HOÀN THIỆN CÁC CẤP ĐỘ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI VIỄN THÔNG TÂY NINH.PDF

Chính sách khen th ng..... KD: Kinh doanh.. CBCNV: Cán b công nhân viên... Nhìn chung, có th phân thành hai nhóm:... Tóm l i đây là nh ng giá tr xác đ nh nh ng gì mình ngh là ph i làm ha

L NG H MINH H I

TP.H Chí Minh ậ N m 2013

L NG H MINH H I

Chu yên ngƠnh: Qu n tr kinh doanh

Mƣ s : 60340102

Ng i h ng d n khoa h c: PGS.TS H TI N D NG

TP.H Chí Minh ậ N m 2013

Tôi xin cam đoan t t c n i dung c a Lu n v n này hoàn toàn đ c th c hi n

t nh ng quan đi m c a chính cá nhân tôi hình thành qua nghiên c u, x lý tài

li u, s li u và tình hình th c ti n, đ c s h ng d n khoa h c c a Phó Giáo s –

Ti n s H Ti n D ng

Tác gi c a Lu n v n

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các b ng bi u và s đ

Danh m c t vi t t t

L I M U - 1 -

1 Tính c p thi t và lỦ do ch n đ tài - 1 -

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài - 3 -

3 i t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u - 3 -

4 Ph ng pháp nghiên c u c a đ tài - 3 -

5 K t c u lu n v n - 4 -

6 ụ ngh a th c ti n c a đ tài - 4 -

C S Lụ LU N CHUNG V CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P - 5 -

1.1 Lụ LU N CHUNG V V N HịA DOANH NGHI P - 5 -

1.1.1 Cách ti p c n các khái ni m - 5 -

1.1.2 Khái ni m v n hóa doanh nghi p - 6 -

1.1.2.1 Khái ni m v n hóa - 6 -

1.1.2.2 Khái ni m v n hóa t ch c, v n hóa doanh nghi p - 7 -

1.1.3 C TR NG C B N C A V N HịA DOANH NGHI P - 9 -

1.1.3.1 c tr ng c b n c a v n hoá doanh nghi p - 9 -

1.1.3.2 Nh ng đ c thù c b n c a v n hóa doanh nghi p đ i v i các ngành Vi n thông - 11 -

1.1.4 GIỄ TR C A V N HịA DOANH NGHI P - 12 - 1.1.5 CỄC GIAI O N HỊNH THÀNH C A V N HịA DOANH NGHI P - 12 -

1.1.5.3 Giai đo n chín mu i và nguy c suy thoái - 13 -

1.2 CỄC C P C A V N HịA DOANH NGHI P - 14 -

1.2.1 C p đ th nh t: Nh ng quá trình và c u trúc h u hình c a doanh nghi p- 14 - 1.2.2 C p đ th hai: Nh ng giá tr đ c th hi n - 15 -

1.2.3 C p đ th ba: nh ng quan ni m - 17 -

TịM T T CH NG 1 - 19 -

CH NG 2 - 21 -

HI N TR NG CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P C A VI N THÔNG TÂY NINH - 21 -

2.1 GI I THI U V VI N THÔNG TÂY NINH - 21 -

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a Vi n thông Tây Ninh - 21 -

2.1.2 Ngu n nhân l c - 24 -

2.1.3 Th c tr ng s n xu t KD c a VT Tây Ninh - 28 -

2.2 CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P C A VT TÂY NINH - 29 -

2.2.1 C s hình thành - 29 -

2.2.2 Các y u t c u thành v n hóa doanh nghi p c a Vi n thông Tây Ninh - 30 -

2.2.2.1 C p đ m t: C u trúc h u hình - 30 -

2.2.2.2 C p đ hai: Các giá tr đ c tuyên b - 39 -

2.2.2.3 C p đ ba: Nh ng quan ni m chung - 44 -

2.2.3 Các ch ng trình v n hóa dành cho nhân viên c a Vi n thông Tây Ninh - 47 - 2.2.3.1 ào t o và đào t o l i - 47 -

2.2.3.2 Chính sách tr l ng - 48 -

2.2.3.3 Chính sách khen th ng - 50 -

2.2.3.6 Chính sách k lu t - 52 -

2.3 ỄNH GIỄ U I M VÀ H N CH V CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P C A VI N THÔNG TÂY NINH ANG TRI N KHAI - 53 -

TịM T T CH NG 2 - 56 -

CH NG 3 - 57 -

GI I PHỄP HOÀN THI N CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P CHO VI N THÔNG TÂY NINH - 57 -

3.1 QUAN I M VÀ M C TIểU HOÀN THI N V N HịA DOANH NGHI P CHO VI N THÔNG TÂY NINH - 57 -

3.1.1 nh h ng hoàn thi n - 57 -

3.1.2 nh h ng v v n hóa doanh nghi p c a Vi n thông Tây Ninh - 57 -

3.1.3 M c tiêu hoàn thi n các c p đ v n hóa doanh nghi p cho Vi n thông Tây Ninh……… - 57 -

3.2 GI I PHỄP HOÀN THI N CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P CHO VI N THÔNG TÂY NINH - 58 -

3.2.1 Gi i pháp hoàn thi n các c u trúc h u hình - 58 -

3.2.1.1 V ki n trúc, c s h t ng - 58 -

3.2.1.2 V logo và kh u hi u - 59 -

3.2.1.3 V các chu n m c hành vi - 60 -

3.2.2 Gi i pháp hoàn thi n và đi u ch nh các giá tr tuyên b - 69 -

3.2.2.1 Kh ng đ nh t m nhìn và s m nh - 69 -

3.2.2.2 V tri t lỦ kinh doanh - 70 -

3.2.3 Gi i pháp hoàn thi n các ng m đ nh - 70 -

3.2.4 Hoàn thi n v n hóa doanh nghi p h ng vào b n s c v n hoá riêng bi t - 72 -

3.3.1 Nh n th c - 73 -

3.3.2 Hi u bi t - 73 -

3.3.3 Thuy t ph c - 73 -

3.3.4 Hành đ ng - 75 -

3.4 KI N NGH - 75 -

3.4.1 Ki n ngh v i Nhà n c - 76 -

3.4.2 Ki n ngh v h n ch c a đ tài - 76 -

3.4.3 Ki n ngh v i T p đoàn B u chính Vi n thông - 77 -

K T LU N - 80 -

DANH M C B NG BI U VÀ S

B ng 2.1 : Phân b nhân l c t i các b ph n c a Vi n Thông Tây Ninh 26

B ng 2.2 : Th ng kê chi ti t trình đ CBCNV c a Vi n Thông Tây Ninh 27

B ng 2.3 : Th ng kê chi ti t đ tu i CBCNV c a Vi n Thông Tây Ninh 28

B ng 2.4 : K t qu s n xu t kinh doanh 3 n m 2010 - 2012 c a Vi n Thông Tây Ninh 29

B ng 2.5 : ánh giá c a CBCNV v c p đ m t VH mà Vi n Thông Tây Ninh đang tri n khai 38

B ng 2.6 : K t qu kh o sát s t ng đ ng v nh n bi t v các giá tr c a v n hoá h u hình

c a VT Tây Ninh gi a lãnh đ o và nhân viên 39

B ng 2.7: ánh giá c a CBCNV v c p đ hai mà CTY đang tri n khai 42

B ng 2.8: K t qu kh o sát s t ng đ ng v nh n bi t các giá tr đ c tuyên b c a VT Tây Ninh gi a lãnh đ o và nhân viên 44

B ng 2.9: ánh giá c a CBCNV v các c p đ ba mà CTY đang tri n khai 46

B ng 2.10: K t qu kh o sát s t ng đ ng v nh n bi t v các giá tr ng m đ nh

c a VT Tây Ninh gi a lãnh đ o và nhân viên……… 47

B ng 2.11 : Các kênh thông tin v các giá tr VH c a CTY 54

II S đ

S đ 2.1 : C c u t ch c c a Vi n thông Tây Ninh……… 25

DN: Doanh nghi p

NXB: Nhà xu t b n

VH: V n hóa

KD: Kinh doanh

VHDN: V n hóa doanh nghi p

VHKD: V n hóa kinh doanh

VT: Vi n thông

CBCNV: Cán b công nhân viên

L I M U

1 Tính c p thi t vƠ lỦ do ch n đ tƠi

Trong h n m t th p k v a qua, th tr ng Vi n thông Vi t Nam đã có b c phát tri n nh y v t c v s l ng và ch t l ng, th hi n qua m c đ ph c p d ch

v cao và giá c c phù h p v i t t c ng i dùng Tuy nhiên, trong ba n m tr l i đây (2010-2013), th tr ng VT đã b c l nguy c c a s phát tri n không b n

v ng S đ u t c a các DN VT đã có h n ch do kh ng ho ng kinh t , nh h ng

t i ch t l ng m ng và d ch v Các DN m i ra đ i ho t đ ng r t khó kh n và có nguy c phá s n

ng th i, tr c b i c nh nhà n c đã xóa b đ c quy n trong KD b u chính VT, các đ n v KD ngày càng ch u s c ép m nh m t các chính sách c i cách và ch u s tác đ ng gay g t c a môi tr ng c nh tranh, đòi h i m i DN ho t

