TÓM T T ătƠiănghiênăc uăắCácăy uăt ă nhăh ngăđ năs ăth aămưnătrongăcôngăvi că vƠălòngătrungăthƠnhăđ i v iăt ăch căc aăD căs ătrênăđ aăbƠnăThƠnhăph ăH ăChíă Minh” đ căth căhi nănh măđoăl
Trang 1TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
Trang 2Thành ph H Chí Minh - N mă2014
Trang 3L IăCAMă OAN
Kínhăth aăquỦăTh yăCô,ăkínhăth aăquỦăđ c gi , tôi là Tr n Minh Ti n, h c viên Cao
h c ậ khóa 20 ậ ngành Qu n tr Kinh doanh ậ tr ngă i h c Kinh t Thành ph H ChíăMinh.ăTôiă xinăcamăđoanătoƠnăb lu nă v nătrìnhăbƠyăd iăđơyădoăchínhătôiăth c
hi n
C ăs lý thuy t liên quan và nh ng trích d n trong lu n v năđ u có ghi ngu n tham
kh o t các sách, t p chí, nghiên c u, bài báo ho c báo cáo D li u phân tích trong
lu nă v nă lƠă thôngă tină s ă c pă đ c thu th p t cácă D c s đ ng nghi p trong c ng
đ ngăD c Vi t Nam Quá trình x lý, phân tích d li u, ghi l i các k t qu nghiên c u
trong lu năv nănƠyăc ngădoăchínhătôiăth c hi n
M t l n n a,ătôiăxinăcamăđoanălu năv nănƠyăkhôngăsaoăchépăt các công trình nghiên
c u khoa h c khác
Thành ph H ChíăMinh,ăngƠyă22ăthángă06ăn mă2014
H c viên th c hi n lu năv n
TR N MINH TI N
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH
DANH M C CÁC PH NGăTRỊNH
TÓM T T
CH NGă1 T NG QUAN V NGHIÊN C U 1
1.1 LÝ DO CH Nă TÀI NGHIÊN C U 1
1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U 2
1.3 IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 3
1.4 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 4
1.5 K T C U LU NăV N 4
CH NGă2 C ăS LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 5
2.1 C ăS LÝ THUY T 5
2.1.1 S tho mãn công vi c 5
2.1.2 LòngătrungăthƠnhăđ i v i t ch c 12
2.1.3 M i quan h gi a s th a mãn vƠălòngătrungăthƠnhăđ i v i t ch c 17
2.1.4 D c s 18
2.2 XÂY D NG MÔ HÌNH VÀ GI THUY T NGHIÊN C U 20
2.2.1 Bi n lu năc ăs đ xu t mô hình nghiên c u 20
2.2.2 Mô hình nghiên c u 22
2.2.3 Gi thuy t nghiên c u 24
CH NGă3 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 27
3.1 THI T K NGHIÊN C U 27
3.2 PH NGăPHÁPăCH N M U VÀ X LÝ S LI U 34
3.2.1 Ph ngăphápăch n m u 34
3.2.2 Ph ngăphápăx lý s li u 34
3.3 XÂY D NG THANGă O 35
CH NGă4 K TăQU ăNGHIểNăC U 43
4.1 THÔNG TIN T NG H P V M U KH O SÁT 43
4.2 ÁNHăGIÁăS ăB THANGă O 45
Trang 54.2.1 ánhăgiáăthangăđoăm căđ th a mãn các thành ph n trong công vi c 45
4.2.2 ánhăgiáăthangăđoăm căđ th a mãn chung và lòng trung thành 47
4.3 PHÂN TÍCH NHÂN T KHÁM PHÁ (EFA) 48
4.3.1 Ki măđ nhăthangăđoăb ng EFA 48
4.3.2 Phơnătíchănhơnăt ăEFAăbi năph ăthu c 51
4.4 PHỂNăTệCHăT NGăQUANăVÀăH I QUY 52
4.4.1 T ngăquanăgi a các bi n 53
4.4.2 Xây d ngăph ngătrìnhăh i quy 55
4.4.3 ánhăgiáămôăhìnhăphơnătíchăh i quy 59
4.4.4 T ng h p k t qu h i quy và ki măđ nh gi thuy t 61
4.5 KI Mă NH S KHÁC BI T 63
4.5.1 Gi i tính 63
4.5.2 Thâm niên công tác 64
4.5.3 Ch c danh công vi c 67
4.5.4 Lo i hình doanh nghi p 68
4.6 TH O LU N K T QU 69
4.6.1 V m căđ th a mãn trong công vi c 69
4.6.2 V lòngătrungăthƠnhăđ i v i t ch c 70
CH NGă5 72
K T LU N VÀ HÀM Ý GI I PHÁP 72
5.1 K T QU NGHIÊN C U 72
5.2 ịNGăGịPăC Aă TÀI 73
5.3 HÀM Ý GI I PHÁP 74
5.4 H N CH C Aă TÀI 77
5.5 CÁC NGHIÊN C U TI P THEO 77 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 6DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1: Các thang đoălòngătrungăthƠnhăvƠăg n k t v i t ch c 16
B ng 2.2: T ng h p các nghiên c u liên quan 21
B ng 3.1: Hi u ch nhăthangăđo 36
B ng 3.2: ThangăđoăthƠnhăph n B n ch t công vi c 37
B ng 3.3: ThangăđoăthƠnhăph n Ti năl ngăậ Thu nh p 37
B ng 3.4: ThangăđoăthƠnhăph năC ăh iăđƠoăt o - th ngăti n 38
B ng 3.5: ThangăđoăthƠnhăph n C p trên 38
B ng 3.6: ThangăđoăthƠnhăph nă ng nghi p 39
B ng 3.7: ThangăđoăthƠnhăph năMôiătr ng ậ i u ki n làm vi c 39
B ng 3.8: ThangăđoăthƠnhăph n Phúc l i 40
B ng 3.9: ThangăđoăthƠnhăph năTh ngăhi u c a t ch c 40
B ng 3.10: ThangăđoăthƠnhăph nă c tôn tr ng ậ th hi n b n thân 41
B ng 3.11: Thangăđoăm căđ th a mãn chung trong công vi c 41
B ng 3.12: ThangăđoălòngătrungăthƠnhăđ i v i t ch c 42
B ng 4.1: K t qu th ng k mô t m u kh o sát 444
B ng 4.2: K t qu đ tin c yăCronbach’săAlphaăc a các thành ph n công vi c 45
B ng 4.3: K t qu Cronbach’săAlpha m căđ th a mãn chung và lòng trung thành 48 B ng 4.4: K t qu ki măđ nh KMO và Barlett trong EFA các bi năđ c l p 49
B ng 4.5: K t qu phân tích nhân t EFA các bi năđ c l p 49
B ng 4.6: K t qu Cronbach’săAlphaăvƠăphơnătíchăEFAăc a các bi n 52
B ng 4.7: B ng h s t ngăquanăPearsonăgi a các bi n trong mô hình 54
B ng 4.8: K t qu v tácăđ ng c a các y u t thành ph năđ n s tho mãn chung 55
B ng 4.9: K t qu h i quy các y u t nhăh ngăđ n s th a mãn chung 55
B ng 4.10: K t qu v tácăđ ng c a các y u t thành ph năđ n lòng trung thành 57
B ng 4.11: K t qu phân tích h iăquyălòngătrungăthƠnhăđ i v i t ch c 58
B ng 4.12: B ng t ng h p k t qu h i quy 61
B ng 4.13: Th ng kê s th a mãn và lòng trung thành theo gi i tínhầầầầầầ 63
B ng 4.14: Ki măđ nh T-test s th a mãn và lòng trung thành theo gi i tínhầầầ 64
B ng 4.15: Th ng kê theo thâm niên công tácầầầầầầầầầầầầầầầ 65
B ng 4.16: Ki măđ nh ANOVA theo thơmăniênăcôngătácầầầầầầầầầầầ.65
B ng 4.17: Ki măđ nh ANOVA theo thâm niên công tác ầầầầầầầầầầầ66
B ng 4.18: Th ng kê theo ch c danh công vi cầầầầầầầầầầầầầầầ 67
Trang 7B ng 4.19: Ki măđ nh T-test theo ch c danh công vi cầầầầầầầầầầầ 67
B ng 4.20: Ki măđ nh ANOVA theo lo i hình doanh nghi pầầầầầầầầầ 68
DANH M C CÁC HÌNH Hình 2.1: Các c p b c nhu c u c a Maslow 8
Hình 2.2: Thuy t hai nhân t c a Herzberg 10
Hình 2.3:ăMôăhìnhăđoăl ng s g n k t c aănhơnăviênăđ i vói t ch c 17
Hình 2.4: Mô hình nghiên c uăđ ngh 27
Hình 3.1: Quy trình nghiên c u 33
Ph ngătrìnhă3.1:ăph ngătrình h iăquyăs ăth aămưnătrongăcôngăvi căầầầầ.ầ 61
Ph ngătrìnhă3.2:ăph ngătrìnhăh iăquyălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch cầầầầầ63
Trang 8TÓM T T
ătƠiănghiênăc uăắCácăy uăt ă nhăh ngăđ năs ăth aămưnătrongăcôngăvi că
vƠălòngătrungăthƠnhăđ i v iăt ăch căc aăD căs ătrênăđ aăbƠnăThƠnhăph ăH ăChíă Minh” đ căth căhi nănh măđoăl ngăm căđ ăth a mưnăcôngăvi căvƠă nhăh ngăc aă
cácăy uăt ăthƠnhăph năc a côngăvi căđ nălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch căc aăD căs ăđangălƠmăvi căt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
Nghiênăc uăđ căth căhi năd aătrênăc ăs ălỦăthuy tăthápăb cănhuăc uăconăng iă
c aăMaslow,ăv ăkhíaăc nhăcácăthƠnhăph năth aămưnăcôngăvi căc aăSmithăetăală(1969)ăvƠă
v ă khíaăc nhălòngătrungăthƠnhăc aănhơnă viênă v iăt ăch căc aăMowdayăetă ală(1979).ă
Lu năv năs ăd ngăph năm măSPSSă16.0ăv iăph ngăphápăphơnătíchănhơnăt ăkhámăpháăEFAăvƠăki mătraăđ ătinăc yăCronbachăAlphaăđ ăđánhăgiá,ăxơyăd ngăvƠăki măđ nhăthangăđoăvƠăcácăgi ăthuy tănghiênăc uăvƠăđ căth căhi n v iăm uăkh oăsátă300ăD căs ăhi năđangălƠmăvi cătrongăcácăt ăch c/ădoanhănghi păD cătrênăđ aăbƠnăThƠnhăph ăH ăChíă
Minh
K tăqu ăki măđ nhămôăhìnhnghiênăc uăchoăth yăthangăđoăm căđ ăth aămưnăcôngă
vi căvƠălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch căcóă9ăthƠnhăph năv iă37ăbi năquanăsátăbaoăg m:ă
b năch tăcôngăvi c;ăti năl ngăvƠăthuănh p;ăc pătrên;ăc ăh iăđƠoăt oăvƠăth ngăti n;ăđ ngănghi p;ămôiătr ngăvƠăđi uăki nălƠmăvi c;ăphúcăl i;ăth ngăhi uăt ăch c/ădoanhănghi păvƠăcu iăcùngălƠăy uăt ăđ cătônătr ngăvƠăth ăhi năb n thơn.ăNgoƠiăra,ăthangăđoăm căđ ă
