Luận văn thạc sĩ Các nhân tố theo định hướng thị trường tác động đến kết quả kinh doanh Nghiên cứu trường hợp các Ngân hàng thương mại Nhà nước tại TP. HCM

Cácăs ăli u,ăk tăqu ădoăh căviênătr căti păthuăth p,ăth ngăkêăvƠăx ălỦ.ăCácăngu nă d ăli uăkhácăđ căh căviên s ăd ngătrongăđ ătƠiăđ uăcóăghiărõăngu nătríchăd năvƠăxu tă x... Víăd ă ưiăng

Tôi,ăPhanăT năH ng,ălƠăh căviênăcaoăh căKhóaă20ăậ NgƠnhăQu nătr ăkinhădoanhăậ

TôiăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc uăc aătôi.ăCácăs ăli uăvƠăk tăqu ătrìnhăbƠyătrongăđ ătƠiălƠătrungăth căvƠăch aăt ngăđ căcôngăb ătr cădơy

Cácăs ăli u,ăk tăqu ădoăh căviênătr căti păthuăth p,ăth ngăkêăvƠăx ălỦ.ăCácăngu nă

d ăli uăkhácăđ căh căviên s ăd ngătrongăđ ătƠiăđ uăcóăghiărõăngu nătríchăd năvƠăxu tă

x

TP.HCM, ngày 05 tháng 11 n mă2013

H căViên

PhanăT n H ng

M C L C

Trang ph bìa

L iăcamăđoan

M c l c

Danh m c các ch vi t t t

Danh m c các b ng

Danh m c các hình v ,ăđ th

Ch ngă1:ăT NG QUAN 1

1.1 S c n thi t c aăđ tài 1

1.2 M c tiêu c aăđ tài: 2

1.3 iăt ng và ph m vi nghiên c u: 2

1.4ăPh ngăphápănghiênăc u: 3

1.5 B c c c aă tài: 4

1.6 Tính m i c aă tài 5

Ch ngă2:ăC ăS LÝ THUY T V CÁC NHÂN T THEOă NHăH NG TH TR NGăTÁCă NGă N K T QU KINH DOANH 6

2.1 T ng quan v k t qu kinhădoanhătheoăđ nhăh ng th tr ng 6

2.1.1 Khái ni m v k t qu kinh doanh 6

2.1.2 Khái ni m v đ nhăh ng th tr ng 6

2.2 M i quan h gi a k t qu kinhădoanhăvƠăđ nhăh ng th tr ng t i doanh nghi p 8

2.3 Các mô hình nghiên c uăliênăquanăđ n k t qu kinhădoanhătheoăđ nhăh ng th tr ng 12

2.4 Nghiên c u các nhân t theoăđ nhăh ng th tr ngătácăđ ngăđ n k t qu kinh doanh c a ngân hàng TMNN 15

2.4.1 T ng quan v ho tăđ ng kinh doanh c a c a h th ng ngân hàng TMNN 15

2.4.2 Các nhân t theoăđ nhăh ng th tr ngătácăđ ngăđ n k t qu kinh doanh c a c a h th ng ngân hàng TMNN 27

2.5ă xu t mô hình và gi thuy t nghiên c u 34

Ch ngă3:ăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 38

3.1 Quy trình nghiên c u 38

3.2ăPh ngăphápănghiênăc u 39

3.2.1 Nghiên c uăđ nh tính 39

3.2.2 Nghiên c uăđ nhăl ng 39

3.3 Xây d ngăthangăđoăchoăcácănhơnăt (thangăđoăLikertă5ăđi m) 40

3.4 M u nghiên c u 43

Ch ngă4:ăK T QU NGHIÊN C U 45

4.1 Chi ti t m u nghiên c u 45

4.2 Ki măđ nhăthangăđoăCronbach’săalpha 46

4.2.1 Ki măđ nhăthangăđoăcronbach’săalpha 46

4.2.2 Ki măđ nhăthangăđoăchoăt ng nhân t 49

4.3 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 50

4.3.1 Phân tích nhân t cho nhóm nhân t tácăđ ng 51

4.3.2 Phân tích nhân t cho nhân t k t qu kinh doanh 53

4.4 Phân tích h s t ngăquan 54

4.5ăPh ngăphápăH i qui 55

4.6 K t lu n t mô hình 59

Ch ngă5:ăK T LU N VÀ KI N NGH 66

5.1 K t lu n t nghiên c u 66

5.2 Ki n ngh 66

5.2.1ă nhăh ng khách hàng 66

5.2.2ă nhăh ngăđ i th c nh tranh 67

5.2.3ăT ngătác,ăph i h p gi aăcácăđ năv ch căn ng 68

5.2.4ă nhăh ng l i nhu n 68

5.2.5 ng phó nh y bén 69

5.3 Nh ng h n ch c aăđ tƠiăvƠăh ng nghiên c u ti p theo 69 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

Vietcombank: Ngân hàng TMCP Ngo iăth ngăVi t Nam Agribank: Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn BIDV:ăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam Vietinbank:ăNgơnăhƠngăTMCPăCôngăth ngăVi t Nam

MHB: Ngân hàng Phát tri năNhƠă ng b ng Sông C u Long NHNN:ăNgơnăhƠngăNhƠăn c

TMNN:ăTh ngăm iănhƠăn c

TMCP:ăTh ngăm i c ph n

TCTD: T ch c tín d ng

IMF: Qu Ti n t Qu c t

WB: Ngân hàng Th gi i

ADB: Ngân hàng Phát tri n Châu Á

ROE: L i nhu n trên v n ch s h u

ROA: T su t sinh l i trên t ng tài s n

LNTT: L i nhu nătr c thu

LNST: L i nhu n sau thu

DANH M C B NG

B ngă2.1ăK tăqu ăkinhădoanhăc aăVietcombank

B ngă2.2ăK tăqu ăkinhădoanhăc aăAgribank

B ngă2.3ăK tăqu ăkinhădoanhăc aăBIDV

B ngă2.4ăK tăqu ăkinhădoanhăc aăVietinbank

B ngă2.5ăK tăqu ăkinhădoanhăc aăMHB

B ng 2.6 Di n bi n tr n lãi su tăhuyăđ ngăn mă2012

B ng 4.9 Mô hình h i qui ki măđ nh mô hình nghiên c u gi thuy t

B ng 4.10 K t qu ki măđ nh mô hình nghiên c u

B ng 4.11 K t qu k t lu n gi thuy t c a mô hình nghiên c u

Hình 4.1 Ki măđ nh tính phân ph i chu n c a ph năd

Hình 4.2 Quan sát hi năt ngăph ngăsaiăthayăđ i c a mô hình

Ch ng 1

T NG QUAN

1.1 S c n thi t c a đ tài

đưăm ra l trình m c a c a h th ng ngân hàng Vi t Nam, theoăđóăh th ng ngân hàng Vi t Nam ph i th c hi n ngh aăv ăvƠ tuân theo nguyênăt căho tăđ ngătrongăth ngă m iăd chăv Víăd ă ưiăng ăT iăhu qu că(MFN) ậ đ căquyă đ nhătrong Th ngăm iăD chăv (GATS), Vi tăNamăcóăngh aăv ăđ iăx ănh ănhauăv iăt tă

c ăcácăn căho căn uăVi tăNamădƠnhă uăđưiăchoăm tăn căthìăph iădƠnhă uăđưiăđóăchoăt tăc ăcácăn căthƠnhăviên, ho c theoănguyênăt că ưiăng ăQu căgia v ăngh aăv ă

đ iă x ă nh ă nhauă gi aă cácă doanhă nghi pă trongă n că vƠă cácă doanhă nghi pă n căngoài, c ăth ătrongăl nhăv căd chăv ăngơnăhƠng,ănhƠăcungăc păd chăv ăngơnăhƠngăvƠă

d chăv ăngơnăhƠngăn căngoƠiăđ căh ngănh ngă uăđưiăngangăb ngăv iănhƠăcungă

c păd chăv ăngơnăhƠngăvƠăd chăv ăngơnăhƠngăc aăVi tăNamăho căcácăt ăch cătínă

d ngăn căngoƠiăđ căphépăho tăđ ngăt iăVi tăNamăs ăkhôngăb ăphơnăbi tăđ iăx ă

v iăcácăt ăch cătínăd ngătrongăn c v.v

năthángă11/2011,ăt călƠăsauă05ăn măgiaănh păWTO,ăVi tăNamăđưăd ăb ăh nă

ch ăđ nhă m căv ăquy nănh năti năg iăb ngă đ ngăVi tăNamăt ăcácăth ănhơnăVi tăNam.ă i uă nƠyă đòiă h iă h ă th ngă ngân hàng Vi tă Namă nóiă chungă vƠă ngân hàng

lƠăt oăraănhuăc uăc aăkháchăhƠng nh mănơngăcaoăhi uăqu ăho tăđ ngăvƠăn ngăl că

c nhătranhătheoănguyênăt căth ătr ng

T th c ti n trên nghiên c u v “các nhân t theo đ nh h ng th tr ng tác

đ ng đ n k t qu kinh doanh c a ngân hàng th ng m i nhƠ n c t i Tp H

Chí Minh theo đ nh h ng th tr ng” nh m cung c p nh ng ki n ngh nâng cao

k t qu kinh doanh cho các ngân hàng TMNN theoăđ nhăh ng th tr ng

1.2 M c tiêu c a đ tài:

tài t p trung vào 02 m c tiêu chính sau:

doanh c a các ngân hàng TMNN t i Tp.H Chí Minh;

- xu t nh ng ki n ngh nâng cao k t qu kinh doanh thông qua các nhân t

đ nhăh ng th tr ngăđ i v i các ngân hàng TMNN Tp.H Chí Minh

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

Nghiên c u t pătrungăvƠoăđ iăt ng nghiên c u là các nhân t theoăđ nhăh ng

th tr ng tácăđ ngăđ n k t qu kinhădoanh,ătrongăđóăph m vi nghiên c u là 05 ngân hàng TMNN1 ho tăđ ng t i Tp.H Chí Minh, bao g m:

- Ngân hàng TMCP Ngo i th ngăVi t Nam (Vietcombank);

- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn (Agribank);

- Ngân hàng Phát tri n Nhà ng b ng Sông C u Long (MHB)

Kh o sát đ c th c hi năđ i v i các c p b c qu n lý và nhân viên kinh doanh

tr c ti p c a các ngân hàng TMNN đangăho tăđ ng t i Tp H Chí Minh, bao g m:

