Luận văn thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu Việt Nam

34 1.2.7.1 Ngân hàng Doanh nghi păvƠă uăt ăCredităAgricoleăCorporateăVi t Nam CIB Vi t Nam ..... Eximbank NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năXu tăNh păKh uăVi tăNam MBbank NgơnăhƠngăth ngăm iăc

Mã s : 60340201

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

Ng i h ng d n khoa h c: Ts Nguy n Thanh Phong

TP.H Chí Minh - n mă2013

L I CAM OAN

EmăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u c a em Các thông tin và k t qu

nghiên c u trong lu năv nălƠădoătôiăt tìm hi u,ăđúcăk t và phân tích m t cách trung

th c, phù h p v i tình hình th c t

H c viên th c hi n

Nguy n Th Kim Ng c

M C L C

TRANG PH BÌA

M C L C

DANH M C T VI T T T

DANH M C B NG BI U

DANH M C HÌNH V ,ă TH

L I M U 1

CH NGă1 C S LÝ LU N V R I RO LÃI SU T VÀ QU N TR R I RO LÃI SU T TRONG HO T NG NGÂN HÀNG 4

1.1 R i ro lãi su t trong kinh doanh ngân hàng 4

1.1.1 Khái ni m r i ro lãi su t 4

1.1.2 Phân lo i r i ro lãi su t 4

1.1.3 Nguyên nhân d năđ n r i ro lãi su t 6

1.1.4 Nh n bi t,ăđánhăgiáăvƠăđoăl ng r i ro lãi su t 7

1.1.4.1 Nh n bi t,ăđánhăgiáăr i ro lãi su t 7

1.1.4.2 oăl ng r i ro lãi su t 11

1.1.5 nh h ng c a r i ro lãi su t d n ho tăđ ng kinh doanh c a ngân hàng 19 1.1.5.1 Tácăđ ng t i thu nh păt ngălaiăc a ngân hàng 19

1.1.5.2 Tácăđ ng t i giá tr kinh t c a các tài s n 20

1.2 Qu n tr r i ro lãi su t 21

1.2.1 Khái ni m qu n tr r i ro lãi su t 21

1.2.2 S c n thi t ph i th c hi n qu n tr r i ro lãi su t trong ho tăđ ng kinh doanh c aăngơnăhƠngăth ngăm i 22

1.2.2.1 R i ro lãi su t là m t trong nh ng r iăroăc ăb n nh t c a ngân hàng th ngăm i 22

1.2.2.2 Hi u qu kinh doanh c a NHTM ph thu căvƠoăn ngăl c qu n tr r i ro lãi su t 23

1.2.2.3 Qu n tr r i ro lãi su t t tălƠăđi u ki n quan tr ngăđ nâng cao ch t

l ng ho tăđ ng kinh doanh c aăngơnăhƠngăth ngăm i 23

1.2.3 Chu n m c và thông l qu c t trong qu n tr r i ro lãi su t 24

1.2.4 Các nhân t nhăh ngăđ n qu n tr r i ro lãi su t 26

1.2.4.1 Trìnhăđ công ngh ,ăn ngăl c cán b chuyên môn 26

1.2.4.2 Môiătr ng pháp lý và s phát tri n c a th tr ng tài chính 27

1.2.4.3 H th ng thông tin d báo v tình hình th tr ng, lãi su t 27

1.2.5 Quy trình qu n tr r i ro lãi su t 27

1.2.5.1 Nh n d ng r i ro lãi su t 27

1.2.5.2 oăl ng r i ro lãi su t 27

1.2.5.3 Giám sát r i ro 29

1.2.5.4 Ki m soát r i ro 30

1.2.6 Tiêu chíăđánhăgiáăm căđ hoàn thi n c a qu n tr r i ro lãi su t 33

1.2.6.1 Tiêuăchíăđ nh tính 33

1.2.6.2 Tiêuăchíăđ nhăl ng 33

1.2.7 Kinh nghi m c a m t s ngân hàng 34

1.2.7.1 Ngân hàng Doanh nghi păvƠă uăt ăCredităAgricoleăCorporateăVi t Nam (CIB Vi t Nam) 34

1.2.7.2 Ngân hàng TMCP uăt ăPhátătri n Vi t Nam (BIDV) 36

1.2.8 Bài h c cho NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 37

CH NGă2 TH C TR NG QU N TR R I RO LÃI SU T T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N XU T NH P KH U VI T NAM 39

2.1 Gi i thi u chung v NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Namầ 39

2.1.1 L ch s hình thành 39

2.1.2 C ăc u t ch c 41

2.1.3 M ng l i ho tăđ ng 41

2.1.4 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh th i gian qua 42

2.2 Tácăđ ng c aăc ăch đi u hành lãi su t c aăNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam

đ n ho tăđ ng kinh doanh c aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i 48

2.2.1 C ăch đi u hành lãi su t c aăNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam t n mă 2008ăđ n nay 48

2.2.2 Tácăđ ng c aăc ăch đi u hành lãi su t c aăNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Namăđ n ho tăđ ng kinh doanh c aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i t n mă2008ăđ n nayầầ 51

2.2.2.1 Tácăđ ngăđ n lãi su tăhuyăđ ng c aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i 51

2.2.2.2 Tácăđ ngăđ n lãi su t cho vay c aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i 53

2.3 Th c tr ng qu n tr r i ro lãi su t t iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 55

2.3.1 Chính sách v qu n tr r iăroănóiăchungăc ngănh ăqu n tr r i ro lãi su t nói riêng t iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 55

2.3.2 Quy trình qu n tr r i ro lãi su t t iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 56

2.3.2.1 B máy qu n tr r i ro lãi su t t iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 56

2.3.2.2 Qui trình th c hi n 60

2.3.3 K t qu qu n tr r i ro lãi su t t iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 61

2.3.3.1 ánhăgiá r i ro lãi su t t i NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam th i gian qua thông qua h s NIM 61

2.3.3.2 ánhăgiáăr i ro lãi su t t i NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam th i gian qua thông qua h s GAP, T l tài s n có và tài s n n nh y c m v i lãi su t 65

2.3.3.3 S d ngămôăhìnhăđ nh giá l iăđánhăgiáăr i ro lãi su t t i Ngân hàng th ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 68

2.3.4 Thành t u và h n ch trong qu n tr r i ro lãi su t t i Ngân hàng th ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam 71

2.3.4.1 Thành t u 71

2.3.4.2 H n ch 72

2.3.4.3 Nguyên nhân c a nh ng h n ch 73

GI I PHÁP HOÀN THI N QU N TR R I RO LÃI SU T T I NGÂN

HẨNG TH NG M I C PH N XU T NH P KH U VI T NAM 76

3.1 Xây d ng, hoàn thi n chính sách qu n tr r i ro lãi su t 76 3.2 Hoàn thi n qui trình qu n tr r i ro lãi su t 79 3.3 Nâng cao hi u qu ho tăđ ng công tác ki m tra ki m soát r i ro lãi su t 82

3.4 Hoàn thi n h th ng công ngh thông tin và ngu n nhân l c 87 3.5 Hoàn thi n ngu n nhân l c 88 3.6 S d ng các công c pháiăsinhăđ phòng ng a r i ro lãi su t 89

3.7 T ngăc ng kh n ngăd báo bi n đ ng c a lãi su t t i Vi tănamăc ngănh ă

trên th gi i 91 3.8 Các ki n ngh v i Chính Ph vƠăNgơnăhƠngăNhƠăN c 92

K T LU N 97 DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

Eximbank NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năXu tăNh păKh uăVi tăNam

MBbank NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năQuơnă i

Sacombank NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năSƠiăGònăTh ngăTín

Vietinbank NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năCôngăTh ngăVi tăNam

Vietcombank NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năNgo iăTh ngăVi tăNam

DANH M C B NG BI U

Trang

B ng 2.1: Tình hình ho tăđôngăkinhădoanh c a Eximbank t 2008 ậ 2012 42

B ng 2.2: Tình hình d tr s ăc p, d tr th c p c a Eximbank th iăđi m

31/12/2012 45

B ng 2.3: Ch tiêu an toàn ho tăđ ng Eximbank t 2008 ậ 2012 46

B ng 2.4: Thu nh p lãi, Chi phí lãi và H s NIM t iăEximbankăgiaiăđo n 2008 ậ

DANH M C HÌNH V , TH

Trang Bi uăđ 2.1: Quáătrìnhăt ngăv năđi u l c a Eximbank 40

Bi uăđ 2.2: C ăc u c đôngăc a Eximbank t i th iăđi m 31/12/ 2012 40

Hình 2.1: S ăđ c ăc u t ch c c a Eximbank 41

Bi uăđ 2.3: T ngătr ng v năhuyăđ ng cá nhân và TCKT quaă5ăn m 43

Bi uăđ 2.4: T ngătr ng tín d ngăquaă5ăn m 44

Bi uăđ 2.5: L i nhu nătr c thu quaă5ăn măă 47

Bi uăđ 2.6: ROEăquaă5ăn măă 47

Bi uăđ 2.7: Lãi su tăđi u hành và lãi su tăhuyăđ ng th i gian qua 52

Bi uăđ 2.8: T l v n ng n h n cho vay trung, dài h n c a các TCTD 54

Bi uăđ 2.9: Thu nh p lãi thu n t iăEximbankăquaăcácăn m 62

Bi uăđ 2.10: H s chênh l ch lãi thu n NIM t iăEximbankăquaăcácăn m 63

Bi uăđ 2.11: H s chênh l ch lãi thu n NIM t iăcácăngơnăhƠngăquaăcácăn m 64

Bi uăđ 2.12: H s GAP t iăEximbankăquaăcácăn m 66

Bi uăđ 2.13: T l tài s n có và tài s n n nh y c m v i lãi su t t i Eximbank 66

Bi uăđ 2.14: T l RSA/RSL t iăcácăngơnăhƠngăquaăcácăn m 67

L I M U

1 Tính c p thi t c a v n đ nghiên c u

Trong ho tăđ ng kinh doanh ngân hàng có r t nhi u lo i r i ro x yăraănh ăr i

ro tín d ng, r iăroăthanhătoán,ầănh ngăr iăroăđ c thù và khó phòng ng a nh t c a

ngân hàng là r i ro lãi su t Khi lãi su t th tr ng bi năđ ng gây nhăh ngăđ n

ngu n thu t danh m căchoăvayăvƠăđ uăt ăch ngăkhoánăc ngănh ăchiăphíătr lƣiăđ i

v i các kho n ti n g i, các ngu n vay c a ngân hàng Nh ngătácăđ ng này có th

làm gi m chi phí ngu n v n, gi m thu nh p t tài s n và h th p v n ch s h u c a

ngơnăhƠng.ă i uănƠyălƠmăthayăđ i tiêu c căđ n toàn b b ngăcơnăđ i k toán và báo

cáo thu nh p c a ngân hàng Do v y, công tác qu n tr r i ro ngân hàng là r t c n thi t nh m giúp các ngân hàng h n ch đ c các thi t h i khi lãi su t th tr ng bi n