đ ng trong l nh v c VT ph i có chi n l c phát tri n c th , ph i có l trình và t ng

b c đi v ng ch c

VH doanh nghi p chính là tài s n vô hình c a DN Cùng v i s phát tri n

c a n n kinh t th tr ng v n hành theo ch đ ch ngh a xã h i thì vi c xây d ng VHDN là m t vi c làm h t s c c n thi t nh ng c ng không ít khó kh n VHDN có

v trí và vai trò r t quan tr ng trong s phát tri n c a m i DN, b i b t k m t DN nào n u thi u đi y u t VH, ngôn ng , t li u, thông tin nói chung đ c g i là tri

th c thì DN đó khó có th đ ng v ng và t n t i đ c Vi t Nam đã chính th c tr thành thành viên c a WTO, do v y m i ho t đ ng c a n n kinh t theo “sân ch i” chung c a th gi i v i nh ng lu t l m i, cho nên các DN c ng ph i đ m nh đ t tin và hoà nh p Ngày nay, DN Vi t Nam đang đ ng tr c nh ng c h i m i Toàn

c u hóa kinh t đòi h i vi c tri n khai VHDN ph i có nh ng l a ch n đúng đ n và sáng su t Không th đ x y ra tình tr ng qu c t hóa VHDN, mà ph i trên c s

VH Vi t Nam đ thu hút tinh hoa c a nhân lo i, sáng t o ra VHDN nh ng phù h p

v i tình hình và b n s c VH Vi t Nam Quá trình toàn c u hóa đem đ n cho các DN

Vi t Nam r t nhi u c h i nh ng c ng đ ng ngh a v i không ít thách th c N n th

tr ng đ y bi n đ ng, c nh tranh ngày càng gay g t, đ có th đ ng v ng, t n t i và phát tri n trong hoàn c nh đó, các DN c n ph i bi t phát huy m i ngu n l c c a mình Cùng v i v n, c s v t ch t, khoa h c k thu t… thì v n đ tri n khai và phát tri n VHDN là v n đ c n quan tâm nh t hi n nay c a m i DN b i vì khi tri n khai VHDN, nhi u ng i ch chú tr ng đ n v n đ c c u, t ch c, nhân s và th

tr ng Có ng i l i ch coi tr ng y u t giao ti p làm m c tiêu đ tri n khai VH

VT Tây Ninh (ti n thân là B u i n Tây Ninh) là m t doanh nghi p ho t

đ ng trong l nh v c VT Tr i qua h n 5 n m ho t đ ng theo mô hình t p đoàn CTY

m , CTY con và s p đ n là chuy n sang CTY TNHH m t thành viên h ch toán đ c

l p (d ki n c a chính ph ) thì VHDN c a VT Tây Ninh c ng c n ph i thay đ i nhi u cho phù h p v i nhu c u m i VHDN hi n nay ch y u là k th a CTY m (T p đoàn B u chính VT Vi t Nam) Các c p đ VH c a CTY c ng đã hình thành

t lâu d i s d n d t c a CTY m Tuy nhiên nó v n còn ch a th t s đi vào lòng

m i nhân viên

Th i gian v a qua s nhân viên ngh vi c và chuy n công tác r t nhi u, tình

tr ng ch y máu ch t xám đang di n ra V y lỦ do vì đâu? Ph i ch ng nét đ p VH

c a VT không còn?

Chính vì v y r t c n m t nghiên c u đ phân tích đánh giá hi n tr ng các c p

đ VH đang đ c tri n khai CTY Qua đó s th y đ c các khuy t đi m, đi m

y u mà CTY đang tri n khai Trên c s này đ hoàn thi n, đi u ch nh phù h p và

h ng nó t i t ng nhân viên trong CTY, đáp ng yêu c u phát tri n v ng b n trong

t ng lai

Xác đ nh VHDN là m t y u t góp ph n quan tr ng trong s t n t i, thành

b i c a CTY nên tác gi m nh d n ch n đ tài nghiên c u cho lu n v n th c s c a

mình “Hoàn thi n các c p đ v n hóa doanh nghi p t i Vi n thông Tây Ninh”

tài đ c th c hi n nh m h th ng hóa m t s n i dung có liên quan đ n khái ni m VH t ch c, VHDN V n đ này hi n nay đang đ c nh c nhi u đ n

Vi t Nam Thông qua đó s mô t , trình bày hi n tr ng ch ng trình VH đang tri n khai t i VT Tây Ninh theo ba c p đ đ nghiên c u, đánh giá m t cách trung th c

nh t nh m m c đích tìm ra các h n ch mà CTY đang m c ph i D a trên c s lỦ

lu n đã phân tích và các k t qu kh o sát t nhân viên s đ xu t các gi i pháp hoàn thi n v i mong mu n đóng góp m t ph n nh vào s phát tri n v ng b n c a VT Tây Ninh trong th i gian t i

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tƠi

M c tiêu nghiên c u c a đ tài bao g m các v n đ sau:

- H th ng hóa các khái ni m và n i dung có liên quan đ n VHDN

- Phân tích hi n tr ng các c p đ VHDN t i VT Tây Ninh đang tri n khai, so sánh hi n tr ng VHDN c a CTY so v i c s lỦ lu n đã trình bày ánh giá c a các c p nhân viên v c p đ VHDN c a CTY Qua đó s tìm ra nh ng h n ch mà CTY đang m c ph i

- xu t các gi i pháp hoàn thi n các c p đ VHDN nh m kh c ph c nh ng

h n ch đang m c ph i nêu trên

3 i t ng nghiên c u vƠ ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là: VHDN t i VT Tây Ninh

Ph m vi nghiên c u c a đ tài là: theo khu v c làm vi c, theo nhi m v đ c phân công nh m hoàn thi n các c p đ VHDN trong ph m vi VT Tây Ninh

- Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính: tác gi tham kh o các tài li u v VH, VHDN công tác tri n VHDN t i c quan, các ch tr ng, chính sách c a ng và Nhà

n c v ph ng h ng phát tri n VHDN trong l nh v c vi n thông; đ ng th i tham

kh o Ủ ki n các chuyên gia qua th o lu n tay đôi, th o lu n nhóm đ có đánh giá

nh n xét xác th c v th c tr ng ho t VHDN c a Vi n thông Tây Ninh

- Nghiên c u đ nh l ng: tác gi xây d ng b ng câu h i kh o sát và x lỦ d li u

k t qu kh o sát t 101/376 nhân viên trong CTY đ ki m ch ng, đánh giá th c

tr ng các ho t đ ng liên quan VHDN t i CTY

- Ph ng pháp nghiên c u đi n dã: quan sát th c ti n, ph ng v n v i CBCNV và m t s khách hàng l n, nh m ghi chép l i nh ng tình hu ng đ c thù có

th phát sinh trong quá trình nghiên c u

- Ph ng pháp đi u tra: ph ng v n theo b ng câu h i D a trên k t qu

ph ng v n, t ng h p đ khám phá các y u t VH doanh nghi p

5 K t c u lu n v n

K t c u c a lu n v n đ c đ c trình bày bao g m ba ch ng và k t c u theo ph l c:

- Ch ng 1: C s lỦ lu n v các c p đ V n hóa doanh ngi p

- Ch ng 2: Hi n tr ng các c p đ V n hóa doanh nghi p c a Vi n thông Tây Ninh

- Ch ng 3: Gi i pháp hoàn thi n các c p đ V n hóa doanh nghi p cho

Vi n thông Tây Ninh

6 ụ ngh a th c ti n c a đ tƠi

- Thông qua mô t , trình bày ch ng trình VHDN c a VT Tây Ninh đ nghiên

c u đánh giá trung th c nh t hi n tr ng “các c p đ VHDN mà VT Tây Ninh đang tri n khai” Trên c s lỦ lu n đã trình bày và các k t qu kh o sát th c ti n đ đ

xu t các gi i pháp hoàn thi n các c p đ VH v i mong mu n đóng góp m t ph n

nh vào s phát tri n b n v ng c a VT Tây Ninh K t qu c a đ tài giúp cho nhà

qu n tr t i VT Tây Ninh th y đ c hi n tr ng và là c s đ các nhà qu n lỦ thay

đ i và hoàn thi n VHDN Giúp cho VT Tây Ninh phát tri n v ng b n

CH NG 1

C S Lụ LU N CHUNG V CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P 1.1 Lụ LU N CHUNG V V N HịA DOANH NGHI P

1.1.1 Cách ti p c n các khái ni m

Cách ti p c n khái ni m có quan h m t thi t đ n vi c nghiên c u và đ nh

ngh a VH t ch c Có hai quan đi m trong vi c ti p c n khái ni m VH t ch c

- Cách ti p c n c đi n trong vi c mô t VH t ch c c a Wilkins và

Patterson (1985): Ph ng pháp này d a trên gi đ nh làm thay đ i các tr ng thái

cân b ng nh ng không n đ nh; Tr ng thái cân b ng c a VH đ c xem là tr ng thái

t nhiên và mong đ i c a t ch c Nh v y, VH t ch c đ c di n đ t nh là m t

tr ng thái riêng bi t, ch u nh h ng b i tác đ ng c a môi tr ng bên ngoài Theo quan đi m này VH t ch c đ c c th hóa và tr thành m t v n đ có th đ c xem xét, phân tích, thay đ i (Wilkins, A.L and Patterson, K.J, 1985)

