Luận văn thạc sĩ Đo lường năng lực động của Công ty TMA Solutions và giải pháp nuôi dưỡng

LỦăthuy tăn ngăl căđ ng dynamic capabilities .... nhăh ng kinh doanh .... nhăh ng kinh doanh ..... CMMI: Capability Maturity Model Integration, Chu n qu nălỦăquyătrìnhăch tăl ng.. VRIN:

B GIÁOăD Că ĨOăT O

tr căđơy

H căviên

Nguy n Th BíchăTuy n

M c l c

Trang ph bìa

L iăcamăđoan

M c l c

Danh m căcácăkỦăhi u,ăcácăch vi t t t

Danh m căcácăb ng

Ch ngă1 M đ u 1

1.1 ụăngh aăvƠătínhăc p thi t c a lu năv n 1

1.2 M cătiêuănghiênăc u 2

1.3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u 2

1.4 Tínhăm i c a lu năv n 2

1.5 Cơuăh iănghiênăc u 3

1.6 Ph ngăphápănghiênăc u 3

1.7 B i c nhănghiênăc u 3

1.7.1 QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri n 3

1.7.2 S ăđ t ch c 5

1.7.3 TƠiănguyênănhơnăl c 6

1.7.4 ThƠnhăt u 7

1.7.5 M cătiêuăchi năl c 8

1.7.6 Cácăd ch v cung c p 8

1.7.7 Th m nh c a TMA 8

1.8 C uătrúcăc a lu năv n 9

Ch ngă2 C ăs lỦăthuy t 10

2.1 C nhătranhăvƠăm t s lỦăthuy t v c nh tranh truy n th ng 10

2.2 N ngăl c c nhătranhăvƠăl i th c nh tranh 12

2.2.1 N ngăl c c nh tranh 12

2.2.2 L i th c nh tranh 13

2.3 LỦăthuy t v ngu n l că(Resourceăbasedăview)ăvƠăđ căđi m ngu n l c t o

l i th c nh tranh cho doanh nghi p 14

2.3.1 LỦăthuy t v ngu n l c 14

2.3.2 căđi m c a ngu n l c t oănênăl i th cho doanh nghi p 15

2.4 LỦăthuy tăn ngăl căđ ng (dynamic capabilities) 17

2.5 M t s nghiênăc uăliênăquanăđ năn ngăl căđ ng 18

2.6 Môăhìnhănghiênăc u 20

2.7 nhăngh aăcácănhơnăt 22

2.7.1 ápă ng th tr ng 22

2.7.2 Ch tăl ng m i quan h 23

2.7.3 nhăh ng h c h i 25

2.7.4 nhăh ng kinh doanh 26

2.7.5 N ngăl căsángăt o 27

2.7.6 N ngăl c t ch c d ch v 28

2.7.7 Danh ti ng doanh nghi p 29

2.7.8 Qu n tr đi uăhƠnh 30

Tómăt t 30

Ch ngă3 Ph ngăphápănghiênăc u 32

3.1 Ph ngăphápănghiênăc u 32

3.1.1 Thi t k nghiênăc u 32

3.1.2 Nghiênăc uăs ăb 33

3.1.3 Nghiênăc uăchínhăth c 39

3.1.4 Ph ngăphápăch n m u 39

3.1.5 Xơyăd ngăthangăđo 40

3.1.6 Ph ngăphápăphơnătíchăd li u 41

Tómăt t 44

Ch ngă4 K t qu nghiênăc u 46

4.1 Môăt m uănghiênăc u 46

4.1.1 Thôngătinăm u theo v tríăcôngătác 47

4.1.2 Thôngătinăm u theo s n măkinhănghi m 47

4.1.3 Thôngătinăm u theo d án 48

4.2 ánhăgiáăđ tin c y c aăthangăđo 49

4.3 Phơnătíchănhơnăt EFA 54

4.3.1 Phơnătíchănhơnăt bi năđ c l p 54

4.3.2 Phơnătíchănhơnăt bi n ph thu c 59

4.4 Môăhìnhănghiênăc uăđƣăhi u ch nh 60

4.5 Ki măđ nhămôăhìnhănghiênăc u b ngăphơnătíchăh i quy 61

4.5.1 Phơnătíchăs t ngăquanăgi aăcácăbi n 61

4.5.2 Phơnătíchăh i quy 63

4.5.3 Ki măđ nh s khácăbi t v m căđ đánhăgiáăcácănhơnăt theo kinh nghi mălƠmăvi c 65

Tómăt t 67

Ch ngă5 M t s gi iăphápăxơyăd ngăvƠănuôiăd ngăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p 68 5.1 Th o lu n v k t qu nghiênăc u 68

5.2 M t s gi iăphápăxơyăd ngăvƠănuôiăd ngăn ngăl căđ ng 69

5.2.1 nhăh ng h c h i: 69

5.2.2 N ngăl c t ch c d ch v 70

5.2.3 nhăh ng kinh doanh 71

5.2.4 Danh ti ng doanh nghi p 72

5.2.5 N ngăl căsángăt o 73

5.2.6 ápă ng th tr ng 74

5.2.7 Ch tăl ng m i quan h 76

5.3 H n ch c aănghiênăc u 76

5.4 K t lu n 77 TƠiăli u tham kh o

Ph l c

Danh m căcácăkỦăhi u, cácăch vi t t t

TMA Solutions: Doanh nghi păt ănhơnăd ch v T ng Minh

CMMI: Capability Maturity Model Integration, Chu n qu nălỦăquyătrìnhăch tăl ng ISO: tênăvi t t t c a T ch c Qu c t v tiêuăchu năhoá

R&D: Research and Development, t căNghiênăc uăvƠăPhátătri n

VRIN: Giáătr (Value), Hi mă(Rare),ăKhóăb tăch că(Inimitable),ăKhôngăth thay

th (Non-substitutable)

CEO: Chief Executive Officer, t căng iălƣnhăđ o cao nh t c aăcôngăty

Danh m căcácăb ng

B ngă2.1:ăCácănhơnăt đ c ch n t cácănghiênăc u 22

B ngă3.1:ăCácăthangăđoăđ c s d ng trong b ngănghiênăc u 41

B ng 4.1: Theo tin m u theo v tríăcôngătác 47

B ng 4.2: Theo tin m u theo kinh nghi mălƠmăvi c 48

B ngă4.3:ăThôngătinăm u theo d án 48

B ng 4.4: H s Cronbach’săAlphaăc aăcácăthangăđo 49

B ng 4.5: H s KMOăvƠăki măđ nh Bartlett 54

B ng 4.6: Total Variance Explained 54

B ng 4.7: Rotated Component Matrix(a) 56

B ng 4.8: H s KMOăvƠăki măđ nh Bartlett 59

B ng 4.9: Total Variance Explained 59

B ng 4.10: Component Matrix(a) 59

B ng 4.11: H s t ngăquanăc aăcácănhơnăt 61

B ng 4.12: K t qu phơnătíchămôăhìnhăh i qui tuy nătínhăđaăbi n 63

Danh m căcácăhìnhăv ,ăđ th Hìnhă1.1:ăL ch s phátătri n c aăcôngătyăTMAăSolutions 4

Hìnhă1.2:ăS ăđ t ch c TMA 5

Hìnhă1.3:ăT căđ tuy n d ngănhơnăviênăc a TMA 7

Hìnhă2.1:ăNgu n l căđ t VRIN & l i th c nh tranh c a doanh nghi p 17

Hìnhă2.2:ăMôăhìnhănghiênăc u 21

Hìnhă3.1:ăQuiătrìnhănghiênăc u 33

Hìnhă4.1:ăMôăhìnhănghiênăc uăđƣăhi u ch nh 61

Ch ngă1 M đ u

1.1 ụăngh aăvƠătínhăc p thi t c a lu năv n

ToƠnăc uăhóaăđƣăt o ra nhi uăc ăh iăđ Vi tăNamăcóăth thamăgiaăvƠoănh ng ngƠnhăcôngănghi păcóăch tăxám NgƠnhăgiaăcôngăph n m m trong nh ngăn măquaăđƣăcóăs t ngătr ngăcaoăvƠăđóngăgópăkhôngănh cho n n kinh t n cănhƠ.ăKhôngă

d ng đó,ăs chuy năh ngăcácăh păđ ngăgiaăcôngăc aăcácădoanhănghi p Nh t B n

t Trung Qu c v Vi t Nam vƠ s h i ph c sau kh ng ho ng kinh t c a m t s th

tr ngă nh ă M ,ă Pháp,ă cầă đƣă tácă đ ngă tíchă c că lênă th tr ngă giaă côngă ph n

đ c s tínă nhi m v iă cácă kháchă hƠngă l nă trênă kh p th gi i, vƠ đ cóă th c nh tranhă đ c v iă cácă đ i th l n nh ă nă , Trung Qu c,ă Philippinesă vƠăMalaysiaầTrongămôiătr ngătoƠnăc uăhóaănh ăhi n nay, h u h tăcácăCôngăty trong cùngăngƠnhăđ uăcóăchungăm t hay nhi u l i th c nh tranh V năđ đ tăraălƠăCôngăty TMAăcóăth nh n bi t đ c nh ng l i th c nhătranhăđóăhayă khôngă vƠă kh n ngă

c nh tranh c aăcôngătyămìnhănh ăth nƠo?ă

V i mong mu năđó,ănghiênăc uănƠyăđ c th c hi n nh m m căđíchătìmăhi u, đánhăgiáăhi n tr ngăn ngăl c c nh tranh c aăcôngătyăd aătrênămôăhìnhăđƣăđ c ki m

ch ng c a nhi u nghiênăc u khoa h c K t qu nghiênăc u c a nhi uăchuyênăgiaăkinh t cho th yăcóăhaiăd ng ngu n l c h uăhìnhăvƠăvôăhìnhăc uăthƠnhănênănhơnăt tác đ ng đ năn ngăl c c nh tranh c a doanh nghi p, trong đóăcácăngu n l căvôăhìnhă

th ng mangătính đ cătr ngăriêngăc a t ng doanh nghi p, t oăraăgiáătr vƠăkhóăb b t

ch cănh ngăkhóăđ c nh n d ng.ăDoăđ căđi mănƠyămƠăđ tƠiăch nănghiênăc uăcácăngu n l căvôăhìnhăcóăkh n ngăt o ra n ngăl căđ ng cho doanh nghi pătrongămôiă

tr ngăkinhădoanhăăđ yătháchăth cănh hi n nay T đóăgiúpăchoădoanh nghi păcóăcáiănhìnăm i v cácăngu n l cănƠy,ăăđ ng th iăxơyăd ngăcácăchínhăsách,ăchi năl c kinhădoanhăphùăh păđ nơngăcaoăn ngăl c c nhătranh,ăt ngădoanhăs vƠăm r ng th

