B ăGIỄOăD CăVẨă ẨOăT O TR NGă IăH CăKINHăT ăTHẨNHăPH ăH ăCHệăMINH NGUY NăTH ăHẨ HOẨNăTHI NăH ăTH NGăKI MăSOỄTăN IăB ăT Iă Chuyên ngành: K toán Mư s : 60340301 LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Trang 1B ăGIỄOăD CăVẨă ẨOăT O
TR NGă IăH CăKINHăT ăTHẨNHăPH ăH ăCHệăMINH
NGUY NăTH ăHẨ
HOẨNăTHI NăH ăTH NGăKI MăSOỄTăN IăB ăT Iă
Chuyên ngành: K toán
Mư s : 60340301
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
TP.H ăCHệăMINH,ăN M 2013
Trang 2K t qu phân tích trong lu n v n là hoàn toàn trung th c và tôi xin cam đoan
lu n v n này ch a đ c công b d i b t k hình th c nào
TP H Chí Minh, ngày 01 tháng 11 n m 2013
H c viên th c hi n
Nguy năTh ăHƠ
Trang 3M CăL C
Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các kỦ hi u, các ch vi t t t
PH NăM ă U 1
CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăH ăTH NGăKI MăSOỄTăN IăB ă 1.1 T ng quan v h th ng KSNB theo COSO n m 1992 6
1.1.1 Khái ni m v ki m soát n i b 6
1.1.2 Các b ph n c u thành h th ng KSNB theo COSO n m 1992 6
1.1.2.1 Môi tr ng ki m soát 7
1.1.2.2 ánh giá r i ro 9
1.1.2.3 Ho t đ ng ki m soát 10
1.1.2.4 Thông tin và truy n thông 11
1.1.2.5 Giám sát 12
1.1.3 S c n thi t và l i ích mang l i c a h th ng KSNB 12
1.1.4 H n ch c a h th ng KSNB theo COSO n m 1992 13
1.2 H th ng KSNB theo khuôn m u COSO n m 2004 14
1.2.1 Khái ni m v h th ng KSNB theo COSO n m 2004 14
1.2.2 Các b ph n c u thành c a h th ng KSNB theo COSO n m 2004 15
1.2.2.1 Môi tr ng qu n lỦ 15
1.2.2.2 Thi t l p các m c tiêu 17
1.2.2.3 Nh n d ng s ki n ti m tàng 17
1.2.2.4 ánh giá r i ro 19
1.2.2.5 Ph n ng r i ro 20
1.2.2.6 Ho t đ ng ki m soát 22
1.2.2.7 Thông tin và truy n thông 22
1.2.2.8 Giám sát 23
1.2.3 L i ích c a h th ng KSNB theo COSO n m 2004 23
1.2.4 H n ch c a h th ng KSNB theo COSO n m 2004 24
1.3 Các thay đ i c a KSNB theo báo cáo COSO 2004 và COSO 2013 25
Trang 41.4 Ph ng h ng xây d ng và đi u ki n đ áp d ng h th ng KSNB h ng t i
qu n tr r i ro 27
K t lu n ch ng 1 30
CH NGă 2:ă TH Că TR NGă V ă H ă TH NGă KI Mă SOỄTă N Iă B ă T Iă TRUNGăTỂMăBỄNăL ăTHU CăCỌNGăTY TM & XNK VIETTEL 2.1 Gi i thi u khái quát v Công ty và trung tâm bán l VIETTEL 31
2.1.1 Quá trình hình thành và thâm nh p th tr ng 31
2.1.2 y m nh đ u t , m r ng kinh doanh chi m l nh th tr ng 31
2.1.3 T ng t c phát tri n trong th i k h i nh p qu c t 32
2.2 Mô t quá trình ki m soát 34
2.2.1 Ph m vi, đ i t ng và ph ng pháp kh o sát 34
2.2.2 K t qu kh o sát 35
2.2.2.1 Môi tr ng ki m soát 35
2.2.2.1.1 Tính trung th c và các giá tr đ o đ c 35
2.2.2.1.2 Chính sách nhân s và n ng l c c a nhân viên 36
2.2.2.1.3 Tri t lỦ qu n lỦ và phong cách đi u hành c a nhà qu n lỦ 39
