NÂNG CAO KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY LĨNH VỰC BẤT ĐỘNG SẢN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG CHI NHÁNH 1 - TPHCM.PDF

BCTC: Báo cáo tài chính.

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C CÁC BI U , HÌNH V

L I M U

1 Lý do ch n đ tài

2 M c đích nghiên c u

3 Ph m vi, đ i t ng nghiên c u

4 Ph ng pháp nghiên c u

5 K t c u c a lu n v n

CH NG 1: C S LÝ LU N V TÍN D NG VÀ CH T L NG TH M

NH TÍN D NG I V I KHÁCH HÀNG DOANH NGHI P

1.1 C s lý lu n v tín d ng ngân hàng 1

1.1.1 Khái ni m v tín d ng ngân hàng 1

1.1.2 c đi m c a tín d ng ngân hàng 1

1.1.3 Phân lo i tín d ng ngân hàng 2

1.1.4 Vai trò c a tín d ng ngân hàng trong n n kinh t 3

1.2 C s lý lu n v th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 9

1.2.1 Khái ni m v th m đ nh tín d ng 9

1.2.2 T m quan tr ng c a th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 9

1.2.3 Các n i dung chính c a th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 10

th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng cá nhân 15

1.3 C s lý lu n v ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 17

1.3.1 Khái ni m v ch t l ng th m đ nh tín d ng 18

1.3.2 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 18

1.3.3 Các ch tiêu đo l ng ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 19

1.3.4 S c n thi t ph i nâng cao ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 20

K t lu n ch ng 1 20

CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC TH M NH TÍN D NG VÀ CH T L NG TH M NH TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N PHÁT TRI N THÀNH PH H CHÍ MINH (HDBANK) 2.1 T ng quan v HDBank 21

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 21

2.1.2 Nh ng thành t u đ t đ c 21

2.2 T ng quan v ho t đ ng tín d ng t i HDBank 22

2.2.1 D n cho vay 22

2.2.2 N quá h n, N x u 24

2.3 T ng quan v ho t đ ng tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i HDBank 25

2.3.1 D n cho vay đ i v i khách hàng doanh nghi p 25

2.3.2 N x u c a khách hàng doanh nghi p 32

2.4.2 Quy trình th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 48

2.5 ánh giá ch t l ng ho t đ ng tín d ng t i HDBank nói chung và ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p nói riêng 48

2.5.1 ánh giá ch t l ng tín d ng t i HDBank 48

2.5.2 ánh giá ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 50

2.6 Nh ng t n t i và nguyên nhân t n t i trong công tác th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 52

2.6.1 Nh ng m t t n t i trong công tác th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 52

2.6.2 Nguyên nhân t n t i 61

K t lu n ch ng 2 69

CH NG 3: M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO CH T L NG TH M NH TÍN D NG I V I KHÁCH HÀNG DOANH NGHI P T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N PHÁT TRI N THÀNH PH H CHÍ MINH 3.1 Gi i pháp v m t t ch c 70

3.2 Gi i pháp v m t nhân s 74

3.3 Gi i pháp v c s v t ch t trang thi t b 77

3.4 Gi i pháp v quy trình, quy đ nh tín d ng và qu n lý tuân th 79

3.5 Gi i pháp v công tác đ nh h ng và d báo môi tr ng kinh doanh 86

3.6 Gi i pháp v phía khách hàng và áp l c ch tiêu kinh doanh, c nh tranh 87

K t lu n ch ng 3 88

PH L C

1 BCTC: Báo cáo tài chính

B ng 2.1: Tình hình d n cho vay t i HDBank

B ng 2.2: Tình hình n quá h n và n x u t i HDBank

B ng 2.3: T l n quá h n và t l n x u t i HDBank

B ng 2.4: Tình hình d n cho vay đ i v i khách hàng doanh ng

B ng 2.5: T tr ng d n phân theo khách hàng

B ng 2.6: D n doanh nghi p phân theo m c đích vay

B ng 2.7: Tình hình d n doanh nghi p phân theo th i h n vay

B ng 2.8: Tình hình d n doanh nghi p phân theo TS B

B ng 2.9: Tình hình d n doanh nghi p phân theo ngành ngh

B ng 2.10: T tr ng d n doanh nghi p phân theo ngành ngh

B ng 2.11: Tình hình N x u phân theo khách hàng

B ng 2.12: T tr ng N x u phân theo khách hàng

B ng 2.13: N x u doanh nghi p phân theo m c đích vay

B ng 2.14: N x u phi s n xu t và d n phi s n xu t

B ng 2.15: N x u doanh nghi p phân theo th i h n vay

B ng 2.16: Tình hình N x u doanh nghi p phân theo TS B

B ng 2.17: T tr ng n x u doanh nghi p phân theo ngành ngh

B ng 2.18: ánh giá ch t l ng ho t đ ng tín d ng t i HDBank:

B ng 2.19: ánh giá ch t l ng th m đ nh tín d ng doanh nghi p:

Bi u đ 2.1: Tình hình d n cho vay t i HDBank

Bi u đ 2.2: Tình hình n quá h n và n x u t i HDBank

Bi u đ 2.3: C c u d n phân theo khách hàng

Bi u đ 2.4: D n doanh nghi p phân theo m c đích vay

Bi u đ 2.5: Tình hình d n doanh nghi p phân theo th i h n vay

Bi u đ 2.6: D n doanh nghi p phân theo TS B

Bi u đ 2.7: Tình hình N x u doanh nghi p phân theo khách hàng

Bi u đ 2.8: N x u doanh nghi p phân theo m c đích vay

Bi u đ 2.9: N x u doanh nghi p phân theo th i h n vay

Bi u đ 2.10: T tr ng n x u doanh nghi p phân theo ngành ngh

L I M U

1 LÝ DO CH N TÀI

Cùng v i s phát tri n m nh m c a n n kinh t xã h i trong nh ng n m qua

Vi t Nam, h th ng ngân hàng th ng m i c ng chuy n mình và có nh ng b c phát tri n v t b c là m t trong nh ng kênh cung c p v n ch y u cho n n kinh t S l n

m nh c a h th ng ngân hàng th ng m i luôn g n li n v i công tác tín d ng b i tín

d ng là ho t đ ng mang l i ngu n thu ch y u cho h th ng các ngân hàng th ng m i

Vi t Nam

Tuy nhiên, g n đây m t th c ti n mà d lu n r t quan tâm đó là ch t l ng và

hi u qu ho t đ ng c a h th ng các ngân hàng th ng m i, n x u gia t ng, thanh kho n y u kém, kh n ng đ v , sáp nh p c c u…là các v n đ nan gi i c a h th ng ngành ngân hàng Vi t Nam hi n nay mà ho t đ ng tín d ng y u kém là m t trong

nh ng nguyên nhân gây ra các khó kh n này Vì v y, m t trong nh ng v n đ tr ng tâm đ phát tri n h th ng ngân hàng m t cách b n v ng là phát tri n tín d ng đi đôi

v i vi c nâng cao ch t l ng công tác th m đ nh tín d ng và ki m soát r i ro tín d ng

Xu t phát t th c ti n trên tôi m nh d n nghiên c u và th c hi n lu n v n th c s kinh t chuyên ngành tài chính ngân hàng v i đ tài: “Nâng cao ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i Ngân hàng TMCP phát tri n TP.HCM”