- Cách ti p c n hi n đ i h n cho r ng, m t t ch c luôn t n t i tr ng thái

không cân b ng V i quan đi m này VH t ch c đ c xem là m t quá trình ch

không ph i đ n thu n là m t tr ng thái

Các quan đi m qu n tr hi n đ i đ c p đ n xu h ng m i và nh n m nh

cách ti p c n b n ch t VH t ch c đ c xem xét thông qua “các k t qu đ t đ c trong th o lu n và th ng l ng gi a các thành viên t ch c”(Wilkins, A.L and Patterson, K.J, 1985) i m chung nh t c a các quan đi m này chính là nghiên c u

VH t ch c thông qua vi c “phân tích y u t tác đ ng t bên ngoài k t h p v i đi u tra y u t bên trong t ch c”(Richard Seel, 2001)

Rõ ràng đi m khác bi t ch y u gi a hai cách ti p c n là: Mô hình c đi n

kh ng đ nh VH t ch c ph thu c b i s thay đ i t bên ngoài; trong khi mô hình

qu n tr hi n đ i thì chú tr ng c hai (đi u tra bên ngoài k t h p v i đ c tr ng bên trong c a t ch c) Ngoài ra, các nghiên c u theo xu h ng hi n đ i còn ch ra m i quan h gi a VH t ch c đ n vi c th c hi n nhi m v và s thành công c a t ch c

Trong ph m vi nghiên c u, lu n v n ch n cách ti p c n khái ni m VH, VH

t ch c là m t quá trình v i hai góc đ bên ngoài và bên trong

1.1.2 Khái ni m v n hóa doanh nghi p

1.1.2.1 Khái ni m v n hóa

VH g n li n v i s ra đ i c a nhân lo i Ph m trù VH r t đa d ng và ph c

t p.Khái ni m VH đang tr thành thông d ng, nh ng đ nh ngh a c a nó d ng nh bao gi c ng tu t kh i chúng ta Dù sao s phát tri n c a nó c ng g n ch t v i s phát tri n c a các khoa h c v con ng i

N m 1952, hai nhà nhân h c M , Alfred Kroeber và Clyde Kluckhohn, trong

m t n l c tìm hi u, đã công b m t cu n biên so n v nh ng Ủ đ đ nh ngh a khái

ni m VH – hay nh ng khái ni m g n g i v i nó – trong khoa h c xã h i: h tìm

th y không d i 164 đ nh ngh a S khác nhau c a chúng không ch là b n ch t

c a đ nh ngh a đ a ra (b i n i dung, ch c n ng, các thu c tính), mà c nh ng cách s d ng t ng đ i r ng rãi c a t này Theo A Kroeber và C Kluckhon, ít ra

có hai cách s d ng M t cách, th a k tri t h c th i Khai Sáng, g i di s n h c th c tích lu t Th i C mà các dân t c ph ng Tây tin ch c là đã d ng lên n n v n minh c a h trên đó, là “v n hóa” Cách s d ng kia, chuyên v nhân h c h n, thì

g i là VH “toàn b nh ng tri th c, nh ng tín ng ng, nh ng ngh thu t, nh ng giá

tr , nh ng lu t l , phong t c và t t c nh ng n ng l c và t p quán khác mà con

ng i v i t cách thành viên c a xã h i n m b t đ c”(Tylor E.B 2000)

Hai ngh a này c a t VH v n ti p t c cùng t n t i khá yên n qua nh ng cách dùng hàng ngày c a chúng ta Nh ng t đ u th k XIX, khi d án phát tri n

m t khoa h c v con ng i đã hình thành, thì nh ng ai đ m đ ng gánh n ng y đã

ph i ch u nh ng bó bu c gi ng nhau: tìm hi u c tính th ng nh t l n tính đa d ng

c a gi ng ng i đây, khái ni m VH chi m m t v trí ngày càng t ng do đã đ y ra

kh i tr ng khoa h c khái ni m tôn giáo “linh h n”, khái ni m chính tr “qu c gia” hay khái ni m theo thuy t t nhiên “ch ng t c” Nh v y, s v n đ ng c a các khoa

h c xã h i và nhân v n, trong tr ng c a chúng, có th đ c đ ng hóa v i s v n

đ ng đi lên c a khái ni m VH nh là đ i t ng tri th c và th c th đ c l p, và có

nh ng cách gi i thích riêng c a nó

Theo H Chí Minh: “Vì l sinh t n c ng nh vì m c đích cu c s ng, loài

ng i m i sáng t o và phát minh ra ngôn ng , ch vi t, đ o đ c, pháp lu t, khoa

h c, tôn giáo, v n h c ngh thu t, nh ng công c cho sinh ho t hàng ngày v m c,

n, và các ph ng ti n, ph ng th c s d ng toàn b nh ng sáng t o và phát minh đó t c là v n hóa V n hóa là s t ng h p c a m i ph ng th c sinh ho t cùng v i bi u hi n c a nó mà loài ng i đã s n sinh ra nh m thích ng nh ng nhu

c u đ i s ng, và đòi h i c a s sinh t n”(theo HCM toàn t p,2000)

Theo Th Phi Hoài (2009 trang 8) thì “V n hóa là toàn b nh ng giá tr

v t ch t và tinh th n mà loài ng i t o ra trong quá trình l ch s ”

1.1.2.2 Kh ái ni m v n hóa t ch c, v n hóa doanh nghi p

c p đ n khái ni m "v n hoá t ch c", các nhà nghiên c a đã đ a ra r t

nhi u Ủ ki n khác nhau Chúng ta có th ti p c n theo hai cách sau đây:

M t lƠ: theo các h c gi ph ng Tơy

- Nói đ n VH c a m t t ch c là nói đ n m t hình th duy nh t v i các tiêu chu n, giá tr , tín ng ng, cách đ i x … đ c th hi n qua vi c các thành viên liên

k t v i nhau đ làm vi c Nét đ c bi t c a m t t ch c c th nào đó đ c th hi n

l ch s c a nó v i nh ng nh h ng c a h th ng c , lãnh đ o c trong vi c tri n khai con ng i i u này đ c ch ng t s khác nhau gi a vi c đi theo thói quen

và lu t l , h t t ng c và m i, c ng nh nh ng s l a ch n chi n l c c a toàn

t ch c (theo Eldrige và Crombie, 1974)

- V n hoá t ch c có th đ c mô t nh m t t p h p chung các tín ng ng, thông l , h th ng giá tr , quy chu n hành vi ng x và cách KD riêng c a t ng t

ch c Nh ng m t trên s quy đ nh mô hình ho t đ ng riêng c a t ch c và cách ng

x c a các thành viên trong t ch c (theo Tunstall, 1983)

- VH t ch c t ng tr ng cho m t h th ng đ c l p bao g m các giá tr và cách ng x chung trong m t c ng đ ng và có khuynh h ng đ c duy trì trong

m t th i gian dài (theo Kotter và Heskett,J.L 1992)

Và còn r t nhi u các khái ni m khác Nhìn chung, có th phân thành hai nhóm: Nhóm m t: Các khái ni m cho r ng VH t ch c th hi n t duy, hành đ ng, hành vi, chu n m c ng x chung c a t ch c

Nhóm hai: Nhóm các khái ni m đ c p sâu h n đ n giá tr ni m tin, nh n

th c, quan đi m… và xem đây là giá tr n n t ng đ nh h ng chung cho m i ho t

đ ng c a t ch c

Hai lƠ: theo các nhƠ nghiên c u Vi t Nam

VH t ch c còn là m t khái ni m khá m i n c ta M c dù ch a có công

trình lỦ lu n nghiên c u sâu r ng, nh ng thu t ng VHDN, VH CTY đã đ c đ c p

đ n khá nhi u Th c t g n đây cho th y nhi u DN đã b t đ u nh n th c đ c t m quan tr ng và quan tâm tri n khai cho mình m t b n s c VH riêng Ph n l n Ủ ki n

c a các chuyên gia nghiên c u, các t ch c t v n đào t o và b n thân các DN thành đ t đ u có chung nh n đ nh v “giá tr c t lõi”, v cái “h n” c a DN, v

“chu n m c hành x ”, v “phong cách và b n s c” riêng, v “lòng t hào, g n bó sâu s c và tinh th n c ng hi n” c a các CBCNV trong DN…

Nh v y, xét trên khía c nh th c ti n kinh t - xã h i: VHDN trong n n kinh

t th tr ng non tr Vi t Nam đã và đang đ c công nh n nh là yêu c u c n thi t, là m t d ng “tài s n vô hình”, là “tiêu chí” cho s phát tri n lâu dài, b n v ng

c a m t DN

Có th rút ra m t s đi m chung trong các khái ni m v VH t ch c: đ c

hình thành t t p h p c a các ni m tin, giá tr , l nghi, nguyên t c, các câu chuy n, huy n tho i và các ngôn ng đ c thù Là n i nuôi d ng s c m nh n tính c ng