th a mưnăchungătrongăcôngăvi căg mă4 bi năquanăsátăvƠăthangăđoălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch căg mă4ăbi năquanăsát
K tăqu ăphơnătíchăh iăquyăc aănghiênăc uăchoăth yăs ăth aă mưnăchungătrongăcôngăvi c b ă nhăh ngăb iă5ăthƠnhăph năth aămưnăcôngăvi căc aănhơnăviênăvƠălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch căc ngăb ă nhăh ngăb iă5 thƠnhăph năth aămưnăcôngăvi căc aănhơnăviên,ătrongăđóăthƠnhăph năy uăt ăđ cătônătr ngăvƠăth ăhi nă
b năthơnălƠă nhăh ngănhi uănh t.ă i uănƠyăchoăth yăr ngăth căt ăhi nănayăng iăD că
Trang 9s ăr tăchúătr ngăđ năv năđ ăđ cătônătr ngăvƠăth ăhi năb năthơnătrongăcôngăvi c,ănóă
c ngăphùăh păv iăđ cătr ngăc aăngƠnhăD călƠăm tăngƠnhăcóătínhăxưăh iăcao,ăđòiăh iă
l ngăch tăxám,ătriăth căcaoăvƠăthiênăv ăxuăh ngăkhoaăh căậ k ăthu t
V Ủăngh aăth căti n,ăk tăqu ănghiênăc uăs ălƠăc ăs ăkhoaăh căvƠăkháchăquanăgiúpăchoăcácănhƠălưnhăđ oătrongăcácăđ năv ăngƠnhăD căhi uărõăh năv ănhơnăviênăđ ngă
th iăđ aăraăgi iăphápăđ ănơngăcaoăs ăth aămưnăcôngăvi căvƠălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch c/ădoanhănghi p
Trang 10CH NGă1
T NGăQUANăV ăNGHIểNăC U
Nhuăc uăch măsócăs căkh eăc aăconăng iăhi nănayălƠăr tăl năvìăcu căs ngăngƠyăcƠngăhi năđ iăphátăsinhănhi uăb nhăt tăm iănguyăhi măh năvƠăcóăm iăđeăd aăr tăl năđ nă
s căkh eăconăng i Doăđó, h ăth ngăch măsócăs căkh eăc ngăph iăcƠngăđ căhoƠnăthi năt tăh n.ăBênăc nhăBácăs ălƠăng iăn măvaiătròătr căti pătrongăch năđoánăvƠăđi uă
tr ăchoăb nhănhơnăthìăD căc ngăcóăvaiătròăkhôngăkémăph năquanătr ng c aăh ăth ngă
này Ngh ăD căchínhălƠăngh ăliênăquanăđ n d c ph m (thu c) lƠăm tăph năkhôngăth ăthi uă đ ch a tr , ph c h i hay nâng cao s că đ khángă c ngă nh ă s c kh e c a con
ng i,ăc ngăđ ngătrongăđóăcóăl ăthƠnhăph năquanătr ngăvƠăch ăđ oănh tăchính lƠăng iă
D căs ăcóătrìnhăđ ăđ iăh c.ăC ăth ăh n, sau khi t t nghi p vƠăb căvƠoăconăđ ng
ngh nghi p c a mình, ng i D c s c n ph iăcóăđ yăđ kh n ngăvƠăn ngăl c cung
c păthôngătin,ăh ng d n s d ng thu c cho m iăng i; nghiên c u, bào ch , s n xu t
d c ph m; qu n lý và cung ng thu cătrongăcácăc ăs y t và c ngăđ ng; có kh n ngă
t h căv nălênăđápă ng nhu c uăch măsócăs c kh e nhân dân
V i vai trò r t quan tr ng trong vi c ch m sóc s c kh e con ng i nh v y nên
vi c nghiên c u v v n đ qu n tr ngu n nhân l c trong ngành D c tr nên h t s c
c n thi t cho các nhà lãnh đ o và qu n lý, đ c bi t là nghiên c u v s th a mãn trong
công vi c và long trung thành đ i v i t ch c c a D c s V n đ qu n tr ngu n
nhân l c mà tiêu bi u nh t là nghiên c u v s th a mãn trong công vi c và lòng trung thành đ i v i t ch c đư đ c r t nhi u nhà nghiên c u khoa h c th c hi n trên nhi u
đ i t ng và trong nhi u l nh v c, ngành ngh khác nhau Tuy nhiên, hi n nay v n
ch a ho c có r t ít nghiên c u Vi t Nam nói riêng và trên th gi i nói chungv v n
đ th a mãn trong công vi c và lòng trung thành đ i v i t ch c c a nhân s trong
Trang 11ngành D c, đ c bi t là trên đ i t ng D c s V i đ c đi m n i tr i không gi ng
nh nh ng ngành khác là m t ngành mang tính xã h i cao, đòi h i l ng ch t xám l n
và yêu c u trình đ k thu t tiên ti n, công ngh hi n đ i li u có s khác bi t nào trong
các y u t nh h ng đ n s th a mãn trong công vi c không? Ng i D c s s g n
bó v i t ch c vì m t hay nhi u lý do nào khác hay không? Có m i liên quan nào gi a
s th a mãn trong công vi c và lòng trung thành v i t ch c không? tr l i cho các câu h i này, vi c nghiên c u v th a mãn công vi c và lòng trung thành trên đ i t ng
này càng có ý ngh a h n bao gi h t ó c ng chính là lý do đ ătƠiănghiênăc uăắCác
Hy v ng k t qu c aăđ tài nghiên c u này s giúp cho các nhà lưnhăđ o và qu n
tr Nhân s D c có m t b c tranh t ng th v m căđ th a mãn trong công vi c và lòngătrungăthƠnhăđ i v i t ch c c a ngu n nhân l căD c nh m b sung ho căthayăđ i
m t s chính sách thu hút nhân s phù h păh nătrong nh ng k ho ch phát tri n s p t i
c a các t ch c ho c doanh nghi păD c ng th i, hy v ng k t qu c a nghiên c u
c ngăs là m t ngu n thông tin tham kh o h u ích cho các D c s có th l a ch n
đ c công vi c phù h păvƠăconăđ ng s nghi p đúngăđ n trongăt ngălai
1.2 M C TIÊU NGHIÊN C U
Nghiênăc uănh măm cătiêuălƠmăsángăt ăm căđ ăth aămưnătrongăcôngăvi că và lòngă trungă thƠnhă đ iă v iă t ă ch că c aă cácă D că s trênă đ aă bƠnă ThƠnhă ph ă H ă ChíăMinh,ăđ ătƠiăđ tăraăcácăm cătiêuăc ăth ănh ăsau:
Xácăđ nhăcácăy uăt ăthƠnhăph năc aăcôngăvi căc aăD căs trongăcácăt ăch c/ădoanhănghi păD c t iăThƠnhăph H ăChíăMinh
oăl ngă m căđ ăth aă mưnăcôngă vi căc aă D căs trongăcácăt ăch c/ădoanhănghi păD c t iăThƠnhăph H ăChíăMinh
oăl ngăm căđ ă nhăh ngăc aăcácăy uăt ăthƠnhăph năc a côngăvi căđ nălòng
Trang 12trungăthƠnhăc aăD căs đ iăv iăt ăch c
Ki mă traă xemă cóă s ă khácă bi tă v ă m că đ ă th aă mưnă côngă vi că vƠă lòngă trungăthƠnhăc aăD căs đ iăv iăt ăch c/ădoanhănghi păD căt iăThƠnhăph ăH ăChíă
Minh theoăm tăs ăy uăt ănh ăgi iătính,ăthơmăniênăcôngătác,ăch cădanhăcôngăvi căvƠălo iăhìnhădoanhănghi p
ăđ tăđ căcácăm cătiêuănƠy,ănghiênăc uăc nătr ăl iăcácăcơuăh iăsauăđơy:
1 Các y u t thành ph n c a công vi c nh h ng nh th nào đ n s th a mãn chung trong công vi c c a D c s ?
2 Các y u t thành ph n c a công vi c nh h ng đ n lòng trung thành c a
D c s đ i v i t ch c nh th nào ?
3 Các D c s có th a mãn đ i v i công vi c và trung thành v i t ch c hay
không?
4 Có hay không s khác bi t v s th a mãn chung trong công vi c và lòng trung
thành v i t ch c theo gi i tính, thâm niên công tác, ch c danh công vi c và
lo i hình doanh nghi p?
iăt ngănghiênăc uălƠăs ăth aămưnăcôngăvi c,ăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năs ă
th aămưnăcôngăvi căc aănhơnăviên,ălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch căvƠă
m iăt ngăquanăc aăchúng.ă
Ngu năd ăli u:ă ătƠiăs ăd ngăngu năd ăli uăs ăc păthôngăquaăvi căđi uătraăvƠăthuăth păthôngătinăt ăđ iăt ng đ căkh oăsátăb ngăb ngăcơuăh iăđ xácăđ nhăs ăth aămưnăcôngăvi căc aăng iăD căs ăt ngănhơnăt ăc a côngăvi căvƠă nhăh ngăc aăcácănhơnă t ă nƠyă đ nă s ă th aă mưnă chungă trongă côngă vi că vƠă lòngă trungă thƠnhă đ iă v iă t ă
ch c.ă
Ph măviănghiênăc uăđ căgi iăh nă ăđ iăt ngăkh oăsátălƠăD căs ăđ ăđ măb oătínhăđ cătr ngăvƠăđ iădi năchoăngƠnhăD căvƠăđ măb oăm uănghiênăc uăt ngăđ iăcóă
Trang 13nhi uăđi măt ngăđ ngă nhăh ngăt iăhƠnhă vi.ăV ă m tăđ aălỦ,ăđ ătƠiăch ă kh oăsátă ăThƠnhăph ăH ăChíăMinh,ăkhôngă kh oăsátănhơnăviênălƠmăvi că ăcácăt nhăthƠnhăkhác.ă
Th iăgianăth căhi năcu căkh oăsátălƠăcu iăn mă2013ăđ năgi aăn mă2014
uătiên,ălu năv năd aăvƠoălỦăthuy tăs ăth aămưnătrongăcôngăvi c,ălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch căcùngăv iăcácănghiênăc uăđưăcóămƠăch năthangăđoă
t ngă ngăvƠăphùăh p.ăSauăđó,ănghiênăc uăđ căti năhƠnhăquaă2ăgiaiăđo năvà nghiên
c uă chínhă th c s ă d ng ph ngă phápă nghiênă c uă đ nhă l ngă đ că ti nă hƠnhă b ngă
ph ngăphápăl yăm uăthu năti năv iă300ăD căs ăhi năđangălƠmăvi cătoƠnăth iăgianătrongăcácăl nhăv căkhácănhauăc aăngƠnhăD căt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
B ngăcơuăh iădoăđ iăt ngăt ătr ăl iălƠăcôngăc ăchínhăđ ăthuăth păd ăli u.ăD ă
li uăthuăth păđ căx ălỦăb ngăph năm măSPSSă16.0ănh m:ăKi măđ nhăthangăđoăb ngăh ă
s ătinăc yăCronbach’săAlpha;ăPhơnătíchănhơnăt ăkhámăpháă(EFAă- Exploratory Factor Analysis)ăđ ărútăg năcácăbi năquanăsátăvƠăxácăđ nhăl iăcácănhómătrongămôăhìnhănghiênă