Hy v ng r ng v i gi i pháp mà tôi đ a ra s mang l i hi u qu thi t th c, đáp ng đ c yêu c u nâng cao ch t l ng tín d ng, góp ph n giúp HDBank ngày càng nâng cao

hi u qu ho t đ ng và phát tri n r c r

2 M C TIÊU NGHIÊN C U

tài này h ng đ n đ t m c tiêu sau:

- Phân tích đúng th c tr ng ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i HDBank

- xu t gi i pháp nâng cao ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i HDBank

3 PH M VI, I T NG NGHIÊN C U

tài này gi i h n trong vi c nghiên c u ho t đ ng tín d ng t i HDBank, công tác th m đ nh tín d ng, ch t l ng tín d ng và ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i HDBank, phân tích các m t t n t i và nguyên nhân t n t i

nh m đ a ra đ xu t gi i pháp nâng cao ch t l ng th m đ nh tín d ng doanh nghi p

t i HDBank Tác gi l y s li u nghiên c u trong giai đo n t n m 2010 đ n n m

2012

4 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

S d ng các ph ng pháp sau: Th c hi n nghiên c u d li u th c p thông qua thu th p và x lý thông tin n i b t i HDBank và các thông tin ngo i vi nh sách báo,

ph ng ti n thông tin đ i chúng, các thông tin khác trong và ngoài ngành ngân hàng

K t h p v i các ph ng pháp th ng kê, so sánh, phân tích,…đi t c s lý thuy t đ n

Xét trên g c đ chuy n d ch qu cho vay t ch th th ng d ti t ki m sang ch

th thi u h t ti t ki m thì tín d ng đ c coi là ph ng pháp chuy n d ch qu t ng i cho vay sang ng i đi vay

Trong m t quan h tài chính c th , tín d ng là m t giao d ch v tài s n trên c s

có hoàn tr gi a hai ch th

Tín d ng còn có ngh a là m t s ti n cho vay mà các đ nh ch tài chính cung c p cho khách hàng

Còn “Ngân hàng” là m t khái ni m đã có t r t lâu, các nhà s h c và ngôn ng

h c miêu t Ngân hàng nh m t “Bàn đ i ti n” xu t hi n h n 2000 n m tr c đây Chính xác h là nh ng ng i th ng ng i bàn ho c c a hi u nh trong các trung tâm

th ng m i đ giúp các nhà du l ch đ i ngo i t l y b n t và chi t kh u các th ng

phi u giúp các nhà buôn có v n kinh doanh

Các Ngân hàng đ u tiên s d ng v n t có đ tài tr cho ho t đ ng c a h , tuy nhiên đi u đó kéo dài không bao lâu và đ c thay th b ng vi c thu hút ti n g i và cho vay ng n h n v i nh ng khách hàng giàu có

Theo th i gian, các ho t đ ng c a Ngân hàng ngày càng phát tri n và đa d ng h n

r t nhi u Tuy nhiên, ho t đ ng cho vay hay còn g i là c p tín d ng v b n ch t v n không thay đ i và luôn là m t m ng kinh doanh chính đ i v i Ngân hàng

D a trên khái ni m s l c v “tín d ng” và “ngân hàng” ta có th hi u thu t ng

“tín d ng ngân hàng” nh sau :

Tín d ng ngân hàng là quan h chuy n nh ng quy n s d ng v n t ngân hàng cho khách hàng trong m t th i h n nh t đ nh v i m t kho n chi phí nh t đ nh C ng

nh nh ng quan h tín d ng khác, tín d ng ngân hàng ch a đ ng ba n i dung chính:

- Có s chuy n nh ng quy n s d ng v n t ng i s h u sang cho ng i s

d ng

- S chuy n nh ng này mang tính t m th i hay có th i h n

- S chuy n nh ng này có kèm theo chi phí

(Nguy n Minh Ki u, 2006, trang 23)

1.1.2 c đi m c a tín d ng ngân hàng

Xu t phát t nguyên t c hoàn tr , vì v y ng i vay khi chuy n giao tài s n cho

ng i đi vay s d ng ph i có c s đ tin r ng ng i đi vay s tr đúng h n Trong quan h tín d ng ngân hàng c n ph i có ni m tin vào kh n ng tr n và thi n chí tr

n c a khách hàng N u thi u lòng tin thì ngân hàng bu c ph i c ng c ni m tin b ng các tài s n b o đ m nh : c m c , th ch p hay b o lãnh

Giá tr hoàn tr thông th ng ph i l n h n giá tr lúc đi vay, hay nói cách khác,

ng i đi vay ph i tr thêm ph n lãi ngoài v n g c Ph n lãi là giá ph i tr cho quy n s

d ng v n t m th i nhàn r i th c hi n đi u này thì ph i đ m b o nguyên t c xác

đ nh lãi su t tín d ng th c luôn l n h n không

Trong quan h tín d ng ngân hàng ti n vay đ c c p trên c s cam k t hoàn tr

vô đi u ki n V khía c nh pháp lý, nh ng v n b n xác đ nh quan h tín d ng nh h p

đ ng tín d ng, kh c nh n n ,…Th c ch t đây là l nh phi u, trong đó bên đi vay cam k t hoàn tr vô đi u ki n cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán

1.1.3 Các hình th c c p tín d ng ngân hàng

Các hình th c c p tín d ng ngân hàng ch y u bao g m: Cho vay, chi t kh u, cho thuê tài chính, bao thanh toán, b o lãnh ngân hàng, phát hành L/C, và các hình th c

c p tín d ng khác Chi ti t theo Lu t các T ch c tín d ng (2010, trang 2) nh sau:

Cho vay là hình th c c p tín d ng, theo đó bên cho vay giao ho c cam k t giao cho khách hàng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích xác đ nh trong m t th i gian

nh t đ nh theo th a thu n v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi

Chi t kh u là vi c mua có k h n ho c mua có b o l u quy n truy đòi các công c

chuy n nh ng, gi y t có giá khác c a ng i th h ng tr c khi đ n h n thanh toán

Tái chi t kh u là vi c chi t kh u các công c chuy n nh ng, gi y t có giá khác

đã đ c chi t kh u tr c khi đ n h n thanh toán

Cho thuê tài chính: Cho thuê tài chính là ho t đ ng tín d ng trung và dài h n thông qua vi c cho thuê máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác trên c s h p đ ng cho thuê gi a bên cho thuê v i bên thuê Bên cho thuê cam

k t mua máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác theo yêu c u

c a bên thuê và n m gi quy n s h u đ i v i các tài s n cho thuê Bên thuê s d ng tài s n thuê và thanh toán ti n thuê trong su t th i h n thuê đã đ c hai bên tho thu n Giao d ch cho thuê tài chính ph i tho mãn m t trong nh ng đi u ki n sau đây:

- Khi k t thúc th i h n cho thuê theo h p đ ng, bên thuê đ c chuy n quy n s

h u tài s n thuê ho c đ c ti p t c thuê theo s tho thu n c a hai bên

- Khi k t thúc th i h n cho thuê theo h p đ ng, bên thuê đ c quy n u tiên mua tài s n thuê theo giá danh ngh a th p h n giá tr th c t c a tài s n thuê

t i th i đi m mua l i

- Th i h n cho thuê m t lo i tài s n ít nh t ph i b ng 60% th i gian c n thi t đ

kh u hao tài s n thuê

- T ng s ti n thuê m t lo i tài s n quy đ nh t i h p đ ng cho thuê tài chính ít

nh t ph i t ng đ ng v i giá tr c a tài s n đó t i th i đi m ký h p đ ng

Bao thanh toán là hình th c c p tín d ng cho bên bán hàng ho c bên mua hàng thông qua vi c mua l i có b o l u quy n truy đòi các kho n ph i thu ho c các kho n

ph i tr phát sinh t vi c mua, bán hàng hoá, cung ng d ch v theo h p đ ng mua bán hàng hoá, cung ng d ch v

