Tác gi Nguy n Minh Thu... ANOVA: Phơn tích ph ng sai Analysis of variance... trong khi đang di chuy n: trên xe h i, trên tƠu h a, máy vi tính đ bƠn.. Theo đó, ông đ nh ngh a giá tr nƠy
Trang 2C NG HọA Xẩ H I CH NGH A VI T NAM
c l p ậ T do ậ H nh phúc
***
L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan đ tƠi “M t s nhơn t nh h ng đ n xu h ng l a
ch n th ng hi u đi n tho i thông minh c a khách hƠng trên th tr ng ThƠnh ph H Chí Minh” là k t qu c a quá trình t nghiên c u c a riêng
tôi N u có b t k sai ph m nào, tôi xin hoƠn toƠn ch u trách nhi m
Tác gi
Nguy n Minh Thu
Trang 3L I C M N
L i đ u tiên, tôi xin chơn thƠnh c m n s giúp đ t n tình c a gi ng viên
h ng d n lƠ th y TS inh Công Ti n - ng i đƣ dƠnh nhi u th i gian đ c bƠi
c a tôi, cho tôi nh ng góp ý, nh ng l i khuyên b ích, vƠ luôn khuy n khích,
đ ng viên đ tôi hoàn thành lu n v n nƠy
khích vƠ h tr h t mình đ tôi hoƠn thƠnh khóa h c cao h c Qu n Tr Kinh Doanh này
Tôi xin chơn thƠnh c m n các th y giáo, cô giáo trong khoa Qu n Tr Kinh Doanh c a Tr ng i H c Kinh t ThƠnh ph H Chí Minh đƣ truy n đ t cho tôi r t nhi u ki n th c b ích c ng nh nh ng kinh nghi m quý giá trong su t quá trình h c t p t i tr ng
Cu i cùng, tôi xin chơn thƠnh c m n nh ng ng i b n đƣ luôn bên c nh, giúp đ tôi trong vi c trao đ i ki n th c, chia s tƠi li u, kh o sát vƠ thu th p d
Trang 4TịM T T LU N V N
Nghiên c u nƠy nh m m c đích xác đ nh m t s nhơn t nh h ng đ n xu
h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i thông minh c a ng i tiêu dùng trên th
tr ng thƠnh ph H Chí Minh Trên c s lý thuy t v giá tr c m nh n
đ ng h p lý (Theory of Reasoned Action) c a Ajzen vƠ Fishbein (1975), Mô hình ch p nh n công ngh (Technology Acceptance Model) c a Davis (1989), vƠ
k t qu c a nghiên c u đ nh tính v i k thu t ph ng v n tay đôi, tác gi đƣ xác
đ nh đ c m t s nhơn t đ đ a vƠo mô hình nghiên c u các nhơn t nh h ng
đ n xu h ng l a ch n th ng hi u TTM c a ng i tiêu dùng trên th tr ng
tƠi s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng Nghiên c u này đ c
th c hi n thông qua hai b c: (i) nghiên c u s b đ nh tính và (ii) nghiên c u
đ nh l ng chính th c Trong đó, nghiên c u s b đ nh tính đ c th c hi n thông qua k thu t ph ng v n tay đôi (one-by-one interview) vƠ th o lu n nhóm
th nh h ng tr c ti p đ n xu h ng l a ch n th ng hi u TTM, t đó hình thƠnh mô hình nghiên c u ban đ u cho đ tƠi Kích th c m u cho nghiên c u
hi n đ khám phá, đi u ch nh vƠ b sung các bi n quan sát dùng đ đo l ng các thang đo thƠnh ph n c a khái ni m nghiên c u K t qu c a b c nƠy s lƠ b ng cơu h i dùng cho nghiên c u đ nh l ng chính th c (trình bƠy trong Ch ng 2) Nghiên c u chính th c đ c th c hi n b ng ph ng pháp nghiên c u đ nh
l ng Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n thông qua ph ng pháp phát b ng cơu h i tr c ti p cho ng i tiêu dùng vƠ g i b ng cơu h i qua Internet M c đích
c a nghiên c u nƠy lƠ đ ki m đ nh mô hình nghiên c u vƠ các gi thuy t trong
mô hình M u cho nghiên c u chính th c có kích th c n = 256 Công c h s tin c y Cronbach‟s alpha vƠ phơn tích nhơn t khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis) đ c s d ng đ sƠng l c các thang đo c a các khái ni m
Trang 5nghiên c u Các nhơn t sau khi đ c đi u ch nh theo phơn tích EFA s đ c đ a vào phân tích h i quy b i Ph n m m x lý s li u th ng kê SPSS 11.5 đ c dùng trong b c nƠy Ph ng pháp ENTER đ c ch n đ phơn tích h i quy K t
qu đƣ xác đ nh đ c sáu trong m i nhơn t có nh h ng đ n xu h ng l a
ch n th ng hi u đi n tho i thông minh c a ng i tiêu dùng trên th tr ng thƠnh ph H Chí Minh Sáu nhơn t đó bao g m: ki u dáng thi t k , giá tr xƣ
h i c m nh n, thích thú th ng hi u, tính n ng s n ph m, giá c c m nh n, vƠ
b ng ph ng pháp T-test vƠ ph ng sai m t y u t (One-way ANOVA) đ xem xét s khác bi t c a xu h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i thông minh c a
ng i tiêu dùng theo gi i tính, đ tu i, ngh nghi p, thu nh p, vƠ các m c giá
c a s n ph m (trình bƠy trong Ch ng 3)
K t qu nghiên c u c a đ tƠi góp ph n b sung vƠo lý thuy t hƠnh vi tiêu dùng, c th lƠ xác đ nh đ c m t s nhơn t nh h ng đ n xu h ng l a ch n
th ng hi u đi n tho i thông minh c a ng i tiêu dùng trên th tr ng thƠnh ph
H Chí Minh Qua đó, đ tƠi có th lƠ tƠi li u tham kh o trong vi c xơy d ng các thang đo l ng xu h ng l a ch n th ng hi u c a ng i tiêu dùng đ i v i các
s n ph m tiêu dùng nói chung vƠ các m t hƠng đi n t khác nói riêng V m t
th c ti n, k t qu nghiên c u c a đ tƠi góp ph n đ a ra nh ng hƠm ý cho các doanh nghi p s n xu t kinh doanh đi n tho i thông minh trong vi c xơy d ng các
ch ng trình marketing, nh ng k ho ch s n su t kinh doanh h p lý nh m qu ng
bá th ng hi u vƠ mang l i hi u qu cao đ i v i các đ i t ng khách hƠng khác nhau trên t ng th tr ng khác nhau (trình bƠy trong Ph n k t lu n)
Trang 6M C L C
L I CAM OAN i
L I C M N ii
TịM T T LU N V N iii
DANH M C CỄC HỊNH V , TH x
DANH M C CỄC B NG BI U xi
PH N M U 1
1 Lý do ch n đ tƠi 1
2 M c tiêu nghiên c u 4
3 i t ng vƠ ph m vi nghiên c u 5
4 Ph ng pháp nghiên c u 5
5 Ý ngh a c a đ tƠi 6
6 K t c u c a đ tƠi nghiên c u 6
CH NG 1 C S Lụ THUY T 7
1.1 Gi i thi u 7
1.2 C s lỦ thuy t 7
1.2.1 Hành vi tiêu dùng 7
1.2.2 Xu h ng tiêu dùng/ xu h ng l a ch n 9
1.2.3 i n tho i thông minh 10
1.2.4 HƠnh vi c a ng i tiêu dùng đi n tho i thông minh 11
1.2.5 Giá tr c m nh n 12
1.2.5.1 Quan đi m c a Philip Kotler 12
1.2.5.2 Quan đi m c a các nhƠ nghiên c u khác 14
1.2.6 Thuy t hƠnh đ ng h p lý (Theory of Reasoned Action) 15
1.2.7 Mô hình ch p nh n công ngh (Technology Acceptance Model) 16
1.3 Các nghiên c u tr c đơy 17
1.4 Mô hình nghiên c u vƠ các gi thuy t: 21
1.4.1 Mô hình nghiên c u 21
1.4.2 Các gi thuy t nghiên c u 28
1.5 Tóm t t 32
Trang 7CH NG 2 PH NG PHỄP NGHIểN C U 33
2.1 Gi i thi u 33
2.2 Thi t k nghiên c u 33
2.2.1 Ph ng pháp nghiên c u 33
2.2.2 Quy trình nghiên c u 34
2.3 Nghiên c u đ nh tính 35
2.4 K t qu nghiên c u đ nh tính vƠ hi u ch nh thang đo cho đ tƠi 37
2.4.1 Thang đo giá c c m nh n 37
2.4.2 Thang đo ch t l ng c m nh n 38
2.4.3 Thang đo giá tr xƣ h i c m nh n 39
2.4.4 Thang đo thích thú th ng hi u 40
2.4.5 Thang đo nhóm tham kh o 40
2.4.6 Thang đo l i truy n mi ng 41
2.4.7 Thang đo thái đ đ i v i chiêu th 43
2.4.8 Thang đo tính h u d ng c m nh n 43
2.4.9 Thang đo tính d s d ng c m nh n 44
2.4.10 Thang đo Xu h ng l a ch n 46
2.5 Nghiên c u chính th c 47
2.5.1 Th ng hi u nghiên c u 47
2.5.2 M u nghiên c u 47
2.6 Tóm t t 49
CH NG 3 K T QU NGHIểN C U 50
3.1 Gi i thi u 50
3.2 Ki m đ nh thang đo 50
3.2.1 Ki m đ nh Cronbach‟s Alpha đ i v i thang đo lý thuy t 51
3.2.2 Phơn tích nhơn t khám phá 52
3.2.2.1 EFA cho các bi n đ c l p 52
3.2.2.2 EFA cho bi n ph thu c 54