đ ng gi a các thành viên trong t ch c VH là nh ng y u t vô hình nh ng nó bi u

hi n ra bên ngoài b ng nh ng nh h ng r t l n t i hành vi c a m i cá nhân trong

t ch c Là m t ch đ ph c t p và m c dù t n t i s không nh t trí c a các nhà nghiên c u v khái ni m chung nh t, song ph n l n các đ nh ngh a đ u đã nh n

d ng t m quan tr ng c a nh ng gi đ nh đ c th a nh n, nh ng Ni m tin, Mong

đ i, Ý t ng, Giá tr , Thái đ và nh ng Hành vi đ c chia s , ch p nh n b i các

thành viên trong m t t ch c Nh ng giá tr c t lõi và ni m tin này là c c k quan

tr ng, là c s cho các quy t đ nh, hành vi trong t ch c Chúng quy đ nh và nh

h ng đ n cách th c mà con ng i ng x , hành đ ng trên nhi u l nh v c khác nhau VH t ch c t nó không ph i là m t quá trình l a ch n t nhiên, mà là m t quá trình tri n khai tích c c v i s tham gia c a m i thành viên trong t ch c Không ch đ c d y cho nh ng nhân viên m i, mà qua đó còn toát lên s khác bi t

c a t ch c đ i v i môi tr ng bên ngoài

T đó, có th đi đ n khái ni m VHDN là m t d ng c a VH t ch c VHDN chính là VHKD c p đ CTY, nó ch u nh h ng b i n n VH c a qu c gia nh ng

l i mang b n s c riêng c a DN đó

VHDN g n li n v i VH xã h i, là m t b c ti n c a VH xã h i, là t ng sâu

c a VH xã h i VHDN đòi h i v a chú Ủ t i n ng su t và hi u qu s n xu t, v a chú Ủ quan h ch th , quan h gi a ng i v i ng i Nói r ng ra n u toàn b n n

s n xu t đ u đ c tri n khai trên m t n n VHDN có trình đ cao, n n s n xu t s

v a mang b n s c dân t c, v a thích ng v i th i đ i hi n nay

Có nhi u quan đi m v VHDN, trên c s k th a nh ng nghiên c u c a các

h c gi và h th ng nghiên c u logic v VH và VHKD, tác gi Th Phi Hoài đ a

ra đ nh ngh a VHDN nh sau:

“V n hóa doanh nghi p là m t h th ng các ý ngh a, giá tr , ni m tin ch

đ o, cách nh n th c và ph ng pháp t duy đ c m i thành viên trong doanh nghi p cùng đ ng thu n và có nh h ng ph m vi r ng đ n cách th c hành đ ng

c a t ng thành viên trong ho t đ ng KD, t o nên b n s c KD c a doanh nghi p đó”(theo Th Phi Hoài, 2009)

1.1.3 C TR NG C B N C A V N HịA DOANH NGHI P

1.1.3.1 c tr ng c b n c a v n hoá doanh nghi p

B t k m t DN nào trong quá trình ho t đ ng c ng hình thành nên VH c a mình m t cách t nhiên M t n n VH thích h p, mang đ c tr ng riêng s đ a DN đi

đ n thành công và ng c l i có th là nguyên nhân đ n đ n th t b i ó đ c xem

là “đ c tính m nh” c a VHDN Có hai cách ti p c n trong vi c nh n di n m t n n

VH m nh

Cách ti p c n th nh t, thu t ng “VH m nh” đ ch các mô hình VHDN mà trong đó, h u h t các nhà qu n lỦ cùng nhân viên chia s các giá tr và có ph ng

th c nh t quán trong vi c ti n hành các ho t đ ng c a mình VH m nh đ c bi u

hi n qua “b n s c riêng” và “s khác bi t mang tính v t tr i” M t n n VH đ c xem là “m nh” n u đáp ng đ c các đ c tính c b n sau:

- Có nh h ng, chi ph i sâu r ng đ i v i thành viên t ch c trong vi c th c

hi n m c tiêu chung Nói m t cách khác đó chính là s nh t trí chia s các giá tr

VH th hi n qua hành vi VH chung trong t ch c

- N n t ng quá kh (tính truy n th ng, k th a)

- Có đ c tr ng riêng, g n g i

- N ng đ ng và có kh n ng t thích ng đ phát tri n

Cách ti p c n th hai, ng i lãnh đ o “m nh” s t o ra “VH m nh:, đ ng

th i đ c xác đ nh qua hai nhân t ch y u S chia s và C ng đ

- S chia s đ c p t i m c đ mà các thành viên trong t ch c có cùng nh n

th c chung v nh ng giá tr c t lõi S chia s này bao hàm nh ng y u t đa d ng,

th m chí là khác nhau, nh ng hòa h p trong m t s phát tri n chung và làm phong phú thêm nh ng giá tr c t lõi

- C ng đ là m c đ tích c c, t giác, nhi t tình đã tr thành thói quen, t p

quán c a các thành viên t ch c trong vi c hành x theo các giá tr c t lõi

Nh v y, vi c nghiên c u lỦ lu n không ph i đ hình thành m t VH t ch c chung chung, mà chính là đ tri n khai, duy trì m t n n VH t ch c m nh, có tính thích nghi đ phát tri n

Trong hai cách ti p c n nêu trên, cách th nh t mang tính đ nh tính đ nh n

di n đ c m t n n VH m nh; cách th hai mang tính đ nh l ng đ nghiên c u đánh giá m c đ m nh/y u c a n n VH đó

1.1.3.2 Nh ng đ c thù c b n c a v n hóa doanh nghi p đ i v i các ngƠnh

Vi n thông

- Ngày nay, vi c h i t công ngh , nh ng qui đ nh chu n m c t B , S Thông tin và truy n thông, nh t là l nh v c VT đã làm cho các DN VT h ng t i khách hàng là nh nhau trong các l nh v c t ch t l ng đ n giá c , thái đ ph c

v Nh v y không có s khác bi t l n nào v các giá tr d ch v mà m i DN cung

c p đ n khách hàng

- i v i các DN B u chính VT và đ c bi t chuyên ngành VT thì ngoài các

lo i hình d ch v đ c cung c p, ch t l ng s n ph m mang t i khách hàng, ti n nghi trong s d ng, ch t l ng d ch v hay trình đ tay ngh c a nhân viên, v đ ng

c p, trang thi t b ti n nghi c a phòng KD d ch v , th ng hi u thì y u t s khác

bi t c ng mang đ n s thành công l n cho các DN

N u xét v khía c nh v t ch t, các DN VT cùng tiêu chu n đ ng kỦ v i B ,

S Thông tin và truy n thông c ng có trang thi t b nh nhau, s n ph m ch t l ng

nh nhau, cam k t ph c v khách hàng nh nhau Xét v khía c nh con ng i các

DN VT cùng đ ng c p (FPT, VIETEL, ) thì nhân viên c ng cùng trình đ và n ng

l c ngang nhau m c dù có khác bi t chút ít Có th nói, đi u phân bi t rõ nh t gi a hai DN VT cùng đ ng c p chính là s khác bi t c a m i DN VT Trong KD VT, s khác bi t khó đ nh giá đ c cho nên vi c t o ra s khác bi t là m t vi c c c k quan tr ng c a ho t đ ng marketing trong VT

i v i h u h t khách hàng, vi c ch n l a m t DN VT cung c p d ch v cho mình không ch đ n thu n là ch t l ng d ch v đ c đ m b o theo cam k t, bây

gi , nh ng khách hàng c n r t nhi u th khác Ví d nh h mong mu n m t món quà sinh nh t Ủ ngh a, m t cu c đi n tho i ch m sóc h i th m, m t chiêu đãi cu i

n m b ng thi n chí, các thông tin v s n ph m m i, giá c c m i, tính n ng m i mà

h s đ c tr i nghi m

1.1.4 GIỄ TR C A V N HịA DOANH NGHI P

Do nh h ng c a VH mà nhân cách, đ o đ c, ni m tin, h th ng các giá tr

m i cá th , m i DN đ c hình thành và phát tri n VHDN đóng góp m t vai trò

h t s c quan tr ng trong thành công c a DN, bao g m các vai trò c th sau đây:

Th nh t, VHDN lƠ ph ng th c phát tri n s n xu t KD b n v ng

KD và VH có m i quan h bi n ch ng v i nhau, trong đó, KD có VH là l i

KD có m c đích và theo ph ng th c cùng đ t t i cái l i, cái thi n và cái đ p Vi c phát tri n ho t đ ng KD có v n hoá s giúp cho DN không nh ng th a mãn đ c mong mu n tìm ki m l i nhu n mà còn là đ ng l c giúp các ch th KD đ t đ c nhu c u t th hi n mình, đ c xã h i và pháp lu t tôn tr ng Do đó, vi c hình thành và phát tri n VH KD trong DN s giúp DN phát tri n b n v ng