2.2.2.1.4 C c u t ch c và cách phân chia quy n h n, trách nhi m cho t ng nhân viên 40
2.2.2.1.5 Ban giám đ c và ban ki m soát 42
2.2.2.2 Thi t l p m c tiêu 44
2.2.2.3 Nh n d ng s ki n ti m tàng 45
2.2.2.4 ánh giá r i ro 47
2.2.2.4.1 M c tiêu 47
2.2.2.4.2 Nh n d ng r i ro 47
2.2.2.4.3 Phân tích r i ro 48
2.2.2.5 Ph n ng r i ro 49
2.2.2.6 Các ho t đ ng ki m soát 50
2.2.2.6.1 Qu n tr ho t đ ng 50
2.2.2.6.2 Ki m soát quá trình x lỦ thông tin 53
2.2.2.6.3 Ki m soát v t ch t 55
2.2.2.7 Thông tin và truy n thông 55
2.2.2.7.1 Thông tin 55
Trang 52.2.2.7.2 Truy n thông 56
2.2.2.8 Giám sát 57
2.2.2.8.1 Giám sát th ng xuyên 57
2.2.2.8.2 Giám sát đ nh k 58
2.3 ánh giá h th ng KSNB t i trung tâm bán l 60
2.3.1 u đi m 60
2.3.2 Nh c đi m 61
2.3.2.1 Nguyên nhân ch quan 61
2.3.2.2 Nguyên nhân khách quan 62
K t lu n ch ng 2 63
CH NGă3:ăGI IăPHỄPăHOẨNăTHI NăH ăTH NGăKI MăSOÁTăN IăB ă T IăTRUNGăTỂMăBỄNăL ăTHU CăCỌNGăTYăTMă&ăXNKăVIETTEL 3.1 Quan đi m hoàn thi n 64
3.2 Các nguyên t c c n tuân th khi xây d ng các gi i pháp 64
3.3 Gi i pháp hoàn thi n h th ng KSNB t i TTBL 64
3.3.1 Môi tr ng ki m soát 64
3.3.2 Thi t l p các m c tiêu 68
3.3.3 Nh n d ng s ki n ti m tàng 72
3.3.4 ánh giá r i ro 72
3.3.5 Ph n ng r i ro 76
3.3.6 Ho t đ ng ki m soát 77
3.3.7 Thông tin và truy n thông 83
3.3.8 Giám sát 84
3.4 M t s ki n ngh đ th c hi n t t gi i pháp đ xu t t i TTBL 86
K t lu n ch ng 3 88
K t lu n 89 Tài li u tham kh o
Các ph l c
Trang 6DANHăM CăCỄCăKụăHI U,ăCỄCăCH ăVI TăT T
Ti ngăAnh
COSO: Committee of Sponsoring Organizations
(Hi p h i c a các t ch c tài tr )
CEO: Chief Executive Officer (Giám đ c đi u hành)
CRO: Chief Risk Officer (Giám đ c qu n tr r i ro)
ERM: Enterprise Risk Management Framework)
(Qu n tr r i ro trong doanh nghi p)
IFAC: International Federation of Accountants
(Liên đoàn k toán Qu c t )
GDP: Gross Domestic Product (T ng s n ph m qu c n i)
KPI: Key Performance Indicator (Ch s đo l ng hi u su t)
PWC: Rrice Waterhosuse Coopers (Công ty ki m toán PWC)
SAS 55: Statement on Auditing Standard (Chu n m c ki m toán s 55)
Trang 7PH NăM ă U
Trong nh ng n m đ u th c hi n s nghi p đ i m i đ t n c, xây d ng và
b o v T qu c Vi t Nam Xã H i Ch Ngh a, đ đáp ng yêu c u b o đ m thông tin liên l c cho nhi m v qu c phòng và phát tri n kinh t Công ty i n t thi t b thông tin - ti n thân c a T p đoàn Vi n thông Quân đ i – Viettel ngày nay đ c thành l p
t , qu c phòng, Công ty b c đ u đư coi tr ng vi c tri n khai kinh doanh th ng
m i và xu t nh p kh u C ng t đó trung tâm XNK đ c thành l p nay phát tri n
l n m nh thành Công ty TM & XNK Viettel
