S ngăt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăv i h ăth ngăsông,ăkênhăr chăch ngăch tăt ăh nă 300 n mătr c,ăng iădơnăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăđƣăquenăvƠăthíchănghiăv iăconăn căc aă ch ăđ ăbánănh tătri u.ă
Trang 1TR NGă IăH CăKINHăT ăTP H ăCHệăMINH
KH ăN NGăTHệCHă NGăC AăH ăGIAă ỊNHă
T I THÀNHăPH ăH ăCHệăMINH
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
TP.ăH ăChíăMinhă- N mă2013
Trang 2B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
KH ăN NGăTHệCHă NGăC AăH ăGIAă ỊNHă
T IăTHÀNHăPH ăH ăCHệ MINH
ChuyênăngƠnh: KINHăT ăPHÁTăTRI N
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
NG IăH NGăD NăKHOAăH C:
TS.ăNGUY NăH UăD NG
TP.ăH ăChíăMinhă- N mă2013
Trang 4M CăL C
Trangăph ăbìa
L iăcamăđoan
M căl c
Danhăm căcácăb ng,ăbi u,ăhìnhăv ,ăđ ăth
CH NG I: GI IăTHI U 1
1.1 tăv năđ :ă 1
1.2ăM cătiêuănghiênăc uă 3
1.3 Cơuăh i nghiênăc u 3
1.4 Ph măvi nghiênăc u 4
1.5ăPh ngăphápănghiênăc u 4
1.6 C uătrúc nghiênăc u 4
CH NG II: C ăS ăLÝăTHUY T 6
2.1 Nh năth căr iăro 6
2.1.1 Ph ngăphápăti păc nătơmălỦăh c 7
2.1.2 Ph ngăphápăti păc năxƣăh iăh c 10
2.13 Ph ngăphápăti păc năliênăngƠnh 11
2.2 Kh ăn ng thíchă ng 12
2.2.1ăKháiăni m 12
2.2.2ăKh ăn ngăthíchă ngăbi năđ iăkhíăh u 13
2.3 Nh ngănghiênăc uăv ăkh ăn ngăthíchă ngăv iăng păl t 15
CH NG III: PH NGăPHÁPăVÀăMỌăHÌNH NGHIÊNăC U 22
3.1 Tình hìnhăng păn căt iăTPHCM 22
3.1.1ă căđi măt ănhiên 22
3.1.2ăKinhăt ăxƣăh i 23
Trang 53.1.3ăV năđ ăbi năđ iăkhíăh uăt iăTPHCM 24
3.1.4ăV năđ ăng păn căt iăTPHCM 24
3.2 R iăroădoă nhăh ngăng păn c 29
3.2.1 Thi tăh iădoătri uăc ngăgơyăra 29
3.2.2 nhăh ngăđ năquáătrìnhăđôăth ăhóaăvƠăquyăho chăs ăd ngăđ t 30
3.3.3 nhăh ngăđ nădơnăs ănghèo 31
3.3.4ă nhăh ngăđ năgiaoăthông 31
3.3.5ă nhăh ngăđ năc păn căvƠăh ăth ngăv ăsinh 31
3.3.6ă nhăh ngăđ năs căkh e 32
3.3.7ă nhăh ngăđ nănôngănghi păvƠ h ăsinhăthái 32
3.3 S ăli uănghiênăc u 33
3.4 L aăch năbi nănghiênăc u 35
3.4.1ă ánhăgiáănh năth c,ătháiăđ ăvƠăhƠnhăviăc aăh ădơn 35
3.4.2 Phơnătích cácăy uă nhăh ngăđ năquy tăđ nhăc aăng iădơnăv iăvi căáp d ngăcácă gi iăphápăthíchă ng 35
3.5.ăMô hìnhăkinhăt ăl ng 36
3.6.ăQuyătrìnhăx ălỦăs ăli u 41
CH NG IV: K TăQU ăNGHIÊNăC U 42
4.1ă căđi măh ădơn 42
4.2 Hi nătr ngăng păn căt iăkhuăv căkh oăsát 45
4.3 Tácăđ ngăc aăvi căng păn c đ năđ iăs ngăh ădơn 48
4.4.ăKh ăn ngăthíchă ng 49
4.5ăK tăqu ăkh oăsátănh ngăgi iăphápăchínhăquy năTPHCMăđƣăth căhi n 53
4.6.ăK tăqu ămôăhìnhălogistic 56
CH NG V: K TăLU N 58
5.1ă úcăk tăđ ătƠiănghiênăc u 58
Trang 65.2ăKi năngh 60 6.3ăH năch ăc aăđ ătƠiăvƠăh ngănghiênăc uăti pătheo 61 TƠiăli uăthamăkh o
Ph ăl c:ă
1.ăK tăqu ăh iăquyălogistic
2 B ngăcơuăh iăkh oăsát
3.ăM tăs ăhìnhă nhăng păn căt iăcácăđi măkh oăsát
Trang 7DANHăM CăCÁCăB NG,ăBI U,ăHỊNHăV ,ă ăTH
Hìnhă2.1 S ăđ ăphơnătíchăkh ăn ngăthíchă ng 14
B ngă2.2 B ngăphơnătích th căđoăthíchă ng 19
Hìnhă2.3 MôăhìnhălỦăthuy tăv ănh năth c,ătháiăđ ,ăhƠnhăviăv iăr iăro,ăng păn c20 B ngă3.1 S ăli uătìnhăhìnhăng păn că2009ăvƠăd báoă2050 25
B năđ ă3.2 B năđ ăkhuăv c TPHCMăb ă nhăh ngădoăng păl t 26
B ngă3.3 S đi măng pădoătri uăc ngăquaăcácăn m 30
B ngă3.4 Dơnăs ăTPHCMăb ă nhăh ngătr căti păng păl tă2007ăvƠăd ăbáoă2050 31 Hìnhă3.5 S ăđ ăphơnătíchătìnhăhìnhăng păn c t iăTPHCM 33
B ngă3.6 B ngăth ngăkêăbi năphơnătích 40
Bi uăđ ă4.1 Ngh ănghi păc aăch ăh 43
Bi uăđ ă4.2.ă M căđ thuănh păc aăh ădơn 44
Bi uăđ ă4.3.ă Trìnhăđ ăh căv năc aăch ăh 44
Bi uăđ ă4.4 Tìnhătr ngăs ăh uănhƠ 45
Bi uăđ ă4.5 S ăngƠyăng păđ ngăgiaoăthông 45
Bi uăđ ă4.6 S ăn măng iădơnăb ă nhăh ngăb iăng păl t 46
Bi uăđ ă4.7 S ăl năng pătrongătháng 46
Bi uăđ ă4.8 Th iăgianătrungăbìnhăng pădƠiănh t 47
Bi uăđ ă4.9 ăsơuăbìnhăquơnăc aăph năng păn c 47
B ngă4.10 Cácăgi iăphápăthíchănghiăng păn ng 51
B ngă4.11 K tăqu l aăch năph ngăánăthíchă ngăv iăvi căng păn ng 52
Bi uăđ ă4.12.ă M căđ ăs nălòng chiătr ăđ ăthíchă ngăv iăng păn c.ă(VN ) 52
B ngă4.13 Cácăgi iăphápăchínhăquy năđ aăph ngăđƣăth căhi nă 53
B ngă4.14ă ánhăgiáăhi uăqu ăcácăbi năphápăch ngăng pă 54
B ngă4.15 Cácăgi iăphápăng iădơnămongămu năchínhăquy năTPHCMăth căhi n 55
B ngă4.16ă K tăqu ăh iăquyălogistică7ăbi n 56
Trang 8Ch ng I
GI IăTHI U
th yătri uăho căn căbi nădơngăt ănh ngăc năbƣoătrƠnăquaăđêăho căgơyăv ăđêălƠmăchoă
n cătrƠnăvƠoăcácăvùngăđ tăđ căđêăb oăv
Ng păl tăth ngăx yăraă ănh ngăvùngăđ tăvenăsông,ăngayăc aăsôngăho căkhuăv c
b ăbi n.ăTrongănhi uătr ngăh păkhácănhau nh ăm aăl n, bƣo,ătri uăc ng ho c sóng
th năx yăraălƠmăchoăl ngăn căsông,ăn căbi n t ngălên,ăm căn c caoăh năbìnhăth ngăgơyăng p,ăv ăđ p 2 McGranahan vƠăc ngăs , 2007ăchoăr ngăng păl tă nhăh ngăkho ngă10%ădơnăs ăth ăgi iăvƠă13%ădơnăs ă ăcácăđôăth ăvùngăth p,ăvenăbi n
Trongăl chăs ănhơnălo i,ăconăng iăth ngăs ngă ănh ngăvùngăvenăsôngăđƣăs măthíchănghiăv iăng păl t.ăKhiăl ăl tăđiăqua,ăđ tăđaiă ănh ngăvùngăđ ngăb ngăchínhălƠănh ngă
m nhăđ tămƠuăm ăchoăs năxu tănôngănghi p.ăVùngăng p l tăc ngăchínhălƠăn iăđ ătr ngă
c aăcácăloƠiătômăcá,ălƠmăl iăchoăngƠnhăch nănuôiăth y s năn căng t
Tuyănhiên,ăkhiăn căsôngădơngăcaoădoăl ăl nălƠmătrƠnăng păvƠăpháăh yăcácăkhu
v cătr ngătr t,ăcôngătrình,ănhƠăc aăd cătheoăsông,ăgơyăth ngăvongăchoăng i vƠăđ ngăv tădoătaiăn năng păn c.ăBênăc nhăđó,ăng păl tălƠmăôănhi măngu n n căsinhăho tănóiăriêngăvƠăngu năn cănóiăchungădoămangătheoăcácăch tăth iăt ăc ng,ărƣnh,ăaoăh ătrƠnălênăđ ngă
ph ,ă nhƠ,ă khuăv căcôngăc ng, gơyă ôănhi mămôiătr ng,ăkhană hi mă n că u ng,ăd chă
b nhăcóăđi uăki năphátătán;ăng păl tălƠmăkhóăkh năchoăn năkinhăt ădoăgi măcácăho tăđ ngăduăl ch, t ngăchiăphíăđ uăt ăchoăxơyăd ng h ăth ngăthoátăn c,ăđêăđi u, thuănh păng iădơnăgi m,ăcácăm tăhƠngăl ngăth c,ăth căph măt ngăgiá
Trongănh ngăn măg năđơy,ăhi năt ngăbi năđ iăkhíăh uăth ngăxuyênăx yăraădo
tr ăl ngăcarbonădioxitătrongăkhôngăkhíăt ngăcao,ăgơyăhi uă ngănhƠăkính,ălƠmăchoătráiăđ tănóngălên,ăm căn căbi năt ngăcaoădoăb ngătanăkèmătheoăthiênătai t oănênănh ngăc năsóngă
th năvƠăbƣoăl n, m căn căth yătri uăthayăđ i.ăHo tăđ ngăb tăth ngăc aăth yătri uăkhi nă
Trang 9choăn căbi năl năsơuăh năvƠoătrongăđ tăli năsoăv iăm căbìnhăth ng.ă i uăđóăcóăth ăxu tăphátăt ănh ngăki uăgióăđ căthùăđ yăn căbi năđiătheoăh ngăb tăth ngăho căc ngăcóăth ădoăsóng th n,ăsóngăl nătrênăđ iăd ngăđ că“chơmăngòi”ăb iăm tăs ăthayăđ iătrongăv ăTráiăđ t,ăho cădoăm aăl n,ăm tăđ tăđƣăbƣoăhòaăkhôngăth ăhútăthêmăm tăl ngăn cănƠoă ă
đ ngăn aăs ăt oănênăcácădòngăch y,ăgơyăng păl t 3
ThƠnhăph ăH ăChíăMinhălƠăthƠnhăph ăvenăbi n,ăcóăh ăth ngăsôngăngòiăđaăd ngă
v iăh ăth ngăsôngă ngăNai,ăSƠiăGòn,ăNhƠăBèăvƠăkênhăr chăch ngăch t.ăH ăth ngăsông,ăkênhăr chăgiúpăThƠnhăph ăH ăChíăMinh thu năl i trongăvi căt iătiêu,ănh ngădoăch uănhăh ngădaoăđ ngătri uăbánănh tăc aăbi năÐông, cùngăv iătácăđ ng b iăs ăbi năđ iăkhíăh uălƠmăkéoădƠiănh ngăđ tătri uăc ng th yătri u thơmănh păsơuăđƣăgơyănênănh ngătácăđ ngăx uăt iăs năxu tănôngănghi p, t ngădi nătíchăng păl tăvƠăh năch ăvi cătiêuăthoátă
n că ăkhuăv căn iăthƠnh Bênăc nhăđó,ăh ăth ngăc ngăthoátăn căđ căxơyăcáchăđơyă50ăn măđƣăxu ngăc p,ăquáătrìnhăđôăth ăhóa,ăvi căxơyăd ngăcácăkhuăcôngănghi păvƠăđôăth ăăkhuăv căphíaănamăậ khuăv căthoátăn căc aăthƠnhăph ăcùngăv iăvi căxƣăl ăt ăth ngăngu năcácăconăsông,ăm aăl nătrongănh ngăn măg năđơy đƣălƠmăchoătìnhăhìnhăng păc aăThƠnhăph ăcƠngănghiêmătr ngăh n, x yăraăc ătrongămùaăkhô Di nătíchăkhuăv căng păl tă
n căgơyăraă cătínhă8ăt ăđ ng m iăn m 4
S ngăt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăv i h ăth ngăsông,ăkênhăr chăch ngăch tăt ăh nă
300 n mătr c,ăng iădơnăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăđƣăquenăvƠăthíchănghiăv iăconăn căc aă
ch ăđ ăbánănh tătri u.ăTuyănhiênătrongănh ngăn măg năđơy,ăcùngăv iăt căđ ăgiaăt ngădơnăs ăquáănhanh,ăc ăs ăh ăt ngăch aăk păquyăho chănơngăc păt ngăth ,ăỦăth căm tăs ăng iădơnă
l iăquáăkémătrongănh năth căb oăv ămôiătr ngăchung, ng iădơnăThƠnhăph ăH ăChíăMinhă
hi nănayăđangăph iăđ iăm tăv iăv năđ ăôănhi mămôiătr ng quáăl n,ăl ngăm aătoăcùngăv iă
m căn căsôngădơngăcaoăgơyăng păl t,ă nhăh ngăl năđ năđ iăs ng,ăsinhăho t,ăcôngă năvi călƠmăvƠăh căhƠnhăc aăconăcháu.ăNg iădơnăs ngă ăm tăs ăđ aăbƠnăqu nă(huy n)ăn măvenăsôngăSƠiăGònănh ăQu năBìnhăTh nh,ăQu năTh ă căth ngăxuyênăl iăn căđ ăđiălƠm,ăđiă
h c;ăng iădơnăs ngăvenăsôngăNhƠăBèăph iăsinhăho t,ăs ngăchungăv iăn c;ăt iăqu nă6ăsauă
nh ngăc năm aăđ ngăph ăc ngăng pănh ăv y D ngănh ăhìnhă nhăng iădơnăl iăn căđiălƠmăhayănh ngăđ aătr ăl iăn căđiăh căđƣăquáăquenăthu căđ iăv iăng iădơnăThƠnhăph ăH ă
Trang 10ChíăMinh,ănhi uăgi iăphápăt ăchínhăquy năđ năh ădơnăđƣătri năkhaiăth căhi nănh ngăhi nănayătìnhăhìnhăng păv năch aăthuyênăgi m
Tr cătìnhăhìnhăđó,ăng iădơnăthƠnhăph ăcóănh năth c, tháiăđ ,ăhƠnhăvi, vƠăđƣăcóă
nh ngăbi năphápăthíchă ngănh ăth ănƠoăv iătìnhătr ngăng păn c, v năđ ă“Kh ăn ngă thíchă ngăc aăh ăgiaăđìnhăđ iăphóăv iătìnhătr ngăng păn c t iăThƠnhăph ăH ăChíă
Minh ” lƠăđ ătƠiătôiăch n đ ănghiênăc u
1.2ăM cătiêuănghiênăc u
ph ăH ăChíăMinhăđ iăphóăv i tình tr ngăng p n c
2.ăPhơnătíchăcácăy uăt ătácăđ ngăđ năquy tăđ nhăc aăh ădơnătrongăvi căáp d ngăcácăgi iăphápăthíchă ng
H ăChíăMinhăđƣăth căhi năđ ălƠmăgi mă nhăh ngăc aătìnhătr ngăng păn c
1 Ng iădơnăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăcóănh năth c,ăhƠnhăvi,ătháiăđ nh ăth ănƠoă
đ iăv i tìnhătr ngăng păn c? Ng i dơnăcóăkinhănghi măđ ăs năsƠngăđ ăđ iăphóăv iătìnhă
hu ngăx uănh tăkhông? H ăs ălƠmăgìăn uănh ătri uăc ngăti păt cădơngăcao ho căm aăl năgơyăng păn ngăc ăvùngăh ăđangăs ng? H ăs ăs ngăchung v iăn căhayăh ăs ăt ăch cădiă
d iăn iă ăm i?
