Tôi chân thành c mă năPGS.TS.. Doanhănghi păcóăxuăh ngăphát hành c ăph năkhiăc ăphi uăc aăh ăđ căđ nhăgiáăcaoăvàăth ătr ngăđangăcóăd uăhi uă t t.. nhăh ngăc aăđ nhăth iăđi măth ă tr ngăk
Trang 1PH MăV NăQUANG
DOANH NGHI P NIÊM Y T T I HOSE
TP H Chí Minh - N mă2013
Trang 2PH MăV NăQUANG
DOANH NGHI PNIÊM Y T T I HOSE
Chuyên ngành: Tài Chính ậ Ngân Hàng
Mã s : 60.34.02.01
NG IăH NG D N KHOA H C: PGS.TS PHAN TH BÍCH NGUY T
TP H Chí Minh - N mă2013
Trang 3Tôiăxinăcamăđoanălu năv nă‘‘M I QUAN H GI A NH TH Iă I M TH
TR NG VÀ C U TRÚC V N: NGHIÊN C Uă I N HÌNH CÁC DOANH
NGHI P NIÊM Y T T IăHOSE’’ălà công trình nghiên c u c a chính tác gi , n i
dungăđ căđúcăk t t quá trình h c t p và các k t qu nghiên c u th c ti n trong
th i gian qua, s li u s d ng là trung th c và có ngu n g c trích d n rõ ràng Lu n
v nă đ c th c hi nă d i s h ng d n khoa h c c a PGS.TS Phan Th Bích
Nguy t
Tác gi lu năv n
Ph măV năQuangă
Trang 4Tôi chân thành c mă năBanăGiámăHi u Nhàătr ng vàăKhoaă àoăt oăSauă i h c
Tr ngă i h c Kinh t Thành ph H ChíăMinhăđưăt oăđi u ki n thu n l i cho tôi
h c t p và nghiên c u trong su t th i gian qua
Tôi chân thành c mă năcácăTh yăCôăTr ngă i h c Kinh t Thành ph H Chí Minhă đưă nhi t tình gi ng d y cho tôi trong su t quá trình tham gia h c t p t i
Tr ng
Tôi chân thành c mă năPGS.TS Phan Th Bích Nguy t đưăt n tình h ng d n,
Tôi chân thành c mă năgiaăđình,ăb năbè,ăđ ng nghi păđưăt oăđi u ki n thu n l i nh t
đ tôi hoàn thành lu năv nănày
Xin trân tr ng c mă n!
Tác gi lu năv n
Ph măV năQuang
Trang 5CH NG 1: GI I THI U 1
1.1 Lý do ch năđ tài: 1
1.2 M c tiêu nghiên c u: 3
1.3 Câu h i nghiên c u: 3
1.4ă óngăgópăc aăđ tài: 3
1.5 B c c c aăđ tài: 4
CH NGă2:ă C ăS LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY 5
2.1 Nh ng lý thuy t c đi n v c u trúc v n 5
2.1.1 Lý thuy t c a Miller và Modigliani: 5
2.1.2 Lý thuy tăđánhăđ i 5
2.1.3 Lý thuy t tr t t phân h ng 6
2.2 M i quan h gi aăđ nh th i i m th tr ng và C u trúc v n 9
2.2.1.ăC ăs lý thuy t 9
2.2.2 B ng ch ng th c nghi m 100
CHAPTER 3: D LI UăVÀăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 14
3.1 M u nghiên c u: 18
3.2 Gi thi t nghiên c u: 20
3.2.1 Gi thi t ki măđ nh nhăh ng ng n h n c aăđ nh th tr ng lên c u trúc v n: 21
3.2.2 Gi thi t ki măđ nh nhăh ng lâu dài c aăđ nh th tr ng lên c u trúc v n: 21
3.3ăPh ngăphápănghiênăc u: 21
3.4 Thi t l p bi n: 24
Trang 63.4.3 Bi n ki m soát: 25
CH NGă4:ăN I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C U 28
4.1 Các k t qu th ng kê mô t : 28
4.2 Các k t qu th c nghi m: 32
4.3 K t qu th c nghi m c a các bi n ki m soát: 38
4.3.1 Bi n ch s th tr ng (M/B): 38
4.3.2 Bi n kh n ngăsinhăl i (EBITDA/A): 39
4.3.3 Bi n qui mô doanh nghi p (SIZE): 39
4.3.4 Tài s n h u hình (PPE/A): 40
4.4 Ki mătraătínhăđ ng nh t c a mô hình (robustness test): 41
CH NGă5:ăK T LU N 44
Trang 7COLD MARKET: Th tr ng ắkémăsôiăđ ng”
D/A : ònăb y, t l vay n so v i t ng tài s n
EBITDA : Thu nh pătr c thu , lãi vay và kh u hao
HOSE: S Giao D ch Ch ng Khoán Thành Ph H Chí Minh HOT MARKET: Th tr ng ắsôiăđ ng”
M/B : T s giá tr th tr ng /giá tr s sách
PPE : Tài s n h u hình
SIZE : Qui mô c a doanh nghi p
Trang 8B ng 2.1: M t s nghiên c u tiêu bi u v nhăh ng c a lý thuy tăđ nh th i
B ng 4.5: Tácăđ ng dài h n c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n 36
B ng 4.6: Tácăđ ng dài h n c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n 37
B ng 4.7: Ki mătraătínhăđ ng nh t c a mô hình nhăh ng ng n h n c aăđ nh
B ng 4.8: Ki mătraătínhă đ ng nh t c a mô hình nhă h ng dài h n c aăđ nh
Trang 9Chính sách c u trúc v n là m t trong nh ng ch đ đ c quan tâm nhi u nh t trong
l nhăv c tài chính doanh nghi p.ă âyălàăm tăđ tài r t h p d n v m t h c thu t và
cu n hút các nhà nghiên c u Chính sách c u trúc v n ph n ánh cách th căhuyăđ ng
các ngu n tài tr và c u trúc v n ph n ánh cách mà doanh nghi p tài tr các kho n
đ uăt ăc a mình thông qua vi c k t h p gi a vay n và v n ch s h u Do n vay
và v n ch s h u khác nhau v b n ch t và quy tăđ nh v c ăc u v n r t quan
v n t iă uăđ t iăđaăhóaăgiáătr doanh nghi p
tài nghiên c u nhăh ng c a vi căđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n
c a các công ty niêm y t t i s giao d ch ch ng khoán H Chí Minh (HOSE) M u nghiên c u là các doanh nghi p không thu căl nhăv c tài chính th c hi n IPO trong giaiă đo n 2006 ậ 2011 B ng vi c s d ng mô hình nghiên c u c a Baker & Wurgleră(2002)ăvàăAltiă(2006),ătrongăđóăcóăs d ng bi n gi th tr ng ắsôiăđ ng”
(Hot-Market) đ đoăl ngătácăđ ng c a vi căđ nh th iăđi m th tr ng nhăh ng
nh ăth nàoăđ n c u trúc v n c a doanh nghi p
K t qu cho th y không có b ng ch ng rõ ràng v nhăh ng c a vi căđ nh th i
đi m th tr ng lên c u trúc v n c a các doanh nghi p niêm y t t i HOSE trong
ng n h năc ngănh ădàiăh n, ph n ánh thông qua s thayăđ i c a t l vay n c a các
doanh nghi p (D/A)
Trang 10CH NG 1:ăGI IăTHI U
1.1 LỦădoăch năđ ătƠi:
ưăcóăr t nhi u nghiên c u lý thuy tăc ngănh ănghiênăc u th c nghi m v tài chính
và chính sách c u trúc v n doanh nghi p Tuy v y, gi đ nh c a các nghiên c u
tr căđâyăch y u d a trên th tr ng hi u qu , không còn phù h p trong nghiên
c u th tr ng ngày nay Nh m kh c ph c v năđ không hi u qu c a th tr ng,
nhi u nghiên c u v tàiăchínhăhànhă viăđưăxu t hi n, b sungăvàăđ aăraănh ng lý
lu n, gi thuy t m i nh th iăđi m th tr ng là m t trong nh ng h ng nghiên
c u m iăđangăr tăđ c quan tâm trong th i gian g năđây
Bakeră&ăWurgleră(2002)ăđưăđ xu t m t lý thuy t m i v c u trúc v năđ c g i là
lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng Baker &Wurgler (2002) cho r ng c u trúc v n
là k t qu tíchăl y c a nh ng n l c trong quá kh đ đ nh th iăđi m th tr ng
ch ng khoán Lý thuy t này cho r ng b ng cách s d ng các ngu n thông tin n i b
c a doanh nghi p, các nhà qu n lý có th đ nh th iăđi m chào bán c ph n ra công
chúng Doanh nghi p s ch n cách phát hành v n c ph n khi c phi u c a h đ c
đ nh giá cao và mua l i khi nó b đ nh giá th p Theo lý thuy tănày,ăđ nh th iăđi m
D a theo nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002),ăđưăcóănhi u nghiên c u v nh
h ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n và có nh ng khám phá xaăh n.ă
M t s nghiên c u kh ngăđ nh t n t iătácăđ ng lâu dài c aăđ nh th iăđi m th tr ng
lên quy tăđ nh vay n - c u trúc v n c a doanh nghi p (Jenter, 2005; Elliott, 2007;
Huang & Ritter, 2009).ăTrongăkhiăđó,ăm t s nghiên c uăkhácăkhôngăđ ng tình v i quanăđi mătácăđ ng lâu dài c a lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng lên l a ch n n -
v n c ph n (Alti, 2006; Kayhan & Titman, 2007)
Nh ng nghiên c u v đ nh th iăđi m th tr ng h u h t đ c th c hi n th tr ng