B o lãnh ngân hàng là hình th c c p tín d ng, theo đó t ch c tín d ng cam k t

v i bên nh n b o lãnh v vi c t ch c tín d ng s th c hi n ngh a v tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không th c hi n ho c th c hi n không đ y đ ngh a v đã cam k t, khách hàng ph i nh n n và hoàn tr cho t ch c tín d ng theo th a thu n

Phát hành L/C: là m t cam k t thanh toán có đi u ki n b ng v n b n c a m t t

ch c tài chính (thông th ng là ngân hàng) đ i v i ng i th h ng L/C (thông

th ng là ng i bán hàng ho c ng i cung c p d ch v ) v i đi u ki n ng i th h ng

ph i xu t trình b ch ng t phù h p v i t t c các đi u kho n đ c quy đ nh trong L/C, phù h p v i Quy t c th c hành th ng nh t v tín d ng ch ng t (UCP) đ c d n chi u trong th tín d ng và phù h p v i T p quán ngân hàng tiêu chu n qu c t dùng

đ ki m tra ch ng t trong ph ng th c tín d ng ch ng t (ISBP)

Ngoài ra, t ng m c đ u t vào trái phi u doanh nghi p đ c tính vào t ng m c

d n c p tín d ng đ i v i m t khách hàng và ng i có liên quan Mua trái phi u doanh nghi p đây t c là mua trái phi u doanh nghi p phát hành đ bán l n đ u cho các đ i t ng mua trên th tr ng s c p trong lãnh th n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam

1.1.4 Vai trò c a tín d ng ngân hàng trong n n kinh t

Tín d ng ngân hàng không ch đáp ng các nhu c u v n ng n h n đ d tr hàng hóa, v t t ,…mà còn tham gia cung c p v n trung dài h n đ đ u t xây d ng c b n,

đ i m i công ngh ,…Do đó tín d ng ngân hàng gi m t vai trò c c k quan tr ng trong n n kinh t C th , tín d ng Ngân hàng có nh ng vai trò sau:

1.1.4.1 Tín d ng Ngân hàng là trung gian t p trung và phân ph i l i v n b ng ti n

cho n n kinh t

Trong quá trình l u thông hàng hóa, ti n t , trên lý thuy t ta luôn có l ng hàng hóa ph i b ng l ng ti n Tuy nhiên trong ho t đ ng mua bán, trao tr i s xu t hi n s mâu thu n gi a thu nh p và chi phí, ngh a là có m t s ch th có nhu c u chi tiêu nhi u h n thu nh p và m t s khác thu nh p l i l n h n nhu c u chi tiêu T đó d n

đ n vi c m t s ch th th a ti n và m t s ch th thi u ti n gi i quy t áp l c thi u ti n có hai cách: M t là phát hành thêm ti n, hai là đi u ti n t ch th th a sang

ch th thi u Và tín d ng Ngân hàng th c hi n ch c n ng trung gian c a mình b ng cách th hai T c là t p trung v n c a các cá nhân, t ch c th a ti n thông qua nh ng

s n ph m huy đ ng v n và phân ph i l i cho các cá nhân, t ch c thi u ti n thông qua

ho t đ ng cho vay Nh đó mà ngu n v n trong n n kinh t l u thông hi u qu h n

1.1.4.2 Góp ph n thúc đ y s n xu t và l u thông hàng hóa phát tri n

th c hi n m c tiêu phát tri n quy mô, m r ng s n xu t, doanh nghi p không

th ch trông ch vào ngu n v n t có mà còn ph i huy đ ng t nh ng ngu n v n khác trong xã h i, do đó vi c làm th nào đ thu hút đ c ngu n v n là m t trong nh ng

m i quan tâm hàng đ u đ c đ t ra.V i ch c n ng đi u ti t v n c a mình, tín d ng Ngân hàng đ c xem là m t công c h u hi u đ gi i quy t v n đ trên

Ngoài ra, v i các nghi p v nh chi t kh u th ng phi u, cho vay tiêu dùng,…Tín d ng Ngân hàng con giúp đ y nhanh t c đ l u thông hàng hóa t nhà s n

Tín d ng Ngân hàng giúp doanh nghi p có v n đ m r ng quy mô, t ng c ng

n ng l c s n xu t kinh doanh, qua đó gián ti p góp ph n t o ra nhi u hàng hóa d ch v

h n cho xã h i, đáp ng nhu c u ngày càng cao c a con ng i, đ ng th i giúp t o thêm

đ c nhi u vi c làm và t ng thu nh p cho ng i lao đ ng

Bên c nh đó, thông qua vi c phát tri n các lo i hình nh ngân hàng Chính sách xã

h i, các qu xóa đói gi m nghèo,…Nhà n c đã có nh ng chính sách tín d ng u đãi

đ i v i các gia đình khó kh n, các h vùng sâu, vùng xa nh m c i thi n đ i s ng, t o công n vi c làm n đ nh cho nhân dân

i s ng và vi c làm c a ng i dân n đ nh, t l th t nghi p th p, s giúp gi m các t n n, t đó góp ph n duy trì tr t t an ninh xã h i

1.1.4.4 Góp ph n n đ nh ti n t và n đ nh giá c

Hi n nay c ch phát hành ti n, đi u ti t ti n đ u thông qua con đ ng tín d ng

C th , b ng các công c nh : d tr b t bu c, lãi su t c b n, tái chi t kh u, nghi p

m t cân đ i trong quan h Hàng – Ti n, khi n h th ng giá c b bi n đ ng.V i ch c

n ng t p trung và phân ph i l i nh ng ngu n v n nhàn r i trong xã h i, tín d ng ngân hàng đã làm gi m kh i l ng ti n m t t n đ ng trên, qua đó góp ph n làm n đ nh giá

c th tr ng

1.1.4.5 Thúc đ y th tr ng tài chính phát tri n

S phát tri n m nh m và đa d ng c a các s n ph m d ch v ngân hàng, đ c bi t

là các s n ph m tín d ng, đã t o đi u ki n thu n l i đ th tr ng tài chính phát tri n

Tr c đây đ huy đ ng v n, ngân hàng th ng đ a ra các s n ph m d i d ng ti n g i

ti t ki m, ngày nay hình th c huy đ ng v n c a Ngân hàng đã đa d ng h n v i s ra

đ i c a k phi u ngân hàng, trái phi u, ch ng ch ti n g i và các gi y t có giá khác

i u này giúp hàng hóa trên th tr ng tài chính ngày càng phong phú h n

Bên c nh vi c cung c p thêm hàng hóa cho th tr ng tài chính, các NHTM còn tham gia sâu vào th tr ng qua vi c m các công ty ch ng khoán, công ty b o hi m, công ty cho thuê tài chính,… ng th i cung ng các s n ph m tín d ng đ c bi t nh cho vay đ u t ch ng khoán, repo ch ng khoán, kinh doanh vàng,…Chính đi u này đã làm t ng doanh s giao d ch trên th tr ng tài chính, làm cho th tr ng tài chính ngày càng sôi đ ng h n, h p d n h n Qua đó góp ph n thúc đ y th tr ng tài chính phát tri n