ơyălƠănh ngăđ iăt ngătácăđ ngărõănétăđ n vi c ho chăđ nh chi năl c và th c

hi n các ho tăđ ng đ nhăh ng th tr ng c ngălƠănh ngăđ iăt ngăt ngătácătr c

ti p v i khách hàng H năn a nh ng ki n th c và kinh nghi m c aăcácăđ iăt ng trên là phù h p cho m c tiêu nghiên c u

1.4 Ph ng pháp nghiên c u:

Nghiên c uăđ c th c hi n qua 02ăgiaiăđo n, bao g m k t h p c ph ngăphápănghiên c uăđ nh tính và ph ngăphápănghiênăc uăđ nhăl ng,

- Trongăgiaiăđo n nghiên c u đ nh tính, d a trên n n t ng lý thuy t v đ nh

h ng th tr ng, h c viên đưăs d ng ph ngăphápănghiênăc uăđ nh tính

nh m khám phá và tìm ra nh ng nhân t c n thi t tácăđ ngăđ n k t qu kinh doanhătrongăl nhăv c tài chính ngân hàng.ăPh ngăphápănƠyăđ c th c hi n theoăph ngăphápăth o lu n nhóm, ph ng v n sâu m t s lưnhăđ o c p cao

c a các ngân hàng t i Tp H Chí Minh,ăc ngănh ăh c viên s d ngăph ngăphápăchuyênăgiaăđ l y ý ki n d a trên nh ng nh ng nhân t tácăđ ngăđ n

- Giaiă đo n 2, nghiên c uă đ nhă l ng, đ c th c hi n b ng ph ngă phápănghiên c uăđ nhăl ng nh m ki măđ nhăthangăđoăcácănhơnăt tácăđ ngăđ n

k t qu kinh doanh theo đ nhăh ng th tr ng mƠăđưăđ c khám phá và tìm

ra trong giaiăđo n nghiên c uăđ nh tính

B ng câu h i chính th c sau khi hi u ch nhăthangăđoă giaiăđo n nghiên c u

đ nhătínhăđ c ng d ngăđ ti n hành kh oăsátăđ nhăl ng tr c ti p v iăđ i

t ng kh o sát Ti p theo h c viên ti n hành đoăl ngăcácătácăđ ng c a các nhân t nƠyă đ n k t qu kinh doanh c a 05 ngân hàng TMNN là

Vietcombank, Vietinbank, Agribank, BIDV và MHB Các b ng h iăđ t yêu

c u s đ c nh p tr c ti p trên ph n m m SPSS nh m t o d li u phân tích choăđ tài

Cácăthangăđoăs d ng trong nghiên c uănƠyăđ căđánhăgiáăthôngăquaăh s tin

c y Cronbach alpha, phân tích nhân t khám phá (EFA) và phân tích h i qui Ph n

m m SPSS 18 và Excel 2007 đ c s d ngăđ phân tích d li u

1.5 B c c c a tài:

Ch ng 1: T ng quan nghiên c u

Ch ngă nƠyă gi i thi u t ng quan v đ tài, m că tiêu,ă đ iă t ng, ph m vi,

ph ngăphápănghiênăc u và n i dung c aăđ tài

Ch ng 2: C s lý thuy t v các nhân t theo đ nh h ng th tr ng tác đ ng

đ n k t qu kinh doanh

N i dung Ch ngă2 gi i thi uăc ăs lý thuy t v các nhân t c a đ nhăh ng th

tr ng, k t qu kinhădoanhăvƠăph ngăpháp đoăl ng các nhân t nƠyăđ nâng cao

k t qu kinh doanh, đ xu t mô hình nghiên c u cùng các gi thi t c aăđ tài ng

th i t ng quan các nghiên c u v tácăđ ng c a đ nhăh ng th tr ngăđ n k t qu kinh doanh t i doanh nghi p

Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u

Ch ngă3 gi i thi u v ph ngăphápăth c hi n, quy trình nghiên c u và k t qu nghiên c uăđ nhăl ngăs ăb nh m hi u ch nhăthangăđo.ăTrênăc ăs lý thuy tăđ c trình bày ch ngă2ăvƠăk t qu nghiên c uăđ nhăl ngăs ăb Nghiên c u đ xu t thangăđoăhi u ch nh và b ng câu h i chính th c đ đoăl ng các nhân t tácăđ ng

đ n k t qu kinh doanh c a các ngân hàng TMNN t i Tp.H ChíăMinhătheoăđ nh

h ng th tr ng

Ch ng 4: K t qu nghiên c u

Ch ngănƠyă trình bày ph ngăphápăphơnătích, quy trình phân tích và k t qu nghiên c uăđ nhăl ng chính th căđ ki măđ nhăthangăđoăvƠămôăhìnhănghiênăc u cùng các gi thi tăđ aăra K t qu nghiên c uăđ c th c hi n trên ph n m m SPSS

18 và Excel phiên b n 2007

Ch ng 5: K t lu n và ki n ngh

Ch ngăcu i cùng c aă tài s tóm t t nh ng k t qu chính c a nghiên c u, cácăđóngăgópăvƠănh ng hàm ý cho vi c nâng cao k t qu kinh doanh các ngân hàng TMNN theo đ nhăh ng th tr ng.ă ng th i, nêu ra nh ng h n ch c aăđ

tƠiăvƠăđ nhăh ng cho nh ng nghiên c u ti p theo

1.6 Tính m i c a tài

Khái ni m đ nh h ng th tr ng không ph i là m t khái ni m m iămƠăđưăđ c các nhà nghiên c u trên th gi i và Vi t Nam nghiên c uăh nă50ăn măquaă h u h t cácăl nhăv c t s n xu tăđ n d ch v , t các t ch căkinhădoanhăđ n các t ch c phi

l i nhu n Tuy nhiên m t ph n nguyên nhân do quá trình c ph n hóa các ngân hàng TMNN ch m so v i l ch s raăđ i c a khái ni mănƠy,ăđ nănayăch aăcóănghiênă

Chí Minh nói riêng

tài không nh m m c tiêu xây d ng lý thuy t m i v đ nhăh ng th tr ng,

k t qu kinhădoanhătrongăl nhăv c tài chính ngơnăhƠng,ănh ngăt p trung nghiên c u các nhân t theoăđ nhăh ng th tr ng tácăđ ng th c t đ n k t qu kinh doanh t i các ngơnăhƠngăTMNNăđangăho tăđ ng Tp.H Chí Minh, t đóăđ xu t nh ng ki n ngh giúp các ngân hàng này nâng cao k t qu kinh doanh trong th i k h i nh p

Ch ng 2

C S Lụ THUY T V CÁC NHÂN T THEO NH H NG TH

TR NG TÁC NG N K T QU KINH DOANH

2.1.1 Khái ni m v k t qu kinh doanh

K t qu kinh doanh đ căđ nhăngh aălƠăthƠnhăqu đ tăđ c t nh ng m c tiêu

c a doanh nghi p vƠălƠăth căđoăhi u qu kinh doanh trong t ng th i k K t qu kinh doanh đ căđoăl ng b ng l i nhu năthuăđ c, s t ngătr ng, th ph n, doanh

s và nh ng m căđíchăchi năl c khác (Homburg, C et al., 2007); (Yeniyurt, S., et al., 2005) (Hughes, M., et al., 2007) trong nh ng nghiên c u c a mình l iăđ aăraă2ăkhuynhăh ngăđ đánhăgiáăk t qu kinh doanh,ăđóălƠ:ăHi u su t khách hàng và Hi u

su t s n ph m.ăTrongăđó,ăhi u su tăkháchăhƠngăth ngăđ căđoăl ng b ng s thu hút khách hàng và s ghi nh c a khách hàng (Hansotia and Behram, 2004); (Jayachandran, S., et al., 2004); (Chandon, P et al, 2005) Chính vì v y, (Hughes, M., et al., 2007) đoăl ng hi u su t khách hàng d a trên doanh nghi p t o ra hi u ngăgìăđ t oăđ c s thu hút, s ghi nh , s quay l i c a khách hàng và t o ra khách hàng trung thành.ăTrongăkhiăđó,ăhi u su t s n ph măthìăđ căđoăl ng b ng

nh ng thành qu c a doanh nghi p d a trên doanh s và th ph n mà s n ph m/d ch

v cung c p cho th tr ng

Hi u qu kinhădoanhăđ căđ nhăngh aălƠăm căđ mà m cătiêuăđ tăđ c d a vào các v năđ đưăđ c gi i quy t.ăTráiăng c v i hi u su t, hi u qu đ căxácăđ nh mà không c năxétăđ n chi phí, và trong khi hi u su tăcóăngh aălƠă“lƠmăvi căđúng”,ăthìă

hi u qu lƠă“lƠmăđúngăvi c”

2.1.2 Khái ni m v đ nhăh ng th tr ng

nh h ng th tr ng (Market Orientation) là m t trong nh ng khái ni m quan

tr ng nh t c aăt ăt ng ti p th hi năđ i (Pandelica, A et al., 2009) Thu t ng này

đ c bi tăđ năđ u tiên cácăn c phát tri n t nh ngăn mă1957ăậ 1960ănh ngăm i

ch d ng trong ph m vi lý thuy t, h c thu t thu n túy (McKitterick, 1957); (Levitt

T , 1960); (Deng, S and Dart, J., 1994)

Baker và Sinkula trong m t nghiên c uăn mă1999ăđưăcho r ng đ nhăh ng th

tr ng nh ălƠăkimăch nam cho ho tăđ ng x lỦăthôngătinăcóăđ c t th tr ng c a doanh nghi p.ă ng th i, h c ngăxemăxét y u t này s đ c s d ngănh ăth nào trong chi năl c doanh nghi p (Baker, W.E and Sinkula, J.M., 1999) Trong khi đó,ăJaworskiăđ nhăngh aăđ nhăh ng th tr ng là m t t h p c a nh ng hành vi s p

di n ra và nh ng ho tăđ ngăliênăquanăđ n vi c s n sinh, ph bi n và ng phó l i v i thông tin th tr ng nhăh ng th tr ng d năđ n s t p trung ra bên ngoài mà

h ng ch y uă đ nă kháchă hƠngă vƠă đ i th c nh tranh (Jaworski, B.J and Kohli, A.K., 1993).ăH năn a, đ nhăh ng th tr ng s đ nh giá tr c a s ng phó t i v i khách hàng ra sao (Kohli A.K., et al., 1993) hayăđ nhăh ng th tr ng t n t i d a trên m căđ liên t căđánhăgiáăkh n ngădoanhănghi p thu nh nă vƠăt ngătácăv i

nh ng ph n h i t kháchă hƠngă vƠă đ i th c nh tranh (Baker, W.E and Sinkula, J.M., 1999)