M M t s nghiên c u ki măđ nh nhăh ng c a lý thuy t này b ng cách s d ng
Trang 11d li u t cácăn c phát tri n khác và cho th y nh ng k t qu khôngăđ ng nh t
B ng ch ng th c nghi m th tr ng Hà Lan, Pháp, Châu Âu cho th y nhăh ng
& Chichiti, 2010).ăNg c l i, Bruinshoofd & Haan (2012) cho r ng không ph i lý
thuy tă đ nh th iă đi m th tr ng mà chính lý thuy t tr t t phân h ng gi i thích chínhăxácăh năquy tăđ nh v c u trúc v n c a các doanh nghi p Anh và EU
So v i nh ng nghiên c u th c nghi m v lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng các
n c phát tri n, nh ng nghiên c u s d ng d li u cácăn c kinh t m i n i và cácăn căđangăphátătri n thì khá ít Nghiên c u c a Bo và c ng s (2011) cho r ng
lý thuy tă đ nh th iă đi m th tr ng là nhân t thúcă đ y quy tă đ nh phát hành c
phi u t i Trung Qu c.ăTuyănhiên,ătácăđ ng lâu dài thì b bác b trongătr ng h p
nghiên c u th tr ng Tunisia (Nguyen & Boubaker, 2009) Nghiên c u c a
Umutlu & Karan (2008) l i cho th y lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng không áp
d ng cho quy tăđ nh phát hành c phi u c a các doanh nghi p Braxin và m t s
n căđangăphátătri n khác
Vi t Nam là m t th tr ng h p d nă đ ki mă đ nh lý thuy tă đ nh th iă đi m th
tr ng âyălàăm tăh ng nghiên c u hay và khá m iăđ i v iăl nhăv c tài chính
doanh nghi p Vi t Nam Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam b đánhăgiáălàăt n t i
tình tr ng b t cân x ng thông tin cao do tính minh b ch và công b thông tin c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán khá th p.ă i u này d năđ n
c u này t p trung vào ho tăđ ngăIPOăđ tìm hi u xem lý thuy tăđ nh th iăđi m th
tr ng có hi n di n th tr ng Vi t Nam hay không b ng cách nghiên c u nh
h ngăđ n c u trúc v n c a các doanh nghi p niêm y t t i sàn HOSE
nghiên c u bi u hi n c a lý thuy tă đ nh th iă đi m th tr ng t i th tr ng
khoán Vi t Nam, thông qua vi c nghiên c u nh h ng c a lý thuy tăđ nh th iăđi m
khoán HCM (HOSE), tác gi ch nă đ tàiăắ NH TH Iă I M TH TR NG
Trang 12VÀ C U TRÚC V N: NGHIÊN C Uă I N HÌNH CÁC DOANH NGHI P
NIÊM Y T T I HOSE”
1.2 M cătiêuănghiênăc u:
Tácăđ ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n c a doanh nghi p là m t
ch đ còn khá m i.ă Trongă l nhă v c nghiên c uă liênă quană đ n c u trúc v n c a
doanh nghi păthìăđây là m ng nghiên c u có khá ít các nghiên c u th c nghi m trên
các th tr ng m i n i nói chung và Vi tăNamănóiăriêng.ă i uănàyăđưăthúcăđ y tác
gi th c hi năđ tài này
M c tiêu chính c aăđ tài là ki măđ nh nhăh ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên
c u trúc v n c a các doanh nghi p niêm y t trên sàn ch ngăkhoánăHOSEăgiaiăđo n
2006 ậ 2011 trong ng n h năc ngănh ădàiăh n
1.3 Cơuăh iănghiênăc u:
Bài nghiên c uăđ t ra câu h i nghiên c uănh ăsau:
quan và nhăh ngăđ n c u trúc v n c a doanh nghi p thông qua s thayăđ i t l đònăb y (D/A) trong ng n h n và dài h n hay không?
1.4 óngăgópăc aăđ ătƠi:
Nh ng nghiên c u v c u trúc v n c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam thì khá ít.ă tàiănàyătr c tiên nghiên c u, khám phá s
hi n di n và nhăh ng c a lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n c a
các doanh nghi p niêm y t trên sàn giao d ch ch ngăkhoánăHOSE.ăNóăđóngăgópăvàoă
kho tàng nghiên c u v th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Bài nghiên c u giúp
hi u th u m t ph n hành vi tài chính và l a ch n chính sách c u trúc v n c a các nhà qu n tr doanh nghi p Vi t Nam
Ngoài ra, bài nghiên c uăđưăđ aăraăki măđ nh v nhăh ng lý thuy tăđánhăđ i và lý
thuy t tr t t phân h ng lên c u trúc v n c a các doanh nghi p niêm y t t i HOSE
Nh ng nghiên c u th c nghi mătr căđâyăchoăr ng lý thuy t v c u trúc v năđ c
Trang 13xây d ngăđ gi i thích hành vi tài chính cácăn c phát tri n không ph i lúc nào
c ngă ng d ng cácăn căđangăphátătri n.ăDoăđó,ăk t qu nghiên c u có th có
nh ng ng d ng quan tr ng v tài chính doanh nghi p cácăn căđangăphátătri n
khác
1.5 B ăc căc aăđ ătƠi:
tài nghiên c u bao g mă5ăch ng,ăchiăti tăđ c b c cănh ăsau:
Trang 14CH NGă2:ă C ăS ăLụăTHUY TăVÀăCÁCăNGHIểNăC Uă
2.1 T ngăquanăcácănghiênăc uătr căđơy:
2.1.1 LỦăthuy tăc aăMillerăvƠăModigliani:
căxemălàăng i tiên phong cho các lý thuy t hi năđ i v c u trúc v n, Miller và
Modigliani (1958) cho r ng giá tr c a doanh nghi p thì đ c l p v i c u trúc v n
c a doanh nghi p d i m t s gi đ nh nh tăđ nh Hai nhà nghiên c u này cho r ng
giá tr c a doanh nghi p ph thu c vào kh n ngăsinhăl i c a tài s n doanh nghi p
h nălàăcáchămàănh ng tài s năđóăđ c tài tr b i vay n ho c v n c ph n
(1958), ngh aălàătrongăth tr ng v n này không có chi phí giao d ch, không t n t i
s b t cân x ng thông tin, không có thu gây bi n d ng, không có chi phí phá s n,
nhàăđ uăt ăvà doanh nghi p có th vayăm n v i cùng m c lãi su t, nhà qu n lý
doanh nghi păhànhăđ ng nhân danh c đông.ăV i nh ngăđi u ki n này, s tài tr
b ng ngu n n i b và t bênăngoàiăđ c xem là s thay th hoàn h o cho nhau Tuy
nhiên, nh ng gi đ nh v th tr ng v n hoàn h o này không th c t Nh ng lý
thuy t v c u trúc v n sau nàyăđư t ngăb c n i l ng nh ng gi đ nh c a Miller &
Modigliani và mô t nh ng các k t qu m t cách phù h păh n
2.1.2 LỦăthuy tăđánhăđ i
Trong th tr ng v n không hoàn h o, s l a ch n c u trúc v n cóătácăđ ngăđ n giá
tr doanh nghi p (Kraus & Litzenberg, 1973) M t m t, tài tr b ng vay n làmăt ngă
giá tr doanh nghi p b ng giá tr hi n t i c a lá ch n thu thu nh p doanh nghi p
M t khác, tài tr b ng v n vay làm gi m giá tr doanh nghi p ph n ánh thông qua chi phí ki t qu tài chính Lý thuy tăđánhăđ i cho r ng m c vay n t iă uălàăđi m
mà l i ích t lá ch n thu thu nh p doanh nghi p b ng v i chi phí ki t qu tài chính (Modigliani & Miller, 1963) gây ra b i r i ro phá s n (Kraus & Litzenberg, 1973),
chiăphíăđ i di n (Myers, 1977), chi phí phát tín hi u (Ross, 1977) Lý thuy tăđánhă
đ i th a nh n r ng các t l n m c tiêu có th khác nhau gi a các doanh nghi p
Trang 15Myers (1984) cho r ng doanh nghi p theo đu i lý thuy t này c g ngăh ngăđ n t
l n /v n c ph n m cătiêuăvàăquaăđó đ tăđ c c u trúc v n t iă u.ă âyăchínhălàălỦă
đ đi u ch nh v t l n m c tiêu K t qu là t n t i s chênh l ch gi a t l n
th c t và t l n m c tiêu Fischer và c ng s (1989), Leland (1994) phát tri n lý thuy tă đánhă đ i linh ho t v i s hi n di n c a chi phí đi u ch nh c u trúc v n
Doanh nghi p cho phép t l đònăb y th c t c a h sai khác v i t l m c tiêu
m t s th iăđi m Doanh nghi p s khôngăđi u ch nh t l này v t l m c tiêu n u chiăphíăđi u ch nhăv t quá t n th t do c u trúc v năd iăđi m t iă u gây ra
Nghiên c u th c nghi m t p trung kh o sát nh ng nhân t c u thành c u trúc v n
đưăđ c nêu ra trong nh ng nghiên c u lý thuy t tr căđó Ph n l n nh ng nghiên
