CỌNGăNGH ăTHỌNGăTINăTRểNă AăBĨNăTHĨNHăPH ăH ăCHệăMINH... NGUY NăTH ăH NGăVỂN Chuyên ngành: QU NăTR ăKINH DOANH CỌNGăNGH ăTHỌNGăTINăTRểNă AăBĨNăTHĨNHăPH ă H ăCHệăMINH... 8 2.1.2-ăLỦăthu
Trang 1CỌNGăNGH ăTHỌNGăTINăTRểNă AăBĨNăTHĨNHăPH ă
H ăCHệăMINH
Trang 2
NGUY NăTH ăH NGăVỂN
Chuyên ngành: QU NăTR ăKINH DOANH
CỌNGăNGH ăTHỌNGăTINăTRểNă AăBĨNăTHĨNHăPH ă
H ăCHệăMINH
Trang 3L IăCAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi
K t qu nghiên c u trong lu n v n là trung th c và ch a đ c công b trong b t
kì công trình nghiên c u nào
Tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m v i cam k t trên
Thành ph ả Chí Minh, tháng 11 n m 2013
Nguy năTh ăH ngăVơn
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M CăL C
DANHăM CăCH ăVI TăT T
DANHăSỄCHăB NGăBI U
DANHăSỄCHăHỊNHăV
TịMăT T 1
CH NGă1:ăGI IăTHI U 3
1.1- Lý doăhìnhăthƠnhăđ ătƠi 3
1.2- M cătiêuănghiênăc u 5
1.3- iăt ngănghiênăc uăvƠăPh măviănghiênăc u 5
1.4- Ph ngăphápănghiênăc u 5
1.5- ụăngh aăth căti n 6
1.6- K tăc uăc aăđ ătƠiănghiênăc u 6
CH NGă2:ăC ăS ăLụăTHUY TăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U 8
2.1- C ăs ălỦăthuy t 8
2.1.1- Kháiăni măv ăcôngăngh ăthôngătin 8
2.1.2-ăLỦăthuy tăđ ngăviênă-ăThuy tăhaiănhơnăt ăHerzberrg 9
2.1.3-ăLỦăthuy tăđ ngăviênăậ Thápănhuăc uăMaslow 10
2.1.4- Ch tăl ngăcu căs ngăcôngăvi c 11
2.1.5- D ăđ nhăngh vi c 16
2.1.6- M iăquanăh ăgi aăch tăl ngăcu căs ngăcôngăvi căvƠăd ăđ nhăngh vi c 17
2.2- Cácăcôngătrìnhănghiênăc uătr căcóăliênăquan 18
2.3- Môăhìnhănghiênăc uăvƠăcácăgi ăthuy tănghiênăc u 18
CH NGă3:ăăăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 21
3.1- M uănghiênăc uăđ nhăl ngăchínhăth c 21
Trang 53.2- Quiătrìnhănghiênăc u 22
3.2.1- Nghiênăc uăđ nhătính 23
3.2.2- Nghiênăc uăđ nhăl ng: 24
3.3- Cácăbi nănghiênăc uăvƠăthangăđo 25
CH NGă4:ăăăăăK TăQU ăNGHIểNăC U 30
4.1 ậ Th ngăkêămôăt 30
4.1.1- M ôăt ăm uănghiênăc u 30
4.1.2- Phơnătíchămôăt ăcácăbi nănghiênăc u 32
4.2- ánhăgiáăthangăđo 33
4.2.1- ánhăgiáăb ngăki măđ nhăh ăs ăCronbach Alpha 33
4.2.2- Phơnătíchănhơnăt ăkhámăpháăEFA 35
4.2.3- Ki măđ nhăl iăđ ătinăc yăc aăthangăđoăsauăphơnătíchănhơnăt ăkhámă phá EFA 41
4.3- Phơnătíchăt ngăquanăvƠăh iăqui 42
4.3.1- Phơnătíchăt ngăquan 42
4.3.2- Phơnătíchăh iăqui 44
4.4- Th oălu năv ăk tăqu 51
4.5- K tăqu ăki măđ nhăcácăgi ăthuy tănghiênăc u 56
CH NGă5:ăK TăLU N 58
5.1- Tómăt tăk tăqu 58
5.2- HƠmăỦăqu nălỦăđ iăv iăcácădoanhăngh păCNTTătrênăđ aăbƠnăTP.HCM 59 5.3- H năch ăc aăđ ătƠiăvƠăcácăh ngănghiênăc uăti pătheo 65 TĨIăLI UăTHAMăKH O
Ph ăl că1
Ph ăl că2
Ph ăl că2.1
Ph ăl că2.2
Ph ăl că3
Trang 6DANH M CăCH ăVI TăT T
CNTT : Công ngh thông tin
EFA : Explore Factor Analysis
QWL : Ch t l ng cu c s ng công vi c (Quality of Working Life)
Trang 7DANHăSỄCHăB NGăBI U
B ng 3.1: Thang đo Các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c (QWL) 27
B ng 3.2: Thang đo D đ nh ngh vi c 29
B ng 4.1: Th ng kê mô t m u nghiên c u 31
B ng 4.2: Th ng kê mô t bi n 32
B ng 4.3: K t qu ki m đ nh Cronbach Alpha các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c 33
B ng 4.4: K t qu ki m đ nh Cronbach Alpha thành ph n D đ nh ngh vi c 35
B ng 4.5: K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett 36
B ng 4.6: K t qu phân tích EFA cho bi n đ c l p 36
B ng 4.7: K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett bi n ph thu c 38
B ng 4.8: Các bi n đ c l p c a mô hình h i qui 38
B ng 4.9: K t qu phân tích EFA cho bi n ph thu c 39
B ng 4.10: Thang đo Các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c(QWL) sau khi th c hi n EFA 40
B ng 4.11: K t qu ki m đ nh Cronbach Alpha các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c sau phân tích nhân t khám phá EFA 41
B ng 4.12: K t qu phân tích t ng quan 43
B ng 4.13: Ki m đ nh đ phù h p c a mô hình 45
B ng 4.14: Tóm t t mô hình h i qui 45
B ng 4.15: Các thông s th ng kê c a t ng bi n đ c l p c a mô hình 45
B ng 4.16: Tóm t t k t qu ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u 56
Trang 8DANHăSỄCHăHỊNHăV
Hình 2.1: Tháp nhu c u Maslow 10
Hình 2.2: Mô hình nghiên c u đ xu t 20
Hình 3.1: Qui trình nghiên c u 22
Hình 4.1: Bi u đ phân ph i chu n ph n d 47
Hình 4.2: Bi u đ P-Plot 48
Hình 4.3: Bi u đ phân tán Scatter 49
Hình 4.4: K t qu phân tích h i qui c a mô hình 50
Trang 9TịMăT T
Ngày nay, hi n t ng nhân viên chuy n t công ty này sang công ty khác luôn
là m i quan tâm hàng đ u đ i v i các nhà tuy n d ng làm nh h ng đ n ngu n nhân l c, d án và phát sinh chi phí tài chính (chi phí tuy n d ng, chi phí đào t o
l i) i v i ngành công ngh thông tin v n coi ngu n nhân l c là tài s n quý giá thì vi c tìm ra các bi n pháp nh m ng n ch n hi n t ng ch y máu ch t xám đ i v i các công ty trong l nh v c công ngh đư tr nên ngày càng c p thi t
m u thu th p theo ph ng pháp thu n ti n g m 250 nhân viên công ngh thông tin trên đ a bàn thành ph H Chí Minh D li u đ c s d ng đ đánh giá thang đo và
ki m đ nh các gi thuy t Phân tích h s Cronbach Alpha, phân tích nhân t khám phá (EFA) và phân tích h i qui đ c s d ng trong ph n này K t qu ki m đ nh thu đ c cho th y có m t s khác bi t so v i mô hình lý thuy t ban đ u Theo đó
ch m t s y u t c a ch t l ng cu c s ng công vi c trong mô hình lý thuy t có
nh h ng đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên CNTT
K t qu nghiên c u góp ph n b sung vào c s lý thuy t v qu n tr nhân s qua vi c hi u ý ngh a c a các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c tác
đ ng đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên công ngh thông tin Qua đó, k t qu
c ng cung c p thêm c s cho các nhà qu n lý trong các doanh nghi p công ngh thông tin đ có th ra các quy t đ nh qu n lý phù h p nh m gi gìn và phát tri n ngu n nhân l c ch t xám c a công ty mình
Trang 10Nghiên c u v n còn t n t i m t vài h n ch Th nh t là h n ch v m u nghiên c u, do s d ng ph ng pháp l y m u thu n ti n và gi i h n t i thành ph
