên giao d ch có liên quan trên sàn

M i giao d ch thành công trên sàn đ u đ c thông báo đ n công ty thanh toán

bù tr quy n ch n Vi c thanh toán h p đ ng quy n ch n c ng thông qua Công ty thanh toán bù tr trên các tài kho n giao d ch c a khách hàng Công tác thanh toán

đ c đi u ch nh b i các nguyên t c giao d ch c a Công ty thanh toán bù tr Khi

đ n ngày đáo h n hay ng i s h u h p đ ng yêu c u th c hi n, Công ty s th c

hi n thanh toán bù tr ti n m t trên tài kho n c a khách hàng

2.1.2 S Giao d ch ch ng khoán Hàn Qu c (KRX)

2.1.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n

Hàn Qu c b t đ u chu n b cho s ra đ i c a TTCK phái sinh vào n m 1988 Sau quá trình chu n b g n 10 n m v c s h t ng, ngu n nhân l c, ph c p r ng rãi ki n th c v ch ng khoán phái sinh cho nh ng ng i hành ngh và công chúng

đ u t , đ n n m 1996, TTCK phái sinh Hàn Qu c chính th c ra đ i v i s n ph m

đ u tiên là h p đ ng t ng lai KOSPI 200, và m t n m sau m i ra đ i h p đ ng quy n ch n KOSPI 200 H p đ ng quy n ch n KOSDAQ 50 đ c chính th c giao

d ch vào n m 2001

Hi n nay, Hàn Qu c hi n là m t trong nh ng th tr ng quy n ch n và h p

đ ng giao sau ch s sôi đ ng nh t th gi i, v i 3 s n ph m thành công nh t là h p

đ ng giao sau ch s KOSPI 200 (ra đ i n m 1996), quy n ch n ch s KOSPI 200 (1997), h p đ ng giao sau trái phi u KTB 3 n m (1999)

Tính đ n n m 2011, kh i l ng s n ph m h p đ ng quy n ch n KOSPI 200 trên 3,6 t h p đ ng v i giá tr đ t h n 436 t USD Ngoài ra, tính v s l ng h p

đ ng ch ng khoán phái sinh, Hàn Qu c đ ng th nh t trong 10 S giao d ch ch ng khoán l n trên th gi i

2.1.2.2 Mô hình t ch c và qu n lý giao d ch

KRX th ng nh t t ch c và qu n lý c ng nh giao d ch các s n ph m phái sinh b ng vi c thi t l p m t SGD giao sau H th ng các quy n ch n niêm y t trên

S g m:

- Quy n ch n c phi u: g m 30 c phi u là tài s n c s

- Quy n ch n ch s : tài s n c s là ch s KOSPI 200

Các giao d ch h p đ ng quy n ch n trên KRX đ c thông qua h th ng các CTCK là thành viên giao d ch c a KRX KRX có toàn b 56 thành viên giao d ch, trong đó có 12 thành viên ch tham gia giao d ch ch ng khoán phái sinh, 44 thành viên giao d ch c ch ng khoán và ch ng khoán phái sinh

Quy đ nh v thành viên

M t công ty ch ng khoán có th v a là thành viên giao d ch v a là thành viên thanh toán c a KRX Thành viên giao d ch n u không đ ng th i là thành viên thanh toán thì ph i ký h p đ ng thanh toán v i ít nh t m t thành viên thanh toán đ

s d ng d ch v thanh toán Các thành viên này có quy n và trách nhi m c b n

Trình các báo cáo và d li u cho SGD

ph n sau:

B ph n giám sát: KRX s d ng h th ng giám sát đi n t đ giám sát th

tr ng, t ng h p thông tin t nhi u ngu n nh B n tin th tr ng, h th ng

Quest-DT (CIBORS), MPA, Reuters Alerts & Bloomberg, các báo cáo đ c bi t đ đ a ra

s thi hành b t bu c đ i v i các nhà đ u t B ph n này có nhi m v phát hi n s

d ch chuy n giá c và kh i l ng giao d ch b t th ng, các hành vi gian l n trong giao d ch, s tách b ch gi a c phi u và s n ph m phái sinh