Theo Lafferty và c ng s ,ăđ nhăh ng th tr ngăcóă05ătr ng phái (Lafferty, B and Hult, G., 2001):

Tr ng phái ti p c n theo h ng ra quy t đ nh,ăđ nhăh ng th tr ng là m t

quá trình ra quy tăđ nh c a doanh nghi p,ătrongăđóănh n m nh cam k t c aăbanăđi u hành trong vi c chia s thông tin cho các b ph n ch căn ng.ăM i liên k t trong t

ch c m nh s t o nên truy n thông rõ ràng, s k t h p b n v ng và s cam k t

m căđ cao (Shapiro, 1988) Tuy nhiên Sapiro ch d ng l i m căđ ra quy tăđ nh

ch ch aăth hi n s ph i h p t o ra giá tr choăkháchăhƠng,ăch aăđ c păđ n y u t

c nh tranh trên th tr ng trong khi s c nh tranh là m t trong các nhân t quan

tr ng c aănguyênălỦă nhăh ng th tr ng

Tr ng phái hành vi c a Kohli và Jaworski xem “đ nhă h ng th tr ng”ă lƠă

thu t ng ch s tri n khai ng d ng c aă t ă t ng ti p th (Kohli, A.K and Jaworski, B.J., 1990) Theoăđó,ăđ nhăh ng th tr ng đ căđ nhăngh aălà quá trình

t o ra các thông tin th tr ng có liênăquanăđ n nhu c u hi n t iăvƠăt ngălaiăc a khách hàng; s t ng h p và ph bi năcácăthôngătinăđóăđ n các b ph n ch căn ng;

ho chăđ nh và tri n khai có s ph i h păđ ng b gi a các b ph n ch căn ng trong doanh nghi păđ ng phó v iăcácăc ăh i th tr ng.ăNh ăv y,ăđ nhăh ng th tr ng bao g m (i) T o l p thông tin, (ii) Ph bi n thông tin và (iii) ápă ng nhu c u khách hàng

Tr ng phái ti p c n theo h ng v n hóa doanh nghi p c a Narver, Slater cho

r ngăđ nhăh ng th tr ng là m t lo iăv năhóaădoanh nghi p, t o n n t ng cho vi c

t o nên giá tr t tăh năchoăkháchăhƠngăvƠăs thành công c a doanh nghi p (Narver, J.C and Slater, S.F., 1990).ăV năhóaănƠyălƠăs k t h p c a 3 thành ph n:ă(i)ă nh

h ngăkháchăhƠng,ă(ii)ă nhăh ngăđ i th c nh tranh và (iii) S t ngătácăgi a các

b ph n ch căn ng

Tr ng phái ti p c n theo h ng t p trung chi n l c c a Ruekert, d a trên

nh ng nghiên c u c aăKohliă&ăJaworskiăvƠăNarveră&ăSlaterăđ t p trung vào phân tíchă theoă đ nă v kinhă danhă h n là phân tích theo th tr ng riêng l ă C ngă theoăRuekert nhân t môiătr ng bên ngoài nhăh ng nhi u nh tăđ năđ nhăh ng th

tr ng chính là khách hàng (Ruekert, 1992)

Tr ng phái ti p c n theo đ nh h ng khách hàng c a Deshpande và các c ng

tác gi nƠyăc ngăph n bác nhân t đ nhăh ngăđ i th c nh tranh trong khái ni m

đ nhăh ng th tr ng và th a nh n nhân t s t ngătácăgi a các b ph n ch c

n ngălƠăphùăh p v iăđ nhăh ng khách hàng và là m t ph nătrongăđ nhăh ng khách hàng Nhóm nghiên c u c a Deshpande c ngăxemăđ nhăh ng khách hàng là m t

ph n trong t ng th c aăv năhóaădoanhănghi p (Deshpande, R., et al., 1993)

2.2 M i quan h gi a k t qu kinh doanh vƠ đ nh h ng th tr ng t i

doanh nghi p

nh h ng th tr ng luôn có giá tr đ i v i doanh nghi p b i vì nó s đ nh

h ng cho doanh nghi p t o ra giá tr v t tr i dành cho khách hàng (Slater, S.F

and Narver, J.C., 2000) và đ c ch ng minh cóătácăđ ng tích c căđ n k t qu ho t

đ ng kinh doanh c a doanh nghi p (Jaworski, B.J and Kohli, A.K., 1993); (Baker, W.E and Sinkula, J.M., 1999); (Baker, W.E and Sinkula, J.M., 1999) H năn a,

m t k t qu doanh t t luôn th hi n s hi u bi t sâu s c và th uăđáoăv khách hàng

c a doanh nghi p (Clark, K B and Wheelwright, S C, 1993)

Narver và Slater, trong m t nghiên c uăn mă1990,ăc ngăcho r ng, đ nhăh ng

th tr ng là (i) đápă ng s thayăđ i c a khách hàng, là (ii) đápă ng s thayăđ i c a

đ i th c nh tranh và là (iii) s t ngătácăgi a các b ph n ch căn ng,ălƠăđi m then

ch t d năđ n s thành công c a doanh nghi p (Narver, J.C and Slater, S.F., 1990) nhăh ng th tr ng là m t y u t c aăv năhóaădoanhănghi p, nó là n n t ng cho các ho tăđ ng c n thi t và hi u qu nh m t o ra giá tr t tăh năchoăkháchăhƠngăvƠăthôngăquaăđóăt o nên s thành công cho doanh nghi p

C th các nhân t đoăl ngăđ nhăh ng th tr ngăđ c di n gi iănh ăsau:

nh h ng khách hàng (Customer orientation) và đ nh h ng đ i th c nh

(Competitor orientation) tranh bao g m t t c các ho tăđ ngănh ăthuăth p thông tin

v kháchăhƠngăvƠăđ i th c nh tranh t i th tr ng m c tiêu và ph bi n các thông tinănƠyăđ n t ng b ph n ch căn ng

nh h ng khách hàng (Customer orientation) là vi c hi u rõ nhu c u c a

kháchăhƠngăđ có th liên t c t o ra nh ng giá tr v t tr i dành cho khách hàng (ho c, theo (Levitt T , 1980) liên t c t oăraă“s n ph m t ngăthêm”).ă nhăh ng th

tr ngăđòiăh i nhân viên kinh doanh ph i hi uăđ c chu i giá tr c a khách hàng ( (Day, S.G and Wensley, R., 1988), không ch th iăđi m hi n t i mà còn trong

t ngălaiătheoăs bi năđ i c a th tr ng

M t nhân viên kinh doanh t o ra giá tr cho m t khách hàng ch b ng 02 cách:

t ngăl i ích cho khách hàng so v i chi phí khách hàng b ra và gi m chi phí c a khách hàng so v i l i ích khách hàng nh năđ c H năn a l i ích c a khách hàng

c năđ c hi u không ch có chi phí và l iăíchătr c m t c a khách hàng tr c ti p mà còn là khách hàng c a khách hàng Vì v yăđòiăh i nhân viên kinh doanh ph i hi u

các s c ép c v kinh t l n chính tr t t c các c păđ c a kênh phân ph i V i s

h tr c a b khung tiêu chu n công vi c, m t nhân viên kinh doanh có th hi u ai

là khách hàng ti măn ngăhi n t iăc ngănh ătrongăt ngălai,ăkháchăhƠngămongăđ i

đi uăgìăhômănayăc ngănh ătrongăt ngălaiăvƠăhi uăđ căđi u mà khách hàng c m

c u c a h

nh h ng đ i th c nh tranh (Competitor orientation) đ c gi i thích là m t

nhân viên kinh doanh hi uă đi m m nhă vƠă đi m y u ng n h n và ba thành ph n thu c v hành vi c aăđ nhăh ng th tr ng (ví d : (Houston, 1986); (Kohli, A.K and Jaworski, B.J., 1990).ă t n t iăđ c lâu dài t tình hình c nh tranh hi n t i, doanh nghi p không th né tránh tri n v ngă xaă h n.ă ng nă ch nă đ i th c nh tranh qua m t trong vi c t o giá tr giaăt ngăchoăkháchăhƠng,ădoanhănghi p ph i b n

b trong vi c t o ra và cung c p nh ng giá tr c ngăthêmădƠnhăchoăkháchăhƠng,ăđi u nƠyăđòiăh i ph iăđ uăt ăvƠăchi n thu c phù h p (Anderson, 1982) nh n m nh r ng

m t vi n c nhăđ uăt ădƠiăh nănênăđ c hi uălƠăđ nhăh ng th tr ng

S t ng tác gi a các b ph n ch c n ng (Interfunctional coordination) là s

k t h p các ngu n l c c a doanh nghi p nh m t o ra giá tr v t tr i dành cho khách hàng m c tiêu B t c khâu nào trong chu i giá tr c aăkháchăhƠngăc ngăt o raăc ăh i cho nhân viên kinh doanh cung c p giá tr cho khách hàng Vì v y b t k

cá nhân nào trong b t k b ph n ch căn ng thu c doanh nghi păc ngăcóăth có

ti măn ngăđóngăgópăchoăvi c t o ra giá tr cho khách hàng (Porter, 1985), và nh ng

n l c này ph i là nh ng n l c c th c a t t c các b ph n ch căn ng ch không

ph i là t m t phòng/ban riêng l (Webster, 1988) i uănƠyăc ngăđưăđ c M.Porter chia s khiă đ n Vi t Nam r ng m t trong nh ngă đi m y u l n nh t c a doanh nghi p Vi t Nam là s ma sát n i b quá l n

S t ngătácăgi a các ngu n l c trong doanh nghi p trong vi c t o ra giá tr gia

t ngăchoăkháchăhƠngăcóăm i quan h g năg iăv i c đ nhăh ng th tr ngăvƠăđ i

th c nh tranh Xu t phát t b n ch t t nhiên c a vi c t o ra giá tr v t tr i dành

cho khách hàng, nh ng s ph thu c l n nhau c a ch căn ngămarketingăv i các b

ph n ch că n ng khác ph iă đ c ph i h p m t cách có h th ng theo chi nă l c marketing c a doanh nghi p (Wind, Y and Robertson, T.S., 1983)