H Chí Minh nên kh n ng t ng quát hoá ch a cao Th hai là nghiên c u ch a xem xét đ n hành vi ngh vi c th t s Nh ng h n ch này s đ ra m c tiêu cho các
h ng nghiên c u ti p theo Th ba là hi n nay còn có các ph ng pháp, công c
hi n đ i khác dùng đ đo l ng, đánh giá thang đo và ki m đ nh mô hình lý thuy t
nh AMOS, mô hình c u trúc tuy n tính SEM Th t là ch t l ng cu c s ng công
vi c g m nhi u y u t khác mà ch a đ c nghiên c u
Trang 11CH NGă1: GI IăTHI U
1.1- L ỦădoăhìnhăthƠnhăđ ătƠi
Sau cu c kh ng ho ng kinh t th gi i, n n kinh t toàn c u đang có d u hi u
h i ph c, đi u này mang l i nhi u c h i cho các công ty kinh doanh nên ngu n nhân l c c n đ c xem là m t trong nh ng y u t quan tr ng cho s phát tri n.Chính vì v y, các nhà qu n tr doanh nghi p không ng ng tìm cách c ng c và phát huy ngu n nhân l c có trình đ cao, ph n ng có hi u qu v i s thay đ i, phù h p yêu c u ti n b xư h i Trong l nh v c CNTT, theo công ty t v n nhân
s toàn c u Hewitt Associates, t l bi n đ ng nhân s khá cao đang là m t h i chuông c nh báo cho các công ty gia công d ch v ph n m m và sáng ch công ngh toàn c u
Theo th ng kê c a Vi n Chi n l c CNTT cho th y hi n nay 72% sinh viên ngành CNTT không có kinh nghi m th c hành, 42% thi u k n ng làm vi c nhóm, 100% không bi t l nh v c hành ngh H u qu là 77,2% doanh nghi p ph i đào t o l i cho nhân viên trong quá trình làm vi c Ọng Lê Qu c Anh - T ng Gíam đ c công ty Trách nhi m h u h n m t thành viên h th ng Appvity Vi t Nam (chuyên v l nh v c ph n m m) - cho bi t, hi n nay nhân l c v l nh v c CNTT không thi u nh ng l i r t khó tìm đ c nh ng ng i đ t yêu c u c a doanh nghi p Theo ông, nhân l c ph n m m yêu c u khá cao Ngoài vi c có chuyên môn v ng, xu t s c khi làm vi c nhóm, làm vi c đ c l p còn ph i gi i ngo i ng (www.laodong.com, 2013)
Báo Ng i Lao ng v a ti n hành kh o sát hi n tr ng vi c làm c a lao
đ ng ngành CNTT Kh o sát d a trên 100 lao đ ng đ ng ký tìm vi c t i V n phòng H tr vi c làm Báo Ng i Lao ng, trong đó 87,5% lao đ ng đư có kinh nghi m làm vi c, t p trung các DN nh và v a K t qu cho th y 43% lao đ ng
b vi c trong n m làm vi c đ u tiên và trên 80% lao đ ng b vi c, thay đ i t 1
đ n 3 n i làm vi c trong 2 n m (www.nld.com.vn, 2013)
Trang 12Theo ông Lê Quang Trung-Phó C c tr ng C c vi c làm (B Lao đ ng
Th ng binh và Xư h i) trong n m 2011, có h n 190000 ng i h ng tr c p th t nghi p Trong quí I-2012, đư có 116000 ng i đ ng kí th t nghi p (t ng 70% so
v i quí I-2011, trong đó, đư có 61155 ng i có quy t đ nh h ng tr c p (t ng 65%) (www.dantri.com.vn, 2012) Theo k t qu kh o sát c a công ty Talentnet và Mercer công b t i h i ngh t ch c t i Hà N i và Thành ph H Chí Minh n m
2010, t l nhân viên thôi vi c còn 13.3%
Vi t Nam, các chuyên gia d đoán r ng h u h t các công ty CNTT trong
n c s ti p t c t ng tuy n d ng; Nhi u công ty công ngh toàn c u s đ n đ t
v n phòng; Doanh nhân s b t đ u kinh doanh phát tri n ph n m m ho c kinh anh d ch v CNTT Nh v y, ngành CNTT s g p khó kh n đ tìm các ng viên
do-có n ng l c và kinh nghi m i u quan tr ng hi n nay không ch là thu hút nhân tài, mà ph i đ ng th i gi chân ng i gi i chuyên môn, có kinh nghi m Sai l m
th ng g p ph i c a các doanh nghi p là: Ch a có m t k ho ch gi chân nhân viên Khi có t l bi n đ ng nhân s cao, ban lưnh đ o công ty th ng ít dành th i gian đ tìm hi u, phân tích nguyên nhân; Khi l p k ho ch xây d ng đ i ng qu n
lý cho t ng lai, h l i th ng b t đ ng v vi c ti n c ng viên n i b hay là tuy n ng i m i t bên ngoài; Ban lưnh đ o v n ít đ a k ho ch phát tri n nhân
l c vào chi n l c phát tri n Ch có m t s ít các t ch c nh n ra r ng t l bi n
đ ng nhân s cao s ng n c n s t ng tr ng (Theo www.pcworld.com.vn)
Nh ng đi u trên cho th y, ngu n l c CNTT t i Vi t Nam s đ i m t v i t l ngh vi c khá cao trong th i gian s p t i, đ c bi t là trong l nh v c công ngh thông tin g m các ngành khác nhau nh ph n c ng, ph n m m, m ng, đ h a truy n thông, đi n t vi n thông, … Do đó c n có các nghiên c u chính th c v
d đ nh chuy n vi c c a nhân viên CNTT t đó hình thành các chính sách gi chân ng i tài, gi m chi phí v tài chính nh chi phí đào t o, xây d ng môi tr ng làm vi c nhóm, gi m b t tình tr ng ch y máu ch t xám… Khái ni m “ch t l ng
cu c s ng công vi c” đ c s d ng trong nhi u nghiên c u nh s c kh e, y t ,
Trang 13công vi c” đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên CNTT là m t h ng nghiên c u
vi c c a nhân viên CNTT t i các doanh nghi p Thành ph H Chí Minh
Nghiênăc uăđ nhătính: D a trên m c tiêu nghiên c u c a đ tài, lý thuy t v
ch t l ng cu c s ng công vi c, v d đ nh ngh vi c c a nhân viên, t đó hình thành mô hình nghiên c u Ti n hành nghiên c u đ nh tính b ng k thu t th o lu n nhóm đ đi u ch nh mô hình và thang đo cho nghiên c u chính th c phù h p v i
Trang 14đang làm vi c t i các doanh nghi p trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh M u đi u tra đ c l y b ng ph ng pháp l y m u thu n ti n D li u đ c x lý b ng ph n
m m SPSS 20.0 nh m đánh giá s b các thang đo, phân tích nhân t khám phá (EFA), phân tích t ng quan, ki m đ nh các gi thuy t c a mô hình h i qui, phân tích h i qui đ làm rõ h n các v n đ liên quan đ n gi thuy t nghiên c u
1.5- Ý ngh aăth căti n
K t qu nghiên c u s xác đ nh tác d ng c a các thành ph n trong ch t l ng
cu c s ng công vi c đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên công ngh thông tin T
đó cung c p cho các nhà qu n lý có thêm cách nhìn t ng quát v ch t l ng cu c
s ng công vi c c a nhân viên t đó có các bi n pháp trong các chính sách h tr , giúp nhân viên nâng cao ch t l ng cu c s ng công vi c giúp h làm vi c th t t t,
gi m b t s chuy n vi c c a nhân viên, giúp cho công ty gi chân ng i tài, phát tri n ngu n nhân l c lâu dài cho t ch c
1.6- K tăc uăc aăđ ătƠiănghiênăc u
Lu n v n g m có 5 ch ng c th nh sau:
Ch ng 1: T ng quan v đ tài nghiên c u