đ ng Tuy nhiên, t i Vi t Nam, do xu tăphátăđi m c a các ngân hàng khá nh so v i

khu v c nên vi c ph i t p trung phát tri năvƠăquanătơmăđ n l i nhu năđ c xem là uătiênăs m t Chính vì th , h th ng qu n lý r i ro c a các Ngân hàng Vi t Nam

h uănh ăv năđangăb b ng vƠăch aăđ căđ uăt ăxơyăd ng m t cách tho đángăvƠă

chuyên nghi p.ă c bi t là h th ng qu n tr r i ro lãi su t, m t bài toán h t s căđauă

đ uăđangăđ tăraăđ i v i các ngân hàng Vi t Nam

M t trong nh ngăngơnăhƠngămangăđ yăđ tính ch tăđ cătr ngăc a ngân hàng

th ngăm i Vi tănamăđóălƠăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Chính

vì v yăemăđƣăquy tăđ nh ch n đ tƠi:ăắGi i pháp hoàn thi n qu n tr r i ro lãi

su t t i ngơn hƠng th ng m i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam”ănh m tìm

ki m s hi u bi tăc ngănh ăcácăgi i pháp phù h p cho công tác qu n tr r i ro lãi

su t c aăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh uănóiăriêngăc ngănh ăh

th ngăngơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam nói chung

2 M c tiêu nghiên c u

H th ng l iăc ăs lý lu n v r i ro lãi su t và qu n tr r i ro lãi su t trong

ho tăđ ng kinh doanh c aăngơnăhƠngăth ngăm i

Phơnătích,ăđánhăgiáăth c tr ng công tác qu n tr r i ro lãi su t t i ngân hàng

th ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam trong th i gian qua

xu t các gi i pháp nh m hoàn thi n công tác qu n tr r i ro lãi su t t i

ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam

 V th i gian: s li u ph c v cho vi c nghiên c uăđ c thu th p trong

giaiăđo n 2009 ậ 2012, ch y u là các báo cáo tài chính (BCTC), thuy t

minh BCTC ph n r i ro lãi su t (tài s n nh y c m lãi su t, n nh y c m lãi su t, khe h nh y c m,ầ.)ăvƠăcácăb n cáo b ch ph n qu n lý r i ro và

s ăđ t ch c qu n lý c a các ngân hàng niêm y t trên Sàn giao d ch

ch ng khoán Vi t Nam S li u th ng kê v tình hình bi năđ ng lãi su t

lãi su tăc ăb n, lãi su tăhuyăđ ng, lãi su t cho vay (ngu n t NHNN Vi t Nam,ăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u và các ngân hàng

niêm y t khác trên sàn GDCK Vi t Nam)

4 Ph ng pháp nghiên c u

tài s d ngăhaiăph ngăphápănghiênăc u:

 Ph ng pháp đ nh tính: bao g m th ng kê, t ng h p, phân tích, di n

d ch, qui n p và so sánh s li u (v tài s n có và tài s n n nh y c m v i lãi su t và nh ng s li u,ăthôngătinăkhácăliênăquanăđ n lãi su t, r i ro lãi

su t và công tác qu n tr r i ro lãi su t) thu th pă đ c t ngân hàng

th ngăm i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam và các ngân hàng niêm

y t khác trên sàn GDCK Vi t Nam

 Ph ng pháp đ nh l ng:ăđ đoăl ng r i ro lãi su t trong ph măviăđ

tài này em có s d ngămôăhìnhăđ nh giá l i

5 K t c u đ tài

Lu năv năđ c k t c u:

Ch ng 1: C ăs lý lu n v r i ro lãi su t và qu n tr r i ro lãi su t trong

CH NG 1

C S LÝ LU N V R I RO LÃI SU T VÀ QU N TR R I

RO LÃI SU T TRONG HO T NG NGÂN HÀNG

1.1 R i ro lãi su t trong kinh doanh ngân hàng

1.1.1 Khái ni m r i ro lãi su t

Có nhi u cách hi u r i ro khác nhau, có nhi uăđ nhăngh aăv r i ro c a các

nhà kinh t và các nhà kinh doanh Th t khó có th thâu tóm m tăđ nhăngh aăv r i ro

chu n xác cho m iămôiătr ngăkinhădoanhăc ngănh ăm iăgiaiăđo n phát tri n c a

kinh t xã h i Chính vì v y có r t nhi u cách ti p c n khác nhau v r iăro,ănh ngă

cách ti p c n ph bi n nh t khi xem r i ro nh ălƠăkh n ngăxu t hi n các kho n thi t

h i tài chính

Theo G O Bierwag và George G Kaufman (1985) 1: R i ro lãi su t khi tài

s n nh y lãi khác so v i n nh y lãi Khi giá (thu nh p) tài s n nh y lãi là l năh nă

(nh h n)ăsoăv i giá (thu nh p) ti n g i nh y lãi, m t s t ngăb t ng trong lãi su t

s làm gi m thu nh p ròng (net income) c aăđ nh ch tƠiăchínhăvƠăng c l i

Theo Tr n Huy Hoàng (2006)2: R i ro lãi su t là lo i r i ro xu t hi n khi có

s thayăđ i c a lãi su t th tr ng ho c c a nh ng y u t cóăliênăquanăđ n lãi su t

d năđ nănguyăc ăbi năđ ng thu nh p và giá tr ròng c a ngân hàng

Nh ăv y, r i ro lãi su t là kh n ngăngơnăhƠngăph iăđ i m t v i s suy gi m

l i nhu n ho c nh ng t n th t v tài s n do s bi năđ ng c a lãi su t S không cân

x ng v k h n gi a tài s n có và tài s n n làm cho ngân hàng ph i ch u r i ro v lãi su t khiăđ nh giá l i TSC và TSN; ho c ngân hàng ph i ch u RRLS do giá tr c a tài

s năthayăđ i khi lãi su t trên th tr ng bi năđ ng

1.1.2 Phân lo i r i ro lãi su t

Theo P Rose (2001) 3 , khi lãi su tăthayăđ i ngân hàng ph iăđ ngăđ u v i ít

nh t m t trong hai lo i r i ro lãi su t:ăắr i ro v giá”ăvƠăắr iăroătáiăđ uăt ”

1

G.ăO.ăBierwagăandăGeorgeăG.ăKaufmană(1985),ăắDurationăGapăforăFinancialăInstitutions”, Financial

Analysts Journal, Vol 41, No 2, pp 68-71

2 Tr n Huy Hoàng (2006), Qu n tr ngơnăhƠngăth ngăm i,ăNXBăLaoă ng Xã h i

3

Peter S.Rose (2001), Qu n tr ngơnăhƠngăth ngăm i, NXB Tài chính

R i ro v giá: giá tr th tr ng c a tài s n có, tài s n n d a trên khái ni m

giá tr hi n t i c a ti n t ăDoăđó,ăr i ro s phát sinh n u lãi su t th tr ngăt ngălên,ă

d năđ n m c chi t kh u giá tr tài s năc ngăt ngătheoăvƠăgiáătr hi n t i c a tài s n

có ho c tài s n n gi m xu ng Ng c l i, n u lãi su t th tr ng gi m thì giá tr c a

tài s n có và tài s n n s t ngălên.ăDoăđó,ăn u k h n c a tài s n có và tài s n n

không cân x ng v i nhau, ví d TSC có k h nădƠiăh năTSN thì khi lãi su t th

tr ngăt ngăgiáătr TSC s gi mănhanhăh năvƠănhi uăh năsoăv i s gi m giá tr c a

TSN R i ro gi m giá tr tài s n khi lãi su tăthayăđ i thu c v r i ro lãi su t d năđ n

thi t h i v tài s n c a ngân hàng

R i ro tái đ u t : r i ro này xu t hi n khi có s không cân x ng v k h n

gi a tài s n có, tài s n n ho c khi các ngân hàng áp d ng các lo i lãi su t khác nhauătrongăquáătrìnhăhuyăđ ng v n và cho vay C th là:

- Tr ng h p ngân hàng duy trì tài s n có có k h nădƠiăh năsoăv i tài s n n thìăngơnăhƠngăđ ngătr c r i ro v lãi su t trong vi c tái tài tr đ i v i tài s n

n (đ uăt ăvƠoătƠiăs n lãi su t c đ nhănh ngăhuyăđ ng v i lãi su t th n i)

Gi s lãi su tă huyă đ ngă lƠă 9%/n mă k h nă 1ă n mă vƠă lƣiă su tă đ uă t ă lƠă10%/n mă k h nă 2ă n m.ă N u kho nă đ uă t ă 100ă tri uă đ ng k h nă 2ă n mă