3.3 Phơn tích h i quy b i 56
Trang 83.3.1 Xơy d ng ph ng trình h i quy b i 57
3.3.2 Dò tìm s vi ph m gi đ nh c n thi t trong h i quy b i 59
3.3.2.1 Gi đ nh liên h tuy n tính 59
3.3.2.2 Gi đ nh ph ng sai c a sai s không đ i 60
3.3.2.3 Gi đ nh v phơn ph i chu n c a ph n d 60
3.3.2.4 Gi đ nh v tính đ c l p c a sai s 61
3.3.2.5 Gi đ nh đa c ng tuy n 61
3.4 K t qu ki m đ nh các gi thuy t vƠ mô hình nghiên c u 62
3.4.1 K t qu ki m đ nh gi thuy t H1 62
3.4.2 K t qu ki m đ nh gi thuy t H2a 62
3.4.3 K t qu ki m đ nh gi thuy t H2b 63
3.4.4 K t qu ki m đ nh gi thuy t H3 64
3.4.5 K t qu ki m đ nh gi thuy t H4 66
3.4.6 K t qu ki m đ nh gi thuy t H5 66
3.4.7 K t qu ki m đ nh gi thuy t H6 67
3.4.8 K t qu ki m đ nh gi thuy t H7a 68
3.4.9 K t qu ki m đ nh gi thuy t H7b 69
3.4.10 K t qu ki m đ nh gi thuy t H8 69
3.4.11 K t qu ki m đ nh mô hình nghiên c u 70
3.5 Phân tích xu h ng l a ch n th ng hi u TTM theo các nhóm khách hàng 70
3.5.1 Xu h ng l a ch n gi a nam vƠ n 70
3.5.2 Xu h ng l a ch n theo đ tu i 71
3.5.3 Xu h ng l a ch n theo ngh nghi p 71
3.5.4 Xu h ng l a ch n theo thu nh p 72
3.5.5 Xu h ng l a ch n theo các m c giá 72
3.6 Tóm t t 73
PH N K T LU N 74
1 Gi i thi u 74
2 ụ ngh a vƠ k t lu n nh ng k t qu nghiên c u 74
Trang 93 Nh ng đi m m i c a đ tƠi so v i các nghiên c u tr c đơy 75
4 HƠm Ủ chính sách cho doanh nghi p 77
5 H n ch c a đ tƠi vƠ h ng nghiên c u ti p theo 80
Ph l c 15 K t qu phơn tích T-test c a xu h ng l a ch n theo gi i tính nn
Ph l c 16 K t qu phơn tích ANOVA c a xu h ng l a ch n theo đ tu i oo
Ph l c 17 K t qu phơn tích ANOVA c a xu h ng l a ch n theo ngh nghi p pp
Ph l c 18 K t qu phơn tích ANOVA c a xu h ng l a ch n theo thu nh p rr
Ph l c 19 K t qu phơn tích ANOVA c a xu h ng l a ch n theo giá c tt
Ph l c 20 Phơn tích h s t ng quan Pearson uu
Trang 10DANH M C CỄC CH VI T T T
1 TTM : i n tho i thông minh
4 ANOVA: Phơn tích ph ng sai (Analysis of variance)
Trang 11DANH M C CỄC HỊNH V , TH
Hình 1.1 Mô hình hƠnh vi c a ng i mua 8
Hình 1.2 Các y u t quy t đ nh giá tr dƠnh cho khách hƠng 13
Hình 1.3 Mô hình Thuy t hƠnh đ ng h p lý (TRA) 16
Hình 1.4 Mô hình Mô hình ch p nh n công ngh (TAM) 17
Hình 1.5 Mô hình nghiên c u c a Hu nh ình Tu (2007) 18
Hình 1.6 Mô hình c a Lê H u Luân (2011) 18
Hình 1.7 Mô hình nghiên c u c a Hsinkung Chi et al (2010) 19
Hình 1.8 Mô hình c a Jurjen Jongepier (2011) 20
Hình 1.9 Mô hình nghiên c u ban đ u 22
Hình 2.1 Quy trình nghiên c u 35
Hình 2 2 Bi u đ các th ng hi u đ c l a ch n 47
Hình 3.1 Mô hình nghiên c u đi u ch nh theo k t qu EFA 55
Hình 3.2 Mô hình nghiên c u theo k t qu phơn tích h i quy 70
Trang 12DANH M C CỄC B NG BI U
B ng 2.1 Ti n đ thu th p vƠ x lý thông tin 34
B ng 2.2 Thang đo giá c c m nh n 37
B ng 2.3 Thang đo ch t l ng c m nh n 38
B ng 2.4 Thang đo giá tr xƣ h i c m nh n 39
B ng 2.5 Thang đo thích thú th ng hi u 40
B ng 2.6 Thang đo nhóm tham kh o 41
B ng 2.7 Thang đo l i truy n mi ng 42
B ng 2.8 Thang đo thái đ đ i v i chiêu th 43
B ng 2.9 Thang đo tính h u d ng c m nh n 44
B ng 2.10 Thang đo tính d s d ng c m nh n 45
B ng 2.11 Thang đo xu h ng l a ch n 46
B ng 3.1 Ki m đ nh các thang đo lý thuy t b ng Cronbach‟s Alpha 52
B ng 3.2 K t qu EFA 54
B ng 3.3 Các gi thuy t nghiên c u sau phơn tích EFA 55
B ng 3.4 K t qu phơn tích h i quy 57
B ng 3.5 K t qu ANOVA 57
B ng 3.6 K t qu các h s h i quy 57
Trang 13PH N M U
1 LỦ do ch n đ tƠi
V i s phát tri n chóng m t c a công ngh thông tin, các thi t b di đ ng đƣ
th t s bùng n trong vƠi n m tr l i đơy M t trong nh ng thi t b nƠy lƠ đi n tho i di đ ng Thi t b nƠy c ng đƣ đang phát tri n r t m nh đ n m c chúng ta khó có th g i chúng lƠ đi n tho i “thông th ng” (feature phone) n a, mƠ ph i
g i lƠ “đi n tho i thông minh” (smartphone) – m t thi t b di đ ng đ c tích h p thêm các tính n ng v n phòng, k t n i internet và r t nhi u ng d ng gi i trí
đ đ nh v , đ c báo, k t n i m ng xƣ h i,… Theo k t qu nghiên c u c a Ericsson ConsumerLab công b đ u tháng 8 n m 2012, ng i dùng thi t b di
đ ng t i VN đang có xu h ng s d ng các d ch v d li u nhi u h n Chính t nhu c u k t n i internet di đ ng đ có th s d ng các d ch v d li u đó đƣ kéo theo nhu c u s d ng đi n tho i thông minh ngƠy cƠng t ng m nh [60]
Theo d li u v b n báo cáo c a công ty phân tích th tr ng Canalys công
b vƠo tháng 1 n m 2012, l n đ u tiên trong l ch s công ngh , doanh s toƠn c u trong m t n m c a máy tính cá nhơn đƣ th p h n so v i do anh s toƠn c u c a
đi n tho i thông minh, c th , trong n m 2011 v a qua, doanh s đi n tho i
toƠn c u so v i doanh s máy tính cá nhơn ch t ng 15%, đ t t ng c ng g n 415 tri u đ n v đ c bán ra th tr ng [55]
T i Vi t Nam, đ c Apple gi i thi u vƠo n m 2007, nh ng chi c iPhone
đ u tiên nhanh chóng đ c nh p v theo đ ng xách tay vƠ đƣ l p t c t o nên 1
“c n s t” th c s trên th tr ng đi n tho i thông minh vƠo th i đi m đó - v n
ch a th c s sôi đ ng Tr i qua h n n m n m, th tr ng đi n tho i thông minh
Vi t Nam v n đang phát tri n m c bùng n S l ng thuê bao di đ ng t ng lên
m nh m vƠ m c chi tiêu c a khách hƠng cao đƣ khi n cho các hƣng s n xu t
đi n tho i hƠng đ u th gi i nh Apple, BlackBerry, HTC, , không th không đ
m t đ n, vƠ h c ng đƣ nhanh chóng “nh y” vƠo th tr ng đ y ti m n ng nƠy
Trang 14Theo k t qu đi u tra c a Công ty th ng kê và phân tích th tr ng Gartner
đ a ra trong báo cáo m i nh t, doanh s đi n tho i di đ ng trên toƠn c u trong
ph n s t gi m so v i cùng k c a n m 2011 do nh h ng c a suy thoái kinh t toàn c u, nh ng riêng đi n tho i thông minh l i đi ng c xu h ng nƠy v i doanh s trong quý 2 n m 2012 đƣ t ng 42,1% so v i cùng kì n m 2011 (t 108,3
tri u máy lên 153,9 tri u máy) [56]
T i Vi t Nam, k t qu kh o sát c a Trung tơm thông tin công nghi p vƠ
th ng m i (thu c B Công Th ng) đ a ra vƠo tháng 5 n m 2012 cho th y, s c tiêu th đi n tho i di đ ng t i Vi t Nam có ph n gi m đáng k , nguyên nhân
c ng do s tác đ ng c a kinh t khó kh n, nên ng i tiêu dùng gi m b t chi tiêu
[57] Tuy v y, theo nh n đ nh đ c đ a ra b i Công ty nghiên c u th tr ng
đ ng đ y ti m n ng vƠ có s phát tri n m nh m , trong đó, k t thúc n m 2012,
d ki n s l ng đi n tho i thông minh s chi m 21% trên t ng s đi n tho i di
đ ng đ c bán ra th tr ng trong n c (n m 2011 lƠ 16%) [54]
Trên th tr ng hi n nay, bên c nh nh ng th ng hi u đi n tho i di đ ng
n c ngoƠi quen thu c đang đ c bƠy bán th tr ng Vi t Nam nh Nokia,
tho i di đ ng c a Vi t Nam nh Q-mobile, FPT, Mobistar, N u nh tr c đơy,
ng i tiêu dùng ch c n m t chi c đi n tho i di đ ng ph c v cho m c đích đƠm tho i liên l c đ n thu n thì ngƠy nay nhu c u c a h kh t khe h n, h không ch đòi h i đ c s h u m t chi c đi n tho i di đ ng đ c c p nh t nh ng công ngh tiên ti n nh t, có tính n ng đa d ng, nhi u ng d ng thi t th c, ki u dáng thi t k đ p, cá tính, h p th i trang, mƠ giá c còn ph i h p lý n a Vì l đó, các công ty s n xu t kinh doanh đi n tho i di đ ng đƣ không ng ng cho ra đ i nhi u