2 Cácă y uă t ă nƠoă nhă h ngă đ nă quy tă đ nhă ápă d ngă gi iă phápă thíchă ng c aă
ng iă dơnă ThƠnhăph ă H ăChíăMinh? Ng iă dơnăThƠnhăph ăH ăChíăMinhă chiătr ăbaoănhiêuăcho nh ngăgi iăphápăthíchă ngăkhông?
3.ăChínhăquy năThƠnhăph ăH ăChíăMinhăđƣăápăd ngănh ngăgi iăphápăgì?ăH ădơnăđánhăgiáăhi uăqu ăc aănh ngăgi iăphápăđóăraăsao,ăh ămongămu năchínhăquy năápăd ngăgiƣiăphápăgìăchoăt ngălai?
Trang 114 T ănghiên c uărútăraăbƠiăh căkinhănghi măvƠ đ aăraăcácăkhuy năngh ăgìăđ ăc iăthi năn ngăl căthíchă ngăvƠăthayăđ iăchi năl căthíchă ngăv iăvi căng păn c t iăThƠnhă
ph ăH ăChíăMinh?
1 Nghiênăc uănƠyăt pătrungăphơnătíchătìnhătr ngăng păn căt i ThƠnhăph ăH ăChíăMinhădoăs ăk tăh păgi aăch ăđ ăbánănh tătri uăc aăm căn căbi n,ăn căm a, quáătrìnhăđôăth ăhóaăvƠătrongătìnhăhìnhăbi năđ iăkhíăh u
2 Nghiênăc uănƠyăphơnătíchănh năth c,ătháiăđ ăvƠăhƠnhăviăc aăng iădơnăđ iăphóă
v iătìnhătr ngăng păn căhi nănay,ăquaăđóăđ nhăh ng ng iădơnăcóănh năth c,ătháiăđ ăvƠăhƠnhăviăđ iăv iăd ăbáoăx uătrongăt ng lai
1.5.ăPh ngăphápănghiênăc u
1 Nghiênăc uănƠyăs ăd ngăd li uăs ăc păđ căthuăth păt iă02ăqu năn iăthƠnhăvƠă1ăhuy năngo iăthƠnhăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
nh năth c,ăhƠnhăviăvƠătháiăđ ăc aăng iădơn;ăxemăxétăỦăki năđánhăgiáăc aăng iădơnăv ă
nh ngăgi iăphápămƠăchínhăquy năThƠnhăph ăH ăChíăMinhăđƣăth căhi n
3.ăNghiênăc uănƠyăs ăd ng phơnătíchăh iăquy binarylogit đ ăxemăxétăcácăy uăt ănhăh ngăquy tăđ nhăc aăng iădơnătrongăvi căápăd ngăcácăgi iăpháp thíchă ng
Nghiênăc uănƠyăbaoăg mă5ăch ng,ăc ăth :
Ch ngă1:ăGi iăthi u Trongăch ngătrìnhătrìnhăbƠyălỦădoăvìăsaoăch năđ ătƠiănƠy,ănêuălênăm cătiêu,ăcơuăh iănghiênăc uăvƠăph măviăc aănghiênăc u
Ch ngăII:ăC ăs ălỦăthuy t.ăCh ngănƠyătrìnhăbƠyăh ăth ngăcácălỦăthuy tăcóăliênăquanăđ năv năđ ăkh ăn ngăthíchă ng nóiăchungăvƠăkh ăn ngăthíchă ngătrongăl nhăv cămôiă
tr ng,ăbi năđ iăkhíăh u.ăH ăth ngăl iăcácănghiênăc uăcóăliênăquanăđ năvi căthíchănghi,ă
kh ăn ngăthíchă ngăđ năv năđ ăng păl t
Trang 12Ch ngăIII:ăMôăhìnhănghiênăc u.ăN iădungăch ng nêu t ngăquátăv ăđ căđi măt ănhiên,ăkinhăt ăxƣăh i,ăv năđ ăbi năđ iăkhíăh uă nhăh ngănh ăth ănƠoăđ năTPHCM,ăth că
tr ngăng păn căt iăTPHCM,ăxácăđ nhăcácăr iăroădoăng păn căgơyăra,ăxơyăd ngăs ăđ ăphơnătích.ăTrìnhăbƠyăxơyăd ngăb ngăh i,ăcách l yăs ăli u,ămôăhìnhăkinhăt ăl ngăvƠăquyătrìnhănghiênăc u
Ch ngăIV:ăK tăqu ănghiênăc u.ăTrìnhăbƠyăk tăqu ăc aăvi căthuăth păd ăli uăs ă
c p,ăs ăd ngăph ngăphápăth ngăkêămôăt đ ătrìnhăbƠyăd ăli uăthuăth păđ cc;ăk tăqu ă
ch yămôăhìnhăh iăquyălogistic đ ăphơnătíchăs ăli u
Ch ngăV:ăK tălu n,ăđúcăk tănghiênăc uăvƠănêuălênăkhuy năngh ăđ iăv iăchínhăquy nă đ aă ph ng,ă nhơnă dơnă vƠă chínhă ph ă đ iă v iă v nă đ ă ng pă l tă hi nă nayă vƠă trongă
nh ngăn măt i
Trang 13Ch ng II
C ăS ăLụăTHUY T
V năđ ăkh ăn ngăthíchă ngăc aăh ăgiaăđìnhăđ iăphóăv iătìnhătr ngăng păn căt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăđ c tìmăhi u trênăc ăs ălỦăthuy tăv ănh năth căr iăro vƠ kh ă
n ngăthíchă ng Hai lỦăthuy tănƠyăphơnătíchăv ănh năth căc aăconăng iătr cănh ngăr iă
ro theoăcácăkhíaăc nhăkhácănhau,ăt ănh năth căd năđ nătháiăđ ăvƠăhƠnhăviăt ngă ng đ ă
đ iăphó,ăch ngăl iăr iăroădoăthiênătai,ămôiătr ngăgơyăra.ăNh năth căr iăroă nhăh ngă
m nhăm ăđ năkh ăn ngăthíchă ng,ănh năth căcóăth ăthayăđ iătheoăth iăgianăd năđ nănh ngăhƠnhăviăthíchă ngătrongăquáăkh ăcóăth ăđ căl aăch năđ ăs ăd ngăl iăho căthayăđ iătrongă
hi năt iăvƠăt ngălai.ăBênăc nhăđó,ănghiênăc uănƠyăc ngătìmăhi u,ăk ăth aăk tăqu ăc a nghiênăc uătr căđóăv ănh năth căr iăro,ăkh ăn ngăthíchă ngăv iătìnhătr ngăng păn c,ăl ă
l t,ăthiênătaiătrênăth ăgi iăđ ăcóămôăhìnhălỦăthuy tăphùăh p
2 1.ăNh năth căr iăro
Nh năth căr iăroă5 lƠăđánhăgiáăch ăquanăc aăconăng iăv ănh ngăđ căđi măvƠăm că
đ ănghiêmătr ngăc aăm tăr iăro.ăC măt ă“Nh năth căr iăro”ăth ngăđ căs ăd ngătrongătƠiăli uăv thiênătaiăvƠăcácăm iăđeăd aăc aăôănhi m môiătr ngăđ n s căkh e,ăvíăd ănh ă
đ ngăhƠnhăv iăvi căphátătri năn ngăl ng h tănhơn lƠăs ăđeăd aăđ năs căkh eăc aăcon
ng iăvƠăôănhi mămôiătr ng.ăM tăs ăgi ăthuy tăđƣăđ căđ aăraăđ ăgi iăthíchălỦădoăt iăsaoăcon ng iăcóănh ngă cătínhăkhácănhauăđ n đ ănguyăhi măc aăcácăr iăro.ăBaăv năđ ăl nă
c aălỦăthuy t nƠyăđƣăđ c ti păc năbaoăg m:
1.ăPh ngăphápătơmălỦăh că(đánhăgiáăkinhănghi măvƠănh năth c)
2 Ph ngăphápăti păc năxƣăh iăh că(lỦăthuy tăv năhóa)
3.ăPh ngăphápăti păc năliên ngƠnhăh căthu tă(khungăphơnătíchăr iăro m ăr ngăđ năcácăv năđ ăxƣăh i)
Tr că1960,ăcácănghiênăc uăv ănh năth căr iăroăch aăđ căquanătơm do cácăchuyênăgia vƠ ng iădơnăth ngăb tăđ ng Ủăki năv tácăđ ngăc aănh ngăr iăroăk ăthu t côngăngh ăvƠăhi măh aăt ănhiên đ năcu c s ngăng iădơn Gi aăth păniênă1960 ch ngăki n s giaăt ngă
5 http://en.wikipedia.org/wiki/Risk_perception
Trang 14nhanhăchóngăc aăcôngăngh ăh tănhơn, h aăh năchoăn ngăl ngăs chăvƠăanătoƠn.ăTuyănhiên,
ng iădơnăc măth yăs ăhƣiădoăch tăphóngăx tácăđ ngănguyăhi măđ nămôiătr ng, t oăraă
th măh a b nh phóngăx , lƠmăchoăng iădơnăquayăl ng,ăch ngăl iăcôngăngh ăm iănƠy.ăCácănhƠ khoaăh căvƠăChínhăph ăth căm căvìăsaoăng iădơnăch ngăl iăvi căs ăd ngăn ngăl ngă
h tănhơnătrong khiăt tăc ăcácăchuyênăgiaăkhoaăh căđƣătuyênăb ăth căs ăanătoƠn ơyăchínhălƠă
v năđ ,ădo quanăđi măc aăcácăchuyênăgia,ăđƣăt oănênăs ăkhácăbi tăgi aăs ăki năkhoaăh căvƠă
do nh năth căcôngăchúngăphóngăđ iănh ngăm iănguyăhi m.6
K tă qu ă đ uă tiênă đ că nghiênă c uă b iă Chauncey Starr (1969) 7.Ọngă s ă d ngă
ph ngăphápă“khámăpháă uătiên”ăđ ătìmăraănh ngăr iăroănƠoăcóăth ăđ căxƣăh iăch pă
nh n Starr choăr ngăxƣăh iăđƣăđ tăđ nătr ngătháiăcơnăb ngătrongăphánăquy tăc aăr iăro,ăvìă
v yăm căđ ăr iăroănƠoăth căs ăt năt iătrongăxƣăh iăs ăđ c ch pănh n.ăPhátăhi năchính c aăôngălƠăcon ng iăcóăth ăch pănh năr iăro l năh nă1.000 l năn uăh ăt ănguy nă(víăd ănh ăláiăxe)ăcònăh nălƠăh ăkhôngăt ănguy nă(víăd ănh ăth măh aăh tănhơn)
Douglas vƠăc ngăs (1985) choăr ngăgi ăđ nhăr ngăcácăcáănhơnăc ăx ătheoăm tăcáchăh pălỦ, đoăl ngătr ngăl ngăthôngătinătr căkhi quy tăđ nh CáănhơnănƠoăcóăthôngătinăkhôngăđ yăđ ăho căkhôngăchínhăxácăth ngăloăng iăvƠăphóngăđ iăr iăro.ăNg ăỦătrongă
gi ăđ nhănƠyălƠăvi căcungăc păthôngătinăcóăth ăgiúpăm iăng iăhi uănguyăc th căs ăvƠălƠmăgi măb tănh ngăsuyăngh v nguyăhi m Freudenburg vƠăc ngăs ă(1993) choăr ngă
trongăkhiăcácănhƠănghiênăc uătrongăcácătr ngăk ăthu tăđƣătiênăphongănghiênăc uănh nă
th căr iăro b iălỦăthuy tăthíchănghiăt ăcácănhƠ kinhăt ă- lỦăthuy tăítăs ăd ngătrongăth căt
Nhi uănghiênăc uăđƣăbácăb ,ăkhôngătinăvi c b ăsungăthôngătin s tácăđ ngăđ nănh năth c cáănhơn
Tversky vƠ c ngăs ă(1974) choăr ngăcáchăti păc nătơmălỦăh căb tăđ uăt nghiênăc uă
đ hi u cáchăm iăng iăx ălỦăthôngătinănh ăth ănƠo.ăCácănghiênăc uăban đ uăchoăr ngăcon ng iăs ăd ngăph ngăphápăkinhănghi mătrongăphơnălo iăvƠăđ năgi năhóaăthông tin
d năđ nănh ngăsaiăl chătrongănh năth c Cácănghiênăc uăsauăđ c xơyăd ngătrênăn năt ngănƠyăvƠătr ăthƠnhămôăhìnhătơmălỦ.ăCáchăti păc nănƠyăxácăđ nhăr tănhi uăy uăt ă nhăh ngă
6
Douglas, Mary Risk Acceptability According to the Social Sciences Russell Sage Foundation, 1985
7 Social Benefits versus Technological Risks" in Science Vol 165, No 3899 (Sep 19, 1969), pp 1232-1238
Trang 15đ nătráchănhi măcáănhơn trongănh năth căr iăro,ăbaoăg măc ăs ăs ăhƣi, khôngăthích cáiă
m i,ăk ăth ,ăvƠănhi uăy uăt ăkhác
M tăđi uăthúăv ăkhámăpháăraăt ăcácănghiênăc uătr căđóălƠălỦăthuy tă“che ph ”,ălỦăthuy tănƠy cho r ngăc măxúcăđ căphơnăthƠnhănhóm nh ătíchăc c, ch ngăh nănh ăh nhăphúcăvƠăhyăv ng,ăhayătiêuăc c,ăch ngăh nănh ăn iăs ăhƣiăvƠăt căgi n.ăTheoălỦăthuy tă“che
ph ”,ănh năth c l căquanălƠădoăc măxúcătíchăc cătrongăkhiăc măxúcătiêuăc că lƠmă nhă
h ngăđ năm tăcáiănhìnăbiăquanăh năv ăr iăro.ă(Lerner vƠăc ngăs , 2000)