M t khi các b ph n ch că n ng trong doanh nghi p không có truy n th ng

t ngătácăt t, các c p ng h vƠălưnhăđ o c n ph i v tăquaăng năcáchăgi a ch c

n ngănƠyăv i ch căn ngăkhác.ăVi căđ tăđ c s t ngătácăgi a các b ph n ch c

n ng đòiăh i, cùng v i nh ng nhân t khác, s s p x păcácăđ năv và vi c t o ra s

đ c l p v ch căn ngăl nănhauăđ m i khu v c ch căn ngăc m nh n l i th riêng

c a nó trong vi c h p tác ch c ch v i các khu v c khác N u doanh nghi păth ng cho m iăđ năv đóngăgópăvƠoăvi c t o ra giá tr v t tr iăchoăkháchăhƠng,ătínhăt ăl i

s kéo các khu v c s thamăgiaăđ yăđ (ví d : (Ruekert, R.W and Walker, O.C.Jr., 1987a) (Ruekert, R.W and Walker, O.C.Jr., 1987b); (Wind, Y and Robertson, T.S., 1983).ă phát tri n s t ngătácăgi a các b ph n ch căn ng m t cách hi u qu , phòng Marketing ho c b t k phòng nào ng h c n ph i th hi n s thông c m và nhi t tình v i nh ng nh n th c và nhu c u c a t t c nh ng phòng ban trong doanh nghi p (ví d : (Anderson, 1982))

Xét v m t khái ni m hóa (conceptualization), đ nhăh ng th tr ng là m t khái

ni m ph c (high-order construct) bao g m nhi u thành ph n, trongăđóăh u h t các tác gi đ u d a vào 03 thành ph năc ăb n do Narver J.C và Slater S.F xây d ng t

n mă1990 nh ăđưătrình bày trên Tuy nhiên d aăvƠoămôiătr ng kinh doanh trong

l nhăv căngơnăhƠngăvƠăc năc vào k t qu c a nhi u nghiên c u khác trong và ngoài

n c, 02 nhân t khácă đ că đ aă vƠoă nghiên c u này là đ nh h ng l i nhu n

(Deng, S and Dart, J., 1994) và ng phó nh y bén (Gray, B., et al., 1998), c th :

nh h ng l i nhu n,ăđơyăcóăl là nhân t đ c h u h t các doanh nghi p quan

tâm Tuy nhiên ph n l n ch t p trung vào l i ích ng n h nămƠăch aăt p trung cho

l i ích dài h n c a ngành, l i ích c a n n kinh t và l i ích xã h i nhăh ng l i nhu n yêu c u doanh nghi păxácăđ nh m c tiêu l i nhu n theo t ng nhóm khách

hàng khác nhau, theo t ng dòng s n ph m/d ch v khác nhau c ngănh ătheoăt ng

đ năv kinh doanh khác nhau t iăcácăđ a bàn ho tăđ ng khác nhau

ng phó nh y bén, mu n t n t i và phát tri n b n v ng, doanh nghi p c n t p

trung thu th p thông tin, phân tích và d báo nh ngăthayăđ i t môiătr ngăv ămô,ămôiătr ngăngƠnhăđ nămôiătr ng n i b doanh nghi păvƠăđ c bi t là s thayăđ i

c a nhu c u khách hàng ngƠyăcƠngăđaăd ng đ có nh ng ng phó k p th i và phù

h p Cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u b tăđ u t n mă2007ăvà ti p di n ph c

t păđ n t n ngày nay là m t thách th c không nh đ i v i h th ng ngân hàng Vi t Nam,ăđ c bi t là các ngân hàng TMNN,ăđ c cho là kém nh y bén v i s thayăđ i

2.3 Các mô hình nghiên c u liên quan đ n k t qu kinh doanh theo đ nh

h ng th tr ng

Hi n nay, th gi i có nhi u nghiên c u v nhăh ng,ătácăđ ng c a đ nhăh ng

đi n hình nh ăsau:

- Nghiên c u 1: M t nghiên c u sâu v m i quan h gi a đ nh h ng th

tr ng và hi u qu kinh doanh (“A meta- analysis of Relation between Market

Orientation and Business Performance: Evidence from five Continents”), Cynthia

Rodriguez Cano, Francois A.Carrillat, Fernando Jaramillo (2003) M c tiêu c a nghiên c u này nh m làm rõ m i quan h gi aăđ nhăh ng th tr ng và hi u qu kinh doanh là m i quan h d ngăvƠăkhôngăđ i trên toàn th gi i M t trong nh ng đóngăgópăđ căđáoăc a nghiên c u này là vi c l y m uăđ c th c hi n 23ăn c xuyên su t 05 Châu l c Nh ngătácăđ ng gi m d n theoăcácă đ iăt ngănh ă kinhădoanh (l i nhu n, phi l i nhu n), lo i hình công nghi p (s n xu t, d ch v ), phát tri n kinh t xã h iă(GPD,ăHDIăvƠăđoăl ngăv năhóaăcáănhơnăc a Hofstede) Nh ng

doanhăđưăđ căkhámăpháăđ i v i các t ch c phi l i nhu n so v i l i nhu n và d ch

v so v i s n xu t

Mô hình nghiên c u c a Cynthia Rodriguez Cano và các c ng s t p trung ki m

đ nh m i quan h gi aăđ nhăh ng th tr ng và hi u qu kinh doanh, nh ng gi thuy t tác gi đ aăraănh ăsau:

ch ngh aăth m nhăh năv năhóaăch ngh aăcáănhơn

 M i quan h gi a đ nhăh ng th tr ng và hi u qu kinh doanh t ch c phi

l i nhu n m nhăh năt ch c kinh doanh

d ch v m nhăh năl nhăv c s n xu t

 M i quan h gi aă đ nhă h ng th tr ng và hi u qu kinhă doanhă đ că đoă

l ng b iăthangăđoăMRTORăm nhăh năthangăđoăMARKOR

- Nghiên c u 2: Tác đ ng c a đ nh h ng th tr ng vào kh n ng sinh

l i c a ho t đ ng kinh doanh (“The Effect of A Market Orientation on Business

Profitability”, John C.Narver & Stanley F.Slater, 1990) M c tiêu c a tác gi là

phát tri n m t cách th căđoăl ng phù h p v đ nhăh ng th tr ng và phân tích tácăđ ng c a nó vào kh n ngăsinhăl i c a ho tăđ ngăkinhădoanh.ă u tiên tác gi đưă

th o lu n v m i quan h gi a l i th c nh tranh b n v ngăvƠăđ nhăh ng th tr ng

và lý do t iăsaoăđ nhăh ng th tr ng l iălƠăv năhóaăkinhădoanhăvƠ v năhóaănƠyăt o

ra giá tr v t tr i cho khách hàng m t cách hi u qu , hi u su t nh t Tác gi c ngăđưăđ aăraăgi thuy t v thành ph n th 4 c aăđ nhăh ng th tr ng Ngoài ra tác gi mongăđ i v m i quan h gi aăđ nhăh ng th tr ng và kh n ngăsinhăl i c a ho t

đ ngăkinhădoanhăc ngănh ăm i quan h gi a 8 bi n ki m soát và kh n ngăsinhăl i

Gi thuy tăđ c tác gi đ aăraălƠăcƠngăđ nhăh ng th tr ng thì kh n ngăsinhă

l i c a ho tăđ ng kinh doanh càng t t,ătrongăđi u ki n các y u t khácăkhôngăđ i

- Nghiên c u 3: o l ng đ nh h ng th tr ng: T ng h p và Khái quát

hóa (“Measuring Market Orientation: Generalization and Synthesis”, Rohit

Deshpandé & John U.Farley, 1997) Nghiên c uăđ c th c hi năđ ng nh t và qua nhi u qu c gia nh m khái quát và th nghi m l i công c đoăl ngăđ nhăh ng th

tr ng c a doanh nghi pă đ c phát tri n b i 03 nhóm các nhà nghiên c u khác nhau vào nh ngăn măcu i th p niên 1980 D a vào nghiên c u m i c a tác gi trên

82 nhà qu nălỦăđ n t 27 công ty M và Châu Âu Tác gi đưăkhámăpháăr ng c 3 thangăđoăđ u có th tin c y và phù h p.ăCácăthangăđoănƠyăd ngănh ăcóăth khái quát hóa m t cách toàn c u, c v đ tin c y l n d báo hi u su t Cu i cùng tác gi đưăt ng h p m tăthangăđoă10ăbi n d aătrênăđ nhăngh aăchiăti tăh năv đ nhăh ng th

tr ngănh ă“t p h p các quy trình và các ho tăđ ng đaăch căn ng tr c ti p t o ra và

th a mãn khách hàng thông qua đánhăgiáăcác nhu c u m t cách liên t c”ă

- Nghiên c u 4: Nâng cao hi u qu qu n lý các doanh nghi p ngành du

TrongăđóăL.V.Tài và H.K.P.Mai đưăki măđ nh các gi thuy t sau:

 Có m iă t ngă quană d ngă gi a đ nhă h ng khách hàng và k t qu kinh doanh;

k t qu kinh doanh;

qu kinh doanh;

K t qu phân tích h i qui c a nghiên c u này cho th y, trong ngành du l ch khách s n, trong các thành ph n c a đ nhăh ng th tr ng, ng phó nh y bén là

thành ph năcóătácăđ ngăđángăk nh t đ n k t qu kinh doanh, trong khi đ nh h ng kháchăhƠng,ăđ nhăh ngăđ i th c nh tranh và t ngătácăgi a các b ph n ch căn ng cóătácăđ ng y u và không năđ nh

2.4 Nghiên c u các nhân t theo đ nh h ng th tr ng tác đ ng đ n k t

qu kinh doanh c a ngân hàng TMNN

2.4.1 T ng quan v ho tăđ ng kinh doanh c a c a h th ng ngân hàng TMNN

2.4.1.1 T ng quan v h th ng ngân hàng t i Vi t Nam2

Quá trình phát tri n c a h th ng ngân hàng Vi t Nam t n mă1975ăđ n nay có

th đ căchiaăthƠnhăcácăgiaiăđo n sau:

Giai đo n 1975-1985: Sauăn mă1975,ăNgơnăhƠngăQu c gia Vi t Nam mi n

Namăđưăđ c qu c h u hoá và sáp nh p vào h th ngăNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam, cùng th c hi n nhi m v th ng nh t ti n t trong c n c, phát hành các lo i

ti n m i, thu h i các lo i ti năc ă c hai mi n Nam - B căvƠoăn mă1978.ă

T n m 1986 đ n n m 1990: ơyălƠăgiaiăđo n manh nha c a các c iăcáchăb c

đ u, làm ti năđ cho vi c hình thành và phát tri n m t h th ng Ngân hàng Vi t Nam m tăcáchăc năb n và toàn di năh n