c u này ng h lý thuy tăđánhăđ i và ch ng minh r ng c u trúc v n b nhăh ng
b i các nhân t đ i di năchoăđ căđi m c a doanh nghi pănh : quyămô,ăc ăh iăt ngă
tr ng, tài s n c đ nh h u hình và thu m t cách nh t quán v i nh ng tiênăl ng
c a gi thi t lý thuy tăđánhăđ i (Rajan & Zingales, 1995; Frank & Goyal, 2009)
Lý thuy tăđánhăđ iăc ngăđ c ng h b ng nhi u nghiên c u cho th y doanh nghi p xácăđ nhăđ c t l đònăb y t iă uănh ngăcóăth t m th i sai l ch so v i ng ng
m c tiêu và sauă đóă tìmă cáchă đi u ch nh c u trúc v n v ng ngă đóă (Leary &
Roberts, 2005; Kayhan & Titman, 2007; Huang & Ritter, 2009)
M t vài nghiên c u ch ng minh r ng doanh nghi păđi u ch nh khá nhanh v t l
n m c tiêu c a h (Flannery & Rangan, 2006) M t vài nghiên c u khác l i cho
r ng t că đ c a vi că đi u ch nh này là khá ch m, kéo dài nhi uă n m (Fama &
French, 2002; Huang & Ritter, 2009) Doăđó,ăchúngătaăcóăth th y các khác bi t
ng u nhiên trong các doanh nghi p có cùng t l n m c tiêu Lý thuy tănàyăđưăgi i thíchăđ c s khác nhau trong c u trúc v n gi a các ngành khác nhau
2.1.3 LỦăthuy tătr tăt ăphơnăh ng
Bên c nh lý thuy tăđánhăđ i, m t lý thuy t khác có nhăh ng quan tr ng trong
nghiên c u tài chính doanh nghi p là lý thuy t tr t t phân h ng Lý thuy t này
Trang 16đ c đ xu t đ u tiên b i nghiên c u c a Myer (1984), Myers & Majluf (1984) Lý
thuy t tr t t phân h ng d a trên gi đ nh thông tin b t cân x ng,ăngh aălàănhàăqu n
lý n măđ c nhi u thông tin v doanh nghi p c a h h nălàăcác nhàăđ uăt ă bên
ngoài Thông tin b t cân x ng nhăh ngăđ n các l a ch n gi a tài tr n i b và tài
tr t bên ngoài, gi a phát hành ch ng khoán n và v n c ph n.ă i u này d năđ n
m t tr t t phân h ng trong vi că uătiênăs d ng các ngu n tài tr : ngu n v năđ u
t ăs đ c tài tr tr c tiên b ng v n c ph n n i b (l i nhu n gi l i),ăsauăđóălàă
phát hành n m i và cu i cùng là phát hành c ph năth ng m i
Doanh nghi p phát hành v n c ph n khi c phi u c a h đangăđ c đ nh giá cao Nhàăđ uăt ăhi uăđi u đó,ădoăđóăgiáăc phi u gi m d n d n sau khi có thông báo v
vi c phát hành c phi u m i Ng c l i, qu n i b không phát sinh thêm chi phí
phát hành và không có yêu c u v vi c công b thông tin Theo lý thuy t tr t t phân h ng, các quy tăđ nh tài chính doanh nghi p b đi u khi n b i chi phí c a s
l a ch n ngh ch b t ngu n t thông tin b t cân x ng L i nhu n gi l i không có chi phí l a ch n ngh ch trong khi n vay ch u m t ít chi phí và v n ch s h u có liên quan m t thi t đ n v năđ l a ch n ngh ch K t qu là doanh nghi p thích s
d ng qu n i b h n,ăvíăd nh ăs d ng l i nhu n gi l iăđ th c hi n tài tr cho
các ho tăđ ng tàiăchính.ăTrongătr ng h p doanh nghi p c n nhi u v năh n,ădoanhă
nghi p s s d ng hình th c vay n và s l a ch n cu i cùng c a h là v n c ph n
V i gi đ nh v thông tin b t cân x ng, lý thuy t tr t t phân h ng cho r ng doanh
nghi p không có t l n m cătiêuăhayăđònăb y t iă u.ăT l n ch là s ph n ánh
k t qu tíchăl yăc a nh ng nhu c u tài chính t bên ngoài
Nghiên c u th c nghi m tìm th y ch ng c h n h p v lý thuy t tr t t phân h ng Shyam-Sunder & Myers (1999) là m t trong s nh ng nhà nghiên c uă đ u tiên
ki m tra gi thi t c a lý thuy t tr t t phân h ng H đưăki m ch ng m i quan h
gi a phát hành n ròng và thâm h t tài chính c a doanh nghi p và khám phá ra r ng doanh nghi p ch y u s d ng chính sách n đ bùă đ p cho thâm h t tài chính
Booth và c ng s (2001) khi nghiên c uă10ăn căđangăphátătri năđưăch ng minh
r ng nh ng doanh nghi p có l i nhu n càng cao thì có t l n càng th p Beatie và
Trang 17c ng s (2006) cho th y tính ng d ng c a lý thuy t tr t t phân h ng khi ki m tra
c u trúc tài chính c a các doanh nghi p Anh Nghiên c u kh o sát c a Brounen và
c ng s (2006) nh n m nh s hi n di n c a lý thuy t tr t t phân h ng khi nghiên
c u th tr ng m t s n c châuăÂuăkhácănhau.ăTuyănhiên,ăđi uănàyăkhôngăđ c thúcăđ y b i s b t cân x ng thông tin
M t vài nghiên c u khác l i tìm th y b ng ch ng tráiăng c v i lý thuy t tr t t
phân h ng Frank & Goyal (2003) cho r ng phát hành v n c ph n ròng s theo dõi thâm h t tài chính c a doanh nghi pă sátă saoă h nă soă v i phát hành n Fama &
French (2005) ch ra r ng quy tăđ nh v c u trúc v n c a doanh nghi păth ng trái
v i nh ng d đoánăc ăb n c a gi thi t tr t t phân h ng Gaud và c ng s (2007)
đi u tra quy tăđ nh v c u trúc v n c a các doanh nghi p cácăn c châu Âu và k t
lu n r ng c gi thi t v tr t t phân h ng l n lý thuy tăđánhăđ iăđ u không th gi i
thích m t cách đ yăđ k t qu c a h
Ph n l n nghiên c u nh n m nh r ng n u ch s d ng đ năl lý thuy t tr t t phân
h ng ho c lý thuy tăđánhăđ iăđ u không gi iăthíchăđ yăđ chính sách c u trúc v n
c a doanh nghi p Trên th c t , hai lý thuy t này b sung l n nhau (Fama & French, 2005; Gaud và c ng s , 2005; Leary & Roberts, 2010; de Jong và c ng s , 2011) Rajan & Zingales (1995) ch ra r ng y u t quy tăđ nh c aăđònăb y nh t quán v i
nh ng d đoánăc a c lý thuy tăđánhăđ i và lý thuy t tr t t phân h ng K t qu
t ngă t đ c tìm th y trong nh ng nghiên c u sauă đóă (Frankă &ă Goyal,ă 2009).ă
Nghiên c u c a Hovakimian và c ng s (2004), Leary & Roberts (2005) và Kayhan
& Titman (2007) cho th y r ng các doanh nghi p có t l n m cătiêuănh ngăv n hànhăđ ng theo lý thuy t tr t t phân h ngăkhiăđi u ch nh v t l đòn b y m c tiêu
De Jong và c ng s (2011) cho r ng lý thuy t tr t t phân h ng mô t t t nh t quy t
đ nh phát hành c phi u c a doanh nghi păh nălàălỦăthuy tăđánhăđ i.ăNg c l i, khi
t p trung vào quy tăđ nh mua l i c phi u c a doanh nghi p, tác gi cho r ng lý
Trang 18Ngoài ra, m t s nghiên c u khác khuy n ngh r ng doanh nghi p nên tuân theo lý thuy t tr t t phân h ng có hi u ch nh: l i nhu n gi l i, v n ch s h u, vay ngân hàng, và vay n khác ậ đ c bi t cácăn c m i n iănh ăTrung Qu c,ăcácăn c Trungă vàă ôngă Âu (Chen, 2004; Delcoure, 2007) S khôngă đ ng nh t trong s
thi t l p các th ch bao g m h th ng ngân hàng, h th ng pháp lu t, lu t b o v quy n l i c a c đôngăvàăng i n m gi trái phi u, qu n tr doanh nghi p s thúc
đ y doanh nghi p phát hành v n c ph n cho m căđíchătàiăchínhădàiăh n S uătiênă
tài tr tài chính b ng v n c ph n c a doanh nghi p nh vàăt ngătr ngăcaoăđ c
gi i thích b ngăc ăh iăt ngătr ng c a doanh nghi p trongăt ngălaiăvà nh ng h n
ch v kh n ngăvayăn hi n t i
2.2 M iăquanăh ăgi aă nhăth iăđi măth ătr ngăvƠăC uătrúcăv n
2.2.1.ăC ăs ălỦăthuy t
Nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002) làm sáng t nhi u v năđ liênăquanăđ n
c u trúc v n H cho r ng r t khóăđ gi i thích l a ch n tài chính n u ch s d ng
nh ng lý thuy t truy n th ng.ăThayăvàoăđó,ăd a trên b ng ch ng th c nghi m cho
gi thi t v n m b t c ăh i (windows-of-opportunities), h đ xu t lý thuy tăđ nh