1.1.4.6 Tín d ng ngân hàng t o đi u ki n m r ng và phát tri n các m i quan h

kinh t đ i ngo i và t ng c ng m i giao l u qu c t

Ngày nay, trong xu h ng toàn c u hóa, các qu c gia đ u có m i quan h làm n mua bán, trao đ i hàng hóa v i nhau, do đó s thi u h t c ng nh th ng d v v n không ch xu t hi n gi a các cá nhân, t ch c trong ph m vi lãnh th c a m t n c,

mà nó còn xu t hi n gi a các cá nhân, t ch c c a n c này v i cá nhân, t ch c c a

n c khác, ho c cao h n là gi a chính ph n c này v i chính ph n c khác Khi đó, tín d ng ngân hàng s đóng vai trò đi u ti t v n t qu c gia th a sang qu c gia thi u

có th vay đ c v n đ u t cho c s h t ng, phát tri n kinh t trong n c, các qu c gia đi vay ph i t ng c ng thi t l p và c ng c các m i quan h qu c t

ng th i, đ đ m b o cho đ ng v n c a mình phát huy t i đa hi u qu , các qu c gia cho vay c ng không ng ng tìm ki m, h p tác, giao l u v i các n c giàu ti m n ng Thông qua vi c h tr , tài tr , vi n tr v v n gi a các n c nh m giúp đ nhau phát tri n, tín d ng Ngân hàng đã t o đi u ki n m r ng và phát tri n các m i quan h kinh

t đ i ngo i và t ng c ng s c ng tác gi a các n n kinh t trên th gi i

1.1.5 Vai trò c a tín d ng ngân hàng đ i v i doanh nghi p trong n n kinh t

Tín d ng ngân hàng giúp các doanh nghi p gi i quy t tình tr ng thi u h t v v n:

Vi c thi u v n s n xu t và m r ng quy mô là m t hi n t ng ph bi n đ i v i t t c các doanh nghi p Ngân hàng cung c p tín d ng cho các doanh nghi p đã giúp cho doanh nghi p có đ v n đ đáp ng nhu c u s n xu t kinh doanh, đ i m i trang thi t

b , t ng c ng nghiên c u, ng d ng khoa h c k thu t vào s n xu t, t ng s c c nh tranh v i các thành ph n kinh t khác

Tín d ng Ngân hàng giúp các doanh nghi p s d ng v n vay đúng m c đích:

Ph n l n các doanh nghi p khi có c h i kinh doanh thì s n sàng lao vào mà không suy ngh k càng, không có s chu n b c n thi t, b t ch p ngu n l c hi n t i ch a đ kh

n ng đáp ng i u nay t o ra r t nhi u r i ro cho doanh nghi p Nh vay v n ngân hàng, doanh nghi p s đ c Ngân hàng theo dõi, nh c nh th ng xuyên, đ m b o

vi c s d ng v n vay đúng m c đích đã cam k t t đó giúp doanh nghi p kinh doanh

có hi u qu h n

Doanh nghi p s đ c h ng l i ích t ng thêm t vi c vay v n Ngân hàng: Khi

cho vay v n, đ đ m b o an toàn cho đ ng v n c a mình c ng nh đ m b o cho các

m c tiêu v l i nhu n, ngân hàng th ng ti n hành th m đ nh r t k khách hàng c a mình v tình hình tài chính, trình đ t ch c, hi u qu ph ng án s n xu t kinh doanh,…qua đó t v n cho doanh nghi p góp ph n làm cho ph ng án s n xu t kinh doanh có hi u qu h n Nh v y khi vay v n ngân hàng, doanh nghi p không ch đ c

h tr v v n mà còn đ c ngân hàng t v n, giúp các ph ng án và đ nh h ng chi n

l c kinh doanh trong t ng th i k i u này th c s có giá tr đ i v i các doanh nghi p, đ c bi t là các DNVVN v n có trình đ qu n lý không cao

1.2 C s lý lu n v th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p

1.2.1 Khái ni m v th m đ nh tín d ng

Th m đ nh tín d ng là s d ng các công c và k thu t phân tích nh m ki m tra, đánh giá m c đ tin c y và r i ro c a m t ph ng án ho c d án mà khách hàng xu t trình nh m ph c v cho vi c ra quy t đ nh tín d ng

Khác v i l p d án đ u t , th m đ nh tín d ng c g ng phân tích và hi u đ c tính ch t kh thi th c s c a d án v m t kinh t đ ng trên g c đ c a t ch c tín

d ng Khi l p d án, khách hàng mong mu n đ c vay v n nên có th th i ph ng và quá l c quan v hi u qu kinh t c a d án Do đó, th m đ nh tín d ng c n ph i xem xét và đánh giá l i đúng th c t b n ch t c a d án Tuy nhiên, không ph i vì th mà

th m đ nh tín d ng c l ng d án m t cách quá bi quan khi n cho hi u qu d án b

gi m sút d n đ n quy t đ nh không c p tín d ng

1.2.2 T m quan tr ng c a th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p

M c đích c a th m đ nh tín d ng là đánh giá m t cách khách quan và trung th c

kh n ng th c hi n ngh a v , kh n ng tr n c a khách hàng đ làm c n c quy t đ nh

c p tín d ng T m quan tr ng c a th m đ nh tín d ng th hi n nh ng đi m sau:

Giúp đánh giá đ c tình hình pháp lý, tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh, tình hình tài chính c a khách hàng làm c s quy t đ nh c p tín d ng

Giúp đánh giá đ c m c đ tin c y c a ph ng án kinh doanh ho c d án đ u t

mà khách hàng l p và n p khi làm th t c c p tín d ng Phân tích và đánh giá m c đ

r i ro và hi u qu c a ph ng án kinh doanh ho c d án đ u t tr c khi quy t đ nh

c p tín d ng

Giúp cán b tín d ng và lãnh đ o ngân hàng có th m nh d n c p tín d ng và

gi m đ c xác su t hai lo i sai l m trong quy t đ nh c p tín d ng: Tài tr m t d án t i

và t ch i m t d án t t

D báo kh n ng ki m soát c a ngân hàng v các lo i r i ro phát sinh và d ki n các bi n pháp ng n ng a nh m h n ch r i ro c p tín d ng, nâng cao ch t l ng hi u

qu kinh doanh c a ngân hàng

Th m đ nh m c đ tin c y c a h s vay v n: Khách hàng ph i ch u trách nhi m

tr c pháp lu t v tính chính xác và h p pháp c a các tài li u cung c p cho t ch c tín

d ng Cán b tín d ng c n xem xét tính đ y đ và h p pháp c a các tài li u khách hàng

cung c p, đ i chi u v i th c t kh o sát t i đ a đi m kinh doanh và s phù h p, th ng

nh t trong toàn b h s vay

Th m đ nh tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a khách hàng: đánh giá c

c u t ch c, nhân s , quy mô ho t đ ng kho bãi, nhà x ng, ngu n nguyên li u và th

tr ng tiêu th ,…đ k t lu n v tình tr ng và quy mô ho t đ ng c a khách hàng

Th m đ nh tình hình tài chính: là c n c vào các báo cáo tài chính và nh ng

t ng lai Kh n ng tr n c a khách hàng ph thu c r t nhi u vào tính kh thi c a

ph ng án kinh doanh/d án đ u t

Th m đ nh bi n pháp b o đ m ti n vay: bi n pháp đ m b o ti n vay đ c xem là

m t cách đ gi m thi u r i ro khi khách hàng kinh doanh không hi u qu d n đ n vi c

không tr đ c n Th m đ nh bi n pháp đ m b o là tìm ki m và đánh giá nh ng bi n pháp đ m b o nào phù h p nh t đ i v i khách hàng, kh n ng x lý, tính kh m i c a tài s n đ m b o