Cácă nghiênă c uă tơmă lỦă đ uă tiênă đƣă đ că th că hi nă b iă nhƠă tơmă lỦă h că Daniel KahnemanăvƠăAmosăTversky (1974),ăng iăth căhi năm tălo tăcácăthíănghi măđánhăb că
đ ăxemăcáchăm iăng iăđánhăgiáăxácăsu t.ăPhátăhi năchínhălƠăcon ng iăs ăd ngăvi c
ch năđoánăconăs ăđ ăđánhăgiáăthôngătin.ăCácăch năđoánăth ngălƠăbi uăt ng h uăíchăchoă
t ăduy,ănh ngăcóăth ăd năđ năk tăqu khôngăchínhăxácătrongăm tăs ătr ngăh pă- trong
tr ngăh pănƠyătr ăthƠnhănh ngăthƠnhăki n trong nh năth c
•ăTínhăđ iădi n:ăth ngăđ căs ăd ngăkhiăng iătaăđ căyêuăc uăđánhăgiáăxácăsu tămƠăm tăđ iăt ngăho căs ăki năthu căv ăm t nhóm/quyătrình b ătácăđ ng t ngăt :ăthi uă
hi uăbi tăv ăxácăsu t; saiăl măkhiăch n m u; ch aăđánhăgiáăđúng c ăh i; d ăđoán sai; oă
t ngăv ăgiáătr ; h iăquy sai
•ă Tínhă kh ă d ngă c aă kinhă nghi m:ă s ă ki nă cóă th ă đ că d ă dƠngă h nă khiă đ c
t ngăt ngăđ căđánhăgiáălƠăcóănhi uăkh ăn ngăh năsoăv iăcácăs ăki năcóăth ăkhôngăd ădƠngăt ngăt ng: vi căph căh iătrongăm tăs ătr ngăh p;ăhi uăqu ănghiênăc uăb ăl ch;ă
t ngăt ngăb ăl ch;ăk tăqu ăh iăquyăsai
•ăNgu nătinăc pănh tăvƠăđi uăch nhătheoăkinhănghi m:ăth ngăs ăb tăđ uăv iăm tă
đo năthôngătinăđ căbi tăđ năvƠăsauăđóăđi uăch nhănóăđ ăt oăraăm tă cătínhănguyăc
ă-nh ngăvi căđi uăch ă-nhăth ngăs ăkhôngăđ ăl n: đi uăch ă-nh thi uăsót;ăthƠă-nhăki nătrongăvi căđánhăgiáăcácăs ăki nă(ăk tăh păsaiăl m); đánhăgiáăphơnăb ăxácăsu tăch ăquan ngu nătinăc pă
nh t
•ăB tăđ iăx ngăgi aăt ngăvƠăgi m:ăcon ng iăs ăr iăroăđ iăv iămongămu năthƠnhăcông,ăthíchăm tăđi u ch căch năh năm tăcanhăb căv i ti năíchăcaoăh nămongăđ iănh ngătrongăth că t ăkh ăn ngăkhôngăcóă gì.ă M tăkhác,ăcon ng iăs ă cóănguyăc ă tìmă ki măv ă
Trang 16nh ngăm tămát,ăthíchăhyăv ngăchoăc ăh iăb ăm tăh nălƠăch pănh năm tăcáchăch căch n,
nh ngănh ăh n s ăm tămátă(víăd ănh ăb oăhi mă)ă
•ăHi uă ngăng ng: Con ng iăthíchădiăchuy năt ăs ăkhôngăch căch năđ n s ăch că
ch năh nălƠălƠmăđi uăt ngăt ăđ ălƠm t ng s ăch căch n,ăđi uăđóăkhôngăd năđ năk tăqu ă
nh ămongămu n.ăVíăd ,ăh uăh tăm iăng iăs ăch năm tălo iăv c-xinălƠmăgi măt ăl ăm că
b nhăAăt ă10ă%ăxu ngă0%ătrongăm tăngƠyămƠălƠmăgi măt ăl ăm căb nhăBăt ă20ă%ăđ nă10ă
%
M tăphátăhi năquanătr ngălƠăcácăchuyênăgiaăkhôngă cătínhăxácăsu tăt tăh năng i dơn.ăCácăchuyênăgiaăth ngăquáăt ătinătrongătínhăchínhăxácăc aăcácă cătínhăc aăh ,ăvƠă
đ tăquáănhi uăxácăxu t trongăcácăm uănh ăd ăli u.ă(Slovic et al, 1982)
Theo Slimak & Dietz (2006) đaăs ăng iădơnătrongăc ng đ ng th ăhi năm tăm iăquanătơmăl năh năchoăcácăv năđ ă nhăh ngătr căti păđ năđ iăs ngăhƠngăngƠyănh ăch tă
th iănguyăh i,ăthu cătr ăsơu…,ăquanătơmăđ năcácăv năđ ădƠiăh năcóăth ă nhăh ngăđ năcácă
th ăh ăt ngălaiănh ăbi năđ iăkhíăh u,ăt ngătr ngădơnăs ăC ngăđ ngăth ngăd aăvƠoăkhoaăh căđ ăđánhăgiáăm iăđeăd aăc aăcácăv năđ ămôiătr ngăb iăvìăh ăth ngăkhôngătr că
ti pătr iănghi mănh ngă nhăh ngăc aăhi năt ngăbi năđ iăkhíăh u Ti păxúcăv iăm iă
ng iăcó nh năth căbi năđ iăkhíăh u,ăh uăh tăm iăng iăch ăcóăkinhănghi mă oăm cădùătƠiă
li uăvƠăph ngăti nătruy năthôngăth ngăxuyênăđ aătin.ăTuyănhiên,ăđ ngăhƠnhăcùngăv iă
s ăch ăđ iăvƠătháiăđ ,ăm iăng iăkhôngăhi uăđ căt măquanătr ngăc aăvi căthayăđ iăhƠnhăviăpháăho iămôiătr ngăngayăc ăkhiăcácăchuyênăgiaăcungăc p chiăti tăvƠărõărƠngănh ngăr iăroăgơyăraăb iăbi năđ iăkhíăh u.ă(Sterman, 2008)
Nghiênăc u khôngăch ătrongăcácămôăhìnhătơmălỦămƠăcònăchuy năsangăt pătrungăvƠoăvaiă tròă c aă nhă h ng,ă c mă xúc,ă vƠă s ă k ă th ă trongă nhă h ngă đ nă nh nă th că r iă ro MelissaăFinucaneăvƠăPaulăSlovicăn mătrongăs ăcácănhƠănghiênăc uăquanătr ngănƠy.ăCácănhƠănghiênăc uăđ uătiênătháchăth căbƠiăvi tăStarrăb ngăcáchăki mătraăvi căth ăhi năs ăthích
- baoănhiêuăng iăcóănguyăc ănóiăr ngăh ăs năsƠngăch pănh n.ăH ăphátăhi năraăr ng,ătráiă
v iăgi ăđ nhăc ăb năc aăStarr,ăcon ng iăth ngăth yăh uăh t r iăroătrongăxƣăh iăth ngă ă
m căđ ăcao.ăH ăc ngătìmăth yăr ngăkho ngăcáchăgi aăcácănguyăc ăt ănguy năvƠăkhôngăt ănguy nălƠăg nănh ăkhôngăl nănh ăStarrătuyên b ă
Trang 17SlovicăvƠănhómănghiênăc uă(1993) nh năth yănh năth cănguyăc ăcóăth đ nhăl ngăvƠăd ăđoánăđ c.ăCon ng iăcóăxuăh ngăxemăm căđ ăr iăroălƠăquáăcaoăđ iăv iăh uăh tăcácăho tăđ ng.ăSolvicăchoăr ngăt tăc ănh ngăth ăb ngănhau, khi con ng iăc m nh năđ că
m tăl iăích,ăcƠngăkhoanădungăđ iăv iăm tănguyăc N uăm tăng iăcóăni măvuiăt ăvi căs ă
d ngăm tăs năph m,ăng iăđóăcóăxuăh ngăđánhăgiáăl iăíchăcaoăvƠăr iăroăth p.ăN uăho tă
đ ngănƠyăkhôngăthích,ănóăs ăng căl i.ăGregory vƠăc ngăs ă(1993) nghiênăc uătrongătơmălỦăh c đƣăch ngăminhăr ngănh năth căr iăroăph ăthu cănhi uăvƠoătr căgiác,ăsuyăngh ăkinhănghi măvƠăc măxúc
Nghiênăc uătơmălỦăđƣăxácăđ nhăm tămi năr ngăc aăcácăđ cătínhăcóăth ăđ căđúcă
k tăthƠnhăbaăy uăt :
1 M căđ ăr iăroăđ cănh n bi t;ă
2 M căđ ăg iălênăm tăc măgiácăs ăhƣiă
3 S ăl ngăng iăti păxúcăv iăr iăro.ă
M tănguyăc ăr iăroăđ căc mănh năb iăs ăm tăki măsoát,ăth măh a,ăs ăb tăbìnhă
đ ng Nh ngănguyăc ăkhôngărõăth ngăm iăvƠăkhoaăh c ch aăbi tăđ n.ăH năn a,ăcon
ng iăth ng s ăho tăđ ngămangăl iănguyăc ăcao vƠăcƠngăcóănhi uăng iămu nănguyăc ă
gi m xu ng (Solvic vƠăc ngăs ă, 1993)
Cáchăti păc nănƠyăđ cănghiênăc uăb iăcácăt ăch căxƣăh i.ăTheo Wildavsky vƠă
c ngăs ă(1990) quanăđi mănƠyăđ c xơyăd ngăb iăcácăt ăch căxƣăh i,ăcácăgiáătr ăv năhóaăvƠăl iăs ng
LỦăthuy tăv năhóa đ căphátătri năd aătrênănghiênăc u c aănhƠănhơnăch ngăh căMaryăDouglasăvƠăkhoaăh căchínhătr ăAaronăWildavskyăxu tăb năl năđ uăvƠoăn mă1982 8
TrongălỦăthuy tăv năhóa,ăDouglasăvƠăWildavskyăphácăth oăb nă"l iăs ng"ătrongă
m tănhóm/ăph măvi.ăM iăcáchăs ngăt ngă ngăv iăm tăc uătrúcăxƣăh iăc ăth ăvƠătri nă
v ngăđ căbi tăv ăr iăro.ăTrongăm iăm căl iăphơnălo iăm căđ ăcon ng iăth ngăb ăh nă
8
Douglas, Mary and Aaron Wildavsky Risk and Culture University of California Press, 1982
Trang 18ch ăvƠăb ăgi iăh nătrongăvaiătròăxƣăh iăc aăh ăCácărƠngăbu căch tăch ăc aăxƣăh iălƠmăh nă
ch ăđƠmăphánăcáănhơn.ăNhómăđ ăc păđ năm căđ ăcáănhơnăđ căbaoăquanhăb iăc măgiácă
ph ăthu căho căliênăđ i.ă
B n l iăs ngăbaoăg m:ăPhơnăc p, ch ăngh aăcáănhơn,ăbìnhăđ ng,ăvƠăđ nhăm nh CácănhƠănghiênăc uănh năth căr iăroăđƣăkhôngăch pănh nălỦăthuy tăv năhóa.ăTh măchíăDouglasănóiăr ngălỦăthuy tăđó gơyătranhăcƣi,ăđ tăraăm tăm iănguyăhi măc aăvi c diăchuy năraăkh iămôăhìnhă aăthíchăc aăs ăl aăch năh pălỦăc aăcáănhơnămƠănhi uănhƠănghiênăc uă
c măth yătho iămái
2.1.3 Ph ngăphápăti păc năliênăngƠnh
Ph ngăphápăkhu chăđ iăxƣăh iăc aăkhung r iăroă(SARF) lƠăs ăk tăh pănghiênăc uă
v ătơmălỦăh c, xƣăh iăh c,ănhơnăch ngăh căvƠălỦăthuy tăthôngătinăliênăl c.ăSARFăphácăth oăcáchăthôngătinăliênăl căc aăcácăs ăki năcóănguyăc ălơyătruy năt ăng iăg iăthôngăquaăcácă
tr mătrungăgianăđ năng iănh năvƠătrongăquáătrìnhăph căv ăđ ăkhuy chăđ iăho călƠmăgi mă
b tănh ngănh năth căv ăr iăro.ăT tăc ăcácăliênăk tătrongăchu iăthôngătinăliênăl c,ăcácăcáănhơn,ănhóm,ăph ngăti nătruy năthông,ă ,ăcóăch aăcácăb ăl căthôngăquaăđóăthôngătinăđ că
s păx păvƠăhi uărõ
Khungăr iăro c ăg ngăgi iăthíchăcácăquáătrìnhămƠăr iăroăđ căkhu chăđ i,ănh nă
đ căs ăchúăỦăc aăcôngăchúng,ăho căgi măđ ng l c,ăítănh năđ căs ăquanătơmăcôngăc ng.ăKhuônăr iăroăcóăth ăđ căs ăd ngăđ ăsoăsánhăcácăcơuătr ăl iăt ăcácănhómăkhácănhauătrongă
m tăs ăki năduyănh t,ăho căphơnătíchăcácăv năđ ăr iăroănh ănhauătrongănhi uăs ăki n Trongăm tăs ăki năcóănguyăc ăduyănh t,ăm tăs ănhómăcóăth ăkhu chăđ iănh năth căc aăh ă
v ăr iăroătrongăkhiăcácănhómăkhácăcóăth ălƠmăgi măb t,ăho căgi m nh năth căc aăh ăv ă
Trang 19Nh ngăhi uă ngăg năsóngăgơyăraăb iăs ăkhu chăđ iănguyăc ăbaoăg mă nhăh ngălơuădƠiăv ătinhăth n,ă nhăh ngăđ nădoanhăthuăkinhădoanh vƠăthayăđ iătrongăgiáătr ătƠiăs nădơnăc ,ăthayăđ iătrongăgiáoăd căđƠoăt o,ăho căr iălo năxƣăh i.ăNh ngăthayăđ iăngayăsauăđóă