c u;ăPhơnătíchăh iăquyăđ ăxemăxétăm căđ ă nhăh ngăc aăcácăthƠnhăph năc aăcôngă
vi că đ nă s ă th aă mưnă chungă trongă côngă vi că vƠă lòngă trungă thƠnhă c aă nhơnă viênă vƠă
Ki măđ nhăs ăkhácăbi tăgi aăcácănhómătheoăcácăy uăt ăki măsoát
1.5 K TăC UăLU NăV N
ătƠiănghiênăc uăg măcó:
Ch ngă1: T ngăquanăv ănghiênăc u
Ch ngă2: C ăs ălỦăthuy tăvƠămôăhìnhănghiênăc u.ă
Ch ngă3: Ph ngăphápănghiênăc u.ă
Ch ngă4: K tăqu ănghiênăc u
Ch ngă5: K tălu n và hƠmăỦăgi iăpháp.ă
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 14CH NGă2
C ăS ăLụăTHUY TăVÀăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U
Ch ngă 1 gi iă thi uă t ngă quană v ă đ ă tƠiă nghiênă c u.ă Ti pă theo,ă ch ngă 2 s ătrìnhăbƠyăcácăkháiăni m,ăcácălỦăthuy tăliênăquanăđ năs ăth aămưnăcôngăvi c,ăcácăthƠnhă
ph năc aăth aămưnăcôngăvi c,ălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch c,ăD căs vƠăm iăquană
h ăgi aăchúng.ăT ăđó,ăxơyăd ngămôăhìnhănghiênăc uăvƠăphátăbi uăcácăgi ăthuy t
nh ngăđ nhăh ngătíchăc căđ iăv iăvi călƠmătrongăt ăch că(JamesăLăPrice,ă1997,ăp.470)
S ăth aămưnăv iăcôngăvi căđ ngăth iăc ngăđ căđ nhăngh aănh ălƠănh ngătìnhăc mătheoă
chi uăh ngătíchăc cămƠănhơnăviênăh ngăđ năcôngăvi căh ăđangălƠmă(Schermerhom,ă
Hunt and Osborn, 1997: 98);ăKhiănhơnăviênăc măth yăh nhăphúcăvuiăv ătrongăcôngăvi căchúngătaăcóăth ănóiăr ngăanhătaăhƠiălòngăv iăcôngăvi c
Theo Schermerhonă(1993)ăđ cătríchăd năb iăLuddyă(2005),ăs ăth aămưnăcôngă
vi căđ căđ nhăngh aănh ălƠăs ăph nă ngăv ăm tătìnhăc măvƠăc măxúcăđ iăv iăcácăkhíaă
c nhăkhácănhauătrongăcôngăvi căc aănhơnăviên
Theo Spectoră(1997)ăs ăth aămưnăcôngăvi căđ năgi năđ căđ nhăngh aălƠăm căđ ă
mà nhân viên yêuăthíchăcôngăvi căc aăh ,ăđóălƠătháiăđ ăd aătrênăs ănh năth căc aănhơnăviênă(tíchăc căhayătiêuăc c)ăv ăcôngăvi căhayămôiătr ngălƠmăvi căc aăh
Cóăr tănhi uăđ nhăngh aăkhácănhauăv ăs ăth aămưnăcôngăvi căc aănhơnăviênănh ăđưănêuătrên,ăm iănhƠănghiênăc u đ uăcóăcáchănhìnăvƠăcáchălỦăgi iăkhácănhauăv ăth aămưnăv iăcôngăvi căđ ăs ăd ngăvƠoăcôngătrìnhănghiênăc uăc aămình.ăNhìnăchung,ăs ă
Trang 15th aămưnăv iăcôngăvi căđ căhi uălƠăc măxúcăyêuăthíchăvƠăh ngăđ năcôngăvi căc aămình.ăS ăth aămưnăđ iăv iăcôngăvi căc aănhơnăviênăđ căđ nhăngh aăvƠăđoăl ngătheoă
c ăhaiăkhíaăc nh:ăth aămưnăchungăđ iăv iăcôngăvi căvƠăth aămưnătheoăcácăy uăt ăthƠnhă
ph năcôngăvi c.ăS ăth aămưnăchungăth ăhi năc măxúcăbaoăhƠmăchungălênăt tăc ăcácăkhíaăc nhăc aăcôngăvi c M tăquanăđi măkhácăxemăs th aămưnăcôngăvi călƠătháiăđ ănhăh ng,ăghiănh năc aănhơnăviênăv ăcácăkhíaăc nhăkhácănhauătrongăcôngăvi căc aăh ă
(Smith, Kendal and Hulin, 1969).ăCáchăti păc nătheoăcácăkhíaăc nhăkhácănhauăc aăcôngă
vi căc ngăđ căs ăd ngătrongănhi u nghiênă c uăkhác.ăC ăhaiăcáchăti păc năđ uăphùă
h păchoăvi căđoăl ngăm căđ ăth aămưnăc aănhơnăviênătrongăcôngăvi că(Priceă1997).ăTuyănhiên,ăs ăd ngăcáchăti păc nătheoăthƠnhăph năcôngăvi căs ăgiúpăcácănhƠăqu nătr ă
bi tărõăh năv ănh ngăđi măm nh,ăđi măy uătrongăvi căđi uăhƠnhăt ăch căvƠăho tăđ ngănƠoăđ cănhơnăviênăđánhăgiáăcaoănh tăho căkémănh t
Nh ăv y,ăcóăr tănhi uăcácăđ nhăngh aăkhácănhauăv ăs ăth aămưnăcôngăvi cănh ngăchúngătaăcóăth ărútăraăđ căr ngăm tăng iăđ căxemălƠăcóăs ăth aămưnăcôngăvi căthìă
ng iăđóăs ăcóăc măgiácăthoáiămái,ăd ăch uăđ iăv iăcôngăvi căc aămình.ăLiênăquanăđ nănguyênănhơnănƠoăd năđ năs ăth aămưnăcôngăvi căthìăm iănhƠănghiênăc uăđ uăcóăcáchănhìn,ălỦăgi iăriêngăquaăcácăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăh ăPh năti pătheoăs ăđ ăc păđ nălỦăthuy tăn năt ngăs ăd ngăchoănghiênăc uăvƠăcácănghiênăc uăth căti năliênăquanăđ nă
s ăth aămưnăcôngăvi căcùngăv iăthangăđoăcácăthƠnhăph năc aăth aămưnăv iăcôngăvi c
2.1.1.2 Lý thuy t xây d ng thang đo m c đ th a mãn trong công vi c
Thuy tănhuăc uăc păb căc aăMaslowă(1943)
Nóiăđ năs ăth aămưnănóiăchungăng iătaăth ngănh căđ nălỦăthuy tănhuăc uăc pă
b căc aăMaslowă(1943).ăTheoăôngănhuăc uăc aăconăng iăđ căchiaălƠmăn măc păb că
t ngăd n:ăsinhălỦ,ăanătoƠn,ăxưăh i,ăt ătr ngăvƠăt ăth ăhi n.ăSauăkhiăm tănhuăc uănƠoăđóăđưăđ căth aămưnăthìănhuăc uă ăc păb căcaoăh năk ăti păs ăxu tăhi n T ălỦăthuy tănƠy,ătaăcóăth ăth yănhƠăqu nălỦăc năph iăbi tăđ cănhơnăviênăc aămìnhăđangă ăc păb cănhuă
Trang 16c uănƠoăđ ăt ăđóăđ ngăviênănhơnăviênăc aămìnhăb ngăcáchăđápă ngăcácănhuăc uăcáănhơnăđóăc aăh
ơyălƠălỦăthuy tăv ănhuăc uăc aăconăng iă vƠănóăđ căxemăxétă vƠă ngăd ngătrongănghiênăc uănƠyăvìăch ăkhiănƠoăcácănhuăc uăc aănhơnăviênăđ căđápă ngăthìăh ă
m iăcóăth ăcóăs ăth aămưnătrongăcôngăvi c.ăCácănhuăc uătrongălỦăthuy tănƠyăđ uăđ că
đ ăc păd iăd ngăcácăbi năkhácănhau.ăVíăd ănh ăs ăth aămưnăv ănhuăc uăsinhălỦăvƠăantoƠnăcóăth ăđ căth ăhi nă ăcácăbi năđoăl ngăs th aămưnăv ăthuănh păvƠăphúcăl iăcôngăty.ăT ngăt ,ăs ăth aămưnăv ănhuăc uăxưăh iăvƠăt ătr ngăđ căth ăhi nă ăcácăbi nă
th ăhi năs ăth a mưnăv ăm iăquanăh ăv iăc pătrên vƠăv iăđ ngănghi păc ngănh ăbi nă
th ăhi năquy năt ăch ,ăđ cătônătr ng trongăth căhi năcôngăvi c
Hình 2.1 :ăCácăc păb căc aănhuăc uăMaslow
ắNgu n: http://p5media.vn/quan-tri-nhan-su”
Trang 17Thuy tăhaiănhơnăt ăc aăHerzbergă(1959)
Thuy tănƠyăchiaăcácănhơnăt ălƠmăhaiălo i:ăcácănhơnăt ăđ ngăviênăvƠăcácănhơnăt ăduyătrì.ăCácănhơnăt ăđ ngăviênăg măthƠnhăt u,ăs ăcôngănh năc aăng iăkhác,ăb năch tăcôngăvi c,ătráchănhi măcôngăvi c,ăs ăth ngăti năvƠăs ăti năb ,ăvƠătri năv ngăc aăs ăphátătri n N uănhơnăviênăđ căđápă ngăs ămangăl iăs ăth aămưnătrongăcôngăvi căchoăh ,ă
ng căl iănhơnă viênăs ă khôngăcóăs ăth aă mưn.ăCácănhơnăt ăduyătrìă g măchínhăsáchăcôngă ty,ă s ă giámă sátă c aă c pă trên,ă l ngă b ng,ă m iă quană h ă v iă c pă trênă vƠă đ ngănghi p,ăđi uăki nălƠmăvi c,ăđ iăs ngăcáănhơn,ăv ătríăcôngăvi căvƠăs ăđ măb oăc aăcôngă
vi c,ăn uăđ căđápă ngăs ăkhôngăcóăs ăb tămưnătrongăcôngăvi c,ăng căl iăs ăd năđ nă
s ăb tămưn.ăNh ăv y,ăHerzbergăđưătáchăbi tăt ngăđ iăhaiănhómănhơnăt ănƠyăvƠăchoă
r ngăch ăcóănh ngănhơnăt ăđ ngăviênăm iăcóăth ămangăl iăs ăth aămưnăchoănhơnăviênăvƠăn uăkhôngălƠmăt tăcácănhơnăt ăduyătrìăs ăd năđ năs ăb tămưnăc aănhơnăviên
Nhi uănghiênăc uăđưăđ aăraăk tăqu ăkhôngă ngăh ăs ăphơnăchiaăhaiănhóm nhân
t ă nh ă tr nă c aă Herbergă c ngă nh ă bácă b ă vi că choă r ngă cácă nhơnă t ă duyă trìă khôngă
mang l iăs ăth aămưnătrongăcôngăvi că(Kreitner & Kinicki, 2007) Th căt ăchoăth yă
r ngăcácănhơnăt ăthu căhaiănhómătrênăđ uăcóă nhăh ngăítănhi uăđ năs ăth aămưnătrongă
vi c.ăTuyănhiên,ăthôngăquaălỦăthuy tăc aăHezbergătaăc ngăcóăth ăth yăđ căt măquană
tr ngăc aănhơnăt ăđ ngăviênătrongăvi cămangăl iăs ăth aămưnătrongăcôngăvi căc ngănh ătácăđ ngăc aăcácănhơnăt ăduyătrìătrongăvi căd năđ năs ăb tămưnăc aănhơnăviên
Hình 2.2: T huy tăhaiănhơnăt ăc aăHerzberg
(Ngu n: www.valuebasedmanagement.net)
Trang 182.1.1.3 Các nghiên c u đo l ng m c đ th a mãn v i công vi c
Cácăh căthuy tăliênăquanăđ năs ăth aămưnăcôngăvi cănêuătrênăđưăđ căcácănhƠă
nghiên c uăsauănƠyăxemăxét,ă ngăd ngăvƠăti năhƠnhănghiênăc uăđ ăxácăđ nhăvƠăki mă
đ nhă cácă nhơnă t ă nƠoă th că s ă nhă h ngă đ nă s ă th aă mưnă côngă vi că c aă ng iă laoă
đ ng.ăCácănhƠănghiênăc uăSmith,ăKendallăvƠăHulină(1969)ăc aătr ngă iăh căComellăđưăxơyăd ngăcácăch ăs ămôăt ăcôngăvi că(JDI)ăđ ăđánhăgiáăm căđ ăth aămưnăcôngăvi că
c aă m tă ng iă thôngă quaă cácă nhơnă t ă lƠă b nă ch tă côngă vi c,ă ti nă l ng,ă th ngă ti n,ă