1.2.4 M t s mô hình th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p 1.2.4.1 Mô hình 5C

Mô hình 5C là mô hình đ c s d ng khá r ng rãi và ph bi n khi th m đ nh tín

d ng t i các ngân hàng Chi ti t các y u t th m đ nh trong mô hình nh sau:

Character: T cách c a ng i đi vay

Trong ho t đ ng cho vay th ng m i, Character đ c xem nh kh n ng s n lòng

và t nguy n c a khách hàng đ đáp ng nh ng ngh a v c a kho n vay Character có

th xem là y u t quan tr ng đ u tiên trong vi c th m đ nh khách hàng Nh ng doanh nghi p có Character t t, s n l c đ n cùng đ hoàn tr n vay, đ ng th i s n lòng h p tác c ng nh công khai v i ngân hàng n u doanh nghi p g p khó kh n v tài chính Không gi ng nh nh ng ch báo v ho t đ ng tài chính đ c th hi n rõ trên b ng cân

đ i k toán, “T cách” c a khách hàng là y u t bên trong, có th đ c th hi n thông qua nhi u khía c nh sau đây:

- Nh ng k n ng k thu t

- Trình đ hi u bi t trong ngành

- Kinh nghi m ho t đ ng trong ngành

- Kh n ng th c hi n nh ng ph ng án

- M c đ h ng hái trong ho t đ ng c nh tranh đ t n t i trong ngành

- Nh ng cam k t hay nh ng yêu c u v thu nh p c a ng i đi vay

- Nh ng s li u v l i nhu n trong quá kh (th hi n kh n ng thành công c a

ng i đi vay, kh n ng doanh nghi p t n t i trong giai đo n khó kh n khi n n kinh t suy thoái)

- L i nhu n t ng lai Không ai lên k ho ch đ th t b i nh ng c n có nh ng k

ho ch d phòng khi th t b i

- Kh n ng c a ng i đi vay đ i v i ngh a v hoàn tr n vay (ng i đi vay có đang th t ch t v chi tiêu tài chính, hay thu nh p c a ng i đi vay có đ đ đáp ng các ngh a v )

Capital: V n

Ch y u đ c p đ n vi c xây d ng c u trúc v n mà ng i đi vay quy t đ nh trong

ho t đ ng kinh doanh Theo quan đi m c a ngân hàng, ph n v n t có (v n ch s

h u) c a b n thân ng i đi vay là r t quan tr ng, nó ph n ánh nh ng v n đ sau:

- S v n t có tham gia đ u t cho th y s t tin và cam k t c a ng i đi vay trong ho t đ ng kinh doanh

- Càng nhi u v n t có đ c đ u t trong ho t đ ng kinh doanh, càng ít kh

n ng ng i đi vay s t b ho t đ ng kinh doanh trong giai đo n khó kh n

- V n t có t o đi u ki n cho ng i đi vay t ng kh n ng t n t i trong tr ng

h p g p ph i nh ng thua l , đ c bi t khi m i b t đ u ho t đ ng kinh doanh và

ch a t o ra l i nhu n

Conditions: Các đi u ki n trong cho vay

Vi c xây d ng các đi u ki n cho vay th ng d a vào vi c phân tích các nhân t bên trong và bên ngoài i v i các kho n vay càng r i ro thì các đi u ki n vay và th i

h n vay c n đ c xem xét ph c t p h n:

Nhân t bên ngoài: xem xét các đi u ki n và nhân t bên ngoài có th nh h ng

đ n ho t đ ng kinh doanh và s thành công c a ng i đi vay, t đó nh h ng nh th nào đ n kh n ng hoàn tr n cho kho n vay Các y u t c n đ c xem xét nh sau:

- Môi tr ng kinh t : Xem xét nh ng đi u ki n kinh t hi n t i nh : n n kinh t đang m r ng, quá nóng, ch m d n hay h ng đ n suy thoái,… đ xác đ nh danh m c cho vay phù h p

- C nh tranh: Nh ng đ i th c nh tranh l n, th tr ng có n đ nh không, m c

đ c nh tranh gia t ng trong ngành hay s gia nh p c a các đ i th m i, m c

c u có đ c duy trì không

- R i ro ngành: Ngành đang t ng tr ng hay suy thoái, tác đ ng ô nhi m môi

tr ng, đi u ki n th i ti t nh h ng đ n ho t đ ng

- Chính sách c a chính ph : Thay đ i chính sách ti n t , thay đ i chính sách thu , thay đ i chính sách b o h ,…

Nhân t bên trong: bao g m chính sách cho vay, ngu n ngân sách cho vay, tính

s n có v nhân l c và công c giám sát các kho n vay c a ngân hàng

Collateral: Tài s n b o đ m

Bi n pháp b o đ m đ c xem là ngu n tr n th hai trong cho vay, b o đ m

ch ng l i kh n ng m t v n trong tr ng h p khách hàng không tr n

Nh ng y u t c n xem xét trong vi c nh n tài s n b o đ m là: Tính kh m i, m c

đ phù h p, giá tr c a tài s n và s ti n cho vay

T ch c tín d ng hoàn t t th t c đ m b o ti n vay tr c khi ký phát vay

1.2.4.2 Mô hình CAMPARI

- Character of customer: c tính, nhân thân c a khách hàng (Nh mô hình 5C)

- Ability to borrow/repay: N ng l c c a ng i đi vay (Nh mô hình 5C)

- Margin of profit: L i nhu n biên

- Purpose of loan: M c đích vay v n

- Amount of loan: S ti n vay

- Repayment terms: Kh n ng hoàn tr n vay

- Insurance: B o đ m kho n vay

Margin of profit: L i nhu n biên

L i nhu n biên là kho n l i nhu n thu đ c c a t ch c tín d ng khi th c hi n

c p phát tín d ng, bao g m l i nhu n thu đ c t lãi vay, l i nhu n t các d ch v khác

nh : chuy n ti n, thanh toán qu c t ,…ho c l i ích thu đ c t m i quan h c a khách hàng vay v n,…

L i nhu n biên là m t trong nh ng tiêu chí t ch c tín d ng xem xét khi quy t

đ nh c p tín d ng, có nh ng kho n c p tín d ng có lãi su t th p nh ng thu đ c phí

d ch v cao ho c t đó có th tìm ki m đ c nhi u khách hàng ti m n ng khác ây là tiêu chí r t quan tr ng quy t đ nh k t qu kinh doanh c a t ch c tín d ng

Purpose of loan: M c đích vay v n

M c đích vay ph i phù h p quy đ nh c a pháp lu t, phù h p v i ch tr ng ngành ngh c n phát tri n c a ng và nhà n c đ ng th i ph i phù h p v i đ nh

h ng ngành ngh và ch tiêu v d n vay theo m c đích c a m i T ch c tín d ng

Amount of loan: S ti n vay

S ti n cho vay ph i phù h p các quy đ nh sau: Quy đ nh v gi i h n c p tín d ng

đ i v i khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan c a ngân hàng nhà n c, quy

đ nh v ch tiêu d n theo ngành ngh c a NHNN và c a m i TCTD, quy đ nh v h

s an toàn v n t i thi u,… ây là tiêu chí quan tr ng c n thi t ph i xem xét, nó đánh giá vi c tuân th quy đ nh NHNN c a TCTD