s n ph m m i v i h đi u hƠnh đ c c p nh t nh ng phiên b n m i nh t, v i đ y
đ ki u dáng thi t k , vƠ giá c r t c nh tranh Ch ng v y mƠ ch v i h n hai
tri u đ ng lƠ ng i tiêu dùng đƣ có th s h u m t chi c đi n tho i thông minh
có giá nh đi n tho i ph thông, nh c a các hƣng Q-mobile, Mobi Star, FPT,…
Trang 15ng tr c m t th tr ng đi n tho i di đ ng đa d ng, sôi đ ng, vƠ luôn luôn
m i m nh v y thì vi c khách hƠng đ c quy n l a ch n th ng hi u nh m
th a mƣn s thích, nhu c u, c ng nh kh n ng kinh t c a h m t cách có l i vƠ
h p lý nh t lƠ đi u hi n nhiên
Cơu h i đ t ra lƠ đi u gì đƣ thôi thúc khách hàng l a ch n th ng hi u nƠy
mƠ không ph i lƠ th ng hi u khác? t i sao khách hƠng l i mua vƠo th i đi m nƠy mƠ không ph i lƠ th i đi m khác? có r t nhi u th c m c đ c đ t ra xung quanh hƠnh vi mua s m c a khách hƠng, b i chính b n thơn khách hƠng c ng có lúc ngh vƠ hƠnh đ ng theo hai h ng khác bi t, h nói ra mong mu n vƠ nhu
c u c a mình nh ng l i hƠnh đ ng theo m t h ng khác Rõ ràng, vi c khám phá
ra các nhơn t th c s nh h ng đ n xu h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i
di đ ng c a ng i tiêu dùng có t m quan tr ng đ c bi t, nh t lƠ đ i v i các nhà
s n xu t kinh doanh, b i m i nhóm tiêu dùng xu t thơn t t ng l p khác nhau, đ
tu i, trình đ , tơm lý… khác nhau thì hƠnh vi tiêu dùng c ng khác nhau Do đó,
ph i hi u đ c hƠnh vi mua s m c a khách hƠng thì doanh nghi p m i có c s
đ ho ch đ nh các ch ng trình marketing h p lý nh m tác đ ng hi u qu vƠo khách hƠng m c tiêu c a mình
Các y u t tác đ ng đ n hƠnh vi mua s m c a ng i tiêu dùng r t đa d ng Nhi u nhƠ nghiên c u trong n c vƠ trên th gi i đƣ xem xét tác đ ng c a giá c
c m nh n, ch t l ng c m nh n, giá tr xƣ h i c m nh n, n t ng th ng hi u, đ n hƠnh vi mua s m c a ng i tiêu dùng, trong đó, các nghiên c u trên th
gi i liên quan đ n vi c xác đ nh các nhơn t nh h ng đ n xu h ng l a ch n
th ng hi u đi n tho i di đ ng đ c th c hi n khá nhi u Tuy nhiên, nh ng nghiên c u này ch có th đ c dùng lƠm tƠi li u tham kh o, do th tr ng n c ngoƠi vƠ th tr ng trong n c có nhi u khác bi t v v n hóa, kinh t , xƣ h i Còn l i, các đ tƠi liên quan đ n đi n tho i di đ ng đ c các tác gi trong n c
th c hi n ch y u liên quan đ n vi c xơy d ng chi n l c kinh doanh (Lu n v n
th c s c a Nguy n ThƠnh Tín, 2008), ho c s hƠi lòng v ch t l ng d ch v siêu th đi n tho i di đ ng (Lu n v n th c s c a Ngô Lơn V Nhơn, 2010), ho c lòng trung thành (Lu n v n th c s c a Ph m Anh Tu n, 2008; bƠi báo c a
Trang 16Nguy n ThƠnh Công, vƠ Ph m Ng c Thúy, 2007), c ng có đ tƠi liên quan đ n
vi c xác đ nh các nhơn t nh h ng đ n xu h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i di đ ng, nh ng l i ch th c hi n cho riêng th ng hi u NOKIA vƠ cho th
tr ng thƠnh ph C n Th (Lu n v n th c s c a Tr ng ông L c vƠ Nguy n Thanh H i, 2009) i u này cho th y, các nghiên c u liên quan đ n xu h ng l a
ch n th ng hi u đi n tho i thông minh trên th tr ng thƠnh ph H Chí Minh
đ c th c hi n r t ít N u có, thì có th nh ng nghiên c u đó đ c th c hi n b i
m t s các doanh nghi p s n xu t vƠ kinh doanh đi n tho i di đ ng, nh ng đó lƠ dƠnh riêng cho s n ph m c a công ty h , cho th tr ng m c tiêu riêng c a h , và
đi u ch c ch n r ng vì lý do c nh tranh nên các thông tin đó không đ c công b
r ng rƣi Do đó, nghiên c u v xu h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i thông
Nh v y, m c tiêu c a đ tƠi lƠ khám phá m t s nhơn t nh h ng đ n xu
h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i thông minh c a ng i tiêu dùng trên th
tr ng thƠnh ph H Chí Minh, đo l ng m c đ nh h ng c a t ng nhơn t
đ n xu h ng l a ch n, c ng nh so sánh s khác bi t v đ tu i, gi i tính, ngh nghi p, thu nh p, giá c đ n xu h ng l a ch n, t đó đ a ra các hƠm ý chính sách cho các doanh nghi p s n xu t kinh doanh đi n tho i thông minh đ giúp h
ph n nƠo l p đ y kho ng cách gi a hƠnh vi mua s m c a ng i tiêu dùng vƠ các
n l c trong vi c xơy d ng các chi n l c marketing c a công ty Hay nói cách khác, k t qu nghiên c u c a đ tƠi có th mang đ n cho các doanh nghi p cách nhìn c th , rõ rƠng h n trong vi c đ nh v /qu ng bá th ng hi u c a mình trên
th tr ng Vì s c n thi t đó, tôi ch n đ tƠi: “M t s nhân t nh h ng đ n
xu h ng l a ch n th ng hi u đi n tho i thông minh c a khách hàng trên
Trang 17tiêu dùng trên th tr ng thƠnh ph H Chí Minh (sau đơy đ c vi t t t lƠ
i t ng kh o sát: nh ng ng i đang sinh s ng vƠ lƠm vi c trên đ a bƠn
4 Ph ng pháp nghiên c u
tƠi s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng Nghiên c u này đ c
th c hi n thông qua hai b c: (1) nghiên c u s b đ nh tính, vƠ (2) nghiên c u chính th c b ng ph ng pháp đ nh l ng, c th :
Nghiên c u s b đ nh tính đ c th c hi n thông qua k thu t ph ng v n tay đôi (one-by-one interview) và th o lu n nhóm (group discussion) M c đích c a ph ng v n tay đôi lƠ khám phá các nhân t có th nh h ng tr c ti p
đ n xu h ng l a ch n th ng hi u TTM, t đó hình thƠnh mô hình nghiên
c u ban đ u cho đ tài Kích th c m u cho nghiên c u này là n = 11 Ti p
đi u ch nh và b sung các bi n quan sát dùng đ đo l ng các thang đo thƠnh
Nghiên c u chính th c đ c th c hi n b ng ph ng pháp nghiên c u
đ nh l ng Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n thông qua ph ng pháp phát b ng cơu h i tr c ti p cho ng i tiêu dùng vƠ g i b ng cơu h i qua
Trang 18Internet M c đích c a nghiên c u nƠy lƠ đ ki m đ nh mô hình nghiên c u và các gi thuy t trong mô hình M u cho nghiên c u chính th c có kích th c n
các khái ni m nghiên c u Ti p theo s ti n hƠnh phân tích h i quy b i Ph n
m m x lý s li u th ng kê SPSS 11.5 đ c dùng trong b c nƠy
5 ụ ngh a c a đ tƠi
tƠi nƠy mang l i m t s ý ngh a nh sau:
Ý ngh a v m t lý thuy t: nghiên c u nƠy góp ph n xác đ nh m t s nhơn t
có nh h ng đ n xu h ng l a ch n th ng hi u TTM trên th tr ng
thang đo l ng xu h ng l a ch n th ng hi u c a ng i tiêu dùng đ i v i các
s n ph m tiêu dùng nói chung vƠ các m t hƠng đi n t khác nói riêng
Ý ngh a th c ti n: k t qu nghiên c u c a đ tƠi s góp ph n lƠm cho các doanh nghi p s n xu t kinh doanh TTM hi u rõ m t s nhơn t nh h ng và
m c đ nh h ng c a t ng nhơn t đ n xu h ng l a ch n th ng hi u TTM trên th tr ng TPHCM, qua đó, s có c s đ xơy d ng các chi n l c
6 K t c u c a đ tƠi nghiên c u
K t c u c a đ tƠi nghiên c u nƠy bao g m:
Ph n m đ u: Gi i thi u t ng quan v d án nghiên c u;
Ch ng 1: Trình bƠy c s lý thuy t v hƠnh vi ng i tiêu dùng vƠ xơy
d ng mô hình nghiên c u cùng v i các gi thuy t cho nghiên c u;