ph n

1.2 M cătiêuănghiênăc u

- Lu năv năk th a k t qu c a m t s nghiênăc uăliênăquan đ năn ngăl căđ ng

đ đ a ra m t s y u t t oăthƠnhăn ngăl căđ ng cho doanh nghi păvƠăs d ng thang đoănƠyăđ đánhăgiáăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p T đó,ădoanhănghi păcóăth

ho chăđ nhăcácăch ngătrìnhăphátăhi n,ănuôiăd ngăvƠăphátătri năn ngăl c đ ngăđ

t oănênăl i th c nh tranh cho doanh nghi p

1.3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

- iăt ngănghiênăc u c a lu năv nălƠ mô hình n ngăl căđ ng đ đoăl ng

n ngăl căđ ng c aăCôngătyăTMAăSolutions trongăl nhăv căgiaăcôngăph n m m

- iă t ng kh oă sátă lƠă nhơnă viên thu c các d ánă c aă Côngă ty TMA nh ăAvaya, Genband, Amdocs, Shoretel, Alcatel-Lucentầ Nhơnăviênăbaoăg m nh ng

k s cóăkinhănghi m vƠăban qu nălí cácăd án

- Ph măviănghiênăc uăđ c th c hi n t iăCôngătyăTMAăSolutions

- Th i gian th c hi n kh oăsátălƠăthángă8ăn mă2013

1.4 Tínhăm i c a lu năv n

Quaătìmăhi u c aătácă gi ,ăch aăcóănghiênăc u khoa h că vƠăbƠiă vi tănƠoăliênăquanăđ n ki măđ nh môăhìnhănghiênăc u n ngăl c đ ngăápăd ng cho doanh nghi p trongă l nhă v că giaă côngă ph n m m Vi tă Nam.ă tƠiă nghiênă c u c th doanh nghi pătiêuăbi uăvƠăcóăquiămôăl nătrongăl nhăv cănƠy Vi t Nam lƠăCôngătyăTMAăSolutions

1.5 Cơuăh iănghiênăc u

Lu năv năs tr l i nh ngăcơuăh i:

- Thang đoă l ng nƠoăgiúpăchoădoanhănghi p s d ngăđ đánhăgiáăn ngăl c

đ ng?

- N ngăl c đ ng c a doanh nghi p đ căđánhăgiáănh ăth nƠo?

- Cácăgi iăphápănƠoăđ nuôiăd ngăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p?

1.6 Ph ngăphápănghiênăc u

Nghiênăc uănƠyăđ c ti năhƠnhăthôngăquaă2ăb c

B că1:ăNghiênăc uăs ăb đ c th c hi năthôngăquaăph ngăphápăđ nhătínhăs

d ng k thu t th o lu n v i c pătrên,ăđ ng nghi păđ đi u ch nhăvƠăb sungăcácăbi n quanăsát dùngăđoăl ngăcácăkháiăni mănghiênăc u

B că2:ăNghiênăc uăchínhăth căđ c th c hi năthôngăquaăph ngăphápăđ nh

l ng v iăthangăđoăLikertă7ăm căđ đ đoăl ngăgiáătr cácăbi n c a t ngănhơnăt

t oăthƠnhăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p.ăNghiênăc uăđ nhăl ng ti năhƠnhăthôngăquaăph ngăphápăđi u tra b ng b ngăcơuăh i t tr l iăchoăđ iăt ngănghiênăc uălƠănhơnăviênăcácăd án B ng h iălƠăphi u kh oăsátăđ c g i qua email K t qu nghiênă

c uădùngăđ đánhăgiáăthangăđoăvƠăki măđ nhămôăhìnhălỦăthuy tăđƣăđ aăra

1.7 B i c nh nghiênăc u

1.7.1 QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri n

TMA Solutions (g i t t TMA, ti ng Vi t: DNTN DV T ng Minh)ă lƠă

m t doanh nghi păt ănhơn t i Vi t Namđ căthƠnhăl păvƠoăn mă1997ăđ cung c p cácăd ch v giaăcôngăph n m măchoăcácăcôngătyăhƠngăđ uătrênăth gi i

Hìnhă1.1:ăL ch s phátătri n c aăcôngătyăTMAăSolutions (Ngu n: Trang web c aăcôngătyăTMAăSolutionsă)

1.7.2 S ăđ t ch c

Hìnhă1.2:ăS ăđ t ch c TMA (Ngu n: Trang web c aăcôngătyăTMAă) TMAălƠăm t doanh nghi păt ănhơnă,ălƣnhăđ oăTMAălƠăch t ch Nguy n H u

L (BOA),ăCEOălƠăcôăBùiăNg că Anh,ă vƠăbanăc v nănh ă(1)ăphóăch t ch (Vice President) qu nă líă cácă b ph nă nh ă tƠiă chính,ă HRă chuyênă v tuy n d ng, Admin chuyênă v qu nă líă ă (2)ă giámă đ c (Director) qu nă líă nhi u d án,ă qu nă líă b ph n IT/Security

M i d ánăs phơnăchiaăcácăc p qu nălíănh ăqu nălíăc p cao (senior project manager/ principal consultant), qu nă líă c p trung (project manager/senior consultant), qu nălíăc păc ăs (consultant),ănhơnăviênăchiaălƠmă2ăc p: k s ăcóăkinhănghi m (senior engineer), k s ă (engineer).ă Trongă đóă qu nă líă chiaă lƠmă 2ă lo i: chuyênăv qu nălíăd ánăkhôngăthamăgiaănhi uăvƠoăk thu t (project manager, senior projectă manager),ă chuyênă v k thu tă đ ng th i qu nă líă d ánă (senioră consultant,ăprincipal consultant)

TrungătơmăICTăR&Dăđƣăđ căTMAăSolutionsăthƠnhăl p v i m cătiêuăliênăk t

v iăcácătr ngăđ i h căvƠăcácăđ iătácătrongăvƠăngoƠiăn cătrongăR&Dăcácăcôngăngh

m i, s n ph m m iăvƠă ng d ngăcôngăngh - thôngătinăchoăcácăngƠnhăkhácănhau.ă

L i nhu năthuăđ c s chia s choăcácăbênăthamăgiaătheoăt l đóngăgóp.ăS đóngăgópăc aăcácăbênă khôngăch lƠătƠiăchính,ă mƠă cònălƠăc ăs h t ng,ănhơnăl c,ăcôngăngh vƠăth tr ng

TrungătơmăTTCăđ căthƠnhăl păvƠoăn mă2003ăđ h tr TMAăphátătri năn ngă

l c V i s thƠnhăcôngăc aămôăhìnhăđƠoăt o th căhƠnh,ăTTCăđ c m r ngăđ cung

c păđƠoăt o v k thu tăchoăsinhăviênăvƠăk s ăITăvƠoăn mă2007.ăHi n t i,ăTTCăcóă

h nă230ăchuyênăđ vƠăcung c păhƠngătr măkhóaăh c, bu i th o lu năhƠngăn m Trungătơmăth c t păSinhăviênă(SDC)ănh măđƠoăt oăvƠănơngăcaoătrìnhăđ cácă

th h sinhăviên,ăđ c bi tălƠăsinhăviên Côngăngh thôngătin

B ph năphátătri năkinhădoanh,ăchuyênătìmăki măkháchăhƠngăvƠăti păxúcăkháchăhƠng.ăHi n t iăcôngătyăđƣăm m t s v năphòngăđ i di n Canada, M ,ăChơuăỂu,ă

Nh t B n,ăÚc

B ph n h tr nh ăITăvƠăb o m tă(security),ăHRă(humanăresource)ăvƠăqu nălíătƠiăchính,ăk toán,ăch tăl ng

1.7.3 TƠiănguyênănhơnăl c

Hi nănayăTMAăcóăh nă1200ăk s đangălƠmăvi c t iă6ătòaănhƠăc aăcôngătyăđ t

t iăthƠnhăph H ChíăMinh.ăTrongăđó,ă90%ănhơnăviênăcóăb ngăđ i h c,ă10%ănhơnăviênăcóăb ng th căs ăho c ti năs ăH nă1/3ăk s ăcóăítănh tă5ăn măkinhănghi mălƠmă

vi c 40% k s ăcóăkinhănghi m h c t păvƠălƠmăvi c n căngoƠi.ăTi ngăAnhălƠăngônăng chínhăgiaoăti pătrongăcôngăvi c

Hìnhă1.3:ăT căđ tuy n d ngănhơnăviênăc a TMA (Ngu n: Trang web c aăcôngătyăTMAă)

Alcatel- Nh ngăkháchăhƠngăchínhălƠănh ngăcôngătyăhƠngăđ u th gi i

 10ă v nă phòngă lƠmă vi că (6ă tòaă nhƠă thƠnhă ph H Chíă Minhă vƠă 4ă n c ngoƠi:ăM ,ăCannada,ăChơuăỂu,ăÚc)

 tăđ c ch ng nh n CMMI m că5,ăTLă9000ăvƠăISOă27001:2005

 Nh ng ph năth ngăTMAăđƣăđ tăđ c: M tătrongă15ăcôngătyăhƠngă đ u th

gi i v iă"Ễpăd ng hi u qu quiătrìnhăgiaăcôngăph n m m" (Aberdeen Group, 2002),ăhuyăch ngăvƠngăchoăxu t kh u ph n m măvƠăcácăcôngătyăcôngăngh thôngătinăhƠngăđ u (2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012)

 Côngătyăđƣăxơyăd ngăđ c m tăth ngăhi u tin c y, m tăđ iăng ănhơnăviênăđoƠnăk t, gi iăchuyênămôn.ă i uăđángăchúăỦălƠănh ng d ánătr ng c a TMA

đ uălƠănh ng c uăsinhăviênăc aăcácătr ngă Hătrongăn cănh ă HăC năTh ,ăHăBáchăKhoaăTP.HCMăvƠă HăKHTNăTP.HCM

- iăng ănhơnăviênă năđ nh

- iăng ăk s ăvƠăQu nălỦătƠiăn ngă:ăthuăhútănhơnătƠiăt cácătr ngăđ i h c l n,

đ iăng ănhơnăviênăcóătrìnhăđ cao,ăđ iăng ăqu nălỦăgiƠuăkinhănghi m

- C ăs h t ng hi năđ i:

o m b o ho tă đ ngă liênă t că đ ng truy n Internet t că đ cao,ă máyăphátăđi năđ m b o cung c păđi nă24/24,ăcóăcác k ho chăkhôiăph c h atăđ ng sau s c

o B o m t: cóă h th ng th t đ ki mă soátă vi că raă vƠoă côngă ty,ă cácăphòngă labă vƠă phòngă d án,ă cóă gi iă phápă đ b o m tă máyă tínhă vƠă m ng,ă cóă

m ngăriêngă oă(VPN)ăđ b o m t d li u gi aăTMAăvƠăkháchăhƠngă

1.8 C uătrúcăc a lu năv n

Lu năv năđ căchiaălƠmă5ăph n:

Ch ngă1 s gi i thi uăc ăs hìnhăthƠnhăđ tƠi,ăm cătiêuănghiênăc u, Ủăngh aă

đ tƠi,ă tính m i c a lu nă v n,ă đ iă t ngă vƠă ph mă viă nghiênă c u, ph ngă phápănghiênăc u, cơuăh iănghiênăc u vƠăb i c nhănghiênăc u

Ch ngă2 - C ăs lỦăthuy t s trìnhăbƠyălỦăthuy t vƠăcácănghiênăc u khoa h c

v cácăy u t t oăthƠnhăn ngăl căđ ng lƠmăn n t ng cho vi c ki măđ nh môăhìnhă

n ngăl căđ ng t i doanh nghi p

Ch ngă3 ậPh ngăphápănghiênăc uătrìnhăbƠyăquiătrìnhănghiênăc u, cáchăxơyă

d ngăthangăđo,ăcáchăch n m u,ăquáătrìnhăthuăth p d li u vƠăcácăph ngăphápăphơnătíchăvƠăx líăs li u

Ch ngă4 ậ K t qu nghiênăc u s trìnhăbƠyăk t qu t quáătrình x líăvƠăphơnă tíchă s li u bao g mă quáă trìnhă lƠmă s ch d li u, ki mă đ nhă đ tin c y Cronbach-Alpha,ăphơnătíchănhơnăt vƠăph ngătrìnhăh i qui tuy nătínhăvƠăcácăk t

qu th ngăkê

Ch ngă5 ậ HƠmăỦăt k t qu nghiên c u vƠăđ xu t m t s gi iăpháp đ nuôiăd ngăvƠăphátătri n ngu n l c t oănênăn ngăl căđ ng c aăCôngăty.ă

Ch ngă2 C ăs lỦăthuy t

2.1 C nhătranhăvƠăm t s lỦăthuy t v c nh tranh truy n th ng

C nh tranh hay c nh tranh kinh t (EconomicsăCompetition)ălƠăăđ cătr ngăc

b n c a n n kinh t th tr ng nh tălƠătrongăb i c nh t c đ toƠnăc uăhóaăc a n n kinh t th gi i di n ra v iăngƠyăcƠngăcao, m căăđ c nhătranhăngƠyăcƠngăkh c li t vƠăgayăg t.ăCóănhi uăquanăăđi măkhácănhauăv c nh tranh, bao g m c nh tranh theo

tr ngăpháiăkinhăt h c t ch c, kinh t h căChamberlinăvƠăkinhăt h c Schumpeter

Kinh t h c t ch c (Porter M, 1980), g i t tălƠăIO (Industrial Organization),

đ c t ngă quátă hóaă thôngă quaă m i quan h gi aă c c uă ngƠnhă (Structureă ofăindustry), v năhƠnhăhayăchi năl c (Conduct/Strategy) c a doanh nghi păvƠăk t qu kinh doanh (Performance) c aă ngƠnh,ă cònă g iă lƠă môă hìnhă SCPă (Structureă -> Conduct -> Performance)ăhayămôăhìnhăBain-Mason.ăă i m then ch t c aămôăhìnhăIOălƠăk t qu kinh doanh ph thu c ch y uăvƠoăc c uăngƠnhămƠăcácădoanhănghi p đangăc nh tranh v iănhau.ăC c u c aăngƠnhăs quy tăăđ nhăhƠnhăviă(chi năl c kinh doanh) c a doanh nghi păvƠăđi uănƠyăs d năđ n k t qu kinhădoanhăngƠnhă(Porteră

M, 1981)

MôăhìnhăSCPăđ c c ng c b iălỦăthuy t c nhătranhănhómă(oligopolyătheory)ă

r t h uăíchătrongăvi căhìnhăthƠnhăchi năl căvƠăđánhăgiáăb n ch t c nh tranh trong ngƠnh.ăTuyănhiênătrongălỦăthuy tăIOăăđ năv phơnătíchănguyênăth yălƠăngƠnh,ăsauăăđóăă

đ căPorterăphátătri năvƠăă ng d ngătrongăxơyăd ng chi năl c,ăăđ c bi tălƠămôăhìnhă

n măl c c nh tranh (bao g m c nh tranh gi aăcácădoanhănghi pătrongăcùngăngƠnh,ăápăl c c aăkháchăhƠng,ăápăl c nhƠăcungăc p,ăápăl c c a s n ph m thay th ,ăápăl c

c aăcácădoanhănghi păcóăti măn ngăxơmănh p th tr ng),ătrongăđóăc c uăngƠnhălƠă

y u t quan tr ng t oă nênă l i th c nh tranh C nh tranh theo kinh t h c Chamberlinăcònăg iălƠăc nhătranhăăđ c quy n (monopolistic competition), t p trung vƠoă s khácă bi t (differentiation) c a s n ph mă vƠă d ch v ă Môă hìnhă c nh tranh

trongăIOăvƠămôăhìnhăc nhătranhăđ c quy n trong kinh t h căChamberlinăăđ uăchúă

tr ngă vƠoă vi c gi iă thíchă chi nă l c (Conduct/Stategry) c a doanh nghi pă vƠă k t

qu kinh doanh (performance) trong c nhă tranh.ă Tuyă nhiên,ă môă hìnhă IOă b tă ă đ u

b ng vi c t pătrungăvƠoăc c u (structure) c aăngƠnhăvƠăti pătheoălƠăchi năl căvƠă

k t qu Kinh t h c Chamberlin b tăăđ uăthôngăquaăvi c t pătrungăvƠoăn ngăl căđ c

bi t c a doanh nghi p ch ng h năbíăquy t v côngăngh (technical know how), danh

ti ng doanh nghi pă(reputation),ăth ngăhi u (trademark), b ngăsángăch (patent),

s nh n bi tănhƣnăhi uă(brandăawareness)ăvƠăti pătheoălƠătheoădõiătácăăđ ng c a s khác bi tănƠyăvƠoăchi năl căvƠăk t qu kinhădoanhămƠădoanhănghi pătheoăăđu i

C nhătranhătrongăngƠnhăd aăvƠoăs khácăbi t c aăcácădoanhănghi păvƠănayăchínhălƠăngu n l c t o ra l i th c nh tranh c a doanh nghi p

Trongă môăhìnhăc nh tranh Chamberlin, doanh nghi p v n t pătrungă vƠoă m c tiêuă t iă đaă hóaă l i nhu nă thôngă quaă vi că xácă đ nhă doanhă thuă biênă t (marginal revenue) b ng v iăchiăphíăbiênăt (marginalăcost)ănh trong th tr ng c nh tranh hoƠnăh o.ăTuyănhiên,ăn uăthƠnhăcôngătrongăkhácăbi t s đemăl i l i nhu năv t m c (excessăprofit).ăVìăv y chi năl c kinh doanh c a doanh nghi păăđóngăvaiătròăquană

tr ngăthôngăquaăvi c t n d ng hi u qu ngu n l căkhácăbi t c a doanh nghi p Hai lƠămôăhìnhăc nh tranh trong kinh t h căIOăvƠăChamberlinăkhông đ iăkhángăv i nhau mƠăchúngăb sung l n nhau

C c uăngƠnh nhăh ng r t l năăđ n chi năl c t n d ng l i th khácăbi t c a doanh nghi p trong vi căxác đ nh chi năl c c nh tranh Kinh t h căIOăc ngăth a

nh n l i th khácă bi t quy tă đ nh r t l nă đ n chi nă l c kinh doanh mƠă doanhănghi pătheoăđu i.ăVƠănh ng l i th khácăbi tănƠyăc a doanh nghi păchínhălƠăc s choă lỦă thuy t ngu n l c c a doanh nghi p (theo Grim CM, Lee H & Smith KG, 2006)

Kinh t h c t ch căIOăphơnătíchăc nhătranhătrongăăđi u ki năcơnăb ng c a th

tr ng s r t h n ch trong vi căxemăxétăăđ ngăc c ngănh k t qu c aăcácăsángă

ch ,ăphátăminh.ăKinhăt h c Schumpeter, d aătrênăc s c aătr ngăpháiăkinhăt h c

Ễoă(Austrianăeconomics)ă(MercalfeăJS,ă1998),ănh n m nhăvƠoăquáătrìnhăbi năăđ ng

c a th tr ng d ng đ ng (action and market process-market dynamics) Doanh nghi p đ tăđ c l i th c nh tranh nh vƠoăkh n ngăkhámăpháăvƠăhƠnhăđ ng c nh tranhă sángă t o (innovative competitive action) (theo Grimm CM, LeeH & Smith

KG, 2006)

M tăăđi m quan tr ng n aălƠăc nh tranh trong kinh t h căỄoănh n m nh vai tròăc a tri th căvƠăh c h i trong th tr ng c nhătranhăăđ ng (dynamic competitive markets) Tri th căliênăt căthayăđ i s d năđ n th tr ngăthayăđ iăvƠăs thayăđ iănƠyă

t o ra b tăcơnăb ng th tr ng (disequilibrium).ăă i uănƠyăăđemăl iăc h i m i v l i nhu n cho doanh nghi p V iăcáchănhìnăth tr ng d ngăđ ng, tuy r ngăđ nă v phơnătíchăc a kinh t h că SchumpeterălƠăngƠnhă vƠăn n kinh t ,ătr ngăpháiăc nh tranhănƠyălƠăm tăc s choălỦăthuy t v n ngăl căđ ng c a doanh nghi p

2.2 N ngăl c c nhătranhăvƠăl i th c nh tranh

Cóănhi uălỦăthuy t kinh t vƠăqu n tr v c nhătranh,ătrongăđóăcóă2ăkháiăni m

đ căđ c p nhi u nh tălƠăn ngăl c c nhătranhăvƠăl i th c nh tranh

2.2.1 N ngăl c c nh tranh

i v iăcôngătyăcóăcácăđ nh ngh aăv n ngăl c c nhătranhănh ăsau:

- Côngătyăcóăth c nh tranh n uăcóăcóăth s n xu t s n ph m ho c d ch v v i

ch tăl ngăv t tr iăvƠăchiăphíăth păh năsoăv i cácăđ i th c nhătranhătrongăn căvƠă

qu c t ăN ngăl c c nhătranhăđ ngăngh aăv iăthƠnhăqu l i nhu nădƠiăh n c aăcôngătyăvƠăn ngăl c c aăcôngătyătrongăb iăđ pănhơnăviênă(Garelli, 2005)

- N ngăl c c nhătranhălƠăn ngăl c t căthìăvƠăt ngălaiăc aădoanhănhơn,ăvƠălƠăcácăc ăh iăchoădoanhănhơnăthi t k , s n xu tăvƠăti p th hƠngăhóaătoƠnăc u v i m t góiăgiá vƠăch tăl ngăphiăgiáăv t tr iăh năsoăv iăcácăđ i th trongăn căvƠăqu c t (Garelli, 2005)

