TÁC ĐỘNG CỦA ĐÒN BẪY TÀI CHÍNH ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM.PDF

chi u gi aăđònăb yăvƠăđ uăt ănh ngăch giành cho các doanh nghi păcóăc ăh iăt ngătr ng th p... H đònăb yăvƠăđ uăt ă nh ng doanh nghi p có qui mô nh .ăTrongăkhiăđó,ăm iăt ngă m iăt ngăquan

THANăPH NGăANH

CÔNG TY NIÊM Y T T I VI T NAM

TP H Chí Minh ậ N mă2013

B GIÁO D CăVẨă ẨOăT O

TR NGă I H C KINH T TP HCM

THANăPH NGăANH

CÔNG TY NIÊM Y T T I VI T NAM

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân Hàng

Mã s : 60340201

Ng i h ng d n khoa h c PGS.TS NGUY N TH NG C TRANG

TP H Chí Minh ậ N mă2013

L IăCAMă OAN

 

Tôiăxinăcamăđoanălu n v năắTác đ ng c a đònăb yătƠiăchínhăđ n quy tăđ nh

đ uăt ăc a các công ty niêm y t t i Vi tăNam” là công trình nghiên c u do tôi th c

Lu năv năđ c th c hi năd i s h ng d n c a PGS.TS Nguy n Th Ng c

Trang

Ng i th c hi n:ăThanăPh ngăAnh

M C L C

  

TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN

M C L C

DANH M C B NG BI U

TÓM T T 1

CH NGă1 : GI I THI U 2

CH NGă2 : T NG QUAN V CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY 7

CH NGă3 : PH NGăPHỄP, MÔ HÌNH VÀ D LI U NGHIÊN C U 15

3.1 Ph ngăphápănghiênăc u 15

3.1.2 H i quy theo d li u b ng 15

3.1.2.1 H i quy t ng h p (pool) 17

3.1.2.2 H i quy hi u ng c đ nh (Fixed effect) 18

3.1.2.3 H i quy hi u ng ng u nhiên (Random effect) 19

3.1.2.4 Các b c l a ch n trong 3 ph ng pháp h i quy d li u b ng 20

3.1.3 Ph ngăphápăbìnhăph ngăt i thi uăhaiăgiaiăđo n (TSLS) 22

3.2 Mô hình nghiên c u 25

3.3 D li u nghiên c u 28

CH NGă4 ậ K T QU NGHIÊN C U 30

4.1 K t qu h i quy cho toàn b m u 30

4.2 K t qu h i quy cho t ng nhóm công ty 39

4.3 K t qu h i quy theo ph ngăphápăbìnhăph ngăt i thi u haiăgiaiăđo n .44

CH NGă5 ậ K T LU N 48

TÀI LI U THAM KH O 51

PH L C 54

DANH M C CÁC B NG BI U

 

B ng 4.1: B ng th ng kê tóm t t các bi n

B ngă4.4:ăT ngăquanăgi a các bi năđ c l p cho toàn b m u

B ngă4.5:ăC ăh iăt ngătr ng,ăđònăb yăvƠăđ uăt ătheoăth căđo LEVno

B ngă4.6:ăC ăh iăt ngătr ng,ăđònăb yăvƠăđ uăt ătheoăth căđo LEVtong

B ngă4.7:ă c tính bi n th c aăph ngătrìnhăđ uăt

B ng PL1: Th ng kê các công ty trong m u

đònăb y tài chính

đònăb y

TÓM T T

K t sau khi th c hi n công cu căđ i m iăn mă1986,ăkinhăt Vi tăNamăđưăcóă

Namăt ngătr ng, m r ngăquyămô,ăđ nhăh ngăđ uăt ,ăxácăđ nhăc ăc u v n cho mình.ăDoăđóăm i quan h gi a quy tăđ nhăđ uăt ăvƠăquy tăđ nh tài tr ngày càng có Ủăngh aăquanătr ng Bài nghiên c u nƠyăgiúpăđóngăgópăthêmăvƠoăcácănghiênăc u

đ ng c aăđònăb y tài chính lên quy tăđ nhăđ uăt ăc aăcácăcôngătyăđ c niêm y t trên

đoăthay th c aăđònăb yătƠiăchínhăvƠăđ c h iăquyătheoăbaăph ngăpháp:ăpoolingă

(hi u ng t ng h p), random effect (hi u ng ng u nhiên) và fixed effect (hi u ng

c đ nh).ă tìm hi uăxemăph ngăphápănƠoălƠăphùăh p nh tătrongăbaăph ngăphápă

t ngătr ng cao Ngoài ra, tôi s d ngăph ngăphápăbi n công c đ gi i quy t các

v năđ n i sinh v n có trong m i quan h gi aăđònăb yăvƠăđ uăt ă

T khóa: đ u t , đòn b y tài chính, d li u b ng (data panel )