Th hai, VHDN lƠ ngu n l c phát tri n KD

Trong t ch c và qu n lỦ KD, vai trò c a VH th hi n s l a ch n ph ng

h ng KD, s hi u bi t v s n ph m, d ch v , v nh ng m i quan h gi a ng i v i

ng i trong t ch c, tuân theo các quy t c, quy lu t c a th tr ng, phát tri n và b o

h nh ng hàng hóa có b n s c VH dân t c… Khi t t c nh ng y u t VH này k t tinh vào ho t đ ng KD t o thành ph ng th c KD có VH thì đây chính là m t ngu n l c r t quan tr ng đ phát tri n

Trong giao l u, giao ti p KD thì VHDN h ng d n toàn b ho t đ ng giao

l u, giao ti p trong KD V i tác phong nhã nh n và l ch s khi giao ti p v i khách hàng, v i đ i tác s giúp đem l i m t m i quan h lâu dài v i khách hàng, m t môi

tr ng c nh tranh lành m nh, t o các c h i cho s t n t i và phát tri n lâu dài

Trong vi c th c hi n trách nhi m xã h i c a ch th KD, VHDN ch d n cho

ch th KD th c hi n nh ng ngh a v , trách nhi m v kinh t , xã h i đ th a mãn mong mu n c a xã h i

Xét khía c nh vi mô, trong vi c phát tri n ho t đ ng KD c a DN thì VHDN còn t o ra nh ng đi u ki n đ nâng cao hi u qu ho t đ ng c a chính b n

thân DN (Ph l c 1.1)

1.1.5 CỄC GIAI O N HỊNH THÀNH C A V N HịA DOANH NGHI P

1.1.5.1 Giai đo n non tr

N n t ng hình thành VHDN ph thu c vào nhà sáng l p và nh ng quan ni m chung c a h N u nh DN thành công, n n t ng này s ti p t c t n t i và phát tri n, tr thành m t l i th , thành nét n i b t, riêng bi t c a DN và là c s đ g n

k t các thành viên vào m t th th ng nh t

Trong giai đo n đ u, DN ph i t p trung t o ra nh ng giá tr VH khác bi t so

v i các đ i th , c ng c nh ng giá tr đó và truy n đ t cho nh ng ng i m i (ho c

l a ch n nhân l c phù h p v i nh ng giá tr này) N n VH trong nh ng DN tr thành đ t th ng đ c k th a mau chóng do: (M t) Nh ng ng i sáng l p ra nó

v n t n t i; (Hai) Chính n n VH đó đã giúp DN kh ng đ nh mình và phát tri n trong môi tr ng đ y c nh tranh; (Ba) R t nhi u giá tr c a n n VH đó là thành qu đúc

k t đ c trong quá trình hình thành và phát tri n c a DN

Chính vì v y, trong giai đo n này, vi c thay đ i VHDN hi m khi di n ra, tr khi có nh ng y u t tác đ ng t bên ngoài nh kh ng ho ng kinh t khi n doanh s

và l i nhu n s t gi m m nh, s n ph m ch l c c a DN th t b i trên th tr ng Khi

đó, s di n ra quá trình thay đ i n u nh ng th t b i này làm gi m uy tín và h b

ng i sáng l p – nhà lãnh đ o m i s t o ra di n m o VHDN m i

1.1.5.2 Giai đo n gi a

Khi ng i sáng l p không còn gi vai trò th ng tr ho c đã chuy n giao quy n l c cho ít nh t hai th h DN có nhi u bi n đ i và có th xu t hi n nh ng xung đ t gi a phe b o th và phe đ i m i (nh ng ng i mu n thay đ i VHDN đ

c ng c uy tín và quy n l c c a b n thân)

i u nguy hi m khi thay đ i VHDN trong giai đo n này là nh ng “đ c

đi m” c a ng i sáng l p qua th i gian đã in d u trong n n VH, n l c thay th

nh ng đ c đi n này s đ t DN vào th thách: n u nh ng thành viên quên đi r ng

nh ng n n VH c a h đ c hình thành t hàng lo t bài h c đúc k t t th c ti n và kinh nghi m thành công trong quá kh , h có th s c thay đ i nh ng giá tr mà h

th t s ch a c n đ n

1.1.5.3 Giai đo n chín mu i vƠ nguy c suy thoái

Trong giai đo n này DN không ti p t c t ng tr ng n a do th tr ng đã bão hòa ho c s n ph m tr nên l i th i S chín mùi không hoàn toàn ph thu c vào

m c đ lâu đ i, quy mô hay s th h lãnh đ o c a DN mà c t lõi là ph n nh m i quan h qua l i gi a s n ph m c a DN và nh ng c h i và h n ch c a th tr ng

ho t đ ng Tuy nhiên, m c đ lâu đ i c ng đóng vai trò quan tr ng trong vi c thay

đ i VH N u trong quá kh DN có m t th i gian dài phát tri n thành công và hình thành đ c nh ng giá tr VH, đ c bi t là quan ni m chung c a riêng mình, thì s khó thay đ i vì nh ng giá tr này ph n nh ni m t hào và lòng t tôn c a t p th

1.2 CỄC C P C A V N HịA DOANH NGHI P

Có nhi u cách đ ti p c n VHDN theo t ng khía c nh khác nhau

u tiên theo Edgar H.Schein, VHDN có th đ c chia thành ba c p đ khác nhau, đó là m c đ c m nh n đ c các giá tr VH trong DN hay nói cách khác là tính h u hình c a các giá tr VH đó ây là cách ti p c n đ c đáo, đi t hi n t ng

đ n b n ch t c a m t n n VH, giúp cho chúng ta hi u m t cách đ y đ và sâu s c

- Các bi u t ng, logo, kh u hi u, tài li u qu ng cáo c a DN

- Ngôn ng , cách n m c, ph ng ti n đi l i, ch c danh, cách bi u l c m xúc, hành vi ng x th ng th y c a các thành viên và các nhóm làm vi c trong

DN

- Nh ng câu chuy n và nh ng huy n tho i v t ch c

- Hình th c m u mã c a s n ph m

- Thái đ và cung cách ng x c a các thành viên DN

ây là c p đ VH có th nh n th y ngay l n ti p xúc đ u tiên, nh t là v i

nh ng y u t v t ch t C p đ này có đ c đi m chung là nh h ng nhi u c a tính

ch t công vi c KD c a CTY, quan đi m c a ng i lãnh đ o Nh v y, đây là t t c

nh ng gì ta c m nh n, nhìn th y m t DN Nh ng th c th h u hình d dàng nh n

th y nh ng không d dàng đ gi i mã ra đ c tr ng VHDN n u ch d a vào y u t này b i vì ph thu c r t nhi u vào cách c m nh n c a riêng m i ng i Ví d khi

m t ng i trông th y cách th c t ch c không trang tr ng, l ch s c a m t DN thì

có th cho r ng DN ho t đ ng thi u hi u qu n u nh ng i đó đ ng trên gi đ nh

c a mình là s l n x n ngh a là không làm vi c Tuy nhiên, m t ng i khác khi

th y m t t ch c r t ch nh t , đâu vào đó thì l i cho r ng DN đó thi u tính sáng t o

n u ng i này đ ng trên kinh nghi m riêng c a mình là s trang tr ng c ng có ngh a là th t c và tính qui trình cao N u ng i quan sát làm vi c trong DN lâu dài thì có th c m nh n đúng đ n h n m i quan h gi a nh ng th c th h u hình và đ c

tr ng VH c a DN N u chúng ta mu n bi t đ c m i quan h này nhanh h n thì chúng ta có th tìm hi u nh ng giá tr , qui t c và lu t l mang tính h ng d n cho

nh ng ho t đ ng hàng ngày c a DN (c p th hai c a VHDN)

1.2.2 C p đ th hai: Nh ng giá tr đ c th hi n

DN nào c ng có qui đ nh, nguyên t c, tri t lỦ, chi n l c và m c tiêu riêng,

là kim ch nam cho ho t đ ng c a toàn b nhân viên và th ng DN công b r ng rãi

ra công chúng ây c ng chính là nh ng giá tr đ c công b , m t b ph n c a n n VHDN Nh ng giá tr này c ng có tính h u hình vì có th nh n bi t và di n đ t m t cách rõ ràng, chính xác

Th nh t, t m nhìn

T m nhìn là tr ng thái trong t ng lai mà DN mong mu n đ t t i T m nhìn cho th y m c đích, ph ng h ng chung đ d n t i hành đ ng th ng nh t T m nhìn cho th y b c tranh toàn c nh v DN trong t ng lai v i gi i h n v th i gian

t ng đ i dài và có tác d ng h ng m i thành viên trong DN chung s c, n l c đ t

đ c tr ng thái đó

Th hai, s m nh vƠ các giá tr c b n

S m nh nêu lên lỦ do vì sao t ch c t n t i, m c đích c a t ch c là gì? T i sao làm v y? Làm nh th nào? ph c v ai? S m nh và các giá tr c b n nêu lên vai trò, trách nhi m mà t thân DN đ t ra S m nh và các giá tr c b n c ng giúp cho vi c xác đ nh con đ ng, cách th c và các giai đo n đ đi t i t m nhìn mà