- N ngăl c c nhătranhăbaoăhƠmăs k t h p gi aătƠiăs năvƠăquáătrình.ăTrongăđó,ătƠiăs nălƠăk th a ho c t o m iăcònăquáătrìnhălƠăchuy n t tƠiăs năthƠnhăl i nhu n kinh t thôngăquaăbánăs n ph măchoăng iătiêuădùngă(Ambastha vƠ Momaya, 2004) Cácăđ nhăngh aătrênăkhác nhau v hìnhăth cănh ngăđ uăđ c p đ năítănh t 2 trong 3 y u t : (1) ngu n l c c aăcôngătyă(tƠiăs n,ăn ngăl c,ăquáătrình),ă(2)ăđ u ra

c a ngu n l cănƠyăv i m tăchiăphíăvƠăch tăl ngăsoăsánhăv iăđ i th ,ă(3)ăthƠnhăqu trênăth tr ng mang l i t đ uăraăđó

2.2.2 L i th c nh tranh

C ngăcóănhi uăđ nhăngh aăv l i th c nh tranh, m t s kháiăni măđi năhìnhălƠ:

- L i th c nhă tranhă mƠă côngă tyă giƠnhă đ că thôngă quaă cung c pă choă kháchăhƠngănh ngăgiáătr l năh năh k v ng, d năđ n nh ngăthƠnhăqu v t tr iăthôngăquaăcácăch tiêuănh ăth tr ngăvƠătƠiăchínhă(FahyăvƠ Smithee, 1999)

- L i th c nhătranhălƠăcóăchiăphíăth p, l i th khácăbi t ho c chi năl c t p trungăthƠnhăcông L i th c nhătranhăt ngătr ng d aătrênăkh n ngăcôngătyăt o ra giáătr choăng iămuaăv tăquaăchiăphíămƠăcôngătyăt oăraănóăPorteră(2004)

- B t k ngu n t đơu,ăl i th c nhătranhăđ c quy v s h u ngu n l căcóăgiáă

tr,ă lƠmă choă côngă tyă cóă th th c hi n t tă h nă ho că giáă r h nă đ i th (Collis vƠăMontgomery, 2008)

i m chung c aăcácăđ nhăngh aănƠyălƠăcóăđ c l i th c nh tranh khi t oăraăgiáă

tr.ă gi iăthíchăl i th c nh tranh, theo Barney vƠ Hesterley (1999), Teece, Pisano

vƠ Shuenă(1997),ăcóă3ăh ng ti p c năchính:

(1) N ngăl c th tr ngă(marketăpower)ămƠădoanhănghi păxơyăd ngăđ c v i 2 môă hình:ă tácă l c c nh tranh c aă Porteră (fiveă forces/competitiveă forces)ă vƠăxungăđ t chi năl c (strategic conflict)

(2) Hi u qu mƠădoanhănghi păđ tăđ c d aăvƠoăngu n l c c aămìnhă(Resourceăbased view)

(3) Doanhănhơnăv iăcácăph m ch t,ăn ngăl căcáănhơnăv t tr i, ch p nh n nh ng

th thách,ăkhóăkh năt o ra nh ngăđ i m iăđ tăphá,ăđ căxemălƠănhơnăt mang

l iăthƠnhăcông,ăquy tăđ nh s t n t iăvƠăphátătri n c a doanh nghi p

đơy,ănghiênăc u t pătrungăvƠoălỦăthuy tăQuanăđi m d aătrênăc ăs ngu n l c

v i gi đ nhălƠăcácăcôngătyăkhácăbi t v cácăy u t bênătrong,ăkh oăsátăcôngătyăd i hìnhă th c t p h pă cácă ngu n l c,ă đ că cácă nhƠă qu n tr cáchă th c ph i h pă đ chuy năhóaăthƠnhăs n ph măđ gi iăthíchăthƠnhăqu trênăth tr ng

2.3 LỦăthuy t v ngu n l c (Resource based view) vƠăđ căđi m ngu n l c t o

l i th c nh tranh cho doanh nghi p

2.3.1 LỦăthuy t v ngu n l c

LỦăthuy t v ngu n l c c a doanh nghi p t pătrungăvƠoăphơnătíchăc nh tranh

d aăvƠoăcácăy u t bênătrong,ăđóălƠăngu n l c c a doanh nghi p Ngu n l c c a doanh nghi p th hi n nhi u d ngăkhácănhau.ăChúngătaăcóăth chiaăchúngăraăthƠnhăhaiănhóm:ăh uăhìnhă vƠă vôăhìnhă(GrantăRM,ă1991).ăNgu n l c h uăhìnhăbaoă g m ngu n l c v tƠiăchính vƠăv t ch t h uăhình.ăNgu n l c v tƠiăchínhănh v n t cóăvƠăkh n ng vay v n c a doanh nghi p Ngu n v t ch t h uăhìnhăbaoăg m nh ngătƠiă

s n s n xu t h uăhìnhăc a doanh nghi păcóăth đemăl i l i th v chiăphíăs n xu t

nh quiămô,ăv trí,ătinhăviăv k thu tă(technicalăsophistication),ătínhălinhăho t c a nhƠămáyăs n xu t, c a trang thi t b ,ănguyênăv t li uăăđ uăvƠo,ăv.v ăNgu n l căvôăhìnhăbaoăg măcôngăngh , danh ti ngăvƠănhơnăl c c a doanh nghi p Ngu n l c v côngăngh bao g m s h uătríătu , b ngăphátăminh,ăsángăch ,ăv.vầăNgu n l c v danh ti ng bao g m vi c s h uănhƣnăhi u n i ti ng, v d ch v , ch tăl ng,ăđ tin

c y, thi t l păđ c m i quan h t t v iăkháchăhƠng,ănhƠăcungăc p,ăngơnăhƠng,ăchínhăquy n,ăv.vầăNgu n l c v nhơnăs bao g m ki n th c, k n ngăc aănhơnăviên,ăkh

n ngăthíchăh p c aănhơnăviênăv iătínhălinhăho t trong chi năl c,ălòngătrungăthƠnhă

c aănhơnăviên,ăv.vầ

LỦăthuy t v ngu n l c cho r ng ngu n l c c a doanh nghi păchínhălƠăy u t quy tăđ nhăđ n l i th c nhătranhăvƠăk t qu kinh doanh c a doanh nghi p, d aătrênă

ti năđ lƠăcácădoanhănghi pătrongăcùngăm tăngƠnhăth ng s d ng nh ng chi năl c kinhă doanhă khácă nhauă vƠă khôngă th d dƠngă saoă chépă đ că vìă chi nă l c kinh doanh ph thu căvƠoăchínhăngu n l c c a doanh nghi păăđó.ăKhácăv iămôăhìnhăn mă

l c c nh tranh c aăPorter,ălỦăthuy t ngu n l c v c nh tranh t pătrungăvƠoăcácăy u t bênătrongăc a doanh nghi p

Nh v y,ălỦăthuy t ngu n l c - t pătrungăvƠoăn i l c c a doanh nghi p ậ b sungăchoălỦăthuy t v c nh tranh d aătrênăkinhăt h c IO S khácăbi t c a doanh nghi pătrongămôăhìnhăChamberlin,ăIOăvƠăSchumpeterălƠăc s choălỦăthuy t ngu n

l c c a doanh nghi p.ăTuyănhiên,ăgi ngămôăhìnhăChamberlinăvƠăIO,ălỦăthuy t ngu n

l c d aătrênăs cơnăb ng,ăkhôngăt pătrungăvƠăquáătrìnhăăđ ng c a th tr ng (Grimm

CM, Lee H and Smith KG, 2006)

Theo th iăgian,ălỦăthuy t v ngu n l c c a doanh nghi păliênăt căđ căphátătri năvƠăhìnhăthƠnhălỦăthuy tăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p

2.3.2 căđi m c a ngu n l c t oănênăl i th cho doanh nghi p

Theo Barney (1991), m t ngu n l c t oănênăl i th cho doanh nghi p trong

c nh tranh ph i th aămƣnă4ăăđi u ki năsau:ă(1)ăgiáătr , (2) hi m,ă(3)ăkhóăb tăch c, (4)ă khôngă th thay th ,ă đ c g i t tă lƠă VRINă (Valuable,ă Rare,ă Inimitable,ă Non-substitutable)

2.3.2.1 Ngu n l căcóăGiáătr

Ngu n l căcóăgiáătr s mangăăđ n l i th c nh tranh cho doanh nghi p, ngu n

l căđóăph iăchoăphépădoanhănghi p th c hi năđ căcácăchi năl c kinh doanh c i thi nă n ngă su tă vƠă hi u qu ho tă đ ng c aă côngă tyă (efficiencyă andă effectiveness)ă(theo Barney, 1991) T đóăgiúpăchoădoanhănghi p t n d ngăăđ căc h iăvƠătrungă

l păcácăm iăđeăd a hi n h uătrongămôiătr ng kinh doanh c a doanh nghi p

2.3.2.2 Ngu n l c Hi m

M t ngu n l căcóăgiáătr mƠăcóăm t cácădoanhănghi păkhácăthìăkhôngăđ c xemălƠăngu n l c hi m Ngu n l c hi mălƠăngu n l cămƠăch cóă doanh nghi pănƠyă

đ c doanh nghi p s d ng trong chi năl c t oăraăgiáătr cho doanh nghi p,ăđemă

l i l i th c nh tranh doanh nghi p (Barney, 1991)

2.3.2.3 Ngu n l căKhóăb tăch c

TheoăLippmană&ăRumeltă(1982)ăvƠăBarneyă(1986a,1986b), ngu n l căkhóăb

b tăch căkhiăcóă m t trong ba ho c c baănhơnăt sau (a) doanh nghi păcóă đ c ngu n l căđóănh vƠoăm t s đi u ki n x y ra m t th iăđi măđ c bi tănƠoăăđó,ă(b)ă

m iăliênăh gi a nh ng ngu n l căđóăv iăn ngăl c c nh tranh c aăcôngătyăm t cáchă

ng uănhiên,ă(c)ăngu n l căđóăcóăliênăquanăđ n m t hi năt ngăxƣăh i,ăv tăquáăkh

n ngăki măsoátăvƠă nhăh ng c a doanh nghi p

2.3.2.4 Ngu n l căKhôngăth thay th

Yêuăc u quan tr ngăđ i v i ngu n l c c a doanh nghi păđ ngu n l căđóăt o

ra l i th c nh tranh cho doanh nghi păđóălƠănh ng ngu n l căkhôngăth b thay th

b ng nh ng ngu n l căcóăgiáătr thay th t ngăăđ ngăv m t chi năl c (Barney, 1991) Kh n ngă thayă th di nă raă d iă haiă hìnhă th c,ă tr că tiên,ă ngu n l că ă đóăkhôngăth b t ch căđ cănh ngăcóăth đ c thay th b ng m t ngu n l căt ngăt khácămƠănóăchoăphépădoanhănghi p s d ng ngu n l căt ngăt nƠyăv n th c hi n