đ ngă nghi p,ă vƠă s ă giámă sátă c aă c pă trên.ă Cònă cácă nhƠă nghiênă c uă Weissă vƠă đ ngănghi pă(1967)ăc aătr ngă iăh c Minnesotaăthìăđ aăraăcácătiêuăchíăđoăl ngăs ăth aămưnăcôngăvi căthôngăquaăB ngăcơuăh iăth aămưnăMinnesotaă(MSQ)ătrongăđóăcóăcácăcơuăh iăv ăkh ăn ngăs ăd ngăn ngăl căb năthơn,ăthƠnhăt u,ăti năb ,ăth măquy n,ăchínhăsáchăcôngăty,ăđưiăng ,ăđ ngănghi p,ăsángăt o,ăs ăđ căl p,ăgiáătr ăđ oăđ c,ăs ăth aănh n,ătráchănhi m,ăs ăđ măb o,ăđ aăv ăxưăh i,ăs ăgiámăsátăc aăc pătrên,ăđi uăki nălƠmăvi c,ăv.v ăCóăth ăth yăJDIăvƠăMSQălƠăcácăch ăs ăvƠătiêuăchíăđánhăgiáăs ăth aămưnăcôngăvi că
c aănhơnăviênăđ căs ăd ngănhi uătrongăcácănghiênăc uăv ăs ăth aămưnăcôngăvi c.Sau đơyăchúngătaăhưyăđi măquaăm tăs ănghiênăc uănƠy
Luddyă(2005)ăđưăs ăd ngăch ăs ămôăt ăcôngăvi căJDIăđ ătìmăhi uăs ăth aămưnăcôngăvi căc aăng iălaoăđ ngă ăVi năyăt ăcôngăc ngă ăWestemăCape,ăNamăPhi.ăLuddyăđưăkh oăsátăs ăth aămưnă ăn măkhíaăc nhăth aămưnătrongăcôngăvi c,ăđóălƠăthuănh p,ă
th ngăti n,ăs ăgiámăsátăc aăc pătrên,ăđ ngănghi păvƠăb năch tăcôngăvi c.ăK tăqu ăchoă
th yăr ngăng iălaoăđ ngă ăVi năyăt ăcôngăc ngă ăWestemăCapeăhƠiălòngăv iăđ ngănghi păc aăh h năh t,ăk ăđ nălƠăb năch tăcôngăvi căvƠăs ăgiámăsátăc aăc pătrên.ăC ă
h iăth ngăti năvƠăti năl ngălƠăhaiănhơnăt ămƠăng iălaoăđ ngă ăđơyăc măth yăb tămưn.ăNgoƠiăra,ăch ngălo iăngh ănghi p,ăch ngăt c,ăgi iătính,ătrìnhăđ ăh căv n,ăthơmăniênăcôngătác,ăđ ătu i,ăthuănh păvƠăv ătríăcôngăvi căc ngăcóă nhăh ngăđángăk ăđ năs ăth aămưnăcôngăvi c
Boeveă (2007)ă đưă ti nă hƠnhă cu că nghiênă c uă s ă th aă mưnă côngă vi că c aă cácă
Trang 19gi ngă viênă khoaă đƠoă t oă tr ă lỦă bácă s ă ă cácătr ngă yă t iă M ă trênă c ă s ă s ă d ngă lỦăthuy tă haiă nhơnă t ă c aă Herzbergă vƠă ch ă s ă môă t ă côngă vi că c aă Smith,ă Kendallă &ăHulin.ăTheoăđó,ănhơnăt ăs ăth aămưnăcôngăvi căđ căchiaălƠmăhaiănhóm:ănhómănhơnăt ă
n iăt iăg măb năch tăcôngăvi căvƠăc ăh iăphátătri năth ngăti năvƠănhómănhơnăt ăbênăngoƠiăg măl ng,ăs ăh ătr ăc aăc pătrênăvƠăm iăquanăh ăv iăđ ngănghi p.ăM căđíchă
c aănghiênăc uănƠyălƠăki măđ nhătínhăđúngăđ năc aăc ăhaiălỦăthuy tătrên Trong nghiên
c uănƠyăc aăBoeve,ăcácăth ngăkêămangătínhăđ nhăl ngăđưăđ căápăd ngănh ăh ăs ă
Cronbach’săAlpha,ăh ăs ăt ngăquanăSpearman vƠăh iăquyătuy nătính
K tăqu ăphơnătíchăt ngăquanăc aăn mănhơnăt ătrongăJDIăđ iăv iăs ăth aămưnăcôngăvi cănóiăchungăđưăchoăth yănhơnăt ăb năch tăcôngăvi c,ăm iăquanăh ăv iăđ ngănghi pă vƠăc ăh iăphátătri nălƠăcóăt ngăquanăm nhănh tă v iăs ăth aă mưn côngă vi cătrongăkhiăs ăh ătr ăc aăc pătrênăvƠăl ngăb ngăcóăt ngăquanăy uăđ iăv iăs ăth aămưnăcôngăvi căc aăcácăgi ngăviên.ăPhơnătíchăh iăquyăđưăchoăth yăngoƠiăb nănhơnăt ălƠăb nă
ch tăcôngăvi c,ăm iăquanăh ăv iăđ ngănghi p,ăc ăh iăphátătri năvƠăs ăh ătr c aăc pătrên,ăth iăgianăcôngătácăt iăkhoaăc ngă nhăh ngăđ năs ăth aămưnăc aăgi ngăviênă(cƠngă
g năbóălơuădƠiăv iăkhoaăcƠngăc măth yăth aămưnăcôngăvi c).ă i uănƠyăc ngălỦăgi iăs ă
th aămưnăcôngăvi cătrongănghiênăc uănƠyăl iăl năh năs ăth aămưnăc aăt ngănhơn t ăc aăJDI.ăRõărƠngăngoƠiăcácănhơnăt ăđ căđ ăc pătrongăJDIăcònăcóăcácănhơnăt ăkhácă nhă
h ngăđ năs ăth aămưnătrongăcôngăvi căvƠăth iăgianăcôngătácălƠăm tătrongăcácănhơnăt ăđó.ăTh iăgianăcôngătácăcóă nhăh ngăđ năs ăth aămưnăcôngăvi cătrongătr ngăh pănƠy lƠădoătínhăđ căthùăc aăcôngăvi căt iăkhoaăgi ngăd yănƠy.ăTrongăcácănhơnăt ă nhăh ngă
đ căxétătrongănghi năc uănƠyăthìăb năch tăcôngăvi călƠănhơnăt ă nhăh ngăm nhănh tă
đ năs ăth aămưnăcôngăvi cănóiăchung.ăQuaănghiênăc uăc aămình,ăBoeveăc ngăđưăki mă
đ nhătínhăđúngăđ năc aălỦăthuy tăc aăHerzbergăvƠăch ăs ămôăt ăcôngăvi căJDI
Laura et al (2007)ăti năhƠnhănghiênăc uăs ăth a mưnătrongăcôngăvi căv iăm uă
766 D căs ăt iăB căAi-len theoăcácăy uăt ăgi iătính,ăch ngăt c,ăl nhăv căho tăđ ng,ăthuă nh p,ă đ ă tu i và 8 nhơnă t ă thƠnhă ph nă côngă vi c K tă qu ă nghiênă c uă choă th yă
Trang 208nhân t ăcóă nhăh ngăđ năm căđ ăth aămưnătrongăcôngăvi căc aăđ iăt ngăkh oăsátăđóălà nh năth căv ăcôngăvi c,ălưnhăđ o,ăđ ngănghi p,ăthuănh p,ăth ngăti n,ăđi uăki năcôngăvi c,ăphúcăl iăvƠăy uăt ăđ căth ăhi năb năthơn Trong khi Kiron (2012) nghiên
c uăt iăKerala,ăChơuăPhiătrênă53ăD căs ăc ngăcóăk tăqu ălƠă8ăy uăt ănh ngăy uăt ă
đ căth ăhi năb năthơnăđ căthayăth ăb ngăy uăt ăt ngătácăv iăb nhănhơn
M tănghiênăc uăkhác c ngăđ căth căhi năvƠoăn mă2007 c aăHi păh iăD căs ă
c aăM ătrênă472ăD căs ăđangălƠmăvi cătrongăcácăb nhăvi năt iăM ăv ăm căđ ăth aămưnătrongăcôngăvi căd aătrênăr tănhi uătiêuăchíăliênăquanăđ năcácăy uăt ăthu căv ăcáănhơn,ăcu căs ng,ăcôngăvi c Nghiênăc uăchoăth yăngoƠiăcácăy uăt ăki măsoátănh ăgi iătính,ăthơmăniênăcôngătác,ăv ătríăcôngăvi c,ăb ngăc păchuyênămônăthìăcóă9ănhómăy uăt ănhăh ngăđ năs ăth aămưnătrongăcôngăvi călƠăy uăt ăquy năt ăch ,ăc pătrên,ăvaiătròăcôngăvi c,ăt ngătác v iăb nhănhơn,ăphúcăl iăc ngăđ ng,ăđ ngănghi p, th ngăti n công
vi c,ăthuănh păvƠămôiătr ngălƠmăvi c.ăM tăs ănghiênăc uăkhácănh ănghiênăc uăc aăHincapieă(2012)ăt iăM ănh ngă ăđ iăt ngălƠăD căs ă c ngăđ ng c ngăcóă k tă lu nă
t ngăt ăv iă9ănhómăy uăt ătrên;ănghiênăc u c aăKidwellă(2009)ăt iăNamăPhiăthìăk tă
qu ăch ăđ ăc păđ nă5ăch ăs ăc uăthƠnhătrongăthangăđoăJDIăvƠăy uăt ăt ngătácăv iăb nhănhơnăcònănghiênăc uăc aăMosammodă(2011) th căhi năvi căđoăl ngăm căđ ăth aămưnătrongăcôngăvi cătrongăngƠnhăD căt iăBangladesh thìăk tăqu ăl iăkhôngăbaoăg mă2ăy uă
t lƠăb năch tăcôngăvi căvƠăt ngătácăv iăb nhănhơn
Michaelă(2012)ăđưăth căhi năm tănghiênăc uăkhácăt iăM ăv ăs ăth aămưnăcôngă
vi căc aăD căs ăb nhăvi năd aătrênăthuy tăhaiănhơnăt ăc aăHerzbergătrênăm uăkh oăsátă140ăđ iăt ng.ăTrongănghiênăc uănƠy,ătácăgi đưăđ aăraăhaiănhómăy uăt ătácăđ ngă
đ năm căđ ăth aămưnătrongăcôngăvi c c aăng iăD căs Nhómăy uăt ăbênătrongăbaoă
g măthƠnhătíchăcôngăvi c,ăc ăh iăth ngăti n,ăs ăphátătri năcáănhơn,ănh năth căcáănhơn,ătráchănhi măvƠăb năch tăcôngăvi c.ăNhómăy uăt ă nhăh ngăbênăngoƠiăg măc pătrên,ă
đ ngănghi p,ăđi uăki nălƠmăvi c,ăthuănh p,ăn iăquyăcôngăty,ăb oăđ măcôngăvi c,ătìnhă
tr ngăcôngăvi căvƠăcu căs ngăcáănhơn.ă
Trang 21Tiêuăbi uănh tă Vi tăNam,ăTr năKimăDungă(2005)ăđưăth căhi nănghiênăc uăđoă
l ngăm căđ ăth aămưnăcôngăvi cătrongăđi uăki năc aăVi tăNamăb ngăcáchăs ăd ngă
Ch ăs ămôăt ăcôngăvi că(JDI)ăc aăSmithăvƠăđ ngănghi p.ăTuyănhiên,ăngoƠiăn mănhơnăt ă
đ căđ ăngh ătrongăJDI,ătácăgi ăđưăđ aăthêmăhaiănhơnăt ăn aălƠăphúcăl iăcôngătyăvƠăđi uă
ki nă lƠmă vi că đ ă phùă h pă v iă tìnhă hìnhă c ă th ă c aă Vi tă Nam.ă M că tiêuă chínhă c aănghiênăc uănƠyănh măki măđ nhăgiáătr ăcácăthangăđoăJDIăc ngănh ălƠăxácăđ nhăcácănhơnă
t ă nhăh ngănh ăth ănƠoăđ nă m căth aă mưnăcôngă vi căc aănhơnă viênă ăVi tăNam ThangăđoăLikertăb yăm căđ ,ăphơnătíchănhơnăt ă(EFA)ăvƠăphơnătíchănhơnăt ăkh ngăđ nhă(CFA)ăđưăđ căs ăd ng.ăK tăqu ănghiênăc u đưăch ngăminhăr ng,ătrongăđi uăki năt iă
Vi tăNam,ăhaiăy uăt phúcăl iăvƠăđi uăki nălƠmăvi căđ măb oăđ căđ ătinăc yăvƠăgiáătr ăthangăđo
Nh ăv y,ăđi măquaăcácănghiênăc uăv ăs ăth aămưnăcôngăvi cătrong cácăl nhăv că
Y ậ D că ăcácăqu căgiaăkhácănhau,ătaăcóăth ăth yăCh ăs ămôăt ăcôngăvi căJDIăđưăđ căcácănhƠănghiênăc uăs ăd ngăkháăph ăbi nătrongăvi cătìmăhi uăm căđ ăth aămưnăcôngă
vi căc aănhơnăviênă ăcácăl nhăv c,ăqu căgiaăkhácănhau H uăh tăcácănghiênăc uăđ uă
ki măđ nhăđ căr ngăcácănhơnăt ătrongăJDIăđưăph năánhăđ căs ăth aămưnăcôngăvi că