Ch ng 2: Trình bƠy thi t k nghiên c u đ ki m đ nh thang đo vƠ mô hình nghiên c u cùng các gi thuy t đƣ đ ra;
Ch ng 3: Trình bày ph ng pháp vƠ k t qu nghiên c u;
Ph n k t lu n: Tóm t t nh ng k t qu c a nghiên c u, nh ng đóng góp,
nh ng đi m m i c a đ tƠi, hàm ý chính sách cho các doanh nghi p s n
xu t vƠ kinh doanh TTM và nh ng h n ch nh m g i ý cho các nghiên
c u ti p theo
Trang 19CH NG 1 C S Lụ THUY T
1.1 Gi i thi u
Ph n m đ u đƣ gi i thi u t ng quan v đ tƠi nghiên c u Ch ng 1 nƠy
nh m m c đích gi i thi u các lý thuy t liên quan hành vi tiêu dùng, các nhân t
nh h ng đ n hƠnh vi tiêu dùng, các đ tƠi nghiên c u tr c đơy có liên quan
đ n hƠnh vi tiêu dùng, t đó đ xu t mô hình lý thuy t vƠ các gi thuy t nghiên
c u cho đ tƠi nƠy
1.2 C s lỦ thuy t
1.2.1 Hành vi tiêu dùng
Theo Kotler và Levy (1969), hƠnh vi tiêu dùng lƠ nh ng hƠnh vi c th
c a m t cá nhơn khi th c hi n quy t đ nh mua s m, s d ng, vƠ v t b s n
ph m hay d ch v
Theo Bennett D.B (1988), hƠnh vi tiêu dùng lƠ s t ng tác n ng đ ng c a các y u t nh h ng đ n nh n th c, hƠnh vi vƠ môi tr ng mƠ qua s thay đ i
đó con ng i thay đ i cu c s ng c a h
hƠnh vi mƠ ng i tiêu dùng th hi n trong vi c tìm ki m, s d ng, đánh giá vƠ
v t b s n ph m hay d ch v mƠ h mong ch s đáp ng đ c nhu c u c a h
Theo Giáo s Theodore Leavitt c a Tr ng kinh doanh Harvard (Havard Business School), nghiên c u v hƠnh vi tiêu dùng lƠ m t trong nh ng vi c quan tr ng nh t trong n n t ng ki n th c kinh doanh, vì m c đích c a ng i lƠm kinh doanh lƠ lƠm th nƠo đ thu hút vƠ gi chơn ng i tiêu dùng [61]
làm đ c đi u đó, doanh nghi p ph i thi t k đ c các chi n l c marketing
hi u qu phù h p v i nhóm tiêu dùng m c tiêu VƠ ch t l ng c a các chi n
l c marketing l i ph thu c vƠo s hi u bi t, kh n ng đáp ng đ c nhu c u
vƠ s c nh h ng đ n ng i tiêu dùng (Brent, 1975)
doanh nghi p hi u vƠ d đoán đ c hƠnh vi mua s m c a ng i tiêu dùng, h
s hi u đ c ng i tiêu dùng s mua gì, t i sao mua, khi nƠo mua, mua đơu,
Trang 20mua nh th nƠo, bao lơu s mua, s d ng nh th nƠo vƠ v t b ra sao (Brent,
1975);
Theo Philip Kotler (2001), nghiên c u v hƠnh vi tiêu dùng lƠ khá ph c
t p, b i vì có nhi u bi n tham gia vƠ xu h ng c a chúng lƠ t ng tác vƠ nh
h ng l n nhau Các tác nhơn marketing vƠ các tác nhơn c a môi tr ng đi
vƠo ý th c c a ng i mua Nh ng đ c đi m vƠ quá trình quy t đ nh c a ng i
mua d n đ n nh ng quy t đ nh mua s m nh t đ nh
Hình 1.1 Mô hình hƠnh vi c a ng i mua
(Ngu n: Philip Kotler, 2001)
M c dù không có m t mô hình chu n có th gi i thích h t t t c các khía
c nh v hƠnh vi tiêu dùng, nh ng h u h t các nghiên c u v hành vi tiêu dùng
đ u ch ra r ng, hƠnh vi c a ng i tiêu dùng ch u nh h ng c a các tác nhơn
bên ngoài (environmental factors) vƠ các nhơn t cá nhơn (individual factors)
(Islamoglu, 2003)
Theo Brent (1975), nghiên c u v ng i tiêu dùng th c ch t lƠ nghiên
c u v hƠnh vi c a ng i tiêu dùng, theo đó, hƠnh vi c a ng i tiêu dùng th
hi n t t c các giai đo n c a quá trình mua s m: tr c khi mua, trong khi
mua và sau khi mua
Trong n i dung c a nghiên c u nƠy, tác gi t p trung vƠo nghiên c u
hƠnh vi c a ng i tiêu dùng giai đo n tr c khi mua, lƠ giai đo n tr c khi
Các tác
nhân
marketing
Các tác nhân khác
c đi m
c a ng i mua
V n hóa
V n hóa
Xã h i
Cá tính Tâm lý
Tìm ki m thông tin ánh giá
Quy t đ nh Hành vi sau khi mua
Trang 21th c hi n quy t đ nh mua s m, mƠ trong m t s nghiên c u n c ngoƠi có liên quan thì thu t ng nƠy đ c g i lƠ “purchase intention”, còn các nghiên
c u trong n c thì đ c g i lƠ xu h ng mua s m/ xu h ng tiêu dùng ho c
xu h ng l a ch n v m t s n ph m, d ch v hay m t th ng hi u nƠo đó
1.2.2 Xu h ng tiêu dùng/ xu h ng l a ch n
Nh đƣ nói trên, nghiên c u hƠnh vi c a ng i tiêu dùng lƠ nh m gi i thích quá trình mua hay không mua m t lo i hƠng hóa, d ch v hay m t
th ng hi u nƠo đó M t trong nh ng cách đ phơn tích hƠnh vi tiêu dùng lƠ
đo l ng xu h ng tiêu dùng c a khách hƠng
h ng ch quan mƠ ng i tiêu dùng có đ c đ i v i m t s n ph m nh t đ nh
vƠ đƣ đ c ch ng minh lƠ m t y u t then ch t đ d đoán hƠnh vi tiêu dùng
y u t quy t đ nh hƠnh vi tiêu dùng th ng hi u
ho ch có nh n th c c a ng i tiêu dùng nh m th c hi n m t n l c mua s m
m t th ng hi u” (“purchase intentions are an individual’s conscious plan to
make an effort to purchase a brand”)
n ng ng i tiêu dùng mua s m m t lo i s n ph m, xu h ng tiêu dùng cƠng cao thì kh n ng ng i đó mua s n ph m s cƠng cao
Nói tóm l i, n u ng i tiêu dùng có n t ng vƠ thái đ t t đ i v i m t
th ng hi u ho c m t s n ph m, thì h s có xu h ng tiêu dùng th ng hi u
ho c s n ph m đó Zeithaml (1988) đƣ đo l ng xu h ng tiêu dùng theo ba
m c đ : có kh n ng mua (possible to buy), mong mu n đ c mua (desirable
to buy), vƠ xem xét s mua (deliberate to buy) Engel, Blackwell, và Miniard (1995) c ng phơn xu h ng tiêu dùng thƠnh ba m c đ riêng bi t: hƠnh vi mua không ho ch đ nh tr c, hƠnh vi mua có ho ch đ nh m t ph n, vƠ hƠnh vi mua
có ho ch đ nh tr c
Trang 22Nh v y, có th th y, xu h ng tiêu dùng lƠ m t khái ni m quan tr ng trong marketing vì ng i tiêu dùng th ng không ra quy t đ nh mua s m m t
lo i s n ph m, d ch v hay m t th ng hi u nƠo đó khi xu h ng tiêu dùng nó
c a h không cao Vì lý do nƠy, h u h t các mô hình trong lý thuy t hƠnh vi
tiêu dùng đ u đ a khái ni m xu h ng tiêu dùng lƠm bi n ph thu c trong mô
hình c a mình (Ajzen và Fishbein, 1980; Zeithaml, 1988; Dodds et al., 1991; Schiffman và Kanuk, 2000; )
i u nh n th y rõ rƠng, các thu t ng “xu h ng tiêu dùng”, “xu h ng
mua s m”, hay “xu h ng l a ch n” có m t s t ng đ ng, vì t t c chúng
đ u h ng đ n vi c bi u th m t k ho ch l a ch n, m t ý đ nh mua s m m t
lo i hƠng hóa, d ch v ho c m t th ng hi u nƠo đó Trong n i dung nghiên
c u nƠy, tác gi dùng thu t ng “xu h ng l a ch n th ng hi u TTM” đ
bi u th ý đ nh (hay k ho ch) l a ch n c a ng i tiêu dùng khi có nhu c u mua s m đ i v i m t th ng hi u TTM nƠo đó
1.2.3 i n tho i thông minh
Thu t ng TTM trong đ tƠi nƠy đ c hi u lƠ các dòng đi n tho i di
đ ng thông minh đ c s n xu t trong n c hay đ c nh p kh u t n c ngoƠi
T t c s n ph m nƠy có ngu n g c xu t x rõ rƠng, đ c phép phơn ph i vƠ kinh doanh trên th tr ng Vi t Nam V y, đi n tho i nh th nƠo thì đ c g i
lƠ TTM? Allen, Rgaupera và Lundrigan (2010); Lee, Tolentino, Park và Kim
nhi u tính n ng h n, công ngh tiên ti n h n vƠ t c đ x lý nhanh h n
ph i có kh n ng ch y các ng d ng c a m t h đi u hƠnh chu n c a m t bên
th ba (smartphones must be able to run third-party applications on a
ngh a th ng nh t cho TTM, nh ng đa s các chuyên gia phơn tích th tr ng
đ u cho r ng TTM lƠ m t thi t b có s k t h p c a m t chi c đi n tho i di
đ ng ph thông vƠ m t ph n m m h tr k thu t s cá nhơn TTM u vi t
h n đi n tho i ph thông ch nó đ c tích h p thêm các tính n ng v n phòng