trong quá kh đ đ nh th iăđi m th tr ng v n c ph n Doanh nghi p s ch n phát
hành v n c ph n khi c phi u c a h có giá tr th tr ngăcaoăh năsoăv i giá tr s
sách và giá tr th tr ng trong quá kh ă i u này làm gi m chi phí s d ng v n c a
doanh nghi p và nh ng phúc l i c a c đôngăhi n h u b ng chi phí cho các c đôngă
m i M t khác, doanh nghi p ti n hành mua l i c phi uătrongătr ng h p giá tr c
phi u c a h b đ nh giá th p Khi c th tr ng n và th tr ng v n c ph năđ u
t t b tăth ng, nhà qu n lý s huyăđ ng v n m c dù doanh nghi p c a h không có
nhu c u tài chính t i th iăđi măđó.ăNg c l i,ătrongătr ng h p c 2 th tr ngăđ u
không t t, doanh nghi p s trì hoãn vi c phát hành Lý thuy tănàyăc ngănóiăr ng
đ nh th iăđi m th tr ng cho vi c phát hành v n c ph n có nhăh ng l n, liên t c
và lâu dài lên c u trúc v n c a doanh nghi p
Trang 19Lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng có 2 phiên b n Phiên b n th 1ăđ c xây d ng
d a trên mô hình c a Myers (1984), Myers & Majluf (1984) Phiên b n này gi
đ nh r ng nhà qu nălỦăvàănhàăđ uăt ăthìăcóălỦătríăvàăl a ch năđ i ngh ch thì khác
nhau trong các doanh nghi p khác nhau và trong nh ngăgiaiăđo n khác nhau Doanh
đ c ti t l và làm gi m s b t cân x ng thông tin gi a nhà qu n lý và c đông.ă
Vi c gi m thông tin b t cân x ngăliênăquanăđ n vi căt ngăgiáătr c phi u và d năđ n
Phiên b n th 2 v đ nh th iăđi m th tr ng gi đ nh r ng nhà qu nălỦăvàănhàăđ u
t ăkhôngăcóălỦătríăd năđ n vi căđ nh giá sai l ch Theo Baker & Wurgler (2002), nhà
qu n lý phát hành v n c ph n khi chi phí s d ng v n th p m t cách vô lý và mua
l i khi chi phí s d ng v n cao m t cách vô lý
C 2 phiên b n cho gi thi tăđ nh th iăđi m th tr ng có chung m t d đoánăv m i
quan h gi a giá tr doanh nghi p và quy tăđ nh tài chính Doanh nghi p phát hành
v n c ph n là nh ng doanh nghi p có giá tr th tr ngăcaoăh n so v i giá tr s
sách và nh ng doanh nghi p có lãi b tăth ngătr căkhiăhuyăđ ng v n Baker &
Wurgler (2002) ch ra r ng t s giá th tr ng/s sách có th đ i di năđ gi i thích
hi u qu c a vi căđ nh th iăđi m th tr ng trong c 2 phiên b n c a lý thuy t này
vì t s này có th đ i di n cho c l a ch n ngh chăvàăđ nh giá sai l ch
2.2.2 B ngăch ngăth cănghi m
M c dù lý thuy t v đ nh th iăđi m th tr ng là lý thuy t khá m i v c u trúc v n,
tuy nhiên Ủăt ng này v năd ăcóăt khá lâu Nghiên c u c a Taggart (1977) tìm th y
b ng ch ng v thayăđ i trong giá tr th tr ng c a n dài h n và v n c ph n là y u
t quan tr ng trong quy tăđ nh phát hành c phi u c a các doanh nghi p M Marsh
(1982) ki măđ nh vi c phát hành c phi u c a các doanh nghi p Anh và tìm ra
r ng các doanh nghi p này b tácăđ ng m nh m b iăđi u ki n th tr ng và giá tr
c phi u trong quá kh khiăđ aăraăquy tăđ nh v ph ngăth c huyăđ ng v n
Trang 20M t vài nghiên c u cho th y doanh nghi p phát hành c phi u dù IPOs và SEOs
đangă không thu n l i Phát hi n này ám ch r ng doanh nghi p l i d ngă c ă h i
(windows of opportunities) daoăđ ng c a th tr ng khi c phi uăđ căđ nh giá cao
Nh ng nghiên c u khác ch ngăminhăđ c m i quan h gi a giá tr th tr ng/s
sách v i quy tăđ nh v c u trúc v n Rajan & Zingales (1995) nghiên c u v các
y u t quy tăđ nh c u trúc v n c a doanh nghi p cácăn c G7 và k t lu n r ng giá
tr th tr ng/s sáchăvàăđònăb yăcóămôiăt ngăquanăv i nhau H cho r ngăđâyălàă
b ng ch ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng m c dù không có lý thuy tănàoălàmăc ăs
cho m iăt ngăquanănày.ă
B ng ch ng v đ nh th iăđi m th tr ngăđ c c ng c thêm b ng k t qu kh o sát
c a Graham & Harvey (2001) H cho r ngăđ nh th iăđi m th tr ng là m i quan tâmăhàngăđ u c aăcácăCFOăkhiăđ aăra quy tăđ nh tài chính Doanh nghi p phát hành
n ng n h năđ c g ngăđ nh th iăđi m lãi su t th tr ng, và nhà qu nălỦăthìăl ng
l khi phát hành v n c ph n khi doanh nghi p c a h đangăb đ nh giá th p
Hovakimian và c ng s (2001) ki m tra c quy tăđ nh phát hành n và v n c ph n trênăc ăs lý thuy tăđánhăđ i và lý thuy t tr t t phân h ng Tuy nhiên, nghiên c u
này l i cho th y r ng giá c phi uăđóngăm t vai trò quan tr ng trong quy tăđ nh tài
chính c a doanh nghi p Doanh nghi păđangăcóăgiáăc phi uăt ngăthìăcóăxuăh ng
phát hành v n c ph n và tr n so v i doanh nghi păđangăcóăgiáăc phi u gi m
D a trên công trình nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002), ngày càng có nhi u nghiên c u th c nghi m ki m ch ng nhăh ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên
các quy tăđ nh v c ăc u v n c a doanh nghi p Ph n l n nghiên c u đ ng tình v i
k t lu n c a Baker & Wurgler (2002) - c u trúc v n là k t qu tích l yănh ng n l c
trong quá kh đ đ nh th iăđi m th tr ng v n và nh ngătácăđ ng kéo dài c a giá
tr th tr ng trong quá kh lên c u trúc v n hi n t i B ng 1.1 trình bày ng n g n
m t s nghiên c u tiêu bi u v nhăh ng c a lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng
lên quy tăđ nh v c u trúc v n
Trang 21B NG 1.1: M T S NGHIÊN C U TIÊU BI U V NHă H NG C A LÝ THUY T NH TH Iă I M TH
TR NG LÊN C U TRÚC V N:
Nghiênăc u M cătiêuănghiênăc u M u Ph ngăpháp K tăqu ănghiênăc u
Bruinshoofd &
de Haan (2012)
Cungă c pă b ngă ch ngă
th că nghi mă cóă tínhă soăsánhă trênă ph mă viă th ă
gi iă v ă nhă h ngă c aă
đ nhă th iă đi mă th ă
Phână tíchă h iă qui,
că l ngă bìnhă
ph ngăt ngăquát
Ch ă s ă M/Bă tíchă l yă quáă kh ă vàă đònă
b yă c aă doanhă nghi pă cóă quană h ă
ng că chi uă đ iă v iă tr ngă h pă ă th ă
tr ngăM ,ănh ng khôngăth ăhi nă ăth ă
tr ngăAnhăvàăChâuăÂu
(2011)
Ki mă đ nhă m iă t ngă
đ ngă gi aă cácă lỦă thuy tă
n nă t ngă trongă vi că gi iăthíchă đ ngă c ă c aă vi căphátă hànhă c ă ph nă theoă
k tă h pă môă hìnhănhă h ngă c ă đ nhă
i uă traă s ă t ngă thíchă
c aă đ nhă th iă đi mă th ă
tr ngă xemă xét trong
m iă ă quană h ă s ă l aă
ch năn ă- v năc ăph n
Cácă doanhă nghi pă
nh ă nh t (OLS) và căl ngăb ngămôăhìnhă nhă h ngă c ă
đ nh
Doanhănghi păcóăxuăh ngăphát hành
c ăph năkhiăc ăphi uăc aăh ăđ căđ nhăgiáăcaoăvàăth ătr ngăđangăcóăd uăhi uă
t t nhăh ngăc aăđ nhăth iăđi măth ă
tr ngăkéoădàiăđ nă8ăn măsauăđó
Hertzel and Li
(2010)
Ki măđ nhăs ă nhăh ngă
c aă đ nhă th iă đi mă th ă
tr ngă lênă quy tă đ nhă
t ngă tr ngă vàă saiă
l chăgiá
nhă th iă đi mă th ă tr ngă vàă nhuă c uă
v nă nhăh ngălênăquy tăđ nhăSEOăc aădoanhănghi p
Trang 22Huang & Ritter
(2009)
i uă traă khámă pháă m uătheoă th iă giană c aă cácăquy tăđ nhătàiătr ătàiătr ă
t ăbênăngoài
Cácădoanhănghi pă
M ăt ă1963ă- 2001 H iăquyăOLSăvàăh iăquy Logarit
Giáătr ăquáăkh ăc aăchiăphíăv năc ăph năcóă nhăh ngălâuădàiăvàă nhăh ngăđ nă
c uă trúcă v nă c aă doanhă nghi pă thôngăquaă nhăh ngălênăcacsuăquy tăđ nhătàiăchínhătrongăquáăkh ăc aădoanhănghi p
Elliottăvàăc ngă
s (2008)
Ki măđ nhălỦăthuyêtăđ nhă
th iă đi mă th ă tr ngă lênă
Phân tíchă d aă trênă