T n m 1991 đ n nay: ơyălƠăgiaiăđo n h th ng ngân hàng Vi t Nam có r t

nhi u chuy n bi n d nătheoăh ng m t h th ng ngân hàng hai c p hi năđ i qua các

c t m c chính sau:

- T n mă1991,ăkhiăPhápăl nh Ngân hàng có hi u l c,ăcácăchiănhánh,ăv năphòngă

đ i di n c aăcácăngơnăhƠngăn c ngoài b tăđ uăđ c phép thành l p t i Vi t Nam.ăTrongăgiaiăđo n này, 4 ngân hàng liên doanh c aă4ăngơnăhƠngăth ngă

m i qu c doanh v iăcácăngơnăhƠngăn căngoƠiăđ c thành l p Vi t Nam CácăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n b tăđ uăđ c thành l p;

2 Ph nănƠyăđ c tham kh o chính t n i dung gi i thi u l ch s NgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam t i website:

www.sbv.gov.vn/gioithieu.asp

- N mă1993:ăBìnhăth ng hoá các m i quan h v i các t ch c tài chính ti n t

qu c t (IMF, WB, ADB);

và Lu t các t ch c tín d ng (ngày 2/12/1997) và có hi u l c thi hành t 1/10/1998; thành l p Ngân hàng Phát tri n Nhà đ ng b ng sông C u Long (Quy tăđ nh s 769/TTg,ăngƠyă18/9/1997).ă ơyăc ngăchínhălƠăn măx y ra cu c

kh ng ho ng tài chính ôngăÁ.ăVƠăđi uănƠyăđưătácăđ ng tiêu c căđ n h

th ng ngân hàng Vi tăNam,ăsauăgiaiăđo n này, m t s ngân hàng c ph n ho t

đ ng y u kémăđ c x p x p l i T h nă50ăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n,

đ n cu iăn mă2004ăch còn l i 37 ngân hàng;

NhƠăn căvƠăc ăc u l i tài chính và ho tăđ ng c a các Ngân hàng th ngăm i

c ph n.ăTrongăđóăcóăthêmăm t s ki năđángăchúăỦălƠăvi c thành l p các công

ty qu n lý tài s n t iăcácăngơnăhƠngăth ngăm i;

đ nh này, Vi tăNamăđưăcamăk t m c a th th ng tài chính ngân hàng theo

m t l trình nh tăđ nh;

cu i cùng t do hoá hoàn toàn lãi su t th tr ng tín d ng c đ uăvƠoăvƠăđ u ra;

- N mă2004:ăS aăđ i Lu t các t ch c tín d ng Vi t Nam;

- Trong giaiăđo n này, có m t s ki n r t quan tr ng nhăh ngăđ n h th ng ngân hàng Vi t Nam nói riêng, h th ngătƠiăchínhănóiăchung,ăđóălƠăHi păđ nh

th ngăm i Vi t Nam - Hoa K đ c ký k t Theo hi păđ nh này, Th tr ng tài chính ngân hàng Vi t Nam t ngăb căđ c m cho các doanh nghi p c a Hoa K vƠăđ năn mă2010,ăcácăt ch c tài chính c a Hoa K đ căđ i x bình

đ ngă nh ă cácă t ch c tài chính c a Vi tă Nam.ă ơyă lƠă đi u ki n t tă đ th

tr ng tài chính Vi t Nam phát tri n,ănh ngăc ngălƠăm t thách th c r t l n cho các t ch cătƠiăchínhătrongăn c, nh tălƠăcácăngơnăhƠngăth ngăm i;

- Ngày 16/6/2010: Qu c h i khóa XII chính th c thông qua Lu t Ngân hàng NhƠăn c Vi t Nam và Lu t Các t ch c tín d ng và có hi u l c thi hành t ngày 01/01/2011 Lu tăNHNNă2010ăđưăcóăm t s thayăđ i quan tr ng so v i

xácă đ nh rõ các ch că n ng,ă nhi m v c a NHNN v iă t ă cáchă lƠă ngơnă hƠngătrungă ng,ăth c hi n các ch căn ngăv qu nălỦănhƠăn cătrênăl nhăv c ti n t

và ho t đ ng ngân hàng, kh ngăđ nh m i quan h ch t ch gi a hai ch căn ngăquan tr ng c a m tăngơnăhƠngătrungă ng:ăTh c thi chính sách ti n t và giám sát an toàn ho tăđ ng c a h th ng các t ch c tín d ng.ăTrongăkhiăđó,ăsoăv i

Lu tăc ,ăthayăđ i quan tr ng trong Lu tăcácăTCTDă2010ăđóălƠăvi căquyăđ nh TCTDă khôngă đ c kinh doanh b t k ho tă đ ng nào khác ngoài ho tă đ ng ngơnă hƠng.ă i uă đóă cóă ngh aă lƠă cácă ho tă đ ngă huyă đ ng v nă t ngă t nh ăngân hàng c a các t ch căphiăngơnăhƠngătrongăl nhăv c ch ng khoán, d ch v

đ uăt ătƠiăchínhăs ph i ch m d t t đ uăn mă2011

Theo Lu t các t ch c tín d ng Vi tăNamăn mă1997,ăđ c s aăđ iăvƠoăcácăn mă

2004 và 2010, h th ng t ch c tín d ng c a Vi t Nam bao g m:

- T ch c tín d ng là doanh nghi păđ c thành l pătheoăquyăđ nh c a Lu t các

t ch c tín d ngăvƠăcácăquyăđ nh khác c a pháp lu tăđ ho tăđ ng ngân hàng;

- Ngân hàng là lo i hình t ch c tín d ngă đ c th c hi n toàn b ho tă đ ng ngân hàng và các ho tăđ ng kinh doanh khác có liên quan Theo tính ch t và

m c tiêu ho tăđ ng, các lo i hình ngân hàng g măngơnăhƠngăth ngăm i, ngân hàng phát tri n,ăngơnăhƠngăđ uăt ,ăngơnăhƠngăchínhăsách,ăngơnăhƠngăh p tác và các lo i hình ngân hàng khác;

- T ch c tín d ng phi ngân hàng là lo i hình t ch c tín d ngăđ c th c hi n

m t s ho tăđ ng ngânăhƠngănh ălƠăn iădungăkinhădoanhăth ngăxuyên,ănh ngăkhôngăđ c nh n ti n g i không k h n, không làm d ch v thanh toán T

ch c tín d ng phi ngân hàng g m công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính

và các t ch c tín d ng phi ngân hàng khác;

- T ch c tín d ngăn c ngoài là t ch c tín d ngăđ c thành l p theo pháp lu t

n c ngoài;

- T ch c tín d ng h p tác là t ch c kinh doanh ti n t và làm d ch v ngân hàng, do các t ch c, cá nhân và h giaăđìnhăt nguy n thành l păđ ho tăđ ng ngân hàng nh m m c tiêu ch y uălƠăt ngătr nhau phát tri n s n xu t, kinh doanhăvƠăđ i s ng T ch c tín d ng h p tác g m ngân hàng h p tác, qu tín

d ng nhân dân và các hình th c khác;

- Các lo i hình t ch c tín d ng (theo s h u): T ch c tín d ngăđ c thành l p theo pháp lu t Vi t Nam bao g m t ch c tín d ngănhƠăn c, t ch c tín d ng

c ph n, t ch c tín d ng h p tác, t ch c tín d ng liên doanh, t ch c tín

d ng 100% v năn căngoƠi.ăNgoƠiăraăcònăcóăchiănhánh,ăv năphòngăđ i di n

c aăngơnăhƠngăn c ngoài t i Vi t nam;

Vi t Nam hi năcóă46ăngơnăhƠngăvƠă53ăchiănhánhăngơnăhƠngăn c ngoài g m:

- 06ăngơnă hƠngăth ngă m iănhƠă n c l n mà 04 ngân hàng l n nh t mà m i ngân hàng có v năđi u l h nă1ăt USD và t ng tài s n t 15 ậ 25 t USD, Agrinbank là ngân hàng l n nh t (không bao g m Ngân hàng Phát tri n Nhà

đ ng b ng sông C uăLongăvƠăNgơnăhƠngăchínhăsách).ăTrongăđóăBIDVăv a c

ph n hóa vào ngày 30/4/2012

- 34 ngơnăhƠngăth ngăm i c ph năt ănhơnăv i 3 ngân hàng l n nh t theo th

(v năđi u l t 3.000 t đ n 5.000 t đ ng và ch y u là sân sau c a các doanh nghi p

- 05 ngân hàng h p doanh v iăn c ngoài

- Ngoài ra còn có 18 công ty tài chính, 12 công ty cho thuê tài chính và 1.202

qu tín d ng nhân dân

T i Vi t Nam, các ngân hàng (th ngăm i) đ c cho phép tham gia t t c các

ho tăđ ngăđ uăt ăch ng khoán, mua c ph n ki m soát ngân hàng khác, l p công ty

tài chính và phi tài chính, nh n ký g i, cho vay b ng vàng, s n xu t và buôn bán vƠng,ăng c l iăcôngătyăphiătƠiăchínhăc ngăđ c phép l p ngân hàng (Lu t Tín d ng

Vi t Nam 2010), trong khi t i nh ng th tr ng tài chính phát tri n,ănh ăM , m c đíchăvƠăch căn ngăc a các t ch cătrênăđ căquyăđ nh c th nh ăsau:

Ngân hàng th ng m i: M căđíchăc a ngơnăhƠngăth ngăm i ngoài vi c chi tr

cho mua bán hàng hóa và d ch v (b ng Séc hay trên m ng) là nh m thu hút ti n g i

c aă đôngă đ o khách hàng (đ c bi t là khách hàng cá nhân) và cho khách hàng (doanh nghi p ho c cá nhân)ăvayăđ kinh doanh và tiêu dùng

Ngân hàng đ u t : M căđíchăc aă ngơnă hƠngăđ uă t ălà công ty tài chính giúp

doanh nghi p gây v n b ng cách bán c phi u ho c trái phi u (gi y n ) trên th

tr ng, ngân hàng đ uăt ăkhông đ c nh n ti n ký g i (deposits).ăHoatăđ ngăđ uăt ă

c phi u, trái phi u và các công c tài chính khác là ho tăđ ngăđ y r iăroădoăđóăcácăngơnăhƠngăđ uăt ăph i dùng chính ti n v n t có (v n do các c ph năviênăđóngăgóp, t c là v n chính c a các ch đ uăt ăr iăro)ăđ đ uăt ăvƠoăth tr ng ch ng khoán (c phi u, trái phi u doanh nghi p, v.v.) Tuy nhiên ngơnăhƠngăđ uăt ăch

y u làm nhi m v phát hành c phi u và trái phi u cho công ty c n v năđ m r ng

s n xu t và phát tri n c a công ty mu n phát hành c phi u và ph i có kh n ngăhuyă