ti păt căđ căc mănh năvƠăph n ngăc aăcácăcáănhơnăvƠăcácănhómămangăl iăk tăqu ăl nă
th ăba C ăm iătácăđ ngăb căcaoăđ c ph nă ngăl i, cóăth ăgơyă nhăh ngăđ n cácăbênăkhácăvƠăngayăt iăv ătríăđó.ăPhơnătíchănguyăc ătruy năth ngăb ăquaănh ngătácăđ ngăhi uăngăg năsóngăvƠădoăđóăr tănhi uăđánhăgiáăth pătácăđ ngăb tăl iăt ăs ăki năr iăroănh tăđ nh.ă
Bi năd ngăc aăcôngăchúngăv ătínăhi uăr iăroăcungăc păm tăc ăch ăkh căph cămƠăxƣăh iăđánhăgiáăđóălƠăm tăquy tăđ nhăđ yăđ ăh năv ănguyăc ăvƠătácăđ ngăt iănhi uăth khôngă
ph i y uăt ătruy năth ngătrongăphơnătíchăr iăro (Kasperson vƠăc ngăs , 2005)
2.2 ăKh ăn ngăthíchă ng
2.2.1 Kháiăni m:ăKh n ngăthíchă ng 9lƠ tínhăn ng,ăđ cătr ng c a m t h th ng
ho c c a m tăquáătrình “Kh ăn ngăthíchă ng”ăđ c s d ng nh m t thu t ng chuyênăngƠnhătrongănhi uăl nh v căkhácănhauăvƠătrongăho t đ ng kinh doanh
AndresenăvƠăc ngăs ă(2005)ăchoăr ng kh n ngăthíchă ng trong l nh v c qu nălỦă
t ch c đ c xem nh m t kh n ng thay đ i m tăcáiăgìăđó ho c thayăđ iăchínhănó đ phùăh p v i nh ng thay đ i đangăx y ra Trong h sinhăthái,ăkh n ngăthíchă ng đƣă
đ cămôăt nh kh n ng đ đ iăphó v i nh ngăthayăđ i b t ng trongămôiătr ng Tuy nhiên,ăConrad vƠăc ngăs ă(1983)ăchoăr ng, đ nh ngh a c a “Kh ăn ngăthíchă ng” trong cácăl nh v cănƠyăch lƠăđi m kh i đ u cho vi c phơnătíchăchiăti t h th ng kh n ng thíchă ng
i v i h th ng,ăquyătrình s n xu tăvƠăkinh doanh, kh n ngăthíchă ng đƣăđ cănhanhăchóngătìmăth yănh ăm t y u t quan tr ng đ i v i hi u qu kinh doanh vƠăthƠnhăcôngăc aăn năkinh t Ng c l i, kh n ng thíchă ngăvƠăhi u qu trong kinh doanh đ i l p
v iăkh ăn ngăthíchă ngăc a h th ng sinh h căvƠăsinhăthái,ăđòiăh i m t s th a hi p,ăvìăc hai đ uălƠănh ng y u t quan tr ng trong s thƠnhăcôngăc a c ăh th ng ConradăvƠăc ngă
s ă(1983)ăchoăr ng đ xácăđ nh kh n ngăthíchă ng c a m tăquáătrìnhăho c m t h th ng,
c năxácănh n m t s tiêuăchíăcóăliênăquan
9
http://en.wikipedia.org/wiki/Adaptability
Trang 20Trong khoa h c đ i s ng, kh n ngăthíchă ng trongăt ngăgiaiăđo năđ c s d ng
r t khácănhau Thôngăth ng,ăb năthơnăt ă“Kh ăn ngăthíchă ng”ăt ănóăđƣănóiălênăđ căỦăngh a ăkhíaăc nhăkhác, Conrad (1972) đ c p đ n m t thôngătin c th đ ăđoăl ngăh sinh v t c a h sinhăthái, ho c c a b t k h th ng ph c a h sinh v t, ch ng h n nh s
l ngăc a m tăloƠiăduyănh t, cáănhơn, t bƠo, ch tăđ m ho c gen
Trong l nh v c nghiênăc u k thu t tínhăn ngănƠy đƣăđ c xemăxétăt cu i nh ng
n m 1990 H.P Wiendahl đ uătiên gi i thi u kh n ngăthíchă ng lƠ m tătínhăn ng c n thi t c a m t h th ng s n xu t trong n m 1999 Wiendahl vƠăc ngăs ă(1999)ăchoăr ng
c n ph iăxemăxét kh n ngăthíchă ng phátăsinh trong b i c nh quy ho ch nhƠămáy, đơyăchínhălƠăm t m cătiêu đ phátătri năcác mô-đun, h th ng thíchănghi Nóăđƣătr thƠnh m t
y u t quan tr ng đ i v i s n xu tăvƠ k s h th ng Kh n ngăthíchă ng đơyăđ că
hi uălƠ kh n ng c a m t h th ng (víăd , m t h th ng máyătính)ăđ thíchă ng m tăcáchă
hi u qu vƠănhanhăchóng v iăhoƠnăc nh thay đ i Andresen vƠăc ngăs ă(2005)ăchoăr ng
m t h th ngăthíchănghi lƠ m t h th ng m cóăkh n ng phùăh p v i hƠnhăviătheo nh ng thay đ i trong môiătr ng ho c trong cácăb ph n c a chínhăh th ng đó óălƠ lỦădoăt i sao m tăyêuăc u đ nh n ra nhu c u đ ăthay đ i mƠăkhôngăc n b t k y u t khácăcóăliênăquan đ c th hi n
2.2.2 Kh ăn ngăthíchă ngăv iăbi năđ iăkhíăh u
Trongăl nhăv căsinhăthái,ăv năđ ăkh ăn ngăthíchă ngăđ căs ăd ngăđ ăđoăl ng
vi căđ iăphóăv iăthiênătai,ăbi năđ iăkhíăh u Theo Adger (2003) vi căquanăsátătr căti păc ămôăhìnhăc aăs ăthíchănghiătrongăquáăkh c ngănh cácăkhóăkh năkinhăt ăvƠăxƣăh iălƠăb că
đ uătiênătrongălỦăthuy tăv ăb năch tăc aăcácăquáătrìnhăthíchă ng Kh ăn ngăthíchă ngălƠă(1) cácăbi năphápă ngăphóăđƣ đ căthôngăquaătrongăquáăkh ăvƠăcóăth ăđ căs ăd ngăm tăl nă
n aătrongăt ngălai,ăvƠăcácătùyă ch năthíchă ngă(2)ă m iăvƠăsángăt oă đ ăs ă d ngătrongă
t ng lai Kho ngăcáchăthíchă ng đ căxácăđ nh b ngăcáchăsoăsánhăthíchă ngătrongăquáă
kh ăvƠăkh ăn ngăthíchă ngăv ălo iăhình,ăth iăgianăvƠăm căđ ă(hìnhă2.1)
Trang 21Cácăthi tăh iăc aăcácăh ăgiaăđìnhăkhôngăch ăph ăthu căvƠoănguyăc cóăbƣo mƠăcònă
ph ăthu c kh ăn ngăthíchă ngăc aăh ăTrong khi c ngăđ ngăb ă nhăh ngădoăbƣo,ănh ngă
ng iăđ uăt b oăv ăs ăcóăt năth tăth păh năsoăv iănh ngăng iăkhôngăđ uăt
ăbi tăđ căh ăgiaăđìnhăthíchă ngănh ăth ănƠo,ăph i xemăxétăcáchăthíchă ngătrongăquáăkh ăg iălƠă"s ăthíchănghiăquáăkh ",ăvƠăxácăđ nhăm tăt păh păcácăkh ăn ngăthíchă ngăchoăcácăh ăgiaăđìnhăvƠăc ngăđ ng.ăThôngătinăchínhăyêuăc uăc năcóălƠ:ăs ăs năcóăc aăcácă
l aăch năthíchă ng; cácăchiăphíăc aăcácăbi năphápă ngăphó.ă ăđánhăgiáăkh ăn ngăthíchăngăc năxácăđ nhăm tăt păh păcácăkh ăn ngăthíchă ngăvƠănh ngărƠoăc năthíchă ngăkhi năcácăh ăgiaăđìnhăápăd ngăcácătùyăch nănh v y
+ Tu ăch năthíchă ng trong quáăkh
Trang 22uătiên,ăl aăch năthíchă ngătrongăquáăkh ăđƣ đ căxácăđ nh.ăT tăc ăcácătùyăch nă
đƣ đ căphơnălo iătheoălo i.ăNgoƠiăra,ăchiăphíăc aăt ngăcách thíchă ngăđ căápăd ngăb iăcácăh ăgiaăđình đƣ đ că cătính.ăH ăgiaăđình đ căh iăh ăđƣăchiătiêuăbaoănhiêuăchoăcáchăthíchă ngătheoăth iăgian
+ Kh ăn ngăthíchă ng
Cácăcu căph ngăv năv iănh ngăng iăcungăc păthôngătinăquanătr ngăvƠăth oălu nănhómăt pătrungăv iăcácăh ăgiaăđình đ căb ătríăđ ăthuăth păd ăli uăđ ăphátătri năm tăt pă
h păcácăl aăch năthíchă ngăcóăth ăcóăho căthíchăh p.ăM tăs ăkh ăn ngăthíchă ngăđ că
l păb iăm tăchuyênăgiaăvƠăđ ăngh ăcácăh ăgiaăđình tr ăl i hƠnhăđ ng mƠăh ănh ălƠăđƣăápă
d ng
* B că3:ă ánh giáăkho ngăcáchăthíchă ng
Sauăkhiăti năhƠnhăđánhăgiáăv ăs ăthíchănghiătrongăquáăkh ăvƠăkh ăn ngăthíchă ng,ăkho ngăcáchăthíchă ngăđ căxácăđ nhătheoălo i,ăc p,ăvƠăth iăgianăđápă ng,ăc ăth :
1 Lo iăthíchă ng: đ ăc păđ nănh ngăgìăm iăthíchă ngăv iăcácăbi năphápăh ăgiaăđìnhămu năápăd ng,ănh ngăkhôngăth căhi nătrongăquáăkh ădoănh ngărƠoăc năc ăth ăđ căxácăđ nhăb iăcácăh ăgiaăđình
2 M că đ ă thíchă nghi: ôiă khi,ă cácă lo iă c aă s ă thíchă nghiă cóă th ă đƣ thíchă h pă
ch ăbùăđ păm tăph n
3 Th iăđi măthíchă ng: M cădùăm căđ ăthíchă ngăcóăth ăcóăđ căđ yăđ ,ăth iăgianăthíchă ngăđángăk ănh hƠnhăđ ngăcóăth ăđ căth căhi năquáăs măho căquáămu n.ăK tăqu ă
c aăcácăl iănh v yăcóăth ăd năđ năchiăphíăb ăsungă(Hanemannă2008).ăNh ngătr ăng iăđ ăthíchă ngăk păth iăbaoăg măs ăthi uănh năth căv ăs ăc năthi tăph iăhƠnhăđ ngăho căm tă
l iăíchăt ăhƠnhăđ ngă(Hanemannă2008)
2.3 N h ngănghiênăc uăv ăkh ăn ngăthíchă ng v iăng păl t
LỦăthuy t kh ăn ngăthíchă ngăk tăh păv iănh năth căr iăroăđ căs ăd ngănhi uătrongănghiênăc uăkh ăn ngăthíchă ngăv iăbi năđ iăkhiăh u.ăLindaăM.ăPeñalba vƠăc ngăs (2006) nghiênăc uăkh ăn ngăthíchă ngăc aăcácăh ăgiaăđình,ăt ăch căc ngăđ ngăvƠăt ă
Trang 23ch căchoăs ăki năkhíăh uăc căđoană ăPhilippines 10 đƣăxácăđ nhăchiăphíăthi tăh iăv ănhƠă
c aăcaoănh tăt iăcácăkhuăv căvenăbi n,ătrongăkhiăs năxu tănôngănghi păch uăđ ngănhi uă
nh tă ăvùngăđ ngăb ng.ăChi năl c thíchă ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhăđ ăđ iăphóăv iăc năbƣoăMilenyoăch ăy uălƠăvi c giaăc ănhƠăc aăvƠătƠiăs năh ăgiaăđìnhăc ngănh ăcácăhƠnhăviă
nh ăđ măb oăth căph m,ăn căvƠăm tăs ăv tăd ngăkhácămƠăh ăgiaăđìnhăc năbaoăg măc ăcácătƠuăthuy năvƠăv tănuôi.ăM tăs ăhƠnhăđ ngăt păth ăđƣădi năraătrongăc ngăđ ngăđ că
bi tălƠăsauăkhiăc năbƣoăđiăqua,ăho tăđ ngăc uătr ăđƣăđ căphátăhuy M tăs ăh ăgiaăđìnhăkhôngăth ăcóăm tăs ăl aăch năthíchă ngăcóăth ăvìălỦădoătƠiăchính, cóăm tăs ăng iăkhôngă
Nguyăc ăl ăl tălƠăm tăm iăđeăd aănghiêmătr ngăđ iăv iăcácăn n kinhăt ăvƠăđ iăs ngăxƣăh i.ăM iăn m,ăl ăl tălƠmăt năth ngăkho ngă20.000ăng iăvƠă nhăh ngăx uăđ năítă
nh tă20ătri uăng iătrênătoƠnăth ăgi i,ănguyênănhơnăch ăy uălƠăvìăm tănhƠ,ăkhôngăcóăch ă ă
t ăsauănh ngăc năl ă(SmithăK,ă2009) Cácănghiênăc uăg năđơyăc aăt păchíăBi năđ iăKhíă