Repayment terms: Kh n ng hoàn tr n vay

Kh n ng hoàn tr n vay b nh h ng b i r t nhi u y u t , đây là m t ch tiêu

r t khó đánh giá t i th i đi m c p tín d ng, đ c bi t là kho n c p tín d ng có th i gian dài Kh n ng hoàn tr n vay đ c đánh giá qua các ch tiêu sau: Hi u qu c a

ph ng án vay, n ng l c/t cách c a ng i đi vay, tình hình kinh t xã h i c a đ t

n c, các y u t khách quan khác nh h ng đ n ph ng án vay,…

Insurance: B o hi m

B o hi m kho n vay đ c xem là ngu n tr n th hai c a kho n vay, c ng gi ng nh

m c tài s n đ m b o trong mô hình 5C

1.2.4.3 Mô hình PARSER

- Person/purpose: Ng i đi vay/m c đích (Nh Mô hình 5C và Mô hình CAMPARI)

- Amount: S ti n vay (Nh Mô hình CAMPARI)

- Repayment: Kh n ng hoàn tr n vay (Nh Mô hình CAMPARI)

- Security: B o đ m kho n vay (Nh Mô hình CAMPARI)

Khách hàng Doanh nghi p là m t t ch c kinh t , có tên riêng, có tài s n, có tr

s giao d ch n đ nh, đ c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t Khách hàng doanh nghi p th ng vay v n v i m c đích chính đ ph c v ho t đ ng kinh doanh v i ph ng án kinh doanh do doanh nghi p l p ra nh m t ng tính hi u qu c a

ho t đ ng kinh doanh

Khách hàng cá nhân là m t th nhân có n ng l c pháp lu t dân s và n ng l c hành vi dân s Khách hàng cá nhân th ng vay v n v i m c đích chính là tiêu dùng

V i tính ch t khác bi t trên nên th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p khác bi t so v i th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng cá nhân Th m đ nh tín

d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p có tính ch t ph c t p và khó h n r t nhi u so

v i th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng cá nhân, vì khác nhau v m c đích vay, pháp lý, c c u t ch c, tình hình tài chính, tình hình kinh doanh Doanh nghi p đi vay luôn g n li n v i ph ng án kinh doanh ho c d án đ u t đòi h i ph i xem xét tính

kh thi và hi u qu , do đó th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p m t nhi u th i gian h n S khác bi t chính trong th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p và th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng cá nhân th hi n các đi m sau:

V m c đích vay v n: M c đích vay v n c a khách hàng cá nhân th ng là đ tiêu

dùng, m c đích vay v n chính c a khách hàng doanh nghi p là ph c v s n xu t kinh doanh Do đó khi th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p c n thi t ph i

th m đ nh ph ng án/d án vay v n, tình hình kinh doanh và hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p

V pháp lý: Pháp lý khách hàng cá nhân ch đ n gi n bao g m ch ng minh nhân

dân, h kh u; Pháp lý khách hàng doanh nghi p bao g m r t nhi u gi y t sau: gi y

ch ng nh n đ ng ký kinh doanh, đi u l , biên b n h p h i đ ng qu n tr /h i đ ng thành viên, quy t đ nh b nhi m ban đi u hành,…Khi th m đ nh pháp lý doanh nghi p ngoài vi c xem xét t cách pháp nhân c a doanh nghi p c n ph i xem xét pháp lý c a

ng i đ i di n doanh nghi p, h i đ ng qu n tr , ban đi u hành, t cách c a ng i đ i

di n doanh nghi p giao d ch v i ngân hàng

V tình hình tài chính: Tài chính c a khách hàng cá nhân r t đ n gi n, th ng ch

g m các kho n m c nh thu nh p, ti n, tài s n c đ nh, v n ch s h u, v n vay; Tài chính c a khách hàng doanh nghi p l i c c k ph c t p v i đ y đ các kho n m c c a

m t báo cáo tài chính tiêu chu n Do đó vi c th m đ nh c ng chi ti t và khó kh n h n

r t nhi u

1.3 C s lý lu n v ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p

1.3.1 Khái ni m v ch t l ng th m đ nh tín d ng

Công tác th m đ nh tín d ng đ t ch t l ng khi nó giúp TCTD ra quy t đ nh c p tín d ng đúng đ n, đ m b o kh n ng thu h i n đ y đ và đúng h n Ch t l ng th m

đ nh tín d ng đ c th hi n tr c h t báo cáo th m đ nh, ch t l ng d n , r i ro phát sinh sau cho vay…Bên c nh đó, ch t l ng th m đ nh tín d ng còn th hi n th i gian th m đ nh và chi phí th m đ nh

t n th t cho TCTD, đ c bi t là đ i v i các d án l n, th i gian th c hi n trong nhi u n m và có t m nh h ng l n đ n tình hình kinh t xã h i c a qu c gia Chính vì t m quan tr ng c a ngu n nhân l c mà ngày nay TCTD không ng ng b i

d ng, đào t o cho cán b tín d ng cùng v i ch đ đãi ng thích đáng

- Chính sách, quy trình, quy đ nh v th m đ nh tín d ng c a TCTD: Chính sách, quy trình, quy đ nh ph i khoa h c Ngày nay, các TCTD không ng ng đ i m i công ngh , áp d ng ti n b khoa h c công ngh tiên ti n nh t giúp cho cán b tín d ng đánh giá và phân tích h s vay v n m t cách nhanh chóng và hi u qu Không

nh ng ti t ki m đ c th i gian, chi phí mà v n đ m b o vi c ra quy t đ nh đúng

đ n N u quy trình và ph ng pháp th m đ nh không khoa h c, th t c r m rà,

ph c t p, s làm m t nhi u th i gian, công s c c ng nh chi phí, th m chí làm m t

c h i tài tr khách hàng ho c d n đ n t ch c tín d ng đ u t vào m t d án không thích đáng

- C s v t ch t, trang thi t b k thu t ph c v công tác th m đ nh tín d ng

- Công tác t ch c, ki m tra, ki m soát : Th m đ nh đòi h i ph i chính xác nên công tác ki m tra ki m soát ph i nghiêm ng t đ k p th i phát hi n ra nh ng sai sót và có

lu t và d i lu t trong vi c quy đ nh th m đ nh tín d ng và cho vay c a t ch c tín

d ng đ c quy đ nh ch t ch góp ph n tác đ ng tích c c đ n hi u qu c a ho t

đ ng cho vay, đ m b o l i ích và m c tiêu phát tri n c a khách hàng và ngân hàng, thúc đ y kinh t phát tri n

- Môi tr ng kinh t : Môi tr ng kinh t là nhân t gián ti p tác đ ng đ n ho t đ ng

s n xu t kinh doanh, hi u qu ph ng án kinh doanh/d án đ u t , t đó nh h ng

đ n kh n ng tr n c a doanh nghi p Vì v y khi th m đ nh tín d ng c n thi t ph i

xem xét đ n y u t môi tr ng kinh t , đây là y u t quan tr ng, bi n đ ng theo

th i gian nên khó đánh giá t i th i đi m th m đ nh đ ra quy t đ nh c p tín d ng

- Môi tr ng v n hóa xã h i: Khía c nh v n hóa xã h i t lâu đã có nh h ng tr c

ti p ho c gián ti p đ n quá trình s n xu t kinh doanh và đ c bi t là nh h ng đ n

d án đ u t : Ch ng h n nh , khi d án đ c tri n khai và đi vào ho t đ ng thì nó

ph i đ c xem xét là có phù h p v i phong t c t p quán v n hóa c a đ a ph ng hay không, các đi u l và quy đ nh xã h i có ch p nh n nó hay không Do đó đây

c ng là y u t quan tr ng nh h ng đ n kh n ng tr n c ng nh là ch t l ng

th m đ nh tín d ng

Nhìn chung, có r t nhi u nhân t nh h ng đ n ch t l ng công tác th m đ nh tín d ng, bao g m nhân t ch quan v phía t ch c tín d ng l n các nhân t khách quan khác Vi c tìm hi u và phân tích các nhân t này s giúp cho ch t l ng th m