c aănhơnăviên,ăho că ăn cănƠyăho că ăn căkhác,ăho că ăl nhăv cănƠyăho că ăl nh v căkhác.ă i uănƠyăc ngănóiălênăr ng,ăs ăth aămưnăcôngăvi căc aănhơnăviênăcóăth ăs ăph ăthu că vƠoă n mă nhơnă t ă chínhă trongă thangă đoă JDIă lƠă s ă th aă mưnă đ iă v iă thuă nh p,ă
th ng ti n,ăc pătrên,ăđ ngănghi p,ăb năch tăcôngăvi c vƠăm tăs ănhơnăt ăkhácătùyătheoă
đ cătr ngăvƠăđ căđi măc aăt ngăngƠnhăngh ăkhácănhau
2.1.2 Lòng trung thànhăđ iăv iăt ăch c
2.1.2.1 Khái ni m lòng trung thành đ i v i t ch c
TrungăthƠnhăcóăth ălƠăm tăy uăt ăthƠnhăph năc aăs ăg năk tăv iăt ăch c,ăc ngăcóă
th ălƠăm tă kháiăni măđ căl p.ă Allenă &ăMayeră(1990)ăchúătr ngăbaătr ngătháiătơmălỦăkhácănhauăc aănhơnăviênăkhiăg năk tăv iăt ăch c.ăNhơnăviênăcóăth ătrungăthƠnhăv iăt ă
ch căxu tăphátăt ătìnhăc măth căs ăc aăh ;ăh ăs ă ăl iălƠmăvi căv iăt ăch cădùăn iăkhácă
Trang 22cóătr ăl ngăcaoăh n,ăđi uăki nălƠmăvi căt tăh n;ăh ăcóăth ătrungăthƠnhăv iăt ăch căch ăvìăh ăkhôngăcóăc ăh iătìmăđ căcôngăvi căt tăh n;ăvƠăh ăcóăth ătrungăthƠnhăv iăt ăch căvìănh ngăchu năm căđ oăđ cămƠăh ătheoăđu i
Mowday el al (1979)ăchoăr ngălòngătrungăthƠnhălƠăỦăđ nhăho cămongămu năduyătrìălƠăthƠnhăviênăc aăt ăch că(theoăTr nă&ăNguy nă2005)
JaeridăRossiăchoăr ng:ăgi ngănh ăch căn ngăc aăth iăgian,ălòngătrungăthƠnhălƠăỦă
t ngăh nă c,ăcôngăvi căch ăth căs ăh păd năkhiăth ngăxuyênăđ căh căh iă(theoă
Tr nă&ăNguy nă2005)
Cònăcácăt ăch căkinhădoanhăthìăchoăr ngăhìnhăth cătrungăthƠnhăt tănh tălƠăkhiăc ă
công ty và nhơnăviênăcùngăcóăl i
Cóănhi uăđ nhăngh a,ăcáchănhìnăkhácănhauăv ălòngătrungăthƠnh VƠănghiênăc uă
này s ăd ngăđ nhăngh a lòng trung thành c aăMowdayălƠăỦăđ nhăho cămongămu năduyătrìălƠăthƠnhăviênăc aăt ch c,ăvƠăthamăgiaănhi tătình,ălƠmăvi căh tămìnhăvìăm cătiêuăc aă
t ch c
2.1.2.2 Lý thuy t và thang đo đo l ng lòng trung thành đ i v i t ch c
Nghiênăc uălòngătrungăthƠnh,ăcácănhƠănghiênăc uăcóăth ăxemălòngătrungăthƠnhălƠăm tăkháiăni măđ căl p,ăho călƠăm tăthƠnhăph năc aăs ăg năk t (commitment).ăVƠăđaă
ph năcácănhƠ nghiênăc uăxemălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênălƠăm tăthƠnhăph năc aă
s ăg năk tăchung.ăS ăg năk tăchung nƠyăth ngăđ căxemăxétă ănhi uăkhíaăc nh:ăg nă
k tă v iăt ăch c, v iăđ iănhómă vƠă v iălưnhăđ oăhayăg n k tă v iănhi mă v ,ă v iăngh ănghi păb năthơn,ăhayăg n k tăđ oăđ căni mătin,ăgiáătr c aăh ăv iăni mătin,ăgiáătr ăc aă
t ăch c.ăHi nănay,ănghiênăc uăn iăb tănh tăv ălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch căchínhă
là b ngăcơuăh iăđoăl ngăs ăg năk tăv iăt ăch căOCQă(OrganizationalăCommitmentăQuestionnaire)ăc aăMowdayăet al (1979)ă(theoăTr nă&ăNguy nă2005).ăNgoƠiăraăcònăcóăthangăđoăc aă Allenă &ăMayeră(1990),ăthangăđoăNOSă(NationalăOrganizationsă Study)ă
c aăKallebergă(1996)
Trang 23Thangă đoă NOSă c aă Kallebergă (1996)ă t pă trungă ch ă y uă choă s ă khácă nhauă v ălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch cătheoăgi iătínhănênăkhôngăphùăh păchoălu năv nănƠy.ăThangăđoăc aăMayeră&ăAllenă(1990),ălòngătrungăthƠnhăđ uăhi nădi nătrongăc ăbaăy uăt ă
(affective, continuance, normative)ănênăr tăkhóăđoăl ngăriêngăbi tălòngătrungăthƠnh VƠăđơyălƠănh ngăv năđ ăthíchăđángăc năph iăquanătơmăkhiăs ăd ngăthangăđoăc aăAllenă
& Mayer (1990)
ThangăđoăOCQăc aăMowdayăet al (1979)ăphùăh păv iăm cătiêuăc aălu năv năvìănóătáchăh nălòngătrungăthƠnhăraălƠmăm tăthƠnhăph năc aăs ăg năk tăv iăt ăch c.ă nhăngh aălòngătrungăthƠnhălƠăắỦ đ nhăho cămongămu năduyătrìălƠăthƠnhăviênăc aăt ăch c” thìăt ngăt ănh ăkháiăni măắDuyătrì” trongăcácănghiênăc uă ăph măviăqu căgiaătrongănhi uăn măli năc aăVi năAonăConsulting:ănhơnăviênăcóăỦăđ nhă ăl iălơuădƠiăcùngăt
ch c/ doanhănghi p;ăs ă ăl iăcùngăt ch c/doanhănghi pă m cădùăn iă khácăcóăl iăđ ăngh ă l ngă b ngă t ngă đ iă h pă d nă h n (Stumă 1999,ă 2001,ă theoă Tr nă &ă Nguy nă2005).ă ăVi tăNam,ăthangăđoănƠyăc ngăđ căTr năKimăDungăđi uăch nhăvƠăs ăd ngătrongăcácănghiênăc uăắPh măch tălưnhăđ oăvƠă nhăh ngăc a ph măch tălưnhăđ oăđ nă
s ăg năk tăv iăt ăch c”,ăắ nhăh ngăc aăv năhóaăt ăch căvƠăphongăcáchălưnhăđ oăđ nă
k tăqu ălƠmăvi căc aănhơnăviênăvƠălòngătrungăthƠnhăc aăh ăđ iăv iăt ăch c”ăb ngăbaă
bi n:ă(1)ănhơnăviênăc măth yămu nă ăl iălƠmăvi căcùngăt ch căđ năkhiăv ăh u, (2) Nhơnăviênăs ă ăl iălƠmăvi căcùngăt ch călơuădƠiăm cădùăcóăn iăkhácăđ ăngh ăl ngă
b ngăh păd năh n, (3) C măth yămìnhătrungăthƠnhăv iăt ch c (Tr nă&ăNguy nă2005).ăDoăđó,ălu năv nănƠyăc ngădùngăthangăđoălòngătrungăthƠnhăc aăMowdayăet al (1979)
v iăbaăbi năđưăđ căTr năKimăDungăhi uăch nhătrongăđi uăki năVi tăNam
Tuyănhiên,ăquáătrìnhăth căhi nănghiênăc uăkhámăpháăchoăth yăr ngăkháiăni mălòngătrungăthƠnhăcònănhi uăkhíaăc nhăc năph iăxemăxét.ăN uăchoăr ngătrungăthƠnhălƠă
ph iă ă l iă lƠmă vi că lơuă dƠiă th mă chíă lƠmă vi că su tă đ iă cùngă t ă ch că thìă trongă cácănghiênăc uăc ngăđưăch ăraăr ngă vi că ăl iă lƠmă vi căchoăt ăch că khôngăch ă vìătrungăthƠnhăv iăt ăch căcònăch uăs ătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkhácănh ăcung - c uătrênăth ă
Trang 24tr ngălaoăđ ng,ăhyăv ngă v ănh ngăc ăh iăvi călƠmă khác,ăthơmăniên, đ căbi tăm tă
bi nătrungăhòaăquanătr ngă nhăh ngăt iăs ăthuyênăchuy năcôngăvi călƠăắtrìnhăđ ăth că
hi nă nhi mă v ă c aă ng iă laoă đ ng” (Nguy nă 2009:ă 113-114).ă Rõă rƠng,ă v iă nh ngă
ng iăth căhi năcôngăvi căkémăhi uăqu ,ăt ăch căkhôngămu năgi ăh ăl i,ăth măchíăcònă
đ aă raă nh ngă khuy nă khíchă choă h ă ngh ă vi că ho că chuy nă côngă tác.ă Nh ngă nh ngănhơnăs ălaoăđ ngăkémăhi uăqu ănƠyăth ngăkhôngăcóăỦăđ nhăraăđi.ăH ăs ăph iăthayăđ iăhayăthuyênăchuy năcôngăvi c,ănênăh ăluônălƠmăvi călơuădƠiăvƠămu năđ călƠmăvi că
su tăđ iăv iăt ăch c.ăGi ngăv iăquanăni măc aăcácăt ăch căv ălòngătrungăthƠnh,ăr ngă
h ăkhôngămongămu nălòngătrungăthƠnhăm tăcáchămùăquáng,ătrungăthƠnhăt tănh tălƠăkhiă
c ănhơnăviênăvƠăcôngătyăcùngăcóăl i H ămu năcóăđ cănh ngănhơn viênătƠiăgi iădùălƠmăvi cătrongăth iăgianăng năh năcóăđ căs ătrungăthƠnhăc ăđ iăc aănh ngănhơnăviênălƠmăvi căkémăhi uăqu ăC ngănh ăquanăđi mălòngătrungăthƠnhăc aătrungătơmănghiênă
c uălòngătrungăthƠnhă(LoyaltyăResearchăCenteră2004)ăđóăchínhălƠăs ănhi tătình làm
vi căchoăthƠnhăcôngăc aăt ăch căvƠătinăt ngăr ngălƠmăvi căchoăt ăch călƠăs ăl aăch nă
t tănh t.ăNghiênăc uăchoăr ngăđơyălƠăđi măquanătr ngăc năph iăxemăxétătrongăvi căxácă
đ nhăvƠăđoăl ngălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviên.ăNh ngăvìăquanăđi mănƠyăch aăđ că
s ăd ngăr ngărưiă ăcácădoanhănghi păVi tăNamăvƠăc ngăch aăcóăthangăđoăc ăth ăDoăđó,ălu năv nănƠyăv năs ăd ngăthangăđoălòngătrungăthƠnhăc aăTr năKimăDungă(g măbaă
bi n)ăđưăđi uăch nhăt ăthangăđoăOCQăc aăMowdayăet al (1979) có b ăsungăthêmăbi nă
th ăt ăắNhơnăviênăluônălƠmăvi căh tămìnhăvìăt ch c”.ăBi nănƠyălƠăk tăqu ăc aănghiênă
c uăkhámăpháăxu tăphátăt ănh ngăquanăđi măkhácănhauăv ălòngătrungăthƠnhăvƠăquană
đi măm iăngƠyănay
Trang 25Tómăl i,ăkhiănghiênăc uăv ălòngătrungăthƠnh,ăcácănhƠănghiênăc uăth ngănghiênă
c uălòngătrungăthƠnhălƠăm tăthƠnhăt ăc aăs ăg năk tăv iăt ăch c Doăđó,ălu năv nănƠyă
c ngăxemăxétălòngătrungăthƠnhălƠăm tăthƠnhăph năc aăs ăg năk tăv iăt ăch căvƠădùngăthangăđoăc aăMowdayăet al (1979)ăđưăđ căTr năKimăDungăđi uăch nhătrongăđi uăki nă
Vi tăNamăv iăbaăm căh i,ăđ ngăth iăb ăsungăthêmăm căth ăt ălà ắNhơnăviênăluônălƠmă
vi căh tămìnhăvìăt ăch c”.