đ căcácăchi năl c c a doanh nghi pă(Barneyă&ăTyler,ă1990).ăHìnhăth c th haiălƠănhi u ngu n l căkhácănhauăcóăth lƠăthayăth mang tínhăchi năl c.ăă i v i doanh nghi pănƠy,ăngu n l că Aă(víăd lƠă l căl ngă lƣnhăđ oătƠiăn ng)ă(Zucker,ă1977)ălƠăngu n l căđ cătr ngămƠădoanhănghi păkhácăkhôngăcóăđ c,ănh ngădoanhănghi p B

v năcóăth m nhăđ i v i ngu n l căBă(víăd đóălƠăkh n ngălênăk ho ch r t t t) c a mìnhăvƠăt đóăngu n l c B c a doanh nghi p B v năcóăth mc nh tranh v i ngu n

l c A c a doanh nghi p A (Pearce, Freeman, & Robinson, 1987)

Hìnhă2.1: Ngu n l căđ t VRIN & l i th c nh tranh c a doanh nghi p

(Ngu n: Barney J.B, 1991)

2.4 LỦăthuy t n ngăl căđ ng (dynamic capabilities)

Theo Grimm vƠăcácăc ng s (2006),ămôăhìnhăkinhăt h c t ch c, Chamberlin vƠălỦăthuy t ngu n l căcóăđi măt ngăđ ngălƠăkhôngănghiênăc uăquáătrìnhăđ ng c a

th tr ng.ă ơyăchínhălƠăđi m y u c aăcácămôăhìnhătrênăvƠălỦăthuy tăn ngăl căđ ng

c a doanh nghi păđƣăkh c ph c đ căđi m y uănƠy.ăGi ngănh ălỦăthuy t ngu n l c, lỦăthuy tăn ngăl căđ ngăc ngăt pătrungănghiênăc u kh n ngăvƠăk t qu kinh doanh

c a doanh nghi p, m că dùă n ngă l că đ ng nh n m nhă vƠoă s thayă đ i Smithă vƠă cácă c ng s ,ă 2009).ă Tuyă nhiên,ă ch cóă lỦ thuy t v n ngă l că đ ng m i đánhăgiáăđ călƠmăth nƠoădoanhănghi păcóăth t oăraăđ c l i th c nh tranh trong môiătr ngăthayăđ iănhanhăchóngă(AmbrosiniăvƠăBowman,ă2009).ă i u quan tr ng

(Easterby-h n,ăn ngăl căđ ngăc(Easterby-hoăp(Easterby-hépădoan(Easterby-hăng(Easterby-hi p t oăraăvƠăduyătrìăl i n(Easterby-hu nătrongămôiă

tr ngăthayăđ iănhanhăchóngă(AmbrosiniăvƠăBowman,ă2009;ăHelfatăvƠăcácăc ng s , 2007)

TheoăTeeceăvƠăcácăc ng s (1997)ăn ngăl căđ ngăđ căđ nhăngh aălƠăắkh n ngătíchăh p,ăxơyăd ngăvƠăđ nh d ng l i nh ng ti măn ngăbênătrongăvƠăbênăngoƠiădoanhănghi păđ đápă ng v iăthayăđ i c aămôiătr ngă kinhădoanhẰ.ăN ngăl căđ ng bao

g m kh n ngăc a doanh nghi păđ nh n th căvƠăt n d ng nh ngăc ăh i m i c a th

L i th c nh tranh

b n v ng c a doanh

nghi p

Ngu năn ngăl căđ ngăđ căxemălƠăc ăs t o ra l i th c nh tranhăvƠămangăl i

k t qu kinh doanh cho doanh nghi p Ngu n l căcóăth tr thƠnhăn ngăl căđ ng vƠoăt o ra l i th c nhătranhălƠănh ng ngu n l c th aămƣnăb năđ căđi m:ăgiáătr ,

hi m,ă khóă thayă th , khóă b b tă ch că vƠă đ c g i t tă lƠă VRINă (Eisenhardtă vƠăMartin, 2000)

2.5 M t s nghiênăc uăliênăquanăđ năn ngăl căđ ng

V i nh ngălỦăthuy tănêuătrên,ăcácănhƠănghiênăc uătrênăth gi i v năđangăkhámăpháăraăcácăy u t t oănênăngu n l căđ ng c a doanh nghi păvƠăđ raămôăhìnhănghiênă

c uăđ đánhăgiáăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p.ăSauăđơyăchúngătaăcùngăđi m qua

m t s nghiênăc uănƠy.ă

 Nguy nă ìnhăTh vƠăNguy năMaiăTrangă(2009)ăđƣăcóănghiênăc uăắM t s

y u t t oăthƠnhăn ngăl căđ ng c a doanh nghi păvƠăgi iăphápănuôiăd ngẰăđ c trìnhăbƠyătrongăh i th oăắN ngăl căđ ng c a doanh nghi pẰăt i TP H ChíăMinh.ăNghiênăc uăcóăm căđíchăgi i thi u v n ngăl căđ ngăvƠăđ xu t m t s h ngănuôiă

d ngăvƠăphátătri n ngu năn ngăl căđ ngăđ t oănênăl i th c nh tranh cho doanh nghi p, d aăvƠoăk t qu c a m t s nghiênăc u v n ngăl c đ ng doanh nghi pătrênă

đ aă bƠnă TP.HCM.ă iă t ng kh oă sátă đơyă lƠă cácă nhƠă qu nă líă thu că cácă doanhănghi pă trênă đ aă bƠnă TP.HCM.ă K t qu nghiênă c u cho th y hai y u t n ngă l c

đ ng,ăn ngăl cămarketingăvƠăđ nhăh ngăkinhădoanh,ălƠăhaiăy u t tácăđ ng m nh

nh tăvƠoăk t qu kinh doanh c a doanh nghi p Ti pătheoălƠăn ngăl căsángăt oăvƠă

đ nhăh ng h c h i K t qu nƠyăchoăchúngătaăm t s hƠmăỦănh ăsau:ă

 Nghiênăc uănƠyăđemăl i m t s Ủăngh aăchoăcácănhƠănghiênăc u,ăcácădoanhănghi p,ăcácăc ăquanăqu nălỦănhƠăn c vƠăcácăt ch căđoƠnăth v kinh doanh t i

TP.HCMănh ăs Khoa h căCôngăngh ,ăCôngănghi p,ăTh ngăm i,ăvv.ăc ngănh ăcácă

t ch căđoƠnăth nh ăcácăcơuăl c b , hi p h i doanh nghi p, CEO, vv C th , k t

qu nghiênăc uăgópăph năgiúpăcácădoanhănghi p hi u bi t rõăh năv n ngăl căđ ng vƠă n m b tă đ că cácă y u t t oă thƠnhă n ngă l că đ ng cho doanh nghi p T đó,ădoanh nghi pă cóă th ho chă đ nhă cácă ch ngă trìnhă phátă hi n,ă nuôiă d ngă vƠă phátă

tri năn ngăl căđ ngăđ t oănênăl i th c nh tranh cho doanh nghi p K t qu nghiênă

c uăc ngăgópăph năkíchăthíchănh ngănghiênăc u ti p theo v n ngăl căđ ngăvƠăl i

th c nh tranh c aăăcácădoanhănghi p Vi t Nam trong b i c nh Vi tăNamăđƣălƠăthƠnhăviênăc a WTO

 Thangăđoăl ngăgópăph năgiúpăchoăcácădoanhănghi p,ăcácăt ch c qu nălỦănhƠăn căvƠăt ch căđoƠnăth v kinh doanh s d ngăđ đánhăgiáăn ngăl căđ ng c a cácădoanhănghi p.ăCácăt ch cătrênăcóăth d aăvƠoăk t qu c ngănh ăcáchăth c th c

hi nă nghiênă c uă nƠyă đ th c hi n nh ngă nghiênă c u tri n khai ti pă theoă choă cácă

ch ngătrìnhăc th c aămình.ăH năn aăchúngăgópăph năgiúpăchoăcácănghiênăc u

ti p theo ti p t căđi u ch nh, b sungăvƠăs d ng cho nh ngănghiênăc uăcóăliênăquană

c aămình

Tuyănhiên,ăc ngăc năchúăỦăđ n m t s h n ch c aănghiênăc u khi di n gi i cácăk t qu trênăđơy.ăTh nh tălƠăk t qu ch đ c ki măđ nh v iăcácădoanhănghi p trênăđ aăbƠnăTPHCM.ăH năn a,ăănghiênăc u ch ki măđ nh t ngăquát,ăkhôngăphơnătíchăchiăti tăvƠoăt ngăngƠnhăngh kinh doanh c th nh ăs n ph m, d ch v ,ăngƠnhăhƠngătiêuădùng,ăcôngănghi p,ăcôngăngh cao, thơmăd ngălaoăđ ng, vv Nh ngăngƠnhăkinh doanh c th cóăth cóănh ngăkhácăbi t nh tăđ nh v vaiătròăc aăăcácăy u t

n ngă l că đ ngă đ i v i l i th c nhă tranhă vƠă k t qu kinhă doanh.ă Trênă c ă s c a nghiênăc uănƠy,ăcácănghiênăc u ti pătheoănênăt pătrungăvƠoăt ngăngƠnhăngh c th

đ cóăth phátăhi n ra nh ngăđi măt ngăđ ngăvƠăd bi t c aăchúng.ăH năn a, doanh nghi pătrênăđ aăbƠnăTPHCMăcóăth cóăm t s khácăbi t so v iăcácădoanhănghi p

nh ng khu v căkhácăt i Vi tăNam.ăVìăv y, ti p t c ki măđ nhămôăhìnhănghiên c u

v iăcácădoanhănghi p t iăcácăđ aăbƠnăkhácăc a Vi tăNamănh ăHƠăN i, C năTh ,ă Ơă

N ng,ăvv.ăđ giaăt ngătínhăt ngăquátăhóaăc aămôăhìnhăc ngălƠăm tăh ngănghiênăc u

ti pătheo.ăCácănghiênăc uănƠyăcóăth th c hi n l p l iăhoƠnătoƠn,ăho căđi u ch nh môăhìnhăthôngăquaănghiênăc uăđ nhătínhăt i t ngăngƠnhăngh ,ăđ aăbƠnăc th đ phátă

hi n nh ng y u t m iăđ căthùăriêngăchoăt ngăngƠnhăngh ,ăđ aăbƠnănghiênăc u Cu i cùngălƠănghiênăc uănƠyăch xemăxétăm t s y u t n ngăl căđ ngăchínhă(n ngăl c marketing,ăn ngăl c sángăt o,ăđ nhăh ngăkinhădoanh,ăvƠăđ nhăh ng h c h i).ăCònă

r t nhi u y u t doanh nghi pă cóă th lƠă y u t n ngă l că đ ng c nă đ că xemă xétătrongăcácănghiênăc u ti pătheoăđ cóăth cóăđ c m tămôăhìnhăt ng h p v n ngăl c