đ c tài tr b ng v năhuyăđ ng k h nă1ăn măthìătrongăn măth 1 ngân hàng

s thu l i nhu n t chênh l ch lãi su t là 1% Vì lãi su tăhuyăđ ng có th thay

đ i t n măth 1ăsangăn măth 2ănênăngơnăhƠngăluônăđ ngătr c r i ro lãi

su t R i ro s tr thành hi n th c n u lãi su tăhuyăđ ng v nătrongăn măk

ti păt ngălênătrênăm c lãi su tăđ uăt , ví d sangăn măth 2 lãi su tăhuyăđ ng

k h nă1ăn mălƠă11%ăthìăl i nhu năthuăđ c t kho năđ uăt ăs là m t s âm

gi m xu ng còn 8% thì ngân hàng s ch u 1 kho n l do lãi su tăđ uăt ăth p

h nălƣiăsu tăhuyăđ ng 1%

1.1.3 Nguyên nhân d n đ n r i ro lãi su t

R i ro do đ nh giá l i: nguyên nhân đ u tiên đ c nói đ n nhi u nh t c a

RRLS là do s khác bi t v th i gian c a ngày đáo h n (đ i v i lãi su t c đ nh) và

đ nh giá l i (đ i v i lãi su t th n i) c a các TSC, TSN và các tài s n ngo i b ng

S khác bi t v đ nh giá l i là y u t c ăb n c a ho t đ ng ngân hàng, nó có th

mang l i l i nhu n cho ngân hàng đ ng th iăc ngălƠănguyênănhơnăkhi n ngân hàng

ch u t n th t M t ngân hàng cho vay dài h n v i lãi su t c đ nh v i tài s n bên

ngu n v n là ti n g i ng n h n thì có th đ i m t v i vi c gi m l i nhu n khi lãi

su tăt ngălênăb i dòng ti n c a món cho vay là c đ nh trong su t th i gian vay

trong khi lãi su t ph i tr cho món huy đ ngăt ngălênăsauăngƠyăđáo h n c a món ti n

g i ng n h n

R i ro do thay đ i đ ng cong l i su t: S chênh l ch khi đ nh giá l iăc ngă

có th x y ra đ i v i ngân hàng khi đ ng cong l i su t thay đ i đ d căc ngănh ă

hình dáng R i ro đ ng cong l i su t x y ra khi đ ng cong l i su t d ch chuy n

gây tác đ ng tiêu c c đ n thu nh p ho c giá tr tài s n c a ngân hàng Ví d nh ă

tr ngătháiătr ng (long position) trái phi u Chính ph k h nă10ăn măcóăth đ c tài

tr b ng m t tr ng thái đo n (short position) đ i v i trái phi u Chính ph k h n 5

n m.ăTrongătr ng h p này, khi đ ng cong l i su t d c xu ng có th gây thua l ,

th m chí khi đ ng cong l i su t di chuy n song song

M t nguyên nhân quan tr ng d năđ n RRLS n a là r i ro x yăraăkhiăc ăs

đi u ch nh lãi su t c a bên tài s n và ngu n v năkhôngăt ngăthíchăv i nhau

m cădùăchúngăcóăcùngăđ cătínhăđ nh giá l i Khi lãi su tăthayăđ i, s khác bi t này

có th gây ra nh ngăthayăđ iăkhôngămongăđ iăđ i v i dòng ti năc ngănh ăthuă

nh p t chênh l ch lãi su t gi a tài s n, ngu n v n và các tài s n ngo i b ng khác

Ví d , m t kho n vay đ c đ nh giá l i hàng tháng theo lãi su t tín phi u kho b c

M có k h n 1 tháng, kho n vay này đ c tài tr b i m t kho n ti n g i đ c đ nh

giá l i hàng tháng theo lãi su t LIBOR 1 tháng Khi đó, r i ro x y ra khi chênh

l ch gi a 2 lãi su tăc ăs này thay đ i

R i ro do các h păđ ng quy n ch n: Các h păđ ng quy n ch n - Options (là

s n ph m phái sinh) g n v i r t nhi u kho n m c TSN, TSC và các tài s n ngo i

b ngăc ngălƠăăăm t nguyên nhân d n đ n RRLS cho ngân hàng M t h păđ ng quy n

ch n mang l i quy nănh ngăkhôngăph iăngh aăv đ cămuaăhayăbánăvƠădoăđóălƠmă

thay đ i dòng ti n c a m t công c hay m t h păđ ngătƠiăchính.ă óălƠăcácăđi u

kho n quy n ch n mua hay bán các lo i trái phi u, k phi u, là các kho n cho vay cho phépăng i vay quy n tr tr c s d ăvƠăhƠngălo t các công c huyăđ ng v n

khác choăphépăng i g i ti năđ c quy n rút ti n b t k lúc nào mà không ph i

ch u ph t.ăKhiăđóăth iăgianătáiăđ nh giá c aăcácăTSCăvƠăTSNăthayăđ i mà ngân

hàng không bi tătr căđ c, do v y s gây nên RRLS và r i ro thanh kho n cho

ngân hàng Các lo i quy n ch n này mang l i l iăíchăchoăng i n m gi quy n và b t

l i choăng i bán quy n,ădoăđóăn uăkhôngăđ c qu n lý m t cách c n tr ng s gây

r i ro cho ngân hàng

1.1.4 Nh n bi t, đánh giá vƠ đo l ng r i ro lãi su t

1.1.4.1 Nh n bi t, đánh giá r i ro lãi su t

R i ro lãi su t có th nh n bi t b ng nhi uăcách,ăsongăcáchăc ăb n nh t là

xem xét k h n c a tài s n có và tài s n n và m căđ bi năđ ng c a lãi su t trên

th tr ng so v i lãi su t mà ngân hàng k v ng

Cácăph ngăphápănh n bi tăvƠăđánhăgiáăr i ro lãi su t qua các h s :

 H s chênh l ch lãi thu n (Net Interest Margin ậ NIM)

H s chênh l ch lãi thu n NIM đánhăgiáă m căđ r i ro lãi su t mà ngân

hàng ph i gánh ch u

H s chênh

l ch lãi thu n NIM

=

Thu nh p lãi ậ Chi phí lãi

x 100%

T ng tài s n có sinh l i

Thu nh pălƣi:ălƣiăchoăvay,ăđ uăt ,ălƣiăti n g i t iăngơnăhƠngăkhác,ălƣiăđ uăt ă

ch ng khoán.v.v

Chiăphíălƣi:ăchiăphíăhuyăđ ng v n,ăđiăvay

T ng tài s n có sinh l i = T ng tài s n có ậ Ti n m t và tài s n c đ nh

H s chênh l ch lãi thu n giúp ngân hàng d báoătr c kh n ngăsinhăl i

c a ngân hàng thông qua vi c ki m soát ch t ch tài s n sinh l i và vi c tìm ki m

nh ng ngu n v n có chi phí th p

ụăngh aăc a h s chênh l ch lãi thu n NIM: n uăchiăphíăhuyăđ ng v năt ngănhanhăh nălƣiăthuăt choăvayăvƠăđ uăt ăho c lãi thu t choăvayăvƠăđ uăt ăgi m nhanh

h năchiăphíăhuyăđ ng v n s làm NIM b thu h p, r i ro lãi su t l năh n

 Khe h nh y c m lãi su t (Interest Rate Sensitive Gap ậ IRSG)

Khe h nh y c m lãi su t = TSC

nh y c m v i lãi su t ậ TSN nh y c m v i lãi su t

Trongăđóă:ă

 TSC nh y c m v i lãi su t bao g m:

+ Các kho n cho vay có lãi su t bi năđ i;

+ Các kho n cho vay ng n h n v i th i h năd i ba tháng;

+ Các kho n cho vay có th i h n còn l iăd i ba tháng;

+ Ch ng khoán có th i h n còn l iăd i ba tháng (trái phi u chính ph , công ty)

+ Các kho năvayăquaăđêm,ăvayăth u chi

Cácătr ng h p x y ra v i IRSG :

IRSG Lãi su tăt ng Lãi su t gi m R i ro lãi su t IRSG = 0 Thu nh p và chi phí lãi

khôngăthayăđ i

Thu nh p và chi phí lãi

khôngăthayăđ i

R i ro không xu t hi n

H s r i ro lãi su t càng l n thì m căđ nhăh ngăđ n thu nh p và chi phí

c a Ngân hàng càng cao khi có s bi nă đ ng c a lãi su t th tr ng, t đóă nh

h ng càng l năđ n l i nh n c a ngân hàng

h n ch nhăh ng c a r i ro lãi su t, nhà qu n tr c n đi u ch nhăc ăc u

tài s n nh y c măđ ng th i có th giaăt ngăl i nhu n trênăc ăs phân tích d báo đúngăbi năđ ng c a lãi su t trên th tr ng :

 N u d báo lãi su t s gi m trongăt ngălaiă:ăC năđi u ch nhăc ăc u tài

s n nh y c m theo h ngăt ngăTSN nh y c m, gi m TSC nh y c m

 N u d báo lãi su t s t ng trongăt ngălaiă:ăC năđi u ch nhăc ăc u tài

s n nh y c mătheoăh ngăt ngăTSC nh y c m, gi m TSN nh y c m

 Khe h k h n (Duration Gap ậ DG)

S d ng Khe h nh y c m lãi su tă(IRSG)ă đ đánhăgiáăr i ro lãi su t thu

đ c, tuy nhìn nh n m t cách rõ ràng và c th nh ngăIRSGăkhôngănghiênăc uăđ y

đ tácăđ ng c a r i ro lãi su tăđ n giá tr th tr ng c a v n mà ch chú tr ng vào s

li u trên s sách k toán c a v n,ăkhôngăđ aăraăđ c s li u c th v m căđ r i ro

lãi su t t ng th c aăNgơnăhƠng.ăKhiăđó,ăph ngăphápăd a vào Khe h k h năđ đánhăgiáăvƠăki m soát r i ro lãi su t th aămƣnăđ c yêu c u này

Khe h

k h n =

K h n hoàn v n trung bình c a tài s n ậ K h n hoàn tr trung bình c a n x T ng n

T ng tài s n

Trongăđóă:

 K h n hoàn v n c a tài s n là th i gian trung bình c n thi tăđ thu h i

kho n v năđƣăb raăđ đ uăt ăd a trên dòng ti n d tính s nh năđ c trongăt ngălai

 K h n hoàn tr c a TSN là th i gian trung bình c n thi tăđ hoàn tr

kho n v năđƣăhuyăđ ng d a trên dòng ti n d tính ra kh i ngân hàng Cácătr ng h p x y ra v i DG :

n Ngân hàng có l i

R i ro xu t hi n khi lãi su t t ngă

R i ro xu t hi n khi lãi su t

TSC nh y c m v i lãi su t TSN nh y c m v i lãi su t

Cácătr ng h p x y ra v i IRRR :

 IRRR = 1  TSC nh y c m = TSN nh y c m  R i ro lãi su t b tri t tiêu

 IRRR > 1  TSC nh y c m > TSN nh y c m  R i ro lãi su t x y ra khi

lãi su t gi m

 IRRR < 1  TSC nh y c m < TSN nh y c m  R i ro lãi su t x y ra khi

lãi su t t ng

1.1.4.2 o l ng r i ro lãi su t

Hi n nay, trên th gi iăcóă3ămôăhìnhăl ng hóa r i ro lãi su tăđangăđ c các

ngân hàng hi năđ i áp d ng,ăđóălƠ:ăMô hình k h n đ n h n; Mô hình đ nh giá l i;

Mô hình th i l ng.CácăngơnăhƠngăth ngăm i có th s d ng m t ho c k t h p các

môăhìnhănƠyăđ áp d ng vào vi căl ng hóa r i ro lãi su t trong ho tăđ ng kinh doanh

c a mình

Ngoài ra, các ngân hàng hi năđ i hi n nay còn ti năhƠnhăđoăl ng RRLS thông

qua m tăph ngăphápăt iă uăh nălƠăđo l ng RRLS d a vào giá tr có th t n th t

Khi lãi su t th tr ngăt ngă(gi m) thì danh m c tài s n có k h n càng dài s

gi mă(t ng)ăgiáăcƠngăl nănh ngăt căđ thi t h i s gi m d n khi k h năt ngălên.ă

L ng hoá r i ro lãi su t đ i v i m t tài s n:

R1M lãi su tăsauăkhiăthayăđ i

R1 lãi su t hi n t i

L ng hoá r i ro lãi su t đ i v i m t danh m c tài s n

Áp d ng công th cătínhăl ng hóa r i ro lãi su tăđ i v i m t tài s nănh ngăth

giá c a m t danh m c tài s năđ c tính d a trên k h năđ n h n bình quân c a danh

m c tài s n K h năđ n h n bình quân c a danh m c tài s năđ căxácăđinh:

Trongăđó:

MA k h năđ n h n bình quân c a danh m c tài s n có

ML k h năđ n h n bình quân c a danh m c tài s n n

WAi t tr ng c a tài s n có i

MAi k h năđ n h n c a tài s n có i

WLj t tr ng c a tài s n n j

MLj k h năđ n h n c a tài s n n j

L ng hoá r i ro lãi su t đ i v i b ng cân đ i tài s n

A, L, E l năl t là giá tr th tr ng c a tài s n có, v năhuyăđ ng và v n t có

M t s t ngă(gi m) lãi su t th tr ng s lƠmăthayăđ i giá tr th tr ng c a v n t có

M căthayăđ i v n t cóăđ căxácăđ nh là chênh l ch gi a m căthayăđ i tài s n có và

v năhuyăđ ng:

E = A ứ L

 u đi m c a mô hình k h n đ n h n:

Là m tăph ngăpháp đ năgi n, tr căquanăđ l ng hoá r i ro lãi su t trong

ho tăđ ng kinh doanh ngân hàng Qua phân tích cho th y r ng, do k h n c a tài s n

n và tài s n có không cân x ng v i nhau, cho nên lãi su t th tr ngăthayăđ i có th

làm gi m k t qu kinh doanh c a ngân hàng, th m chí n u lãi su t bi năđ ng m nh

thì ngân hàng có th r iăvƠoătìnhătr ng m t kh n ngăthanhătoán.ă

 H n ch c a mô hình k h n đ n h n:

B i vì mô hình k h năđ n h năkhôngăđ c păđ n y u t th iăl ng c a các

lu n tài s n có và tài s n n , cho nên mô hình này còn có khi m khuy t nh tăđ nh Tuyănhiên,ădoăcóă uăđi m là tr căquan,ănênăđƣăđ c các ngân hàng s d ng khá ph

bi n,ăđi uănƠyăc ngăphùăh p v i ngân hàng Vi t Nam hi nănayăđangătrongăquáătrìnhă

chuy năđ i ti n t i hi năđ i hoá

 Mô hình đ nh giá l i

Môăhìnhăđ nh giá l i là vi c phân tích các lu ng ti n d a trên nguyên t c giá

tr ghi s nh măxácăđ nh chênh l ch gi a lãi su tăthuăđ c t tài s n có và lãi su t

thanh toán cho v năhuyăđ ng sau m t th i k nh tăđ nh.ă ơyălƠăđi m khác bi tăc

b n so v i mô hình k h năđ n h n và mô hình th iăl ng.ăTheoăph ngăpháp này thì

các ngân hàng tính s chênh l ch gi a tài s n có và tài s n n đ i v i t ng k h n và

đ t chúng trong m i quan h v iăđ nh y c m lãi su t c a th tr ng.ă nh y c m c a

lãi su tătrongătr ng h p này chính là kho ng th i gian mà tài s n có và tài s n n

đ căđ nh giá l i theo m c lãi su t m i c a th tr ng Công th căđ tính m căđ thay

đ i thu nh p ròng khi lãi su tăthayăđ iănh ăsau:ă

Trong đó:

NIIi s thayăđ i thu nh p ròng t lãi su t c a nhóm i

GAPi chênh l ch giá tr ghi s gi a TSC và TSN c a nhóm i

Ri m căthayăđ i lãi su t c a nhóm i

RSAi giá tr ghi s tài s n có thu c nhóm i RSLi giá tr ghi s tài s n n thu c nhóm i Khi tính m căđ thayăđ i thu nh p khi lãi su tăthayăđ i,ăph ngăphápănƠyăl y

k h n còn l i (k h năđ n h n) c a tài s năđ xácăđ nh th iăđi măđ nh giá l i tài s n

S d ngăph ngăphápătíchălu phân nhóm tài s n theo m t khung k h n

nh t đ nh g m nhi u k h năkhácănhauăđ tính toán chênh l ch gi a tài s n có và tài

s n n

 u đi m c a mô hình đ nh giá l i:

T ngăđ iăđ năgi n và tr căquanăxácăđ nh chênh l ch gi a lãi su tăthuăđ c

t tài s n có và lãi su t thanh toán cho v năhuyăđ ng sau m t th i k nh tăđ nh

 H n ch c a mô hình đ nh giá l i:

Hi u ng c a th giá tài s n: s thayăđ i c a lãi su t không nh ng nhăh ng

đ n thu nh p lãi su t còn nhăh ngăđ n giá tr th tr ng c a tài s n có và tài s n

n ăMôăhìnhăđ nh giá l i ch đ c păđ n giá tr ghi s c a tài s n mà khôngăđ c p

đ n giá tr th tr ng c aăchúng.ăDoăđó,ămôăhìnhăđ nh giá l i ch ph năánhăđ c m t

ph n r i ro lãi su tăđ i v i ngân hàng

V năđ đ nh giá tích lu : S d ngăph ngăphápătíchălu phân nhóm tài s n

theo m t khung k h n nh tăđ nh g m nhi u k h n khácănhauăđ tính toán chênh

l ch gi a tài s n có và tài s n n đƣăph n ánh sai l ch thông tin v c ăc u các tài s n

có và tài s n n trong cùng m t nhóm Ví d trong cùng m t nhóm tài s n có th i

gianăđ nh giá l i t 6ăthángăđ n 9 tháng, giá tr tài s n có = giá tr tài s n n = 100

tri uăđ ng,ătheoămôăhìnhăđ nh giá l i thì chênh l ch trong k h n này = 100 -100 = 0

Nh ngăn uăc ăc u tài s n có k h năđ nh giá l i là t 6ăthángăđ nă7ătháng,ăc ăc u tài

s n n có k h năđ nh giá l i t 8ăthángăđ n 9 tháng thì rõ ràng k h năđ n h n gi a

tài s n n và tài s n có là không cân x ng v iănhau.ăTrongăkhiăđóătheoămôăhìnhăđ nh

giá l i thì khi lãi su tăthayăđ i không h nhăh ngăđ n thu nh p t lãi su tăròngăđ i

v i nhóm tài s n này

V năđ tài s năđ n h n: mô hình đ nh giá l iăch aăquanătơmăđ n lu ng ti n

c a tài s n Ví d nh ăđ i v i kho năvayă10ăn mătr gópăđ nh k hàng tháng thì hàng

tháng ngân hàng s thuăđ c m t kho n ti n và có th táiăđ uăt ănh ng kho n ti n thuăđ c này v i lãi su t hi n hành

 Mô hình th i l ng

 nh ngh a: Th iăl ng c a m t tài s nălƠăth căđoăth i gian t n t i lu ng

ti n c a tài s nănƠy,ăđ cătínhătrênăc ăs các giá tr hi n t i c a nó

Gi a th iăl ng và k h n c a tài s n: th i l ngăt ngălênăcùngăv i k h n

c a tài s n (có ho c n ) có thu nh p c đ nh,ănh ngăv i m t t l gi m d n B ng

toán h căđi u nƠyăđ c bi u di nănh ăsau:

Măt ngăthìăDăc ngăt ngănh ngăDăt ngăch măh năM

 u đi m c a mô hình th i l ng:

So v i hai mô hình trên, mô hình th iăl ng là m tămôăhìnhăđoăl ngăđ nh y

c m c a tài s n có và tài s n n v i lãi su t chính xác nh tăvìănóăđ c păđ n y u t th i

l ng c a t t c các lu ng ti năc ngănh ăk h năđ n h n c a tài s n n và tài s n có

 H n ch c a mô hình th i l ng:

Mô hình th iăl ng là m t mô hình ph c t p và t n kém

Khi xây d ng mô hình th iăl ng chúng ta gi thi t r ng lãi su t th tr ng thayăđ i ngay l p t c sau khi mua trái phi u Trong th c t thì không ph i lúc nào

c ngănh ăv y, mà lãi su t th tr ng có th thayăđ i vào b t c lúc nào trong su t

th i h n c a trái phi u

Th iăl ng c a tài s năthayăđ i theo th iăgian,ăngh aălƠăcƠngăg năđ năngƠyăđ n

h n thì th iăl ng c a trái phi u càng gi m.ă i uănƠyăđòiăh i nhà qu n tr ph iăth ng xuyênăc ăc u l i b ngăcơnăđ i tài s năđ cho th iăl ng c a tàn s n có và tài s n n

cân x ng v iănhau,ănh ngăvi c này không ph iălúcănƠoăc ngălƠmăđ c và r t t n kém

Trong mô hình th iăl ng, lãi su tăđ c c đ nh t i th iăđi m phát hành trái

phi uăvƠăđ c duy trì cho h t th i h n Tuy nhiên, có r t nhi u lo i trái phi u và các

kho n tín d ng có lãi su t th n i nên công vi căxácăđ nh th iăl ng c a tài s n r t

ph c t p

 o l ng RRLS b ng giá tr có th t n th t (VaR)

Ph ngăphápăđoăl ng RRLS d a vào giá tr có th t n th t, nó đ ng th i cho

ta bi t h u qu c a r i ro là bao nhiêu v i xác su t bao nhiêu

 nh ngh a: Giá tr có th t n th t (VaR-Value at Risk) dùng đ đoăl ng

m c t n th t ti măn ngăc a m t danh m c đ uăt , đ c mô ph ngălƠăắv i xác su t là

99% thì các danh m c đ uăt ăc a ngân hàng s không b t n th t quá $73,337, tính

trên giá tr hi n t i trong m t tháng n a do bi n đ ng c a lãi su t”ă

VaR là m t giá tr mà v i xác su t là 99% kh n ngălƠădanhăm c đ uăt không

b t n th t quá $73,337 (tính theo giá tr hi n t i thu n) trong vòng 1 tháng t i do bi n

đ ng c a lãi su t Tuy nhiên v n có 1% kh n ngălƠăm c t n th t s v t quá $73,337

 M c đích c a giá tr có th t n th t

 oăl ng m căđ t n th t ti măn ngăc a m t danh m căđ uăt ă

 D a trên m c bi năđ ng c aăgiáăt ngăđ i l nănh ngăđ c bi t lo i tr

nh ng bi năđ ng giá quá l n

 D aătrênăắgiáătr ”ăt c là tính toán theo giá tr th tr ng

 ơyălƠăph n phân tích m r ng c aăđ nh y c m c a lãi su t

 Các thành ph n đ tính ra giá tr có th t n th t

Tr ng thái r i ro: Là PVBP c a m i tr ng thái r i ro, m i tr ng thái r i ro s

có ch s lãi su t, cho m i lo i ti n t và cho t ng k h n (nhóm k h n, đi m k h n

chu n) Trongăđó,ăPVBPă(PresentăValueăBasisăPoint)ăđoăl ng s thay đ i giá

tr hi n t i (Present Value) c a m tădòngăl uăchuy n ti nătrongăt ngălaiădoăbi n

đ ng c a m t đi m (0.01% - One Basic Point) lãi su t liên quan

Các tham s : Là các s li u đ u vào đ tính VaR, g m

 Giai đo n xem xét r i ro/th i gian duy trì tr ng thái: là kho ng th i gianătrongăt ngălaiămƠăngơnăhƠngăđánh giá r i ro, gi s danh m c đ u

t ăđ c coi là không thay đ i Theo Basel là 10 ngày, 20 ngày

 tin c y: thôngăth ngălƠă99%,ăcóăngh aălƠăngơnăhƠngăcó th ch u t n

th t l năh năm c VaR v i xác su t là 1%

 Giai đo n quan sát: là s ngày mà các ch s th tr ng trong quá kh

(lãi su t trong quá kh ) đ c quan sát và dùng đ d báo các bi n đ ng trongăt ngălai,ătheoăthôngăl chu n m c t i thi u là 250 ngày

Các ph ng pháp tính VaR

 D a vào d li u quá kh

Ph ngăphápănƠyăd a vào s quan sát lãi su t th tr ng trong giai đo n quanăsát,ăsauăđóătínhătoánăraă%ăbi năđ i c a lãi su t hàng ngày, s p x p m căđ

bi năđ i hàng ngày theo tr t t t l năđ n nh

cóăđ tin c y 99% ta hãy lo i b ra 1% lãi su tăcóăbiênăđ l n nh t Sau đóătaăđánhăgiáăl i tr ng thái r i ro c a ngày hôm nay, tính ra VaR theo bi năđ ng

th c c a th tr ng v iăđ tin c y 99%

 Ph ng pháp th ng kê

tính đ căVaRătheoăph ngăpháp th ng kê, c nălƠmătheoăcácăb c sau:

o Xác đ nh hàm s phân b c n thi t - là hàm phân b chu n

o Tính toán đ l ch chu n c a lãi su t trong quá kh

o Tính toán h s t ngăquanăc a các lãi su t trong quá kh

o Tính toán hàm s chung phân b lãi-l c a danh m c đ uă t ă t ng

H s t ngăquanălƠăs đoăth hi n m căđ ph thu c l n nhau gi a hai ch

s giá c th tr ng khi bi năđ ng H s t ngăquanăbaoăg m:

o T ngăquanăd ng:ăcácăch s giá c s bi năđ iăcùngăh ng so v i

Công th c tính VaR: VaR= l ch chu n*H s t ng ng v i đ tin

c y*H s th i gian duy trì tr ng thái

M t ví d tính VaR có d ng:

l ch chu n=7.049

H s t ngă ng v i đ tin c y=2.33

H s th i gian duy trì tr ng thái=20*1/2

Nh ăv y VaR= 7,049*2.33*20*1/2=73,337 i u này có ngh aălƠăd a vào

tr ng thái r i ro cu i ngày hôm nay thì ngân hàng có kh n ngăkhôngăb t n th t

quá $73,337 trong vòng 20 ngày t i v i xác su t là 99%

 D a vào ph ng pháp mô ph ng

Trongăph ngăphápămôăph ng VaR, bi n s d a vào các d li u quá kh ,

ph i xây d ng các y u t ng u nhiên-xây d ng m t qui trình ng u nhiên mô t

đ c tính c a bi n s th tr ng (lãi su t), th c hi n th nhi u k ch b n c a lãi su t

t ngălaiăd a trên qui trình ng u nhiên, sau đó chúng ta s phân tích k t qu ng

v i đ tin c yăchoătr c

i u ki n áp d ngă ph ngă phápă VaR:ă Cácă NHTMă trênă th gi i có các

ph n m m qu n tr RRLS chuyên d ng có th tính toán đ c VaR và cho ra các

báo cáo VaR chính xác

1.1.5 nh h ng c a r i ro lãi su t d n ho t đ ng kinh doanh c a ngân

hàng

S thay đ i c a lãi su t có nh ng tác đ ng t i c thu nh p c aăngơnăhƠngăc ngă

nh ăgiáătr kinh t c a tài s n và ngu n v n

1.1.5.1 Tác đ ng t i thu nh p t ng lai c a ngân hàng

H u qu c a vi c thay đ i lãi su t đã nhăh ng t i l i nhu n thu n và các báo

cáo thu nh p c a ngân hàng S bi n đ ng v thu nh p là đi m m u ch t đ i v i vi c

phân tích RRLS b i vì thu nh p ho c có nh ng m t mát tài chính s nhăh ng đ n s

n đ nh tài chính c a các t ch c tài chính và gi m ni m tin vào th tr ng

Y u t thu nh p đ c quan tâm nhi u nh t là thu nh p ròng v lãi su t, t c là

chênh l ch gi a t ng thu nh p t lãi cho vay và chi phí ph i tr cho lãi su t huy đ ng

Khi lãi su t thay đ i thì thu nh păc ngănh ăchiăphíăđ u thay đ i gây ra thay đ i v thu

nh p lãi su t

Tuy nhiên, khi các ngân hàng m r ng ra các ho tăđ ng thu phí và các thu nh p

ngoài lãi khác (các ho t đ ng phi tín d ng), thì các ho t đ ng này ngày càng tr nên

nh y c m v i lãi su t Ví d nh ăm t s ngân hàng cung c p d ch v c p h n m c tín

d ng cho khách hàng Khi lãi su t thay đ i khách hàng có th không dùng h t h n

m cănƠy,ătrongătr ng h p này khách hàng ph i tr m t kho n phí g i là phí cam k t,

phí này l i ph thu c vào h n m c tín d ng mà khách hàng đã dùng, mà h n m c này

l i ph thu c vào lãi su t th tr ng Ví d khácănh ăkhiăngơnăhƠngăcungăc p d ch v

qu n lý các kho n vay đ i v i các món vay có tài s n đ m b o đ thu phí d a trên giá

tr c a tài s n mà ngân hàng qu n lý Khi lãi su tăt ng,ăngơnăhƠngăs thu đ c ít phí

h nădoăkháchăhƠngăcóăth ng ng nh n vay và l y l i tài s n đ m b o.ăH năn a, các thu

nh p ngoài lãi truy n th ngănh ăcácăgiaoăd chăcóătínhăphíăc ngăngƠyăcƠngătr nên nh y

c m v i lãi su tăh n.ă i u này khi n các nhà qu n lý giám sát ngân hàng ph i có cái

nhìn r ngăh năv tác đ ng ti m n c a lãi su t đ i v i thu nh p c a ngân hàng

đoăl ng đ nh y c m c a thu nh p đ i v i lãi su t,ăng i ta dùng khe h

đ nh giá l i

1.1.5.2 Tác đ ng t i giá tr kinh t c a các tài s n

S thay đ i c a lãi su t th tr ngăc ngăcóătácăđ ng t i giá tr kinh t c a TSC,

TSN và tr ng thái ngo i b ng c a ngân hàng Do v y đ nh y c m c a giá tr kinh t

c a các tài s n đ i v i thay đ i c a lãi su t là m t đi u r t quan tr ng c n ph i cân

nh c k l ng b i các nhà đi u hành ngân hàng

Giá tr kinh t c a m t tài s n là giá tr hi n t i c a các dòng ti nătrongăt ngă

lai c a ngân hàng, đ c chi t kh u theo lãi su t hi n t i Giá tr kinh t c a ngân hàng