B ngă2.1: Các thang đoăv ălòng trung thành vƠăg năk tăđ iăv iăt ăch c
ThangăđoăOCQăc aă
Mowday, Porter &
Steer (1979)
S đ ng nh t (Identification):ăđ ng nh tăv iăm cătiêu,ă
giáătr ăvƠăni mătinăc aăt ăch c
Lòng trung thành (Loyalty):ăcóăỦăđ nhăhayămongămu năduyătrìălƠăthƠnhăviênăc aăt ăch c
S d n thân (Involvement):ăt ănguy năthamăgiaăvƠoăcácă
ho tăđ ngăc aăt ăch c,ăt tăc ăvìăm cătiêuăc aăt ăch c
Mayer & Allen
(1990)
G n k t b ng tình c m (Affective commitment): trung
thƠnhă ăl iăt ăch cădùăn iăkhácăcóănh ng đưiăng ăh păd nă
h n
G n k t duy trì (Continuance commitment): trung thành
vìăs ăt năt iăc aăh
G n k t chu n m c (Normative commitment): trung
thƠnhăvìătráchănhi m,ăngh aăv ăđ iăv iăcôngăvi c
NOSăc aăKallebergă
(1996)
T pătrungăch ăy uăchoăs ăkhácănhauăv s ăg n k tăv iăt
ch cătheoăgi iătính
Trang 262.1.3 M i quan h gi a s th a mãn trong công vi căvƠălòngătrungăthƠnhăđ i v i
t ch c
Theo Mowday et al (1979), lòng trung thành là m t trong ba nhân t t o nên s
g n k t v i t ch c Chính vì v y khi nói v m i quan h gi a s th a mãn trong công
vi c và lòng trung thành v i t ch căc ngăchínhălƠănóiăv m i quan h gi a s th a
mãn trong công vi c và s g n k t v i t ch c
Cóănhi uăquanăđi măvƠănghiênăc uăv ăm iăquanăh ănhơnăqu ăgi aăs ăth aămưnă
đ iăv iăcôngăvi căvƠăg năk tăđ iăv iăt ăch căc aănhơnăviên;ăcóăquanăđi măchoăr ngăs ă
th aămưnăc aănhơnăviênăv iăcôngăvi căs lƠmăd năđ năs ăg năk t c aăh ăđ iăv iăt ăch că
(Lincoln & Kalleberg, 1990 ; Mowday; Porter, & Steer, 1982 ; Mueller, Boyer, Price
&ăIverson,ă1994ă;ăWilliamsă&ăHazer,ă1986)ăvƠăng căl iăc ngăcóăquanăđi măchoăr ngă
m căđ ăg năk tăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch căs ăd năđ nălƠmăh ăth a mãn trong công
vi că(Vandenbergă&ăLance,ă1992).ăTuyănhiên,ăs ăg năk tăv iăt ăch căch căch năcóăliênăquanăhayăb ă nhăh ngăb iăs ăth aămưnăcôngăvi căthì đưăđ căkhámăpháătrongănhi uănghiênăc uăc aăCookăvaăWallă(1980);ăMowday et al (1979)
Theo Stum (2001) choăr ngătrongănh ngăn măg năđơy,ănhi uănghiênăc uăv ănhuă
c uăc aănhơnăviên,ăm căđ ăth aămưnăđ iăv iăcôngăvi căvƠăs ăg năk tăc aănhơnăviênăv iă
t ăch căđ căth căhi nătheoămôăhìnhăsauă:
Hình 2.2 :ăMôăhìnhăđoăl ngăs ăg năk tăc aănhơnăviênăđ iăvóiăt ăch că(Stum, 2001)
Cáchăti păc nănƠyăđưăđ căápăd ngătrongăcácănghiênăc uăc aăAonăConsultingă
và th căhi năhƠngăn mă ăquyămôăqu căgiaănh ănghiênăc uăv ăCommitment@Workăt iă
M ăt ăn mă1997,ăt iăCanadaăt ăn mă1999,ăt iăAnhăt ăn mă2000ăvƠăt iăÚcăn mă2002.ă
K tăqu ăchoăth yăcóăm iăquanăh ăch tăch ăgi aăs ăth aămưnăc aănhơnăviênăvƠăs g nă
Trang 27k tăc aăh ăđ iăv iăt ăch c.ăAonăConsultingă ngăd ngălinhăho tăthuy tăb căthangănhuă
c uăMaslowăvƠoăđi uăki năc aăn năkinhăt ăhi năđ iăvƠchoăr ngăđ ănơngăcaoăs ăg n k tă
c aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch c,ăc n th aămưnănhuăc uăc aănhơnăviên
TheoăTr năKimăDungă(2005),ăcácăt ăch căs ăcóăđ căs ăg năk tăc aănhơnăviênă
b ngăcáchălƠmăchoăh ăth aămưnă ăcácăkhíaăc nhăkhácănhauăv ănh ngănhuăc uăliênăquană
đ năcôngăvi cănh ăsau:ă(1) Côngăvi că;ă(2)ăTh ngăti n;ă(3)ăLưnhăđ o;ă(4)ă ngănghi p;ă(5)ăTi năl ng;ă(6)ăPhúcăl iăvƠă(7)ă i uăki nălƠmăvi c;
Doă đó,ă nghiên c u này c ngă s th c hi nă đánhă giáă nhă h ng c a các thành
ph n t o nên s th a mãn công vi căđ n lòng trung thànhđ i v i t ch c d a trên vi c
t ng h p các khía c nh thành ph n t cácăđ tài nghiên c u lien quan và phù h p v i ngƠnhăD căvƠăđi u ki n Vi t Nam
TheoăT ăch căYăt ăth ăgi iăWHOăD căph măđ căhi uăchungănh ăsau:ăD că
ph m hayăcònăg iălƠăthu căbaoăg măhaiăthƠnhăph năc ăb nălƠăthu căTơnăd căvƠăthu căYăh căc ătruy n.ăThu căph iăđ măb oăđ căđ ăanătoƠn,ăhi uăqu ăvƠăcóăch tăl ngăt tă
đ căquyăđ nhăth iăh năs ăd ngăvƠăs ăd ngătheoăli uăl ngăh pălỦ
TheoăLu tăd căbanăhƠnhăngƠyă14ăthángă6ăn mă2005:
D c lƠăthu căvƠăho tăđ ngăliênăquanăđ năthu c
Thu călƠăch tăho căh năh p cácăch tăs ăd ngăchoăng iănh măm căđíchăphòngă
b nh,ăch aăb nh,ăchu năđoánăb nhăho căđi uăch nhăcácăch căn ngăsinhălỦăc ăth ăbaoăg măthu căthƠnhăph m,ănguyênăli uălƠmăthu c,v cxin,ăsinh ph măyăt ,ătr
th căph m ch căn ng
Nh ăv yănhìnăchungăcóăth ăhi uăkháiăni măd căph mănh ăsau:ăD căph iălƠă
nh ngăs năph mădùngăchoăng iăv iăm căđíchăphòngăb nh,ăch aăb nhăho căđi uăch nhă
ch căn ngăsinhălỦăc ăth ,ăcóăcôngăd ngăthƠnhăph năch ăđ nh,ăch ng ch ăđ nhărõărƠng.ă
Trang 28D căph măbaoăg măthƠnhăph măvƠănguyênăli uăs năxu tăthu c,ăv cxin,ăsinhăph măyă
t
2.1.4.2 D c s
D c s theo quan ni m hi năđ i ph i là chuyên gia v thu c v i ch căn ngăs n
xu t, qu n lý, cung ngăvƠăh ng d n s d ng thu c m t cách an toàn, hi u qu , h p lý
và ti t ki m nh t;ătrongăđóăcôngătácăs n xu tăngƠyăcƠngăđ c công nghi p hóa, chuyên
sâu hóa và có th có s tham gia c a các chuyên viên, nhân l c c a ngành khác Riêng công tác qu n lý, cung ng,ăh ng d n s d ng thu c ngày càng ph c t p và phát tri n nênăđòiăh i ki n th c, k n ngăc ngănh ăđ oăđ c c aăchínhăng iăd c s ăDoăđó,ă
trong th c t d c s có th ch làm vi c trong m t b ph nănƠoăđóănh ăs n xu t, ki m
nghi m, qu n lý cung ng,ăh ng d n s d ng thu c,ầănh ngăki n th c và k n ngă
c n thi t ph i bao g m m i khía c nhăliênăquanăđ n thu c;ăđ c bi t ph iăcóăl ngătơmăvƠăđ oăđ c c a ngh đ có th th c hành t t nh t nghi p v m t b ph n
D căph măc ngălƠă m tălo iăhƠngăhoáă vìăth ătrongăn nă kinhăt ăth ătr ngănóă
c ngămangăđ yăđ ăcácăthu cătínhăc aăhƠngăhoá,ăgiáăc ăc aăthu cătuơnăth ătheoăđúngăquyălu tăcungă- c uătrênăth ătr ng.ăVi căs năxu tăcungă ngăd căph măluônăb ăcácăquyă
lu tăkinhăt ăhƠngăhoáăchiăph iăch tăch ănh ăquyălu tăgiáătr ,ăquyălu tăc nhătranh,
Bênăc nhăđóăd căph măc ngămangănh ngănétăđ cătr ngăr tăriêng:
- NgƠnhăD călƠăl nhăv căcóătínhăxưăh iăcao
- NgƠnhă D căđòiăh iăngu nănhơnăl că hƠmăl ngăch tăxámăcaoă vƠătrìnhăđ ă k ă
thu t,ăcôngăngh ătiênăti n
- Chi phí kh ngăl ăchoănghiênăc uăvƠăphátătri n m tăs năph măm i
- LƠăngƠnhăkinhădoanhăcóătínhăđ căquy năcaoăvƠămangăl iănhi uăl iănhu n
- Tuơnăth ăch tăch ăcácătiêuăchu năv ăch tăl ngăc aăm iăqu căgiaăvƠăth ăgi i
- Th ătr ngăthu căc ngăcóătínhăch tăđ căbi tăsoăv iăth ătr ngăcácălo iăhƠngăhoáă
Trang 29tiêu dùng khác do vaiătròăquy tăđ nhătrongă vi că muaăthu călƠăth yăthu căch ă
khôngăph i lƠăng iăs ăd ng
- Vi cătiêuădùngăthu căch uă nhăh ngăsơuăs căc aătìnhăhìnhăkinhăt ăxưăh i,ăc aă
m căs ng,ăl iăs ngăvƠămôăhìnhăb nhăt t đ cătr ng cho t ngăgiaiăđo năphátătri n
2.2.1 Bi nălu năc ăs ăđ ăxu t môăhìnhănghiênăc u
T ăc ăs ălỦăthuy tăv ăs ăth aămưnătrongăcôngăvi c,ălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ă
ch căvƠăcácăđ căđi măđ cătr ngăc aăD căs ăđ iăh c,ăthangăđoăCh ăs ămôăt ăcôngăvi că
(Job Descriptive Index ậ JDI)ădoăSmithăetăală(1969)ăthi tăl păs ăđ căch nălƠăthangăđoă
g căc aăđ ătƠiănghiênăc uănƠy Vi căch năl aămôăhìnhănghiênăc uătácăgi ăđ nhăh ngă
l aăch nămôăhìnhătheoăcácăl pălu năsau:ă(a)ăK ăth aăvƠăphátătri nătrongăvi căs ăd ngăvƠă
k tăh p vƠăch năl căm tăs ăc ăs ălỦăthuy t vƠănghiênăc uăc aăcácănhƠănghiênăc uăkhoaă
h căđiătr căphùăh păv iăm cătiêuănghiênăc uăc aăđ ătƠi;ă(b)ăXơyăd ngămôăhìnhănghiênă
c uăs ăđ căxemăxétăl iăn iădungăvƠăb ăsungăs ănhơnăt ăm iăngoƠiăthangăđoăJDIăvào nghiênăc uănƠyăd aătrênăc ăs ăđưăđ căcácătácăgi ăkhácănghiênăc u,ăki măđ nhăđ ătină
c yăvƠăs ăphùăh păv iăđ căđi măđ cătr ngăc aăngƠnhăD c,ăđ iăt ngăD căs vƠăđi uă