đ ng t oănênăl i th c nhătranhăvƠăk t qu kinh doanh c a doanh nghi p.ăCácăy u t nƠyăcóăth lƠăn ngăl c s n xu t,ănghiênăc uăvƠăphátătri n,ăđ nhăh ng th tr ng,ătƠiă

s n doanh nghi p d aătrênăc ăs th tr ng (market-based assets), n iăhóaătriăth c,

t ng ti p thu nh ngăđi u m i t ho tăăđ ng qu n tr đi uăhƠnhădoanhănghi p (open

mindedness).ăTrongăbƠiănghiênăc uănƠy,ăcácăth ngă kêă mangătínhăăđ nhăl ngăăđƣăă

đ căápăd ngăphơnătíchălƠăph ngăsaiăđaăbi n (MANOVA), h s t ngăquanăvƠăh i quy tuy nătính

 M t s nghiênăc uăkhácăv cácăy u t cóăkh n ngăt oănênăngu năn ngăl c

đ ng c a doanh nghi pănh ăănghiênăc uănhơnăt đápă ng th tr ngă(HomburgăvƠă

c ng s ,ă2007;ăWhiteăvƠăc ng s , 2003), ch tăl ng m i quan h (Nguy năvƠăc ng

s ,ă2004),ăđ nhăh ng h c h i c a doanh nghi pă(CeluchăvƠăc ng s , 2002),ăn ngă

l căsángăt oă(HultăvƠăc ng s ,ă2004),ăđ nhăh ngăkinhădoanhă(LumpkinăvƠăDess,ă1996),ăn ngăl c t ch c d ch v (CapronăvƠăMitchell,ă2009).ầ

 nhăh ng kinh doanh

gi ng v iănghiênăc u g c Bi năđ c l p cu iăcùng đ c s d ng d aătrênăc s xem xétătìnhăhìnhăc th c a doanh nghi păđ cănghiênăc u

Cácănhơnăt hay bi năđ c l y t cácănghiênăc uătr căđơy,ănh ngăn i dung

c aăcácănhơnăt nƠyăđ c c uăthƠnhăd aătrênăvi căxemăxétăcácăđ nhăngh aăc aăchínhă

N ngăl căđ ng c a doanh

nghi p

Ch tăl ng m i quan h

nhăh ng h c h i

nhăh ng kinh doanh

N ngăl căsángăt o, R&D

nhơnăt đóăvƠăcácănghiênăc uăliênăquan.ăVƠăđơyăc ngălƠăc s đ xơyăd ngăcácăbi n quanăsátăd i d ngăcơuăh i trong b ngăcơuăh iănghiênăc u c aăđ tƠiănƠy

B ng 2.1: Cácănhơnăt đ c ch n t cácănghiênăc u

ápă ng th tr ng HomburgăvƠăc ng s (2007);

Nguy nă ìnhăTh vƠ Nguy n Mai Trang (2009)

Ch tăl ng m i quan h Nguy năvƠăcácăc ng s (2004);

Nguy nă ìnhăTh vƠăNguy n Mai Trang (2009) nhăh ng h c h i CeluchăvƠăc ng s (2002);

Nguy nă ìnhăTh vƠ Nguy n Mai Trang (2009) nhăh ng kinh doanh LumpkinăvƠ Dess (1996);

CovinăvƠ Miles (1999);

Nguy nă ìnhăTh vƠ Nguy n Mai Trang (2009)

N ngăl căsángăt o Damanpour (1991);

1 áp ng khách hàng (customer responsiveness): th hi n s đápă ng c a

doanh nghi p theo s thayăđ i v nhu c uăvƠă c mu n c aăkháchăhƠng

2 Ph n ng đ i th c nh tranh (competitor responsiveness): th hi n s theo

dõiăcácăho tăđ ng kinh doanh c aăđ i th c nh tranh

3 Thích ng môi tr ng v mô (responsiveness to the change of the

macroenvironment):ătheoădõiăs thayăđ i c aămôiătr ngăv ămôăđ n m b t cácăc ăh i vƠărƠoăc n kinh doanh

LỦăthuy t v đ nhăh ng th tr ngăc ngăch ra r ng,ăđápă ng v i s thayăđ i

c aăkháchăhƠngăvƠăđ i th c nhătranhălƠăđi m then ch t d năđ n s thƠnhăcôngăc a doanh nghi p (víăd : Narver vƠ Slateră1990).ă ápă ng th tr ngălƠăm t y u t v năhóaă doanhă nghi pă mƠă khôngă ph i t t c doanh nghi pă nƠoă c ngă cóă (hi m)ă vƠă

m i doanh nghi p d aă vƠo ngu n l c c a mìnhă cóă nh ngă cáchă th că đápă ng th

tr ngăkhácănhau.ăDoanhănghi p nƠyăkhôngăth b tăch c doanh nghi păkhácăđ c (khôngăd dƠngăb tăch căđ c).ăTuyănhiên,ăn uăkhôngăđápă ngăđ c s thayăđ i

c a th tr ngăthìădoanhănghi p s b đƠoăth iă(khôngăth thay th đ c).ăVìăv y, tínhăđápă ng th tr ng th aă mƣnăcácăthu cătínhăVRINănênănóălƠă m t y u t c a

n ngăl căđ ng doanh nghi p

Nhi uănghiênăc u cho th yăđápă ng th tr ngătácăđ ng tr c ti păvƠăgiánăti p vƠoăk t qu kinh doanh L yăvíăd ,ănghiênăc u c aăHomburgăvƠăc ng s (2007) cho

th yăđápă ngăkháchăhƠngăvƠăđápă ng c nh tranhătácăđ ngăcùngăchi u v i k t qu kinhădoanh.ăNghiênăc u c a Nguy n vƠ Barrettă(2006,ă2007)ăvƠăNguy n vƠăc ng s (2006) cho th yăđápă ng th tr ng (m tăthƠnhăph n c aăđ nhăh ng th tr ng)ătácă

đ ngăgiánăti pă(thôngăquaăquáătrìnhăn iăhóaătriăth c)ăvƠoăk t qu kinhădoanhăvìăđápă

ng th tr ngăliênăh ch t ch v iăquáătrìnhăthuăth p, chuy năđ iăvƠăs d ngăthôngătin

2.7.2 Ch tăl ng m i quan h

KhiăngƠnhă marketingăchuy năh ng t môăhìnhă marketingăh n h p 4P (s n

ph mậgiáă c ậphơnă ph iậchiêuă th )ă sangă môă hìnhă marketingă m i quan h

(relationship marketing) v iăquanăđi măắMarketingălƠăquáătrìnhăthi t l p,ăduyătrì,ăvƠă

c ng c cácăm i quan h v iăkháchăhƠngăvƠăcácăđ iătácăcóăliênăquanăđ th aămƣnă

m că tiêuă c aă cácă thƠnhă viênă trongă m i quan h nƠyẰă (Gronroos, 1994)ă thìă ch t

l ng m i quan h (gi aăcácăthƠnhăviênătrongăquáătrìnhătraoăđ iăkinhădoanh:ăkháchăhƠng-th ngăhi u, doanh nghi p-nhƠăcungăc p, doanh nghi p-kênhăphơnăph i, vv.) lƠăkháiăni mătrungătơmăc a marketing Ch tăl ng m i quan h th hi năthôngăquaă

b năthƠnhăph năc ăb n (Nguy năvƠăcácăc ng s , 2004):

1 Cam k t (commitment): Cam k t th c hi n nh ngăgìăđƣăđ ra gi aăcácăthƠnhăviên tham gia

2 Gi ch tín (trust): CácăthƠnhăviênăthamăgiaătinăt ng l n nhau

3 Không l i d ng (minimal opportunism): CácăthƠnhăviênăthamăgiaăkhôngăth c

hi năcácăhƠnhăviăl i d ng l n nhau

4 Th a mãn (satisfaction): CácăthƠnhăviênăthamăgiaăth aămƣnăv i m i quan h

đƣăthi t l p

Thi t l păvƠăduyătrìăm i quan h cóăch tăl ngăcaoălƠătrungătơmăc aăcácăho t

đ ng marketing c aăcácădoanhănghi p,ăđ c bi tălƠătrongăgiaiăđo n c nh tranh chuy n

h ng t c nh tranh gi aă cácă doanhă nghi p sang c nh tranh gi aă cácă m ng marketing (marketing networks) v i nhau (Nguy năvƠ c ng s , 2007) Nhi uănghiênă

c uăđƣăchoăth y ch tăl ng m i quan h cóă quanăh v i k t qu kinh doanh c a doanh nghi p (hi mă vƠă cóă giáă tr ) Th c ti nă đƣă choă th y l i nhu n c a doanh nghi p ch y u t kháchăhƠngăhi năcóătuyănhiênăkhôngăph i doanh nghi pănƠoăc ngăcóăth th c hi năđ că(khôngăth thay th vƠăb tăch căđ c) L yăvíăd ,ănghiênă

c u c a Nguy n vƠăc ng s (2004, 2007) cho th y ch tăl ng m i quan h tácăđ ng

tr c ti păvƠoăk t qu kinh doanh c a doanh nghi p.ăVìăv y, ch tăl ng m i quan h

th aă mƣnă cácă tiêuă chíă VRINă vƠă lƠă m t y u t t oă nênă n ngă l că đ ng c a doanh nghi p

2.7.3 nhăh ng h c h i

nhăh ng h c h i (learning orientation) doanh nghi păc ngălƠă m t y u t

th ngăđ cănghiênăc u.ă nhăh ng h c h iănóiălênăcácăho tăđ ng c a t ch c

nh m t o ra tri th că vƠă ng d ngăchúngă trongăho tăđ ng s n xu tă kinhădoanhă đ nơngă caoă l i th c nh tranh c a doanh nghi p.ă nhă h ng h c h i bao g m ba thƠnhăph năchínhă(Sinkula vƠăcácăc ng s , 1997):

1 Cam k t c a doanh nghi p v i vi c h c h i c a các thành viên (commitment

to learning): ph năánhăgiáătr c ăb n c a doanh nghi păthôngăquaăn l căhìnhăthƠnhă v nă hóaă h c h i trong doanh nghi p Doanh nghi p ph iă luônă quană

ni măquáătrìnhăh c h i c a m iăthƠnhăviênălƠăm tăquáătrìnhăđ uăt ă(khôngă

ph iălƠăchiăphí)ăvƠălƠăm tăđ ng l c t oănênăl i th c nhătranhăđ t n t iăvƠăphátătri n