đ ng các công ty tài chính khác liên k t b oăđ m giá tr t i thi u c a ch ng khoán ơyălƠănh ng ho tăđ ng n ch a r i ro cao

Công ty b o hi m: Có 2 lo i b o hi m, (i) B o hi m s c kh e hay tai n n g i chung là phi nhân th (non-life) d a vào lu t s đôngădùngăđóngăgópăc a m iăng i mua b o hi mă(premium)ăđ chi tr choăng i b n n, ph n còn l iăđ chi phí cho

ho tăđ ng c a công ty và t o l i nhu n cho c ph n viên (ii) B o hi m nhân th (life insurance) là hình th căđ dành c a dân chúng Công ty thu hút ti năđóngăgópă

c aăcáănhơnăđ đ uăt ă(th ngălƠăđ uăt ătƠiăchính)ănh măt ngăt ng tài s năđóngăgópătrên và chi tr theo h păđ ngăđ nhătr căkhiăng iăgópăđ n h n tu i nào đó

Qu h u trí: T ng tài s năhuyăđ ng vào qu t o thành ngu n tài chính r t l n t i

nhi u qu c gia N u bi t qu nălỦăđúngăđ n, nó v a gi i quy t v năđ v h uăv a huy

đ ng v n cho phát tri n, b i vì qu h uătríăv nguyên t căc ngăgi ngănh ăb o hi m nhân th là hình th căđ dành c aădơnăchúng.ă i u khác bi t là qu h uătrí,ăth ng

đ c t ch c không có m căđíchăl i nhu n,ăđ căđi uăhƠnhănh ăm t qu đ c l p

v i ban qu nălỦăđ c thuê, ho tăđ ngăd i s giám sát tr c ti p c a H iăđ ng qu n

tr do Chính ph , ch doanh nghi p hay nghi păđoƠnăch đ nh Các t ch c c a qu

h uătríă cácăn căc ngăkhôngăgi ng nhau Vi t Nam, ti năh uăd a vào s n mănhân viên làm vi căvƠăl ngăcu i cùng (g i là quy n th h ngăđ nh s n ậ defined benefits) và vi c chi tr ti năh uăcó th tr thành gánh n ng cho ngân sách ho c công ty n uăkhôngăđ c tính toán k l ng nh t là s ng i làm vi c cho chính ph

ho c công ty s ngălơuăh năvƠădơnăs tr làm vi c ngày càng gi m

Các công ty tài chính khác (không bao g m các công ty tài chính gi i thi u trên): G m các công ty ch y u làm môi gi i cho các công ty tài chính H có th môi gi i buôn bán ch ng khoán th tr ng th c p cho khách hàng, bán h păđ ng

b o hi m cho công ty b o hi mă đ nă hoaă h ng, cung c p th tín d ng, thuê tài

chính, v.v

2.4.1.2 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh c a 05ăngơnăhƠngăth ngăm iănhƠăn c

a Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam (Vietcombank)

Vietcombank,ătr căđơyălƠăNgơnăhƠngăNgo iăth ngăVi tăNam, chínhăth căđiăvƠoăho t đ ngăngƠyă01/4/1963 v iăt ăch căti năthơnălƠăC căNgo iăh iă(tr căthu căNgơnăhƠngăNhƠăn căVi tăNam).ăLƠăngơnăhƠngăth ngăm iănhƠăn căđ uătiênăđ căChínhăph ăl aăch năth căhi năthíăđi măc ăph năhoá,ăNgơnăhƠngăNgo iăth ngăVi tăNamăchínhăth căho tăđ ngăv iăt ăcáchălƠăm tăngân hàng TMCP vào ngày 02/6/2008 sauăkhiăth căhi năthƠnhăcôngăk ăho chăc ăph năhóaăthôngăquaăvi căphátăhƠnhăc ăphi uă l nă đ uă raă côngă chúng.ă Hi nă nayă Ngơnă hƠngă NhƠă n că Vi tă Namă s ă h uă77,11% , Ngân hƠngăMizuhoăNh tăB năs ăh uă15,0%,ăcònăl iă7,89%ăđ năt ăcácăc ă

đôngăkhác.ăNgƠyă30/6/2009,ăc ăphi uăVietcombankă(mưăch ngăkhoánăVCB)ăchínhă

th căđ căniêmăy tăt iăS ăGiaoăd chăCh ngăkhoánăTPHCM

Vietcombankă hi nă cóă trênă 13.560ă cánă b ă nhơnă viên,ă v iă g nă 400ă Chiănhánh/PhòngăGiaoăd ch/V năphòngăđ iădi n/ năv ăthƠnhăviênătrongăvƠăngoƠiăn c,ă

g mă1ăH iăs ăchínhăt iăHƠăN i,ă1ăS ăGiaoăd ch,ă1ăTrungătơmă Ơoăt o,ă78ăchiănhánhăvƠăh nă300ăphòngăgiaoăd chătrênătoƠnăqu c,ă3ăcôngătyăconăt iăVi tăNam,ă2ăcôngătyăconăt iăn căngoƠi,ă1ăv năphòngăđ iădi năt iăSingapore, 5 công ty liên doanh, liên

k t.ăBênăc nhăđó,ăVietcombankăcònăphátătri năh ăth ngăAutobankăv iă1.835ăATMăvƠă32.178ăđi măch pă nh năthanhătoánăth ă(POS)ătrênătoƠnăqu c.ăHo tăđ ngăngơnăhƠngăcònăđ căh ătr ăb iăm ngăl iăh nă1.300ăngơnăhƠngăđ iălỦăt iă100ăqu căgiaăvƠăvùngălưnhăth căbi tăvƠoăthángă3/2013ăVietcombankăđưăchínhăth căgi iăthi uăb ă

nh nădi năth ngăhi uăm iătrênătoƠnăh ăth ng

nă30/6/2013ăt ngătƠiăs năc aăVietcombankăs păs ă436.471ăt ăđ ng,ăv năđi uăl ălƠă23.174ăt ,ăd ăn ăchoăvayălƠă231.636ăt ,ăhuyăđ ngăv năg nă304.812ăt ăM cătiêuă

l iănhu nătr căthu ăc aăngơnăhƠngănƠyălƠă5.600ăt ăđ ng

V tình hình ho tăđ ng kinh doanh t 2009ăđ n 2012, m c dù t ng tài s năn mă2012ăt ngăm nhă(h nă13%)ăsoăv iăn mă2011,ăl i nhu nătr c thu ch t ngăg n 2%

và l i nhu n sau thu c ngăch t ngăg n 5%

T ng tài s n c aăVietcombankăt ngăm nh, nhanh t n mă2011,ătuyănhiênăvi c

t ngănƠyăkhôngăđ ngăngh aăv i vi căt ng l i nhu n cho c đông.ăCh s ROA cho

th y ch s này gi m d n t 1,64ăn mă2009ăxu ng còn 1,13ăn mă2012

Trongăkhiăđó,ăch s ROE cho bi t bình quân m iă100ăđ ng v n ch s h u c a Vietcombank t oăraăđ c g nă13ăđ ng l i nhu n dành cho c đôngătrongăn m 2012,

và so v iă cácă n mă 2011,ă 2010,ă 2009ă l i nhu n dành cho c đôngă l nă l t là 17

đ ng, 22,87ăđ ng và 25,71ăđ ng.ăQuanăsátăsơuăh nătaănh n th y ch s này b tăđ u

gi m nhanh t n mă2011

K t qu trên cho th y Vietcombank tuy khôngăr iăvƠoăthuaăl nh ng hai n mă

2011 và 2012 là nh ngăn măt ngăđ iăkhóăkh năđ i v i m t trong nh ng ngân hàng

có quy mô l n nh t Vi t Nam này

B ng 2.1 K t qu kinh doanh c a Vietcombank

(Ngu n: vietstock.vn)

b Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn (Agribank)

c thành l păn mă1988ăv i v n ho tăđ ng banăđ u là 400 t đ ng,ătrongăđóăNgân hàng Nông nghi p Vi t Nam góp 200 t và Ngân hàng Ngo iăth ngăvƠăNgơnăhƠngăNhƠăn c m iăđ năv góp 100 t đ ng

Xét v t ng tài s n, Agribank là ngân hàng l n nh t Vi t Nam v i tài s n c tính 617.859 t đ ng (đ n cu iăn mă2012) và là ngân hàng có v năđi u l l n th 2

v i 29.154 t đ ng,ăsauăNgơnăhƠngăTMCPăCôngăth ng Vi t Nam V iăh nă24.000ă

đi m giao d ch cùng s l ng nhân s lên t iăh nă42.000ăng i, b ng t ng nhân s

ngân hàng l n nh t v m t quy mô n quý 3/2012, d ăn choăvayăđ t 449.830 t

đ ng, t ngăhuyăđ ngăđ t 465.696 t đ ng

Choăđ nănayăbáoăcáoătƠiăchínhăn mătƠiăkhóaă2012ăv năch aăđ c công b , m c

dù v y nhìn vào k t qu kinh doanh c aăAgribankăđ n quý 3/2012 và các thông tin không t t v ho tăđ ng c aăngơnăhƠngănƠy,ăđ c bi t là v năđ n x u và các qui

ph măđ oăđ c kinh doanh cho th yăđơyălƠăm tăgiaiăđo n h t s căkhóăkh năđ i v i ngân hàng qu c doanh l n nh t Vi t Nam này

N m 2012 thu nh p lãi thu n và t ng l i nhu nă tr c thu c a Agribank suy

gi măđángăk , sau m t th iăgianădƠiăt ngătr ng t n mă2009ăđ năn mă2011.ăC th thu nh p lãi thu n d ki năn mă2012ălƠăgi m g n 3% so v i 2011, trong khi m c

t ngăn mă2011ăsoăv i 2010 là g n 47% Ch s ROE t 15,49ăn mă2011ăgi m xu ng còn 6,24ăn mă2012,ătrongăkhiăsoăv iăn mă2010,ăROEăn mă2011ăt ng là 10,71

Theo d li uă Ngơnă hƠngă NhƠă n c Vi t Nam, m t trong nh ng nguyên nhân chính d năđ n vi c kinh doanh kém hi u qu c a Agribank là n x u và t l an toàn v n t i thi u Theo s li u s sách thì n x u c aă Agribank,ă tínhă đ n 31/12/2012, là 5,8% x p x 28.000 t đ ng ậ chi măh nă10%ăn x u toàn h th ng