Trình bày m t s bi n đ ng v ngu n nhân l c trong nh ng n m g n đây, m c tiêu nghiên c u, ph m vi nghiên c u, ý ngh a c a nghiên c u
Ch ng 2: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u
Trình bày c s lý thuy t liên quan đ n các khái ni m nghiên c u nh : ch t
l ng cu c s ng công vi c, d đ nh ngh vi c, m i liên h gi a hai khái ni m này
T đó xây d ng mô hình nghiên c u và đ t ra các gi thuy t nghiên c u
Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u
Trình bày ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng đ xây d ng, hi u ch nh đánh giá ki m đ nh thang đo, mô hình lý thuy t và các gi thuy t đư đ a ra
Trang 15Ch ng 4: K t qu nghiên c u và phân tích d li u
Trình bày k t qu phân tích bao g m: m u kh o sát, ki m đ nh đ tin c y thang
đo, phân tích nhân t , ki m đ nh giá tr thang đo, phân tích đánh giá th o lu n các
Trang 16CH NGă2: C ăS ăLụăTHUY TăVĨăMỌăHỊNHă
NGHIểNăC U
Ch ng này trình bày các khái ni m và lý thuy t n n t ng làm c s xây d ng
mô hình nghiên c u nh thuy t đ ng viên, ch t l ng cu c s ng công vi c và d
đ nh ngh vi c c a nhân viên… T đó xác đ nh các thành ph n nghiên c u, xây
d ng mô hình nghiên c u và xác đ nh các gi thuy t nghiên c u
2.1- C ăs ălỦăthuy t
2.1.1- Kháiăni măv côngăngh ăthôngătin
Thu t ng “Công ngh thông tin” xu t hi n l n đ u vào n m 1958 trong bài vi t
xu t b n t i t p chí Harvard Business Review Hai tác gi c a bài vi t là Leavitt và Whisler đư bình lu n: "Công ngh m i ch a thi t l p m t tên riêng, nên s g i là công ngh thông tin (Information Technology - IT)
Công ngh thông tin (ti ng Anh là Information Technology) là m t nhánh ngành k thu t s d ng máy tính và ph n m m máy tính đ ngh đ i, l u tr b o v ,
x lý, truy n t i và thu th p thông tin Các l nh v c chính c a công ngh thông tin bao g m quá trình ti p thu, x lý, l u tr và ph bi n hóa âm thanh, phim nh, v n
b n và thông tin s b i các vi đi n t d a trên s k t h p gi a máy tính và truy n thông.(Theo Wikipedia)
Theo ngh quy t Chính ph 49/CP kí ngày 04/08/1993: "Công ngh thông tin là
t p h p các ph ng pháp khoa h c, các ph ng ti n và công c k thu t hi n đ i -
ch y u là k thu t máy tính và vi n thông - nh m t ch c khai thác và s d ng có
hi u qu các ngu n tài nguyên thông tin r t phong phú và ti m n ng trong m i l nh
v c ho t đ ng c a con ng i và xư h i"
Nhân viên công ngh thông tin làm vi c trên nhi u l nh v c khác nhau, t vi c cài đ t ph n m m ng d ng đ n thi t k m ng máy tính ph c t p và c s d li u thông tin c ng nh qu n lý, qu n tr toàn b h th ng
Trang 172.1.2- LỦăthuy tăđ ngăviênă- Thuy tăhaiănhơnăt ăHerzberrg
c đ a ra b i Frederick Herzberg Thuy t này ch y u d a trên các k t qu
đi u tra đ c th c hi n Pittsburg, Pennsylvania Mô hình g m hai nhân t nh sau:
Nhơnă t ă duy trì (demotivate factor): là tác nhân c a s không hài lòng c a
nhân viên trong công vi c t i m t t ch c b t k , có th là do:
Ch đ , chính sách c a t ch c đó
S giám sát trong công vi c không thích h p
Các đi u ki n làm vi c không đáp ng mong đ i c a nhân viên
L ng b ng và các kho n thù lao không phù h p ho c ch a đ ng nhi u nhân t không công b ng
Quan h v i đ ng nghi p "có v n đ "
Quan h v i các c p (c p trên, c p d i) không đ t đ c s hài lòng
Nhơnăt ăđ ngăviên (motivator factor): là tác nhân c a s hài lòng trong công
vi c, có th là do:
t k t qu mong mu n (achievement)
S th a nh n c a t ch c, lưnh đ o, c a đ ng nghi p (recognition)
Trách nhi m (responsibility)
S ti n b , th ng ti n trong ngh nghi p (advancement)
Thuy t hai nhân t Herzberg giúp các nhà lưnh đ o hi u đ c các nhân t duy trì và nhân t đ ng viên c a nhân viên đ ng viên nhân viên, làm cho h hài lòng thì nh ng nhà lưnh đ o c n chú tr ng đ n nhi u y u t khác nhau, không ch
đ n thu n là ch đ l ng th ng, phúc l i, s th ng ti n trong ngh nghi p, ni m đam mê công vi c, … Do đó, các nhà qu n tr c n chú tr ng đ n vi c nâng cao ch t
l ng cu c s ng công vi c, góp ph n thúc đ y s thành công c a t ch c
Trang 182.1.3- LỦăthuy tăđ ngăviênăậ Thápănhuăc uăMaslow
Tháp nhu c u c a Maslow đ c đ a ra vào n m 1943 trong bài vi t A
Theo-ry of Human Motivation Lý thuy t Maslow đ c xây d ng d a trên nhu c u t nhiên c a con ng i đi t th p đ n cao
Nhu c u là c s đ t o nên đ ng l c cá nhân, nh ng khi m t nhu c u đ c
th a mưn thì nó không còn là đ ng l c quan tr ng và nó s n y sinh m t nhu c u
m i đ thay th cho nhu c u c
Nhu c u b c cao h n ch xu t hi n khi nhu c u b c th p h n đ c thõa mưn
và có nhi u cách th a mưn nhu c u b c cao h n so v i nhu c u b c th p
Nhu c u c a con ng i là ph c t p và phát tri n t th p đ n cao
Tháp nhu c u Maslow cho r ng con ng i có n m lo i nhu c u c b n:
Trang 19- Nhu c u v th ch t và sinh lý: là nhu c u th p nh t mà con ng i c n đ c đáp ng các nhu c u c b n đ t n t i nh n, m c, , th , đi l i và các đi u ki n c
s v t ch t c b n đ làm vi c Doanh nghi p có th c th hóa nhu c u này b ng
m t h th ng ti n l ng có tính c nh tranh, t o các c h i cho ng i lao đ ng t ng thu nh p, đ m b o các đi u ki n c s v t ch t cho ng i lao đ ng làm vi c, v.v
- Nhu c u v an toàn: Con ng i mong mu n đ c an toàn trong cu c s ng, công vi c và trong quan h xư h i Trong doanh nghi p, nhà qu n lý có th chú
tr ng nhu c u này b ng cách đ m b o đi u ki n làm vi c an toàn, b o hi m y t , b o
hi m thân th cho nhân viên, các cam k t v vi c làm n đ nh lâu dài, v.v…
- Nhu c u v tình c m: ó là nhu c u, mong mu n đ c giao l u v i b n bè, gia đình và các nhu c u giao ti p khác Ng i qu n lý có th th a mưn nhu c u này cho nhân viên d i quy n b ng các hình th c nh ho t đ ng nhóm, t o c h i phát tri n các m i quan h cho nhân viên nh t ch c các chuy n du l ch, câu l c b ,
ho t đ ng sinh ho t t p th ngoài tr i, v.v…
- Nhu c u đ c tôn tr ng: Con ng i đòi h i đ c đ i x tôn tr ng, tin c y,
đ c bình đ ng nh m i thành viên khác Trong doanh nghi p, nhà qu n lý th a mưn nhu c u này cho ng i lao đ ng b ng nhi u hình th c khác nhau nh khen