đ c xác đ nh b i giá tr hi n t i c a các dòng ti n mong đ i c a ngân hàng, đ c xác

đ nh b ng các dòng ti n d tính c a các TSC tr đi dòng ti n d tính c a TSN c ng

v i các dòng ti n c a các tr ng thái ngo i b ng V i đ nhăngh aănƠyăkhiăcóăs bi n

đ ng c a lãi su t s nhăh ng t i giá tr kinh t c a ngân hàng ây là m t cách nhìn

th u đáoăh năv nh ng tác đ ng dài h n c a s thay đ i lãi su t so v i vi c ch xem

xét t i s nhăh ng t i thu nh p c a ngân hàng S đánh giá này là toàn di năh năb i

nh ng thay đ i c a thu nh p ngân hàng trong ng n h n có th không cung c p nh ng

ch s chính xác v tác đ ng c a s thay đ i lãi su t t i toàn b tr ng thái c a ngân

hàng

S thay đ i c a lãi su t tác đ ng t i thu nh p và giá tr kinh t c a các tài s n

đã cho th y s bi n đ ngătrongăt ngălaiăc a lãi su t có th tác đ ng t i tình hình tài

chính c a ngân hàng Khi đánh giá v m c đ RRLS, m tăngơnăhƠngăc ngănênătínhă

đ n tác đ ng c a lãi su t trong quá kh có nhăh ngănh ăth nào t i ho t đ ng trong

t ngălai,ăđi năhìnhănh ăcácăcôngăc trong th tr ng ti n t không đ c đ nh giá l i

theo th tr ng có th đã có l i nhu n ho c m t mát do nh ng s thay đ i c a lãi su t

L i nhu n ho c thua l này có th đã đ c th hi n trong thu nh p c a ngân hàng qua

th i gian Ví d m t món cho vay dài h n có lãi su t c đ nh đ c gi i ngân t i th i

đi m có lãi su t th p khi bên ngu n v n ph i ch u lãi su tăcaoăh năthìătrong th i gian

còn l i c a kho n vay s gây ra l cho ngân hàng

đoăl ng đ nh y c m c a giá tr kinh t c a tài s n đ i v i lãi su t,ăng i

ta dùng khe h k h n

1.2 Qu n tr r i ro lãi su t

1.2.1 Khái ni m qu n tr r i ro lãi su t

- Qu n tr là s tác đ ng liên t c có t ch c,ăcóăđ nhăh ng c a ch th qu n

tr đ năđ iăt ng ch u s qu n tr nh m s d ng t t nh t m i ti măn ngăvƠăc ăh i đ

đ tăđ c các m c tiêu kinh doanh đƣăđ ra trong m i th i k v i ph ngăchơmă

t iă uăhóaăchiăphíăđ c s d ngăvƠoăquáătrìnhăđó,ăđ ng th iăđ m b oăt ngăl i nhu n

Trong ho t đ ng kinh t , qu n tr là r t c n thi t vì nó s giúpăgiaăt ngăhi u

qu Trong cùng m tăđi u ki nănh ănhau,ănh ngăng i nào bi t qu n tr t t h n,ăkhoa

h căh năthìăhi u qu s caoăh n

- Qu n tr r i ro là vi c t ch c m t h th ng chính sách, ho tă đ ng tác

nghi p c a các t ch c tài chính, bao g m t t c các ho tăđ ngătácăđ ng t i các lo i

r i ro c a t ch căđó.ăQTRRăliênăquanăđ n vi căxácăđ nh,ăđoăl ng, giám sát và ki m

soát r i ro nh măđ m b o:

 R i ro c a các t ch c n m trong gi i h n đ m b o

 Các quy t đ nh có liên quan t i r i ro ph iăt ngăx ng v i m c tiêu và

chi năl c kinh doanh do H QTăđ ra

 Có đ qu ăd phòng đ bù đ p đ c các r i ro d ki n s x y ra

 Vi c ra quy t đ nh liên quan t i r i ro ph i rõ ràng, minh b ch

- Qu n tr r i ro lãi su t là vi c ngân hàng t ch c m t b ph n nh m nh n

bi t,ăđ nhăl ng nh ng t n th tăđangăvƠăs gây ra t r i ro lãi su tăđ t đóăcó th

giám sát và ki m soát r i ro lãi su t thông qua vi c l p nên nh ng chính sách, chi n

l c s d ng các công c phòng ng a và h n ch r i ro lãi su t các ho tăđ ng kinh

doanh c a ngân hàng m tăcáchăđ yăđ , toàn di n và liên t c

1.2.2 S c n thi t ph i th c hi n qu n tr r i ro lãi su t trong ho t

đ ng kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i

1.2.2.1 R i ro lãi su t là m t trong nh ng r i ro c b n nh t c a

ngân hàng th ng m i

Trong n n kinh t k ho ch t pătrungătr căđơyăho tăđ ng c aăngơnăhƠngăđ c

th c hi n theo nh ng ch th nghi p v chính xác nh măđ m b o s ho t đ ng th ng

nh t và nh t quán t trungă ngăđ n c păc ăs H th ng ngân hàng trong n n kinh t

k ho ch không ho tăđ ng d a trên các quy lu t kinh t nên r iăroăc ngănh ăcôngătácă

qu n tr r i ro không đ c quan tâm

Khi chuy năsangăc ăch th tr ng, các quy lu t kinh t đ căthùănh ăquyălu t

giá tr , quy lu t cung c u, quy lu t c nh tranh.v.v ngày càng phát huy tác d ng

Nh ng r i ro trong s n xu t kinh doanh c a n n kinh t tr c ti p ho c gián ti p tác

đ ngăđ n hi u qu kinh doanh c aăNHTM.ăCácăngơnăhƠngăvƠăcácăđ nh ch tài chính phiăngơnăhƠngătr c h tălƠăcácătrungăgianătƠiăchínhăđ ng gi vƠăđ ng trong vòng vây

c aă 4ă nhómă ng i có v n và c n v n trong n n kinh t g m: h giaă đình,ă doanh

nghi p, chính ph vƠăcácănhƠăđ uăt ăn c ngoài S n ph m mà các NHTM mua, bán,

kinh doanh trên th tr ng là các d ch v l uăchuy n v n và các ti n ích ngân hàng

khác Ho tăđ ngăkinhădoanhăngơnăhƠngălƠădùngăuyătínăđ thu hút ngu năvƠădùngăn ngă

l c qu n tr r iăroăđ s d ng ngu n và phát tri n d ch v khác v iăt ăcáchălƠăng i

đ ng gi a các l căl ng cung và các l căl ng c u v các d ch v ngân hàng Lãi

su t chính là giá c đ u vào c ngănh ăđ u ra trong ho tăđ ng c a ngân hàng R i ro

x y ra do nh ng bi năđ ng v lãi su tăluônăluônăth ng tr c trong h u h t nh ng ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Nh ăv y,ăkinhădoanhătrongăl nhăv c ngân hàng là lo i hình kinh doanh ti m n

nhi u r i ro và r i ro lãi su t là m t trong nh ng r iăroăc ăb n nh t c a NHTM Có

nhi u ý ki n cho r ng các ngân hàng c năđánhăgiáăc ăh i kinh doanh d a trên m i

quan h r i ro - l i ích nh m tìm ra nh ngăc ăh iăđ tăđ c nh ng l i ích x ngăđángă

v i m c r i ro có th ch p nh năđ c Ngân hàng s ho tăđ ng t t n u m c r i ro mà

ngân hàng gánh ch u là h p lý và ki măsoátăđ c ch không th ch i b r i ro

1.2.2.2 Hi u qu kinh doanh c a NHTM ph thu c vào n ng l c

qu n tr r i ro lãi su t

Trong ho tăđ ng kinh doanh c a ngân hàng có nhi u y u t khách quan và ch

quan mang l i r i ro lãi su tătrongăđóăcóănhi u y u t b t kh kháng nên không tránh

kh i r iăro.ăTrongăđi u ki n th tr ngăđ y bi năđ ng, khi lãi su t th tr ngăthayăđ i

có th d năđ n nh ng thi t h i v tài s năc ngănh ă nhăh ngăđ n thu nh p c a ngân

hàng Nh ng nhăh ng c a r i ro lãi su t có th d năđ n r i ro thi u v n kh d ng

và t đóăcóăth nhăh ngăđ n toàn b ho tăđ ng kinh doanh c a ngân hàng Chính vì

v y,ăhƠngăn măNHTMătríchăl p qu bùăđ p r i ro vƠăđ c h ch toán vào chi phí Quy

mô qu bùăđ p r iăroăc năc vào m căđ và xác su t r i ro N u r i ro th p thì hi u

qu kinh t s t ngăvƠăng c l i

R i ro lãi su t t n t i trong nh ng nghi p v c ăb n c a NHTM Ho tăđ ng huyăđ ng v n, ho tăđ ng tín d ng, ho tăđ ng kinh doanh ngo i t v.v đ u ti m n

nh ng r i ro lãi su t.ăNh ăv y,ăđ ho tăđ ng kinh doanh c aăNHTMăđ t hi u qu thì

công tác qu n tr r i ro lãi su t c n ph iăđ căquanătơmăthíchăđáng.ă

Qu n tr r i ro lãi su t nói riêng và qu n tr r i ro nói chung làm gi m nh

h ng c a nh ng bi năđ ngăđ i v i giá tr c a ngân hàng B ng cách làm gi m bi n

đ ng, qu n tr r i ro làm gi m xác su t mà công ty ph iăđ i m t v i kh n ngăki t qu