T l an toàn v n t i thi uăđ n cu i 2012 là 9,49%, th păh năr t nhi u so v i m c trung bình 14% c a toàn h th ngăvƠăc ngăth păh năm c trung bình 10,45% c a các Ngân hàng TMNN H qu là r t nhi u cán b c a Agribank b b t, kh i t trong

th iăgianăqua,ăđ c bi t Agribank không có T ngăGiámăđ c trong th i gian dài đ n

(Ngu n vietstock.vn)

c Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam (BIDV)

c thành l p t n mă1957ăv i tên g i là Ngân hàng Ki n thi t Vi t Nam và t ngày 27/4/2012 ngân hàng chính th căđ iătênăthƠnhăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhát tri n Vi t Nam M cădùăđ c c ph n hóa chính th c t ngƠyă30/4/2012ănh ngă

đ n nay ch có 4,24% c ph nălƠăđ c bán ra th tr ng BIDV là ngân hàng ti p

nh n ngu n v n c a các t ch c qu c t ,ăcácăch ngătrìnhăphátătri n c a chính ph ,

c a công ty b o hi mănhƠăn c lên t i 16% v n n , ti n g i khách hàng là 67% v n

n , 3,4% là n chính ph vƠăngơnăhƠngăNhƠăn c và 8% là ký g i c a các t ch c tín d ng khác

V i t ng tài s n là 521.540 t đ ng,ăđơyălƠăngơnăhƠngăl n th 3 Vi t Nam (th

t sau Agribank, Vietinbank) V năđi u l là 23.012 t đ ng.ă n quý 2/2012 d ăn choăvayăđ t 357.484 t đ ng và t ngăhuyă đ ng là 335.449 t đ ng M c tiêu l i nhu nătr c thu c aăBIDVăn mă2013ălƠă4.720ăt đ ng

V m ngăl i ho tăđ ng,ăBIDVăcóă117ăchiănhánhăvƠătrênă550ăđi m giao d ch, 1.300 máy ATM/POS t i 63 t nh/thành ph trên toàn qu c M ngă l i phi ngân hàng g m các công ty Ch ngăkhoánăđ uăt ,ăcôngătyăchoăthuêătƠiăchính,ăcôngătyăb o

cácăn cănh ăNga,ăC ng hòa Séc, Lào, Campuchia, Myanmar, vv và các liên doanh

n căngoƠiăđ n t cácăn c M , Singapore, Malaysia, Lào, Nga, vv

Nhân s hi n nay c a BIDV kho ngă18.000ăng i

Theo B ng 2.3ăbênăd i, h u h t các ch s kinh doanh trong 2012 c a BIDV

đ u gi m so v iăn mă2011ăsauăm t th iăgianădƠiăt ngătr ngăt ngăđ i năđ nh t

2009 C th nh ăthuănh p lãi thu năn mă2012ăch đ t 9.208.212 t đ ng, gi m h nă37% so v iă n mă 2011;ă t ng l i nhu n sau thu đ tă đ c 2.751.943 t so v i 3.199.608 t đ ngăvƠoăn mă2011,ăgi m g n 25% M c dù v y các ch s ROE và ROAăn mă2012ăc aăBIDVălƠăt ngăđ i t t so v i nhóm các ngân hàng TMNN

B ng 2.3 K t qu kinh doanh c a BIDV

T ngătƠiăs n 296,432,087 366,267,769 405,755,454 484,784,560 ROE 18.12 17.95 13.2 10.1 ROA 1.04 1.13 0.83 0.58

(Ngu n vietstock.vn)

d Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam (Vietinbank)

Vietinbankăđ c thành l păn mă1988ăsauăkhiătáchăraăt NgơnăhƠngăNhƠăn c

Vi t Nam, là 1 trong nh ngăngơnăhƠngăth ngăm i l n nh t Vi tăNamăvƠăc ngălƠăngơnăhƠngăth ngăm i qu cădoanhăcóăc ăc u s h uăđaăd ng nh t, v i ngân hàng Tokyo-Mitshubishi (UFJ) n m 19,73 c ph n, Qu uăt ăc p v n ngân hàng (IFC L.P) n m 5,39%, công ty Tài chính qu c t gi 2,63%, các c đôngăkhácăgi 7,78%, còn l iăNgơnăhƠngăNhƠăn c Vi t Nam n m 64,46% c ph n

Tínhăđ n quý 2/2013 t ng tài s n c a Vietinbank có 522.601 t đ ng, v i v n

đi u l là 32.661 t đ ng, d ăn cho vay là 329.278 t đ ng và t ngăhuyăđ ng v n

là 307.699 t đ ng M c tiêu l i nhu nă tr c thu n mă 2013ă c a Vietinbank là 8.600 t đ ng và d ki năt ngăv n lên 37.234 t đ ng

Vietinbankăc ngălƠăngơnăhƠngăm t trong nh ng ngân hàng có s đi m giao d ch nhi u nh t, v i trên 1.000 phòng giao d ch/qu ti t ki m, 150 chi nhánh, 1 s giao

dch.ăVietinbankă lƠăngơnăhƠngăđ u tiên c a Vi t Nam m chi nhánh t i châu Âu ( c, Anh, Ba Lan, C ng hòa Séc).ă ơyăc ngălƠăthƠnhăviênăsáng l păvƠălƠăđ i tác liên doanh c a Ngân hàng INDOVINA Nhân s tínhă đ n quý 2/2013 c a Vietinbankăh nă19.000ăng i

T ngăt nh ăcácăngơnăhƠngăTMNN cùng nhóm,ăVietinbankăc ngătr i qua m t

th iă giană t ngă tr ng t t t n mă 2009ă đ nă 2011ă vƠă n mă 2012ă c ngă lƠă m tă n mă

t ngăđ i khóăkh năv i Vietinbank, thu nh p lãi thu n, t ng l i nhu nătr c và sau thu đ u gi m nh so v iăn mă2011

M c dù ch s kh n ngăsinhăl i trên v n ch s h u (ROE) và trên t ng tài s n (ROA) c a Vietinbank có gi m m nhătrongă n mă2012ă (v i ROE t 26,76%ăn mă

2011 xu ng còn 19,81%ă n mă 2012ă vƠă ROAă lƠă 1,51%ă n mă 2011ă vƠă 1,28%ă n mă2012), tuy nhiên so v iănhómăcácăngơnăhƠngăTMNN,ăđơyălƠăngơnăhƠngăcóăch s ROE và ROA cao nh t

có m c n x u thu căng ng an toàn nh t, 1,33% trên t ngăd ăn C th đ n cu i

2012, n x u Vietinbank là 4.464 t đ ng trên 331.000 t đ ng t ngăd ăn tín d ng

B ng 2.4 K t qu kinh doanh c a Vietinbank

(Ngu n vietstock.vn)

e Ngân hàng Phát tri n Nhà đ ng b ng sông C u Long (MHB)

Ngân hàng Phát tri n nhà đ ng b ng sông C uă Longă (MHB)ă đ c thành l p

n mă1997; chính th căđiăvƠoăho tăđ ng t n mă1998ăv i m cătiêuăbanăđ u là huy

đ ng v n, cho vay h tr s p x p, ch nh trang l iăkhuădơnăc ,ăquyăho ch và xây

2001, MHB đ cătáiă c ăc u v i m căđíchă xây d ng MHB thành m t ngân hàng

th ngăm i ho tăđ ngăđaăn ng,ăđóngăvaiătròăch đ o trong cho vay phát tri n nhà , xây d ng k t c u h t ng, ho tăđ ng an toàn, hi u qu c ngănh ăcung c păđ yăđ các s n ph m, d ch v tài chính c a m t ngân hàng hi năđ i

MHB là ngân hàng nh nh t trong nhóm v i t ng tài s n kho n 37.980 t đ ng,

h nă250ăđi m giao d ch và kho ng 3.500 nhân viên,ăđ n cu iăn mă2012 Tuy nhiên

n mă2012ălƠăm tăn măho tăđ ng r t hi u qu c a MHB, v i 312 t l i nhu n sau thu ,ăMHBăđưăcó m căt ngăl i nhu năđ n g n 3 l n so v iăn mă2011.ăThuănh p lãi

t ngăvƠă m c khá cao so v i m c trung bình ngành Có th xem MHB là ngân hàng ho tăđ ng hi u qu nh tăn mă2012ăsoăv i nhóm ngân hàng TMNN

(Ngu n vietstock.vn)

2.4.2 Các nhân t theoăđ nhăh ng th tr ng tácăđ ngăđ n k t qu kinh doanh

c a c a h th ng ngân hàng TMNN

2.4.2.1 Th c tr ng k t qu kinh doanh c a h th ng ngân hàng Vi t Nam

M t b ng lãi su t Vi t Nam m c r t cao vào cu iăn mă2011ăvƠăti p t c cao trongă4ăthángăđ uăn mă2012,ălưiăsu tăhuyăđ ng lên t i 14% ậ 16% trong khi lãi su t cho vay có lúc m c 20% - 22%.ă ki m soát và kh c ph c tình tr ng này, Ngân hƠngă NhƠă n c Vi t Nam b tă đ u áp d ng tr n lãi su tă đ ng 14% t cu i tháng

9/2011 M c lãi su t tr năsauăđóăliênăt căđ căđi u ch nh gi m theo sát di n bi n

l m phát xu ng 8% vào th iăđi m cu iăn mă2012

Lãi su tăchoăvayăc ngăgi m d n, tuy nhiên t căđ gi m ch măh nălưiăsu t huy

đ ngădoătrongăgiaiăđo năđ u khi áp d ng tr n lãi su tăhuyăđ ng, v n có nhi u ngân hàng huyăđ ngăv t tr n và ch yăđuaălưiăsu t nh m gi i quy t v năđ thanh kho n Tuy nhiên, t n a sau c aăn mă2012,ăkhiăNgơnăhƠngăNhƠăn c ti n hành các bi n pháp giám sát ch t ch ,ăđ ng th i yêu c u các ngơnăhƠngăth ngăm i gi m lãi su t cho vay c a các kho năvayăc ăxu ng t iăđaă15%,ăm t b ng lãi su t cho vay m i

th c s có s s t gi mărõănét.ă ơyăc ngălƠăth iăđi m các ngân hàng b tăđ u nh n

th căđ c vi c ph i chia s khóă kh nă v i doanh nghi p s n xu tă đ duy trì ho t

đ ng c a chính b n thână mìnhă vƠă cóă xuă h ng thu h p t l thu nh p lãi thu n (NIM)