ng i k p th i khi nhân viên hoàn thành xu t s c nhi m v , đ b t vào các v trí phù
h p v i n ng l c, trình đ chuyên môn c a h , l ng nghe ý ki n c a nhân viên, v.v…
- Nhu c u v t hoàn thi n: ó là nhu c u, mong mu n đ c sáng t o, đ c
th hi n tài n ng b n thân mình tr c m i ng i và đ c ghi nh n Nhà qu n lý cho phép nhân viên t ch trong công vi c, giao cho nhân viên nh ng công vi c có tính thách th c đ h có th phát huy t i đa tài n ng, trí tu c a mình
2.1.4- Ch tăl ngăcu căs ngăcôngăvi c
Thu t ng ch t l ng cu c s ng công vi c đ c th o lu n l n đ u tiên vào
n m 1972 trong m t h i ngh lao đ ng qu c t Các ho t đ ng c a con ng i có nh
h ng b i ch t l ng cu c s ng công vi c d i nhi u hình th c khác nhau (Rao và Alfred, 2003) Ch t l ng cu c s ng công vi c có nh h ng đ n công vi c c a
Trang 20nhân viên trong các t ch c, s th a mưn trong công vi c, th ng ti n trong công
vi c, n l c trong công vi c, hi u qu trong công vi c (Carter và c ng s , 1990)
Các nghiên c u v ch t l ng cu c s ng công vi c ch y u t p trung vào
vi c tìm hi u các nhân viên bao g m hành vi và s hài lòng c a h trong công vi c (France, 2004)
Theo Fernandes (1996), ch t l ng cu c s ng công vi c là m i liên h gi a
s hài lòng c a ng i lao đ ng và làm c i thi n n ng su t c a công ty Ch t l ng
cu c s ng công vi c góp ph n giúp nhân viên đ c tôn tr ng do nh ng đóng góp cho giá tr ti m n ng b o đ m thành công c a t ch c (Martel và Dupuis, 2006)
Cole và các c ng s (2005) cho r ng ch t l ng cu c s ng công vi c bao
g m các khía c nh c a môi tr ng làm vi c có nh h ng đ n s c kh e và thành
qu lao đ ng c a m t cá nhân nào đó
S linh đ ng trong vi c s d ng ngu n l c con ng i đư và đang đ c chú ý, thay vì vi c đ u t vào phát tri n các s n ph m và d ch v nh tr c đây đ đem l i
s t i đa hóa l i nhu n, các công ty đư b t đ u chú tr ng vào vi c tìm hi u v nhân viên c a mình, t đó đ a ra các gi i pháp phát tri n con ng i đ h chú tâm s n
xu t ra các s n ph m d ch v ch t l ng cao (Zanetti, 2002)
Theo Carayon (1997), ch t l ng cu c s ng công vi c là kh n ng thích ng
c a nhân viên tr c nh h ng c a nhi u y u t khác nhau trong quá trình làm vi c
d n đ n các k t qu công vi c khác nhau, ch t l ng cu c s ng công vi c g m các thành ph n nh s hài lòng trong công vi c, quan h trong t ch c và cân b ng trong cu c s ng công vi c
Ch t l ng cu c s ng công vi c g m nhi u khía c nh khác nhau nh đi u
ki n làm vi c an toàn, h th ng l ng th ng, c h i h c t p và th ng ti n ngh nghi p và s t ch trong công vi c Ch t l ng cu c s ng công vi c đư đ c thi t
l p ra và là các chi n l c t i n i làm vi c nh m thúc đ y và duy trì s hài lòng c a nhân viên v i m c tiêu nh m phát tri n các đi u ki n t i n i làm vi c cho ng i lao
đ ng và cho doanh nghi p m t cách hi u qu nh t (Lau và c ng s , 1998) man và Oldhams (1980) cho r ng ch t l ng cu c s ng công vi c có liên quan đ n
Trang 21Hack-s t ng tác gi a môi tr ng làm vi c và nhu c u c a con ng i, h nh n m nh nhu
c u cá nhân đ c th a mưn t các ph n th ng c a t ch c nh th ng, th ng ti n, phát tri n
Rose và c ng s (2006) đư đ a ra m t s ph ng pháp ti p c n nhân viên nâng cao ch t l ng cu c s ng công vi c b ng cách t p trung vào công vi c liên quan đ n h th ng khen th ng, phúc l i và hi u qu qu n lý
Ch t l ng cu c s ng công vi c bao g m ti n l ng, đi u ki n làm vi c, th i gian làm vi c, v n đ s c kh e, các kho ng phúc l i và m i quan h v i qu n lý (Is-lam và Siengthai, 2009) M t khác, Gadon (1984) cho r ng ch t l ng cu c s ng công vi c g m nâng cao ch t l ng s n ph m và làm t ng s hài lòng c a nhân viên Ch t l ng cu c s ng công vi c cung c p các đi u ki n đ nhân viên đ m b o
s c kh e, s th a mưn trong công vi c và làm vi c có hi u qu
Các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c c a nhân viên bao g m công
vi c n đ nh và c h i h c t p thông quan quá trình làm vi c (Meares và Sarhent, 1999)
Theo nghiên c u c a Considine và Callus (2011), ch t l ng cu c s ng công
vi c c a nhân viên n c Úc g m các thành ph n nh sau:
- L ng th ng công b ng, t ng x ng v i công vi c
- S thay đ i công vi c trong m i hai tháng t i
- c đ i x công b ng, không phân bi t t i n i làm vi c
- Tin t ng vào c p trên
- S yêu thích và hài lòng v i công vi c
- M i ng i h p tác làm vi c v i nhau
- S h tr c a c p trên
- C h i phát tri n ngh nghi p trong hai n m t i
- Cách làm vi c hi u qu
- S c kh e và an toàn trong công vi c
- Cân b ng cu c s ng cá nhân và công vi c, ngoài công vi c h có th i gian dành cho gia đình, b n bè
Trang 22- M i liên h gi a c p trên và nhân viên
s ng công vi c và gia đình, s phát tri n ngh nghi p trong hai n m t i
Theo nghiên c u c a Zare và c ng s (2012), ch t l ng cu c s ng công
vi c g m b n thành ph n:
- Cân b ng cu c s ng công vi c: g m gi gi c làm vi c, không khí n i làm
vi c, kho ng cách gi a n i làm vi c và nhà
- Các y u t v m t xư h i: t m quan tr ng c a công vi c trong xư h i, trong
t ch c, m i quan h v i đ ng nghi p, c p trên
- Các y u t v kinh t : bao g m l ng, th ng, b o hi m, công vi c an toàn
- Yêu c u công vi c: làm vi c theo nhóm, làm vi c đ c l p, công vi c có ý ngh a, th thách trong công vi c, sáng t o trong công vi c, c h i phát tri n ngh nghi p
Theo Walton (1975), ch t l ng cu c s ng công vi c là m t quá trình mà các
t ch c, doanh nghi p đáp ng đ c nhu c u c a nhân viên, nhân viên có th hoàn toàn t ch trong công vi c c a mình Theo đó, ch t l ng cu c s ng công vi c r t quan tr ng trong cách gi i c u con ng i và các giá tr môi tr ng đư b lưng quên trong ti n b công ngh t ng n ng su t và t ng tr ng kinh t
Các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c c a Walton (1975) g m:
- L ng th ng công b ng và t ng x ng: m c l ng và th ng mà ng i lao đ ng nh n đ c t ng x ng v i n ng l c làm vi c, công b ng so v i các v trí khác trong doanh nghi p