Trang 23đ giúp ng i tiêu dùng có th s d ng nh m t máy tính thu g n, và nhi u ng
d ng khác nh : xem phim, đ c báo, b n đ đ nh v , tra t đi n
1.2.4 HƠnh vi c a ng i tiêu dùng đi n tho i thông minh
TTM là s n ph m và là thành t u c a ngành khoa h c k thu t công ngh cao trong th i đ i thông tin Giá c a m t chi c đi n tho i nhìn chung
Vi t Nam, nh ng t n s l p l i th p do không thu c nhóm s n ph m thi t y u
H n n a, TTM lƠ lo i s n ph m tiêu dùng d th y, cho phép ng i khác th y
th ng hi u s d ng, th y đ c “khi u” th m m , nên nó có tác d ng t bi u
hi n cao, nhi u ng i tiêu dùng xem TTM nh m t món hƠng th i trang, giúp th hi n đ c cá tính riêng c a h , lƠm t ng giá tr c a b n thơn h
V i s ra đ i liên t c c a nhi u s n ph m v i m u mƣ đa d ng, phong phú c a nhi u th ng hi u, v i nhi u m c giá c khác nhau thì vi c ng i tiêu dùng l a ch n m t s n ph m phù h p v i b n thơn không ph i lƠ vi c đ n
gi n, nh t lƠ khi đ ng tr c s l a ch n gi a hai TTM có tính n ng t ng
đ ng nhau, m t bên lƠ c a m t th ng hi u n i ti ng, vƠ m t bên lƠ c a
th ng hi u không n i ti ng nh ng có m c giá r h n nhi u Do v y, TTM
có th đ c x p vƠo nhóm s n ph m có m c đ cơn nh c cao vƠ hành vi mua
s m TTM thu c lo i hƠnh vi mua s m ph c t p Theo đó, tr c khi ra quy t
đ nh mua s n ph m, ng i tiêu dùng ph i cơn nh c, đánh giá, so sánh v ch t
l ng, giá c , ki u dáng, xem th ng hi u nƠo đ c a chu ng h n, ch ng trình khuy n mƣi c a c a hƠng nƠo h p d n h n,…
TTM lƠ m t thi t b có tích h p nhi u tính n ng thông minh, vƠ tùy
t ng h đi u hƠnh mƠ cách s d ng c ng có đôi chút khác bi t, các thao tác s
d ng đ n gi n h n r t nhi u, tuy nhiên c ng có m t s khách hƠng c m th y không d dƠng chút nƠo khi s d ng nh ng TTM, nh t lƠ nh ng ng i l n
tu i, h c m th y TTM có v ph c t p vƠ do v y khá e dè v i vi c tr i nghi m nh ng s n ph m công ngh cao nh TTM
TTM đ c tính h p các tính n ng v n phòng nh máy tính xách tay hay máy tính b ng, theo đó, nó cho phép ng i dùng truy c p internet, ki m
Trang 24tra mail, đ c v n b n, trong khi đang di chuy n: trên xe h i, trên tƠu h a,
máy vi tính đ bƠn V i thi t k nh , g n, nhi u tính n ng h u d ng, TTM
d ng nh có ph n n i tr i h n, thu n ti n h n so v i vi c mang theo nh ng thi t b công ngh “h i c ng k nh” nh máy tính xách tay (laptop) hay máy tính b ng – nh ng thi t b đòi h i ng i tiêu dùng ph i xách, hay mang ba lô
V i s phát tri n nhanh chóng c a TTM, r t nhi u nghiên c u trên
th gi i đƣ ng d ng Thuy t hƠnh đ ng h p lý (Theory of Reasoned Action)
c a Fishbein và Ajzen (1975) và Mô hình ch p nh n công ngh (Technology Acceptance Model) c a Davis (1989) vào nghiên c u hƠnh vi mua s m c a
ng i tiêu dùng đ i v i TTM, nh các nghiên c u c a Hsiao & Hùng (2004); Vijayasarathy (2004); Wang, Lin và Luarn (2006); Hsinkung Chi et al (2010); Jurjen Jongepier (2011); Cho (2011); Ngoài ra, giá tr c m nh n
nh ng gì h nh n đ c vƠ nh ng gì h ph i b ra (Sawyer và Dickson, 1984;
c a khách hƠng có nh h ng đ n hƠnh vi mua s m (Dodds và Monroe, 1985; Dodds et al., 1991; Teas và Agarwal, 2000; Wan, 2006)
Do v y, trong nghiên c u nƠy, tác gi s d ng quan đi m v giá tr
c m nh n c a Philip Kotler vƠ m t s nhƠ nghiên c u khác, Thuy t hành đ ng
h p lý (TRA) c a Ajzen vƠ Fishbein (1975), Mô hình ch p nh n công ngh (TAM) c a Davis (1989), vƠ k t qu ph ng v n tay đôi đ xem xét m t s nhơn t đ a vƠo mô hình nghiên c u các nhơn t nh h ng đ n xu h ng l a
ch n th ng hi u TTM c a ng i tiêu dùng trên th tr ng TPHCM
1.2.5 Giá tr c m nh n
1.2.5.1 Quan đi m c a Philip Kotler
Theo Philip Kotler (2001), ng i tiêu dùng s mua hƠng c a nh ng doanh doanh nghi p nƠo mƠ h có th nh n đ c giá tr cao nh t dƠnh cho h Theo đó, ông đ nh ngh a giá tr nƠy nh sau: “giá tr dƠnh cho khách hƠng lƠ
Trang 25chênh l ch gi a t ng giá tr c a khách hƠng vƠ t ng chi phí c a khách hƠng
T ng giá tr c a khách hƠng lƠ toƠn b nh ng l i ích mƠ khách hƠng mong đ i
m t s n ph m hay d ch v nh t đ nh
Hình 1.2 Các y u t quy t đ nh giá tr dƠnh cho khách hƠng
(Ngu n: Philip Kotler, 2001)
Theo đó, t ng giá tr mƠ khách hƠng nh n đ c lƠ bao g m toƠn b
nh ng l i ích mƠ h mong đ i m t s n ph m, d ch v nh : nh ng l i ích t
b n thơn s n ph m, các d ch v đi kèm, ngu n nhơn s , vƠ hình nh công ty
VƠ t ng chi phí mƠ khách hƠng ph i tr bao g m toƠn b nh ng phí t n mƠ khách hƠng ph i b ra đ nh n đ c nh ng l i ích mong mu n, đó lƠ: phí t n
ti n b c, phí t n th i gian, phí t n công s c, vƠ phí t n tinh th n T đó, Philip Kotler đ a ra nh ng ng ý cho các công ty nh m gia t ng t i đa giá tr dƠnh cho khách hƠng, b ng cách: (1) c g ng t ng giá tr nh n đ c c a khách hàng, b ng cách c ng c , nơng cao l i ích s n ph m, d ch v , nhơn s hay hình nh, vƠ (2) gi m t ng chi phí c a khách hƠng, b ng cách đ a ra các chính sách gi m giá, đ n gi n hóa th t c đ t hƠng, giao hƠng, ho c gánh ch u m t
ph n r i ro cho khách hƠng b ng cách áp d ng ch đ b o hƠnh
T ng chi phí ph i tr
Trang 261.2.5.2 Quan đi m c a các nhƠ nghiên c u khác
h ng đ n xu h ng mua s m c a ng i tiêu dùng b i vì nó lƠ thƠnh ph n c u
t o t l i ích giao d ch vƠ l i ích nh n đ c (an important antecedent to influence consumer purchase intention because it is the composition of transaction utility and acquisition utility)
Zeithaml (1988) đ nh ngh a giá tr c m nh n lƠ đánh giá t ng th c a
ng i tiêu dùng v l i ích c a m t s n ph m (ho c d ch v ) d a trên nh n
th c v nh ng gì nh n đ c (ch t l ng vƠ l i ích) vƠ nh ng gì h đƣ b ra
(giá ti n t vƠ giá phi ti n t ) (perceived value as consumer’s overall
assessment of the utility of a product (or service) based on perceptions of what
is received (quality and benefit) and what is given (monetary price and non monetary price)) Và Zeithaml (1988) c ng cho r ng khách hƠng có giá tr
-c m nh n -cao thì ý đ nh mua s m -c a h -c ng s -cao
trúc g m b n thƠnh ph n: giá tr nh n đ c, giá tr giao d ch, giá tr s d ng
vƠ vƠ giá tr mua l i (four types of perceived value: acquisition value, transaction value, in-use value, and redemption value) Gale (1994), Johnson,
regarded as the result of a tradeoff between relative quality and price )
Sweeney, Soutar, và Jonhson (1988); Sweeney và Soutar (2001) cho
r ng ch t l ng, giá c , giá tr c m xúc vƠ giá tr xƣ h i n i lên nh lƠ nh ng
đ c tr ng c a giá tr c m nh n v m t s n ph m Trong đó, ch t l ng bi u th
s n ph m đ c t o ra t t nh th nƠo, giá c gi i thích cho s ti n b ra đƣ h p
lý hay ch a, giá tr c m xúc nói lên c m giác c a ng i tiêu dùng khi s h u
s n ph m lƠ nh th nƠo, vƠ giá tr xƣ h i ph n ánh ni m vui vƠ n t ng mà
ng i tiêu dùng có đ c t vi c mua s n ph m so v i các s n ph m khác
có m t vƠi giá tr liên quan đ n vi c s h u s n ph m, đi u đó s hình thƠnh