đ nh tín d ng ngày càng đ c nâng cao

1.3.3 Các ch tiêu đo l ng ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng

doanh nghi p

Ch t l ng th m đ nh tín d ng đ c đánh giá b i các tiêu chí sau:

- T l n quá h n (T ng n quá h n/t ng d n ): H s này càng th p ch ng t ch t

l ng th m đ nh tín d ng càng cao và ng c l i

- T l n x u (T ng n x u/t ng d n ): T ng t nh trên, h s này càng th p

ch ng t ch t l ng th m đ nh tín d ng càng cao và ng c l i

- T l t c đ t ng tr ng n x u/t c đ t ng tr ng d n : H s này nh h n m t (< 1) ch ng t ch t l ng th m đ nh tín d ng t t và ng c

- Nh ng sai sót phát sinh trong t ng n i dung th m đ nh

- Th i gian th m đ nh tín d ng th c t so v i th i gian th m đ nh tín d ng quy đ nh:

Th i gian th m đ nh tín d ng th c t b ng ho c nh h n th i gian th m đ nh tín

d ng quy đ nh thì ch t l ng th m đ nh t t và ng c l i

- Chi phí th m đ nh tín d ng th c t so v i chi phí th m đ nh tín d ng quy đ nh: Chi phí th m đ nh tín d ng th c t b ng ho c nh h n chi phí th m đ nh tín d ng quy

đ nh thì ch t l ng th m đ nh t t và ng c l i

1.3.4 S c n thi t ph i nâng cao ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách

hàng doanh nghi p

Ch t l ng th m đ nh tín d ng đ c nâng cao s giúp cho các quy t đ nh c p tín

d ng đúng đ n, đ m b o thu h i n đ y đ và đúng h n, h n ch các sai sót trong quá trình phê duy t tín d ng, h n ch trích l p d phòng tín d ng, h n ch các r i ro và thi t h i, t đó mang l i l i nhu n cho t ch c tín d ng Do đó vi c nâng cao ch t

l ng th m đ nh tín d ng là h t s c c n thi t

K t lu n ch ng 1: N i dung ch ng 1 t p trung vào c s lý lu n v tín d ng ngân

hàng, tín d ng ngân hàng đ i v i doanh nghi p, th m đ nh tín d ng doanh nghi p và

ch t l ng th m đ nh tín d ng doanh nghi p, nêu lên t m quan tr ng c a tín d ng ngân hàng đ i v i doanh nghi p c ng nh là đ i v i n n kinh t và s c n thi t ph i nâng cao ch t l ng th m đ nh tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p

T ngày 16/03/2012, Ngân hàng TMCP Phát tri n Nhà TP.HCM chính th c đ i tên thành Ngân hàng TMCP Phát tri n TP.HCM và ra m t h th ng nh n di n th ng

hi u m i trên toàn qu c Tên vi t t t HDBank không thay đ i

Trên n n t ng phát tri n v ng ch c, hi u qu , an toàn, HDBank là ngân hàng có

t c đ t ng tr ng cao và b n v ng trong th tr ng tài chính Ngân hàng Vi t Nam

2.1.2 Nh ng thành t u đ t đ c

V i đà t ng tr ng m nh m trong nh ng n m g n đây, HDBank đã đ t đ c

nh ng thành qu v t b c, hoàn thi n công tác tái c u trúc t ch c và tích lu các ngu n l c v tài chính, s n ph m d ch v , con ng i, công ngh ,…đ b c vào m t giai đo n phát tri n sôi đ ng h n đ a Ngân hàng v n lên m t t m cao m i

n cu i n m 2012, HDBank có s d huy đ ng đ t 46.368 t đ ng, d n tín

d ng đ t 21.148 t đ ng, l i nhu n sau thu đ t 326 t đ ng, và có h n 120 đi m giao

d ch trên toàn qu c, có m t t i h u h t các trung tâm kinh t l n c a c n c nh TP.HCM, Hà N i, à N ng, Nha Trang, Bình D ng, C n Th , Long An, V ng Tàu,

ng Nai, Ngh An, An Giang, H i Phòng, DakLak, B c Ninh,…

Các gi i th ng tiêu bi u:

• Huân ch ng lao đ ng c a Ch t ch n c

• B ng khen c a Th t ng Chính ph

• HDBank đ c NHNN x p lo i A n m 2012

• C thi đua c a NHNN Vi t Nam

• Top 500 doanh nghi p t ng tr ng nhanh nh t Vi t Nam

• Top 500 doanh nghi p l n nh t Vi t Nam

• Gi i th ng Ngân hàng ti t ki m t t nh t Vi t Nam (Do Th i báo kinh t Vi t Nam trao t ng)

• Gi i th ng Thanh toán qu c t xu t s c (Do Citi Group trao t ng)

Gi i th ng Ch t l ng so n đi n thanh toán chu n (Do Wells Fargo trao

+/- % +/- %

D n cho vay 11.728 13.848 21.148 2.120 18% 7.300 53%

(Ngu n: Báo cáo tài chính HDBank qua các n m)

Bi u đ 2.1: Tình hình d n cho vay t i HDBank ( VT: t đ ng)

T ng d n cho vay c a HDBank c ng t ng tr ng qua các n m v i t c đ t ng

c a n m sau cao h n n m tr c, n m 2011 t ng 18% so v i n m 2010, n m 2012 t ng 53% so v i n m 2011 T c đ t ng tr ng d n c a HDBank cao h n so v i t c đ

t ng c a toàn ngành (t c đ t ng toàn ngành n m 2011 là 12%, n m 2012 c tính là 7%), tuy nhiên hoàn toàn phù h p v i quy đ nh t ng tr ng tín d ng do NHNN cho phép (Theo công v n s 5037/NHNN-CSTT ngày 13/08/2012, NHNN cho phép d n tín d ng c a HDBank đ n cu i n m 2012 t i đa là 23.115 t đ ng)

Cu i n m 2012, t ng d n cho vay c a HDBank đ t 21.148 t đ ng, b ng 0,77%

d n c tính c a toàn ngành M c dù t c đ t ng tr ng d n c a HDBank khá cao

so v i trung bình ngành nh ng t ng d n c a HDBank v n r t nh so v i các ngân hàng khác

N m 2013, c n c công v n s 1172/NHNN-CSTT ngày 25/02/2013, nh m đ m

b o an toàn c a ho t đ ng ngân hàng, trên c s tình hình ho t đ ng kinh doanh và kh

n ng t ng tr ng c a HDBank, NHNN cho phép HDBank đ c t ng tr ng tín d ng 12% trong n m 2013

2.2.2 N quá h n, N x u

B ng 2.2: Tình hình n quá h n và n x u t i HDBank ( VT: t đ ng)