Trang 23- i u ki n làm vi c an toàn: gi làm vi c và kh i l ng công vi c đ c qui
đ nh h p lí, các đi u ki n v t ch t c a môi tr ng làm vi c đ c đ m b o ti n d ng,
s ch s và an toàn, đ m b o các đi u ki n s c kh e và an toàn lao đ ng
- S d ng n ng l c cá nhân: có đi u ki n t t đ s d ng và phát tri n ki n
th c và k n ng đ phát huy n ng l c cá nhân, t ch đ hoàn thành công vi c m t cách t t nh t, cho phép nhân viên có c h i đ nâng cao ki n th c, k n ng liên quan đ n ho t đ ng làm vi c thông qua đào t o và b sung ki n th c,
- C h i phát tri n ngh nghi p: cho phép nhân viên phát tri n s nghi p b ng các c h i th ng ti n cho các v trí ch c v cao h n, có c h i đ c rèn luy n, đ c
đ m b o công vi c n đ nh, làm vi c cho đ n tu i ngh h u, đ c khuy n khích tham gia các khóa h c nâng cao ki n th c, k n ng c a mình
- Hòa nh p trong t ch c: m i ng i trong t ch c đ c đ i x bình đ ng không phân bi t, hòa đ ng, cùng nhau ph i h p th c hi n công vi c t t gi a các nhân viên v i nhau, c ng nh gi a nhân viên v i c p trên đ t đ c thành qu t t trong công vi c, không có s phân chia giai c p t i n i làm vi c, các ý t ng và sáng ki n m i c a nhân viên đ c ng h
- Qui t c trong t ch c: tôn tr ng các quy n t do cá nhân, các ý ki n c ng
nh các quan đi m c a nhân viên, bình đ ng, công b ng trong m i v n đ c a công
vi c đ công vi c đ c gi i quy t m t cách thích h p
- Cân b ng cu c s ng công vi c: s cân b ng gi a công vi c c a nhân viên
và cu c s ng c a h có th i gian cho ngh nghi p, gia đình, th i gian vui ch i gi i trí sau gi làm vi c và cho các ho t đ ng xư h i
- M i liên quan xư h i c a công vi c: nhân viên nh n th c đ c trách nhi m
c a mình và t ch c mình đ i v i xư h i trong chính sách v nhân s nh s d ng lao đ ng; ch t l ng s n ph m d ch v , v n đ tài nghuyên môi tr ng, tham gia vào s phát tri n c a xư h i, c a c ng đ ng
Ch t l ng cu c s ng công vi c đem l i nhi u l i ích cho c nhân viên và
ng i s d ng lao đ ng Môi tr ng làm vi c góp ph n vào s hài lòng c a nhân viên Heskett (1994) Nhân viên cho r ng, s ra đ i c a ch t l ng cu c s ng công
Trang 24vi c làm h c m th y hài lòng và an toàn t i n i mình làm vi c H c m nh n đ c
ý ngh a c a công vi c, đ m b o an toàn trong công vi c, l ng th ng đ y đ Cung c p môi tr ng làm vi c an toàn, hi u qu , đi u ki n phát tri n con ng i và
đ m b o s phát tri n ngh nghi p Nh ng nhân t này r t quan tr ng cho vi c t ng
n ng su t c a các lao đ ng cá nhân và hi u qu ho t đ ng c a t ch c Theo nghiên
c u c a Rose (2006), s hài lòng đ i v i công vi c, thành t u trong s nghi p và cân b ng trong s nghi p có t ng quan đ n 63% v i ch t l ng cu c s ng công
vi c Trong th c t , m t cu c s ng có ch t l ng cao là m t trong các đi u ki n đ phát tri n ngh nghi p (Beauvaias và Lyness, 1999) Do đó, Casio (1998) đư ch n
ch t l ng cu c s ng nh là m t ng d ng c a thuy t đ ng viên t i n i làm vi c
So sánh gi a các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c c a các nhà nghiên c u cho th y, nghiên c u c a Walton ph n ánh đ y đ các khía c nh c a các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c phù h p v i ng i Vi t Nam nh t, do
đó nghiên c u này d a trên các thành ph n ch t l ng cu c s ng c a Walton, đó là:
Theo Cotton và Tuttle (1986), d đ nh ngh vi c là kh n ng c a ng i lao
đ ng r i kh i m t t ch c nào đó D đ nh ngh vi c ph n ánh m t cá nhân s thay
đ i công vi c trong m t kho ng th i gian nào đó, có th là m t n m (Rogers, 2003) Nhân viên th ng có d đ nh ngh vi c tr c khi đ a ra quy t đ nh ngh vi c th t s (Barak và c ng s , 2001 trích theo Almaki và c ng s 2012)
Trang 25Theo Taylor và c ng s (2004), s th a mưn trong công vi c có tác đ ng tr c
ti p đ n d đ nh ngh vi c và d n đ n hành đ ng ngh vi c th t s c a m t cá nhân Hành đ ng ngh vi c c a m t cá nhân có th làm gi m hi u qu ho t đ ng c a t
ch c khi nhân viên có d đ nh ngh vi c làm vi c kém hi u qu h n, ho c khi nhân viên kinh nghi m ra đi, ho c th i gian khi tìm nhân viên thay th làm gián đo n các công tác c a t ch c (Mobley, 1982 trích theo Watrous và c ng s , 2006)
Nhân viên CNTT có xu h ng thay đ i công vi c nhanh h n các ngành ngh khác khi h b t mưn v i công vi c mình đang làm (Hacker, 2003, trích theo Lê T n
2.1.6- M iăquanăh ăgi aăch tăl ngăcu căs ngăcôngăvi căvƠăd ăđ nhăngh vi c
Các nghiên c u tr c đây cho th y r ng các t ch c có ch t l ng cu c s ng công vi c t t h n có th tuy n d ng và gi chân các lao đ ng gi i (May và c ng s , 1999) Nhân viên s tr nên g n bó v i t ch c khi k v ng c a h đ c đáp ng (Chang, 1999) Theo Irviing và c ng s (1997) (trích theo Tr n Chí C ng, 2009), con ng i g n bó v i t ch c s không có ý đ nh thôi vi c
Ch t l ng cu c s ng công vi c g m các khía c nh nh s thõa mưn trong công vi c, th i gian làm vi c, kh i l ng công vi c, c h i phát tri n ngh nghi p, môi tr ng làm vi c, quan h v i đ ng nghi p… tác đ ng m nh m lên ý đ nh ngh
vi c c a nhân viên trong ngành y t t i Saudi Arabia (Almaki và c ng s , 2012)
Theo Korunka (2008) (trích theo Nguy n Gia Ninh, 2011), ch t l ng cu c
s ng công vi c th ng đ c s d ng trong các nghiên c u đ mô t s tác đ ng c a các y u t lên ý đ nh ngh vi c Trong nghiên c u c a Hoonaker ( 2004), Korunka
Trang 26(2008), ch t l ng cu c s ng công vi c, trong đó có hai y u t là s th a mưn v i công vi c và s ki t qu v c m xúc tác đ ng m nh m nh t đ n ý đ nh ngh vi c
Nghiên c u v nh h ng c a ch t l ng cu c s ng công vi c đ n d đ nh ngh vi c là h ng nghiên c u m i t i Vi t Nam
2.2- C ácăcôngătrìnhănghiênăc uătr căcóăliênăquan
- Tác gi Võ Qu c H ng và Cao Hào Thi (2009), “Các y u t nh h ng đ n
d đ nh ngh vi c c a công ch c – viên ch c nhà n c” Có 8 y u t nh h ng đ n
d đ nh ngh vi c c a công ch c – viên ch c nhà n c, đó là: s phù h p, hành vi lưnh đ o, quan h n i làm vi c, hu n luy n và phát tri n, l ng th ng và công
nh n, truy n thông, s yêu thích và môi tr ng làm vi c v t lý