CH NGă1 ậ GI I THI U

TrongătƠiăchính,ăđònăb yăđ căđ nhăngh aălƠăvi c doanh nghi p s d ng tài

t ngăl i nhu n ti măn ngăchoăcácăc đông.ăC th ,ăđònăb y kinh doanh có liên quan

đ n s d ng tài s năcóăđ nhăphí,ătrongăkhiăđònăb yătƠiăchínhăliênăquanăđ n s d ng

đ uăt ămuaăs măvƠăđ uăt ăvƠoănh ng ho tăđ ng khác, doanh nghi p c n huy đ ng

nhƠăđ uăt

Quy tăđ nhăđ uăt ălƠăho tăđ ng kinh t quan tr ng trong lý thuy t tài chính

l năh nănhi u so v i khi không s d ngăđònăb y tài chính Vì v y vi c tìm hi u tác

đ ng c aăđònăb y tài chính lên quy tăđ nhăđ uăt ăđ c xem là v năđ quan tr ng

trong tài chính doanh nghi p

T tr căđ nănay,ăđưăcóănhi u nghiên c u trên th gi iăkhôngăđ ng nh t v

nghi p ph thu c ch y u vào nh ng y u t lƠmăgiaăt ngăl i nhu n, dòng ti nănh ă

chiăphíăđ i di n, thông tin b t cân x ngầănênăquy tăđ nhăđ uăt ăth c s ch u tác

đ ng b i quy tăđ nh tài tr Nh ng mâu thu n n y sinh gi a nhóm c đôngă- ban giámăđ c và trái ch đưălƠmăphátăsinhăv năđ ắđ uăt ăd i m c”ă(underăinvestment)ăhayă ắđ uă t ă v t m c”ă (overă investment)ă nh ă trongă bƠiă nghiênă c u c a Myers

(1977) hay Jensen (1986)

1970-1989 Aivazian và c ng s 2005 s d ng d li u 1035 doanh nghi p Canada

t 1982ăđ n 1999 Mohun Prasadising Odit, Chitoo (2008) s d ng d li uăđ uăt ă

Trongă khiă đóă cácă nghiên c u s d ng d li u cácă n că đangă phátă tri n

khóăkh năv tƠiăchínhăđưălƠmăh n ch v phân b ngu n l c cho th tr ng, h n ch

đ nhăh ng v đ uăt ăTuyănhiênăm t s n n kinh t m i n iăđưăd n d n có nh ng thayăđ iătrongăc ăc u ngu n v n Các th ch đ c thi t l p l iătrongăđóăcácădoanhă

th tr ngătƠiăchínhăđưăt oăđi u ki n nhi uăh năchoăcácădoanhănghi păxácăđ nhăc ă

t ngăb c c ph n hóa doanh nghi pănhƠăn c,ătáiăc ăc u h th ng ngân hàng, d n

d n m c a n n kinh t choănhƠăđ uăt ăn căngoƠiầăNhi u b lu tăđưăđ c t o ra

dùăcácăchínhăsáchătrênăđưăgiúpăc i thi năđ c th tr ng tài chính Vi tăNam,ănh ngă

th tr ngătƠiăchínhăn c ta v n còn t n t i nhi u v năđ c n gi i quy tănh ăv n còn

1.1 M c tiêu nghiên c u:

đ nhăđ uăt ăc a các công ty Vi t Nam th c hi n m c tiêu nghiên c u này, d

li uăđ c thu th p là báo cáo tài chính c aă99ăcôngătyăđ c niêm y t trên hai sàn

đ năn mă2012.ăM iăcôngătyăđ u có s li uăđ yăđ cho các bi nătrongăgiaiăđo n này

1.2 Câu h i nghiên c u:

T m cătiêuăđ ra, nghiên c u này s tr l i các câu h i sau:

Li uăđònăb yătƠiăchínhăcóătácăđ ngăđ n quy tăđ nhăđ uăt ăc a các công

ty Vi t Nam hay không ?

M căđ nhăh ng c aăđònăb yătƠiăchínhăđ n quy tăđ nhăđ uăt ănh ă

th nào?

Có s khác bi t v m căđ nhăh ng c aăđònăb yătƠiăchínhăđ n quy t

đ nhăđ uăt ăchoăt ng nhóm công ty d a vào ch s c ăh iăt ngătr ng

c a công ty không ?