DN đã xác đ nh

Th ba, m c tiêu chi n l c

Trong quá trình hình thành, t n t i và phát tri n, DN luôn ch u các tác đ ng

c khách quan và ch quan Nh ng tác đ ng này có th t o đi u ki n thu n l i hay thách th c cho DN M i t ch c c n tri n khai nh ng k ho ch chi n l c đ xác

đ nh “l trình” và ch ng trình hành đ ng, t n d ng đ c các c h i, v t qua các thách th c đ đi t i t ng lai, hoàn thành s m nh c a DN M i quan h gi a chi n

l c và VHDN có th đ c gi i thích nh sau: Khi tri n khai chi n l c c n thu

th p thông tin v môi tr ng Các thông tin thu th p đ c l i đ c di n đ t và x lỦ theo cách th c, ngôn ng th nh hành trong DN nên chúng ch u nh h ng c a VHDN VH c ng là công c th ng nh t m i ng i v nh n th c, cách th c hành

đ ng trong quá trình tri n khai các ch ng trình hành đ ng

Tóm l i đây là nh ng giá tr xác đ nh nh ng gì mình ngh là ph i làm hay không nên làm, xác đ nh nh ng gì mình cho là đúng hay không đúng Giá tr đ c phân chia làm hai lo i Lo i th nh t là các giá tr t n t i s n ngay trong DN m t cách khách quan và hình thành t phát Lo i th hai là các giá tr mà lãnh đ o mong

minh ch ng; b ng quy n l c c a mình giám đ c nhân s có th ra qui đ nh cho các phòng ban trong CTY ph i tuy n ng i trong kho ng 25-35 tu i Khi nh ng ng i

tr tu i thành công trong DN và d n d n quan đi m này thông qua m t c ch chuy n đ i t ni m tin m t cá nhân, nh ng giá tr đ c chia x chung ng m đ nh

n n t ng trong công tác tuy n d ng c a t t c phòng ban DN

tr thành nh ng ng m đ nh n n t ng, các gi đ nh v giá tr ph i minh

ch ng đ c tính ch t thích h p, đúng đ n trong m t th i gian đ dài và ngay c khi môi tr ng thay đ i trong su t quá trình chuy n đ i trên

Các giá tr th hi n s giúp ta d đoán đ c đi u mà lãnh đ o, nhân viên DN

s nói trong nhi u hoàn c nh nh ng có th không ph i là nh ng đi u th c s đ c hành đ ng Ví d m t CTY nói r ng h luôn trân tr ng giá tr c a nhân viên, t o môi tr ng làm vi c t t nh t cho nhân viên, nh ng có th th c t m t s hành đ ng thì không th hi n m nh, tuy t đ i đi u này

1.2.3 C p đ th ba: nh ng quan ni m

Trong b t c c p đ VH nào (VH dân t c, VHKD, VHDN ) c ng đ u có các quan ni m chung đ c hình thành và t n t i trong m t th i gian dài, chúng n sâu vào tâm lỦ c a h u h t các thành viên trong n n VH đó và tr thành đi u m c nhiên đ c công nh n ây là m c đ sâu nh t, khó nh n th y và không th đ nh

l ng rõ ràng ó là nguyên t c c b n, n n t ng chi ph i các m i quan h gi a con

ng i, m i ho t đ ng c a DN Nó gi ng nh nh ng ni m tin, nh ng quy lu t t nhiên v n hành, c p đ sâu nh t này th hi n các giá tr n n t ng đ nh h ng cho toàn b suy ngh , c m nh n và hành vi c a m i thành viên trong t ch c Nó đ c

th hi n thông qua:

Th nh t, quan h gi a con ng i v i môi tr ng

V m i quan h này, m i ng i và m i t ch c có nh n th c khác nhau M t

s cho r ng h có th làm ch đ c trong m i tình hu ng, tác đ ng c a môi tr ng không th làm thay đ i v n m nh c a h M t s khác thì cho r ng c n ph i hòa

nh p v i môi tr ng, hay tìm cách sao cho có m t v trí an toàn đ không ph i ch u

nh ng tác đ ng b t l i c a môi tr ng Nh ng t ch c, cá nhân có suy ngh tiêu c c

thì cho r ng không th thay đ i đ c nh ng gì mà s ph n đã an bài, nên đành ph i

ch p nh n s ph n đó ây là nh ng t ch c, cá nhân có xu h ng an ph n, không

mu n c g ng

Th hai, quan h gi a con ng i v i con ng i

Ngoài m i quan h xã h i, các thành viên trong t ch c còn có m i quan h trong công vi c Các quan h này có nh h ng t ng h l n nhau M t s t ch c

ng h thành tích và s n l c c a m i cá nhân M t s khác l i khuy n khích s

h p tác và tinh th n t p th Tri t lỦ qu n lỦ c a m i t ch c có th coi tr ng tính

đ c l p, t ch ho c ng c l i đ cao tính dân ch xác đ nh chính xác và t

t ng ch đ o trong m i quan h gi a con ng i trong t ch c c n đánh giá vai trò

c a m i các nhân trong m i quan h v i các thành viên còn l i

Th ba, b n ch t con ng i

Các t ch c khác nhau có quan ni m khác nhau v b n ch t con ng i M t

s t ch c cho r ng b n ch t con ng i là l i bi ng, tinh th n t ch , kh n ng sáng t o kém M t s t ch c khác l i cho r ng b n ch t con ng i là có tinh th n

t ch cao, có trách nhi m và có kh n ng sáng t o ti m n Trong khi m t s t

ch c khác l i đánh giá cao kh n ng c a ng i lao đ ng, đ cao ng i lao đ ng và coi đó là chìa khóa c a s thành công Các quan đi m khác nhau d n đ n nh ng

ph ng pháp qu n lỦ khác nhau và có tác đ ng đ n nhân viên theo nh ng cách khác nhau

Th t , b n ch t hƠnh vi con ng i

C s c a hành vi cá nhân trong t ch c c n c vào thái đ , tính cách, nh n

th c và s h c h i c a m i ng i B n y u t này là nh ng y u t ch y u nh

h ng đ n hành vi cá nhân trong t ch c Quan đi m v b n ch t hành vi cá nhân

có s khác nhau gi a ph ng Tây và ph ng ông Ng i ph ng Tây quan tâm nhi u đ n n ng l c, s c g ng và th hi n b n thân b ng nh ng cái c th làm

đ c Trong khi ng i ph ng ông coi tr ng v th , nên có l i s ng đ c ch ng

t mình là ai đó th hi n qua đ a v xã h i mà ng i đó có đ c

Th n m, b n ch t s th t vƠ l ph i

i v i m t s t ch c, s th t và l ph i là k t qu c a m t quá trình phân tích, đánh giá theo nh ng quy lu t, chân lỦ đã có M t s t ch c khác, s th t và l

ph i là quan đi m, Ủ ki n c a ng i lãnh đ o do ni m tin, s tín nhi m tuy t đ i v i

ng i đ ng đ u t ch c Có t ch c l i cho r ng nh ng gì còn l i sau cùng chính là

l ph i và s th t

Tóm l i đó là các ni m tin, nh n th c, suy ngh và xúc c m đ c coi là

đ ng nhiên n sâu trong ti m th c m i cá nhân trong DN Các ng m đ nh n n t ng này là n n t ng cho các giá tr và hành đ ng c a m i thành viên Không có s tranh

lu n, suy xét đúng sai cho các ng m đ nh n n t ng, nó đ c coi là chân lỦ cho ho t

đ thay đ i ng m đ nh đòi h i nhi u y u t nh là s thay đ i v th t c hành chánh, đ o đ c c a cán b nhà n c, VH KD lành m nh c a DN, tôn tr ng lu t l v.v

Nh ng giá tr , ng m đ nh n n t ng là khó th y nh ng nó đóng vai trò r t quan

tr ng đ i v i nhân viên DN trong vi c nh n th c VHDN Nó chi ph i hành đ ng c a nhân viên ây là nh ng giá tr VH c p cao, VH chìm còn nh ng th c th h u hình là giá tr VH c p th p, VH n i

Nh v y VHDN không ph i là nh ng kh u hi u c a ban lãnh đ o đ c treo

tr c c ng, trên hành lang hay trong phòng h p ó ch là ý mu n, ý t ng Nh ng

gì chúng ta mong mu n có th r t khác v i nh ng giá tr , ni m tin, chu n m c đ c

th hi n trong th c t và trong hành vi c a m i thành viên

TịM T T CH NG 1

Thông qua trình bày c s lỦ lu n, có th tóm t t m t s đi m tr ng tâm:

- Ti p c n các khái ni m v VH, VH Vi t Nam và VHDN trên quan đi m

qu n tr hi n đ i

- Thông qua các khái ni m c a các h c gi ph ng Tây và các nhà nghiên

c u Vi t Nam đ đúc k t khái ni m chung nh t v VHDN ng th i đ c p đ n các n i dung liên quan đ n các đ c tr ng c a VHDN, các nhân t c u thành c a VHDN