ki nănghiênăc uăt iăVi tăNam Các y uăt ăm i này baoăg m đi uăki nălƠmăvi c,ăphúcă
l i,ăđ căth ăhi n b năthơn, quy năt ăch ,ănh năth căv ăcôngăvi c,ăvaiătròăcôngăvi căvƠă
t ngătácăv iăb nhănhơn.ă
Y uăt ăắđi uăki nălƠmăvi c” và ắphúcăl i” đưăđ cănghiênăc u,ăki măđ nhăđ ătină
c yăb iăTr năKimăDungă(2005)ă vƠăđ că k tă lu nălƠăcóătácăđ ngăđ nă m căđ ă
th aămưnăcôngăvi cătrongăđi uăki nănghiênăc uăt iăVi tăNam
Y uăt ăắđ căth ăhi năb năthơn”, ắquy năt ăch ” g năli năv iă2ăc păđ ăcaoănh tătrongăthápănhuăc uăc păb căc aăMaslowălƠănhuăc uăđ cătônătr ngăvƠănhuăc uă
đ căth ăhi nătƠiăn ng,ăph măgiá s ăđ căt ngăh păl iăthƠnhăm tănhơnăt ăvƠăg iălƠăy uăt ăắ cătônătr ngăậ th ăhi năb năthơn”.ă
Trang 30 Y uăt ăắnh năth căv ăcôngăvi c”ăvƠăắvaiătròăcôngăvi c”ăcóăn iădungăvƠăỦăngh aă
t ngăt ăy uăt ăắb năch tăcôngăvi c”ătrongăthangăđoăJDI
Y uăt ăắt ngătácăv iăb nhănhơn” liênăquanăđ năch tăl ngăph căv ,ădanhăti ngă
c aăb nhăvi nănh măthuăhútăb nhănhơnăvìăb nhănhơnă ăđơyăchínhălƠăkháchăhƠngă
c aăb nhăvi nătrongăkhiăđ ătƠiănghiênăc uănƠyăkhôngăch ănghiênăc uătrênăđ iă
t ngă D că s lƠmă vi că ă b nhă vi nă nênă s ă đ că thayă đ iă choă phùă h pă lƠ ắTh ngăhi uăc aăt ăch c”
Haiănhơnăt ăm iăắTh ngăhi uăc aăt ăch c”ăvƠăắY uăt ăđ cătônătr ngă - th ă
hi năb năthơn”ăchínhălƠăs ăkhácăbi tătrongăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năm căđ ă
th aămưnătrongăcôngăvi căvƠălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch căc aă D căs so
v iăcácăđ iăt ngăc ngănh ăcácăngƠnhăngh ăkhác
B ngă2.2:ăT ngăh păcácănghiênăc uăliênăquan
Trang 31Nh ăv yăthangăđoăm căđ th a mãn trong công vi c vƠălòngătrungăthƠnhăđ i v i
t ch c c aăđ iăt ng D c s trongăđ tài nghiên c u này bao g m 9 thành ph n trong đóă5ănhơnăt đ căđ c pătrongăthangăđoăJDIălƠă
F1 ậ B n ch t công vi c (5ăbi năquanăsát);
F2 ậ Thu nh p (4ăbi năquanăsát);
F3 ậ C h i đào t o th ng ti n (4ăbi năquanăsát);
F4 ậ C p trên (6ăbi năquanăsát)
F5 ậ ng nghi p (4ăbi năquanăsát);ă
VƠăb nănhơnăt ăđ căđ ăngh ăđ aăvƠoănghiênăc uănƠyălƠă
F6 ậ Môi tr ng – đi u ki n làm vi c (5ăbi năquanăsát);
F7 ậ Phúc l i (5ăbi năquanăsát);
F8 ậ Th ng hi u c a t ch c (4ăbi năquanăsát);
F9 ậ Y u t đ c tôn tr ng – th hi n b n thân (4ăbi năquanăsát)
M căđ ăth aămưnăchungătrongăcôngă vi că vƠălòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch căngoƠiăvi căđ căđánhăgiáăthôngăquaă9ăthƠnhăph nătrênăcònăđ căđánhăgiáăthôngăquaăcácăbi năquanăsátăriêng:ăm căđ ăth aămưnătrongăcôngăvi căđ căđánh giá qua 4ăbi nă
quan sát vƠălòngătrungăthƠnhăđ i v iăt ăch căđ căđánhăgiáăquaă4 bi năquanăsát
2.2.2 Môăhìnhănghiênăc u
ăđ năgi nătrongăcáchătrìnhăbƠy,ămôăhìnhănghiênăc uăđ căth ăhi nănh ăhìnhă
2.4,ătrongăđóăbaoăg m:
Cácăbi năđ căl pătrongămôăhìnhăg mă9ăthƠnh ph năliênăquanăđ năcôngăvi c,ăbaoă
g mă(1)ăb năch tăcôngăvi c,ă(2)ăti năl ngăvƠăthuănh p, (3) c ăh iăđƠoăt oăậ th ngăti n,
(4) c pătrên, (5) đ ngănghi p, (6) môiătr ngăvƠăđi uăki nălƠmăvi c, (7) phúcăl i, (8)
th ngăhi uăc aăt ăch c,ă(9)ăy uăt đ cătônătr ngăvƠăth ăhi năb năthơn
Cácăbi năph ăthu cătrongămôăhìnhălƠă(1)ăs ăth aămưnăchungăđ iăv iăcôngăvi căvƠă(2)ălòngătrungăthƠnhăc aănhơnăviênăđ iăv iăt ăch c
Trang 32Hình 2.4: Mô hình nghiên c uăđ ngh
c tôn tr ng
và th hi n b n
Trang 332.2.3 Gi ăthuy tănghiênăc u
Nghiênăc uănƠyăth căhi năki măđ nhăm căđ ăgi iăthíchăc aăs ăth aămưnăv ăcácă
y uăt ăthƠnhăph năcôngăvi căđ iăv iăm căđ ăth aămưnăchung trongăcôngăvi căvƠălòng trungăthƠnhăđ iăv iăt ăch c.ăNh ăv y,ăcác gi ăthuy tăchoăđ ătƠiănghiênăc u nh ăsau:
Nhóm gi thuy t H1:ăKi măđ nhăm iăliênăh ăgi aăm căđ ăth aămưnăv ăcácăy uă
t ăthƠnhăph năvƠăm căđ ăth aămưnăchungă(THOAMAN) c aăD căs ătrongăcôngăvi c
H1a :ăM căđ ăth aămưnăv ăb năch tăcôngăvi căt ngăhayăgi măthìăm căđ ăth aă
mãn chung c aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1b : M căđ ăth aămưnăv ăti năl ngăvƠăthuănh păt ngăhayăgi măthìăm căđ ă
th aămưnăchungăc aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1c : M căđ ăth aămưnăv ăc ăh iăđƠoăt oăvƠăth ngăti năt ngăhayăgi măthìăm că
đ ăth aămưnăchungăc aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1d : M căđ ăth aămưnăv ăc pătrênăt ngăhayăgi măthìăm căđ ăth aăm năchung
c aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1e : M căđ ăth aă mưnă v ăđ ngănghi păt ngăhayă gi măthìă m căđ ăth aă mưnă
chung c aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1f : M căđ ăth aămưnăv ămôiătr ngăvƠăđi uăki nălƠmăvi căt ngăhayăgi măthìă
m căđ ăth aămưnăchungăc aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1g : M căđ ăth aămưnăv ăphúcăl iăt ngăhayăgi măthìăm căđ ăth aămưnăchung
c aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1h: M căđ ăth aămưnăv ăth ngăhi uăt ăch căt ngăhayăgi măthìăm căđ ăth aă
mãn chung c aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H1i :ăM căđ ăth aămưnăv ăđ cătônătr ngăvƠăth ăhi năb năthơnăt ngăhayăgi măthìă
m căđ ăth aămưnăchung c aăD căs trongăcôngăvi căc ngăt ngăhayăgi mătheo
Trang 34Nhóm gi thuy t H2:ăKi măđ nhăm iăliênăh ăgi aăm căđ ăth aămưnăv ăcácăy uă
t ăthƠnhăph năcôngăvi căvƠălòng trung thành c aăD căs đ iăv iăt ăch c
H2a :ă M că đ ă th aă mưnă v ă b nă ch tă côngă vi că t ngă hayă gi mă thìă lòngă trung
thành c aăD căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2b : M căđ ăth aămưnăv ăti năl ngăvƠăthuănh păt ngăhayăgi măthìălòngătrungă
thành c aăD căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2c : M căđ ăth aămưnăv ăc ăh iăđƠoăt oăvƠăth ngăti năt ngăhayăgi măthìălòngă
trung thành c aăD căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2d : M că đ ă th aă mưnă v ă c pă trênă t ngă hayă gi mă thìă lòngă trungă thƠnhă c aă
D căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2e :ăM căđ ăth aămưnăv ăđ ngănghi păt ngăhayăgi măthìălòngătrungăthƠnhăc aă
D căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2f : M căđ ăth aămưnăv ămôiătr ngăvƠăđi uăki nălƠmăvi căt ngăhayăgi măthìă
lòng trung thành c aăD căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2g : M că đ ă th aă mưnă v ă phúcă l i t ngă hayă gi mă thìă lòngă trungă thƠnhă c aă
D căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2h :ăM căđ ăth aămưnăv ăth ngăhi uăt ăch căt ngăhayăgi măthìălòngătrungă
thành c aăD căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
H2i :ăM căđ ăth aămưnăv ăđ cătônătr ngăvƠăth ăhi năb năthơnăt ngăhayăgi măthìă
lòng trung thành c aăD căs đ iăv iăt ăch căc ngăt ngăhayăgi mătheo
Trang 35Tómăt tăch ngă2
Ch ngă2 đưăgi iăthi uăkháiăni măbi nănghiênăc uăchínhăc aăđ ătƠiălƠăs ăth aă
mãn trong công vi căvƠălòng trung thành đ i v iăt ăch c;ăđ ngăth i phơnătích,ăxácăđ nhăcácăy uăt tácăđ ngăđ năs ăth aămưnăvƠălòng trung thành c a D căs Có 9 nhómăy uă
t c aăthƠnhăph năcôngă vi cătácăđ ngăđ năs ăth aămưnăc aănhơnă viênă vƠă lòng trung
thành đ i v iăt ăch c c aăD căs ăCácănhómăy uăt baoăg m:ăb năch tăcôngăvi c,ăti nă
l ng - thuănh p, c ăh iăđƠoăt oă- th ngăti n,ăc pătrên, đ ngănghi p, môiătr ngă- đi uă
ki nălƠmăvi c,phúcăl i,ăth ngăhi uăt ăch căvà đ cătônătr ngă- th ăhi năb năthơn
Trênăc ăs ăđó, đ ătƠiăs ăxơyăd ng mô hình nghiên c uăt ngăquát và thi tăl p gi ă
thuy tăbi uăhi năm iăquanăh ăgi aă9 nhóm y uăt c aăthƠnhăph năcôngăvi căv iăs ăth aă
mãn chungătrongăcôngăvi căvƠălòng trung thành đ iăv iăt ăch c c aăD căs