2 Chia s t m nhìn v i các thành viên trong doanh nghi p (shared vision): Các

thƠnhăviênătrongădoanhănghi păđ c chia s t mănhìnăvƠăm cătiêuăc a doanh nghi păvƠăcùngănhauăn l căđ đ tăđ căchúng

3 Có xu h ng c i m trong ho t đ ng qu n tr đi u hành doanh nghi p

(open- mindedness): Doanh nghi păluônăluônăđánhăgiáă l i nh ngă giáătr vƠă

ni mătinăđƣăđ c thi t l păvƠăch p nh n nh ngăthayăđ i

Nhi uănghiênăc u cho th yăđ nhăh ng h c h iăđóngăgópătr c ti păvƠăgiánăti p vƠoăk t qu kinh doanh c a doanh nghi păvƠăkhôngăph i doanh nghi pănƠoăc ngăs n sƠngătheoăđu iăxuăh ng h c h iă(cóăgiáătr vƠăkhanăhi m) L yăvíăd ,ănghiênăc u

c a HultăvƠăc ng s (2004) cho th yăđ nhăh ng h c h iătácăđ ng tr c ti păvƠoăhi u

qu kinhădoanh.ăNghiênăc u c a Nguy n vƠăc ng s (2007) cho th yăđ nhăh ng

h c h iătácăđ ngăgiánăti păvƠoăk t qu kinh doanh (thôngăquaăn iăhóaătriăth c).ăH nă

n a,ă đ đ tă đ c m că đ đ nhă h ng h c h i cao, m iă thƠnhă viênă trongă doanhănghi p, t ban qu n tr c păcaoăđ n t ngăcánăb côngănhơnăviênătrongăđ năv c n

ph i nh n th căđ călƠăđ nhăh ng h c h iălƠăm t trong nh ngăđi u ki n tiênăquy t

đ t n t iăvƠăphátătri n (Nonaka vƠ Takeuchi, 1995; Sinkula vƠăcácăc ng s , 1997)

Ngh aălƠ,ăđ nhăh ng h c h iălƠăm t y u t khôngăd dƠngăb tăch c hay thay th

đ c.ăHayănóiăcáchăkhác,ăđ nhăh ng h c h i trong doanh nghi p th aămƣnătiêuăchíăVRINănênănóălƠăm t y u t c aăn ngăl căđ ng doanh nghi p

2.7.4 nhăh ng kinh doanh

nhăh ngă kinhădoanhălƠă m t y u t đ c nhi uănhƠănghiênăc u t p trung (Lumpkin vƠ Dessă1996).ă nhăh ng kinh doanh c a doanh nghi p bao g măn măthƠnhăph năc ăb n:

1 Tính đ c l p (autonomy): Kh n ngăhƠnhăđ ngăđ c l p c aăcáănhơnăho c

nhómăt oăraăỦăt ng m i cho doanh nghi pă vƠăth c hi năthƠnhăcôngăỦă

t ngăđ căđ ra

2 Tính sáng t o (innovativeness): Kh n ngăc a doanh nghi păđ xu tăquáă

trìnhăs n xu t m i, s n ph m m iăhayălƠănh ngăỦăt ng m iăđ lƠmăt ngă

l i th c nh tranh c a doanh nghi p (Damanpour, 1991)

3 Tính m o hi m (risk taking): Cácădoanhănghi p tham gia th tr ngăđ u

ph iăđ ngăđ u v i r i ro Ch p nh n r i ro th hi n s cam k t c aănhƠăkinhădoanhătrongăđ uăt ăm t ngu n l c l nătrongăcácăd ánăkinhădoanhăcóă

kh n ngăthuăl i cao

4 Tính ch đ ng (proactiveness): LƠă quáă trìnhă doanh nghi p d báoă yêuă

c u c a th tr ngă(trongăt ngălai)ăvƠăch đ ngăhƠnhăđ ngăđápă ng v i đòiăh iănƠy

5 Tính ti n công trong c nh tranh (competitive aggressiveness): Khácăv i

tínhăch đ ng (ch đ ngăhƠnhăđ ng v iăc ăh i c a th tr ng ậ s xu t

hi n),ătính ti năcôngătrongăc nhătranhănóiălênătínhăkiênăđ nh t năcôngăđ i

th c nhătranhă(hƠnhăđ ng v iăđ i th c nh tranh trong th tr ng ậ hi n

t i)

Doanh nghi p v iăđ nhăh ngăkinhădoanhăcaoăluônăluônătheoădõiăth tr ngăđ phátăhi n nh ngăc ăh iăvƠărƠoăc n kinhădoanh.ăCácădoanhănghi pănƠyăluônăch đ ng vƠătiênăphongătrongăđ xu tăvƠăth c hi n nh ngăỦăt ng, s n ph m,ăquáătrìnhăs n

xu t m i,ădùălƠăđ đápă ngăchoămôiătr ngăbênătrongăvƠăbênăngoƠiădoanhănghi p hayălƠăđ t o ra l i th tiênăphongă(preemptiveămove) nhăh ngăkinhădoanhălƠă

m t y u t cóăgiáătr , hi m,ăkhôngăth thay th vƠăkhôngăd dƠngăb tăch căđ c (th aătiêuăchíăVRIN).ăVìăv y,ăđ nhăh ngăkinhădoanhălƠăm t y u t quan tr ngăđ lƠmăthayăđ iăn ngăl c c nh tranh c a doanh nghi p (Covin vƠ Miles, 1999; Hult vƠăcácăc ng s , 2004)

Nhi uănghiênăc u cho th yăđ nhăh ng kinh doanh ho c m t s thƠnhăph n

c aănóătácăđ ng tr c ti păvƠăgiánăti păvƠoăk t qu kinh doanh c a doanh nghi p L y víăd ,ătheoăHultăvƠăc ng s (2004)ăthìăđ nhăh ngăkinhădoanhăvƠătínhăsángăt o c a doanh nghi pălƠăhaiăkháiăni mătáchăbi tăvƠătheoăk t qu c aănghiênăc u c aăcácătácă

gi nƠyăthìăc haiăđ uăcóătácăđ ngăcùngăchi uăvƠoăk t qu kinhădoanh.ăNghiênăc u

c a Keh vƠă c ng s (2007) cho th yă đ nhă h ng kinh doanh (bao g mă baă thƠnhă

ph n c ăb n:ăsángăt o, ch đ ngăvƠăm o hi m)ăcóătácăđ ng tr c ti păvƠăgiánăti p (thôngăquaăthuăth păvƠăs d ngăthôngătinăậ m t s thƠnhăph n c a n iăhóaătriăth c) vƠoă k t qu kinhădoanh.ăNghiênăc u c a Zahra vƠăc ng s (1999) cho th yăđ nh

h ngă kinhă doanhă tácă đ ng tr c ti pă vƠoă đ nhă h ng h c h i.ă H nă n a, doanh nghi păcóăđ nhăh ngăkinhădoanhăcaoălƠădoanhănghi păluônătheoădõiăth tr ngăđ

tr thƠnhănh ngănhƠătiênăphongătrongăph c v kháchăhƠng,ăph n ng v iăđ i th

c nhătranhăvƠămôiătr ngăv ămôă(LumpkinăvƠ Dess, 1996).ăVìăv y,ăđ nhăh ng kinh doanh s cóăm i quan h d ngăv iăđápă ng th tr ng

2.7.5 N ngăl căsángăt o

Sángăt oălƠăc ngălƠăm t ngu n l c quan tr ng c a l i th c nhătranhătrongămôiă

tr ngăkinhădoanhăđ ng,ăvƠănóăc ăb nălƠăm tăcáchăm iăđ lƠmăm tăcôngăvi cănƠoăđó:ăvíăd nh ăắs n ph m m iẰăho căắm t ch tăl ng m iẰăho căắm tăph ngăphápă

s n xu t m iẰă ho că ắm t th tr ng m iẰă ho că ắm t ngu n cung c p m iẰă ho c

ắm t c uătrúcăt ch c m iẰă(DessăvƠăPicken,ă2000;ăCrossanăvƠăApaydin,ă2009).ăS thƠnhăcôngăvƠăt n t i c aăcácădoanhănghi p ph thu c ph n l năvƠoăkh n ngăt o ra giáătr , kh n ngăsángăt oă(WangăvƠăAhmed,ă2004).ăCácădoanhănghi păcóăn ngăl c

sángăt oăcaoăh năđ i th c nhătranhăthìăho tăđ ng s t tăh n,ăl i nhu năcaoăh n,ăgiáă

tr th tr ng l năh n,ăx p h ngătínăd ngăcaoăh năvƠăkh n ngăs ngăsótăcaoăh năb i vìăl i th c nh tranh s giaăt ngăv i s sángăt oă(VolberdaăvƠăcácăc ng s , 2009)

K t qu lƠăn ngăl căsángăt o quy tăđ nh k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trong

đi u ki năđ ngă(CrossanăvƠăApaydin, 2009) L i th c nh tranh b n v ng ph thu c vƠoăkh n ngăphátătri n ki n th căbênătrongăvƠăkhaiăthácăki n th căbênăngoƠiăm t cáchăcóăhi u qu đ phátătri năn ngăl căsángăt o c a doanh nghi p (Fabrizio, 2009)

2.7.6 N ngăl c t ch c d ch v

Bênăc nh ch tăl ng c aăhƠngăhóaămƠădoanhănghi p cung c p, ch tăl ng d ch

v đóngă gópă vƠoăthƠnhăcôngătrongăquáătrìnhă doanhănghi p n l căxơyăd ngăhìnhăănhătrongăkháchăhƠngăvƠăth c hi n m cătiêuăkinhădoanh.ăTheoăParasuraman vƠăc ng

s (1985), m tătrongăcácăy u t mƠădoanh nghi p t oăđ c ch đ ngătrênăth tr ng đóă lƠă kh n ngă đápă ngă (Responsiveness),ă n ngă l c ph c v (Competence) v i kháchăhƠngăvƠăt o s tínănhi măn iăkháchăhƠngă(Credibility).ă

1 Thái đ và cung cách ph c v c a nhân viên: th hi n s mong mu năvƠăs n

sƠng c aănhơnăviênăcungăc p d ch v k p th iăchoăkháchăhƠng.ă

2 N ng l c ph c v c a nhân viên: k n ngăvƠătrìnhăđ chuyênămônăc aănhơnă

viênăđ th c hi năyêuăc u c aăkháchăhƠng

3 Tín nhi m: t oălòngătinăchoăkháchăhƠngălƠătinăc yăvƠoăcôngăty

K t qu nghiênă c u c aă cácă nhƠă khoaă h că nh ă A.Parasuraman vƠă c ng s (1985) cho th y doanh nghi păcóăkh n ngăt ch c d ch v t t s t o l i th c nh tranhăđ đ aăs n ph măkinhădoanhăđ n v iăkháchăhƠngănhanhăvƠăhi u q a h nă(giáă

tr vƠăhi m) T ngăthƠnhăviênăđ c trang b v ki n th c c a s n ph m s cóăkh

n ngăth aămƣnănh ngămongăđ i (expectation) c aăkháchăhƠngătrongăm i giao d ch vƠăquaăđóăhìnhăthƠnhăv năhóaăc a doanh nghi pătrongăngƠnhămƠădoanhănghi păđangă

ho tăđ ngă(khôngăth b tăch căđ căvƠăkhôngăth thay th ).ăVìăv y kh n ngăt

ch c d ch v th aămƣnătiêuăchíăVRINănênănóălƠăy u t c a n ngăl căđ ng c a doanh nghi p