Trang 27thái đ vƠ nh ng thay đ i trong hƠnh vi c a h C ng t ng t nh v y,
tin r ng s n ph m không có b t k giá tr gì, v m t c m xúc, v m t giá c , v
m t ch t l ng, v m t xƣ h i thì cá nhơn đó s không mua s n ph m
Nói tóm l i, t ng k t quan đi m c a Philip Kotker vƠ c a các nhà nghiên
c u khác v giá tr c m nh n, chúng ta nh n th y, giá tr dành cho khách
đ c v i nh ng gì h đƣ b ra đ dƠnh đ c s n ph m hay d ch v Theo đó,
các thƠnh ph n đ c tr ng c u t o nên giá tr c m nh n bao g m: ch t l ng
c m nh n (perceived quality), giá c c m nh n (perceived price), giá tr c m xúc (emotion value), và giá tr xƣ h i (social value) Các nghiên c u c a Dodd
et al (1991), Wakefield và Barnes (1996), Sweeney et al (1999), đ u cho
r ng, giá tr c m nh n c a ng i tiêu dùng lƠ m t nhơn t d báo đáng tin c y
cho xu h ng tiêu dùng vƠ hƠnh vi tiêu dùng
1.2.6 Thuy t hƠnh đ ng h p lỦ (Theory of Reasoned Action)
Thuy t hƠnh đ ng h p lý (TRA) đ c Ajzen vƠ Fishbein xơy d ng t n m
1967 vƠ đ c hi u ch nh m r ng theo th i gian Mô hình TRA cho th y xu
h ng tiêu dùng lƠ y u t d đoán t t nh t v hƠnh vi tiêu dùng Theo TRA,
m t ng i s th c hi n m t hƠnh vi c th đ c xác đ nh b i ý đ nh hƠnh vi c a
ph n đ n xu h ng mua thì xem xét hai y u t lƠ thái đ vƠ chu n ch quan c a khách hàng
Trong mô hình TRA, thái đ đ c đo l ng b ng nh n th c v các thu c tính c a s n ph m Ng i tiêu dùng s chú ý đ n nh ng thu c tính mang l i các ích l i c n thi t vƠ có m c đ quan tr ng khác nhau Thái đ c a ng i tiêu dùng đ c đ c p r t nhi u trong các lý thuy t v nghiên c u marketing, nó lƠ
m t y u t c b n thu c v b n ch t con ng i vƠ đ c hình thƠnh thông qua quá trình t h c h i
Y u t chu n ch quan có th đ c đo l ng thông qua nh ng ng i có
liên quan đ n ng i tiêu dùng (nh gia đình, b n bè, đ ng nghi p,…); nh ng
Trang 28ng i nƠy thích hay không thích h mua M c đ tác đ ng c a y u t chu n
ch quan đ n xu h ng mua c a ng i tiêu dùng ph thu c: (i) m c đ ng
h /ph n đ i đ i v i vi c mua c a ng i tiêu dùng và (ii) đ ng c c a ng i tiêu dùng lƠm theo mong mu n c a nh ng ng i có nh h ng
Hình 1.3 Mô hình T huy t hƠnh đ ng h p lỦ (TRA)
(Ngu n: Schiffman và Kanuk, Consumer behavior, Prentice – Hall
International Editions, 3rd ed, 1987)TRA không đ c phát tri n cho m c tiêu c th lƠ nghiên c u v vi c
ch p nh n công ngh , nh ng nó đƣ đ c ng d ng r ng rƣi trong nh ng nghiên
c u v ch p nh n công ngh , vƠ đƣ đ c ch ng minh lƠ cung c p nh ng d đoán r t h u ích cho ý đ nh hƠnh vi c a ng i tiêu dùng (Davis, Bagozzi và Warshaw, 1989; Igbaria, 1993)
1.2.7 Mô hình ch p nh n công ngh (Technology Acceptance Model)
D a trên c s c a Thuy t hƠnh đ ng h p lý, Davis (1986) đƣ phát tri n
Mô hình ch p nh n công ngh (TAM) đ gi i thích hƠnh vi s d ng máy vi tính Khung lý thuy t c a TAM g m có: (1) tính d s d ng c m nh n (perceived ease of use) đ c p đ n m c đ mƠ ng i s d ng tin r ng vi c s
d ng m t h th ng đ c thù (s n ph m c a công ngh thông tin) s không c n nhi u n l c (Davis, 1986; Davis, 1989, Davis et al., 1989); (2) tính h u d ng
c m nh n (perceived usefulness), đ c đ nh ngh a lƠ m c đ mƠ ng i s d ng
Trang 29tin r ng b ng cách s d ng m t h th ng đ c thù (s n ph m c a công ngh thông tin) s nơng cao k t qu vƠ hi u su t công vi c c a mình (Davis, 1986; Davis, 1989, Davis et al., 1989); (3) thái đ đ i v i vi c s d ng, ngh a lƠ
ng i tiêu dùng c m giác thu n l i hay không thu n l i đ i v i vi c s d ng công ngh (Taylor và Todd, 1995); vƠ (4) ý đ nh hƠnh vi, đ c xem lƠ nhơn t
ch u s tác đ ng c a c thái đ đ i v i vi c s d ng h th ng vƠ c a tính h u
d ng c m nh n (Davis et al., 1989; Taylor và Todd, 1995)
Hình 1.4 Mô hình Mô hình ch p nh n công ngh (TAM)
(Ngu n: Davis, 1986)
1.3 Các nghiên c u tr c đơy
Trên c s lý thuy t v hƠnh vi tiêu dùng/ xu h ng l a ch n th ng hi u,
tác gi đƣ tìm ki m m t s đ tƠi có liên quan đ lƠm tƠi li u tham kh o cho đ
Nghiên c u c a Hu nh ình Tu (2007):
Tác gi Hu nh ình Tu (2007) đƣ th c hi n lu n v n th c s v i đ tài
“Các y u t nh h ng đ n xu h ng l a ch n mua các th ng hi u xe tay ga”
Fishbein (1975), và Thuy t hành vi d đ nh (Theory of Planned Behavior) c a
đ xác đ nh mô hình nghiên c u cho đ tài:
c m nh n
S d ng
th c s
Trang 30Hình 1.5 Mô hình nghiên c u c a Hu nh ình Tu (2007)
R2 đi u ch nh c a mô hình là 62,3%, ngh a lƠ các bi n đ c l p trong mô
hình gi i thích đ c 62,3% bi n thiên c a xu h ng l a ch n
Nghiên c u c a Lê H u Luơn (2011)
Behavior) c a Ajzen (1991) và Mô hình ch p nh n công ngh (TAM) c a Davis
Hình 1.6 Mô hình c a Lê H u Luân (2011)
R2 đi u ch nh c a mô hình b ng 52,9%, ngh a lƠ n m nhơn t trên gi i thích
đ c 52,9% s thay đ i c a d đ nh hƠnh vi
Hi u ng xƣ h i
T c đ vƠ c c phí
i u ki n ngu n l c
Trang 31 BƠi báo c a Hsinkung Chi et al (2010):
Hsinkung Chi et al (2010) đƣ th c hi n m t nghiên c u v i đ tƠi: ắ ng
d ng Thuy t hành đ ng h p lý và Mô hình ch p nh n công ngh đ nghiên c u hƠnh vi mua s m đi n tho i thông minh” (Applying Theory of Reasoned Action and Technology Acceptance Model to Investigate Purchase Behavior on
ro c m nh n (Perceived Risk) vƠ giá tr c m nh n (Perceived value) đ đ xu t
mô hình nghiên c u hƠnh vi mua s m đi n tho i thông minh c a ng i tiêu dùng
Ơi Loan Tác gi s d ng ph ng pháp phơn tích mô hình c u trúc tuy n tính
Hình 1.7 Mô hình nghiên c u c a Hsinkung Chi et al (2010)
Nghiên c u c a Jurjen Jongepier (2011):
Jurjen Jongepier (2011) đƣ th c hi n lu n v n th c s v i đ tƠi “S d ng
đi n tho i thông minh: xác đ nh nh ng nhơn t ch ch t nh h ng đ n quy t
đ nh s d ng đi n tho i thông minh c a gi i tr ” (Young adopters of
d ng Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) c a Ajzen & Fishbein (1980), Mô hình
ch p nh n công ngh (TAM) c a Davis (1989), vƠ th o lu n tay đôi đ đ xu t
mô hình nghiên c u xác đ nh các nhơn t nh h ng đ n xu h ng s d ng
Tính d s d ng
c m nh n
Ý đ nh mua s m
R i ro
c m nh n Chu n
ch quan
Trang 32TTM c a gi i tr t i HƠ Lan Ph ng pháp phơn tích mô hình c u trúc tuy n
Hình 1.8 Mô hình c a Jurjen Jongepier (2011)
Qua k t qu tìm ki m trên cho th y, các nghiên c u liên quan đ n hƠnh vi
th tr ng TPHCM lƠ r t ít đ c th c hi n Trong 44 đ tƠi có liên quan đ n thu t ng “đi n tho i di đ ng” mƠ tác gi tìm th y trong th vi n c a tr ng đ i
h c Kinh T TPHCM tính đ n ngƠy 18 tháng 09 n m 2012 thì ch y u lƠ các đ tƠi liên quan đ n nh ng khía c nh khác c a đi n tho i di đ ng ch không có đ
tƠi v hƠnh vi mua s m TTM, c th nh : lu n v n th c s “Nghiên c u các
nhân t nh h ng đ n vi c l a ch n nhà cung c p đi n tho i di đ ng c a sinh
c u s hài lòng c a khách hàng v ch t l ng d ch v siêu th đi n tho i di
đ ng” c a tác gi Ngô Lân V Nhơn (2010), lu n v n th c s “Các nhân t nh
h ng đ n d đ nh s d ng Internet trên đi n tho i di đ ng t i TPảCM” c a tác
gi Lê H u Luơn (2011), lu n v n th c s “ nh h ng c a các thu c tính tâm lý
đ n s thông th o th tr ng: nghiên c u tr ng h p đi n tho i di đ ng t i TPảCM” c a tác gi Hu nh ình L Thu (2012),… Trong khi đó, các nghiên
c u c a các tác gi n c ngoƠi thì có liên quan tr c ti p đ n xu h ng l a ch n
th ng hi u TTM; tuy nhiên, nh đƣ nói, do khác bi t v v n hóa, xƣ h i, l i
s ng, tình hình kinh t ,… v i th tr ng Vi t Nam, cho nên k t qu c a nh ng
Tính d s d ng
c m nh n
Tính n ng gi i trí
Trang 33nghiên c u nƠy ch đ c dùng lƠm tƠi li u tham kh o, so sánh v i các nghiên
c u khác đ c th c hi n trên th tr ng Vi t nam, c th lƠ v i đ tƠi đ c th c
hi n trên th tr ng TPHCM nh trong ph m vi nghiên c u c a đ tƠi nƠy
1.4 Mô hình nghiên c u vƠ các gi thuy t:
1.4.1 Mô hình nghiên c u
Theo k t qu tóm t t các đ tƠi có liên quan nh đƣ trình bƠy m c trên, cho th y, m c dù không có m t mô hình chu n có th gi i thích t t c các khía
c nh v hƠnh vi tiêu dùng c a khách hƠng, nh ng h u h t các mô hình liên quan
đ n hƠnh vi tiêu dùng đ u ch ra r ng m t mô hình đ n l thì không đ đ gi i thích cho hành vi tiêu dùng
Qua phơn tích c s lý thuy t v giá tr c m nh n (perceived value) c a Philip Kotler vƠ m t s nhƠ nghiên c u khác, Thuy t TRA c a Ajzen vƠ
tr c, k t h p v i k t qu nghiên c u đ nh tính v i k thu t ph ng v n tay đôi, tác gi đ ngh đ a vƠo mô hình nghiên c u m i nhơn t sau:
Ba thƠnh ph n c a giá tr c m nh n, bao g m: giá c c m nh n, ch t l ng
c m nh n, giá tr xã h i c m nh n; (lý do thƠnh ph n còn l i lƠ giá tr c m
xúc trong khái ni m giá tr c m nh n không đ a vƠo mô hình s đ c gi i thích chi ti t ngay d i đơy)
Nhóm tham kh o (d a trên y u t chu n ch quan c a thuy t TRA);
Tính d s d ng c m nh n, và tính h u d ng c m nh n (thuy t TAM);
B sung thêm b n nhân t t k t qu ph ng v n tay đôi: thích thú th ng
hi u, l i truy n mi ng và hai thành ph n c a khái ni m thái đ đ i v i chiêu th là (i) Thái đ đ i v i qu ng cáo, và (ii) Thái đ đ i v i khuy n
mãi
Trang 34Hình 1.9 Mô hình nghiên c u ban đ u
Trong đó:
Giá c c m nh n đ c xem nh lƠ k t qu đánh đ i gi a chi phí vƠ l i ích (Zeithaml, 1988), s đánh đ i đ c nói đ n đơy lƠ giá c vƠ ch t l ng
c m nh n; vƠ cái t b Nghiên c u nƠy đ nh ngh a vƠ đo l ng khái ni m giá
c d i góc đ lƠ giá c m nh n c a ng i tiêu dùng đ c gi i thích theo cách
mƠ có ý ngh a v i h (Jacoby vƠ Olson, 1977; Zeithaml, 1982, 1983; Dickson
và Sawyer, 1985), c th lƠ giá c c m nh n ti n t (monetary price), theo đó,
giá c c m nh n ti n t là bi u hi n s nh n th c ch quan hay khách quan c a
khách hàng v giá c (Jacoby và Olson, 1977) Có r t nhi u các nghiên c u v
đi n tho i di đ ng đƣ ch ra r ng giá c c m nh n có nh h ng đ n xu h ng
l a ch n c a ng i tiêu dùng (Karjaluoto et al., 2005; Mack và Sharples, 2009;
Safiek Mokhlis et al., 2011)
Trang 35 Ch t l ng c m nh n
Y u t chính đ so sánh các th ng hi u, s n ph m v i nhau lƠ ch t l ng
c a nó Tuy nhiên, ch t l ng th t s c a m t th ng hi u, s n ph m mƠ nhƠ
s n xu t cung c p vƠ ch t l ng khách hƠng c m nh n th ng không trùng
kh p nhau Lý do đ n gi n lƠ khách hƠng không ph i lƠ chuyên viên trong l nh
v c nƠy (Nguy n và Nguy n, 2008) Theo tiêu chu n c a ISO 9000:2000, ch t
l ng đ c đ nh ngh a lƠ m c đ c a m t t p h p các đ c tính v n có đáp ng các nhu c u Theo đ nh ngh a nƠy, n u m t lo i s n ph m, d ch v ho c m t
th ng hi u nƠo không đáp ng đ c nhu c u c a khách hƠng thì coi nh s n
ph m, d ch v , th ng hi u đó lƠ kém ch t l ng Theo Philip Kotler (2001),
ch t l ng lƠ toƠn b nh ng tính n ng vƠ đ c đi m c a m t s n ph m hay d ch
v đem l i cho nó kh n ng th a mƣn nh ng nhu c u tuyên b hay ng ý
Ch t l ng c m nh n lƠ s nh n th c c a khách hƠng v ch t l ng và tính u vi t c a m t lo i s n ph m trong m i t ng quan v i các s n ph m thay
th , m c đích s d ng s n ph m đó Ch t l ng c m nh n đƣ đ c khái ni m,
hi n th c hoá vƠ ng d ng theo nhi u cách th c khác nhau vƠ nhi u m c đ khác nhau bao g m s tuy t h o, giá tr , phù h p v i yêu c u, v a v n đ s
d ng, tránh đ c m t mát vƠ đáp ng ho c v t qua nh ng k v ng c a ng i tiêu dùng (Reeves vƠ Bednar, 1994), ch t l ng c m nh n, ch t l ng ch quan, các k v ng ch t l ng (Zeithaml, 1988) Tóm l i, ch t l ng c m nh n là đánh giá t ng th d a trên nh n th c c a khách hƠng v nh ng gì t o nên ch t
đ c nhu c u cao h n n a là th hi n b n thân, kh ng đ nh b n thân, giúp khoe
s sƠnh đi u, cá tính, s giƠu sang, đ a v … Trong nghiên c u này, TTM là
Trang 36đ c tính cá nhân và y u t tơm lý đóng vai trò chi ph i M t ng i có th th y
TTM c ng có nh ng ph m ch t nh v y Do v y, giá tr xã h i c m nh n đơy đ c hi u là c m xúc, thái đ c a ng i tiêu dùng khi s d ng TTM c a
m t th ng hi u nƠo đó tr c đám đông
Thích thú th ng hi u
H u h t m i ng i khi nh c đ n th ng hi u (Brand) đ u liên t ng đ n
m t khái ni m quen thu c lƠ Trade-mark (nhãn hi u), vƠ có r t nhi u cu c
tranh lu n trong gi i chuyên môn vƠ c ng đ ng marketing (k c các n c tiên ti n) v s phơn bi t gi a trade-mark vƠ brand v n ch a ngƣ ng Nh ng khái ni m g n đơy nh t đ u cho r ng th ng hi u lƠ m t h p các d u hi u nh n
bi t, các m i quan h , nh ng tr i nghi m tiêu dùng, , vƠ vì v y h u nh m i
h c gi có m t đ nh ngh a khác nhau v Brand Trong s nhi u quan đi m khác nhau, có nh ng quan đi m thiên v hình nh th ng hi u vƠ c ng có nh ng quan đi m chú tr ng đ n ch t l ng s n ph m Trong n i dung đ tƠi nƠy, tác
gi dùng đ nh ngh a trong bƠi gi ng “Th ng hi u vƠ xơy d ng th ng hi u c a
t ch c” c a TS inh Công Ti n, theo đó, “Th ng hi u là t p h p các d u
hi u (c h u hình và vô hình) mà khách hàng ho c/và công chúng c m nh n
đ c qua vi c tiêu dùng s n ph m/d ch v ho c gi i mã các thông đi p t
ng i cung c p s n ph m/d ch v ho c đ c t o ra b ng các cách th c khác đ phân bi t hàng hóa, d ch v ho c nhóm hàng hóa, d ch v c a nhà cung c p này v i nhà cung c p khác ho c đ phân bi t gi a các nhà cung c p”
Hi n nay, th ng hi u lƠ m t trong nh ng y u t c c k quan tr ng khi
ng i tiêu dùng quy t đ nh mua m t s n ph m TTM Trong th i gian ng n tr
l i đơy, iPhone-Apple đƣ tr thƠnh m t hình m u cao c p mƠ r t nhi u ng i tiêu dùng mong mu n đ c s h u H không quan tơm nhi u đ n các tính
n ng hi n đ i hay kho ng d ng phong phú, đ n gi n ch vì khi s d ng iPhone
c a Apple, h c m th y mình t tin h n, phong cách h n, tr nên “đ ng c p”
h n, h không thích nh ng m u đi n tho i c a các th ng hi u khác, ch đ n
gi n b i vì chúng không ph i lƠ c a th ng hi u Apple Ch ng th mƠ nhi u
Trang 37ng i tiêu dùng th m chí ch s d ng nh ng s n ph m đ t ti n đó cho nh ng
m c đích r t c b n nh nghe, g i, nh n tin, ch i game ch không th t s khai thác h t các ng d ng c a nó
Trong lu n v n th c s “Các y u t nh h ng đ n xu h ng l a ch n mua các th ng hi u xe tay ga” (2007) c a tác gi Hu nh ình Tu , tác gi đ a