B ng 2.6 Di n bi n tr n lãi su tăhuyăđ ngăn mă2012

28.9.2011 13.3.2012 11.4.2012 28.5.2012 11.6.2012 24.12.2012

14% 13% 12% 11% 9% 8%

M c dù lãi su t gi m nhi u,ăt ngătr ngăhuyăđ ng v năđ t m c cao trên 20% do

các ngân hàng ch yăđuaălưi su tăđ y m t b ng lãi su tăhuyăđ ng lên cao và h p d n

ng i g i ti n,ăđ ng th iăcácăkênhăđ uăt ăkhácănh b tăđ ng s n, ch ng khoán g p khóăkh n.ăNg c l i v iăhuyăđ ng, tín d ngătrongăn mă2012ăv năt ngăth p k l c,

đ t 8,91% vào th iăđi m cu iăn m,ătrongăđóăliênăt căt ngătr ng âm trong 5 tháng

đ uăn m.ă i u này ch y u là do (i) m t b ng lãi su t quá cao t cu iă2011ăvƠăđ u 2012ăd iătácăđ ng c a chính sách th t ch t ti n t đưăkhi n ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a nhi u doanh nghi p g păkhóăkh n,ăd năđ n t l doanh nghi p gi i th ,

ng ng ho t đ ngăt ngăm nh, t đóănhuăc u vay v năđ m r ng s n xu tăc ngăgi m

m nhă t ngă ng; và (ii) t l n x u t ngă m nh do kh n ngă tr n c a doanh nghi p suy gi m và h qu c a vi căt ngătr ng tín d ng nóng trong nh ng n mă

tr căđó,ădoăđóăcácăngân hàng th n tr ngăh nătrongăvi c cho vay m i

H qu c a vi căhuyăđ ngăt ngăcaoăh nănhi u so v i tín d ng là hi năt ng th a thanh kho n trong h th ng ngân hàng, đ c bi t là t i các ngân hàng l n Do không

th đ y m nhăt ngătr ng tín d ng, nhi u ngân hàng đưăđ y m nh đ uăt ăvƠoăgi y t

có giá (trái phi u, tín phi u chính ph và chính ph b o lãnh) nh măbùăđ p m t

ph n thu nh p lãi s t gi m t ho tăđ ng tín d ng Tuy nhiên, lãi trái phi u không th bùăđ p hoàn toàn cho lãi t tín d ng trong khi thu nh p lãi v n chi m t tr ng l n trongăc ăc u thu nh p c a các ngân hàng (70% - 80%) Ngoài ra, vi c n x uăt ngă

m nh t 3,2%ătrongă2011ălênăh nă8%ăvƠoăcu iăn mă2012ăđưăkhi n chi phí d phòng

r i ro c a các ngân hàng t ngăm nh

hàng gi m m nh trongăn mă2012.ăTrongăb i c nh này, l i th thu c v nh ng ngân hàng có qui mô l n, ti m l c tài chính m nh và h th ng qu n tr r i ro t t

Khi h th ngăr iăvƠoătìnhătr ngăkhóăkh n,ăcácăv năđ tiêu c căđưăd n b c l

i nă hìnhă trongă n mă 2012ă ph i k đ n hàng lo t sai ph m c a các cán b ngân hàng,ăđi n hình t i Agribank, Vietinbank và m t s ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n khác, trong cho vay, g i ti n,ăliênăquanăđ n các v l aăđ o và chi măđo t tài s n, và quan h s h u chéo l n nhau gi a các ngân hàng và gi a ngân hàng v i doanh nghi p, khi n cho sai ph m c a m t s ít cán b c p cao c a ngân hàng có th nh

h ngăđ n toàn h th ng Hi n t i, các ngân hàng có liên quan v n đangăti p t c

l m phát hi u qu trong 2012 Trong nh ngăthángăđ uăn mă2012,ăNHNNăđưăcamă

k t s gi năđ nh th tr ng ngo i h i và cam k t m c gi m giá c a VND (n u có)

m căd iă3%,ăvƠăđi uănƠyăđưăđ c hi n th c hóa khi t giá năđ nh trong c n mă

2012

Theo th ng kê c aăNgơnăhƠngăNhƠăn c, t ng l i nhu n toàn ngành ngân hàng

n m 2012 là 28.600 t đ ng, s t gi m g n 50% so v i n m 2011 Tình hình l i

nhu n m đ m trong 2012 đã ch m d t nh ng n m tháng hoàng kim lãi kh ng c a các ngân hàng H u h t các ngân hàng đ u b s t gi m l i nhu n r t m nh, ngay c

nh ng ngân hàng l n nh Vietcombank, Vietinbank, BIDV, c ng không t ng

tr ng đáng k so v i n m tr c, dù v n đ ng đ u toàn ngành v l i nhu n

2.4.2.2 Các nhân t tác đ ng đ n k t qu kinh doanh c a các ngân hàng TMNN theo đ nh h ng th tr ng:

nh h ng khách hàng: Kh i ngân hƠngăth ngăm iănhƠăn c chi m l i th v

v n và NhƠăn c v n n m quy n chi ph i t i đaăs ngân hàng đưăc ph n hóa H u

h t các ngân hàng th ngăm iănhƠăn c đ u có l i th v qui mô v n, v i t ng v n

đi u l c a 04 ngân hàng l n t i 31/12/2010 là 64.037 t đ ng, d năđ u là Agribank

v i 21.042 t đ ng Khách hàng truy n th ng c a kh i này là các T ng công ty nhà

n c, tuy nhiên vi c cho vay các doanh nghi p qu c doanh ti mătƠngănguyăc ăn

x u nhi uăh năsoăv i các doanh nghi p khác Theo th ng kê c a Ngân hàng Nhà

n c Vi t Nam, trong 2,5% n x u toàn ngành c aăn mă2010,ăcóăt i 60% là n x u

c a các doanh nghi p qu c doanh

hàng BIDV, Agribank, Vietcombank và Vietinbank chi m t i 48,3% t ngă d ă n cho vay c aătoƠnăngƠnhătrongăn mă2010.ăN u tính thêm Ngân hàng Phát tri n nhà BSCLă(MHB),ăt ng th ph n tín d ng c a nhóm các ngơnăhƠngăth ngăm i nhà

n c là 49,3% Tuy nhiên, con s này th păh nănhi u so v i 74,2% t i th iăđi m

2005 Th ph nă huyă đ ngă c ngă s t gi m t 74,2% xu ngă 47,7%ă trongă giaiă đo n

2005 ậ 2010

Kh i ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n có ho tăđ ng linh ho t và d n chi măl nhă

th ph n c a kh i ngơnăhƠngăth ngăm iănhƠăn c, các ngơnăhƠngăth ngăm i c

ph n cóăc ăc u c đôngăđaăd ngăh n, t p trung vào ho tăđ ng cho vay các doanh nghi p v a và nh và ho tă đ ng ngân hàng bán l Th ph n c a kh iă nƠyă t ngănhanh trong nh ngăn măg năđơyădoăchi măl nhăđ c t kh i ngơnăhƠngăth ngăm i nhƠăn c, chi m 37,1% th ph n tín d ng c aătoƠnăngƠnhătrongăn mă2010ăv i t ng

s v năđi u l lên t i 151.590 t đ ng

Trong tình hình hi n nay, suy thoái kinh t Vi tăNamăch aăcóăd u hi u kh i

s c, tình hình s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p qu c doanh v n trì tr thì

vi c ki m soát ngu n tín d ngăđ i v iăđ iăt ngănƠyăc ngănh ăcóăcácăchi năl t tái

c ăc u khách hàng m c tiêu là yêu c u c n thi t và c păbáchăđ i v i kh i ngân hàng

th ngăm iănhƠăn c

nh h ng c nh tranh: Trong nh ngăn măqua,ăth tr ng tài chính Vi t Nam

ngày càng tr nênăsôiăđ ngăh nădoăs tham gia c a nhi u lo i hình ngân hàng và các t ch c tài chính phi ngân hàng Hi n nay s l ng ngơnăhƠngăđ c phép ho t

đ ngăngƠyăcƠngăt ngăcùngăv i s raăđ i và phát tri n m nh m c a nhi u t ch c phi ngơnăhƠng,ătrongăkhiăđóăngu n v n nhàn r iătrongădơnăc ăvƠăcácăt ch c kinh t

là có h n Vì v y m căđ c nh tranh ngành này khá kh c li t vƠăđưă nhăh ng r t

l năđ n l i nhu n c a ngân hàng, nh t là trong b i c nh nên kinh t còn nhi u khó

kh nănh ăhi n nay

B ng 2.7 S l ng ngân hàng:

Ngơn hƠng/n m 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2005 2006 2007 2008 2009 2012

Ngân hàng

TMNN 4 4 4 5 4 5 5 5 5 4 3 5 Ngân hàng

TMCP 4 41 48 51 48 39 37 34 35 39 40 34 Ngân hàng liên

doanh 1 3 4 4 4 4 4 5 5 5 5 4

NgơnăhƠngăn c

(Ngu n: Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam)

nh h ng l i nhu n: Huyă đ ng và cho vay là hai ho tă đ ng then ch t c a

ngân hàng Ph n l n l i nhu năthuăđ c c a ngân hàng là chênh l ch lãi su t gi a hai ho tăđ ng này.ăTuyănhiênătìnhăhìnhăt ngătr ng tín d ng th p m c k l c vào

n mă2012ăđưăth hi năđơyălƠăgiaiăđo n h t s căkhóăkh năđ i v i h th ng ngân hàng nói chung và kh iăngơnăhƠngăth ngăm iănhƠăn c nói riêng

Hình 2.3 th t ng tr ng tín d ng (ngu n: Ngân hàng nhà n c Vi t Nam)

V i m că t ngă tr ng tín d ng 6,45%ă vƠoă ngƠyă 20/12/2012ă đưă đánhă d uă đáyă

kh ng ho ngăt ngătr ng tín d ng th p nh tătrongăh nă10ăn măqua.ăN u so m c 53.89% trong th i hoàng kim c a tín d ngăn mă2007,ăn mă2012ăvƠăd báo 2013 s lƠăgiaiăđo n r tăkhóăkh năđ i v i h th ng ngân hàng

ng phó nh y bén: Trongăđi u ki n n n kinh t phát tri năt ngă tr ng và n

đ nh, thu nh p c aăng iădơnăđ căđ m b o và năđ nh thì nhu c u tích lu c a dân

c ăcaoăh năt đóăl ng ti n g i vào ngơnăhƠngăt ngălênăhayăkh n ngăhuyăđ ng v n