- Phân tích ba c p đ c u thành v n hoá DN v i nh ng thành t riêng, trong đó: C p đ m t là nh ng giá tr v n hoá h u hình bao g m ki n trúc đ c tr ng, l nghi và các sinh ho t v n hoá, logo kh u hi u; C p đ hai là nh ng giá tr đ c tuyên b bao g m t m nhìn, s m nh, m c tiêu chi n l c; C p đ ba là các giá tr

ng m đ nh v quan h gi a con ng i v i môi tr ng, con ng i v i con ng i,

ng m đ nh v b n ch t con ng i, b n ch t hành vi con ng i, b n ch t s th t và l

ph i

- Phân tích các đ c tr ng c b n c a VHDN

Các n i dung lỦ lu n đ c p ch ng m t s làm c s và th c ti n giúp tác

gi phân tích th c tr ng các c p đ VHDN c a VT Tây Ninh đang tri n khai trong

ch ng hai và các gi i pháp đ hoàn thi n trong ch ng ba

CH NG 2

HI N TR NG CỄC C P V N HịA DOANH NGHI P C A VI N

THÔNG TỂY NINH 2.1 GI I THI U V VI N THÔNG TỂY NINH

2.1.1 L ch s hình thƠnh vƠ phát tri n c a Vi n thông Tơy Ninh

- Tên Công ty đ y đ : Vi n thông Tơy Ninh

- Tên ti ng Anh: Tay Ninh Posts & Telecommunications

- Tên vi t t t: VTPT TỂY NINH

- a ch tr s : S 01, Ph m Công Khiêm, Khu ph 1, Ph ng 3, Th xã Tây Ninh

- Vi n thông Tây Ninh đ c xây d ng trong khuôn viên trung tâm hành chính c a

t nh, trong vòng cung ngã t Bách Hóa, 200m m t l gi i v i t ng di n tích khu v c

đ t li n là g n hai ha B máy bên d i có chín trung tâm VT huy n th , m t Trung

tâm tin h c, m t c a hàng D ch v khách hàng trung tâm, c h th ng phân ph i

r ng kh p t nh v i h n ba tr m đi m bán d ch v đã t o u th r t l n cho khách hàng đ n mua s n ph m, d ch v Ngoài ra, VT Tây Ninh có riêng m t Trung tâm

chuy n m ch truy n d n chuyên v ch t l ng m ng l i, khai thác d ch v

T ch c, qu n lỦ KD và cung c p các d ch v VT, công ngh thông tin

S n xu t KD, cung ng, đ i lỦ v t t , thi t b VT – công ngh thông tin theo yêu c u s n xu t KD c a đ n v và nhu c u c a khách hàng

Kh o sát, t v n, thi t k , l p đ t, b o d ng các công trình VT – công ngh thông tin

KD d ch v qu ng cáo, d ch v truy n thông

L ch s hình thƠnh vƠ phát tri n

VT Tây Ninh là đ n v thành viên tr c thu c T p đoàn B u chính – VT Vi t Nam, đ c thành l p theo quy t đ nh s 681/Q -TCCB/H QT, ngày 06 tháng 12

n m 2007 c a H i đ ng Qu n tr T p đoàn B u chính VT Vi t Nam, trên c s tách

B u đi n t nh Tây Ninh c thành 02 DN m i là B u đi n t nh Tây Ninh và VT Tây Ninh, chính th c đi vào ho t đ ng t ngày 01/01/2008

VT Tây Ninh là đ n v kinh t tr c thu c, h ch toán ph thu c T p đoàn B u chính VT Vi t Nam; có t cách pháp nhân và có con d u riêng Ho t đ ng trên c

s i u l ho t đ ng c a VT Tây Ninh đ c ban hành theo quy t đ nh s 682/Q TCCB/H QT, ngày 06 tháng 12 n m 2007 c a H i đ ng Qu n tr T p đoàn B u chính VT Vi t Nam

-VT Tây Ninh có m t ti m l c v ng vàng v h t ng m ng l i, v tài chính;

s n sàng cung c p các d ch v VT, công ngh thông tin m t cách nhanh chóng và

ch t l ng nh t cho QuỦ khách hàng

V i m t đ i ng g n ba tr m sáu ch c lao đ ng Trong đó kho ng g n 2%

có trình đ trên đ i h c; 32% là k s VT, công ngh thông tin, đi n - đi n t , c nhân kinh t ; còn l i là các công nhân tay ngh cao, nhi u n m kinh nghi m K

th a l ch s 68 n m trong ngành thông tin liên l c c a ngành B u đi n tr c đây,

VT Tây Ninh là đ n v ch l c trong vi c cung c p các d ch v VT - công ngh thông tin cho các c quan ban ngành, các DN, các khu công nghi p, khu kinh t , khu th ng m i…cá nhân, h gia đình trên toàn t nh Hi n t i, VT Tây Ninh có h n

150.000 khách hàng đã và đang s d ng các d ch v đi n tho i c đ nh, di đ ng tr sau Vinaphone, internet b ng thông r ng MegaVNN, FTTx, thuê kênh riêng, Mytivi Khách hàng đã đ ng hành cùng VT Tây Ninh trong su t nhi u n m qua và

s ti p t c cùng VT Tây Ninh trong th i gian t i

Công ngh hi n đ i, c s h t ng đ c đ u t t t, ch t l ng d ch v n

đ nh cùng v i đ i ng nhân viên t n t y, trình đ chuyên môn k thu t cao, nhi u

n m kinh nghi m, có m t ngay khi khách hàng c n, VT Tây Ninh luôn đ m b o thông tin liên l c thông su t cho khách hàng

ng th i, v i các gói c c u đãi, linh ho t phù h p cho t ng m c đích khác nhau, các chính sách ch m sóc khách hàng, t v n các gi i pháp k thu t, VT Tây Ninh luôn mang đ n cho khách hàng các d ch v t i u và hi u qu nh t

B máy t ch c qu n lỦ và s n su t bao g m n m phòng ban ch c n ng tham

m u, chuyên viên tr c thu c và m i m t trung tâm s n xu t

Xét v quá trình hình thành thì VT Tây Ninh hi n t i đã có l ch s phát tri n

và ti n thân t nh ng n m 1945 và đã tr i qua cùng theo dòng l ch s nh t 1945

đ n 1954, t 1954 đ n 1975, t 1975 đ n 1985, t 1985 đ n 2000 và t 2000 đ n nay c th nh sau:

Th i k t 1985 tr v tr c, ch y u là ph c v thông tin liên l c đ ph c

v cho chi n tranh, cho công cu c gi i phóng đ t n c, cho chi n d ch b o v biên

gi i Tây Nam Ho t đ ng hoàn toàn ph thu c vào s ch đ o c a chính quy n và các c p y ng, th i k này hoàn toàn không có khái ni m không KD

Th i k t 1985 tr v sau cho đ n nay, m i th t s b c vào công cu c đ i

m i và KD th t s B u đi n Tây Ninh l n m nh d n v l ng và ch t Nh t là các chi n l c t ng t c giai đo n m t (1993-1995) đ y m nh phát tri n m ng l i thông tin theo h ng hi n đ i hóa, chi n d ch t ng t c giai đo n hai (1996-2000) ti p t c

hi n đ i hóa m ng l i B u chính VT chu n b cho th i k c t cánh sang th k

XXI c a VT Tây Ninh Di n tích tòan b vào kho ng 500.000m2 đ t (50 ha) phân

b t i Trung Tâm Th Xã và các huy n, xã V i di n tích đ t nh trên v a đ ph c

v khách hàng, là n i s n xu t KD, v a là n i đ t tr m, thi t b VT đ k t n i đ n nhà khách hàng Hi n nay ngoài các c s v t ch t ph c v cho nhu c u làm vi c,

VT Tây Ninh còn có h n ba tr m tr m VT đ ph c v công công vi c KD, m i trung tâm giao d ch tr c ti p v i khách hàng là đ u m i đ ti p nh n d ch v và thông tin ph n nh c a khách hàng v d ch v M t t ng đài 1088, 1080, 119,

S đ 2.1 C c u t ch c c a Vi n thông Tơy Ninh

K toán

ầ

i BD&UC thông tin

Khai thác

m ng bên ngoƠi B o d ng

m ng l i ng c u

m ng vƠ d ch

v Khai thác KT1

ầ

T qu n lỦ

.TƠi chính K ho ch K toán

TTơm

VT Tơn Biên

TTơm CMTD

TTơm Tin H c

Lao đ ng t i CTY bao g m: Ban lãnh đ o, các phòng ban ch c n ng qu n lỦ

và b ph n tr c ti p KD, đ c phân b c th nh sau:

B ng 2.1: Phơn b nhơn l c t i các b ph n

Ban giám đ c và chuyên viên tr c thu c giám đ c 5

(Ngu n: Báo cáo n i b -Phòng T ch c hành chính VT Tây Ninh tháng 05/2012)

Vi c b trí nhân s t i VT Tây Ninh hi n nay ch a phù h p l m và Ban Giám c đang đ y m nh l trình t ng c ng nhân viên KD, ngu n t ng c ng t nhân viên k thu t sang Các b ph n tr c ti p ph c v khách hàng và đem l i doanh thu chính cho CTY nh : các c a hàng giao d ch, các n i thu c c phí, các