2.7.7 Danh ti ng doanh nghi p

Danh ti ng c a doanh nghi p t lơuăđ căxemălƠăy u t s ngăcònă vƠăthƠnhăcôngătrongăth gi i kinh doanh Kreps (1990) (đ cătríchăd n b iăHongbinăCaiăvƠăIchiroăObara,ă2008)ăphátăbi u danh ti ng c a doanh nghi păngƠyăcƠngătr nênăquană

tr ngătrongălỦăthuy t hi năđ i v s phátătri n c a doanh nghi p.ăCònăTadelisă(1999,ă2002),ăMailathăvƠăSamuelsonă(2001),ăMarvelăvƠăYeă(2004) ch ng minh danh ti ng

c a doanh nghi pălƠăm t d ngătƠiăs năcóăgiáătr kinhădoanhăcao.ăBênăc nhăđóăKleinăvƠă Leffleră (1981)ă vƠă Horneră (2002)ă đƣă ch ra danh ti ng doanh nghi pă đ c t o

d ng t chínhăn ngăl c c nh tranh c a doanh nghi păđóătrênăth tr ng Nh ăv y, danh ti ng c a doanh nghi păcóă nhăh ng r t nhi uăđ n ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p

Theoă nh ă nghiênă c u c aă Hongbină Caiă vƠă Ichiroă Obaraă (2008),ă danhă ti ng doanh nghi păcóăđ c t ch tăl ng s n ph mămƠădoanhănghi p cung c pătrênăth

tr ng vƠăm t khi ch tăl ng s n ph măkhôngăăđ tănh ăăđƣăcamăk t doanh nghi p

s nă sƠngă ch uă tráchă nhi m hay s tr ng ph tă nh ă thuă h i s n ph m, tr ti n b i

th ngăchoăkháchăhƠng,ăv.vầS hƠiălòngăc aăkháchăhƠngăkhiăs d ngăcácăd ch v vƠăs n ph m c a doanh nghi păđóăc ngălƠăm t y u t t oănênădanhăti ng c a doanh nghi p Vi c doanh nghi p th c hi năăđ yăđ cácăcamăk t v iăkháchăhƠng,ăcùngăv i

s th hi n c aăđ iăng ănhơnăviênătrongădoanhănghi pălƠăhaiăy u t gópăph n c ng

c vƠă t ngă thêmă danhă ti ng c a doanh nghi p Nghiênă c u c aă Hongbină Caiă vƠăIchiroă Obaraă(2008)ă đ uăcôngănh n nh ngăthôngătină mƠă kháchă hƠngăcóă v doanh nghi p ph năánhărõănétăv danh ti ng c a doanh nghi pătrênăth tr ng Cu iăcùng,ăgiámă đ că đi uă hƠnhă (CEO)ă doanh nghi pă lƠă ng iă cóă nhă h ng tíchă c c đ n danh ti ng c a doanh nghi p

t oăđ c danh ti ng, doanh nghi p ph iăăđ uăt r t nhi u ngu nătƠiănguyênăriêngăcóăc a doanh nghi pă mìnhătrongăsu tă quáătrìnhă ho tă ăđ ng,ătrongăăđóădanhă

ti ngămƠădoanhănghi păcóăđ c t l n giao d chăăđ uătiênăv iăkháchăhƠngălƠăr t quan

tr ngă(khôngăth b tăch căvƠăthayăth ).ăChínhăvìăy u t nƠyămƠădanhăti ng doanh

nghi păđƣăth aămƣnăyêuăc u c aăVRINăvƠătr thƠnhăy u t c aăn ngăl căđ ng c a doanh nghi p

2.7.8 Qu n tr đi uăhƠnh

M t y u t quan tr ng quy tăđ nhăđ n s thƠnhăb i trong ho tăđ ng kinh doanh

c a b t k doanh nghi pă nƠoălƠă vaiătròăc a nh ngăng iălƣnhă đ o doanh nghi p,

nh ng quy tăđ nh c a h cóăt m nhăh ng m nh m đ nătoƠnăb ho tăđ ng c a doanh nghi p.ăăN ngăl c qu n tr , ki măsoátăvƠăđi uăhƠnhăc aănhƠălƣnhăđ oăcóăvaiătròăr t quan tr ng trong vi căđ m b oătínhăhi u qu ,ăanătoƠnătrongăho tăđ ng doanh nghi p T mă nhìnă c aă nhƠă lƣnhă đ oă lƠă y u t then ch tă đ doanh nghi pă cóă m t chi năl căkinhădoanhăđúngăđ nătrongădƠiăh n

M t s tiêuăchíăth hi năn ngăl c qu n tr c a doanh nghi pălƠ:ă

1 Chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p: bao g m chi nă l c marketingă(xơyăd ngăuyătín,ăth ngăhi u),ăphơnăkhúcăth tr ng,ăphátătri n s n ph m d ch v ,ầ

2 C ă c u t ch că vƠă kh n ngă ápă d ngă ph ngă th c qu n tr doanh nghi p hi u qu

3 S t ngătr ng trong k t qu ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p

Tómăt t

Ch ngă2ătrìnhăbƠyătómăt tăcácălỦăthuy tăcóăliênăquanăđ năn ngăl căđ ng c a doanh nghi păvƠăđ nhăngh aăcácănhơnăt cóă nhăh ng đ năn ngăl căđ ng.ăTrênăc ă

s lỦăthuy tăđ aăraămôăhìnhănghiênăc u bi u di nătácăđ ng c a các nhơnăt : ápă ng

th tr ng, Ch tăl ng m i quan h ,ă nhăh ng h c h i,ă nhăh ng kinh doanh,

N ngăl căsángăt o,ăN ngăl c t ch c d ch v , Danh ti ng doanh nghi p, Qu n tr

đi uăhƠnhăđ n n ngăl căđ ng c a doanh nghi p.ăCácănhơnăt nƠyăcóăm i quan h cùngăchi u v iăn ngăl căđ ng

Ch ngăk ti p s trìnhăbƠyăcácăph ngăphápănghiênăc uăđ c th c hi năđ xơyăd ngăvƠăđánhăgiáăcácăthangăđoăl ngăvƠăki măđ nh s phùăh p c aămôăhìnhălỦăthuy t v iăthôngătinăthuăth p

Ch ngă3 Ph ngăphápănghiênăc u

3.1 Ph ngăphápănghiênăc u

3.1.1 Thi t k nghiênăc u

Nghiênăc uănƠyăđ c ti năhƠnhăthôngăquaă2ăb c

B că1:ăNghiênăc uăs ăb đ c th c hi năthôngăquaăph ngăphápăđ nhătínhăs

d ng k thu t th o lu n v i c pătrên,ăđ ng nghi păđ đi u ch nhăvƠăb sungăcácăbi n quanăsátădùngăđoăl ngăcácăkháiăni mănghiênăc u

B că2:ăNghiênăc uăchínhăth căđ c th c hi năthôngăquaăph ngăphápăđ nh

l ng.ăNghiênăc uăđ nhăl ng ti năhƠnhăthôngăquaăph ngăphápăđi u tra b ng b ng cơuăh i t tr l iăchoăđ iăt ngănghiênăc uălƠănhơnăviênăcácăd án.ăK t qu nghiênă

c uădùngăđ đánhăgiáăthangăđoăvƠăki măđ nhămôăhìnhălỦăthuy tăđƣăđ aăra

Hìnhă3.1:ăQuiătrìnhănghiênăc u

3.1.2 Nghiênăc u s ăb

tƠiăd aătrênăc ăs lỦăthuy tăvƠăcácănghiênăc uăcóăliênăquan trênăth gi i trongăquáătrìnhăch năthangăđo,ăch năcácănhơnăt vƠăcácăbi nădùngăđ đánhăgiáăcácănhơnăt nh măđ m b oăđ tin c y c aămôăhình.ăThangăđoăs d ngălƠăthangăđoăLikertă

7 m c đ t ắHoƠnătoƠnăkhôngăđ ngăỦẰăđ năắHoƠnătoƠnăđ ngăỦẰăcho t t c cácăbi n

đ c l păvƠăbi n ph thu c.ăNgoƠiăraăcònăs d ngăthangăđoăbi uădanhă(Nominal)ăđ xácăđ nhăcácăbi nătênănhơnăviên,ătênăd án,ăv tríăcôngătác,ăs n măkinhănghi m

Tácăgi dùngăk thu t th o lu n v i c pătrênăvƠăđ ng nghi păđ đi u ch nhăvƠă

b sungăcácănhơnăt vƠăcácăbi năquanăsát.ăC th tácăgi đƣăth o lu n v i 2 qu nălỦă

c pă caoă (1ă directoră vƠă 1ă senioră project manager), 3 qu nă líă c p trung (2 senior consutantăvƠă1ăprojectămanager)ăvƠă4ănhơnăviênă(seniorăengineer)ăv i s n măkinhănghi m t 3ăn mătr lênă(Thamăkh o ph l c 1) Trongăđó,ăcácănhơnăt đ nhăh ng

h c h i,ăđ nhăh ngăkinhădoanh,ăn ngăl c t ch c d ch v lƠă3ănhơnăt đ c m i

ng iăđ ngăỦănhi u nh t.ăNgoƠiăraăb sungăthêmăm tănhơnăt lƠăqu n tr đi uăhƠnhăvìăn ngăl c qu n tr c aăng iălƣnhăđ oăvƠăbanăqu nălíăd ánăkhá quan tr ng,ăgópă

ph năkhôngănh vƠoăs thƠnhăcôngăc aăcôngăty

K t qu chi ti t th o lu n đ cătrìnhăbƠyănh ăbênăd i

(1) N ng l c đ ng (ký hi u là DC)

ThangăđoănƠyăđ c thi t k v i 3 bi năquanăsátăđ đoăl ng kh n ngăc nh tranhăcôngătyăđangăcóăd aătrên đánhăgiáăc aănhơnăviênăTMA.ă TheoăỦăki n c aăđ ng nghi pă thìă cácă bi nă nênă nêuă rõă liênă quană đ nă l nhă v că giaă côngă ph n m mă đangănghiênăc u.ăTácăgi đƣăcóăch nh s a m t s Ủănh :

- ắTMAălƠăm tăđ i th c nh tranh m nhẰăb sungăthêmăỦăắtrongăl nhăv c gia côngăph n m mẰ