1.3 iăt ng, ph măviăvƠăph ngăphápănghiênăc u:

1.3.1 iăt ng nghiên c u:

iăt ng nghiên c u c a bài lu năv nălƠă nhăh ng c aăđònăb y tài chính

đ n quy tăđ nhăđ uăt ăc a công ty Vi t Nam C th tôi xem xét các y u t s d ng

đ uăt ăc a công ty Vi t Nam

1.3.2 Ph m vi nghiên c u:

đ nh ch tài chính ậ ngân hàng

Lu năv năl a ch năgiaiăđo n này do th tr ng ch ngăkhoánăn c ta hình

n c ta v a tr i qua cu c kh ng ho ngătƠiăchínhăn mă2008,ăv i các gói kích thích

quy tăđ c s khan hi m v v năl uăđ ng, m nh d n vay v n s n xu tăđ uăt ăầDo đóăđònăb y tài chính có m iăt ngăquanăcaoăv i quy tăđ nhăđ uăt ăc a công ty trong giaiăđo n này

1.3.3 Ph ngăphápănghiênăc u :

theo pooling (hi u ng t ng h p), random effect (hi u ng ng u nhiên), fixed effect

căl ngătrênăđ c s d ng cho toàn b m u,ăsauăđóăxemăxétăriêngăcho

Tobin’săQă>1) vƠănhómăcôngătyăt ngătr ng th p (v iăTobin’săQă<1)

xácăđ nh h iăquyătheoăph ngăphápănƠoălƠăthíchăh p, tôi s d ng ki m

đ nh Lagrangian Multipier (LM test) và ki măđ nh Hausman (Hausman test)

tƠiăchínhăvƠăđ uăt ăc a các công ty Vi t Nam và m r ng nghiên c u th c nghi m

tr căđơyăb ng cách s d ngăph ngăphápăbi n công c đ gi i quy t các v năđ

1.4 ụăngh aăth c ti n c aăđ tài nghiên c u:

Bài vi t này d a trên nghiên c u c a Aivazian và c ng s 2005, cung c p

nhƠăđi u hành công ty trong vi căphơnătích,ăđánhăgiáăl i ích và s t ngăquanăgi a

1.5 K t c u c a bài nghiên c u:

Lu năv năth c hi n g m 5ăch ngănh ăsau:

Ch ng 1: Gi i thi u

TrìnhăbƠyătómăl c v năđ nghiên c u, m c tiêu nghiên c u,ăđ iăt ng và ph m vi

Ch ng 2: T ng quan v các nghiên c uătr căđơy

Kh oăsátăc ăs lý thuy t c aăđ tài nghiên c u, trình bày các nghiên c uătr c v tácăđ ng gi aăđònăb yătƠiăchínhăvƠăđ uăt ăcôngătyăđ làm ti năđ đ aăcácăbi n vào

mô hình nghiên c uăđ c s d ng ch ng 3, đ ng th i so sánh, gi i thích k t qu thuăđ c ch ng 4

Ch ng 3: D li u thu th păvƠăph ngăphápănghiênăc u

Trìnhă bƠyă ph ngă phápă thuă th p và phân tích s li u b ng ph n m m phân tích

chínhăđ n quy tăđ nhăđ uăt ăc a công ty

Ch ng 4: K t qu nghiên c u

Ch ng 5: K t lu n

nghiên c u sau

CH NG 2: T NG QUAN V CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY

T tr căđ n nay, trên th gi i có nhi u nghiên c uăkhôngăđ ng nh t v m i

chiăphíăđ i di năầăđưălƠmăxu t hi n v năđ ắđ uăt ăd i m c”ăhayăắđ uăt ăv t

Theo bài nghiên c u c a Myers (1977), tác gi k t lu n chính nh ng mâu

d ngăvìăloăs nh ng l i ích t d án thu c v trái ch ăChínhăđi u này d năđ n

ắđ uăt ăd i m c”.ăDoăđó,ăcácădoanhănghi p s d ng v n vay ít có kh n ngăkhaiăthácăc ăh iăt ngătr ng giá tr so v i các doanh nghi p có m căđ đònăb y th p Trongă tr ng h p này c n c t gi mă đònă b y m i có th giúpă t ngă giáă tr doanh

TheoăJensenă(1986)ăc ngăchoăth y m i quan h ngh ch chi u gi aăđònăb y và

đ uăt ,ănh ngăl p lu n c a h d a trên mâu thu n v l i ích gi a c đôngăvƠănhƠă

tr ng th pănh ngăv n quy tăđ nhăđ uăt ădoăxu t phát t l i ích b n thân c a nhà

chi u gi aăđònăb yăvƠăđ uăt ănh ngăch giành cho các doanh nghi păcóăc ăh iăt ngă

tr ng th p

t ngăn nh m h n ch v năđ ắđ uăt ăquáăm c”ăvìăgiaăt ngăn không ch làm gi m

nh ng b ph n kinh doanh thua l

các nghiên c u c a mình, Mc Connell và Servaes (1995) ki m tra m t m u l n các

nghi păt ngătr ng th p H cho th y r ng giá tr doanh nghi p t l ngh ch v iăđònă

Tobin’săQăth p) K t qu c a h phù h p v i gi thuy t cho r ngăđòn b y gây ra

ắđ uăt ăd i m c”ăvƠălƠmăgi m giá tr doanh nghi p,ăc ngănh ăgi thuy t cho r ng đònăb y làm suy gi măắăđ uăt ăquáăm c”ăvƠălƠmăt ngăgiáătr doanh nghi p