tài chính

Xuăh ng t do hoá và toàn c u hoá kinh t khi n ho tăđ ng kinh doanh c a

ngành ngân hàng ngày càng tr nên ph c t p, r i ro ho tăđ ng ngày càng gia t ng.ă i

v i m tăn căđangăphátătri nănh ăVi t Nam, làm th nƠoăđ qu n tr r i ro m t cách có

hi u qu trong m tămôiătr ng kinh doanh m i và th tr ng có nhi u bi năđ ngănh ă

hi n nay? V năđ này ch có th đ c gi i quy t thông qua vi cănơngăcaoăn ngăl c

qu n tr r i ro

1.2.2.3 Qu n tr r i ro lãi su t t t là đi u ki n quan tr ng đ nâng

cao ch t l ng ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i

Trong xu th h i nh p, c nh tranh ngày càng gay g t, ch tăl ng ho tăđ ng

quy tăđinhăs t n t i c a NHTM Khi công tác qu n tr r i ro lãi su tăđ c quan tâm

và th c hi n có hi u qu s kéo theo ch tă l ng ho tă đ ng kinh doanh khác c a

NHTM vì nh ng bi năđ ng v lãi su t luôn có m t nhăh ngăđ n nh ng ho tăđ ng

ch y u c aăngơnăhƠngănh ăho tăđ ngăliênăquanăđ n nghi p v t o v n và nghi p v huyăđ ng v n.ăQuanătơmăđ n công tác qu n tr r i ro lãi su t s t oăđi u ki n nâng cao

ch tăl ng ho tăđ ngăhuyăđ ng v n và ho tăđ ng tín d ng nói riêng và toàn b ho t

đ ng c aăNHTMănóiăchung.ăTheoăđó,ăqu n tr r i ro lãi su tălƠăth căđoăn ngăl c c a

m t NHTM

1.2.3 Chu n m c và thông l qu c t trong qu n tr r i ro lãi su t

Qu n tr r i ro lãi su t theo Basel II:

M c tiêu c a Basel II là nâng cao ch tăl ng và s n đ nh c a h th ng ngân

hàng qu c t ; T o l p và duy trì m tăsơnăch iăbìnhăđ ng cho các ngân hàng ho tăđ ng

trên bình di n qu c t ;ă y m nh vi c ch p nh n các thông l nghiêm ng tăh nătrongă

l nhăv c qu n lý r i ro

Basel II s d ng khái ni măắBaătr c t”

 Tr c t th I: liên quan t i vi c duy trì v n b t bu c.ăTheoăđó,ăt l v n b t

bu c t i thi u (CAR) là 8% c a t ng tài s n có r i ro Tuy nhiên, r i ro

đ c tính toán theo ba y u t chính mà ngân hàng ph iăđ i m t: r i ro tín

m tănh ăr i ro h th ng, r i ro chi năl c, r i ro danh ti ng, r i ro thanh

kho n và r i ro pháp lý, mà hi pă c t ng h p l iăd i cái tên r i ro còn l i

(residual risk)

Basel II nh n m nh 4 nguyên t c c a công tác rà soát giám sát: Th nh t, các ngân hàng c n ph i có m tăquyătrìnhăđánhăgiáăđ c m căđ đ yăđ v n

n i b theo danh m c r i ro và ph iăcóăđ c m t chi năl căđúngăđ n nh m

duy trì m c v năđó.ăTh hai,ăcácăgiámăsátăviênănênărƠăsoátăvƠăđánhăgiáăvi c

xácăđ nh m căđ v n n i b và chi năl c c aăngơnăhƠng,ăc ngănh ăkh

n ngăgiámăsátăvƠăđ m b o tuân th t l v n t i thi u; giám sát viên nên

th c hi n m t s hƠnhăđ ng giám sát phù h p n u h không hài lòng v i k t

qu c a quy trình này Th ba, giám sát viên khuy n ngh các ngân hàng duy trì m c v năcaoăh năm c t i thi uătheoăquyăđ nh Th t , giám sát viên

nên can thi p giaiăđo năđ uăđ đ m b o m c v n c a ngân hàng không

gi măd i m c t i thi uătheoăquyăđ nh và có th yêu c u s aăđ i ngay l p

t c n u m c v năkhôngăđ c duy trì trên m c t i thi u

 Tr c t th III: Các ngân hàng c n ph i công khai thông tin m t cách thích đángătheoănguyênăt c th tr ng.ăBaselăIIăđ aăraăm t danh sách các yêu c u

bu c các ngân hàng ph i công khai thông tin, t nh ng thông tin v c ăc u

v n, m căđ đ yăđ v năđ n nh ngăthôngătinăliênăquanăđ n m căđ nh y

c m c a ngân hàng v i r i ro tín d ng, r i ro th tr ng, r i ro v n hành và quyătrìnhăđánhăgiáăc aăngơnăhƠngăđ i v i t ng lo i r i ro này

Theo chu n m c Basel II v a trình bày trên, QTRRLS trong ngân hàng liên quan đ n vi c áp d ng 4 y u t sau trong vi c qu n tr TSC, TSN và qu n lý ngo i

b ng:

 Có h i đ ng thích h p (ALCO), có chuyên môn sâu ch u trách nhi m vi c

qu n tr RRLS

 Có các chính sách và cách th c đúng đ n, thích h p đ qu n tr RRLS

 Có cách đoăl ng RRLS đúng đ n, có các ch căn ngăgiámăsátăvƠăki m soát

 H th ng ki m soát n i b c n thi t và b ph n ki m toán đ c l p

Cách th c c th mà ngân hàng l a ch n nh ng y u t trên đ qu n tr RRLS

s ph thu c vào đ ph c t p và b n ch t c a các r i ro trong ngân hàng đang n m

gi , các ho t đ ng c aăTSCăvƠăTSNăc ngănh ăm c đ c a RRLS Do v y, ngân hàng

s th c hi n qu n tr RRLS r t đa d ng Ví d , các ngân hàng có đ ph c t păítăh năvƠă

các nhà qu n tr cao c p can thi p m t cách tích c c vào chi ti t ho t đ ng hàng ngày

thì có th d a vào quá trình qu n tr RRLSăc ăb n Tuy nhiên các t ch c khác có

nh ng ho t đ ng ph c t p và đa d ng thì có th s c n quá trình qu n tr RRLS c n

th năh năvƠăchu n m căh n,ăđ đánh giá các ho t đ ng tài chính đa d ng và cung c p

s qu n tr cao c p đ i v i các thông tin mà h c n đ giám sát các ho t đ ng di n ra

h ng ngày

H năn a, v i m t quá trình qu n tr RRLS càng ph c t p, ngân hàng s càng

c n ch đ ki m soát n i b thích h p bao g m các đ năv ki mătoánăvƠăcácăc ăch

ch u trách nhi m thích h p khác đ đ m b o tính trung th c c a các thông tin đ c

dùng b i các cán b cao c păt ngăthíchăv i các chính sách và h n m c Trách nhi m

c a các cá nhân có liên quan t i vi c đoăl ng, giám sát và các ch căn ngăki m soát

RRLS c n ph i tách bi t và đ c l p v i nh ng quy t đ nh kinh doanh và vi c t o ra

tr ng thái đ đ m b o tránh đ c các xung đ t v m t quy n l i

RRLS nên đ căgiámăsátătrênăc ăs đ y đ và v ng ch c, k c RRLS t i các

chi nhánh/ đ năv thành viên b i vi c qu n tr RRLS có th không d đoán đ c khi

các tr ng thái t đ năv thành viên này đ c c n tr vào tr ng thái c a đ năv thành

viên khác

1.2.4 Các nhân t nh h ng đ n qu n tr r i ro lãi su t

1.2.4.1 Trình đ công ngh , n ng l c cán b chuyên môn

B c đ u tiên trong quá trình ki m soát RRLS là t p h p d li u đ mô t tình

hình tài chính hi n t i c a ngân hàng M i h th ng đoăl ng, dù là báo cáo Gap hay

m t mô hình mô ph ng giá tr kinh t c ngăđòi h i thông tin trên BTKTS Ngân hàng

nên có h th ng qu n lý thông tin đ y đ đ cho phép truy su t thông tin chính xác,

k p th i

mô t RRLS g n li n v i tình hình kinh doanh c a ngân hàng, ngân hàng

c n có thông tin cho m i lo i công c tài chính hay danh m c đ uăt

M t h th ng công ngh thôngătinăđ c xây d ng m tăcáchăđ ng b , hi năđ i

s giúpăíchăchoăcácăngơnăhƠngăth ngăm i trong vi c nh n bi t,ăđoăl ng, giám sát,

ki m soát r i ro lãi su t m tăcáchănhanhăchóng,ăchínhăxác,ăth ng xuyên, toàn di n

và hi u qu

i kèm v i trình đ công ngh ,ăn ngăl c nh n th c v RRLSăc ngălƠăm t nhân

t nhăh ng đ n quá trình qu n tr RRLS Ngân hàng c n có các khóa đào t o chuyên

sâu cho các cán b qu n tr r i ro đ nâng cao trình đ nghi p v Trình đ cán b v QTRRLSăc ngălƠăm t y u t quan tr ng nhăh ng t i QTRRLS c a ngân hàng

1.2.4.2 Môi tr ng pháp lý và s phát tri n c a th tr ng tài chính

S phát tri n c a m t th tr ng tài chính nhăh ng đ n vi c QTRRLS ch

khi th tr ng tài chính phát tri n s ra đ i các công c m i đ che ch năRRLS,ăh nă

n aăkhiăTTTCăphátătri n, lãi su t s bi n đ ng nhi uăh năvƠădoăđó nhu c u c a vi c