h uăTh ăgi iă2007ăđƣăch ăraăr ngăt ăcácăm iănguyăhi măl ăl tăs ăgia t ngătrongănh ng n mă
t i.ăTiênăl ngănƠyăch ăy uăd aătrênăcácătácăđ ngăd ăđoánăc aăbi năđ iăkhíăh u.ăTuy nhiên,ă nhi uăn c,ăt năth ng doăl ăl tăd ăki năc ngăs ăt ngădoăh uăqu ăc aăt ngădơnă
s ăvƠăm ăr ngăkhôngăgian.ăTrênăth ăgi i,ănguyăc ăl ăl tămongăđ iăvƠ quy tăđ nhăđ iăm tă
v iănh ngătháchăth cătìmăki măcácăk ăthu tăvƠăth căđoăhi uăqu ăđ iăphóăv iănh ngăm iănguyăhi m.ă đánhăgiáătácăđ ngătiêuăc căv m iănguyăhi măl ăl t,ăcácăchuyênăgiaăđƣă
t ngăb cănghiênăc uătácăđ ngăc aănh ng r iăroăv iăcáchăti păc năt pătrungăvƠoăxácăsu tă
c aăcácăs ăki năvƠăt măquanătr ngăc aăh uăqu đ ăl i (Merz B vƠ c ngăs ă, 2010) Trong khiăk ăthu tăti năg n v iăph ngăphápăti păc năm cătiêu đ đánhăgiáăr iăro,ăm tănhómăl năcácănhƠănghiênăc uăđƣăt pătrungăvƠoăđánhăgiá cácăkhíaăc nhăc aănguyăc ăl ăl t,ătrongăđó
10 community-organizations-and-institutions-for-extreme-climate-events-in-the-philippines&Itemid=192
http://www.eepsea.net/index.php?option=com_k2&view=item&id=390:adaptive-capacity-of-households-11
Perception and Communication of Flood risks: A Systematic review of Empirical reseach, Wim Kellens et al,
2012
Trang 24cóăvi c xácăđ nhănh năth căr iăroăc aăng iădơnă(RP).ăM tăs ănhƠănghiênăc uănh năraă
r ngănh năth căr iăroăl ăl t ph iăchuy năph ngăphápăti păc năm cătiêuălƠăch ăy uăđ nă
ph ngăpháp ti păc nătíchăh păt ăcác khíaăc nhăxƣăh iănh ăchu năb ăthíchă ngăvƠăcácă
ph ngăphápăđ iăphóăv iăl ăNh ăv y,ăc năph iătíchăh păki năth căn mătrongăcácăbi năphápăđ ăng năng a,ăgi măthi uăvƠăx ălỦăr i ro nh l nhăv cănghiênăc uăm i V năđ ănh nă
th c r iăro đangătr ăthƠnhăm tăbi năphápăc năthi tăđ ăđápă ngănh ngănhuăc uănƠy
D.Harwitasari vƠăc ngăs ă(2011) choăr ngăh uăh tăng păl tăx yăraă ăvùngăvenăbi n,ătheoăchuăk ăth yătri uăc aătráiăđ tăcóăliênăquanăđ năs ăhìnhăthƠnhătr mătíchăđáyăbi n.ăTrongănhi uăth iăk ăl chăs ,ăconăng iăch ă ănh ngăkhuăv căkhôngăng păho căng păl tărútănhanh.ăTuyănhiên,ăkhiădơnăs ăbùngăn ,ăđôăth ăhóaăvƠănh ngăvùngăđ tăcaoăđƣăkhôngăcònă
ch ă ăph iălanăxu ngăvùngăth păd ăb ă nhăh ngăb iăl ăl t Theo Doornkamps (1998)
nhi uăvùngăng păl tă ănh ngăvùngăth păvenăbi n lƠădo s ăk tăh păgi aănh ngăc năth yătri uăcaoăvƠă dòngăch yăc aănh ngă conăsông.ă Marfai (2004) đ nhă ngh aă “ng pă doă th yătri u”ălƠă“ng pă ăvenăbi năkhiăth yătri uădơngăcao”.ăMarfaiăvƠăKingă(2007ăa,ăb)ăchoăr ngă
ng pădoăth yătri uălƠăs ăk tăh păgi aăth yătri uădơngăcao,ăc năsóngăvƠăm căn căbi nă
t ngănhanh.ăY uăt ăcu iăcùng,ăkhiăcóăbi năđ iăkhíăh uălƠmăgiaăt ngănhanhăchóngăvi că
ng pădoăth yătri uăl păt c.ă
Báoăcáoăm iănh tăc aăWorldăbank12 d ăđoánăn mă2050ătráiăđ tă mălênă2oC,ăm că
n căbi năt ngăthêmă50ăcmăthìăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăcùngăv iăBangkok,ăJakarta,ăManilaăvƠăYangonălƠănh ngăthƠnhăph ăđ căd đoánăs ăb ă nhăh ngănhi uănh tăvìăh uăqu ătƠnăpháăn ngăn ăh n,ălƠmăchoănh ngăcánhăđ ngăb ăng păl tătrongăth iăgianădƠiăh n,ăvƠănh ngăvùngăchơuăth ăng păn căv iănh ngăcánhăđ ngăvƠăngu năn cău ngăb ăxơmăm n
M tălỦădoăquanătr ngălƠmăt ngănguyăc ăng păl t ănhi uăvùngăvenăbi nălƠădoăđ tălúnă(SyvitskiăvƠăc ngăs , 2009) Theo Sutanta vƠăc ngăs ă(2005),ăđ tălúnăx yăraăkhiăđ ăcaoă
c aăđ tăth păh năv ătríătr căđó,ăđi uănƠyăcóăliênăquanăđ năh ăth ngăđ ăcaoăc aăvùng.ă
i măc ăb năliênăquanăđ năvi căthi uăb iăđ păl păđ tătr mătíchăth ngăxuyênă nhăh ngă
đ năvi căb oăv ănhƠăc aăcôngătrìnhătr căs căm nhăc aăn c.ăXaăh năn a,ăvi căkhaiăthácă
12 leaders-into-action-Greenpeace/
Trang 25http://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-h ă thttp://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-h ngă n că ng mă ă nhttp://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-h ngă lo iă đ tă khttp://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-hácă nhttp://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-hauă - conă ng iă khttp://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-haiă thttp://www.greenpeace.org/seasia/Press-Centre/Press-Releases/New-World-Bank-climate-change-report-should-spur-SEA-and-world-hácă quáă m c,ă lƠănguyênănhơnăchínhăthúcăđ yăgơyănênăs t đ t
D.Harwitasari vƠăc ngăs ă(2011)13
choăr ngăđ tălúnălƠănguyênănhơnăchínhăb iăs ă
m tăđiăc aătƠiănguyênăn c,ăvi căxơyăd ngăquáăm căvƠăquáătrìnhăcôngănghi păhóaă nhă
h ngăđ năc iăt oăđ tă(Domkamp, 1998)
Trongăm tănghiênăc uăNichollsă(2002) đ aăraă4ăhƠnhăđ ngăđ ălƠmăgi mătácăđ ngă
c aăvi căng păl tă ăvùngăvenăbi năđóălƠ:
1.ăGi mănh ăbi năđ iăkhíăh uăb ngăcáchălƠmăgi măhi uă ngănhƠăkính
2.ăTránhăxaănguyăc ăđ ălƠmăgi măb tătínhăt năth ng
3.ăNơngăcaoăk ăn ngăch ngăl iăng păl t
4.ăKi măsoátăs ăgiaăt ngănh ngăn iănguyăhi măb ngăcáchăkhuy năkhíchăm ăr ngădơnăs ă ăvùngăvenăbi năkhácăđ ătránhăvùngăvenăbi năb ăng p
Klein vƠăc ngăs ,ă(2001)ăchoăr ngăm tănghiênăc uă ăvùngăđôăth ,ăchínhăquy năđ aă
ph ngăth ngăki măsoátăhƠnhăđ ngă2ăvƠă3,ăđóălƠăth căđoăkh ăn ngăthíchă ng.ăH ăc nă
nh ngăd ăli uăk ăthu tăvƠăphiăk ăthu t
Trongăquáătrìnhăbi năđ iăkhíăh u,ăvi căthíchănghiălƠăm tăquáătrìnhămƠăm iăcáănhơnăvƠăc ngăđ ngăc nălƠmăđ ăgi măt năth ngăho căgiaăt ngăkh ăn ngăph căh i ậ vi cănƠyă
th ngăđ căquanăsátăvƠămongăđ iăthayăđ iătrongăquáătrìnhăbi năđ iăkhíăh uă(McăCathyăvƠăc ngăs , 2001; Adger vƠăc ngăs ,ă2007).ăTheoăk tălu năbanăđ uăc aăt păchíăKhoaăh cămôiătr ng (2007), Munasingle vƠ Swartă(2005)ănhìnănh năkh ăn ng thíchănghiănh ălƠăh ă
th ngăc năthi tăxuyênăsu tăph măvi,ăm căđ ă nhăh ngăc aăbi năđ iăkhíăh u,ălƠmăgi mă
nh ăh uăqu ăSmităvƠăPilifosofa,ă2001 nh năm nhăr ngăh ăth ngăthíchănghiăc aăconăng iă
ch ngăl iăbi năđ iăkhíăh uăcóăth ăthúcăđ yăc ăs ăquanătơmăc aăcáănhơnăvƠăc ngăđ ng.ăTheoăđó,ăkhuynhăh ngăthíchănghiătr ăthƠnhăm tăquáătrình,ăsuyăngh ănhi uăy uăt ănguyăc ă
ho cănh năm nhănhi uăh nănh ngăth căđoăđ căbi tăđ iăv iăbi năđ iăkhíăh u.ă
Ast
Trang 26Th căđoăkh ăn ngăthíchănghiăcóăth ăđ căt oăraătheoăs ătácăđ ngăc aăs ki năx yăra,ăvƠăchúngăcóăth ătiênăphong,ălƠăđi uăki năth căhi năđ ăgi mănguyăc ăvƠăt năth ngăc aăthiênă taiă trongă t ngă laiă (Smithă vƠă Pilifosofa,ă 2001).ă Kh ă n ngă thíchă nghiă cóă th ă chiaăthƠnhăthíchănghiăt ăqu năvƠăthíchănghiăcóăk ăho ch.ăVi căt ăđ ngăthích nghiăcóăliênăh ă
đ năhƠnhăđ ngăkhôngăqu nălỦ,ăkhôngăcóăs ăcanăthi păc aăchínhăph ,ătrongăkhiăđóăthíchănghiăcóăk ăho chăgi ngănh ăthíchănghiăm tăph nătrongăbi năđ iăkhíăh uătrongăh th ngă
c aă chínhă ph ă (Munasingleă vƠă Swart,ă 2005).ă Vi că t ă thíchă nghiă th ngă lƠă ch ă đ ng.ă
Th căđoăc aăvi căthíchănghiăcóăk ăho chăth ngăb tăngu năt ăkhuăv căt ănhơn,ăh uănh ă
di năraă ăth ătr ngăvƠăthayăđ iăphúcăl i
TheoăPittockăvƠăJonesă2000,ăk ăho chăthíchănghiăbaoăg măth căđoăphiăv tăch t
nh :ăghiăchép,ătraoăđ i,ăhu năluy năvƠănơngăcaoănh năth căđ ăcóăhƠnhăđ ngăth căti n,ăHƠnhă đ ngă đóă lƠă m tă ph nă c aă chínhă sáchă quană tr ngă mƠă c ngă đ ngă ho că chínhă ph ă
th ngăxuyênăc iăthi n.ăV ăthíchănghiăv tăch t,ăMunasingheăvƠăSwartă2005ănhìnănh nă
đ că3ăh ăth ngă nhăh ngăđ năn iă ăconăng i:
1.ăS ăb oăv ăvùngăđ tăc aămìnhăt ă nhăh ngăc aăbi năb iăh ăth ngăc uătrúcănh ă
đ păng năn căvƠămua th căph m
2.ăS ăthíchănghiăv iăs ăgiaăt ngăm căn cănh ăgiaăc ănhƠă ăvƠăgiaăt ngăs ăch uă
đ ngănhƠăc aăv iăng păl t
3 HƠnhăđ ngăcu iăcùng:ălo iăb ănh ng nguyăhi măt ăvùngăb ăbi n
B ngă2.2.ăB ngăphơnătíchăth căđoăthíchă ng
Satterthwaite vƠăc ngăs ă(2007) cho r ng,ăngu năl cănh ătƠiăs n,ăquy năs ăh uătƠiă
s năvƠăki năth căc aăconăng iăgiaăt ngăs ălƠmăconăng iăch ngăl iănguyăc ăhayălƠăthíchănghiăv iănguyăc ăH ăgiaăđình hayănh ngăng iăhƠngăxómăv iăthuănh păcaoăth ngăqu nălỦăs ăt năth ngăt tăh năvƠăthíchă ng t tăh năt iăng păl t.ăM căđ ăthuănh păcóăliênăquan
Thíchă ngă v i ng pă
l tănh ăth ănƠo?