Lang và c ng s (1996) phân tích m u l n các doanh nghi p công nghi p

nghi păcóăc ăh iăt ngătr ngăcaoă(Tobin’s Q > 1) Nói cách khác, h cho r ng

gi măđ uăt ăvƠăkhôngă nhăh ngăđ n kh n ngăt ngătr ng c a doanh nghi p

Theo Jáno Kornai - nhà kinh t h căng i Hungary (1986), trong bài vi t tác

gi đưăđ aăraăthu t ng ắrƠngăbu c ngân sách linh ho t”ă(softăbudgetăconstraint).ăơyă lƠă hi nă t ngă th ng th y trong n n kinh t xã h i ch ngh a,ă khiă cácă rƠngă

bu căđ i v iăcácăđ năv kinh t tr nênăắlinhăho t”.ăTìnhătr ngăắrƠngăbu c ngân sách

đ nhăgiáăđ uăvƠo,ăgiáăđ u ra, tín d ngă uăđưiăho c tín ch pầđ giúp các DNNN

t ngătr ng và c u v t các doanh nghi p này kh i thua l và phá s n Chính vì có

đ c nh ngă uăđưiătrongăquáătrìnhăho tăđ ng nên các doanh nghi pănƠyăth ng ít quanătơmăđ n tính hi u qu khi s d ng kho năvayăđ đ uăt ăVì v y m i quan h

c ăh iăt ngătr ng cao

qua vi c phân chia n ph i tr cho nh ng nhà qu n lý

đ uăt ăvƠoăs l a ch n chung c aăđònăb yăvƠăđáoăh n n v i s uăđưiătrongăđ uăt ă

c ăh iăt ngătr ng cao áp d ngăđònăb y tài chính th p hay s d ngăđáoăh n n ng n

h năđ làm suy gi mătácăđ ng tiêu c c gi aăđònăb yăvƠăđ uăt ăc a doanh nghi p

MohanprasaddingăOdităvƠăChittoă(2008)ăphơnătíchătácăđ ng c aăđònăb y lên

đ uăt ăc a 27 doanh nghi p trên sàn giao d ch ngo i h iăMauritiansătrongăgiaiăđo n

kháăt ngăđ ng v i k t qu c a Lang và c ng s (1996)

1203 doanh nghi p niêm y t trên sàn giao d ch Shanghai và Shenzhen trong giai

đo n 1991 -2004 Các tác gi đ aăraăba k t lu n: Th nh t, m i quan h gi aăđònă

b yăvƠăđ uăt ălƠăngh ch chi u nhau Th hai: m i quan h ngh ch chi u này m nh

m h nă nh ng doanh nghi păcóăc ăh iăt ngătr ng cao và ho tăđ ng kinh doanh

h nă nh ng doanh nghi p có y u t s h uănhƠăn c th p so v i nh ng doanh

vƠăđ uăt ăc a các doanh nghi păd c ph m nă trongăgiaiăđo n 1998-2009 H

đònăb yăvƠăđ uăt ă nh ng doanh nghi p có qui mô nh ăTrongăkhiăđó,ăm iăt ngă

m iăt ngăquanăngh ch chi uăvƠăkhôngăcóăỦăngh aăth ng kê nh ng doanh nghi p

có qui mô v a

gi i quy t v năđ n i sinh gi a m i quan h đònăb yăvƠăđ uăt ,ăLangăvƠă

t ătrongăphơnăkhúcăkinhădoanhăchínhăc a doanh nghi pănênăđ c rõ r tăh nătrongă

cóăxuăh ngăkhácănhauăđángăk gi a phân khúc kinh doanh chính và kinh doanh

vƠăđ u cho th yătácăđ ng ngh ch chi u c aăđònăb y lên quy tăđ nhăđ uăt ăc a doanh

nghi p Li u m i quan h này có là ngh ch chi u các doanh nghi p Vi t Nam hay

d i m c”ăhayăkhông,ăchúngătaăhưyăcùngătìmăhi u

B ng 2.1 : B ng tóm t t t ng quan các nghiên c uătr căđơy

• Trongăth ătr ngăhoƠnăh o,ăquy tăđ nhăđ uăt ăkhôngăch uătácăđ ngă

b iăquy tăđ nhătƠiătr

Modigliani & Miller 1958

• M iăquanăh ăngh chăchi uăgi aăđònăb yăvƠăđ uăt ă(d aătrênămơuăthu năv ăl iăíchăgi aăc ăđôngă- nhƠăqu nălỦăvƠătráiăch )ă,ăd năđ nă