ph ngă phápă đánhăgiáăthuănh p
nhăgiáăsaiăl nhăđóngăvaiătròăquană
tr ng,ăcóăỦăngh aăth ngăkêătrongăquy tă
đ nhăphátăhànhăv năc ăph n
Kayhan & Titman
(2007)
Nghiênă c uă nhă h ngă
c aă dòngă ti nă m t,ă chiătiêuăđ uăt ăvàăgiáătr ăquáă
kh ă c aă c ă phi uă lênă t ă
Môăhìnhăđi uăch nhă
t ngă ph nă vàă h iăquyăhaiăb c
Tìnhăhìnhădoanhănghi pătrongăquáăkh ănhă h ngă l nă đ nă c uă trúcă v n.ă Tuyănhiênăc uătrúcăv năc aădoanhănghi păcóăxuă h ngă đi uă ch nhă v ă t ă l ă n ă m cătiêuătheoăth iăgian
Alti (2006)
Ki mă đ nhă nhă h ngă
c aă đ nhă th iă đi mă th ă
Nh ngă doanhă nghi pă phátă hànhă trongă
đi uă ki nă th ă tr ngă sôiă đ ngă thìă phátăhànhă nhi uă h nă vàă cóă t ă l ă đònă b yă
th pă h nă cácă doanhă nghi pă phátă hànhătrongă đi uă ki nă th ă tr ngă ắkémă sôiă
đ ng”.ă nhăh ngăc aăđ nhăth iăđi mă
th ătr ngăkéoădàiăđ nă2ăn măsauăIPO
Hovakimian (2006)
Táiă th mă đ nhă k tă lu nă
c aă Bakeră &ă Wurleră(2002)ă v ă hànhă viă vàă
c uă trúcă v nă c aă doanhănghi p
Cácă doanhă nghi pă
t iă M ă t ă n mă
1983 ậ 2002
H iă quyă OLS,ă h iăquyăđ năv ăxácăsu t
nhă h ngă c aă giáă tr ă quáă kh ă trungă
đònă b yă thìă khôngă liênă quană đ nă vi că
đ nhăth iăđi măv năc ăph nătrongăquáă
kh ă
Trang 23Nhi u nghiên c uă đưă kh ngă đ nh s t n t i m i quan h gi a đ nh th iă đi m th
tr ng c u trúc v n c a doanh nghi p Elliott và c ng s (2007) s d ng mô hình
thu nh p th ngăd ăđ đoăl ngătácăđ ng c a vi căđ nh giá v n c ph n sai l ch và tácăđ ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên quy tăđ nh tài chính doanh nghi p K t
h ng phát hành v n c ph năđ tài tr cho thâm h t tài chính khi v n c ph n c a
ph n l n thâm h t tài chính c a h b ng v n c ph n huyăđ ng bên ngoài khi chi
phí s d ng v n c ph n th p
Nh ng nghiên c u ng h lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng ch ngăminhăđ c giá
tr quá kh c a chi phí s d ng v n c ph n có nhăh ng lâu dài lên c u trúc v n
doanh nghi p S phù h p c a lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ngăđ c làm sáng t
trong nh ng th tr ng khác nhau De Bie & de Haan (2007), Bougatef & Chichti
(2010), Gaud và c ng s (2007) tìm ra m i quan h ngh ch gi aăđ nh th iăđi m th
tr ngăvàăđònăb y HàăLan,ăPhápăvàă13ăn c châu Âu khác M t vài nghiên c u
đ căthúcăđ y b i lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng (Cohen và c ng s , 2007; Ni
và c ng s , 2010; Bo và c ng s , 2011)
Tuy v y, lý thuy t c a Baker & Wurgler (2002) m c ph i nh ng ch tríchănh ăsau:
Th nh t, m c dù có s đ ng tình v nhăh ng t m th i c aăđ nh th iăđi m th
tr ng lên c u trúc v n doanh nghi p, tuy nhiên b ng ch ng v s nhăh ng lâu
dài c a y u t này v nă ch aă thuy t ph c (Alti, 2006; de Bie & de Haan, 2007;
Kayhan & Titman, 2007; Nguyen & Boubaker, 2009)
Flanner & Rangan (2006) kh ngăđ nh s t n t i c a vi căđ nh th iăđi m th tr ng
trong vi c phát hành c phi u trong ng n h n H khôngăđ ng tình v i Baker &
Wurgler (2002) v tácăđ ng lâu dài c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n
Giá c phi uădaoăđ ngăc ngăđ c ch ng minh là có nhăh ng ng n h n lên t s
Trang 24th i trong vòng m t vàiăn m.ăT ngăt , Kayhan & Titman (2007) ch ng minh r ng tácăđ ng ngh ch c a giá tr th tr ng/s sách quá kh lênăđònăb y c a các doanh
nghi p M ,ănh ngăh l i không kh ngăđ nhătácăđ ng lâu dài c a y u t này K t qu
nghiên c u ám ch r ng m c dù quá kh c a doanh nghi p có nhăh ng m nh m
đ n c u trúc v n hi n t i, l a ch n tài chính c a h cóăxuăh ng d ch chuy n d n v
t l n m cătiêu,ăđi u này nh t quán v i lý thuy tăđánhăđ i
Leary & Roberts (2005) tranh lu n r ng doanh nghi p ch đ ng tái cân b ngăđònă
k t khi phát hành v n c ph n.ăHovakimiană(2006)ăc ngăđ t ra nghi v n v i k t
qu nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002) v vi c c u trúc v n là k t qu l yăk
c a nh ngăhànhăđ ng trong quá kh đ đ nh th iăđi m c a th tr ng ch ng khoán
Nghiên c u này không tìm th y b ng ch ng nào v vi căđ nh th iăđi m th tr ng
ch ng khoán khi phát hành n và gi m n M c dù chuy n d ch v n c ph n đ c
th c hi năđ đ nh th iăđi m th tr ng v n c ph n, tuy nhiên h không tìm th y nhăh ngălâuădàiăđángăk nào lên c u trúc v n Nghiên c uănàyăc ngătìmăth y b ng
ch ng r ngă tácă đ ng c a t s giá th tr ng/s sách trong quá kh lênă đònă b y
không ph iălàăđ đ nh th iăđi m th tr ng màălàăđ ph năánhăc ăh iăt ngătr ng
s d ng giá tr th tr ng/s sách quá kh đ đ i di n cho n l căđ nh th iăđi m th
tr ng c a doanh nghi p Các nhà nghiên c u khác hoài nghi v vi c ch s
(M/B)efwa (H s tích l y giá tr th tr ng/s sách trong quá kh - đ năv đoăl ng
đ c s d ng trong nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002)) ph năánhăđ yăđ các
y u t khác c a c u trúc v nănh :ăthôngătinăb t cân x ng,ăc ăh iăt ngătr ng và
ng ng vay n (Hovakimian 2006, Elliott 2007, Kayhan & Titman 2007)
Hovakimian (2006) và Kayhan & Titman (2007) ch ra r ngăđ ng l c phía sau k t
qu c a Baker & Wurgler (2002) không ph iălàăđ nh th iăđi m th tr ng c phi u
trong quá kh màălàăc ăh iăt ngătr ng
Trang 25M t vài nghiên c u khác đã phát tri n cách th c đoăl ng khác v i nghiên c u c a Bakeră &ă Wurgleră (2002)ă đ ki m tra lý thuy tă đ nh th iă đi m th tr ng Jenter
(2005) s d ng giao d ch n i b làmăđ năv đoăl ng trong vi c ki mătraătácăđ ng
Kayhan & Titman (2007) tách t s M/Befwa trong nghiên c u c a Baker & Wurler (2002) thành hai thành ph n:ăđ nh th iăđi măhàngăn măvàăđ nh th iăđi m dài h n
nh th iăđi măhàngăn măđ c s d ngăđ đoăl ng đ nh th iăđi m th tr ng T
s giá th tr ng/s sách cao có th là do nhăh ng t c ăh iăt ngătr ngăh nălàăk t
qu c aăđ nh th iăđi m th tr ng
Elliott và c ng s (2008) ki m tra lý thuy tăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc
v n s d ng mô hình đ nh giá d a trên thu nh p Mô hình này tránhăđ c s gi i thíchăđaăchi u c a bi n giá tr th tr ng/s sách Nghiên c u này tách bi n giá tr
b ch nhăh ng c aăđ nh giá sai l ch và l a ch năt ngătr ng trong quy tăđ nh phát
hành c phi u
Alti (2006) t p trung vào m t s ki n tài chính duy nh tăđóălàăphátăhànhăc phi u
h ng c a nó lên c u trúc v n Ph ngă phápă nghiênă c u c a Alti (2006) là m t
cách th căđoăl ng khá m i m V c b n, Alti (2006) ki măđ nh nhăh ng c a
đ nh th iă đi m th tr ng lên c u trúc v n b ng cách s d ng các bi n kh o sát
đ ng nh t v i nghiên c u Baker & Wurgler (2002) bao g m: t s giá tr th
tr ng/s sách (M/B), kh n ngă sinhă l i (EBITDA/A), qui mô doanh nghi p
(SIZE), tài s n h uăhìnhă(PPE/A),ăđ tr c aăđònăb y (D/A) Tuy nhiên, Alti (2006) đưăb sung m t bi n m i vào mô hình là bi n th tr ngăắsôiăđ ng”ă(HOT)ăđ ph n
ánh n l că đ nh th iă đi m th tr ng Alti đ nhă ngh aă ng iă đ nh th iă đi m th
tr ng là nh ng doanh nghi p phát hành công khai trong th tr ng ắsôiăđ ng”ă(Hotă