Xơyăđ păng năn c,ăch ăđ ngăphòngătránh
T ă b ă ti n,ă tiênă phongă th că
hi n
v ,ă thíchă nghi;ă lo iă b ă nguyă
hi m
Chínhăsách;ăphiăv tăch t:ăGhiăchép,ătraoăđ i,ăhu năluy năvƠă
t ngănh năth c
Trang 27đ năkh ăn ngăchiătr vƠăkh ăn ngăth căhƠnhănh ngăth căđoăthíchă ng.ăT ngăt ăđ iăv iătrìnhăđ ăh căv n:ătrìnhăđ ăh căv năcaoăv iănhi uăki năth căkh ăn ngăch ng l iănguyăc ,
nh ănguyăc ăl ăl t,ăt tăh n.ăNg iăs ăh uănhƠăc ngălƠănhơnăt ăquanătr ng.ăCáănhơnăs ngătrongăngôiănhƠăthu căquy năs ăh uăc aămìnhăth ngăs ăs năsƠngăđ ăb oăv ătr cănguyăc ă
Cáănhơnăs ngătrongănhƠăs ăh uăriêngăth ngănhanhăchóngăcóănh ng hƠnh đ ngăch ngăl iă
ng păl tăh nănh ngăcáănhơnăs ngătrongăngôiănhƠăthuê
Bênăc nhăđó,ăRawadee Jarungrattanapong, Areeya Manasboonphempool (2011)
nghiênăc uăv ăkh ăn ngăthíchă ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhăvƠăt ăch cătrongăvi căđ iăphóăv iă
l ăl tăt iăt nhăChangăMai ậTháiăLan14đƣătínhăđ căchiăphíăthi tăh iăl ăl tăchi mă54,2%ăthuănh păc aăh ăgiaăđìnhăc aăng iănghèo,ănh ngăch ăcóă9,7%ăcácăh ăgiaăđìnhăgiƠuăcóă ăđôăth ăkhuăv c.ăCu iăcùng,ăcácărƠoăc năđ iăv iăkh ăn ngăthíchă ngăđ c xácăđ nh khôngă
ch ăgi iăh năch ăv tƠiăchính,ămƠăcónăliênăquanăđ năvi c hi uăbi tăv ăl ăl tăquáămu năđ ăcơyătr ngăthuăho chăhayănh năth căr ngăl ăl tăgi mănh ătráchănhi măc aăchínhăph ăS ă
ph ăthu căv ăcácăbi năphápăb oăv ăl ăcôngăc ngăc ngăcóăth ăng năc năcácăh ăgiaăđìnhăt ăhƠnhăđ ngăphòngăng aăc aăchínhămình
- LỦăthuy tănh năth căr iăroăđ căti păc năb ngă3 ph ngăphápătơmălỦ,ăxƣăh iăh că(lỦăthuy tăv năhóa)ăvƠăph ngăphápăliênăngƠnh,ătrongăđó,ăph ngăphápăti păc nătơmălỦă
th ngăxuyênăđ căs ăd ngănh t.ăNh năth căr iăroăph ăthu cănhi uăvƠoătr căgiác,ăsuyăngh ă kinhă nghi mă vƠă c mă xúc c aă conă ng i,ă n uă nh ă h că cóă ki nă th c,ă cóă kinhănghi m,ăcóătơmălỦăs năsƠngăđ iăphóăr iăroăthìăh ăcóăhƠnhăviăthíchă ngăvƠăng căl i
Hình 2.3.ăMôăhìnhălỦăthuy tăv ănh năth c,ătháiăđ ,ăhƠnhăviăv iăr iăro ng păn c
14
institutions-in-dealing-with-floods-in-chiang-mai-thailand&Itemid=192
http://www.eepsea.net/index.php?option=com_k2&view=item&id=389:adaptive-capacity-of-households-and-Quy t
đ nhăápă
d ngă
bi năpháp thíchă
L căquan,ăch pă
nh năr iăro
Thi u thôngă
tin, s ăhƣi, phóngăđ iăr iă
ro
TơmălỦăbiăquană
tr c r iăro
Trang 28iăv iăv năđ ănh năth c:ăt pătrungănghiênăc uăy uăt ănh năth căc aăh dơnăđ iă
v iăv năđ ăng păn c; trìnhăđ ăh căv n,ăthuănh păvƠătìnhătr ngănhƠă ,ăs ăn măsinhăs ngă
t iăkhuăv căng păn c; kinhănghi măc aăđ iăphó ng păn c; vi căl aăch năph ngăánăcóăti păt căsinhăs ngăt iăkhuăv căng păl tătrongănh ngăn măt iăkhông
iăv iătháiăđ :ăt pătrungănghiênăc uăỦăki năng iădơnăv ă nhăh ngăc aăng pă
l tăđ năcu căs ngăgiaăđình,ăvi călƠm,ăvi căh c.ăN uăh ăch pănh năr iăroăs ăcóăhƠnhăviăthíchă ngăphùăh p,ăn uăkhôngăch pănh năr iăro,ăh ăkhôngălƠmăgì,ămongămu năchuy năđiă
n iăkhácăsinhăs ng;ătrôngăch ăs ăquanătơmătri năkhaiăcácăcôngătrìnhăch ngăng păn că
c aăchínhăquy năđ aăph ng,ăh ăyêuăc u chínhăquy n đ aăph ngăvƠăChínhăph ăth că
hi nănhi uăbi năphápăch ngăng p
iăv iăhƠnhăvi:ăt pătrungănghiênăc uăng iădơnăcóăs năsƠngătríchăthuănh păđ ă
th căhi năcácăgi iăphápăthíchă ngăkhông,ăt ăl ălƠăbaoănhiêuăph nătr m;ăh ăcóălƠmăgìăđ ă
kh căph că nhăh ngăc aăl ăl tăđ năh ăth ngăn căs ch,ănhƠăv ăsinh;ăcóăthamăgiaăcácă
ho tăđ ngăcùngăv iăc ngăđ ngăđ ăkh căph căh uăqu ăng păl t Chính quy năđ aăph ng đƣălƠmăgìăđ ăthíchă ng,ăhi uăqu ăc aăcácăcôngătrìnhăđó
Bênăc nhăđó,ălỦăthuy tăkh ăn ngăthíchă ngăđ căti păc năt ăkháiăni mănóiăchung,ăliênăquanăđ nănhi uăl nhăv căkhácănhau,ătrongăđóăl nhăv căsinhătháiăvƠămôiătr ngăđ că
s ăd ngăkháănhi u,ăđ ăđoăl ngăvi căđ iăphóăv iăthiênătaiăvƠăbi năđ iăkhíăh u.ăNhi uănghiênăc uăliênăquanăđ năkh ăn ngăthíchă ngăđ căbi tălƠănh ng nghiênăc uăkh ăn ngăthíchă ngă v iă ng pă l t,ă thiênă taiă đ că nhi uă nhƠă nghiênă c uă trênă th ă gi iă th că hi n,ătrongăđóăcóăm tăs ăk tălu năquanătr ngănh :ăM tăs ăh ăgiaăđìnhăkhôngăthíchă ngăvìălỦădoătƠiăchính,ăkhôngăs năsƠngăđ ăápăd ngăchi năl cădiăchuy năđ năn iăanătoƠn;ăv năđ ăthíchă ngăt ăphátăhayăthíchă ngăcóăk ăho chăc năcóăs ăl aăch nărõărƠngătrongăđóănh nă
m nhăv năđ ăthíchă ngăcóăk ăho chăậ côngăvi cănƠyălƠăc aăChínhăph ăho căchínhăquy nă
đ aăph ng
NgoƠiăra, v năđ ăkh ăn ngăthíchă ngăc aăh ăgiaăđìnhăđ i phóăv iătìnhătr ngăng pă
n căc năk ăth aănghiênăc uăc aăSatterthwaite vƠăc ngăs ă(2007) đ ăxemăxétăcácăy uăt ătácăđ ngăđ năvi c ápăd ngăcácăgi iăphápăthíchă ngăc aăng iădơnăTPHCM
Trang 29Ch ng III
ngă d ngă c ă s ă lỦă thuy tă đƣă nêuă ă ch ngă 2,ă trongă ch ngă nƠyă trìnhă bƠyă
ph ngăphápăvƠămôăhìnhănghiênăc uăkh ăn ngăthíchă ngăc aăh ădơnăđ iăphóăv iătìnhăhìnhăng păn căt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăb ngăcáchătrìnhăbƠyăth cătr ngăđ căđi măt ănhiên,ătìnhăhìnhăkinhăt ăxƣăh iăc aăThƠnhăph ăH ăChíăMinh,ăv năđ ăbi năđ iăkhíăh uăđƣănhăh ngănh ăth ănƠoăđ năTPHCM.ăXácăđ nhăth cătr ng,ănguyênănhơnăc aăvi căng pă
n c,ănh ngă nh h ngăc aăvi că ng păn căđ năThƠnhăph ăQuaă đó,ănêuălênăkhungăphơnătíchăv iănh ngăr iăroădoăng păn cămangăđ n,ăhìnhăthƠnhăs ăđ ăphơnătích,ăb ngăcơuăh i,ăcáchăth căl yăs ăli u,ăl aăch năbi nănghiênăc uăvƠămôăhìnhăkinhăt ăl ngăđ ăxemăxétăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năquy tăđ nhăc aădơnătrongăvi căápăd ngăcácăgi iăphápă
thíchă ng
ThƠnhăph ăH ăChíăMinhăv iădi nătíchă2.095ăkm2,ădơnăs : 7.791.789ăng iă(s ăli uă
C căth ngăkêăTPHCM thángă7ăn mă2013),ătuyănhiênăn uătínhănh ngăng iăc ătrúăkhôngă
đ ngăkỦăthìădơnăs ăth căt ăc aăThƠnhăph ăv tătrênă10ătri uăng i;ăchi mă0,6%ădi nătíchăsoăv iăc ăn c,ăcóă24ăqu năhuy n;ăn mătrongăt aăđ ăđ aălỦăkho ngă100
10' ậ 100
38'
v ăđ ăB căvƠă1060 22' ậ 1060 54'ăkinhăđ ă ông.ăPhíaăB căgiápăt nhăBìnhăD ng,ăTơyă
B căgiápăt nhăTơyăNinh,ă ôngăvƠă ôngăB căgiápăt nhă ngăNai,ă ôngăNamăgiápăt nhăBƠăR aă-V ngăTƠu,ăTơyăvƠăTơyăNamăgiápăt nhăLongăAnăvƠăTi năGiang;ăcáchăth ăđôăHƠă
N iăg nă1.730ăkmăđ ngăb ,ăn mă ăngƣăt ăqu căt ăgi aăcácăconăđ ngăhƠngăh iăt ăB că
xu ngă Nam,ă t ă Ðôngă sangă Tơy,ă lƠă tơmă đi mă c aă khuă v că ôngă Namă Á.ă Trungă tơmăthƠnhăph ăcáchăb ăbi nă ôngă50ăkmăđ ngăchimăbay.ă ơyălƠăđ uăm iăgiaoăthông n iă
li năcácăt nhătrongăvùngăvƠălƠăc aăngõăqu căt ă
ngu năt ăcaoănguyênăLơmăViên, h păl uăb iănhi uăsôngăkhác,ăcóăl uăv căl n,ăkho ngă
15 Báoăcáoăkinhănghi mă ngăphóătri uăc ngătrênăđ aăbƠnăthƠnhăph ăH ăChíăMinhăậ Banăch ăhuyăphòngăch ngăl tă bƣoăTPHCM
Trang 3045.000 km².ăV iăl uăl ngăbìnhăquơnă20ậ500ăm³/s,ăhƠngăn măcungăc pă15ăt ăm³ăn c,ăsôngă ngă Naiă tr ă thƠnhă ngu nă n că ng tă chínhă c aă thƠnhă ph ăSôngăSƠiăGòn b tă
chi uădƠiă200 kmăvƠăch yăd cătrênăđ aăph năthƠnhăph ădƠiă80 km.ăSôngăSƠiăGònăcóăl uă
l ngătrungăbìnhăvƠoăkho ngă54ăm³/s,ăb ăr ngăt iăthƠnhăph ăkho ngă225ămăđ nă370ăm,ă
đ ăsơuăt iă20ăm.ăNh ăh ăth ngăkênhăR chăChi c,ăhaiăconăsôngă ngăNaiăvƠăSƠiăGònăn iăthôngă ăph năn iăthƠnhăm ăr ng.ăM tăconăsôngăn aăc aăThƠnhăph ăH ăChíăMinhălƠă
sôngăNhƠăBè,ăhìnhăthƠnhă ăn iăh păl uăhaiăsôngă ngăNaiăvƠăSƠiăGòn,ăch yăraăbi nă ông b iă haiă ng ă chínhăSoƠiă R p vƠăGƠnhă Rái.ă Trongă đó,ă ng ă GƠnhă Ráiă chínhă lƠă
đ ngăth yăchínhăchoătƠuăraăvƠoăb năc ngăSƠiăGòn.ăNgoƠiăcácăconăsôngăchính,ăThƠnhă
ph ăH ăChíăMinhăcònăcóăm tăh ăth ngăkênhăr chăch ngăch t:ăLángăThe,ăBƠuăNông,ăr chă
Minhătrongăvi căt iătiêu,ănh ngădoăch uă nhăh ngădaoăđ ngătri uăbánănh tăc aăbi năÐông,ăth yă tri u thơmă nh pă sơuă đƣă gơyă nênă nh ngă tácă đ ngă x uă t iă s nă xu tă nôngănghi păvƠăh năch ăvi cătiêuăthoátăn c ăkhuăv căn iăthƠnh
3.1.2.ăKinhăt ă- xƣăh i
- ThƠnhăph ăH ăChíăMinhălƠăn iăho tăđ ngăkinhăt ăn ngăđ ngănh t,ăđiăđ uătrongăc ă
n căv ăt căđ ăt ngătr ng.ăPhátătri năkinhăt ăv iăt căđ ăt ngătr ngăcaoăđƣăt oăraăm căđóngăgópăGDPăl năchoăc ăn c.ăT ătr ngăGDPăc aăthƠnhăph ăchi mă1/3ăGDPăc aăc ă
n căvƠăcóăm căđóngăgópăđ tă30%ătrongăt ngăGDPăc aăc ăkhuăv căNamăB ă
- ThƠnhăph ăc ngălƠăn iăthuăhútăv năđ uăt ăn căngoƠiăm nhănh tăc ăn c,ăk ăt ăkhiăLu tă uăt ăđ căbanăhƠnhăthìăs ăd ăánăđ uăt ăvƠoăthƠnhăph ăchi măkho ngă1/3ă
t ngăs ăd ăánăđ uăt ăn căngoƠiătrênăc ăn c.ă
- ThƠnhăph ăluônăchi măt ătr ngăcaoănh tătrongăt ngăthuăngơnăsáchăc aănhƠăn c,ă
m cădùăg pănhi uăkhóăkh năsongăthuăngơnăsáchăc aăthƠnhăph ăv năkhôngăng ngăt ng.ăngăth i,ălƠătrungătơmătƠiăchínhăngơnăhƠngăl nănh tăVi tăNam,ăthƠnhăph ăd năđ uăc ă