"đ u t d i m c"

Myers 1977

• M iăquanăh ăngh chăchi uăgi aăđònăb yăvƠăđ uăt ă(d aătrênămơuă

thu năv ăl iăíchăgi aăc ăđôngăvƠănhƠăqu nălỦ)ă,ăd năđ nă"đ u t quá

m c" =>N giúp tránh v n đ đ u t quá m c b ng cách gi m dòng ti n n i b c a DN.

Jensen 1986

B ng tóm t t t ng quan các nghiên c uătr căđơy (tt)

• M iăquanăh ăngh chăchi uăgi aăđònăb yăvƠăđ uăt ăH ăl pălu năr ngă

giaăt ngăn ănh măh năch ă"đ u t quá m c" vìăgiaăt ngăn ăkhôngă

ch ălƠmăgi mădòngăti năn iăb ămƠăcònăt ngănguyăc ăpháăs năDN

Stulz 1990& Hart 1995

Grossman-• Giáătr ăDNăt ăl ăngh chăv iăđònăb yăchoăcácăDNăcóăc ăh iăt ngă

tr ngăcao,ăvƠăt ăl ăthu năv iăđònăb yăchoăcácăDNăcóăc ăh iăt ngă

• aăraăthu tăng ă"ràng bu c ngân sách linh ho t" Chínhănh ngă uă

đưiătrongăquáătrìnhăho tăđ ngăDNădoănhƠăn căs ăh uănênăm iăquană

h ăgi aăvayăn ă- đ uăt ălƠăthu năchi u

Jáno Kornai 1986

• M iăquanăh ăngh chăchi uăgi aăđònăb yăvƠăđ uăt

• M iăquanăh ăngh chăchi uănƠyă ănh ngăDNăcóăc ăh iăt ngătr ngă

th pălƠăcaoăh năsoăv iănh ngăDNăcóăc ăh iăt ngătr ngăcao

Avazian et al 2005

• DNăđaăd ngăhóaăcóăt ăl ăn ăcaoăh năvƠăđ uăt ănhi uăh năsoăv iăDNăkhôngăđ căđaăd ngăhóa

Ahn et al 2006

B ng tóm t t t ng quan các nghiên c uătr căđơy (tt)

• M iăquanăh ăngh chăchi uăgi aăđònăb yăvƠăđ uăt

• M iăquanăh ăngh chăchi uănƠyăm nhăh nă ănh ngăDNăcóăc ăh iă

t ngătr ngăcaoăvƠăho tăđ ngăkinhădoanhăt t

• M iăquanăh ăngh chăchi uănƠyăm nhăh nă ănh ngăDNăcóăm căđ ăs ă

CH NG 3 ậ D LI UăVẨăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

3.1 Ph ngăphápănghiênăc u

th căđo thay th c aăđònăb y và h iăquyătheoăbaăph ngăphápăpooling (hi u ng

này

Tr căkhiăphơnătíchăvƠăđ aăraăk t qu nghiên c u c a bài, tôi xin gi i thích

s ăl c v cácăph ngăphápănghiênăc u c a tác gi :

M căđíchăc a phân tích h i quy:

khuy n ngh cho nhà qu n lý công ty

Do nghiên c u c a bài là 99 công ty niêm y t trên hai sàn HOSe và HNX

trongăgiaiăđo nă2009ăđ n 2012, là s k t h p c a các quan sát chéo và chu i th i gian,ănênăđơyăthu c lo i d li u b ng

3.1.2 Ph ngăphápăh i quy theo d li u b ng:

T ng quan v d li u b ng

chung các quan sát chéo và chu i th i gian), d li u b ng vi mô (micro panel data),

đ iăt ng)ầăM c dù có nh ng s thayăđ i tinh t ,ănh ngăt t c các tên g i này th c

theo d li u b ng

V y lý do vì sao tác gi Aivazian, Ying Ge, Jiang Qiu trong bài nghiên c u

d li u chu i th i gian?

uăđi m c a d li u b ngănh ăsau:

B i vì d li u b ng liên h đ n các cá nhân, doanh nghi p, các qu c gia

nh tăđóăm t cách rõ ràng b ng cách bao g m các bi n chuyên bi tăắcáănhơn”.ă

nh ăcáănhơn,ădoanhănghi p, thành ph , qu căgiaầ

B ng cách k t h p chu i th i gian c a các quan sát chéo, d li u b ng cho

qu caoăh n

B ng cách nghiên c u quan sát l pă điă l p l i c aă cácă đ nă v chéo, d li u

đ năv chéo Nh ngătácăđ ng c a th t nghi p, t căđ quay vòng vi c làm,

tính d ch chuy n c aălaoăđ ngăđ c nghiên c u t tăh năkhiăs d ng d li u

b ng

Cho phép ki m soát s khác bi t khôngă quană sátă đ c gi a các th c th

kinh doanh gi a các công ty

B ng cách cung c p d li uă đ i v iă vƠiă nghìnă đ nă v , d li u b ng có th

gi măđ n m c th p nh t hi năt ng ch ch có th x y ra n u chúng ta g p các

cá nhân hay các doanh nghi p theo nh ng bi n s có m c t ng h p cao

Nói tóm l i, d li u b ng có th làm cho phân tích th c nghi m phong phú

h năsoăv i khi chúng ta s d ng d li u chéo hay d li u chu i th i gian

Các d ng h i quy d li u b ng:

3.1.2.1 Mô hình h i quy pool (Gi đ nh r ng các h s đ d căvƠătungăđ

g c là h ng s theo th i gian và không gian)

MôăhìnhănƠyălƠăđ năgi n nh t khi không k đ năcácăkíchăth c không gian và

ph ngănh nh tăthôngăth ng

Mô hình t ng quát : Yi,t = 1 + 2X2it + 3X3it + 4X4it +ầ +Ui,t (1)

V iătungăđ g c B1 là h ng s , h s góc B2, B3, B4 là h ng s , Ui,t là s h ng sai

s th hi n s khác nhau theo th i gian và theo cá nhân

Vì 1, 2, 3ầ đ c m căđ nh là gi ng nhau cho các bi n quan sát (cá nhân i,

cácăcôngătyănƠy.ăH năth n a, giá tr th ng kê c aă căl ng khá th p, có th x y ra

hi năt ng t t ngăquanăgi a bi n Xi,t v i ph năd ăUi,t nên k t qu mô hình không

3.1.2.2 Mô hình h i quy hi u ng c đ nh ((fixed effect)

Mô hình tácăđ ng c đ nh không b qua các nhăh ng theo chu i

th iăgianăvƠăcácăđ năv chéo.ăHayănóiăcáchăkhác,ătungăđ g c c a m iăđ năv chéoălƠăthayăđ i,ănh ngăh s góc là c đ nh cho t ng bi n

Mô hình t ng quát nh ăsau:ăYi,t = it + 2X2it + 3X3it + 4X4it +ầ +Ui,t (2)

V iătungăđ g c Bit thayăđ i gi a các cá nhân, còn h s gócăB2,ăB3ầlƠăh ng s (khôngăđ i)

c đ nh (FEMă)ăđ c s d ng do th c t tungăđ g c có th khác nhau gi a các cá nhơnă nh ngă m iă tungă đ g c c aă cáă nhơnă khôngă thayă đ i theo th i gian ( 2, 3,

Môăhìnhă(2)ănƠyăc ngăcóăth đ c tách thành hai mô hình nh ăsau:

Yi,t = 1t + 2X2it + 3X3it + 4X4it +ầ +Ui,t (2a)

Yi,t = 1i + 2X2it + 3X3it + 4X4it +ầ +Ui,t (2b)

C th mô hình (2a): gi đ nhătungăđ g căthayăđ i theo th iăgian,ănh ngă

quyătácăđ ng c đ nh th i gian) Nh ngătácăđ ng theo th i gian này có th do tình

phong cách qu n lý c a m i công ty

ụă t ng c a mô hình FEM: V i gi đ nh m iă cáă nhơnă đ u có nh ngă đ c

đi m riêng bi t có th nhăh ngăđ n bi n gi i thích (bi năđ c l p), FEM phân tích

m iăt ngăquanănƠyăgi a ph năd ăc a m i th c th v i các bi n gi iăthích,ăquaăđóă

bi n gi i thích lên bi n ph thu c

3.1.2.3 Mô hình nhăh ng ng u nhiên (random effect hay REM)

i m khác bi t gi a mô hình nhăh ng ng u nhiên và mô hình nhăh ng

c đ nhăđ c th hi n s bi năđ ng gi a các đ năv chéo N u s bi năđ ng gi a cácăcáănhơnăcóăt ngăquanăđ n bi n gi i thích (bi năđ c l p) trong mô hình FEM thì