QTRRLSăc ngăngƠyăcƠngăđa d ngăh n

Khi NHTW quan tâm nhi u đ n các lo i r i ro trong h th ng ngân hàng, vi c

qu n lý giám sát r i ro c ngănh ămôiătr ngăphápălỦăc ngătácă đ ng r t nhi u đ n

QTRRLS t i các NHTM

1.2.4.3 H th ng thông tin d báo v tình hình th tr ng, lãi su t

M t h th ng công ngh thôngătinăđ c xây d ng m tăcáchăđ ng b , hi năđ i

s giúpăíchăchoăcácăngơnăhƠngăth ngăm i trong vi c nh n bi t,ăđoăl ng, giám sát,

ki m soát r i ro lãi su t m tăcáchănhanhăchóng,ăchínhăxác,ăth ng xuyên, toàn di n và

khi nh n d ng các ngu n chính gây nên RRLS

Các NHTM c n thi t l p h th ng đoăl ng RRLS có kh n ngănh n bi t t t c

các ngu năRRLSăc ngănh ă đánh giá đ c tác đ ng c a bi n đ ng lãi su t đ i v i

ph m vi ho t đ ng c a ngân hàng, nh n di năvƠăl ng hóa nh ng ngu n chính gây

nên r i ro cho ngân hàng

1.2.5.2 o l ng r i ro lãi su t

H th ng đoăl ng RRLS ph i có kh n ngănh n bi t t t c các ngu n RRLS

c ngănh ăđánh giá đ c tác đ ng c a bi n đ ng lãi su t đ i v i ph m vi ho t đ ng c a

ngân hàng (ngu n giao d ch l n phi giao d ch) Phòng QTRR và B H ngân hàng ph i

hi u rõ và n m v ng các gi đ nh trong các h th ng QTRR này

NgơnăhƠngăc ngăc nă uătiênăt p trung vào các h ng m c RRLS chi m đa s

h n.ăCácăh th ng đoăl ng RRLS c n có cách x lý th n tr ngăh năv i nh ng công

c nhăh ng l n đ n tình tr ng chung c a ngân hàng m c dù có th không chi m đa

s Các công c có s d ng đi u kho n quy n ch n đi kèm thì c n đ c bi tăl uăỦ.ă

Ngân hàng có th áp d ng k thu t đoă l ng RRLS c hai khía c nh l i

nhu n và giá tr kinh t M c đ có th t các tính toán đ năgi n cho đ n các k thu t

mô ph ng đ ph n ánh tác đ ngătrongăt ngălaiăvƠăcácăquy t đ nh kinh doanh

Ngân hàng c n ph i d tínhăcácămôiătr ng lãi su tătrongăt ngălaiăvƠăđoăl ng

r i ro đ i v iă ngơnă hƠngă trongă cácă môiă tr ng đó b ng cách xác đ nh nh ng nh

h ng c th đó Ngân hàng c n đ aăraănh ng k ch b n và gi đ nh Các k ch b n lãi

su t c th là khác nhau m i ngân hàng Các ngân hàng c n có c u trúc k h n c a lãi su t, m i liên h c ăb n gi a đ ng cong l i t c và các m c lãi su t,ă c tính các

lãi su t đ c qu n lý b i B H s thay đ iănh ăth nào khi lãi su t th tr ng thay đ i

T nh ng gi đ nh đó ngân hàng th c hi n nh ng k ch b n lãi su t theo đó

RRLS s đ c đoăl ng

Cho dù có áp d ng h th ng đoăl ng nào, tác d ng c a các k thu t đoăl ng

ph thu c vào th i h n c a các gi đ nh và m c đ chính xác áp d ngăcácăph ngă

pháp đoăl ng Trong quá trình xây d ng h th ng đoăl ng RRLS, ngân hàng ph i

đ m b o r ng m c đ chi ti t v b n ch t c a các h ng m c nh y c m lãi su t ph i

t ngăthíchăv i m c đ ph c t p và m c đ r i ro n trong các h ng m c này Ví d :

trong vi c s d ng ph ngăphápăphơnătíchăchênhăl ch, m c đ chính xác c a đo l ng

RRLS ph thu c ph n nào vào s l ng nhóm th i h n mà các h ng m c đ c phân

b vƠo,ăcóăngh aălƠăn u nhóm th i h n quá r ng thì m c đ chính xác s gi m đi

Nhìn chung, tùy thu c vào m c đ ph c t p và ph m vi ho t đ ng c a t ng

ngân hàng, các ngân hàng c n có các h th ng đoăl ng RRLS đ đánh giá đ c tác

đ ng c a lãi su t lên hai khía c nh l i nhu n và tr giá kinh t c a tài s n/ngu n v n

Nh ng h th ng này là công c đ c l c đoăl ng chính xác m c đ r i ro mà ngân

hàng đang đ i m t và báo đ ng ngay khi phát hi n s v t quá

Vi c đoăl ng r i ro đ theo dõi và báo cáo c n đ c h tr c a kh i công

ngh thông tin do kh iăl ng các dòng ti n TSC-TSN là r t l n và ph c t p

1.2.5.3 Giám sát r i ro

QTRRLS là m tăquáătrìnhăn ngăđ ng oăl ng RRLS c a vi c kinh doanh

hi n t i thôiăch aăđ ,ăngơnăhƠngăc ngănênă c tính nhăh ng c a vi c kinh doanh

m i lên r i ro c a nó Ngân hàng nên đánh giá l i các chi năl c hi n t i có phù h p

v i h s ăr iăroănh ăd tính c a ngân hàng đ nh k Ban qu n lý c p cao và ngân hàng

nên có h th ng báo cáo cho phép h giám sát tình hình r i ro hi n t i và ti măn ngăđ

đ m b o r ng các m c đ đó nh t quán v i các m c tiêu đã đ ra

 Chi n l c đánh giá RRLS

Ngân hàng đ c qu n lý t t không nh ng nhìn r i ro phát sinh t vi c kinh

doanh hi n t i mà còn nhìn vào các r i ro có th phát sinh t t c đ phát tri n kinh

doanh k v ng Trong phân tích thu nh p ch u r i ro c a ngân hàng, ngân hàng có th

đ t ra các gi thuy t v lo i và s k t h p các ho t đ ngăkinhădoanhăc ngănh ăkh i

l ng, vi c đ nh giá và k đáo h n c a vi căkinhădoanhătrongăt ngălai.ă i n hình

nh ,ăk ho ch kinh doanh chi năl c, chi năl c ti p th ,ăngơnăsáchăhƠngăn măvƠăphơnătíchăxuăh ng l ch s giúp ngân hàng l p thành các gi đ nh này Có th đ aăcácăgi

đ nh kinh doanh m i vào trong phân tích r i ro đ n giá tr kinh t c a ngân hàng lƠmănh ăth ,ătr c h t ngân hàng đ nhăl ng đ nh y c m giá tr kinh t v n ch s

h u (MVE) đ n r i ro phát sinh t tr ng thái hi n t i Sau đó tính l i giá tr kinh t c a

v n vào m tăngƠyătrongăt ngălai,ătheoăb ng cân đ i d ki n

M c dù các gi đ nh kinh doanh m i gi i thi u các nhân t ch quan khác đ n

quá trình đoăl ng r i ro, chúng còn giúp B H ngân hàng d đoán giá tr r i ro trong

t ngălai.ăKhiăk t h p các gi đ nh v vi c k t h p kinh doanh m i và thay đ i, B H

ngân hàng nên đ m b o r ng các gi đ nh đó th c t đ i v i k ch b n lãi su t đ c đánhăgiá và có th đ t t i qua chi năl c c nh tranh và các chi năl c kinh doanh t ng

th

 Báo cáo RRLS

Ngân hàng nên có m t h th ng h p lý đ báo cáo RRLS B H c p cao c a

ngân hàng và H QT hay m t y ban thu c H QT nên có các báo cáo v h s ăRRLS

c a ngân hàng ít nh t hàng quỦ.ăBáoăcáoăth ngăxuyênăh năs thích h p khi m c đ

RRLS c aăngơnăhƠngăcaoăh năvƠăkh n ngăx y ra r i ro thay đ i đáng k

Nh ng báo cáo này cho phép B Hăc p cao ngân hàng và H QT hay y ban

ALCO:

 ánh giá m c đ vƠăxuăh ng c a RRLS tích h p

 ánh giá tính nh y c m c a các gi đ nh chính, là các gi đ nh có liên quan

đ n s thay đ i trong hình d ng đ ng cong l i nhu n hay trong t c đ c a

vi c thanh toán toán kho n n vayătr c hay rút ti nătr c k h n

 ánh giá m iăt ngăquanăgi a các m c đ r i ro và vi c th c hi n Khi

B H xem xét các chi năl c RRLS chính (bao g m vi c không hành đ ng)

h nên đánh giá tác đ ng c a r i ro ti măn ngă(m t bi n đ ng lãi su t đ o

chi u)ăng c v i tác đ ng c a thu nh p ti măn ng

Các báo cáo cung c p cho H QT và B H c p cao c n rõ ràng, ng n g n, súc tích và đúng th i gian và cung c p thông tin c n thi t đ ra quy t đ nh

Thi t l p chu n m c báo cáo đ giám sát tình hình r i ro hi n t i và ti măn ngă

đ đ m b o r ng các m c đ đó nh t quán v i các m cătiêuăđã đ ra ng th i, nâng

c p h th ng công ngh thông tin ngân hàng nh m đ m b o d li u truy xu t nhanh

chóng đ đ m b o cho B H có các quy t đ nh k p th i nh m h n ch RRLS

1.2.5.4 Ki m soát r i ro

C ăc u giám sát r i ro n i b c a ngân hàng đ m b o ch căn ngăanătoƠnăvƠă

h p lý c a t ch c nói chung và quá trình QTRRLS nói riêng Vi c thi t l p và duy trì

m t h th ng ki m soát hi u qu , bao g m s tuân th các chu n m c chính th c c a quy n hành và s tách b ch trách nhi m h p lý là m t trong nh ng trách nhi m quan

tr ngăh năc a B H Nh ng cán b ch u trách nhi m đánh giá quy trình giám sát và

ki m soát r i ro nên đ c l p v i ch căn ngăki m tra

Các nhân t chính c a quá trình ki m soát bao g m ki m tra, ki m toán n i b

và c u trúc h n m c r i ro hi u qu