n căv ăs ăl ngăngơnăhƠngăvƠădoanhăs ăquanăh ătƠiăchínhă- tínăd ng.ăDoanhăthuăc aăh ă
th ngăngơnăhƠngăthƠnhăph ăchi măkho ngă1/3ăt ngădoanhăthuătoƠnăqu c.ă
- V iăvaiătròăđ uătƠuătrongăđaăgiácăchi năl căphát tri năkinhăt ă- xƣăh iăvƠălƠăh tănhơnăc aăvùngăkinhăt ătr ngăđi măphíaăNam,ăthƠnhăph ăluônăt pătrungăphátătri nă cácă
Trang 31ngƠnhăkinhăt ăch ăl c,ălƠăđ aăph ngăđ uătiênăt pătrungăphátătri năcácăngƠnhăc ăkhíăgiaă
d ng,ăs năxu tăph ngăti năv năt i,ăch ăt oămáy,ăcácăngƠnhăcôngăngh ăcao,ăhóaăch t,ă
b uăchínhăvi năthông,ăth ătr ngăv năvƠăd chăv ătƠiăchínhă…,ăthƠnhăph ăs ălƠăđ uăm iă
xu tănh păkh u,ăduăl chăc aăc ăn căv iăh ăth ngăc ngăbi năphátătri n.ăVi căhìnhăthƠnhăcácăh ăth ngăgiaoăthôngănh ăđ ngăXuyênăÁ,ăđ ngă ôngăTơyă…ăs ăt oăđi uăki năchoăkinhăt ăthƠnhăph ăt ngătr ngăm nhăm ,ăx ngăđángălƠăm tătrongăbaăvùngăkinhăt ătr ngă
đi măl nănh tăn căvƠăc ngălƠăvùngăđ ngăl căchoăcôngăcu căphátătri năkinhăt ă- xƣăh iă ăkhuăv căNamăB ăvƠăc ăn cătheoăchi năl căcôngănghi păhoá,ăhi năđ iăhoá.ă
3.1.3 V năđ ăbi năđ iăkhíăh uă 16 t iăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
Stern.N (2006) choăr ng ThƠnhăph ăH ăChíăMinhălƠăm tătrongă10ăthƠnhăph ăhƠngă
đ uătrênăth ăgi iăb ă nhăh ngăm nhăm ăb iăbi năđ iăkhíăh u.ăThƠnhăph ăc ngăx păth ă5
v ăs ădơnăcóăth ăb ă nhăh ngăb iăbi năđ iăkhíăh uăn mă2070.ăV năđ ăbi năđ iăkhíăh u có nhăh ngăm nhăđ năs ăphát tri năkinhăt ăxƣăh i c aăTPHCMăvƠăc ăn c
C-27oC,ăcácăthángănóngănh tăvƠăl nhănh tătrongăn măch ăchênhănhauă4oC-5oC.ăTrongănh ngăn măg năđơy, doăbi năđ iăkhíăh u, nhi tăđ ătrungăbìnhăhƠngăn măđƣăt ngăv iăt căđ ăg năg p đôiăsoăv iăvùngăđ ngăb ngăsôngăC uăLong.ăVi căgiaăt ngănhi tăđ ătrùngăv iăquáătrìnhăđôăth ăhóaăt ngăt c.ăTrongăvòngă50ăn măqua,ănhi tăđ ătrungăbìnhăn mătrongămùaăm aăđƣăt ngă2oC.ăV iăbi năđ iăkhíă
h u,ănhi tăđ ătrungăbìnhăn măd ăki năt ngă1,4o
C trong giai đo năn n.ăD ăbáoănƠyăch aătínhăt iănh ngă nhăh ngăđ aăph ngănh ăHi uă ngăđ oănhi tăđôăth ,ăcóăth ăđƣăđóngăgópăquanătr ngăchoăs ănóngălênătrongăth căt ăvƠăs ăgia t ngăthêmăc ngăđ ăkhiăquáătrìnhăđôăth ăhóaăti păt cădi năra
Theo ADB (2010), TPHCMăb ă nhăh ngăb iăkho ngă10%ăt tăc ăc năbƣoăvƠoăVi tăNam.ăThi tăh iăt ănh ngăth măh aăt ănhiênătrongă10ăn măquaă cătínhăkho ngă202ăt
đ ngă(kho ngă12,6ătri uăđôăla).ăADBăc ngăd ăbáoănhi tăđ ăm tăn căs ăt ngălênă ăBi năôngăs ălƠmăgiaăt ngăc ngăđ ăbƣoăx yăraăg năTPHCMăh n
Tuyănhiên,ăTPHCMăc ngăgánhăch uănh ngăđ tăh năth ngăxuyên,ăth ngătrongăthángă3,ăthángă4.ăTrongă10ăn măqua,ăđƣăx yăraănh ng mùaăkhôăc căđoanătrongănh ngă
n mă1993,ă1998ăvƠă2002.ăH nămùaăkhô tínhăđ năn mă2050ătrongăk chăb năphátăth iăth pă
16 Báoăcáo “ThƠnhăph ăH ăChíăMinhăv iăbi năđ iăkhíăh u”ăADPă(2010)
Trang 32cóăth ăt ngăt năsu tă10%ănh ngăđ iăv iăk chăb năphátăth iăcaoăs ăkhôngăthayăđ iănhi uă
v ăt năsu t
3.1.4 V năđ ng p n c t iăthƠnhăph ăH ăChíăMinh
ABDăđƣăkh oăsátătìnhăhìnhăng păn căn mă2009ăvƠăd ăbáoăn mă2050ă nh ăsau:
Cácăkhuăv căb ă nhăh ng Ng păth ngă2009 2050
xuyên Ng p c c đoan Ng păth ngă xuyên Ng păc că
đoan
B ngă3.1 S ăli uătìnhăhìnhăng păn căn mă2009ăvƠăd ăbáoă2050 (Ngu n:ăADB)
Trongăs ă322ăph ngă(xƣ) thu căTPHCM,ăcóă154ăb ăng păth ngăxuyênă(47,8%),ăchi măvùngăr ngăkho ngă110.000 ha (54% di nătíchăTPHCM),ă nhăh ngăkho ngăg nă1ătri uădơnă(12%ădơnăs )ăTPHCM.ăADBăc ngăđƣăxácăđ nhăm aăđ uăngu năkhôngăph iălƠănguyênăchínhăd năđ năng păn căvìăl uăv căTPHCMăđ căqu nălỦăr tăch t
B năđ ă3.2.ăB năđ ăcácăkhuăv c TPHCM b nh h ng do ng p l t
(Ngu n: ADB)
Trang 33Quaăb năđ 3.2ătaănh năth y khuăv căTrungătơm,ăn iăthƠnhăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăb ăng pădoăm a;ăcácăvùngăven,ăngo iăthƠnhăb ăng pădoătri uăc ng;ăch ăcóă1ăvƠiă
đi măb ă nhăh ngăb iătri uăc ngăvƠăm a,ăn mă ăkhuăv căvenăsông,ăvenăkênhăr nhă
nh ăqu nă6,ăTh ă c
ThƠnhă ph ă H ă Chíă Minhă n mă trongă vùngă nhi tă đ iă gióă mùaă c nă xíchă đ o,ă đ că
đi măchungăc aăkhíăh uă- th iăti tăthƠnhăph ălƠănhi tăđ ăcaoăđ uătrongăn măvƠăcóăhaiă
Trang 34mùaăm aăậ mùaăkhôărõăr tălƠmătácăđ ngăchiăph iămôiătr ngăc nhăquanăsơuăs c.ăMùaă
m aăt ăthángă5ăđ năthángă11,ămùaăkhôăt ăthángă12ăđ năthángă4ăn măsau.ăCácăsông,ăr chăthƠnhăph ăđ uăch uă nhăh ngădaoăđ ngăbánănh tătri uăc aăbi năÐông.ăM iăngƠy,ăn călênăxu ngăhaiăl n,ătheoăđóăth yătri uăxơmănh păsơuăvƠoăcácăkênh,ăr chătrongăthƠnhăph ,ăgơyănênătácăđ ngăkhôngănh ăđ i v iăs năxu tănôngănghi păvƠăh năch ăvi cătiêuăthoátă
n că ăkhuăv căn iăthƠnh.ăThángăcóăm căn căcaoănh t lƠăthángă10,ăthángă11,ăthángă12,ă
th pănh t lƠăthángă6,ăthángă7.ă aăhìnhăt ănhiênăc aăthƠnhăph ăt ngăđ iăth p,ănhi uăkhuă
v căcaoăđ ăch ă≤ă1m
Trongănh ngăn măqua,ătìnhăhìnhăth iăti t,ăthiênătaiătrênăđ aăbƠnăthƠnhăph ădi nă
bi năr tăph căt p,ăkhóăl ngăvƠăc căđoanădoă nhăh ngăc aăbi năđ iăkhíăh uăvƠăn că
bi nădơng;ăt năsu tăxu tăhi nănh ngătr năm aăcóăv ăl ngăl nătrênă100ămmănhi uăh n,ă
t pătrungătrongăth iăgianăng năvƠăphơnăb ăkhôngăđ uătheoăth iăgian,ăkhôngăgian;ăriêngăbƣo,ăápăth pănhi tăđ iăngƠyăcƠngăcóăxuăth ă nhăh ngăđ năNamăB ,ăbƣoăm nhăvƠăcóă
đ ngăđiăph căt păđƣăgơyăm aăl n,ăng păúngăchoăthƠnhăph ,ătrongăđóăc năbƣoăs ă1ăậ Pakharăxu tăhi năngƠyă01ăthángă4ăn mă2012,ăsauăkhiăsuyăy uăthƠnhăápăth pănhi tăđ iăđƣă
đ ăb ătr căti păvƠoăđ aăbƠnăthƠnhăph ăH ăChíăMinhă(k ăc ăn iăthƠnh)ăđƣăgơyăthi tăh iătrênăđ aăbƠnă24ăqu năậ huy n.ăVi căxu tăhi năápăth pănhi tăđ iăvƠăbƣoă nhăh ngăđ năkhuăv căphíaăNamăvƠoăth iăđi măthángă2,ăthángă3ălƠăm tăhi năt ngăth iăti t,ăthiênătaiăkháăb tăth ng
nhătri uătrênăsôngăSƠiăGònăluônăđ tăk ăl căn măsauăcaoăh năn mătr c:ăm că
n căđ nhătri uăt iătr măPhúăAnă(sôngăSƠiăGòn)ăt ă1999ăđ nănayăluônădaoăđ ngăt ă1,40ămăđ nă1,60ăm;ăđ căbi t,ătrongă5ăn mătr ăl iăđơyăđ nhătri uăluônăv tăm căbáoăđ ngăc păIII,ăc ăth :
- N mă2008ăđ nhătri uăcaoă1,55ăm;
- N mă2009ăđ nhătri uăcaoă1,56ăm;
- N mă2010ăđ nhătri uăcaoă1,55m;
- N mă2011ăđ nhătri uăcaoă1,59 m;
- Thángă10ăvƠăthángă12ăn mă2012ăđ nhătri uăc ngăđƣăđ tă1,62m.ă
NgoƠiăra,ăt ăh păb tăl iăđƣăx yăraăkhiătri uăc ngătrênăsôngăSƠiăGònădơngăcaoăk tă
h păv iăm aăl năvƠăx ăl ăc aăcácăh ăch aăth ngăngu n;ăđi năhình,ăvƠoăthángă11ăn mă2008ăt ăh păb tăl iăđƣăx yăraăkhiătri uăc ngăxu tăhi năvƠoăth iăđi măbƣoădiăchuy năvƠoă
Trang 35đ tăli năvƠăđ ăb ăvƠoăkhuăv căNamăTrungăB ,ăgióămùaă ôngăB căm nh,ăkéoădƠiălƠmă
m căn căbi nădơngăcao,ăm aăl nă ăth ngăngu n,ăh ăD uăTi ngăđƣăph iăx ăl ăv iăl uă
l ngălƠă400ăm3
/s (trong 02 gi )ăgơyăng păúngăm tăs ăkhuăv căvenăsôngăSƠiăGònăc aăthƠnhăph ăH ăChíăMinh.ă
- T căđ ăphátătri năkinhăt ănhanhăđ ngăhƠnhăv iădoăquáătrìnhăđôăth ăhóa quáănhanh,ă
vi căxơyăd ngăc ăs ăh ăt ngăkhôngăk păđápă ng,ălƠmă nhăh ngăl năđ năvi căthoátăn că
gơyăng păl t
tuy nă ăt ngăkhuăv c,ăquaăth iăgianăs ăd ngăđƣăb ăxóiămònăvƠălúnăt ănhiênănênăch aăphátăhuyăhi uăqu ăc aătoƠnăh ăth ng;
- Vi căquyăho chăcácăkhuăduăl ch - sinhăthái,ăkhuădơnăc ăvenăsông,ăr chăt iăm tăs ă
qu nă- huy năch mătri năkhaiăd năđ nătìnhătr ngăcácătuy năb ăbaoăt iănhi uăd ăán,ăkhuăquyăho chăkhôngăđ căquanătơmăgiaăc ănênăđƣăx yăraăb ăb ăbaoă(ph ngă28ă - qu năBìnhăTh nh,ăqu năTh ă c…);
- M tăs ăd ánătiêuăthoátăn c,ăcácăđ năv ăthiăcôngăthi uătráchănhi mătrongăvi căt ă
ch căbi năphápăthiăcôngăgơyăc nătr ,ăt căngh năđ ngătiêuăthoátăn căt ănhiên,ăsanăl pă
c ngăthoátăn c,ăkhôngăđ uăn iăv iăh ăth ngăthoátăn căhi năh u
- Hi nănay,ăvi căti păc năkhoaăh căcôngăngh ătrongăqu nălỦăv năhƠnh,ăđ uăt ătrangăthi tăb ătheoăh ngăcôngănghi păhóa,ăhi năđ iăhóaăcònăh năch ,ă nhăh ngăđ năcôngătácă
qu nălỦ,ăkhaiăthácăvƠăv năhƠnhăcôngătrìnhănênăhi uăqu ăch aăcao;
- Tìnhă tr ngă khaiă thácă khoángă s nă cát,ă s i,ă n că ng m…ă trongă nhi uă n mă quaă
ch aăđ căki măsoátăch tăch ăđƣăgơyăs pălúnăđ tăm tăs ăn i.ă
- Tìnhătr ngăsanăl p,ăl năchi mătráiăphép,ăx ărácăxu ngăsông,ăkênh,ăr chăgơyăt căngh nădòngăch yă nhăh ngăđ nătiêuăthoátăn c,ăt oăm căn cădơngăc căb ăv năch aă
đ căng năch năm tăcáchăhi uăqu ă
- M tăs ăd ăánăthoátăn c,ăxóa,ăgi măng p,ăcôngătrìnhăth yăl i,ăphòngăch ngăl tăbƣoă thiă côngă ch aă đ tă ti nă đ ă đ ă raă doă g păkhóă kh nă v ngă m că trongă côngă tácă b iă
th ng,ăgi iăt aăm tăb ng;ănhi uăd ăánăn oăvétăkênh,ăr chăquyămôăl năch aăth ătri năkhaiădoăv ngănhƠădơnăl năchi m,ăth ăt căđ năbùăgi iăt aăd năđ năti năđ ăđ uăt ăkéoădƠi.ă