khôngăt ngăquanăđ n bi n gi i thích Chính vì v y, n u s khác bi t gi a các th c

đó,ăph năd ăc a m i th c th (khôngăt ngăquanăv i bi n gi iăthích)ăđ c xem là

m t bi n gi i thích m i

ụăt ngăc ăb n c a mô hình nhăh ng ng uănhiênăc ngăb tăđ u t mô hình

(2b): Yi,t = 1i + 2X2it + 3X3it + 4X4it +ầ +Ui,t

.Nh ngăthayăvìătrongămôăhìnhătrên,ăB1i là c đ nh thì trong mô hình REM có B1i =

Thay vào mô hình ta có : YI,t = 1+ 2X2it + 3X3it + 4X4it +ầ + I +Ui,t

t ng doanh nghi p)

theo th i gian

khôngăthayăđ i theo th i gian Nh ngătácăđ ngăkhôngăquanăsátăđ cănh ăđ c thù,

đ ng c đ nhă khôngăt ngăquanăv i các bi n gi i thích, thì mô hình h i quy tác

đ ng c đ nh l i thích h păh n

3.1.2.4 C ácă b că đ ch n l aă ph ngă phápă h i quy thích h p trong 3

ph ngăphápăh i quy pool, mô hình hi u ng c đ nh (fixed effect) và mô

hình hi u ng ng u nhiên (random effect):

uătiênăđ tìm hi u xem h i quy theo ph ngăphápăpoolingă(ph ngăphápă

h iăquyăthôngăth ng) có thích h p không, s d ng ki măđ nh LM test c a mô hình

H1: h iăquyătheoăph ngăphápăpoolingălƠăkhông thích h p

ph ngă phápă hi u ng ng u nhiên (random effect - REM) thích h pă h nă soă v i

pooling

B c ti pătheo,ăđ xem xét mô hình nào là phù h păh năgi aăph ngăphápă

t ngăquan v i nhau thì FEM s phù h păh n,ăcònăn uăng c l i thì REM s phù

h păh n

hayăFEMăđ c các nhà kinh t l ngăđ xu t d a trên s l ng quan sát chúng ta có

đ cănh ăsau:

N u T (dãy s quan sát th i gian) nhi uăvƠănă(lƠăđ iăt ng nghiên c u) nh ,

ích trong vi c x lý

N u n l n và T nh , k t qu căl ng c a hai mô hình này r t l ch nhau

N uăcácăđ iăt ng nghiên c uăkhôngăđ c ch n ra m t cách ng u nhiên t

t ng nghiên c u c a m uăđ c rút ra m t cách ng u nhiên t m t t ng th

l năh năthìăREMăs phù h păh n,ăvìătrongătr ng h p này B1i là th t s ng u nhiên nên vi c suy lu n th ng kê hay gi i thích mô hình s d dàng và

khôngăcóăđi u ki n ràng bu c

N u sai s thành ph n Ui c a t ngăđ iăt ng nghiên c u và m t ho c nhi u

đóăk t qu này là không ch chăđ i v i FEM

N u n l n, T nh và n u gi đ nh c aăREMă đ c b oăđ m thì k t qu c

l ng c a REM s chínhăxácăh năFEM

cóă c ă s l a ch n FEM hay REM, Wooldridge (1993)ă ă đưă dùngă ki m

đ nh Hausman (1978) có phân ph i ti m c n c a Chi2 vƠădùngă đ ki măđ nh gi

thi t :

đ nh (fixed effect) là phù h păh n

t ngăquanăv iănhau.ăKhiăđó,ămô hình hi u ng c đ nh là thích h păvƠăng c l i

3.1.3 Ph ngă phápă bi n công c (Bìnhă ph ngă t i thi uă haiă giaiă đo n

TSLS):

H ph ngătrìnhăđ ng th i là h ph ngătrìnhăc u trúc có bi n n i sinh Ymt, k

Ymt = Bm1Y1t+ Bm2 Y2t +ăầ Ym1X1t + Ym2X2t+ầ. YmkXkt +Umt

V i bi n n i sinh (Ymt) có tính ng u nhiên, còn bi n ngo i sinh : không có tính

n iăsinhăđ căxácăđ nh m tăcáchăđ ng th i

l ng các h s Bm, Ym c a h ph ngătrìnhăc u trúc OLS s lƠ:ă căl ng s b

thiên l ch và không nh t quán; d báo s b thiên l ch và không nh t quán; các

ki măđ nh gi thuy t s không còn giá tr vì Cov (Ymt, Umt) 0

nh ăv y g i là bi n công c ,ăvƠăph ngăphápăv aăđ c mô t ,ămƠătrongăđóăbi n

bìnhăph ngăt i thi u, g i là k thu t bi n công c (IV)