market) (c th , giá tr th tr ng m c cao và s l ng doanh nghi p IPO nhi u)
B ng cách kh o sát m u các doanh nghi p phi tài chính th c hi n IPO t i M giai
Trang 26đo n 1971 - 1999, Alti (2006) tìm ra r ng doanh nghi p phát hành trong th tr ng ắsôiăđ ng” có s suy gi m t l đònăb y cao h nădoanhănghi p phát hành trong th
tr ng ắkémăsôiăđ ng” Tuyănhiên,ăsauăhaiăn măk t th iăđi m IPO, nhăh ng c a
đ nh th iăđi m th tr ng hoàn toàn b tri t tiêu Ph ngăphápăc a Alti (2006) khá
phù h p khi áp d ng nghiên c u t i các th tr ng ch ng khoán m i n i, tr i qua
Nghiên c u v các nhân t nhăh ngăđ n vi c ho chăđ nh c u trúc v n c a các nhà
qu n tr tài chính t i Vi t Nam c a Ti năS ăLêă t Chí, t p chí Phát tri n & H i
nh p s 9ăthángă03/2013ăđưăk t lu n 6 nhân t ch y uătácăđ ngăđ n chính sách c u
trúc v n là: t s M/B (-), ROA (-), l m phát (-), Thu (+),ăđònăb y ngành (+) và
hành vi nhà qu n tr (+) B ng cách kh o sát 178 công ty niêm y t trên HOSE và
HNXăgiaiăđo n 2007 ậ 2010, ki măđ nh nhăh ng c a các lý thuy t c u trúc v n,
bài nghiên c uăđưăchoăth y không có s hi n di n c a lý thuy tăđ nh th iăđi m th
tr ng Chính sách c u trúc v n c a các doanh nghi păkhôngăt ngăquanăđángăk
v i lý thuy tăđánhăđ iănh ngăcóăt ngăquanăch t ch v i lý thuy t tr t t phân h ng
Trang 27CH NG 3:ăD ăLI UăVÀăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U
3.1 M UăNGHIểNăC U:
M u nghiên c u banăđ u bao g m ho tăđ ng IPO c a t t c các doanh nghi p niêm
y t không thu c l nhăv c tài chính, b o hi m di năraătrongăgiaiăđo n t 01/01/2006
ậ 31/12/2011 t i HOSE
S giao d ch ch ng khoán H Chí Minh (HOSE) raăđ iătr cătiênăvàăđiăvàoăho t
đ ng k t n mă2000,ăv i 2 doanh nghi p niêm y tăbanăđ uălàăCtyăCPăC ă i n l nh
(REE) và Cty CP Cáp và V t Li u Vi năThôngă(SACOM).ăTínhăđ n 31/12/2012,
Sàn HOSE chi m kho ng 50% s l ng các công ty niêm y t và trên 70% giá tr
v n hóa c a toàn th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Vi c nghiên c u d li u t i
HOSE có th mangătínhăđ i di n cho toàn b th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
Bên c nhăđó,ăd li uătr c 2006 b lo i b kh i m u do:
- Qui mô c a th tr ngătr c 2006 khá là nh so v i th iăgianăsauănày,ădoăđóănóăcóă
th làm cho k t qu b nhăh ng, thiên l ch
- Tính t n mă2006,ăho tăđ ng c a th tr ngăcóăb c ngo c l n, ho tăđ ng IPO
di n ra r tăsôiăđ ng, v i s xu t hi n c aăcácăđ năv niêm y t có quy mô v n hóa th
tr ng r t l n
Bài nghiên c u này ch y u d a trên d li u th c p Nh ng d li uăđ c thù c a
doanh nghi p c n thi tă đ c l y t kho d li u c a y Ban Ch ng Khoán Nhà
N c, S giao d ch ch ng khoán HCM (HOSE), s li u theo dõi phân tích c a các
công ty ch ngăkhoánătrongăn cănh ăFPTS,ăSSI,ăTLS,ăHSC…ăVàăm t s website
Các t ch c tài chính (Cty tài chính, Ngân hàng, Cty B o hi m) b lo i kh i m u
b i vì nh ng t ch c này có c u trúc v n riêng bi t, nh ng y u t quy tăđ nh c u
trúc v n thì khác bi t so v i các doanh nghi p không thu că l nhă v c này Do
ph ngătrìnhăh i quy đ c s d ng trong bài nghiên c u là các bi năcóăđ tr nên
Trang 28m uăđ c ti p t c gi i h n bao g m nh ng doanh nghi p có d li uăn mătàiăchínhă
B ng s 3.1 trình bày s l ng c a nh ng công ty không thu căl nhăv c tài chính
đ c l y m u t i HOSE t 2006 ậ 2011ăvàăđ c phân lo i theo ngành ngh ho t
đ ng kinh doanh M uăđ cădùngăđ ki măđ nh gi thi tăđ nh th iăđi m th tr ng
bao g m các quan sát c a 245 doanh nghi păđ c th ngăkêătheoăn m.ăTiêuăchíăphână
lo i các doanh nghi p tuân theo tiêu chí phân ngành c aăUBCKNNăn mă2012.ă aă
s nh ng doanh nghi păđ căđi uătraăđ n t ngành công nghi p ch bi n ch t o
chi m 36,7% (90 Cty) và ngành bán buôn, bán l v trí s 2 v i 14,7% (36 Cty)
B ng 3.1: Phân lo i các doanh nghi p niêm y t t i HOSE theo ngành ngh kinh doanh
Stt Ngành ngh ho tăđ ng kinh
doanh
Mã Ngành S l ng T tr ng
Trang 293.2 GI ăTHI TăNGHIểNăC U:ă
nhăh ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u trúc v n v n t n t i nhi u tranh cưiăvàăch aăcóăs đ ng nh t v m tăquanăđi m.ă aăs các nhà nghiên c uăđ ng tình
v i k t lu n c a Baker & Wurler (2002) cho r ng đ nh th iăđi m th tr ng có nh
h ng trong ng n h n lên c u trúc v n c a doanh nghi p Tuy nhiên, tácăđ ng dài
h n thì v n còn nhi u hoài nghi
M t s nghiên c u g năđâyăkh ngăđ nh nhăh ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng
thông qua ki măđ nh m i liên quan gi a t l đònăb yăvàăcácăđi u ki n th tr ng
khi các doanh nghi p th c hi n IPO (Alti 2006, Umutlu & Karan 2008, Kaya 2012) Các nghiên c uănàyăchiaăđi u ki n th tr ng làm 2 lo i d a trên s l ng IPO th c
hi n trong k : th tr ng ắsôiă đ ng” (Hot Market) và th tr ng ắkémă sôiă đ ng”
(Cold Market)
Theo Alti (2006), Khi doanh nghi pă đ nh th iă đi m th tr ng, doanh nghi p s
th c hi năIPOătrongăgiaiăđo n th tr ng ắsôiăđ ng” Khi t n t iătácăđ ng c aăđ nh
có s suy gi m t h đònăb yăcaoăh năvàăh s đònăb y th păh năcácădoanhănghi p
khác th c hi năIPOătrongăđi u ki n th tr ng ắkémăsôiăđ ng”
Trang 30D a trên k t qu c a các nghiên c u lý thuy t và nghiên c u th c nghi mătrênăđây,ă
Bài nghiên c uăđ t ra nh ng gi thi tănh ăsau:
3.2.1 Gi ă thi tă ki mă đ nhă nhă h ng ng nă h nă c aă đ nhă th ă tr ngă lênă c uă trúcăv n:ă
Ho: Các doanh nghi p IPO trong đi u ki n th tr ng “sôi đ ng” có h s đòn
b y không th p h n đòn b y c a các doanh nghi p IPO trong đi u ki n th
tr ng “kém sôi đ ng” t i th i đi m cu i n m IPO
H1: Các doanh nghi p IPO trong đi u ki n th tr ng “sôi đ ng” có h s đòn
b y th p h n đòn b y c a các doanh nghi p IPO trong đi u ki n th tr ng “kém sôi đ ng” t i th i đi m cu i n m IPO
N u có b ng ch ng là t l vay n c a các doanh nghi p IPOătrongăđi u ki n th
tr ng ắsôiăđ ng” th păh năt l vay n c a các doanh nghi p IPOătrongăđi u ki n
tr ng lên c u trúc v n c a doanh nghi p
3.2.2 Gi ăthi tăki măđ nhă nhăh ngălơuădƠi c aăđ nhăth ătr ngălênăc uătrúcă
v n:
Ho: Các doanh nghi p IPO trong đi u ki n th tr ng “sôi đ ng” có h s đòn
b y không th p h n trong các n m ti p theo sau khi IPO
H1: Các doanh nghi p IPO trong đi u ki n th tr ng “sôi đ ng” có h s đòn
b y th p h n trong các n m ti p theo sau khi IPO
N u không t n t i m i quan h ngh ch chi u gi a bi n gi th tr ng ắsôiăđ ng”ăvàă
t l đònăb y c a nh ng doanh nghi p th c hi n IPO v m t th ng kê trong giai
đo n h uăIPOăthìăcóăngh aălàăđ nh th iăđi m IPO không có nhăh ng lâu dài lên
c u trúc v n c a doanh nghi p
3.3 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U:
Các nghiên c uătr căđâyăs d ngăcácăph ngăphápăkhácănhauăđ ki măđ nh tác
đ ng c a lý thuy t v vi căđ nh th iăđi m th tr ng nhăh ng lên c u trúc v n
Trang 31M t s nghiên c u s d ng l iăph ngăpháp,ămôăhìnhăc a Baker & Wurgler (2002)
đ ki m tra nhă h ng c a vi că đ nh th iă đi m th tr ng lên c u trúc v n
(Hovakimian 2006, Bie & Haan 2007, Mahajan & Tartaroglu 2008, Nguyen &
Boubakeră2009,ăBougatefă&ăChichitiă2010).ă uăđi m c aăph ngăphápănàyălàăcóă
th so sánh v i k t qu nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002)
(bi n bình quân gia quy n các ngu n tài tr bên ngoài thông qua t l gi a giá tr th
đ này, m t s bài nghiên c uăđưătáchăbi n t l giá tr th tr ng/giá tr s sách
thành nhi u bi năkhácănhauăđ ph n ánh nh ng n l căđ nh th iăđi m th tr ng c a
nhà qu n lý doanh nghi p
Jenter (2005) cho r ng giao d ch n i b đ i di n t tă h nă bi n t l giá tr th
tr ng/giá tr s sáchăđ ki măđ nhătácăđ ng c a vi căđ nh th iăđi m th tr ng lên
c u trúc v n Nghiên c u này ch ra r ng khi giá tr th tr ng/giá tr s sách c a
Cty b đ nh giá th p thì nhà qu n lý doanh nghi p s mua vào c phi u c a chính
Cty cho mình và mua l i c phi u qu choăCty.ă nh th iăđi m th tr ng bi u hi n
trên danh m căđ uăt ăc a các nhà qu n lý và các quy tăđ nh tài chính c a doanh
khácă đ đoă l ngă tácă đ ng c aă đ nh th iă đi m th tr ng lên c u trúc v n Tuy
nhiên, vi c thi u thông tin v các giao d ch ki uănh ăv yălàmăchoăph ngăphápănàyă
khó áp d ng t i th tr ng Vi t Nam
Kayhan & Titman (2007) thì tách bi nă đoăl ngăđ nh th iăđi m th tr ng trong
nghiên c u c a Baker & Wurgler thành hai thành ph nălàăđ nh th iăđi măhàngăn măvàăđ nh th iăđi m dài h n.ă nh th iăđi măhàngăn măđoăl ng m căđ sai l ch giá
nh th iăđi m dài h n ph năánhăcácăc ăh iăt ngătr ng
HOSE, bài nghiên c u này s d ngăph ngăphápăc aăAltiă(2006).ăPh ngăphápănàyă
Trang 32s d ng bi n gi th tr ng ắsôiăđ ng” đ đoăl ng vi căđ nh th iăđi m th tr ng
Ph ngăphápănàyăcóăm t s uăđi mănh ăsau:
- Nó cho phép vi c phân tích tránh m c ph i nh ng h n ch c a vi c s d ng bi n
lý thuy t v đ nh th iăđi m th tr ngă(đ nh giá sai l ch và s l a ch n ngh ch)
mô doanh nghi p so v iăcácăđ năv đo l ngăkhácănh :ăbi n bình quân gia quy n
các ngu n tài tr bên ngoài thông qua t l gi a giá tr th tr ng/giá tr s sách
(Baker & Wurgler 2002), ho c là bi năđ nhăgiáăhàngăn măvàăđ nh giá dài h n c a
Kayhan & Titman (2007) Nhi u nghiên c uăđưăs d ng ph ngăphápănàyăđ ki m
nghi m gi đ nh v đ nh th iăđi m th tr ngănh ănghiênăc u c a Wagner (2007),
Umutlu & Karan (2008), Xu (2009), Doukas và c ng s (2011), Kaya (2012)
- Vi c b sung vào mô hình bi n gi th tr ngăắsôiăđ ng”ăgiúpăchoăkh n ngăgi i
thích c aă môă hìnhă t ngă lênă vàă kháă phùă h p khi áp d ng nghiên c u t i các th
tr ng ch ng khoán m i n i và tr i qua nh ngăgiaiăđo năt ngătr ng nóng
Mô hình nghiên c u ti p t c s d ng m t s bi n ki măsoátăđưăđ c áp d ng trong
mô hình nghiên c u c a Bakeră&ăWurgleră(2002)ăvàăAltiă(2006).ăPh ngătrìnhăh i quyăsauăđâyăđ c s d ngăđ ki măđ nh s nhăh ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng lênăc ăc u v nătrongăn măIPO:
Y t = Bo + B 1 Hot + B 2 (M/B) t +B 3 (EBITDA/A) t-1 + B 4 SIZE t-1 + B 5 (PPE/A) t-1 +
B 6 (D/A) t-1 + E t (3.1)
hàngăn măc a giá tr đònăb y s sách t m c n m tr c IPO (Pre IPO) t i c păđ
tr ng/giá tr s sách; l i nhu nătr c lãi, thu và kh u hao các lo i tài s n (kh
n ngăsinhăl i); logarit t nhiên c a doanh thu thu n (Size); tài s n c đ nh, nhà máy
Trang 33và trang thi t b (tài s n h u hình); đònăb y s sách (D/A) Do d li u t l giá tr
th tr ng/giá tr s sách (M/B) không s nă cóă tr c khi IPO nên t l giá tr th
tr ng/giá tr s sách c aăn măIPOăđ c dùng đ thay th Các bi n này và ph n
tính toán c a chúng s đ c th o lu n trong m c 3.4 Theo gi thi t 3.2.1, bi n gi
ngh aăthôngăkêăđ i v i bi n ph thu c Yt theo công th c 3.1
Sau khi ki m tra nh ng nhăh ng t m th i c aăđ nh th iăđi m th tr ng lên c u
trúc v n, bài nghiên c u ki măđ nh nhăh ng trong dài h n c aăđ nh th iăđi m th
tr ng b ng cách s d ngăph ngătrìnhăh i quy sau:
Y t = Bo + B 1 Hot + B 2 M/B t +B 3 EBITDA/A t-1 + B4SIZE t-1 + B 5 PPE/A t-1 +
B 6 D/A pre ipo + E t (3.2)
Bi n ph thu c Y t (D/At ậ D/Apre ipo) làăl yăk s thayăđ i c a giá tr đònăb y s
sách trongăcácăn măth 1,ă2,ă3ăăđ n th 5 sau IPO Theo gi thi t 3.2.2, bi n gi th
tr ng ắsôiăđ ng”ă(bi năHOT)ăđ c k v ngălàăcóăt ng quan ngh chăvàăcóăỦăngh aăthôngăkêăđ i v i bi n ph thu c Yt theo công th c 3.2
3.4 THI TăL PăBI N:
3.4.1 Bi năph ăthu c:ăT ăl ăthayăđ iăđònăb y (Y t )
Haiăđ năv đoăl ngăđònăb y trong nh ng nghiên c u v c u trúc v nălàăđònăb y s sáchăvàăđònăb y th tr ng M t s nhà nghiên c u s d ngăđònăb y s sách cho
r ng th tr ng tài chính luôn bi năđ ng và nhà qu n lý tin r ng đònăb y th tr ng
là y u t khôngă đángă tină c y cho vi c ho chă đ nh chính sách c a doanh nghi p
(Frank & Goyal, 2009).ăNg c l i, các h c gi ng h vi cădùngăđònăb y th tr ng
thì cho r ngăđònăb y s sách ch ph n ánh tình hình quá kh c a doanh nghi p trong
khi các nhà qu nălỦăthìăth ngăh ngăđ n nh ngăcáiănhìnătrongăt ngălai
òn b y trong bài nghiên c uă nàyă làă đònă b y s sách, đ că đ nhă ngh aă làă T ng
n /T ng tài s nătheoănh ănghiênăc u c a Alti (2006), Kayhan & Titman (2007), và
đ c suy ra t b ng cânăđ i k toán c a doanh nghi p
Trang 343.4.2 Bi năđ căl p: th ătr ngăắsôiăđ ng”ă(HotăMarket)
Alti (2006) đ nhăngh aăth tr ng ắsôiăđ ng” và ắkémăsôiăđ ng” d a trên s l ng
IPO hàng tháng Theo Alti (2006),ă bìnhă quână diă đ ng trung tâm 3 tháng c a s
l ng IPO m iăthángăđ c s d ngăđ san b ng các bi năđ ng theo mùa Th tr ng ắsôiăđ ng” đ căđ nhăngh aălàănh ngăgiaiăđo n mà bìnhăquânădiăđ ng trung tâm 3
tháng c a s l ngăIPOăcaoăh năgiáătr trung v c aănó.ă i v i t ng IPO trong m u
này, bi n gi th tr ng ắsôiăđ ng” b ng 1 khi mà doanh nghi p chào bán công khai
trong tháng th tr ngăsôiăđ ng.ăTrongătr ng h păng c l i, giá tr này b ng 0
3.4.3 Bi năki măsoát:
T s gi i tr th tr ng/giá tr s sách:
Áp d ng theo nghiên c u c a Baker & Wurgler (2002), Alti (2006), t l giá tr th
tr ng/giá tr s sáchă đ c tính b ng (T ng tài s n ậ V n s sách + V n th
tr ng)/T ng tài s n Giá tr th tr ng c a v n c ph n là giá tr v n hóa th tr ng
đ c tính t i th iăđi m k tăthúcăn mătàiăchính
T l giá tr th tr ng/giá tr s sáchăđ c s d ngăđ i di năchoăc ăh iăt ngătr ng
Lý thuy t c u trúc v năkhôngăđ ng nh t v m i quan h gi aăt ngătr ngăvàăđònă
b y Lý thuy tăđánhăđ i cho r ng doanh nghi p có nhi uăc ăh iăt ngătr ng thì nh n
th y nhu c u tài chínhăv t quá l i nhu n gi l i nên h s giaăt ngăđònăb y.ăNg c
l i, theo lý thuy t tr t t phân h ng thì cho r ngăt ngătr ngăvàăđònăb y thì có m i
quan h ng c chi u Nh ngăCtyăt ngătr ng nhanh thì th y r ng h ph i tr chi phí vayăcaoăđ tài tr cho s t ngătr ng Nghiên c u c a Delcoure (2007) cho r ng
doanh nghi p tài tr choăcácăc ăh iăđ uăt ăb ng n M t khác, Deesomsak và c ng
s (2004) thì cho r ng quan h gi aăc ăh iăt ngătr ngăvàăđònăb yăthìăng c chi u
Kh n ngăsinhăl i:
Mahajan & Tartaroglu, 2008)