- Tác gi Tr ng Ng c Hà (2011), “Các y u t nh h ng đ n cam k t v i t
ch c và ý đ nh ngh vi c c a nhân viên công ngh thông tin t i TP.HCM” Có y u
t nh h ng đ n cam k t v i t ch c là: đ c đi m công vi c, s h tr c a c p trên,
s h tr c a đ ng nghi p và c h i th ng ti n, còn các y u t tri n v ng phát tri n
c a công ty và phúc l i, không nh h ng đ n cam k t v i t ch c, tuy nhiên các
y u t này v n ph i đ c chú ý trong công tác qu n lí
2.3- M ôăhìnhănghiênăc u vƠăcácăgi ăthuy tănghiênăc u
Trên c s nghiên c u mô hình các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c
c a Walton (1975) Tác gi ti n hành th o lu n tay đôi v nh h ng c a các thành
ph n ch t l ng cu c s ng công vi c đ n d đ nh ngh vi c v i 7 nhân viên CNTT,
k t qu cho th y không có thành ph n m i nào c a ch t l ng cu c s ng công vi c
đ c đ xu t thêm ngoài 8 thành ph n đư đ c đ a ra
Thành ph n “qui t c trong t ch c” đ c đ xu t là lo i bi n “6.1 Nh ng quy n
l i c a nhân viên đ c đ m b o đ y đ ” và “6.3.Nh ng chính sách và n i dung c a công ty đ c quy đ nh rõ ràng”, do hai bi n này đư đ c bao hàm trong các thành
ph n còn l i c a ch t l ng cu c s ng công vi c
Trong 8 thành ph n đư nêu trên, có hai thành ph n “hòa nh p trong t ch c”
và “qui t c trong t ch c” đ c đ ngh thay đ i l i thành m t thành ph n là “quan
h trong t ch c” i u này c ng phù h p v i nghiên c u v ch t l ng cu c s ng
Trang 27công vi c c a Thái Kim Phong (2011), nghiên c u này d a trên các thành ph n ch t
l ng cu c s ng công vi c c a Walton (1974)
M t khác d a trên mô hình nghiên c u v nh h ng c a ch t l ng cu c s ng công vi c đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên ngành y t t i Saudi Arabia đ c
th c hi n b i Almalki và c ng s (2012) và nghiên c u v ch t l ng cu c s ng công vi c c a Walton (1975) Mô hình nghiên c u c a đ tài đ c đ xu t nh sau:
H3
H5
H7 H6
Trang 28Thông qua c s lý thuy t, mô hình nghiên c u phân tích đo l ng s tác đ ng c a
7 thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên CNTT trên c s các gi thuy t nh sau:
H6: Có m i quan h ng c chi u gi a cân b ng cu c s ng công vi c và cá nhân và d
s d ng n ng l c cá nhân, c h i phát tri n ngh nghi p, quan h trong t ch c, cân
b ng cu c s ng công vi c - cá nhân, quan h xư h i
Trong ch ng này c ng đư đ a ra mô hình lý thuy t di n t m i quan h gi a các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c đ n d đ nh ngh vi c cùng v i các gi thuy t nghiên c u
Ch ng ti p theo s trình bày ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng đ th c
hi n ki m đ nh các gi thuy t và mô hình nghiên c u
Trang 29CH NGă3: PH NGăPHỄP NGHIểNăC U
Ch ng 3 này nh m m c đích gi i thi u ph ng pháp nghiên c u s d ng đ đánh giá các thang đo l ng các khái ni m nghiên c u và ki m đ nh mô hình nghiên c u cùng các gi thuy t đ ra Ch ng này g m ba ph n chính là: m u nghiên c u đ nh l ng chính th c, qui trình nghiên c u, các bi n nghiên c u và các thang đo
M u nghiên c u đ c ch n theo ph ng pháp l y m u thu n ti n Theo Green (1991) c m u phù h p cho phân tích h i qui đa bi n t i thi u là N = 50 + 8m, trong
đó m là s bi n đ c l p Trong nghiên c u này, s bi n đ c l p nhi u nh t là 7, v y theo công th c kinh nghi m trên thì s m u t i thi u là 106 Ngoài ra, theo Bollen (1999) s quan sát c n ít nh t l n h n 5 l n s bi n nên c m u t i thi u là N = 5*x (x: s bi n quan sát), x=36 Do đó c m u t i thi u là 180
Trong nghiên c u đ nh l ng chính th c, 350 b ng câu h i đư đ c phát ra, bao
g m 80 b ng câu h i đ c phát tr c ti p và 270 b ng câu h i đ c g i qua email
đ n các b n bè, đ ng nghi p là nh ng nhân viên CNTT đang làm vi c t i các công
ty v CNTT trên đ a bàn TP.HCM thông qua s h tr c a Google docs, t ng c ng thu v đ c 300 b ng Sau khi ki m tra, nh ng b ng b lo i là nh ng b ng có nhi u
ô tr ng ho c h u h t các phát bi u đ u nh n cùng m t l a ch n (do đó có c s đ tin r ng nh ng b ng tr l i nh v y không có nhi u giá tr ) Kích th c m u cu i cùng c a nghiên c u là N = 250
M u nghiên c u đ nh l ng chính th c bao g m 250 b ng tr l i đ c thu th p
t : (1) các nhân viên CNTT đang theo h c các l p cao h c Qu n tr kinh doanh c a
tr ng đ i h c Kinh T Thành ph H Chí Minh (2) các nhân viên đang công tác t i các công ty Công ngh thông tin g m nhi u l nh v c làm vi c khác nhau nh ph n
m m, ph n c ng, m ng, vi n thông, đ h a, ….trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh cùng v i vi c s d ng b ng câu h i so n th o trên Google Doc
Trang 303.2- Qui trình nghiênăc u
Hình 3.1: Qui trình nghiênăc u
C ăs ălỦăthuy t
ThangăđoăhoƠnăch nh
Th căhi năkh oăsát
Phơnătíchăh iăqui
Thangăđoăs ăb vƠăTh oălu nătayăđôi
Th oălu năk tăqu ăvƠăKi năngh
M c tiêuănghiênăc u
Mưăhóa,ănh păvƠălƠmăs chăd ăli u
Th ngăkêămôăt
Trang 31M c đích c a nghiên c u là nh m xem xét tác đ ng c a các thành ph n ch t
l ng cu c s ng công vi c (1) l ng th ng công b ng x ng đáng, (2) đi u ki n làm vi c an toàn, (3) s d ng n ng l c cá nhân, (4) c h i phát tri n ngh nghi p, (5) quan h trong t ch c, (6) cân b ng cu c s ng công vi c - cá nhân, (7) quan h
xư h i đ n d đ nh ngh vi c c a nhân viên CNTT trên đ a bàn TP.HCM Nghiên
c u s đ c p đ n l nh v c CNTT nói chung ch không t p trung vào m t chuyên ngành c th c a CNTT B ng câu h i đ c thi t k đ thu th p nh ng c m nh n
c a ng i tr l i đ i v i các chuyên ngành mà h đang công tác (bao g m các chuyên ngành nh ph n c ng, ph n m m, m ng, đi n t vi n thông, đ h a truy n thông) và t đó s d ng k t qu đ k t lu n cho l nh v c CNTT nói chung
Nghiên c u này g m hai ph n chính: (1) Nghiên c u đ nh tính và (2) Nghiên c u
đ nh l ng:
- Nghiên c u đ nh tính: thông qua th o lu n tay đôi v i 7 nhân viên CNTT
nh m xem xét các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c và ki m tra l i thang đo đ ph c v cho ph n hi u ch nh sau đó
- Nghiên c u đ nh l ng: m u đ c thu th p thông qua l y m u tr c ti p