IVăt ngăđ ngăv i th t căbìnhăph ngăt i thi uăhaiăgiaiăđo n (TSLS) mà v tính

Th t c bình ph ng t i thi u hai giai đo n:

Giai đo n 1:ătr cătiênă căl ng d ng rút g n đ i v i t t c các bi n n i sinh, h i

Giai đo n 2:ă căl ngăph ngătrìnhăc uătrúc,ănh ngăs d ngănh ăcácăcôngăc các

B ng 3.2 : B ng tóm t tăph ngăphápăx lý d li u c a bài nghiên c u

B Că3:ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăBỊNHăPH NGăT IăTHI UăHAIăGIAIă O N

Giaiăđo nă1:

- căl ngăd ngărútăg năđ iăv iăt tăc ă

bi năn iăsinhă

-H iăquyăt tăc ăbi năn iăsinhănƠyătheoă

bi năngo iăsinhăvƠăh ngăs

-L uăgiáătr ă căl ngăbi năn iăsinhă

thuăđ căt ăd ngăh iăquyărútăg n

Giaiăđo nă2:

căl ngăph ngătrìnhăc uătrúc,ă

nh ngăs ăs ngăgiáătr ă căl ngăcácă

bi năn iăsinhăthuăđ cătrongăgiaiăđo nă

1

B Că2: HAUSMAN TEST

Ho: H i quy theo random là thích h p

H1: H i quy theo random là không thích h p

RANDOM EFFECT FIXED EFFECT

B Că1 : LM TEST

Ho: H i quy theo pooling là thích h p

H1: H i quy theo pooling là không thích h p

3.2 Mô hình nghiên c u:

Bài vi t d a vào nghiên c u c a Varouj A.Aivazian, Ying Ge, Jiaping Qiu

2005 Mô hình c a bài vi t tác gi d a trên mô hình nghiên c u c a Lang và c ng

s (1996)ăđ ki mătraătácăđ ng c aăđònăb yălênăđ uăt ,ănh ngăđ c m r ng thi t

Trongăđóă:

là h ng s

t: là t p h p các bi n gi th i gian ki m soát s khác bi t có th có trong

môiătr ng kinh t v ămôătheoăt ngăn m

Ii,t lƠăđ uăt ăthu n c a công ty i t i th iăđi m t

K i,t-1 là tài s n c đ nh h u hình thu n

Q i,t-1 là bi năTobin’săQ,ăđ i di năchoăc ăh iăt ngătr ng c a công ty

Leverage:ăđ i di năchoăđònăb y c a công ty

Sale i,t-1đ i di n cho doanh thu thu n

€ I,t là ph năd

Bi n CF (vi t t t c a Cash flow- dòng ti n n i b c a công ty) Dòng ti n n i

b đ c tính b ng cách l y l i nhu nătr c các kho n thu nh p b tăth ng c ng cho

giá tr kh u hao Theo lý thuy t c a Modigliani- Miller, không t n t i m i quan h

đ c xem là không hoàn h o Nhi u nghiên c u phát hi n ra r ng các công ty nhìn chungăth ngă uătiênăs d ng dòng ti n c aăcôngătyăđ tài tr cho các ho tăđ ng

đ uăt ăN uăcôngătyăcóăđ dòng ti n n i b s có th t n d ng t tăcácăc ăh iăđ uăt ă

i uăđóăcóăngh aăr ng dòng ti n c a công ty t l thu n v iăc ăh iăđ uăt ăc a công

c uănƠyăcóăt ngăquanăthu n chi u v iăc ăh iăđ uăt ăc a công ty hay không, chúng

h iăt ngătr ng Grunfeldă(1960)ăđưăđ ngh s d ng giá tr th tr ng c a công ty

nh lƠăđ i di n tiêu bi u cho kh n ngăt o l i nhu n k v ng c a công ty Vì v y,

đ uă t ă ph thu c vào giá tr th tr ng c aă côngă tyă đó.ă Cáchă ti p c n giá tr th

tr ng này c aăGrunfeldăđ căxemălƠăng iăđiătr c m đ ng cho lý thuy t Q c a

Tobină(Tobin’săQ).ăBraineăvƠăTobină(1968)ăđưăn l c gi i thích v đ uăt ăd a trên

nó Tôiă c tính giá tr th tr ng c a công ty là t ng c a: n ph i tr , giá tr c

t ngătr ng c a công ty N u ch s Tobin’săQăl năh nă1,ăcôngătyăcóănhi uăc ăh i

t ngătr ng,ăng c l i n uăTobin’săQănh h nă1,ăcôngătyăítăcóăc ăh iăt ngătr ng Tobin’săQăđ cătínhănh ăsau:

Tobin's Q =

Giá tr s sách c a tài s n