Trang 35Không có m i quan h đ ng nh t gi a kh n ngăsinhăl i và c u trúc v n trong quan
đi m c a các lý thuy t v c u trúc v n Lý thuy tă đánhă đ i cho r ng các doanh
nghi p sinh l i cao có nhu c u l năh năv lá ch n t thu thu nh p doanh nghi p nênă vayă m n nhi uă h nă nh ng doanh nghi p sinh l iă ítă h n.ă Trongă khiă đó,ă lỦă
thuy t tr t t phân h ng cho r ng sinh l i càng cao thì nhu c u s d ng n càng
th p Khi l i nhu n t ng,ăthìăl i nhu n gi l i s nhi uăh năđ tài tr choăđ uăt ă
Các doanh nghi p sinh l iăthìă uătiênăs d ng v n t cóăh nălàăv n t bênăngoàiăđ
tránh thông tin b t cân x ng và chi phí giao d ch.ă i u này d nă đ n vi c doanh
nghi p s d ng l i nhu n gi l iătr c tiên cho nhu c u đ uăt ăvà chuy n sang s
d ng v năbênăngoàiăkhiănóăkhôngăđ ăKhiăđ i m t v i s l a ch n gi a trái phi u và
c phi u, doanh nghi p s uătiênăphátăhànhătráiăphi uăh nălàăc phi u H u h t
nh ng nghiên c u th c nghi m kh ngăđ nh m i t ngăquanăngh ch gi a kh n ngă
sinh l iăvàăđònăb y (Farma & Frech 2002, Frank & Goyal 2009)
Qui mô doanh nghi p
Qui mô doanh nghi păđ căđoăl ng b i nhi uăph ngăphápăkhácănhau.ăM t vài
nghiên c uăđ nhăngh aăquiă môădoanhănghi p là Logarit t nhiên c a t ng tài s n
(Hovakimian 2006) Tuy v y, t ng tài s năc ngălàăm u s c a bi năđ c l pă(đònă
đ n m i quan h t ng quan quá l nătrongăph ngătrìnhăh iăquy.ăThayăvàoăđó,ăquiă
mô doanh nghi păđ c tính b ng logarit t nhiên c a doanh thu thu n (Alti 2006,
Mahajan & Tartaroglu 2008) Green & Murinde (2008) cho th y doanh thu ít b nh
h ng b iăđ căđi m c a c u trúc tài s năhayăph ngăphápăbáoăcáo Doanh thu thu n
c a doanh nghi p trong khuôn kh bài nghiên c u này tínhătheoăđ năv tri uăđ ng
Lý thuy tăđánhăđ i qu quy t r ngăđònăb yăthìăt ngăquanăthu n v i qui mô doanh
nghi p Qui mô doanh nghi p càng l n thì kh n ngă pháă s n càng th p Nh ng
doanh nghi p l năthìăth ngăđaăd ng hóa và có dòng ti n năđ nh.ăDoăđó,ăkh n ngă
phá s n s th păh năcácădoanhănghi p qui mô nh ăTrongătr ng h p b phá s n,
nh ng doanh nghi p l n ph i gánh ch u chi phí th păh năsoăv i doanh nghi p nh
Trang 36M t khác, qui mô doanh nghi p có th đ căxemălàăđ i di n cho thông tin b t cân
x ng gi a nh ng ch th trên th tr ng v n.ăTheoăđó,ălỦăthuy t tr t t phân h ng
l n b giám sát ch t ch b i các nhà phân tích nên t đóăcóăkh n ngăphát hành c
phi u t tăh n và ít vay n h n.ă
th c nghi m (Frank & Goyal 2003) Do tài s n h u hình có th đ c s d ng làm
tài s n c m c cho vi căvayăm n bên ngoài, doanh nghi p có nhi u tài s n h u
hình thì có th ti p c n ngu n v n vay ngân hàng d dàngăh n,ălãi su t th p nên có xuăh ng vay n caoăh n
Trang 37C H NGă4: N IăDUNGăVÀăK TăQU ăNGHIểNăC U
4.1 Cácăk tăqu ăth ngăkêămôăt :
ngătrungăbìnhădiăđ ng theo tháng s l ng IPO t i HOSE đ c trình bày trong
thiên l n v s l ng IPO theo tháng Có 189 l n IPO trong t ng s 245 l n IPO c a
m u nghiên c u (chi m 77%) di n ra trong các thángăđ căđ nhăngh aălàăth tr ng ắsôiăđ ng” và 56 l n IPO (chi m 23%) xãy ra trong kho ng th i gian còn l i
th 4 1:ă ng SMA s l ngăIPOsătínhătheoăthángăgiaiăđo n 2006 - 2011
th 4.1 còn cho th y s l ngăcácăIPOăth ng xãy ra nhi uăvàoăgiaiăđo n các
tháng cu iăn măt thángă10ăđ n tháng 12 Giaiăđo n sôi n i nh t c a th tr ng xét
theo tiêu chí s l ng IPO là vào Quý IV/2006.ă âyăc ngălàăgiaiăđo n phát tri n
nóng nh t c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
Trang 38B ng 4.2 trìnhăbàyătómăl c th ng kê các ch s tài chính c a các doanh nghi p
IPO Các th ng kê phân tích liênă quană đ n th iă đi m IPO.ă N mă IPOă làă n mă tàiă
chính xãy ra s ki năIPO.ăPreăIPOălàăn măli nătr căn măth c hi n IPO IPO + k là
n mătàiăchínhăth k k t n măth c hi n IPO Các bi năđ c th ng kê là các bi n
chính c a mô hình nghiên c u g m:ăđònăb y (D/A), ch s M/B, T s kh n ngă
sinh l i (EBITDA/A), Logarit t nhiên doanh thu thu n (Size) và bi n t tr ng tài
s n c đ nh trên t ng tài s n (PPE/A) Toàn b m u có 245 quan sát tính t th i
đi m k tăthúcăn mătàiăchínhăth c hi n IPO, 149 quan sát tính t i th iăđi m k t thúc
n mătàiăchínhăth 2 sau IPO và gi m xu ng còn 50 quanăsátătínhăđ n th iăđi m k t
thúc n mătàiăchínhăth 5 sau IPO
Theo B ng 4.2, các doanh nghi p niêm y t trên sàn giao dchăHOSEăđ căđi u tra
thu th păcóăđònăb y giaoăđ ng t 46,7% - 51,6%.ă i u này phù h p v i các nghiên
Nghiên c u c aăBiggerăvàăđ ng s (2008) cho ra k t qu đònăb y là 52%, nghiên
c u c aăNguyenăvàăđ ng s (2012) cho k t qu là 48% K t qu nàyăc ngăt ngă
đ ng v i k t qu nghiên c u c aăBoothăvàăăđ ng s (2001) v t l đònăb y s sách
c a các doanh nghi p thu c các qu căgiaăđangăphátătri n là 51%
Trongăcácăn măIPO,ăt l đònăb y trung bình c a các doanh nghi p là 50.1% T l đònăb y s sách c a doanh nghi pătrongăn măIPOăc ngăcóăxuăh ng gi m xu ng
theo cách h p lý Doanh nghi păcóăxuăh ng gi m m c vay n trongăcácăn măti p
theo sau IPO và duy trì th pătrongă5ăn măsauăđó
B ng 4.2 cho th y t l M/B bi năđ ng t m c th p nh tă0.37ăđ n m c cao nh t là 8.91ătrongăn măIPO.ăXuăh ngăcácăn măsauăIPOăcóăs suy gi m t l M/B c a các
doanh nghi p Giá tr bình quân M/B kh iăđ u m c 1.75 n măIPO.ăGi m xu ng
m c 1.205 n măIPO+3ăvàăxu ng th p nh t 0.89 n măIPO+5.ă âyăc ng là xu
h ng chung c a th tr ng trong nh ngăn măg năđây
t ngăđángăk t m c 0.148 lên m că0.161.ăTuyănhiênăxuăh ngăcácăn măsauăđóăcóă
Trang 39s s t gi m,ăđ c bi t là gi m m nh sau th iăgianăIPOă1ăn m.ăTh iăgianăhaiăn măsauă
IPO, kh n ngăsinhăl i c a các doanh nghi păduyătrìăđ c s năđ nh quanh m c
0.15 K t qu này khá phù h p v i k t qu các các nghiên c uătr căđó.ăNghiênăc u
c a Doan & Nguyen (2011) cho th y t l ROA bình quân c a các doanh nghi p niêm y t t i Vi tăNamălàă9.58%.ăT ngăt , nghiên c u c aăNguyenă(2012)ăc ngăchoă
k t qu là 10%
B ng 4.2 còn cho th y doanh thu thu n c a doanh nghi păIPOăt ngărõăràngătrongăcácăn măsauăIPOăthôngăquaăch s SIZE.ă i u này phù h p v iăđi u ki n th c t là
kinh t Vi t Nam duy trì s t ngătr ng khá t tătrongăgiaiăđo n 2006 ậ 2011
i v i tài s n h u hình, có s giaăt ngăquaăcácăn măsauăIPO.ăTuyănhiên,ăs thay
đ i là khá nh Doanh nghi p gi t l tài s n h u hình m c bình quân kho ng
30% so v i t ng tài s n
B ng 4.3 trình bày h s t ngăquanătrongăm u gi a các bi năchínhădùngăđ ki m
đ nh nhăh ng c aăđ nh th iăđi m th tr ng Bài nghiên c u này s d ng h s
t ngăquanăPearsonăđ ki m tra s t ngăquanăgi a các bi n trong mô hình
Ta nh n th y bi năđònăb yăcóăt ngăquanăv m t th ng kê v i h u h t các bi năđ c
đoánătr căđó.ăMaătr n h s t ngăquanăđ c s d ngănh ălàăm tăph ngăphápăđ
phát hi n ra hi năt ngăđaăc ng tuy n N u h s t ngăquanăgi a hai bi năđ c l p nàoăđóăquáăcaoăcóăth là d u hi u c a s c ng tuy n Theo b ng 4.3 thì h u h t h
t n t i hi năt ngăđaăc ng tuy n gi a các bi n trong mô hình