Trang 36CH NGă3
Ch ngă2 trìnhăbƠyăv ălỦăthuy tăth aămưnăcôngăvi c,ălòng trung thànhđ i v iăt ă
ch c,ăD căs t ăđóăđ aăraămôăhìnhănghiênăc uăvƠăphátătri năcácăgi ăthuy tănghiênă
c u.ăTrongăch ngă3,ănghiênăc uăs ătrìnhăbƠyăcácăph ngăphápănghiênăc uăkhoaăh c,ăbaoăg măthi tăk ănghiênăc u,ăph ngăphápăch năm u,ăph ngăphápăx ălỦăs ăli uăđ că
s ăd ngăđ ăxơyăd ngăvƠăđánhăgiáăcácăthangăđoăđ ăđoăl ngăcácăkháiăni mănghiênăc uă
c ngă nh ă ph ngă phápă ki mă đ nhă môă hìnhă vƠă cácă gi ă thuy tă nghiênă c uă đưă đ aă raătrongăch ngă2
Nghiênăc uă nhăh ngăc aăm căđ th aămưnăcôngăvi căđ nălòng trung thành đ iă
v iăt ăch căc aăng iăD căs t iăThƠnhăph ăH ăChíăMinh đ căth căhi năthôngăquaă2ăgiaiăđo năchínhălà nghiênăc uăs ăb ăvƠănghiênăc uăchínhăth c
• Nghiên c u s b : nghiênăc uăs ăb ăđ căth căhi năthôngăquaăph ngăphápă
nghiênăc uăđ nhătínhăvƠănghiênăc uăđ nhăl ng.ăNghiênăc uăđ nhătínhăđ căti năhƠnhă
b ngăcáchăth oălu nănhómăv iă2ăTh yăCôăvƠă8ăD căs ăhi năđangălƠmăvi cătrongăcácă
l nhăv căkhácănhauăc aăngƠnhăD căt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinhă(xemăph ăl că1)ăt ăđóăxơyăd ngăthangăđoănháp,ănghiênăc uăđ nhăl ngăđ căth căhi năti pătheoăs ăth căhi nă
ph ngăv nă20ăD căs ătheoăcáchăl yăm uăthu năti năđ ăhi uăch nhăthangăđo
• Nghiên c u chính th c: nghiênăc uăchínhăth căđ căth căhi năb ngăph ngă
phápănghiênăc uăđ nhăl ngăti năhƠnhăngayăkhiăb ngăcơuăh iăđ căch nhăs aăt ăk tăqu ănghiênăc uăs ăb ă(b ngăph ngăv năchínhăth că- Ph ăl că2) M uăđi uătraătrongănghiênă
c uăchínhăth căđ căth căhi năb ngăph ngăphápăl yăm uăthu năti năv iăkho ngă300
D căs ăhi năđangălƠmă vi că toƠnăth iăgianătrongăcácăl nhă v că khácănhauăc aăngƠnhă
D căt iăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
Quáătrìnhănghiênăc uăđ căth căhi nătheoăquyătrìnhănghiênăc uănh sau:
Trang 383.2 PH NGăPHÁPăCH NăM UăVÀăX ăLụăS ăLI U
Kíchăc m uăph ăthu căvƠoăph ngăphápăphơnătích,ătrongănghiênăc uănƠyăcóăs ă
d ngă phơnă tíchă nhơnă t ă khámă pháă (EFA)ă mƠă theoă Gorsuchă (1983)ă đ că tríchă b iăMacClallă(1999)ăchoăr ngăs ăl ngăm uăc năg pă5ăl năs ăbi năquanăsátătr ălên;ătheoăHoƠngăTr ngăvƠăChuăNguy năM ngăNg că(2005)ăc ngăchoăr ngăt ăl ăđóălƠă4ăhayă5ăl n.ăNghiênăc uăđ căth căhi năv iă41 bi năquanăsátăđ iăv iăm căđ ăth aămưnăv ăcácăthƠnhă
ph nătrongăcôngăvi c,ă5ăbi năquanăsátăđ iăv iăs ăth aămưnăchungătrongăcôngăvi căvƠă4ă
bi năquanăsátăv iălòngătrungăthƠnhăv iăt ăch că(50 bi năquanăsátăX 5 = 250ăm u)ăthìă
kíchăth căm uăph iăítănh tălƠă250
NgoƠiăra,ătheoăTabachnickă&ăFidellă(1991)ăđ ăphơnătíchăh iăquyăđ tăđ căk tă
qu ăt tănh t,ăthìăkíchăc ăm uăph iăth aămưnăcôngăth c:
n > 8k + 50
Trongăđó,ănălƠăkíchăc ăm u,ăkălƠăs ăbi năđ căl păc aămôăhình
Nh ăv y,ănh măđ tăđ căkíchăc ăm uăt iăthi uălƠă250ăđ ăđ măb oăk tăqu ăcho
vi căphơnătíchăEFAăvƠăh iăquyătácăgi ăđ ăngh ăth căhi nănghiênăc uăv iăkíchăth căm uăkho ngă300 phi uăkh oăsát
Ph ngăphápăch năm uăđ căth căhi nătrongănghiênăc uălƠăph ngăphápăch nă
m uăthu năti n,ăđ iăt ngăkh oăsátălƠăcác D căs hi năđangălƠmăvi cătrongăcácăl nhă
v că khácănhauăc aăngƠnhăD căt iă ThƠnhăph ăH ăChíăMinh v iăs ăh ătr ăc aă Ban
Qu nătr ăc aăC ngăđ ngăD căVi tăNamă(namud.vn)
Quáătrìnhăx ălỦăs ăli uăđ căth căhi nătrênă ch ngătrìnhăx ălỦăd ăli uă SPSSă
16.0 theoă3ăb căsau:
B c 1 - Ki măđ nhăđ ătinăc yăc aăcácăthangăđo:ăCácăthangăđoătrongănghiênăc uă
baoăg m:ăthangăđoăm căđ ăth aămưnăv iăcácăthƠnhăph năcôngăvi căcóăđi uăch nhăd aătrênăthangădoăJDIăc aăSmithăetăală(1969)ăvƠăthangăđoăm căđ ătrungăthƠnhăđ iăv iăt ă
Trang 39ch căcóăđi uăch nhăt ăthangăđoăc aăMowdayăetăal.ă(1979)ăđ căđ aăvƠoăki măđ nhăđ ătinăc yăCronbach’săAlpha,ăh ăs ăCronbach’săAlphaăítănh tălƠă0.6ăvƠăt ngăquanăbi nă
t ngă(CorrectedăItem-TotalăCorrelationă)ă>ă0.4.ă ánhăgiáăs ăb ălo iăb ăcácăbi năquanăsátă cóă h ă s ă tină c yă Cronbach’să Alphaă nh ă h nă 0.6ă (HoƠngă Tr ngă vƠă M ngă Ng c,ă
2005)
B c 2 ậ Phơnătíchănhơnăt ăkhámăpháăEFAăđ ăxácăđ nhăl iăcácănhómătrongămô
hìnhănghiênăc u.ăCácăbi năquanăsátăcóăh ăs ăt iănhơnăt ă(factorăloading)ănh ăh nă0.45ă
s ăb ălo iăb ăvƠăki mătraăph ngăsaiătríchăđ căcóăl năh năho căb ngă50%ăhayăkhông
B c 3 ậ Phơnătíchăh iăquyătuy nătínhăđ ăbi tăđ căc ngăđ ătácăđ ngăc aăcácă
bi năđ c l pălênăbi năph ăthu c.ăT ăđó,ăs ă ki mătraă đ ăthíchăh păc aă môăhình,ăxơyă
d ngămôăhìnhăh iăquyăb i,ăki măđ nhăcácăgi ăthuy t S ăch pănh năvƠădi năgi iăcácăk tă
qu ăh iăquyăkhôngăth ătáchăr iăcácăgi ăthuy tănghiênăc u.ăDoăv yămƠătrongăphơnătíchă
h iăquyătácăgi ăcóăki măđ nhăcácăgi ăthuy tănghiênăc uăc aăhƠmăh iăquy,ăn uănh ăcácă
gi ăthuy tăđóăb ă viă ph măthìăcácă k tăqu ă căl ngăcácăthamăs ătrongăhƠmăh iăquyăkhôngăđ tăđ căgiáătr ătinăc y
Thangă đoă trongă đ ă tƠiă nghiênă c uă nƠyă đ că xơyă d ngă d aă trênă thangă đoă n iă
ti ngăJDIă(ch ăs ămôăt ăcôngăvi c)ăv iă5ăthƠnhăph n c ăb n đ ăđoăl ngăm căđ ăth aămưnăc aănhơnăviênăđ iăv iăcôngăvi c baoăg mă(1)ăb năch tăcôngăvi c,ă(2)ăti năl ngăvƠăthuă nh p,ă (3)ă c ă h iă đƠoă t oă vƠă th ngă ti n,ă (4)ă c pă trên,ă (5)ă đ ng nghi p,ă đ ngă th iănghiênăc uăđ ăngh ăb ăsungăthêmă4ăthƠnhăph năm iăd aătrênăc ăs ălỦăthuy tăsaoăchoăphùăh păv iăđ căđi măđ cătr ngăc aăngƠnhăD căvƠăđi uăki nănghiênăc uăt iăVi tăNam baoăg mă(6)ămôiătr ngăvƠăđi uăki năcôngăvi c,ă(7)ăphúcăl i,ă(8)ăth ngăhi uăc aăt ă
ch că vƠă (9)ă đ că tônă tr ngă vƠă th ă hi nă b nă thơn Mô hính 9 thƠnhă ph nă nƠyă đ cănghiênăc uăđ nhătínhăvƠăxácăđ nhăl iăb ngăcáchăth oălu nănhóm v iă2ăth yăcôă(chuyênăgia)ăvƠă8ăb năD căs ă(xemăph ăl că1)ănh măxơyăd ngăthangăđoănháp,ăsau đó thangăđo nhápănƠyăđ căkh oăsátăs ăb ăv iă20ăD căs ăkhác đ ăhi uăch nhăthangăđo và đ aăraă
Trang 40b ngă cơuă h iă chínhă th că v iă nh ngă đi uă ch nhă b ă sungă choă phùă h p v iă m că tiêuănghiênăc u
B ng 3.1: Hi u ch nhăthangăđo
B năch tăcôngăvi c:ăthêmăbi năquanăsátă
ắcôngăvi căcóănhi uătháchăth c,ăthúăv ”
C pă trên:ă b ă sungă bi nă ắnhơnă viênă
đ că đ iă x ă côngă b ng,ă khôngă phơnă
bi t
Môiă tr ngă - đi uă ki nă lƠmă vi c:ă b ă
sungăắth iăgianălƠmăvi căphùăh p”
Phúcă l i:ă b ă sungă ắs ă đ mă b oă côngă
vi c” B ăsungăthêmăỦăắkhôngăloăb ăm tăvi c”ănh măđ măb oăs ăărõărƠngăc aăn iădungă
bi năquanăsátă
Th ngă hi u:ă b ă sungă ắv iă th ngă
hi uă c aă t ă ch că nh ă v yă s ă tină t ngă
t ngălaiăt iăsángăkhiălƠmăvi c”,ăăắt ă
hƠoă v ă danhă ti ng,ă th ngă hi uă t ă
ch c”,ăắkháchăhƠngăhƠiălòngăv iăth ngă
hi uă c aă t ă ch c”ă vƠă kháchă hƠngă hƠiă
lòngăv iăch tăl ngăc aăs năph m”
K tăh păắth ngăhi uăc aăt ăch c”ă vƠă
ắs nă ph mă cóă ch tă l ng”ă vƠoă cùngă
m tăbi năquanăsát
că tônă tr ngă - th ă hi nă b nă thơn:
b ă sung ắnêuă quană đi mă mƠă khôngă b ă
trùăd p”ă
LòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch c:
Chuy nă bi nă quană sátă ắn uă đ că ch nă
l iăv năch năn iănƠyăđ ălƠmăvi c”ăt ăs ă
th aă mưnă chungă trongă côngă vi că sangă
lòngătrungăthƠnhăđ iăv iăt ăch c
Lo iăbi năquanăsátănƠyăraăkh iăthangăđo
Thangăđoăchínhăth căs ăd ngăthangăđoăLikertă5ăb c:ă(1)ăHoƠnătoƠnăkhôngăđ ngăỦ,ă(2)ăKhôngăđ ngăỦ,ă(3)ăTrungăl p,ă(4)ă ngăỦ,ă(5)ăHoƠnătoƠnăđ ngăỦ
Thangăđoăcácăy uăt ăthƠnhăph năc a côngăvi căđ căs ăd ngăchínhăth căchoănghiênăc uăbao g m:
• Thành ph n 1: B n ch t công vi c baoă g mă5 bi năquanăsátăđ că kỦăhi uăt ă
CV1ăđ năCV5ăđoăl ngăm căđ ăc mănh năc aănhơnăviênăv ăb năch tăcôngăvi c