b ng b ng câu h i (Ph l c 2.1 v b ng câu h i) M u đ c s d ng đ đánh giá thang đo và ki m đ nh l i các gi thuy t Nghiên c u này đ c ti n hành trong th i gian tháng 8 và tháng 9 n m 2013 Ph n m m SPSS 20.0 đ c dùng đ phân tích d
li u th ng kê cho k t qu nghiên c u
3.2.1- N ghiênăc u đ nhătính
c th c hi n thông qua th o lu n tay đôi v i 7 nhân viên CNTT, th c hi n
t i Thành ph H Chí Minh trong tháng 7/2013 (Ph l c 1 v dàn bài th o lu n tr c
ti p) M c đích c a b c th c hi n này là nh m khám phá các thành ph n tác đ ng
đ n ch t l ng cu c s ng công vi c c a nhân viên CNTT
Trang 323.2.2- Nghiênăc uăđ nhăl ng:
B c 1: Phân tích th ng kê mô t m u nghiên c u
Tr c khi phân tích d li u ti n hành làm s ch d li u đ lo i các d li u không phù h p, mư hóa và nh p s li u sau đó th c hi n l i vi c ki m tra nh p li u
Phân tích mô t m u nghiên c u đ tìm ra đ c đi m c a m u nghiên c u v các thông tin c a ng i đ c nghiên c u nh : đ tu i, trình đ h c v n, ngh nghi p,
n i làm vi c, m c l ng, gi i tính
B c 2: ánh giá thang đo
PhơnătíchăCronbach’săAlpha
H s Cronbach Alpha đ c s d ng đ đánh giá s h i t c a các thành ph n
c a thang đo đ lo i các bi n không phù h p c a nghiên c u Theo Nunnally & Burnstein (1994) (trích theo Nguy n ình Th & Nguy n Th Mai Trang, 2008),
các bi n có h s t ng quan bi n-t ng (item-total correlation) nh h n 0.3 s b
lo i và tiêu chu n ch n thang đo khi nó có đ tin c y Alpha t 0.6 tr lên
Phơnătíchănhơnăt ăkhámăpháăEFA
Phân tích nhân t khám phá EFA đ c s d ng đ xác đ nh giá tr h i t , giá tr phân bi t và thu g n các tham s c l ng cho các nhóm bi n
Ki m đ nh Barlett đ c dùng đ xem xét ma tr n t ng quan có ph i là ma tr n
đ n v hay không Ki m đ nh Barlett có ý ngh a th ng kê khi Sig < 0.05, ch ng t các bi n quan sát có t ng quan v i nhau trong t ng th
Ph ng pháp này ch đ c s d ng khi h s KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) có giá tr t 0.5 tr lên N u KMO < 0.5 thì phân tích nhân t không thích h p v i d
li u (Hoàng Tr ng và Chu Nguy n M ng Ng c, 2005)
Trong b c này các bi n có h s t i nhân t (factor loading) nh h n 0.5 s
ti p t c b lo i
Ph ng pháp trích h s s d ng là ph ng pháp trích nhân t Principal ponent v i phép quay Varimax, đi m d ng khi trích các y u t có Eigenvalue l n
Com-h n Com-ho c b ng 1
Trang 33Thang đo đ c ch p nh n khi t ng ph ng sai trích b ng ho c l n h n 50% (Nunnally & Burnstein, 1994, theo Nguy n ình Th & Nguy n Th Mai Trang, 2008)
Sau khi lo i các bi n không phù h p, đ c ti n hành đ ki m tra l i đ phù h p
c a các bi n, đ ng th i ki m đ nh Cronbach’s Alpha đ c th c hi n l i trên các nhóm bi n có s hi u ch nh đ kh ng đ nh l i đ tin c y c a thang đo
B c 3: Phân tích h i qui và ki m đ nh gi thuy t
Các thang đo đ c đánh giá đ t yêu c u đ c đ a vào phân tích t ng quan và phân tích h i qui đ ki m đ nh các gi thuy t Theo Cooper và Schindler(2005), h i qui tuy n tính b i th ng đ c dùng đ ki m đ nh và gi i thích lý thuy t nhân qu Phân tích t ng quan Pearson’s đ c s d ng (vì các bi n đ c đo b ng thang đo kho ng) đ xác đ nh các m i quan h có ý ngh a th ng kê gi a các bi n tr c khi
ti n hành phân tích h i qui ti p theo Giá tr tuy t đ i c a h s Pearson càng g n
đ n 1 thì hai bi n có m i t ng quan tuy n tính càng ch t ch (Hoàng Tr ng và Chu Nguy n M ng Ng c, 2008)
3.3- Cácăbi nănghiênăc uăvƠăthangăđo
Các thang đo trong nghiên c u này d a vào lý thuy t và các thang đo đư có s n
c a Walton (1975) Chúng đ c đi u ch nh và b sung cho phù h p d a vào k t qu
c a nghiên c u đ nh tính v i k thu t th o lu n tay đôi (xem Ph l c 1 v dàn bài
th o lu n tay đôi) Các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c g m (1)
l ng th ng công b ng và t ng x ng (LUONG), (2) đi u ki n làm vi c an toàn (DKLV), (3) s d ng n ng l c cá nhân (NLCN), (4) c h i phát tri n ngh nghi p (CHNN), (5) quan h trong t ch c (QHTC) và (6) cân b ng cu c s ng công vi c (CBCS) và (7) quan h xư h i (QHXH) B y thành ph n c a QWL này đ c hi u
ch nh l i t thang đo c a Walton (1975) cho phù h p v i tình hình Vi t Nam Sau khi nghiên c u đ nh tính, các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c đ c
hi u ch nh này phù h p v i nghiên c u nên đ c tác gi s d ng l i cho phù h p
v i tình hình th c t c a nhân viên công ngh thông tin t i Vi t Nam
Trang 34- Thang đo các thành ph n c a ch t l ng cu c s ng công vi c (QWL):
Các thành ph n ch t l ng cu c s ng công vi c bao g m (1) l ng th ng công
b ng x ng đáng, (2) đi u ki n làm vi c an toàn, (3) s d ng n ng l c cá nhân, (4) c
h i phát tri n ngh nghi p, (5) quan h trong t ch c, (6) cân b ng cu c s ng công
vi c - cá nhân, (7) quan h xư h i đ c đo l ng b ng các bi n quan sát c th nh sau:
(1) L ng th ng công b ng x ng đáng: LT1, LT2, LT3, LT4
(2) i u ki n làm vi c an toàn: DKLV1, DKLV2, DKLV3, DKLV4, DKLV5, DKLV6
(3) S d ng n ng l c cá nhân: NLCN1, NLCN2, NLCN3, NLCN4, NLCN5
(4) C h i phát tri n ngh nghi p: CHNN1, CHNN2, CHNN2, CHNN4
(5) Quan h trong t ch c: QHTC1, QHTC2, QHTC3, QHTC4, QHTC5, QHTC6 (6) Cân b ng cu c s ng công vi c - cá nhân: CBCS1, CBCS2, CBCS3
Trang 35B ngă3.1: ThangăđoăCác thƠnhăph năch tăl ngăcu căs ng côngăvi c (QWL)
KệăHI U BI NăQUANăSỄT
LT1 M c l ng t ng x ng v i n ng l c làm vi c c a anh/ch
LT2 Ti n l ng đ c tr công b ng gi a các nhân viên
LT3 Ti n th ng t ng x ng v i k t qu anh/ch đóng góp cho công ty
LT4 Anh/ch nh n th y công ty có ch đ phúc l i t t
I UăKI NăLĨMăVI CăANăTOĨNă(DKLV)
DKLV1 Công vi c không quá áp l c
NLCN1 Anh/ch đ c t ch th c hi n công vi c theo cách t t nh t c a mình
NLCN2 Anh/ch hi u đ c t m quan tr ng c a công vi c mình đang làm
NLCN3 Anh/ch c m th y n ng l c b n thân phù h p v i yêu c u công vi c
NLCN4 Công vi c cho phép anh/ch s d ng t t các k n ng c a mình
NLCN5 Anh/ch hi u rõ trách nhi m, yêu c u công vi c c a mình
C ăH IăPHỄTăTRI NăNGH ăNGHI P (CHNN)
CHNN1 Anh/ch nh n th y c h i th ng ti n t i công ty r t t t
CHNN2 Các ch ng trình đào t o hi n nay công ty có hi u qu t t