Trang 36Vi cătuyênătruy năgiáoăd căc ngăđ ngănh măt oăraăs căm nhăt ngăh pătrongăcôngătácăxóa,ăgi măng păvƠăng năch năphátăsinhăcácăđi măng păm iătrênăđ aăbƠnăthƠnhăph ăcóălúc,ăcóăn iăch aăđ căđ ngăb ădoănh ngăh năch ăv ăngu năl c,ăkinhăphí
- Hi nănay,ătrênăđ aăbƠnăthƠnhăph ăv năcònănhi uătuy năkênh,ăr chăb ăb iăl ngăch aă
đ căn oăvét,ăm tăs ătuy năb ăbaoăy u,ănh ,ăxu ngăc p,ăchơnăb ăbaoăsátăb ăr ch,ăcaoătrìnhăth păvƠănhi uăkhuăđ tăb ăhoangăch aăđ căgiaăc ,ănơngăc pănênăcóănguyăc ăs tăl ,ătrƠnăb ăbao,ăb ăb ăbaoăkhiătri uăc ngădơngăcao,ănh tălƠăcácăđ aăph ngănh ăhuy năHócăMôn,ăhuy năC ăChi,ăqu nă12,ăqu năBìnhăTh nhăvƠăqu năTh ă c.ă
- Côngătácăd ăbáoăv ădi năbi nătri uăc ng,ăbƣo,ăápăth pănhi tăđ iăcònăch aăsátă
h păv iăth căt ,ăđi uănƠyă nhăh ngăđ năcôngătácăchu năb ăphòng,ăch ngăvƠă ngăphóă
c aăthƠnhăph
3.2.1 ăThi tăh iădoătri uăc ngăgơyăraătrênăđ aăbƠnăthƠnhăph
Doă nhăh ngăc aăbi năđ iăkhíăh uăvƠăn căbi nădơng,ăđ nhătri uătrênăsôngăSƠiăGònăluônăđ tăk ăl căn măsauăcaoăh năn mătr c;ătrongă5ăn mătr ăl iăđơyăđ nhătri uăluônă
v tăm căbáoăđ ngăc păIIIăvƠăgơyăthi tăh iăđángăk ,ă nhăh ng r tăl năđ năcu căs ngă
s năxu tăvƠăsinhăho t c aănhơnădơnăthƠnhăph ă nhăh ngăl nănh tălƠătri uăc ngăgơyă
b ăb ăbao17,ăc ăth :
- N mă2008:ăcóă03ăđ tătri uăc ngăl n,ăcóăđ nhătri uăx păx ăvƠăv tăm căbáoăđ ngă
c păIIIă(1,50ăm)ăvƠăcaoăh năđ nhătri u cùngăk ăn mă2007,ăc ăth ăđ nhătri uăcaoănh tăt iă
tr măPhúăAnăvƠoăgi aăthángă10/2008ălƠă1,48ămă(duyătrìă ăm căx păx ăbáoăđ ngăc păIIIătrongă04ăngƠy),ăgi aăthángă11/2008ălƠă1,54ămă(duyătrìă ăm cătrênăbáoăđ ngăc păIIIătrongă06ăngƠy),ăgi aăthángă12/2008ălƠă1,55ămă(duyătrìă ăm cătrênăbáoăđ ngăc păIIIătrongă03ăngƠy),ăgơyăb ă66ăđo năb ăbao;
- N mă2009ăcóă04ăđ tătri uăc ngăl nă(đ nhătri uăcaoănh tăvƠoăthángă11/2009ăt iă
tr măPhúăAnălƠă1,56m)ăgơyăb ă39ăđo năb ăbao;
- N mă2010 cóă05ăđ tătri uăc ngăl n;ătrongăđó,ăđ tătri uăc ngăvƠoăđ uăthángă11ă
n mă2010ăv iăđ nhătri uăcaoănh tăt iătr măPhúăAnălƠă1,55ămă(xu tăhi nălúcă18ăgi ă00,ăngƠyă
17 Báoăcáoăkinhănghi mă ngăphóătri uăc ngătrênăđ aăbƠnăthƠnhăph ăH ăChíăMinhăậ Banăch ăhuyăphòngăch ngăl tă bƣoăTPHCM
Trang 3707ăthángă11ăn mă2010),ăv tăm căbáoăđ ngăc păIIIă(0,05ăm)ăgơyăb ă11ăđo năb ăbao,ăchi uădƠiăb ă61ămătrênăđ aăbƠnăqu nă12,ăqu năBìnhăTh nh,ăqu năGòăV p,ăqu năTh ă c…
- N mă2011ăcóă04ăđ tătri uăc ngăcaoătrênăm căbáoăđ ngăc păIIIăvƠoăthángă9ă(1,50ăm),ăthángă10ă(1,57ăm)ăvƠăthángă11ă(1,58ăm),ăthángă12ă(1,59ăm)ă lƠmăb ă09ăđo năb ăbao,ăchi uădƠiăb ă35ăm;ăch ăy uăt iăđ aăbƠnăqu năTh ă căvƠăqu năBìnhăTh nh,ăgơyăng pă21ăha,ă nhăh ngăđ nă385ăh ădơn,ăngoƠiăraăcònătrƠnăb ăbaoăt iăm tăs ăqu nă- huy năngo iăthƠnh
- N mă2012ăcóă04ăđ tătri uăc ngăl n,ătrongăđóăcóă02ăđ tătri uăc ngăcaoă1,62ămă(xu tăhi năngƠyă17ăthángă10ăvƠăngƠyă15ăthángă12ăn mă2012,ăv tăm căbáoăđ ngăc păIIIă(0,12ăm),ătuyănhiênăch ăgơyăb ă02ăđo năb ăbaoăv iăt ngăchi uădƠiăb ălƠă18ăm,ă nhăh ngă
di nătíchăkho ngă25ăhaăvƠă160ăh ădơnătrênăđ aăbƠnăqu nă12,ăqu năBìnhăTh nh
3.2.2 ă nhăh ngăđ năquáătrìnhăđôăth ăhóaăvƠăquyăho chăs ăd ngăđ t 20
- CácăthƠnhăph ăv ătinhăphíaăNamăxungăquanhăTPHCM,ăđ căbi tălƠăcácăthƠnhăph ă
n mă ăh ngăTơyăNamăvƠă ôngăNamălƠăTơnăAnăvƠăV ngăTƠuăcóăth ăd ăb ăt năth ngădoă nhăh ngăng păl tăt ăTPHCM
- Vi căchuy năđ iăcácădi nătíchăđ tătr ngăsangăđ tă ăhayăđ tăcóălátăb ăm tăs ăcƠngălƠmăgi mătínhăth măvƠăkh ăn ngăh păthuăn c,ăd năđ năs ăgiaăt ngăng păc căb ăvƠăh n
ch ăkh ăn ngăc aăcácăh ăt ănhiênătrongăvi călƠmăgi mătácăđ ngăc aăng p C ăs ăh ăt ngăthoátăn căy uăkémăho căthi uăcácăvùngătr ngăđ ătr ăn căho căchoăphépăth măn căs ălƠmăph căt păthêmătìnhăhìnhăng pădoăt ngăch yătrƠnăvƠăng păc căb
- Cácăbƣiăchônărác tháiătrongătrongătr ngătháiăng păth ngăxuyênăcóăth ăgơyăraăs ăphátătánăcácăch tăôănhi mănghiêmătr ngăvƠăgơyăraăm iăđeăd aăđ iăv iăs căkh eăc ngă
đ ng,ăs năxu tăkinhăt ăvƠăcácăh ăsinhăthái Ch ăriêngăbƣiăchônărácăth iăPh căHi păs ăb ănhăh ngăng păđ iăv iă10%ădi nătíchăb ăm tătrongăcácăl năng p
19 Trungătơmăch ngăng păTPHCMăậ S ăNôngănghi păphátătri nănôngăthônă(2013)
20 Báoăcáo “ThƠnhăph ăH ăChíăMinhăv iăbi năđ iăkhíăh u”ăADPă(2010)
Trang 383.2.3 ă nhăh ngăđ nădơnăs ănghèo
M c Ng păth ngăxuyên 2007 (th căt ) Ng păc căđoan Ng păth ngăxuyên 2050 (d ăbáo) Ng păc căđoan
Dơnăs % Dơnăs % Dơnăs % Dơnăs %
Khôngă cóă d ă ánă
Cóă d ánă ki m
B ngă3.4ăDơnăs ăb ă nhăh ngătr căti pătìnhătr ngăng păl tă2007,ăd ăbáoă2050ă(ngu n:ăADB)
- Vi că ng pă n că nhă h ngă đ nă kho ngă 26%ă dơnă s ă TPHCM.ă M că dùă nh ngă
bi năphápăki măsoátăng păđ căđ ăxu tăs ălƠmăgi măt ăl ădơnăs ăch uăr iăro nh ngăt ăl ădơnăs ăb ăr iăroăs ăt ngăthêmă26%ă(B ngă3.4)
nghèoă c aă TPHCMă vƠă 47%ă dơnă s ă thu că di nă nghèo.ă Trongă đó,ă ng iă nghèoă nông thôngăd ăb ăt năth ngădoătácăđ ngăc aăbi năđ iăkhíăh uăvìăh ăph ăthu căvƠoătƠiănguyênăthiênănhiênăd ăb ă nhăh ngăvƠăh ăthi uănh ngăk ăn ngăđ ăc nhătranhătrongăth ătr ngălaoăđ ngăđôăth ăho căđ ăđaăd ngăhóaăcácăho tăđ ngăt oăthuănh păc aăh ăNg iănghèo đôă
th ăd ăb ăt năth ngăch ăy uălƠăvìăv ătríăđ aălỦăc aăh ătrongăthƠnhăph ăvƠăcácăđi uăki nămôiătr ngăvƠănhƠă ăcóăliênăquan
3.2.4 ă nhăh ngăđ năgiaoăthông
M ngăl iăgiaoăthôngăđ ngăb ăc aăTPHCMăd ăb ăt năth ngăvƠă nhăh ngănhi uă
nh tăb iăng păn căkhi năng iălaoăđ ngăkhôngăđ năđ căn iălƠmăvi căvƠăhƠngăhóaăkhôngădiăchuy năđ c Cácăconăđ ngăđ căbi tălƠăcácăb ăvƠăc ngăkhôngăchoăphépăn că
ch yăngangăqua,ăcóăth ăs ăb ăthi tăh i.ăCácătuy năđ ngăs t,ăcácătuy nămetroătrongăquyă
ho chăs ăb ăgiánăđo năho tăđ ngăvƠăthi tăh iătrongătìnhătr ngăng p
3.2.5 ă nhăh ngăđ năc păn c vƠăh ăth ngăv ăsinh
vi căng păn că nhăh ngăđ năvi cătr ăn c, cácăcôngătrìnhăh ăt ng c păn c vƠăm ngă
l iăc p n c.ăCácănhƠămáyăx ălỦăn căth iăb ăng păth ngăxuyênăvƠăng păc căđoană
d năđ năvi căch yătrƠnăn căôănhi măraăh ăth ngăthoátăn căh ăc ngănh ăthi tăh iăb iă
s ăxơmănh păn căm n Bênăc nhăđó,ăng păn căcóăth ăgơyătrƠnăcácăh ăth ngă thoátă
n căh ,ăd năđ năgiánăđo nădòngăch yăvƠătrƠnăn căth i
Trang 39Ng păn călƠmăphátătánăcácăch tăl ăl ngăb ăôănhi măvƠăn căt ăcácăth yăv căn că
m tătrongăn iăthƠnh lƠmăôănhi măđ tăvƠăgơyăraăcácăv năđ ăv ăs căkh e.ăDòngăkênhăb ăôănhi măn ngăđangăch aăcácăđ căch tătíchăl yăhƠngăth păk ăcùngăv iăs ăxơmănh păm năs ălƠmă nhăh ngăch tăl ngăn căng m
3.2.6 ă nhăh ngăđ năs căkh e
Tìnhătr ngăng păn călƠmă nhăh ngăđ năđi uăki năv ăsinhăc aăThƠnhăph ăvƠăd nă
đ năcácăb nhăcóăliênăquanăgiaăt ng.ăS ăt ngănhi tăđ ăcùngăv iăbi năđ iăkhíăh u,ăk tăh pă
v iăbi năđ iăkhíăh u,ăhi uă ngăđ oănhi tălƠmăt ngătácăđ ngătiêuăc călênăs căkh eăc ngă
đ ng.ăKhiăng păl tăx yăraă,ăcácăh ăth ngăn căth i,ăcácăh ănhƠăv ăsinh,ăb năc uăcóăth ăb ă
ng pătrƠn,ălƠmăôănhi măngu năn c.ă i uănƠyălƠmăd năđ năb nhăđ ngăru tănh ăb nhă
t ,ăl ,ătiêuăch yăgiaăt ngăkhiăng iădơnăti păxúcăv iăngu năn căb ăôănhi m.ăCácăbƣiărácăvƠăcácăth yăv căn cătùăđ ng,ătr ăđ căch tătíchăl yăn uăb ăng păs ălƠnătruy năch tăôănhi măraăvùngăr ngăl năh n,ăgơyăraăm iăđeăd aănghiêmătr ngăv ăs căkh eăc ngăđ ng
3.2.7 ă nhăh ngănôngănghi păvƠăcácăh ăsinhătháiăt ănhiên
M cădùănôngănghi păđóngăgópăr tăítăvƠoăGDPăThƠnhăph ănh ngănôngănghi păd ăb ă
t năth ngădoănh ngănhómădơnăs ănghèoăcóăsinhăk ăph ăthu cănôngănghi p,ăvi căm tă
đ tănôngănghi pădoăđôăth ăhóaălƠmăt ngăthêmătínhăd ăt năth ngăc aăTPHCM
T ăphơnătíchănguyênănhơnăkháchăquan,ăch ăquan vƠănh ngăr iăroăc aătìnhătr ngă
ng păn căhi nănayăc aăThƠnhăph ăH ăChíăMinh đƣ hìnhăthƠnh s ăđ ăphơnătíchăc ăth ă
nh ăsau:ă(hìnhă3.5)
Trang 40Hìnhă3.5.ăS ăđ ăphơnătíchătìnhăhìnhăng păn c t iăTPHCM
3.3 ăS ăli uănghiênăc u
Nghiênăc uădùngăs ăli uăs ăc p v iă180ăm uăđ căl yăt iă3ăkhuăv căc aăThƠnhă
ph ăH ăChíăMinh,ătrongăđóă ăn iăthƠnh,ăs ăli uăđ căl yă ăQu nă6,ăkhuăTơnăHóaăậ Lòă
G m;ăvùngăvenăn iăthƠnhăđ căl yăt iăqu năTh ă c,ăkhuăv căHi păBìnhăChánh;ăvùngăngo iăthƠnhăđ căch nălƠăkhuăphíaănamăc aăThƠnhăph ăg măNhƠăBèăvƠăQu nă7
B ngăh iăđ căxơyăd ngăg mă5ăph n:ă
tăb ăs t,ălún
Cácăcôngătrìnhă
d ăánăgơyăng pă
Chuăk ăm tătr ng
Ch ăđ ăbánănh tă tri u
Ng pădoăth yătri u
V năđ ăng păn c t iăTPHCM
Pháăv ăh ăth ngă
đê/ăb ăbaoăsông c ăc aăc ădơn eăd aăn iăđ nhă
LƠmăgi măđ iăs ngă kinhăt ,ăxƣăh i
S ăxơmănh păc aă
n căng p
LƠmăgi măch tăl ngă ngu năn căs ch
nhăh ngăh ă sinhăthái
nhăh ngăch tă
l ngămôiătr ng
nhăh ngăs că
kh eăc aăc ădơn LƠmăh ăh iănhƠă
c a,ăcôngătrình