B ph n đi u tra: Có trách nhi m đi u tra các v vi c đ c chuy n t b

ph n giám sát

B ph n c ng ch : Có th m quy n đ a ra các bi n pháp c ng ch đ i v i

t ng v vi c c th khi có k t lu n vi ph m c a b ph n giám sát hay đi u tra chuy n đ n

Q uy đ nh v công b thông tin

KRX công b thông tin đi n t thông qua h th ng KIND – m ng công b thông tin cho nhà đ u t Hàn Qu c t i đ a ch http://engkind.krx.co.kr, các thông tin

đ c c p nh t liên t c hàng ngày, bao g m c các thông tin tr c tuy n nh giá giao

d ch, thay đ i giá, kh i l ng giao d ch, các giá h i mua và chào bán Nhà đ u t có

th theo dõi di n bi n giao d ch c a s n ph m phái sinh ch ng khoán hàng ngày trên trang thông tin c a SGD

KRX s công b thông tin v s thay đ i c a các s n ph m c u thành ch s ,

ch s , giá giao dch trong ngày, b c giá, ngày đáo h n h p đ ng, ngày thanh toán

cu i cùng c a t ng h p đ ng c th Các thông tin b t th ng liên quan giao d ch

c a s n ph m phái sinh ch ng khoán c ng đ c SGD công b ngay trong ngày đ n nhà đ u t nh các bi n đ ng liên quan đ n tài s n c s

Ngoài ra, các thông tin còn đ c công b qua các thành viên, các n ph m

o L nh giao d ch:

 L nh gi i h n: là l nh có giá và kh i l ng đ c xác đ nh và có th

kh p l nh v i m c giá này ho c giá t t h n

 L nh th tr ng: là l nh có kh i l ng xác đ nh nh ng giá thì không,

l nh đ c mua hay bán t i m c giá hi n t i trên th tr ng

 L nh gi i h n t t nh t: là l nh gi i h n nh ng giá đ c chào là giá t t

nh t trong các l nh gi i h n hi n có trên h th ng

- i v i l nh bán: là l nh gi i h n không có ghi m c giá, khi đ c

nh p vào h th ng, l nh s t đ ng đ c gán cho m c giá chào bán là th p nh t

hi n có trong h th ng N u không có l nh gi i h n chào bán khác (nên không xác

đ nh đ c giá chào bán th p nh t hi n có) thì s l y giá c a giao d ch cu i cùng

tr c đó (n u không có giao d ch tr c đó thì s là giá đóng c a ngày giao d ch

tr c đó)

- i v i l nh mua: là l nh gi i h n không có ghi m c giá, khi đ c

nh p vào h th ng, l nh s t đ ng đ c gán cho m c giá mua là giá đ t mua cao

nh t hi n có trong h th ng N u không có l nh gi i h n đ t mua khác (nên không xác đ nh đ c giá đ t mua cao nh t hi n có) thì s l y giá c a giao d ch cu i cùng

tr c đó (n u không có giao d ch tr c đó thì s là giá đóng c a ngày giao d ch

tr c đó)

 L nh gi i h n có đi u ki n: là l nh gi i h n trong su t th i gian giao

d ch trong ngày nh ng n u không đ c th c hi n thì s t đ ng chuy n thành l nh

th tr ng vào phiên giao d ch kh p l nh xác đ nh giá đóng c a cu i ngày

 L nh đ c th c hi n toàn b ngay khi nh p vào h th ng, n u l nh không đ c kh p toàn b thì l nh s b h y

 L nh đ c th c hi n toàn b ho c m t ph n ngay khi nh p vào h

th ng, ph n ch a đ c kh p l nh s b h y

o Phiên giao d ch và th i gian giao d ch

KRX t ch c giao d ch t 8g00 sáng đ n 3h15 chi u Th i gian giao d ch c

th h p đ ng quy n ch n ch s nh sau: