Luận văn thạc sĩ Phân tích mối quan hệ giữa giá vàng và tỷ giá hối đoái tại Việt Nam

CBRC China Banking Regulatory Commission y ban giám sát ngân hàng Trung Qu c 9.. FOMC Federal Open Market Committee y ban Th tr ng m Liên bang 11.. PBOC People's Bank of China Ngân hàng

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH

*

NG TH TRÚC PH NG

LU N V N TH C S KINH T

Thành ph H Chí Minh – n m 2013

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH

*

NG TH TRÚC PH NG

CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Tôi xin cam đoan Lu n v n Th c s Kinh t v i đ tài “Phân tích m i quan h

gi a giá vàng và t giá h i đoái t i Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a riêng

tôi

Các c s lý lu n đ c tôi tham kh o tr c ti p t các tài li u v ngo i h i có liên quan đ n giá vàng và t giá h i đoái Các k t qu nghiên c u tr c đ u đ c trích d n ngu n và tên tác gi Các s li u trong lu n v n có ngu n g c rõ ràng, đáng tin c y và đ c x lý khách quan, trung th c

Thành ph H Chí Minh, tháng 09 n m 2013

H c viên th c hi n

ng Th Trúc Ph ng

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C T VI T T T

DANH M C B NG S LI U

DANH M C TH

L I M U 1

CH NG 1: T NG QUAN LÝ LU N V M I QUAN H GI A GIÁ VÀNG VÀ T GIÁ H I OÁI 1.1 T ng quan v giá vàng 3

1.1.1 Vàng 3

1.1.2 C ch hình thành giá vàng 3

1.1.3 Các nhân t nh h ng đ n giá vàng 5

1.1.4 Vàng hóa và nguyên nhân d n đ n vàng hóa 6

1.1.5 Vai trò c a vàng trong h at đ ng kinh t .7

1.2 T giá h i đoái 8

1.2.1 Khái ni m t giá h i đoái 8

1.2.2 Các nhân t nh h ng đ n t giá h i đoái trong ng n h n .8

1.3 M i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái 10

1.4 Các nghiên c u v m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái 13

1.5 xu t mô hình phân tích m i quan h gi a giá vàng và t giá 14

1.5.1 Xây d ng ph ng trình h i quy 14

1.5.2 Các ki m đ nh h tr 16

K t lu n Ch ng 1 19

CH NG 2: PHÂN TÍCH TH C TR NG M I QUAN H GI A GIÁ VÀNG VÀ T GIÁ H I OÁI T I VI T NAM 2.1 Phân tích th c tr ng th tr ng vàng Vi t Nam 20

2.1.1 C ch hình thành giá vàng trong n c 20

2.1.3 M i quan h gi a giá vàng trong n c và giá vàng th gi i 23

2.1.4 Hình th c kinh doanh vàng Vi t Nam 24

2.1.5 M t s r i ro trong h at đ ng kinh doanh vàng hi n nay 25

2.1.6 C ch đi u hành th tr ng vàng giai đ an 2008-2013 27

2.2 Phân tích th c tr ng th tr ng ngo i t 31

2.2.1 Nghi p v kinh doanh trên th tr ng ngo i t còn h n ch 31

2.2.2 Th tr ng ngo i t liên ngân hàng ho t đ ng ch a hi u qu 31

2.2.3 Th tr ng ngo i t t do ch a đ c ki m soát ch t ch 32

2.2.4 T n t i hi n t ng đôla hóa trong n n kinh t 32

2.2.5 Tình tr ng đ u c , tích tr trên th tr ng ngo i t 33

2.2.6 Chính sách đi u hành t giá h i đoái th i gian qua 33

2.3 Phân tích m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái 35

2.3.1 Phân tích di n bi n giá vàng và bi n đ ng t giá giai đ an 2008-2013 35

2.3.2 Ki m đ nh mô hình phân tích m i quan h gi a giá vàng và t giá 39

2.3.3 ánh giá k t qu ki m đ nh 47

K t lu n Ch ng 2 47

CH NG 3: GI I PHÁP KI M SOÁT M I QUAN H GI A GIÁ VÀNG VÀ T GIÁ H I OÁI 3.1 nh h ng NHNN qu n lý th tr ng ngo i h i giai đ an 2015-2020 49

3.2 Gi i pháp NHNN ki m soát m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái nh m n đ nh th tr ng ngo i h i……….50

3.2.1 Ti n t i thành l p s giao d ch vàng qu c gia 50

3.2.2 Gi m l m phát, t ng ni m tin đ ng n i t , h n ch tình tr ng đôla hóa 52

3.2.3 T ng b c t o s liên thông v i th tr ng vàng th gi i 54

3.2.4 Chuy n đ i d n t th tr ng vàng v t ch t sang th tr ng có ng d ng các s n ph m phòng ng a r i ro 56

3.2.5 n đ nh tâm lý th tr ng, tri t tiêu h at đ ng đ u c tr c l i 57

3.2.6 Qu n lý th tr ng vàng c a NHNN theo h ng linh ho t, lo i b y u t đ c quy n 59

3.2.7 Hoàn thi n c ch đi u ch nh t giá h i đoái 62

3.2.8 i u ch nh t giá ph i xu t phát t l i ích chung c a n n kinh t 62

3.2.10 a d ng hóa công c giao d ch trên th tr ng ngo i h i 65

3.2.11 Hoàn thi n công tác qu n lý ngo i h i Vi t Nam 65

K t lu n Ch ng 3 68

K T LU N 69

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

8 CBRC China Banking Regulatory Commission

y ban giám sát ngân hàng Trung Qu c

9 FED Federal Reserve System

C c d tr liêng bang M

10 FOMC Federal Open Market Committee

y ban Th tr ng m Liên bang

11 OLS Ordinary least square

Ph ng pháp bình ph ng nh nh t

12 PBOC People's Bank of China

Ngân hàng Trung ng Trung Qu c

13 SFE Shanghai Futures Exchange

Trung tâm giao d ch h p đ ng t ng lai Th ng H i

14 SGE Shanghai Gold Exchange

Trung tâm giao d ch vàng Th ng H i

15 VAR Vector-autoregression

Véc t t t ng quan

16 VECM Vector error correction model

Mô hình vector hi u ch nh sai s

B ng Tên b ng Trang

2.1 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v chu i giá vàng (d li u g c) 41 2.2 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v chu i giá vàng (sai phân b c 1) 41

2.3 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v chu i t giá USD/VND(d li u g c) 42

2.4 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v chu i t giá USD/VND(sai phân b c 1) 42

2.5 K t qu ki m đ nh đ ng liên k t giá vàng và t giá USD/VND (m c ý

2.6 K t qu ki m đ nh đ ng liên k t giá vàng và t giá USD/VND (m c ý

2.7 K t qu ki m đ nh nhân qu Granger giá vàng và t giá v i đ tr 2 ngày 44

2.8 K t qu ki m đ nh nhân qu Granger giá vàng và t giá v i đ tr 3 ngày 44

2.9 K t qu ki m đ nh nhân qu Granger giá vàng và t giá v i đ tr 4 ngày 44

2.10 K t qu ki m đ nh nhân qu Granger giá vàng và t giá v i đ tr 5 ngày 45

2.11 K t qu ki m đ nh nhân qu Granger giá vàng và t giá v i đ tr 6 ngày 45

2.12 Tóm t t k t qu ki m đ nh nhân qu Granger giá vàng và t giá 45

2.13 Ma tr n hi p ph ng sai gi a giá vàng và t giá 46

2.14 K t qu c l ng mô hình xem xét m i quan h gi a giá vàng và t giá

L I M U

i Tính c p thi t c a đ tài

Th tr ng vàng là m t b ph n h u c c a th tr ng tài chính ti n t b t k

qu c gia nào c ng c n có s qu n lý, giám sát c a Nhà n c đ i v i th tr ng vàng

M c tiêu là đ a th tr ng vàng phát tri n lành m nh và đúng h ng, g n k t m t thi t, đóng góp tích c c cho phát tri n kinh t - xã h i Hi n th tr ng vàng trong n c v n đang b nhìn nh n m t cách tiêu c c, phi n di n luôn gây s b t n cho kinh t v mô

Th i gian g n đây, do b t n kinh t th gi i và trong n c, th tr ng vàng có nhi u bi n đ ng h t s c th t th ng Thói quen tích tr vàng c a ng i dân, c ng v i các y u t đ u c , l ng đo n th tr ng làm cho tình tr ng vàng hóa càng thêm tr m

tr ng Theo đánh giá không chính th c s b ban đ u, n n kinh t c a n c ta có kho ng 300-400 t n vàng, t ng đ ng kho ng 15-20 t USD đã không đ c đ u t vào s n xu t kinh doanh mà b chôn ch t vào vàng S bi n đ ng m nh c a th tr ng vàng, t giá có th ch u s c ép nh t th i, t o ra b t n kinh t v mô, nh h ng đ n

đi u hành chính sách ti n t

Tác h i l n nh t c a vàng là nh h ng đ n t giá, trong khi m c tiêu xuyên su t

và lâu dài c a chúng ta là n đ nh t giá Nh ng gì đã di n ra trong nhi u n m qua là

th c tr ng đã thành quy lu t là giá vàng luôn “kích đ ng” giá USD M c tiêu c a NHNN là n đ nh th tr ng vàng, n đ nh th tr ng ngo i h i, t giá h i đoái và s c mua VND Cùng v i vi c l a ch n SJC làm th ng hi u vàng qu c gia và đ c quy n

s n xu t vàng mi ng, NHNN ban hành ngh đ nh 24/N -CP - v qu n lý h at đ ng kinh doanh vàng, thông t 12/2012/TT-NHNN - v ch m d t huy đ ng vàng, theo sau

đó, NHNN đã t ch c đ u th u vàng mi ng v i s tham gia c a các TCTD và doanh nghi p nh ng trên nhi u ph ng di n th tr ng vàng v n v ng nh ng b t n c Vì

v y, r t c n thi t khi tìm ra đ c m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái, tr l i cho câu h i giá vàng tác đ ng t giá h i đoái hay t giá h i đoái nh h ng đ n giá vàng

ii M c tiêu nghiên c u

M c tiêu nghiên c u là ki m đ nh m i quan h gi a giá vàng trong n c v i t giá

h i đoái T đó, đ a ra gi i pháp qu n lý th tr ng vàng và n đ nh t giá h i đoái đ

Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính bao g m ph ng pháp phân tích, so sánh và

ph ng pháp th ng kê

Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng b ng h i quy chu i d li u th i gian và ki m

đ nh nhân qu Granger đ tìm ra m i quan h gi a giá vàng trong n c v i t giá h i đoái

v K t c u c a đ tài

Ch ng 1: C s lý lu n v giá vàng và t giá h i đoái

Ch ng 2: Phân tích th c tr ng m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái t i Vi t

Nam

Ch ng 3: Gi i pháp ki m soát m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái

CH NG 1: T NG QUAN LÝ LU N V M I QUAN H GI A GIÁ

VÀNG VÀ T GIÁ H I OÁI 1.1 T ng quan v giá vàng

1.1.1 Vàng

Vàng v i vai trò ban đ u đ c s d ng nh hàng hóa trao đ i ngang giá Cùng v i

l ch s , vàng đ c nhi u qu c gia trên th gi i ch n làm v t đ m b o cho giá tr tài s n

c a mình Vàng ti n t đ c coi nh là m t lo i ngo i t và là tài s n d tr qu c t vì

đ c bi t mang hình thái hàng hóa – ti n t Khi đóng vai trò là ti n thì vàng đã có đ y

đ các ch c n ng c a ti n t nói chung và cho đ n ngày nay ch a có lo i ti n nào có

ch c n ng đ y đ nh th , bao g m: ch c n ng ph ng ti n thanh toán, th c đo giá

Nhu c u s d ng vàng làm đ trang s c chi m ph n l n trong nhu c u tiêu th vàng toàn c u Trong đó, n và Trung Qu c tiêu th nhi u vàng trang s c nh t,

xu t phát t nh ng y u t v n hóa truy n th ng tín ng ng, nh ng y u t này không liên quan tr c ti p đ n xu h ng kinh t th gi i

̇ Nhu c u s d ng trong công ngh , công nghi p

Vi c s d ng vàng trong các ngành đi n t , công nghi p, y t và nha khoa Ngày nay, vàng đ c ng d ng nhi u nh thu c tính t ng thích sinh h c, kh n ng ch ng

vi khu n và ch ng n mòn

¬ Cung vàng

Vàng đ c cung c p ch y u thông qua các hình th c sau:

̇ Khai thác m

Vàng đ c khai thác kh p các m h u h t các châu l c tr i Tây D ng do ho t

đ ng khai thác b c m Hàng tr m m vàng ho t đ ng toàn c u v i quy mô đa d ng Nhìn chung khai thác vàng t các m khá n đ nh, s n l ng khai khoáng t ng

đ i ít dao đ ng Tuy nhiên, ngu n cung vàng đôi khi b gián đo n do các cu c đình công ng ng s n xu t Nam Phi

̇ Tái ch vàng

Trong khi s n l ng vàng khai thác t các m là t ng đ i ít dao đ ng, vàng tái

ch giúp đ m b o ngu n cung th ng m i d dàng h n khi c n thi t, góp ph n n đ nh giá vàng

̇ Ngân hàng trung ng các n c

Ngân hàng trung ng và các t ch c đa qu c gia (nh Qu Ti n T Qu c T ) hi n

gi m t t l l n t ng l ng vàng d tr toàn c u làm tài s n d tr M c dù m t s các ngân hàng trung ng đã t ng l ng d tr vàng trong nh ng n m đây, nh ng đây

c ng chính là ngu n cung c p l ng vàng l n ra th tr ng

1.1.3 Các nhân t đ n nh h ng giá vàng

Giá vàng th gi i ch u nh h ng c a các y u t :

¬ Quy t đ nh c a các ngân hàng Trung ng

Quy t đ nh t ng/gi m lãi su t hay xu h ng thay đ i d tr b ng vàng hay USD

c a các NHTW các n c l n gi m t vai trò quan tr ng trong nh h ng đ i v i giá vàng

¬ Giá tr đ ng USD

Trong đi u ki n kinh t bình th ng, giá tr đ ng USD có t ng quan t l ngh ch

v i giá vàng, nh ng khi n n kinh t kh ng ho ng thì giá vàng và giá tr USD có t ng quan cùng chi u v i nhau, vì c 2 đ u đ c xem là h m trú n an tòan nh t

Khi xem xét giá tr đ ng USD, ng i ta th ng đánh giá thông qua nh ng quy t

đ nh thay đ i lãi su t và cung ti n c a FED công b qua các k h p c a FOMC c ng

nh nh ng y u t đ c xem là ch báo ph n ánh s c m nh hay suy y u c a n n kinh t

n n kinh t th tr ng và m t n n tài chính phát tri n m nh, khi n n kinh t c a các

n c này bi n đ ng, s nh h ng đ n kinh t c a các qu c gia khác

m t ph n tài s n đ m b o giá tr qu trong tr ng h p l m phát cao hay kinh t suy thoái, giá ch ng khoán s t gi m…

xu t vàng ch y u c a th gi i

¬ B t n chính tr

Kh ng ho ng chính tr , kh ng ho ng kinh t , chi n tranh, kh ng b , thiên tai…là các y u t tác đ ng m nh t i giá vàng Vàng là n i trú n an toàn khi có b t n x y ra

¬ Các m c giá tâm lý và k thu t

Các m c giá tâm lý và k thu t nh h ng l n đ n hành đ ng mua và bán trên th

tr ng vàng

¬ Các y u t khác

Tác đ ng c a ho t đ ng đ u c vàng

Th tr ng ch ng khoán

Nh n đ nh c a các nhân v t n i ti ng có nh h ng trên th tr ng tài chính qu c t

1.1.4 Vàng hóa và nguyên nhân d n đ n vàng hóa

1.1.4.1 Khái ni m vàng hóa

Vàng hóa là vi c s d ng vàng nh ph ng ti n thanh toán trong n n kinh t Vàng hóa ch xu t hi n khi nào vàng tr thành m t ph ng ti n thanh toán, đ nh giá mua bán, trao đ i v i các hàng hóa khác Vi c ng i dân mua vàng đ tích tr , nh công c ti t

ki m, đ phòng ng a l m phát không đ c coi là vàng hoá

đo l ng m c đ USD hóa n n kinh t ng i ta th ng s d ng ch s t ng ti n

g i b ng ngo i t so v i t ng ph ng ti n thanh toán Hi n t i ch a có ch s nào đo

l ng m c đ vàng hóa, ch có th xét m c đ vàng hóa theo các ch c n ng ti n t mà vàng đã thay th hay l n át đ ng n i t :

Th nh t, thanh toán hàng hóa, d ch v : vàng đ c ch p nh n r ng rãi và thanh toán không h n ch m t cách khá d dàng, đ c bi t cho các giao d ch l n

Th hai, đ nh giá hàng hóa l n: vàng có vai trò đ nh giá trong các giao d ch hàng

hóa l n

1.1.4.2 Nguyên nhân d n đ n vàng hóa

ng n i t b m t giá do áp l c l m phát cùng v i n n kinh t có v th y u trên

tr ng qu c t đã làm suy gi m ni m tin và nhu c u đ i v i đ ng n i t , vàng đ c s

d ng nh ph ng ti n thanh toán, đ nh giá tài s n Khi đó vàng đ c s d ng nh m t

đ ng ti n, chèn l n các ch c n ng ti n t c a đ ng n i t và đây là đi u vô cùng nguy

hi m N u vàng có vai trò nh n i t , ngh a là b t c ai gi vàng c ng có vai trò nh NHNN, mu n rút ra ho c đ a vào trong l u thông đ u không th ki m soát Th

tr ng s h n lo n và đ ng ti n th c t b gi t ch t

1.1.5 Vai trò c a vàng trong h at đ ng kinh t

Vi t Nam là qu c gia tiêu th vàng v i s l ng l n, đi m đ c bi t Vi t Nam đó

là vàng v a đ c dùng nh m t lo i ti n, v a nh m t ph ng ti n c t gi , vàng đ c

s d ng r ng rãi cho m c đích đ u t và th m chí là ph ng th c thanh toán thay th

ti n m t trong nh ng giao d ch l n Trong nh ng n m g n đây, vàng còn đ c s d ng

nh m t bi n pháp ch ng l i l m phát và suy thoái kinh t

Th nh t, vàng là m t ph ng ti n tích l y đáng tin c y Nguyên nhân khi n nhu

c u vàng t i Vi t Nam m c cao là t y u t v n hóa, nhu c u vàng còn tr thành tâm

lý và thói quen c a ng i dân Ph n l n ng i dân Vi t Nam gi vàng mi ng và trang

s c b ng vàng t i nhà, ch m t l ng vàng nh đ c g i t i ngân hàng

Th hai, vàng đóng vai trò ph ng ti n c t tr nh m m c đích b o toàn giá tr tài

s n tr c nh ng bi n đ ng kinh t , tài chính ti n t Không ch cá nhân, các doanh nghi p mà Ngân hàng Trung ng các n c c ng coi vàng là m t ph n quan tr ng trong tài s n c a h Trong b i c nh th gi i có nhi u bi n đ ng c v kinh t , chính tr

và xã h i, không ch ng i dân Vi t Nam, mà c các qu c gia khác trên th gi i đ u đang coi vàng là m t công c b o đ m tài s n c a h

Th ba, vàng tr thành ph ng ti n thanh toán, đ c bi t là đ i v i nh ng giao d ch tài s n có giá tr l n, khi các ph ng ti n thanh toán khác t ra không đáng tin c y

Cu i cùng, trong tr ng h p các th c đo giá tr khác bi n đ ng quá l n thì vàng đóng n t vai trò là th c đo giá tr

V i giá tr b n v ng c a vàng trong các hình thái giá tr khác, và v i kh n ng chuy n đ i cao trong m i quan h thanh toán không ch m t qu c gia mà trên ph m vi toàn c u Vì v y, s bi n đ ng ph c t p c a giá vàng ti p t c có tác đ ng nh h ng

tr c ti p đ n vi c đi u hành chính sách ti n t Vi c n m gi vàng v i s l ng l n gây ra nhi u r i ro cho n n kinh t nh tình tr ng đ u c , buôn l u vàng, tác đ ng tiêu

c c lên cán cân th ng m i và t giá V i th c t trên, Chính ph và Ngân hàng Nhà

n c g p ph i thách th c trong vi c gi m thi u nh ng tác đ ng tiêu c c c a vàng lên

n n kinh t

1.2 T giá h i đoái

1.2.1 Khái ni m t giá h i đoái

T giá h i đoái là t l trao đ i gi a đ n v ti n t n c này v i đ n v ti n t n c khác T giá h i đoái ph n ánh giá c đ ng ti n này so v i đ ng ti n khác, nó còn th

hi n s so sánh giá tr gi a hai đ ng ti n v i nhau

1.2.2 Các nhân t tác đ ng đ n t giá h i đoái trong ng n h n

1.2.2.1 Lãi su t

Lãi su t là công c đ c các ngân hàng trung ng s d ng đ đi u ch nh t giá

h i đoái trên th tr ng

Chính sách lãi su t cao s d n đ n vi c t ng giá đ ng n i t , vì nó thu hút các

lu ng v n n c ngoài ch y vào trong n c i u này làm cho t ng cung ngo i t trên

th tr ng (c ng có ngh a làm t ng c u đ i v i đ ng n i t ), t đó đ ng ngo i t s có

xu h ng gi m giá trên th tr ng, hay đ ng n i t s t ng giá

Ng c l i, n u lãi su t trong n c th p h n so v i lãi su t n c ngoài hay lãi

su t ngo i t , đ ng ngo i t có xu h ng t ng giá hay đ ng n i t s gi m giá

1.2.2.2 L m phát

L m phát cao làm t ng lãi su t t ng đ i c a ti n g i ng ai t so v i n i t và d n

đ n gi m giá c a đ ng n i t L m phát cao còn làm cho s c mua c a n i t gi m so

v i ng ai t

Trên th tr ng ti n t , l m phát làm đ ng ti n m t giá, ng i dân chuy n sang

n m gi các tài s n n c ngoài, c u ngo i t gia t ng đ y t giá h i đoái t ng

1.2.2.3 Cung c u ngo i t

Giá c ng ai t là t giá h i đoái c ng đ c xác đ nh theo quy lu t cung c u nh

đ i v i các hàng hóa thông th ng

Khi cung ngo i t l n h n c u ngo i t , th tr ng s có m t s ng i không bán

đ c s s n sàng bán v i m c giá th p h n làm cho t giá h i đoái gi m

Khi cung ngo i t nh h n c u ngo i t , m t s ng i không mua đ c s n sàng tr giá cao h n và gây s c ép làm giá ngo i t trên th tr ng t ng

1.2.2.4 Cán cân th ng m i

Cán cân th ng m i c a m t n c là chênh l ch gi a kim ng ch xu t kh u và kim

ng ch nh p kh u Khi xét tác đ ng c a v n đ này đ n t giá, ta ph i b ra nh ng kho n m c ph n ánh s can thi p c a Chính ph và t ng quan c u ng ai h i trên th

tr ng

- M t n n kinh t xu t kh u hàng hóa và d ch v s thu đ c ngo i t , trên th

tr ng, cung ngo i t s t ng, làm t giá h i đoái gi m

- Ng c l i, khi nh p kh u hàng hóa d ch v , các nhà nh p kh u c n ng ai t đ thanh toán và đi mua trên th tr ng, làm t giá h i đoái t ng

1.2.2.5 T ng tr ng kinh t

N u thu nh p qu c dân c a m t n c t ng lên so v i n c khác v i đi u ki n các nhân t khác không đ i thì s làm t ng nhu c u v hàng hóa và d ch v nh p kh u, t giá h i đoái t ng do nhu c u ng ai t đ thanh toán

1.2.2.6 H at đ ng đ u t

u t ra n c ngoài ròng là hi u s gi a lu ng v n ch y ra và ch y vào m t n c Khi đ u t ra n c ngoài ròng d ng, lu ng v n ch y vào trong n c nh h n lu ng

v n ch y ra n c ngoài, t giá h i đoái t ng T giá h i đoái s gi m trong tr ng h p

ng c l i, đ u t ra n c ngoài ròng âm Theo quy lu t t i u hóa, lu ng v n s ch y

đ n n i nào có hi u su t sinh l i cao nh t

B t c s can thi p nào c a Chính Ph mà có nh h ng đ n t l l m phát, thu

nh p th c t và m c lãi su t trong n c đ u nh h ng đ n t giá h i đoái Chính ph

có th s d ng 3 l ai can thi p ch y u: can thi p vào th ng m i qu c t , đ u t qu c

t và can thi p tr c ti p vào th tr ng ng ai h i

1.3 M i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái

Trong l ch s c a vàng, đ ng USD và vàng có m i quan h ch t ch , m t m t USD

đ c ch n là đ ng ti n đ nh giá và là đ ng ti n thanh toán khi mua bán vàng, m t khác vàng và USD đ c ch n là đ i t ng đ u t an toàn có th thay th Nh ng n m g n đây giá vàng bi n đ ng ít ph thu c vào y u t cung c u, mà ch y u ph thu c vào s

m t giá c a ti n t M i quan h đ c bi t đ n r ng rãi nh t trên th tr ng ti n t có l

là m i t ng quan t l ngh ch gi a vàng và USD USD đ c xem là đ ng ti n thanh toán toàn c u, do đó theo thông l các hàng hóa hay ngo i t khi giao d ch trên th gi i

đ u đ c đ nh giá theo USD và vàng c ng không ngo i l Chính vì v y, b t c tác

đ ng nào nh h ng đ n giá tr đ ng USD thì c ng tác đ ng tr c ti p đ n bi n đ ng giá c c a vàng Khi giá tr đ ng USD gi m t ng đ i so v i các đ ng ti n m nh khác thì ph i m t nhi u đôla h n đ mua đ c vàng nên giá tr c a vàng đ c nâng lên

Ng c l i, khi giá tr trao đ i c a đôla M t ng lên, c n ít đôla h n đ mua đ c vàng,

d n đ n vi c giá tr vàng tính b ng đôla gi m xu ng M c dù vàng v n duy trì m i quan h ngh ch đ o v i các đ ng ti n khác ch không riêng gì đ ng đôla, nh ng v c

b n, m i t ng quan t l ngh ch gi a vàng và đôla là rõ nét nh t b i USD chi m t

tr ng l n nh t trong d tr ngo i h i c a các NHTW Tuy m i quan h gi a hai lo i tài s n này là vô cùng m t thi t, nh ng c ng có lúc vàng v i USD c ng t m th i tách

bi t ra ó là nh ng th i đi m n n kinh t kh ng h ang, nhi u ng i đã tìm đ n USD, trái phi u c a kho b c M , vàng làm tài s n trú n an toàn đ ch ng l i kh ng ho ng, dòng ti n chuy n sang n m gi vàng và USD thay vì các tài s n có t su t sinh l i cao

nh ng r i ro cao h n

Do đ c đi m là h m trú n an toàn cho các ngu n v n, vàng ph n ánh khá t t đ

nh y c m c a n n kinh t c ng nh đ b t n trong tình hình chính s th gi i Ngoài

nh h ng b i t giá quy đ i gi a vàng và USD thì ngay trong b n thân các y u t tác

đ ng đ n s t ng - gi m c a ch s USD c ng nh h ng tr c ti p đ n giá vàng theo

t ng th i đi m nh t đ nh Khi nhu c u USD t ng, USD s đ c đ nh giá cao h n b i

nhi u y u t kinh t tác đ ng, trong đó có m t s y u t nh h ng tr c ti p nh : t ng lãi su t, các ch s s c m nh c a n n kinh t M , khi đó giá vàng s đ c đi u ch nh

l i thông qua quy đ i V m t quy đ i trong m i t ng quan c a các c p ti n t , chúng

ta nh n th y, khi USD t ng thì giá vàng đ c đ nh giá b ng đ ng USD s tr nên đ t

h n so v i các lo i ti n t khác trong m i t ng quan so sánh, ngay l p t c giá vàng s

đ c đi u ch nh gi m Khi n n kinh t toàn c u t ng tr ng n đ nh thì vàng s không

có nhi u s h tr cho vi c t ng giá M t khi ch s USD đ c c ng c b i các y u t ,

d n đ u là chính sách lãi su t, kinh t t ng tr ng đ u, ch s thu nh p và ni m tin tiêu dùng đ c c ng c thì các nhà đ u c , nhà đ u t s t ng c ng gi USD theo th i

đi m ho c dài h n đ ki m l i nhu n và là ph ng ti n thanh toán, chính đi u này

c ng là y u t không h tr cho giá vàng

Trong l ch s giá vàng đã đ c xác đ nh b i s k t h p c a các y u t kinh t và chính tr Tuy nhiên, trong vài n m qua, m t trong các y u t chính tác đ ng đ n giá vàng đó là t giá h i đoái Khi t giá c a đ ng ngo i t thay đ i c ng đ ng ngh a v i

vi c làm cho giá vàng tính theo giá tr c a đ ng ngo i t mua nó c ng thay đ i theo

Hi n nay, h u nh các n c trên th gi i khi th c hi n các cu c trao đ i mua bán,

nh p kh u, xu t kh u vàng đ u thanh toán v i nhau b ng ti n USD Vì USD là đ ng

ti n đ c s d ng đ d tr ngo i h i đ ng đ u th gi i (kho ng 60%-70% d tr ngo i h i toàn c u) và là đ ng ti n đ c s d ng trong thanh toán th ng m i qu c t (h n 90%) Nên vi c t giá h i đoái bi n đ ng s t l thu n v i giá vàng nh ng

tr ng USD t do và hi n t ng nh p l u vàng v n t n t i thì v n còn nh h ng c a

nó lên t giá

Vì vàng đ c quy đ i theo t giá USD/VND nên s bi n đ ng c a t giá d n đ n

s bi n đ ng c a giá vàng Vi t Nam không ph i là qu c gia s n xu t vàng, m i n m chúng ta ph i dùng hàng t USD đ nh p kh u vàng khi mà thói quen tích tr vàng c a

ng i dân đã hình thành t lâu Thói quen này càng tr nên th nh hành khi n n kinh t

có d u hi u b t n, nguy c m t giá ti n đ ng t ng i u đó kéo theo nhi u h l y cho

n n kinh t Quan tr ng h n, Vi t Nam v n là n n kinh t có n ng l c còn h n ch , d

tr ngo i h i m ng mà liên t c s d ng ngo i t đ n đ nh th tr ng vàng v lâu dài

s gây h u qu cho n n kinh t , d n đ n xu h ng đ ng Vi t Nam m t giá Vi c nh p vàng c a NHNN là m t trong nh ng nguyên nhân chính khi n VND y u đi, m c dù d

tr ngo i h i v n đ c duy trì m c t t

Tuy nhiên trên th c t tác đ ng c a t giá USD/VND lên giá vàng th c t đ c giao d ch trên th tr ng vàng Vi t Nam l i r t ph c t p Vì t giá USD/VND v a là công c , v a là k t qu c a chính sách ti n t , tác đ ng tr c ti p lên k v ng vào giá

tr đ ng VND và là m t trong nh ng thông s tham chi u trong quy t đ nh đ u t c a các nhà đ u t trên th tr ng tài chính mà vàng là m t kênh đ u t trên th tr ng đó

T đó, t giá USD/VND đã gián ti p tác đ ng lên giá vàng

M t khác, s bi n đ ng t giá USD/VND không ph i là tác nhân chính khi n giá vàng trong n c bi n đ ng mà chính giá vàng c ng là nhân t gây ra s bi n đ ng trên

th tr ng ngo i t Theo quy lu t cung c u, hàng hóa s đi t n i giá th p đ n n i giá cao Khi giá vàng trong n c cao h n giá vàng th gi i quy đ i m t kho ng cách l n

t o c h i cho vàng l u vào Vi t Nam T nhu c u thu USD đ nh p vàng l u đã đ y

t giá trên th tr ng t do lên m c cao M i bi n pháp hành chính đ ki m soát ho c

h n ch ch có tác d ng trong ng n h n ho c đ thu đ c l i nhu n cao h n, các nhà

s n xu t s tìm cách l i d ng khe h qu n lý, gây khó kh n cho công tác qu n lý, ki m soát ngo i t vì vi c xu t nh p kh u vàng liên quan đ n ngu n thu chi ngo i t , nh

h ng đ n t giá USD/VND

Các n c đ u có s can thi p vào t giá đ làm cho n n kinh t c a n c có l i

ho c đáp ng s n đ nh c a n n kinh t ó là quan h v mô nh ng nó l i có tác

đ ng r t nhi u đ n hành vi c a ng i dân hay các ch th kinh t t nhân trong m t

n n kinh t chung Vì các ch th này ho t đ ng theo l i ích Trong khi đó, giá vàng

trong n c t ng cao, m t s ngân hàng th ng m i đ c phép chuy n đ i vàng t n

qu đã đem vàng v t ch t bán cho nhà đ u t đ ki m l i, nh ng sau đó ph i đ i ng vàng tài kho n v i n c ngoài đ cân đ i l i nên r t c n đ n cung ngo i t , vì v y USD càng có giá

1.4 Các nghiên c u v m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái

Michale Dooley, Peter Isard, Mark Taylor (October 1992) đ a ra nh ng b ng

ch ng gián ti p ng h gi thuy t cho r ng bi n đ ng c a t giá h i đoái có th l n

h n v i nh ng thay đ i trong u đãi mà qu c gia đó cam k t dành cho nh ng qu c gia khác Bên c nh đó, có ý ki n cho r ng nh ng thay đ i trong u đãi qu c gia s đ c

ph n ánh có h th ng vào bi n đ ng giá vàng và do đó, theo gi thuy t này bi n đ ng giá vàng có th d n đ n bi n đ ng c a t giá h i đoái m c đ nhi u h n so v i tác

đ ng c a nh ng cú s c ti n t lên t giá Bài nghiên c u s d ng mô hình véc t t h i quy và k thu t đ ng liên k t phân tích tác đ ng c a giá vàng lên t giá kèm theo đi u

ki n có nh ng thay đ i trong chính sách ti n t và y u t kinh t v mô, đ ng th i s

d ng mô hình véc t h i quy hi u ch nh sai s đ d báo

Dominique Dupont and V Hugo Juan-Ramon (April 1996), kh o sát m i quan h

gi a bi n đ ng t giá h i đoái th c so v i các ngo i t khác v i bi n đ ng giá trên th

tr ng hàng hóa T ng bi n đ ng c a t giá h i đoái đòi h i ph i n m rõ m i quan h này V i s hi u bi t c a nhóm tác gi , v n ch a có m t nghiên c u có h th ng các

hi u ng đ i v i m t lo t hàng hóa trên th tr ng này ngo i tr Sjaastad và Scacciavillani (1993) đã th c hi n đ i v i vàng Tác gi xây d ng m t h th ng các

ph ng pháp ti p c n và xây d ng mô hình cung c u đa qu c gia có thanh toán bù tr

v i th tr ng th gi i, trong đó k t h p nhu c u đ u t và đ u c đ i v i hàng t n kho cùng v i k v ng h p lý Bài nghiên c u s d ng mô hình kinh t l ng v i d li u giá c c a 65 lo i hàng hóa thu th p t tháng 1/1972 đ n tháng 1/1992 K t qu tìm

đ c cho th y đ i v i m t nhóm nh hàng hóa, đ c bi t là vàng thì đ ng USD có tác

đ ng đáng k đ n giá c nh ng hàng hóa này

Shaun K Roache and Marco Rossi (July 2009), đ a ra k t qu nghiên c u cho th y

r ng th tr ng hàng hóa không ch là tài s n tài chính và vàng c ng không đ n thu n

là m t hàng hóa bình th ng Giá c a m t s hàng hóa b nh h ng b i y u t kinh t

v mô mang tính chu k đ c bi t là giá c đ ng USD Hàng hóa có xu h ng ít nh y

c m h n so v i các tài s n tài chính, ví d , d u thô, các h p đ ng t ng lai hàng hóa

đ c giao d ch nhi u nh t, h u nh không có ph n ng đáng k Tuy nhiên, trong

nh ng n m g n đây th tr ng hàng hóa đã tr thành m t b ph n c a th tr ng tài chính, do đó s nh y c m c a nó đ i v i nh ng thay đ i b t ng c a tin t c kinh t v

mô và lãi su t d ng nh đã t ng lên Giá vàng nh y c m v i thông tin v mô c a M

và khu v c đ ng Euro bao g m doanh s bán l , b ng l ng phi nông nghi p, l m phát Giá vàng nh y c m cao v i lãi su t th c và gi vai trò nh tài s n an toàn

Rabah Arezki, Elena Dumitrescu, Andreas Freytag and Marc Quintyn (2012) nghiên c u m i quan h gi a đ ng Rand c a Nam Phi và bi n đ ng c a giá vàng, s

d ng d li u hàng tháng giai đo n 1980-2010 K t qu cho th y có m i quan h nhân

qu gi a t giá và giá vàng, c th tr c giai đo n Nam Phi ti n hành t do hóa tài kho n v n thì t giá có tác đ ng đ n giá vàng nh ng m i quan h này ng c l i ngh a

là giá vàng tác đ ng đ n t giá giai đo n h u t do hóa M t khác, nghiên c u c ng

ch ng minh r ng bi n đ ng giá vàng đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c gi i thích nguyên nhân t ng gi m quá m c c a t giá c ng nh ph n l i nhu n thu đ c t các dòng ti n đ u c ng n h n hi n t i mà Nam Phi đang đ i phó k t khi t do hóa tài kho n v n c a mình ây là m t k t qu quan tr ng b i vì s bi n đ ng c a đ ng Rand có th d n đ n nh ng h u qu v đ u t và th ng m i S ph thu c c a n n kinh t Nam Phi vào vàng và tác đ ng c a giá vàng d ng nh quan tr ng h n trong

m t th tr ng v n m Nh v y, k t qu nghiên c u này đ t ra hàng lo t thách th c

đ i v i các nhà ho ch đ nh chính sách c a Nam Phi

T i Vi t Nam, do h n ch khi ti p c n đ i v i ngu n thông tin c ng nh các nghiên

c u tr c đây có liên quan đ n đ tài m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái nên

hi n t i v n ch a có nghiên c u ti n đ nào cho m i quan h này

1.5 xu t mô hình phân tích m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái

Theo Granger, n u X gây ra s thay đ i c a Y thì s thay đ i c a X s có tr c s thay đ i c a Y, t c là ph i th a mãn 2 đi u ki n:

̇ Th nh t, n u X giúp cho vi c d đoán Y thì trong h i quy c a Y đ i v i các giá tr tr c a Y và các giá tr tr c a X nh là bi n gi i thích s đóng góp m t cách có ý ngh a vào kh n ng gi i thích c a mô hình

̇ Th hai, Y không giúp cho vi c d đoán X vì r ng n u X giúp cho d đoán c a

Y và Y l i giúp cho d đoán c a X thì đi u này d ng nh là s có m t bi n khác gây ra s thay đ i c a c X l n Y

phân tích m i quan h qua l i (causal relations) gi a X và Y, ki m đ nh Granger (Granger causality test) đ c s d ng Trong quan h nhân qu Granger, chúng ta đ t gi thuy t ki m đ nh X không là nguyên nhân c a Y và n u có th bác b

gi thuy t này, nó ng ý r ng X là nguyên nhân c a Y Ta xây d ng 2 ph ng trình sau:

t i

t i

̇ ki m đ nh gi thuy t 2: các bi n tr c a X có gi i thích cho Y (X tác đ ng nhân qu Granger lên Y) ta c n bác b gi thuy t H0 :δ1 =δ2 = =δi =0

ki m đ nh gi thi t đ ng th i này, ta s d ng th ng kê F c a ki m đ nh Wald và cách quy t đ nh nh sau: n u giá tr th ng kê F tính toán l n h n giá tr th ng kê F phê phán m t m c ý ngh a xác đ nh ta bác b gi thuy t H0 và ng c l i Có 4 kh n ng

Không có quan h nhân qu Granger gi a X và Y n u các bi n tr c a X không

có tác đ ng lên Y và các bi n tr c a Y không có tác đ ng lên X

1.5.2 Các ki m đ nh h tr

1.5.2.1 Ki m đ nh nghi m đ n v ADF (Augmented Dickey Fuller Test)

Ki m đ nh Granger yêu c u các chu i s li u nghiên c u ph i có tính d ng (stationary) Trong toán h c, tính d ng đ c s d ng nh m t công c trong phân tích chu i s li u theo th i gian hình thành m t mô hình đ y đ ý ngh a th ng kê thì chu i s li u theo th i gian tr c tiên c n ki m tra tính d ng c a chu i

M t quá trình có tính d ng là m t quá trình ng u nhiên, đ c th hi n b i trung bình m u và ph ng sai c a sai s không đ i theo th i gian M t chu i d li u nh

v y s có xu h ng tr v giá tr trung bình và nh ng dao đ ng xung quanh giá tr trung bình (đo b ng ph ng sai) s là nh nhau Trong khi đó, n u m t chu i th i gian không d ng s có giá tr trung bình thay đ i theo th i gian ho c ph ng sai thay đ i theo th i gian ho c c hai

Có hai lý do quan tr ng khi bi t m t chu i th i gian là d ng hay không Th nh t, Gujarati (2003) cho r ng n u m t chu i th i gian là không d ng chúng ta ch có th nghiên c u hành vi c a nó trong m t kho ng th i gian đ c xem xét Vì th , m i m t

th i gian s mang m t tình ti t nh t đ nh K t qu là chúng ta không th khái quát hóa cho các giai đo n khác nhau i v i m c đích d báo, các chu i th i gian không

d ng nh th s không có giá tr th c ti n H n n a, đ i v i phân tích h i quy, n u chu i th i gian không d ng th ng d n đ n k t qu h i quy gi m o, không đáng tin

c y Th hai, khi bi t d li u d ng hay không, chúng ta s gi i h n đ c s mô hình

d báo phù h p nh t cho d li u

Trên th c t , h u h t các chu i s li u kinh t (chu i g c) đ u không d ng i u này đ c hi u là các chu i th i gian đó có trung bình m u và ph ng sai thay đ i theo

th i gian Nh ng khi ta l y sai phân thì các chu i th i gian th ng tr thành chu i

d ng Chúng ta có th bi n chu i th i gian t không có tính d ng thành có tính d ng

nhau, ch ng h n nh : Ki m đ nh Dickey – Fuller (DF), ki m đ nh Augmented Dickey Fuller (ADF) và ki m đ nh Phillips – Person (PP) Trong nghiên c u này, ki m đ nh ADF đ c s d ng đ ki m đ nh tính d ng c a chu i giá vàng và t giá USD/VND Khi th c hi n ki m đ nh tính d ng ADF, m i bi n đ c h i quy theo 1 h ng s , m t tuy n th i gian nh t đ nh, m t bi n tr ph thu c và các bi n tr c a sai phân b c nh t

y

1 1

=

j

t j t t

t

y

1 1

Mô hình (2) khác v i mô hình (1) là có thêm bi n xu h ng v th i gian t Các ký

hi u trong mô hình (1) và (2) đ c gi i thích nh sau:

y chu i s li u theo th i gian đang xét

k : chi u dài đ tr (lag time)

m t nghi m đ n v ( =0) và nó s b bác b n u giá tr ki m đ nh ADF l n h n giá tr

t i h n c a nó Trong ki m đ nh ADF, giá tr ki m đ nh ADF không theo phân ph i chu n, vì v y giá tr t i h n đ c d a trên b ng giá tr tính s n c a Mackinnon (1991)

So sánh giá tr ki m đ nh ADF v i giá tr t i h n c a Mackinnon chúng ta s có đ c

k t lu n v tính d ng cho các chu i quan sát

1.5.2.2 Ki m đ nh đ ng liên k t

Chúng ta s đ c bi t r ng khi h i quy các chu i th i gian không d ng th ng d n

đ n k t qu h i quy gi m o Tuy nhiên, Engle và Granger(1987) cho r ng n u k t

h p tuy n tính c a các chu i th i gian không d ng có th là m t chu i d ng và các chu i th i gian không d ng đó đ c cho là đ ng liên k t K t h p tuy n tính d ng

đ c g i là ph ng trình đ ng liên k t và có th đ c gi i thích nh m i quan h cân

b ng dài h n gi a các bi n Nói cách khác, n u ph n d trong mô hình h i quy gi a các chu i th i gian không d ng là m t chu i d ng, thì k t qu h i quy là th c và th hiên m i quan h cân b ng dài h n gi a các bi n trong mô hình M c đích c a ki m

đ nh đ ng liên k t là xác đ nh xem m t nhóm các chu i không d ng có đ ng liên k t hay không

Có hai cách ki m đ nh là: ki m đ nh nghi m đ n v ph n d và ki m đ nh đ ng liên k t d a trên ph ng pháp VAR c a Johasen Tuy nhiên, trong mô hình này chúng

ta d a trên ph ng pháp VAR c a Johasen Ki m đ nh này ch có hi u l c khi ta đang xét các chu i th i gian không d ng Ph ng pháp này s d ng quy trình kh n ng t i

đa (maximum likelihood procedure) đ c l ng và quy t đ nh s hi n di n c a vector đ ng liên k t trong h th ng vector t t ng quan (VAR) Johansen test, ho c

d a vào ki m đ nh v t ma tr n (trace) và ki m đ nh giá tr riêng c c đ i c a ma tr n (maximal eigenvalue) đ kh ng đ nh có t n t i m i quan h dài h n gi a các bi n l a

ch n trong mô hình, hai ph ng pháp này t ng đ ng nhau

1.5.2.3 Mô hình vector hi u ch nh sai s VECM ( vector error correction model)

Quan h nhân qu Granger theo th i gian theo th i gian có th đ c xác đ nh thông qua VECM xu t phát t các vector đ ng liên k t trong dài h n Engel và Granger (1987) kh ng đ nh r ng n u có m t cân b ng hay m i quan h đ ng liên k t gi a các

bi n không d ng, ch c ch n ph i t n t i m t s bi u th hi u ch nh sai s c a s li u Engel và Granger ch ra r ng n u t n t i m t m i quan h đ ng liên k t thì m t h i quy OLS đ n gi n c ng có th cung c p nh ng c l ng phù h p cho các h s cân

b ng dài h n Khi đó, ph n d t c l ng dài h n có th đ c s d ng nh h s

hi u ch nh sai s (error correction) đ gi i thích các tr ng thái ng n h n Nh v y, mô hình VECM bên c nh vi c ch ra h ng c a quan h nhân qu đ ng th i còn phân bi t

đ c quan h nhân qu Granger trong ng n h n và dài h n

V i mô hình 2 bi n Y1 và Y2:

t t

K T LU N CH NG 1

Ch ng 1 là ch ng đ u tiên c a lu n v n đ c p c s lý lu n v m i quan h

gi a giá vàng và t giá h i đoái Ngoài các khái ni m c b n, n i dung c a ch ng còn phân tích m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái c ng nh các nghiên c u

ti n đ có liên quan đ n m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái T đó, đ xu t

mô hình phân tích m i quan h gi a giá vàng và t giá h i đoái t i Vi t Nam nh m t o

c s ban đ u cho vi c phân tích th c tr ng và ki m đ nh m i quan h này trong

ch ng 2

CH NG 2: PHÂN TÍCH TH C TR NG M I QUAN H GI A GIÁ

VÀNG VÀ T GIÁ H I OÁI T I VI T NAM 2.1 Phân tích th c tr ng th tr ng vàng Vi t Nam

Giá vàng quy đ i

= (Giá th gi i + Chi phí v n chuy n + Phí b o hi m)*(1+Thu

NK)*1,20556 *T giá USDVND + Phí gia công + Phí h i quan

Chi phí v n chuy n c tính: 0,75 USD/ounce

Th n tài SBJ, vàng mi ng B o Tín Minh Châu, vàng mi ng AAA c a Công ty vàng Ngân hàng Agribank, nh ng vàng mi ng SJC đ c th tr ng giao d ch nhi u nh t và

có giá cao h n so v i các th ng hi u còn l i Do đó, giá niêm y t c a Công ty vàng

b c đá quý Sài Gòn cùng m t s ngân hàng m nh v kinh doanh vàng mi ng SJC có

kh n ng chi ph i và đi u ti t th tr ng

Sau khi quy t đ nh 16/2013/Q -TTg đi u ch nh ho t đ ng mua bán vàng mi ng trên th tr ng trong n c c a Ngân hàng Nhà n c v i t ch c tín d ng, doanh nghi p đ c phép kinh doanh mua bán vàng mi ng thì giá tham chi u, giá sàn, giá trúng th u th p nh t, giá trúng th u cao nh t trong các phiên đ u th u tác đ ng m nh

m đ n giá th tr ng Vì ngu n vàng đ u th u t NHNN là ngu n cung l n duy nh t

n v y t giá c a th tr ng vàng th gi i là USD/ounce, khi quy đ i t giá vàng

qu c t có tính toán đ n t giá USD/VND, vì v y bi n đ ng t giá USD/VND s cùng chi u v i giá vàng trong n c M t khác, mu n nh p vàng nguyên li u theo đ ng chính ng ch hay ti u ng ch thì ph i c n đ ng USD đ thanh toán nên t giá USD/VND

c ng là m t nhân t tác đ ng đ n giá vàng trong n c

2.1.2.3 Bi n đ ng ngu n cung – c u vàng trên th tr ng

Vàng c ng là m t lo i hàng hóa, do đó dao đ ng giá c a vàng ph i đ c xem xét

d a trên các y u t tác đ ng c a cung và c u

¬ Ngu n cung vàng

Tr c đây, ngu n cung vàng c a Vi t Nam hàng n m chính là ngu n vàng nh p

kh u Tuy nhiên, ngu n cung này l i ph thu c vào h n ng ch do Ngân hàng Nhà

n c c p phép nên đáp ng ch m so v i nhu c u, đ y giá vàng lên cao, t o đi u ki n cho đ u c và buôn l u vàng

Tháng 10/2011, NHNN cho phép 5 ngân hàng th ng m i cùng công ty vàng b c

đá quý Sài Gòn đ c chuy n đ i vàng t n qu và m tài kh an vàng n c ngòai đ

t ng cung cho th tr ng nh m góp ph n bình n giá vàng trong n c Tuy nhiên, tháng 6/2013 các ngân hàng bu c ph i ng ng huy đ ng vàng và t t toán h t tr ng thái

tài kh an n c ngoài Thay vào đó, NHNN t ch c đ u th u vàng mi ng v i các công

ty kinh doanh vàng và các TCTD nh m b sung ngu n cung cho th tr ng thông qua

kh i l ng chào th u

M t khác, th tr ng trong n c giao d ch vàng v t ch t, do đó khi công ty vàng

b c đá quý SJC không đáp ng nhu c u gia công vàng c a các ngân hàng và gi i kinh doanh vàng thì giá vàng có th t ng m nh do ngu n cung vàng khan hi m

¬ Ngu n c u vàng

Nhu c u vàng trên th tr ng bao g m nhu c u trang s c, nhu c u s n xu t và nhu

c u đ u t Trong đó, nhu c u v đ u t và đ u c có tác đ ng m nh đ n giá vàng

2.1.2.4 Chính sách c a NHNN

¬ Chính sách đi u hành lãi su t

Khi lãi su t bi n đ ng s tác đ ng đ n xu h ng c a ng i dân trong vi c n m gi tài s n d tr Vi c gi m lãi su t huy đ ng b ng VN t t nhiên dòng ti n trong n n kinh t ngay l p t c s d ch chuy n t kênh huy đ ng c a ngân hàng sang th tr ng vàng, giá vàng t ng do l c c u gia t ng

¬ Quy đ nh v vi c nh p kh u vàng c a Ngân hàng Nhà n c

Vi c c p h n ng ch nh p kh u vàng là m t bi n pháp qu n lý hành chính trong

vi c qu n lý th tr ng vàng Bi n pháp này đ c NHNN đ a ra nh m ki m soát ngo i

h i có liên quan đ n vi c đi u hành t giá Tuy nhiên vi c c p h n ng ch nh p kh u vàng gây ch m tr trong vi c b sung ngu n cung, t o đi u ki n cho buôn l u và đ u

c vàng thu l i

¬ Quy đ nh v thu đ i v i vàng xu t kh u

Vi t Nam v n h n ch xu t kh u vàng mi ng và nguyên li u thông qua c ch c p

h n ng ch Khi giá vàng trong n c bi n đ ng, th p h n giá vàng th gi i, ng i dân không nh n đ c đ y đ thông tin, do v y giá vàng v a lên đã bán theo s đông, trong khi doanh nghi p xu t kh u th y chênh l ch h p d n là l p t c gom vàng xu t kh u Theo tâm lý chung, khi giá vàng ch di n ti n theo chi u lên, nh ng ng i bán tr c đây s c m th y b thua l vì đã bán vàng m c giá th p h n hi n t i, d n đ n hành vi mua vàng Trong khi đó, th tr ng trong n c l i khan hàng do đã xu t kh u quá nhi u, nên giá vàng trong n c cao h n giá vàng th gi i, kích thích ho t đ ng nh p

l u, t o ra vòng lu n qu n và làm giá vàng trong n c bi n đ ng, khó ki m soát

xu t kinh doanh vàng chính th c đ c ban hành, không phân bi t đ i x vàng mi ng

th ng hi u SJC v i các lo i vàng mi ng khác, nh ng ng i dân không tin dùng các

lo i vàng mi ng phi SJC nh tr c n a, vàng mi ng phi SJC b bán v i giá th p h n

đ n hàng tri u đ ng m i l ng i u này ch ng t , s c ép c a lòng tin và tác đ ng c a chính sách qu n lý th tr ng vàng đ i v i m t hàng này là r t l n

Nh m h n ch r i ro, đ ng th i đ th c hi n ch tr ng xóa b tình tr ng vàng hóa trong n n kinh t ti n t i chuy n hóa quan h huy đ ng và cho vay v n b ng vàng sang quan h mua bán vàng, Ngân hàng Nhà n c đã ra v n b n ch m d t ho t đ ng này (Thông t 11 và sau đó là Thông t 12 s a đ i, b sung) Vi c ch m d t huy đ ng, cho vay v n b ng vàng cùng v i vi c quy đ nh tr ng thái c a ngân hàng d ng không quá 2% c a v n t có, ngu n v n h u thu n cho ho t đ ng đ u c t tín d ng đã b c t

b , l c đ u c b h n ch nh t đ nh

2.1.2.5 Tâm lý c a th tr ng

Th tr ng trong n c nh y c m v i nh ng tin đ n có liên quan đ n giá vàng Dao

đ ng tâm lý c a ng i dân có th khi n nh ng nhà kinh doanh vàng đ y giá lên xu ng,

t c là hi n t ng đ u c làm giá đ tr c l i

2.1.3 M i quan h gi a giá vàng trong n c và giá vàng th gi i

Giá vàng trong n c đ c xác đ nh b ng cách quy đ i t giá vàng qu c t Do chúng ta mua vàng v t ch t qua tài kho n n c ngoài, chuy n t vàng tài kho n sang vàng v t ch t c n chi phí nh t đ nh, khi v Vi t Nam s ph i c ng thêm các kho n phí, thu , b o hi m M t khác, giá vàng th gi i l y tham kh o là m c giá bán buôn cho các nhà đ u t , trong khi giá vàng trong n c quy đ i th ng là giá bán l cho ng i tiêu dùng Ngoài ra, tu i vàng c ng là y u t đ c xem xét đ n khi đ i chi u giá trong

n c v i giá qu c t Sau khi tính t t c các y u t đ c u thành lên giá thì giá vàng trong n c s b ng giá qu c t quy đ i c ng thêm 1 kho ng chênh l ch h p lý, đ c

g i là chênh l ch gi a giá vàng trong n c và giá qu c t quy đ i i u này xu t phát

t chính lý lu n v ti n t c ng nh là trong th c ti n

V lý lu n ti n t , đ ng ti n c a Vi t Nam là đ ng ti n ch a chuy n đ i, ch đ

qu n lý ngo i h i c a n c ta t ng đ i ch t nên gi a th tr ng ngo i h i trong n c

và th tr ng ngo i h i n c ngoài là không liên thông Vàng v b n ch t là ngo i t ,

vì b n ch t chúng ta không s n xu t vàng mà vàng là nh p kh u Do v y d n t i vi c chênh l ch gi a giá vàng trong n c và giá vàng th gi i

V th c ti n, n c ta không ph i là n c s n xu t vàng trong khi nhu c u n m gi vàng đ tích tr tài s n theo thói quen, t p t c lâu đ i ho c đ trú n, b o toàn giá tr khi r i ro trong lên kinh t gia t ng, luôn t n t i, do đó t t c nhu c u vàng trong n c

đ u ph i thông qua vi c xu t ngo i t , nh p kh u vàng Trong đi u ki n n n kinh t

Vi t Nam, chúng ta u tiên m c tiêu xuyên su t là n đ nh kinh t v mô, ki m soát

l m phát, n đ nh t giá và các ho t đ ng bình th ng c a th tr ng ngo i t ây là

nh ng lý do mà Ngân hàng Nhà n c luôn cân nh c th n tr ng m i khi c p phép nh p

kh u vàng nguyên li u đ s n xu t vàng mi ng Th c t là hi n nay th tr ng Vi t Nam có ph n tách bi t v i th tr ng th gi i, chúng ta không có đ d tr ngo i t đ

có th nh p kh u vàng t o tr ng thái ti m c n gi a 2 th tr ng

Chênh l ch này có th có lúc cao, có th có lúc th p và khá khó đ nh l ng, b i m c tuy t đ i còn ph thu c vào k v ng và ý chí c a ng i dân trong vi c n m gi vàng các th i k khác nhau Không th đòi h i giá vàng trong n c b ng giá th gi i mà ch

là sát v i giá th gi i Tuy nhiên, n u kho ng cách này quá cao và di n ra trong su t

m t th i gian dài mà không h có s can thi p đi u ch nh h p lý thì t t y u s x y ra tình tr ng buôn l u Và lúc này nh h ng đ n t giá USD/VND trên th tr ng t do

2.1.4 Hình th c kinh doanh vàng Vi t Nam

T n m 2006 đ n đ u n m 2010, kinh doanh vàng qua tài kho n đ c phép và di n

ra r t sôi đ ng v i m c ký qu th p (7%) trên các sàn giao d ch đ n l trong n c, do

m t s ngân hàng, công ty ho c t ch c kinh doanh vàng thành l p, qu n lý, m t s ngân hàng th ng m i c ng đ c kinh doanh vàng trên tài kho n n c ngoài Tuy nhiên tháng 3 n m 2010, khi Chính ph c m sàn giao d ch và kinh doanh vàng qua tài kho n, các giao d ch trên th tr ng vàng trong n c hi n nay là giao d ch vàng v t

ch t và không đ c huy đ ng d i hình th c phát hành các ch ng ch huy đ ng ng n

h n

Ngh đ nh 24 ban hành, các ngân hàng không đ c phép huy đ ng vàng, g n đây

ch 1 s ngân hàng th ng m i đ c phép tri n khai các d ch v thuê két, t s t hay

gi h , cùng v i vi c ch đ c phép giao d ch mua bán vàng v t ch t thì có th k t

lu n th tr ng vàng Vi t Nam l c h u và t n kém r t nhi u chi phí Vi c mua bán vàng trên th tr ng liên ngân hàng, các ngân hàng ph i đi u qu giao nh n, mua bán

ph i thanh tóan theo đúng giao d ch, không đ c phép c n tr ti n VND thanh toán vì

s b hi u nh m là mua bán vàng tài kh an

N u nh tr c đây, vào th i đi m các sàn vàng h at đ ng công khai, nghi p v phái sinh v vàng nh k h n, quy n ch n đ c phép tri n khai thì hi n nay, các ngân hàng th ng m i không đ c phép cung c p các s n ph m phái sinh v vàng, ch đ c phép kinh doanh vàng giao ngay (Spot), ngh a là vi c thanh toán đ c th c hi n trong vòng 2 ngày làm vi c Kinh doanh vàng phi v t ch t qua tài kho n t i các sàn giao

d ch vàng là hình th c kinh doanh phù h p v i xu h ng qu c t , làm gi m nhu c u kinh doanh vàng v t ch t và t o m t kênh l u thông hi u qu gi a th tr ng trong

n c và th tr ng th gi i Nh v y, th tr ng vàng Vi t Nam là m t th tr ng nh , giao d ch vàng v t ch t giao ngay, m t th tr ng giao d ch l c h u so v i th gi i

2.1.5 M t s r i ro trong h at đ ng kinh doanh vàng hi n nay

T i Vi t Nam, kinh doanh vàng v t ch t ph bi n và mang tính truy n th ng Hi n

có kho ng 13 c s s n xu t vàng mi ng v i nh ng th ng hi u riêng bi t, trong đó có

3 th ng hi u vàng mi ng l n nh t là: SJC, SBJ và vàng R ng Th ng Long Tuy nhiên,

khan hi m gi t o, b i c u nhi u nh ng cung thi u Ng i có vàng SJC ph i ch x p hàng ki m tra đ đóng d u, còn ng i không s h u vàng th ng hi u này ph i ch u

m t phí đ chuy n đ i sang vàng SJC M t khác, đ tránh tình tr ng vàng nhái th ng

hi u SJC, công ty SJC liên t c thay đ i m u mã bao bì, khi m u bao bì m i xu t hi n,

th tr ng không giao d ch m u bao bì c Ti m vàng quay sang ép giá mua vàng phi SJC c a ng i dân Ngay vàng SJC bao bì c , móp méo, cong vênh c ng b ti m vàng

t ch i mua, đ n Công ty Vàng b c á quý Sài Gòn có lúc c ng không thu l i vàng

c a chính mình n cu i n m 2012, theo s li u c a riêng Công ty SJC, đã có h n

300 l ng vàng nhái, gi th ng hi u SJC đ c phát hi n Không ch ng i mua vàng,

c NHTM c ng b r i ro vàng SJC nhái Th c t , x a nay ng i dân mua vàng mi ng theo tu i vàng hay mua vàng trang s c theo ki u dáng và giá tr gia t ng nh ch tác tinh x o, mua theo th ng hi u c ng có nh ng không ph i là chính Nh v y, r i ro trong h at đ ng kinh doanh vàng hi n nay xu t phát t vi c thay đ i chính sách qu n

lý th tr ng này c a NHNN

Ho t đ ng c a các sàn giao d ch vàng chính th c b c m d i m i hình th c t ngày 30/3/2010 theo thông báo s 369/TB-VPCP, d n đ n h u qu là xu t hi n các sàn giao d ch vàng không chính th ng Do đó, t n t i song song v i th tr ng vàng v t

ch t là h at đ ng kinh doanh vàng tài kh an, ti m n r i ro r t l n cho nhà đ u t

ng th i ho t đ ng c a các sàn giao d ch vàng ti m n m t s y u t có th gây b t

n kinh t xã h i

¬ R i ro pháp lý

Khi tham gia giao d ch vàng tài kh an n c ngoài, quy n l i pháp lý c a nhà

đ u t s không đ c ai b o v Tr ng h p x y ra tranh ch p, ch y u là gi i quy t

d a trên s th a thu n c a hai bên vì giao d ch này là b t h p pháp nên đ c coi không phát sinh n u ki n ra tòa, không có hành lang pháp lý b o v nhà đ u t

¬ R i ro th tr ng

Th c t các nhà đ u t kinh doanh vàng tài kh an đ u s d ng đòn b y, đây là con dao hai l i cùng v i đó là mua bán kh ng vàng, nhà đ u t s ph i tr phí, lãi vay qua đêm…M t khác, h khó ki m soát gi i h n l , n u nh t l ký qu gi m xu ng d i

m c t l c nh báo mà không n p ti n ký qu b sung, tr ng thái s b x lý theo giá

th tr ng th i đi m đó

¬ R i ro v k thu t công ngh

S c s p m ng máy ch th ng x y ra, nhi u công ty còn dùng các bi n pháp k thu t đ can thi p vào giao d ch, gây thi t h i cho ng i ch i

Dù kinh doanh vàng v t ch t hay tài kho n c ng ph i ch p nh n s bi n đ ng th t

th ng c a vàng d i tác đ ng đa d ng c a nhi u nhân t có liên quan nh : tình hình kinh t , chính tr , chi n tranh th gi i, giá d u, giá ngo i t … Không ít nhà đ u t không n m b t chính xác xu th di n bi n giá vàng d n đ n thua l

m t cách t phát và phát tri n r t nhanh M t khác c ng không có các quy đ nh qu n

lý, ki m soát ho t đ ng kinh doanh mua bán vàng mi ng, vàng mi ng đ c coi là hàng hóa thông th ng Do đó, ho t đ ng mua bán vàng mi ng đ c th c hi n t do t i kho ng 12.000 doanh nghi p kinh doanh vàng, d n đ n vàng mi ng d n d n tr thành

ph ng ti n thanh toán, khó qu n lý Trong nhi u th i k , khi giá vàng th gi i bi n

đ ng m nh, nhi u đ i t ng có hành vi làm giá, đ u c gây khan hi m cung gi t o,

đ ng th i tung tin đ n gây nên các c n s t vàng làm cho ng i dân đ xô đi mua vàng Khi chênh l ch gi a giá vàng trong n c và giá vàng th gi i m c trên 400 nghìn

c n s t vàng, ng i dân đ xô đi mua, bán vàng, ho t đ ng đ u c trên th tr ng di n

ra m nh m làm nh h ng nghiêm tr ng đ n th tr ng ngo i h i và t giá Chính vì

v y mà n m 2009 Chính ph đã chính th c c m và ch m d t ho t đ ng c a các sàn vàng, ho t đ ng kinh doanh vàng trên tài kho n n c ngoài

¬ Giai đo n 2010-2011

Trong giai đo n này các sàn vàng đã ch m d t ho t đ ng, kinh doanh vàng trên tài kho n n c ngoài đã b nghiêm c m, m i n m nh p kh u chính th c kho ng 40-60

t n vàng, nh p l u vàng c ng kho ng 40-60 t n

Nét đ c tr ng c a giai đo n này là chênh l ch giá vàng trong n c và th gi i nhìn chung v n m c th p nh ng trung bình cao h n nhi u so v i giai đo n tr c, b t n

c a th tr ng vàng và nh ng tác đ ng tiêu c c c a nó đ i v i t giá v n di n ra nh ng

m c đ th p h n nhi u so v i giai đo n tr c Chính sách cho phép t ch c tín d ng

đ c huy đ ng và cho vay v n b ng vàng n y sinh nhi u b t c p trong b i c nh giá vàng th gi i và trong n c bi n đ ng t ng m nh

Vi c cho phép huy đ ng, cho vay vàng và chuy n đ i vàng thành ti n gián ti p d n

t i tình tr ng vàng hóa trong n n kinh t , làm gia t ng tình tr ng đ u c vàng, n m gi vàng trong n n kinh t và r i ro l n cho chính TCTD và ng i vay vàng

¬ Giai đo n 2012-nay

ây là giai đo n khuôn kh pháp lý m i đ c xây d ng và có hi u l c thi hành Trên c s các đ nh h ng c a Chính ph v qu n lý th tr ng vàng, các m c tiêu, yêu c u đ t ra, m t khuôn kh pháp lý m i v qu n lý th tr ng vàng đã đ c xây

d ng và ban hành, bao g m:

̇ Ngh đ nh 24/2012/N -CP ngày 03/04/2012 c a Chính ph v qu n lý ho t

đ ng kinh doanh vàng và các Thông t h ng d n đi kèm Ngh đ nh 24 kh ng đ nh:

“Quy n s h u vàng h p pháp c a t ch c, cá nhân đ c công nh n và b o v theo quy đ nh c a pháp lu t” (m c 1, đi u 4 Ngh đ nh 24) Các n i dung quy đ nh khác

c a Ngh đ nh đ u nh m th c thi và b o v quy n s h u vàng h p pháp c a t ch c

và cá nhân ng th i thi t l p đ c m t m ng l i mua bán vàng mi ng có t ch c

có qu n lý, g m 38 t ch c tín d ng và doanh nghi p có đ đi u ki n đ c Ngân hàng Nhà n c c p phép kinh doanh vàng mi ng, v i g n 2.500 đi m giao d ch t t c 63

t nh, thành ph trong c n c Các đ a đi m kinh doanh mua, bán vàng mi ng đ c

c p phép và ph i niêm y t công khai giá mua, giá bán vàng mi ng; ch p hành các quy

đ nh c a pháp lu t v ch đ k toán, l p và s d ng hóa đ n, ch ng t , ch t l ng,

m u mã và th ng xuyên đ c thanh tra, ki m tra Ngh đ nh 24 quy đ nh Nhà n c

đ c quy n s n xu t vàng mi ng, xu t kh u vàng nguyên li u và nh p kh u vàng nguyên li u đ s n xu t vàng mi ng; k t ngày 25/05/2012 không t ch c, cá nhân

nào đ c quy n s n xu t vàng mi ng ây là bi n pháp quan tr ng đ ki m soát ch t

ch ho t đ ng s n xu t vàng mi ng, l ng cung vàng mi ng trên th tr ng và ng n

ch n tình tr ng s n xu t vàng mi ng t vàng nguyên li u nh p l u c ng nh t o

đi u ki n đ ki m soát vàng nh p l u

̇ Ngh đ nh 95/2011/N -CP ngày 20/10/2011 c a Chính ph v x ph t vi ph m hành chính trong l nh v c kinh doanh ngo i t và vàng

̇ Thông t s 11/2011/TT-NHNN ngày 29/4/2011 v ch m d t huy đ ng và cho vay v n b ng vàng c a TCTD và Thông t s 12/2012/TT-NHNN v vi c s a đ i, b sung Thông t s 11/2011/TT-NHNN nh m th c hi n ch tr ng xóa b tình tr ng vàng hóa trong n n kinh t ti n t i chuy n hóa quan h huy đ ng và cho vay v n b ng vàng sang quan h mua, bán Kh c ph c b t c p c a vi c cho phép các TCTD huy

đ ng, cho vay và chuy n đ i vàng thành ti n tr c đây, h n ch r i ro cho các TCTD,

ng i dân; th c hi n ch tr ng xóa b tình tr ng vàng hóa trong n n kinh t ; chuy n quan h huy đ ng, cho vay v n b ng vàng sang quan h mua, bán vàng, trong n m

2011 và 2012, NHNN đã kiên quy t ch đ o ch m d t ho t đ ng này ng th i, NHNN đã tri n khai các gi i pháp đ ng b nh xây d ng l trình ch m d t huy đ ng

và cho vay v n b ng vàng c a các TCTD, giám sát ch t ch , x lý các v n đ phát sinh

nh m đ y nhanh quá trình ch m d t huy đ ng và cho vay v n b ng vàng Toàn b

ho t đ ng cho vay v n b ng vàng đã ch m d t vào 01/5/2011 và ho t đ ng huy đ ng

v n b ng vàng đã ch m d t vào ngày 25/11/2012

̇ Ngoài ra NHNN c ng quy đ nh các TCTD không đ c gi tr ng thái vàng v t quá 2% so v i v n t có và không đ c duy trì tr ng thái âm vàng NHNN c ng nghiêm c m các TCTD cho vay đ kinh doanh vàng mi ng Nh ng quy đ nh trên đã có tác d ng r t quan tr ng trong vi c ng n ch n đ u c c ng nh h n ch r i ro trong

ho t đ ng kinh doanh vàng mi ng

̇ NHNN b t đ u t ch c đ u th u vàng mi ng t ngày 28/3/2013 đ gi m b t

m t cân đ i cung c u

Nét đ c tr ng c a giai đo n này là chênh l ch gi a giá vàng trong n c và th gi i

m c cao và cao h n nhi u so v i 2 giai đo n tr c đây và duy trì trong m t th i gian dài ch không còn gi i h n trong m t vài l n s t giá nh nh ng n m tr c Nguyên nhân c b n là do:

- C ch c p quota nh p kh u c a NHNN Vi t Nam khi n cho bi n đ ng giá vàng trong n c không t ng ng v i bi n đ ng giá vàng th gi i

- Giá trên th gi i bi n đ ng quá l n nên các doanh nghi p kinh doanh vàng ph i

n i r ng kho ng cách v i giá vàng th gi i đ phòng ng a r i ro

- Tình tr ng đ u c , c đ u c giá lên và đ u c giá xu ng làm cho biên đ bi n

đ ng giá vàng trong n c r t l n nh ng v n đ c th tr ng ch p nh n

M t khác, NHNN s d ng th ng hi u vàng mi ng SJC và l a ch n Công ty SJC gia công vàng mi ng cho NHNN vì nh ng lý do:

- SJC là th ng hi u có uy tín, đ c th tr ng ch p nh n và chi m kh i l ng tuy t đ i trong l u thông (kho ng 90%), các doanh nghi p, TCTD đ c c p phép nh p kh u vàng nguyên li u đ s n xu t vàng mi ng đ u thuê Công ty SJC gia công thành vàng mi ng SJC

- Ti t ki m chi phí cho Nhà n c và xã h i, không ph i b nhi u v n đ u t đ xây d ng th ng hi u, mua máy móc, thi t b

- N ng l c s n xu t vàng mi ng c a Công ty SJC phù h p v i nhu c u gia công

c a NHNN Trên th tr ng, trong s 8 doanh nghi p đ c cho phép s n xu t vàng mi ng tr c khi Ngh đ nh 24 có hi u l c, Công ty SJC là đ n v có n ng

l c s n xu t vàng mi ng l n nh t Theo đánh giá c a NHNN và các chuyên gia trong l nh v c kinh doanh vàng, c ng nh th c t di n bi n c a th tr ng, n ng

l c gia công vàng mi ng c a SJC hoàn toàn đáp ng đ c nhu c u vàng mi ng

c a th tr ng

ng th i có s phân bi t đ i x vàng mi ng theo th ng hi u, ch không theo hàm l ng vàng c bi t, trong nh ng ngày cu i n m 2011 còn xu t hi n tình tr ng

ch a t ng có trên th tr ng vàng Vi t Nam là s chênh l ch giá gi a các lo i vàng

mi ng trong n c Cùng là vàng 9999, nh ng chênh l ch c tri u đ ng m t l ng

c quy n vàng đ kh c ph c tình tr ng đ u c tích tr , buôn bán trái phép và b o

đ m quy n, l i ích h p pháp c a ng i dân Vi c đ c quy n th tr ng vàng c a Ngân hàng Nhà n c làm phát sinh b t c p trên Tuy nhiên, th tr ng vàng n đ nh,

ho t đ ng đ u c b đ y lùi, không còn hi n t ng làm giá, t o sóng đ ki m l i, không còn c nh ng i dân đ xô đi mua vàng, hi n t ng vàng hóa đ c ki m ch

và đ y lùi, th tr ng vàng không còn nh h ng m nh lên th tr ng ngo i h i nh

tr c đây, t giá n đ nh

2.2 Phân tích th c tr ng th tr ng ng ai t

2.2.1 Nghi p v kinh doanh trên th tr ng ngo i t còn h n ch

M c dù các công c phái sinh nh m m c đích b o hi m r i ro t giá trên th tr ng ngo i t đã đ c tri n khai t lâu nh ng v n ch a phát huy đ c hi u qu , t n t i m t

- Các công c tài chính phái sinh ti n t đã tri n khai t i m t s NHTM Vi t Nam

ch a phong phú, ch a đa d ng, ch a t o nhi u ti n ích nên ch a h p d n đ i

v i khách hàng, vì v y s l ng khách hàng tham gia còn khá khiêm t n

- Ho t đ ng mua bán ngo i t nói chung và th c hi n công c tài chính phái sinh

ch y u t p trung t i h i s chính c a t ng h th ng NHTM Vi t Nam và m t

s chi nhánh l n c a NH

- Ph n l n các NHTM ch a th t s quan tâm và đ u t đúng m c, ch a chu n b ngu n l c, h th ng công ngh đ tri n khai có hi u qu các công c tài chính phái sinh ti n t

- M t s NHTM tri n khai công c tài chính phái sinh ti n t thi u s ki m soát

d n đ n t n th t l n cho NH

- Các quy đ nh liên quan đ n ho t đ ng kinh doanh ti n t và công c tài chính phái sinh ch m thay đ i, ch a t ng thích v i thay đ i c a th tr ng

2.2.2 Th tr ng ng ai t liên ngân hàng h at đ ng ch a hi u qu

Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là n i các đ nh ch tài chính kinh doanh ngo i

t nh m tho mãn nhu c u ti n t c a khách hàng, cân b ng tr ng thái ngo i h i c a mình mà còn là n i NHNN can thi p có hi u qu vào t giá T giá mua bán trên th

tr ng này là c n c đ xác đ nh t giá giao d ch c a NHTM v i khách hàng Tuy nhiên, ho t đ ng th tr ng này Vi t Nam th i gian qua ch a ph n ánh đúng th c