CHNN3 Anh/ch đ c khuy n khích tham gia các khóa đào t o đ nâng cao trình đ
chuyên môn
CHNN4 Anh/ch c m th y công vi c hi n t i c a mình r t n đ nh
Trang 36QUANăH ăTRONGăT ăCH Că(QHTC)
QHTC1 Nhân viên đ c đ i x công b ng, không phân bi t
QHTC2 M i ng i s n sàng h p tác v i nhau đ th c hi n công vi c
QHTC3 Anh/ch hài lòng v m i quan h v i đ ng nghi p và c p trên c a mình
QHTC4 Các ý t ng và sáng ki n m i luôn đ c ng h
QHTC5 Nhân viên có đi u ki n tham gia ý ki n trong công vi c
QHTC6 Nh ng đ c đi m, tính cách cá nhân c a nhân viên luôn đ c tôn tr ng
CỂNăB NGăCU CăS NGăCỌNGăVI Că(CBCS)
CBCS1 Anh/ch có th i gian dành cho gia đình
CBCS2 Anh/ch có th i gian dành cho các ho t đ ng cá nhân
CBCS3 Anh/ch có th cân b ng công vi c v i đ i s ng cá nhân và gia đình
QUANăH ăXĩăH Iă(QHXH)
QHXH1 Anh/ch c m th y t hào v công vi c c a mình
QHXH2 Anh/ch c m th y t hào v th ng hi u công ty c a mình
QHXH3 Công ty luôn t o ra nh ng s n ph m, d ch v có ch t l ng cao
QHXH4 Công ty luôn tham gia vào các ho t đ ng xư h i
QHXH5 Các chính sách v nhân s c a công ty đ c qui đ nh rõ ràng, h p lí
- Thang đo D đ nh ngh vi c:
D đ nh ngh vi c ký hi u DDNV đ c đo l ng b ng 3 bi n quan sát DDNV
Bi n quan sát này đ c xây d ng d a vào thang đo c a Hom và c ng s (1984)
đ c Nguy n Th H i Uyên (2009) đi u ch nh và s d ng trong nghiên c u v
“Các y u t nh h ng đ n quy t đ nh ngh vi c c a nhân viên marketing t i doanh
nghi p b u chính vi n thông khu v c phía nam” Thang đo này đ c s d ng l i
trong nghiên c u này sau khi đ c ki m tra l i thông qua nghiên c u đ nh tính v i
đ i t ng là các nhân viên CNTT t i TPHCM (xem Ph l c 1) Các bi n quan sát
c a thang đo này đ c đo l ng b ng thang đo kho ng, 5 đi m (B ng 3.2)
Trang 37B ngă3.2: ThangăđoăD ăđ nhăngh vi c
D ă NHăNGH VI Că(DDNV)
DDNV1 Anh/ch đang chu n b chuy n công tác t i m t t ch c khác
DDNV2 Anh/ch đang có ý đ nh tìm m t công vi c m i
DDNV3 Anh/ch thích chuy n công tác và s tìm công vi c khác trong t ng lai g n
Ch ng này trình bày ph ng pháp nghiên c u nh m đi u ch nh thang đo các khái ni m nghiên c u và ki m đ nh các gi thuy t đ ngh Ph ng pháp nghiên c u
đ c th c hi n qua hai b c: (1) nghiên c u đ nh tính và (2) nghiên c u đ nh
l ng Nghiên c u đ nh tính thông qua th o lu n tay đôi v i b y nhân viên Công ngh thông tin đ ki m tra đi u ch nh n i dung c ng nh t ng đ c s d ng trong các thang đo đ đ m b o ng i tr l i s hi u nh ng phát bi u m t cách đúng đ n
và đ ng nh t Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n thông qua ph ng v n tr c ti p
b ng b ng câu h i, thông tin thu th p đ c dùng đ đánh giá thang đo và ki m đ nh các gi thuy t
Qui trình nghiên c u, cách hình thành và đánh giá thang đo, cách th c ch n m u cho nghiên c u c ng đ c nêu trong ch ng này Ch ng ti p theo s trình bày n i dung phân tích c ng nh k t qu nghiên c u, bao g m mô t m u, đánh giá thang
đo, phân tích t ng quan và h i qui đ ki m đ nh các gi thuy t
Trang 38CH NGă4: K TăQU ăNGHIểNăC U
Ch ng 3 đư trình bày ph ng pháp th c hi n nghiên c u M c đích c a ch ng
4 là trình bày các k t qu c a phân tích d li u Công c đ c s d ng đ phân tích
là ph n m m SPSS 20 Ch ng này bao g m 4 ph n chính:
(1) Th ng kê mô t m u và các bi n nghiên c u
(2) ánh giá thang đo thông qua ph ng pháp h s tin c y Cronbach Alpha và phân tích nhân t khám phá EFA
(3) Phân tích t ng quan và ki m đ nh gi thuy t thông qua phân tích h i qui (4) Th o lu n k t qu
4.1.1- Môăt ăm u nghiênăc u
M u nghiên c u bao g m 250 quan sát nh đư trình bày ch ng 3 đ c đ a vào ph n m m SPSS 20.0 đ phân tích
- Theo gi i tính, có 173 nam (69.2%) và 77 n (30,8%)
- Theo đ tu i, có 180 đ i t ng nghiên c u d i 30 tu i (72.0%), 70 đ i t ng nghiên c u có đ tu i t 30 đ n 40 tu i (28%)
- Theo trình đ h c v n, có 4 đ i t ng nghiên c u là cao đ ng (1,6%), có 183 đ i
t ng nghiên c u là đ i h c (73.6%) và 63 đ i t ng nghiên c u là sau đ i h c (25.2%)
- Theo thâm niên làm vi c, có 124 đ i t ng nghiên c u là d i 5 n m (49.6%),
110 đ i t ng nghiên c u là t 5 đ n 10 n m (44.0%) và 16 đ i t ng nghiên c u là trên 10 n m (6.4%)
- Theo thu nh p, có 15 đ i t ng nghiên c u là d i 5 tri u (6%), 109 đ i t ng nghiên c u là t 5 đ n 10 tri u (43.6%) và 126 đ i t ng nghiên c u là trên 10 tri u (50.4%)
- Theo đ n v công tác, có 34 đ i t ng nghiên c u là doanh nghi p nhà n c (13.6%), 95 đ i t ng nghiên c u là doanh nghi p t nhân (38.0%), 110 đ i t ng
Trang 39nghiên c u là doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài (44.0%) và 11 đ i t ng nghiên c u là ngoài các lo i hình doanh nghi p trên (4.4%)
- Theo ch c v , có 169 đ i t ng nghiên c u là nhân viên (67.6%), 64 đ i t ng nghiên c u là qu n lý (25.6%) và 17 đ i t ng nghiên c u là ngoài hai đ i t ng trên (6.8%)
K t qu th ng kê mô t c a m u nghiên c u đ c tóm t t trong b ng 4.1
B ngă4.1:ăTh ngăkê môăt m u nghiênăc u
Trang 40C H CăV
4.1.2- Phơnătíchămôăt ăcácăbi nănghiênăc u
Các bi n (khái ni m nghiên c u) đ c đo l ng b ng thang đo v i nhi u bi n quan sát (multi-item scale) Thang đo d ng Likert 5 đi m đ c s d ng đ đo các khái ni m v i 1 = hoàn toàn không đ ng ý, 2 = không đ ng ý, 3 = trung l p, 4 =
đ ng ý và 5 = hoàn toàn đ ng ý
Giá tr c a thang đo có đ c b i vi c l y trung bình c a các bi n quan sát dùng
đ đ i di n cho khái ni m c n nghiên c u, và k t qu th ng kê mô t đ c trình bày trong b ng 4.2 Giá tr trung bình k v ng c a các khái ni m là 3 (trung bình c a 1
và 5)
B ngă4.2:ăTh ngăkêămôăt ăbi n
Bi n N Nh ănh t L nănh t Trung bình chu n ăl chă
L ngăth ng 250 1,00 5,00 3.0060 88180
i uăki nălƠmăvi c 250 1,00 5,00 3.0470 77423
N ngăl căcáănhơn 250 1,00 5,00 3.2464 87155
C ăh iăngh ănghi p 250 1,00 5,00 2.9500 .76606
Quanăh ăt ăch c 250 1,00 5,00 3.0760 .71386
Cơnăb ngăcu căs ngăcôngăvi c 250 1,00 5,00 3.1013 1.01328
Quanăh ăxưăh i 250 1,00 5,00 3.0970 75540
D ăđ nhăngh vi c 250 1,00 5,00 2.9920 1.13754