nhơn t “nh n bi t th ng hi u” vƠo mô hình nghiên c u Nh n bi t th ng
hi u nói lên kh n ng m t ng i tiêu dùng có th nh n d ng vƠ phơn bi t đ c
đi m c a m t th ng hi u trong m t t p h p các th ng hi u có m t trên th
tr ng Khi m t ng i tiêu dùng quy t đ nh tiêu dùng m t th ng hi u nƠo đó,
tr c h t, h ph i nh n bi t th ng hi u đó Tuy nhiên, theo k t qu th o lu n nhóm t p trung, đa s ng i tiêu dùng đ u cho r ng, đ i v i s n ph m nghiên
c u lƠ TTM thì vi c đ a nhơn t nh n bi t th ng hi u vào mô hình nghiên
c u thì không phù h p l m Ng i tiêu dùng cho r ng, hi n nay v i t c đ phát tri n c a công ngh thông tin, h đi u hƠnh c a h u h t các hƣng TTM lƠ
t ng đ ng nhau, b i chúng đ c cung c p ch t m t vƠi công ty có uy tín
nh iOS c a Apple, Android c a Google, Windows Phone c a Microsoft, Symbian c a Nokia, , vƠ th c t cho th y, các m u mƣ TTM c a các th ng
hi u Vi t Nam nh Viettel, Q-mobile, FPT, c ng có các tính n ng t ng t
nh v i các m u TTM c a các th ng hi u n i ti ng nh Nokia, SamSung,
ho c Windows Phone, nh ng giá c l i r h n r t nhi u Tính n ng đƣ không
c ng không khác nhau lƠ m y, m c dù các hƣng đƣ có đ ng ký b o v b n quy n, ngo i tr s n ph m iPhone c a th ng hi u Apple do hƣng Apple ch
s n xu t ra đ c nh t m t s n ph m lƠ iPhone; do v y, đa s ng i tiêu dùng cho r ng, n u đ trên bƠn nh ng m u đi n tho i có tính n ng t ng đ ng nh hai m u đi n tho i Sony Xperia ion HSPA vƠ Nokia Lumia 900 (Batman
Trang 38Revo new c a hƣng Saigonphone v i Samsung Galaxy SII, thì vi c phơn bi t
lƠ t ng đ i khó n u nh không có logo th ng hi u đ c g n trên máy
M t s các nghiên c u n c ngoƠi đ a nhơn t n t ng th ng hi u
th ng hi u lƠ m t khái ni m b c cao, bao g m nhi u thƠnh ph n, vƠ m i thƠnh
ph n l i g m nhi u thƠnh ph n con khác, ví d thƠnh ph n đ ng hƠnh th ng
hi u có nhi u thƠnh ph n con nh : thái đ , thu c tính, l i ích Các thƠnh ph n con nƠy l i có nhi u thƠnh ph n con khác i u nƠy gơy khó kh n cho vi c đo
l ng (Nguy n & Nguy n, 2008) Do v y, sau khi phơn tích, k t h p v i k t
qu ph ng v n tay đôi, th o lu n nhóm t p trung, tác gi quy t đ nh đ a nhơn t
hay n t ng th ng hi u nh đƣ trình bƠy trên
Thích thú th ng hi u đo l ng s đánh giá c a ng i tiêu dùng đ i v i
m t th ng hi u nƠo đó K t qu c a s đánh giá th hi n qua c m xúc c a con
ng i nh thích thú, c m m n Khi ra quy t đ nh tiêu dùng, khách hƠng nh n
bi t nhi u th ng hi u khác nhau, h th ng so sánh nhi u th ng hi u v i nhau Khi đó, h th ng có xu h ng l a ch n nh ng th ng hi u mƠ mình thích thú Nh v y, s thích thú v m t th ng hi u lƠ k t qu c a quá trình đánh giá m t th ng hi u nƠy so v i m t th ng hi u khác trong cùng m t t p
c nh tranh (Nguy n & Nguy n, 2008)
Nh đƣ trình bƠy trên, tác gi không đ a thƠnh ph n giá tr c m xúc
vì theo k t qu th o lu n nhóm t p trung, đa s ng i tiêu dùng đ u cho r ng
các bi n quan sát trong thƠnh ph n giá tr c m xúc c a Sweeney vƠ Soutar
“Ph l c 03 Các thang đo”); trong khi đó, các bi n quan sát c a thang đo thích
thú th ng hi u c a Davies et al., (2006); Nguy n và Nguy n (2008); Wang
s so sánh th ng hi u nƠy v i th ng hi u khác, do v y, cu i cùng, đa s
ng i tiêu dùng đ ngh đ a thƠnh ph n thích thú th ng hi u vào mô hình
Trang 39 Nhóm tham kh o
Theo Philip Kotler (2001), nh h ng c a cá nhơn có tr ng l ng đ c bi t
l n trong hai tình hu ng: (1) đó lƠ nh ng s n ph m đ t ti n, có nhi u r i ro hay không mua th ng xuyên, (2) khi s n ph m đó nói lên đ a v hay th hi u c a
ng i tiêu dùng, trong tr ng h p nƠy, ng i mua s h i ý ki n nh ng ng i khác đ tránh r i vƠo tình tr ng khó x VƠ TTM lƠ s n ph m có đ y đ hai
đ c tính trên; do v y, trong nghiên c u nƠy, nhóm tham kh o th hi n m c đ
nh h ng t thái đ c a nh ng ng i có liên quan đ n xu h ng l a ch n
th ng hi u TTM c a ng i tiêu dùng, c th lƠ t gia đình, b n bè, đ ng nghi p M c đ nh h ng c a nh ng ng i nƠy nhi u hay ít ph thu c vƠo
m c đ thơn thi t c a h v i ng i tiêu dùng
L i truy n mi ng (Word of mouth) đơy đ c hi u lƠ thông tin v s n
ph m, d ch v ho c th ng hi u đ c truy n đi t ng i nƠy sang ng i khác Thông tin lan truy n theo cách nƠy có th b ng l i ho c phi l i C th trong
đ c thông tin t nh ng ng i tiêu dùng khác đang tranh lu n ho c chia s
nh ng hi u bi t c a h v TTM c a th ng hi u X; ho c gián ti p thông qua hình th c đ c đ c các ý ki n nh n xét, bình lu n trên các di n đƠn, phòng chat, trang web c a m t s siêu th đi n máy
Chiêu th (Promotion) - m t trong b n thƠnh ph n ch ch t c u t o nên
thông tin vƠ c đ ng cho s n ph m c a mình đ i v i th tr ng m c tiêu (Philip Kotler, 2001) Nh ng ho t đ ng chính c a chiêu th g m: qu ng cáo (advertising), khuy n mƣi (sales promotion), quan h công chúng (public relations), marketing tr c ti p (direct marketing), vƠ bán hƠng cá nhơn (personal selling) Trong đó, qu ng cáo vƠ khuy n mƣi lƠ hai công c th ng đ c các công ty s d ng đ qu ng bá cho th ng hi u c a mình Vì v y, khái ni m thái
Trang 40đ đ i v i chiêu th trong nghiên c u nƠy đ c hi u lƠ thái đ c a ng i tiêu dùng đ i v i các ch ng trình qu ng cáo, vƠ khuy n mƣi c a th ng hi u X
Tính h u d ng c m nh n đ c đ nh ngh a là “m c đ mà m t ng i tin
r ng b ng cách s d ng m t h th ng c th s nâng cao hi u su t công vi c
c a mình” (Davis, 1989, trang 320) N u ng i tiêu dùng c m th y TTM có
th mang l i nhi u l i ích cho công vi c c a h thì h có th s a chu ng TTM h n lƠ các dòng đi n tho i di đ ng ph thông, vƠ đi u nƠy có th nh
h ng đ n xu h ng l a ch n th ng hi u c a h
Tính d s d ng c m nh n
Tính d s d ng c m nh n đ c đ nh ngh a lƠ “m c đ mà m t cá nhân
tin r ng vi c s d ng m t h th ng c th là không c n nhi u n l c” (Davis,
1989, trang 320) Nh ng ng i l n tu i th ng có tơm lý ng i tr i nghi m
nh ng công ngh m i, h ngh r ng TTM lƠ thi t b ph c t p, đòi h i t n nhi u th i gian đ nghiên c u khám phá cách s d ng VƠ nh đƣ nói, có nh ng
m u TTM có giá th m chí r nh m t chi c đi n tho i ph thông, nh ng n u
ng i tiêu dùng tin r ng vi c s d ng TTM lƠ không d dƠng thì h có th s thay đ i ý đ nh c a mình, vƠ v n ch s d ng đi n tho i ph thông
1.4.2 Các gi thuy t nghiên c u
Không th ph nh n, giá c lƠ m i quan tơm c a h u h t ng i tiêu dùng
tr c khi quy t đ nh mua s m m t lo i s n ph m/ d ch v hay m t th ng hi u nƠo đó Khi hai s n ph m có tính n ng t ng đ ng thì ng i tiêu dùng th ng
ph m nh nhau, ng i mua v n ph i cơn nh c, so sánh khá k v chính sách giá
vƠ hình th c khuy n mƣi c a m i c a hƠng V i l p lu n nƠy, tác gi đ ngh
gi thuy t H1 nh sau:
H1: Ảiá c c m nh n có nh h ng đ n xu h ng l a ch n th ng hi u TTM
M i m t khách hƠng khác nhau, đ tu i khác nhau, thu nh p khác nhau,
l i s ng khác nhau… thì nhu c u c ng khác nhau, vƠ do v y c m nh n cu m i