đi m bán l d i hình th c đ i lỦ, nhân viên KD, nhân viên k thu t… đ c b trí nhi u nhân l c nh t Các nhân viên khi có tay ngh và kinh nghi m, n ng l c làm

vi c t t s đ c u tiên b trí v trí cao h n

Trong t ng s ba tr m sáu m i cán b công nhân viên đang công tác t i các phòng ban c a CTY hi n nay có trình đ t ng đ i khác nhau trong đó đa s là trình đ đ i h c, cao đ ng và trung c p, c th :

B ng 2.2: Th ng kê chi ti t trình đ CBCNV CTY

(Ngu n: Báo cáo n i b -Phòng T ch c hành chính VT Tây Ninh tháng 05/2012)

Qua b ng th ng kê chi ti t trình đ c a CBCNV CTY b ng 2.2 ta nh n th y trên 90% cán b công nhân viên đã đ c qua đào t o, trong đó đào t o các tr ng nghi p v và các tr ng đ i h c trong c n c, ch y u là tr ng nghi p v ngành

H c vi n b u chính VT Cán b công nhân viên có trình đ đ i h c và cao đ ng chi m kho ng 57%, ch y u thu c b ph n lãnh đ o, các phòng ban ch c n ng và cán b qu n lỦ các b ph n tr c ti p KD Nh ng ng i không qua đào t o

tr ng l p ch y u là nhân viên t p v và b o v

Vi c b trí công vi c cho CBCNV trong CTY đ c th c hi n đúng ngành, đúng ngh (trên 80%) M t s ít đ c b trí trái ngành ngh đã đ c đào t o ch

y u là do nguy n v ng c a b n thân ho c s c kh e không phù h p

M t y u t không kém ph n quan tr ng trong ho t đ ng nhân s c a b t k

m t DN nào đó là y u t v tu i tác i u đó c ng d hi u vì đ tu i c a CBCNV luôn g n li n v i s c kho , s c sáng t o và hi u qu lao đ ng …

S

ng i

T l (%)

S

ng i

T l (%)

B ng 2.3: B ng th ng kê chi ti t đ tu i CBCNV CTY

(Ngu n: Báo cáo n i b -Phòng T ch c hành chính VT Tây Ninh tháng 05/2012))

Qua th ng kê v đ tu i c a cán b công nhân viên CTY b ng 2.3 cho th y nhân viên đ c dàn tr i đ u t t c các đ tu i, đi u này ch ng t CTY s v a khai thác đ c y u t kinh nghi m c a nh ng cán b công nhân viên cao tu i, đ ng th i

k t h p v i s c tr , s c sáng t o, đem l i nh ng cái m i cho CTY c a đ i ng cán

b công nhân viên tr tu i

Nói tóm l i VT Tây Ninh có m t b máy nhân s t ng đ i g n nh so v i các t nh thành khác ph c v cho t t c các d ch v bao g m qu n lỦ toàn b các

c s h t ng m ng và KD nh ng t ng s nhân s ch có 360 ng i N u so sánh

v i các VT t nh, thành khác cùng ngành ngh , cùng s l ng doanh thu thì s l ng nhân s nh th là t ng đ i ít h n, vì th khó lòng đáp ng đ c m t cách đ y đ các d ch v c ng nh nhu c u c a khách hàng trong các đ t khuy n mãi Nh ng bù

l i b máy g n nh đi đôi v i thu nh p t ng Tuy nhiên xét v c c u tu i nhân viên thì CTY hi n nay đang có m t đ i ng nhân viên tr t 30 tu i tr xu ng còn th p,

v i t l ch là 25.28%, đây là m t khó kh n cho vi c thay đ i các chính sách, thay

đ i môi tr ng v n hoá c a CTY b i l nhân viên tr s có s thích ng cao v i môi

- Doanh thu c a CTY có s t ng tr ng m nh theo t n m 2010 sang n m

2011, do t p đoàn phân chia l i cách tính doanh thu, ch nh s a k ho ch n chia ghi doanh thu n i b gi a các CTY ngành d c

- L i nhu n sau thu có t c đ t ng tr ng khá so v i t c đ t ng tr ng c a doanh thu, ch ng t CTY đã có nh ng bi n pháp nh m h n ch t i đa chi phí, gi m giá thành đ u vào

- Thu nh p bình quân c a ng i lao đ ng có t c đ t ng tr ng khá t 2010 sang 2011 và ch ng l i 2012 do theo đà suy thoái kinh t chung, xong so v i m t

T khi ho t đ ng đ c l p đ n nay, Ban giám đ c đi u hành CTY đã quy t tâm hoàn thi n m t n n VHDN c a riêng mình trên c s n n t ng n n VHDN c a

t p đoàn và đã nh n m nh t m quan tr ng c a VHDN N n VH đó d a trên c s

VH c a đ a ph ng, c a môi tr ng KD và CTY c ng đã bám sát nh ng đ c thù VHDN mà các ngành VT c n ph i có đã trình bày trong ch ng 1 đ c bi t là s đ c thù riêng c a CTY

V i h n n m n m tri n khai và phát tri n, th ng hi u VT Tây Ninh đã đ c

kh ng đ nh nh chính b c đi v ng chãi và có đ nh h ng c a mình

2.2.2 Các y u t c u thƠnh v n hóa doanh nghi p c a Vi n thông Tơy Ninh 2.2.2.1 C p đ m t: C u trúc h u hình

M t lƠ: Ki n trúc đ c tr ng vƠ di n m o doanh nghi p

Hi n nay ki n trúc c a VT Tây Ninh đ c chia làm 03 khu v c chính:

* Khu v c phòng lƠm vi c vƠ khu n i b (khu v c trung tâm):

- Bao g m m t h th ng nhà n m t ng tri n khai trên n n di n tích 1500m2,

m t tòa nhà b n t ng tri n khai trên n n di n tích 2000m2 bao g m phòng làm vi c

c a các phòng, ban, kh i qu n lỦ và b n c m nhà các khu nh nh nhà xe, nhà kho, nhà khu VT đ c chia nh nh sau:

- Khu v c nhà kho: dùng đ ch a v t t d phòng, s n ph m ch a cung c p

đ n khách hàng và l u tr h s c

- Khu v c nhà n: ba phòng n nh n m m i ch và khu v c nhà b p, nhà kho Ph c v nhu c u n tr a c a nhân viên ho c các b a ti c VT Tây Ninh chiêu đãi khách hàng nhân các s ki n l n

- Khu v c phòng h p: n m phòng h p nh dùng đ h p chuyên môn, giao ban tu n, h p c m nh trong c quan, m t h i tr ng l n ba tr m ch dùng đ báo cáo, t ng k t hay tri n khai công tác khác

- Khu v c s nh, phòng l tân và phòng KD, phòng t ch c hành chánh đ c

b trí ngay sát c ng ra vào đ khách hàng ti n liên h

- Khu v c h i ngh tr c tuy n: dùng cho các h i ngh giao ban tr c tuy n v i

t p đoàn và cho thuê h i ngh truy n hình tr c tuy n ho c đ h c t p tr c tuy n

- Khu v c câu l c b th thao bao g m: sân tennis, bóng bàn, nhà thi đ u th thao, c u lông

- Khu v c t ng đài, đài viba: là n i đ t toàn b thi t b VT và đ u m i đ cung c p d ch v , cùng anten t đ ng cao 105m đ là n i treo các thi t b phát sóng

đ n khách hàng Anten còn là bi u t ng trung tâm c a t nh ( y ban t nh l p h

th ng chi u sáng lung linh t g c đ n ng n đ vào ban đêm sáng r c r có th nhìn

t xa 30km)

- Khu v c v n phòng: bao g m phòng giám đ c, phó giám đ c, phòng hành chính nhân s , phòng tài chính k toán đ c b trí n m rãi rác các t ng V n phòng cho b ph n gián ti p làm vi c có di n tích r ng rãi, n i th t trong phòng

đ c trang b đ y đ ph c v t t nh t cho quá trình th c hi n công vi c c a m i nhân viên CTY có riêng m t trang tic-office đ đi u hành công vi c và trao đ i h c

t p i u này t o nên m t phong cách làm vi c chuyên nghi p, giúp nhân viên ti p

c n h th ng thông tin trong n i b CTY và bên ngoài m t cách d dàng

- Ngoài ra còn có các khu v c nh nh : nhà đ xe h i, nhà đ xe honda c a CNV, phòng b o v

* Khu v c d ch v khách hƠng: V i m i h th ng Trung tâm D ch v

khách hàng t i Th xã và t i các đi m trung tâm huy n v i bãi đ u xe r ng rãi, thoáng mát

- ây là n i qu ng bá hình nh, ti p nh n và cung c p toàn b các d ch v

đ n khách hàng Cho thuê truy n hình h i ngh cho các CTY, ban ngành khác

* Khu v c đ t t ng đƠi v tinh: v i chín trung tâm nh h n tr c thu c VT

Tây Ninh n m các huy n th qu n lỦ h n ba tr m tr m VT là n i cung c p và

qu ng bá các s n ph m cho khách hàng

Hai lƠ: Logo, kh u hi u

C m đ h a v h th ng nh n di n th ng hi u :