M c 2010 2011 2012

So sánh 2011/2010

So sánh 2012/2011 +/- % +/- %

đ t ng tr ng c a d n , đây là d u hi u có th cho th y ch t l ng tín d ng t i HDBank ngày m t gi m Vi c n quá h n t ng cao m t ph n là do nh h ng b i khó

kh n chung c a kinh t xã h i Vi t Nam trong n m 2011 và 2012 v i hàng lo t doanh nghi p gi i th , c th s l ng doanh nghi p gi i th trong n m 2011 là 79.014 doanh nghi p, đ n cu i tháng 11/2012 s l ng doanh nghi p t m d ng ho t đ ng và gi i th trong n m 2012 là 48.473 doanh nghi p

M c dù n quá h n và n x u t i HDBank ngày m t gia t ng nh ng t l n x u

t i HDBank luôn th p h n 3% và n m trong m c cho phép c a NHNN

2.3 T ng quan v ho t đ ng tín d ng doanh nghi p t i HDBank

2.3.1 D n cho vay đ i v i khách hàng doanh nghi p

2.3.1.1 D n doanh nghi p phân theo khách hàng

B ng 2.4 : Tình hình d n cho vay đ i v i khách hàng doanh nghi p

( VT: t đ ng)

M c 2010 2011 2012

So sánh 2011/2010

So sánh 2012/2011 +/- % +/- %

doanh nghi p n m 2011 và th p h n t c đ t ng tr ng t ng d n n m 2012 là do trong n m 2012 th tr ng tài chính bi n đ ng r t ph c t p Ngân hàng lúc thì khó

kh n thanh kho n, lúc thì d th a v n Tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p c ng b p bênh, không n đ nh C u n i gi a ngân hàng và doanh nghi p

th ng xuyên b đ t quãng, lúc doanh nghi p c n v n thì ngân hàng không th gi i ngân, ho c doanh nghi p không ch u đ c m c lãi su t cao; Khi lãi su t h , ngân hàng

có th gi i ngân thì là lúc ph n l n doanh nghi p thu h p ho t đ ng, nhu c u vay gi m

ho c không còn đáp ng đ tiêu chu n cho vay Tr c đây c c u d n khách hàng doanh nghi p luôn chi m u th thì đ n n m 2012, d n doanh nghi p th p h n d n

cá nhân và ch chi m 41%/t ng d n

M c dù t tr ng d n doanh nghi p/t ng d n và t c đ t ng d n c a doanh nghi p gi m nh ng s d n doanh nghi p tuy t đ i t i HDBank v n t ng 13% so v i

n m 2011, trong khi m t s ngân hàng khác gi m ho c ch t ng r t th p Nguyên nhân

m t ph n do nh ng rung ch n trong h th ng tài chính th i gian qua nh s ki n sáp

nh p c c u l i các ngân hàng nh y u kém, s ki n các qu n tr viên cao c p c a các ngân hàng l n b b t đã tác đ ng m nh đ n uy tín c a nhi u đ i th c nh tranh, kh

n ng huy đ ng t i các ngân hàng này gi m sút nh h ng đ n kh n ng cho vay, bu c các ngân hàng này ph i th t ch t ho t đ ng tín d ng, t đó d n đ n ngu n khách hàng vay t i HDBank v n đ m b o đ c s t ng tr ng HDBank có quy mô còn khá nh ,

m c đ b nh h ng không quá l n, nên t n d ng c h i phát tri n ngu n khách hàng

và gia t ng ho t đ ng c p tín d ng

2.3.1.2 D n doanh nghi p phân theo m c đích vay

B ng 2.6 : D n doanh nghi p phân theo m c đích vay ( VT: t đ ng)

M c 2010 2011 2012

So sánh 2011/2010

So sánh 2012/2011 +/- % +/- %

D n doanh nghi p vay phi 60 80 85 20 33% 5 6%

s n xu t kinh doanh

D n doanh nghi p vay s n

xu t kinh doanh 6.208 7.637 8.634 1.429 23% 997 13%

T ng d n doanh nghi p 6.268 7.717 8.719 1.449 23% 1.002 13%

(Ngu n: Báo cáo tài chính HDBank)

Bi u đ 2.4: D n doanh nghi p phân theo m c đích vay

C n c b ng bi u trên, đa ph n d n doanh nghi p là d n vay v i m c đích

s n xu t kinh doanh, d n doanh nghi p v i m c đích phi s n xu t chi m t tr ng không đáng k , l n l t n m 2010, n m 2011 và n m 2012 là 0,96%, 1,04% và 0,97%

i u này là hoàn toàn phù h p v i đ c thù c a tín d ng doanh nghi p ch y u là vay

ph c v ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ph c v ph ng án kinh doanh ho c đ u t d

án, t đó t o ra ngu n thu nh p đ tr n Cho vay doanh nghi p v i m c đích phi s n

xu t ch bó h p m t s m c đích sau: vay mua xe ô tô ph c v đi l i, vay đ u t

ch ng khoán, vay kinh doanh b t đ ng s n Trong đó cho vay kinh doanh b t đ ng s n

là l nh v c cho vay h n ch hi n nay h u h t các ngân hàng, vì h s r i ro khi cho vay l nh v c này theo quy đ nh c a NHNN là r t cao, do cho vay b t đ ng s n ti m n nhi u r i ro, ngành b t đ ng s n các n m g n đây đang g p nhi u khó kh n, r t nhi u

d án không bán đ c ph i gi m giá hàng lo t, giá gi m nh ng m c c u v n không cao do kinh t khó kh n, khi n giá b t đ ng s n ngày càng gi m sâu, không còn là kênh đ u t h p d n n a, các doanh nghi p b t đ ng s n lâm vào c nh khó kh n, ho t

đ ng c m ch ng ho c phá s n hàng lo t

T tr ng d n doanh nghi p phi s n xu t t i HDBank phù h p v i ch tr ng và

ch th d n phi s n xu t t i đa c a NHNN, cu i n m 2012, d n phi s n xu t c a HDBank là 2.008 t đ ng, b ng 14,5%/t ng d n , nh h n 16% phù h p quy đ nh NHNN, trong đó d n phi s n xu t đ i v i khách hàng doanh nghi p là 80 t đ ng,

b ng 5%/t ng d n

2.3.1.3 D n doanh nghi p phân theo th i h n vay

B ng 2.7 : Tình hình d n doanh nghi p phân theo th i h n vay ( VT: t đ ng)

M c 2010 2011 2012

So sánh 2011/2010

So sánh 2012/2011 +/- % +/- %

Ng n h n 4.397 5.611 6.360 1.214 27,61 749 13,35 Trung h n 879 1.042 973 163 18,54 -69 -6,62 Dài h n 992 1.064 1.386 72 7,26 322 30,26

T ng 6.268 7.717 8.719 1.449 23,12 1.002 12,98

(Ngu n: Báo cáo tài chính HDBank)

Bi u đ 2.5: Tình hình d n doanh nghi p phân theo th i h n vay

S li u cho th y d n doanh nghi p ng n h n c a HDBank qua các n m luôn chi m t tr ng cao trong t ng d n , l n l t n m 2010, n m 2011 và n m 2012 là 70%, 73% và 73% Nguyên nhân c a th c tr ng này xu t phát t chính sách tín d ng

c a HDBank không khuy n khích cho vay trung dài h n, vì các lý do sau: c c u ngu n v n huy đ ng c a HDBank ch y u là ngu n v n ng n h n, r i ro tín d ng và chi phí cho vay t l thu n v i th i h n vay, th i h n cho vay càng dài thì kh n ng x y