B c vào n m 2005, n n kinh t đ t n c v n duy trì m c t ng tr ng GDP cao (kho ng 8-8,5%), đ u t xư h i ti p t c t ng, th tr ng công ngh thông tin và đi n t vi n thông ngày càng phát tri n Th tr ng thi t b đ u cu i có s
t ng đ t bi n cùng v i s bùng n c a d ch v đi n tho i di đ ng Song tính ch t
c nh tranh ngày càng gay g t v i nhi u đ i th m nh có u th trong l nh v c này
m r ng th tr ng và nâng cao n ng l c s n xu t kinh doanh công ty đư thành
l p 3 trung tâm trong đó có Trung tâm kinh doanh i n tho i di đ ng v i h th ng chu i siêu th t i 64/64 t nh thành trên toàn qu c
Cùng v i s t ng tr ng và phát tri n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh thi t b đ u cu i, m c đ r i ro cao, b máy qu n lỦ đi u hành ngày càng l n m nh, Công ty c ng đư b c l nh ng t n t i mà v n đ đ t ra c n ph i nhanh chóng kh c
ph c; ó là hi u qu kinh doanh máy còn th p, ho t đ ng đi u ph i hàng còn ch m, kinh nghi m qu n lỦ trong l nh v c kinh doanh còn h n ch , s l ng t ng nh ng
Trang 8ụ th c đ c t m quan tr ng c a công tác ki m soát n i b c a trung tâm vì
v y tôi quy t đ nh ch n đ tài “ Hoàn thi n h th ng ki m soát n i b h ng t i
qu n tr r i ro t i Công ty TM & XNK Viettel” đ làm đ tài nghiên c u khoa h c
c a mình
Liên quan đ n n i dung v Ki m soát n i b , tác gi đư tham kh o m t s
lu n v n th c s , và đ a ra nh ng nghiên c u c a mình v nh ng lu n v n tr c nh sau:
Lu n v n th c s n m 2007 c a tác gi inh Công Chính v : Phát tri n
h th ng ki m soát n i b t i các doanh nghi p Vi t Nam trên c s qu n tr r i ro doanh nghi p
đ v qu n tr r i to t i các doanh nghi p Vi t Nam Nh ng ch a đ a ra các tiêu chu n đ phân lo i doanh nghi p l n, doanh nghi p v a và nh V r i ro ch nhìn
nh n, đánh giá chung r i ro c a doanh nghi p, ch a c th hóa các r i ro mà các
doanh nghi p g p ph i
Lu n v n th c s n m 2011 c a tác gi Ph m H ng Thái v : M t s gi i
pháp hoàn thi n h th ng ki m soát n i b c a ngành y t t nh Long An
đ n v thu c ngành Y t t nh Long An Tuy nhiên ch a đ a ra các nguyên nhân d n
đ n nh ng y u kém trong ho t đ ng c a h th ng KSNB đ i v i ngành y t T nh Long An
Lu n v n th c s n m 2012 c a tác gi Nguy n Th Ph ng Trâm v :
Hoàn thi n h th ng KSNB t i tr ng cao đ ng s ph m TW TP.HCM
đ ng s ph m Trung ng Tp.HCM Tuy nhiên là đ n v hành chính s nghi p
nh ng tác gi l i không đ c p đ n vi c ki m soát ngu n thu chi c a tr ng Ph n
th c tr ng v đánh giá r i ro tác gi không đ c p gì đ n nh ng r i ro mà tr ng
g p ph i
Trang 9Lu n v n th c s n m 2012 c a tác gi Ph m Nguy n Qu nh Thanh v :
Hoàn thi n h th ng KSNB cho các doanh nghi p v a và nh c a Vi t Nam
các công ty v a và nh Tuy nhiên tác gi ch n m u quá ít ch có 10 doanh nghi p
v a và nh do đó vi c mô t th c tr ng h th ng KSNB ch a mang tính khách
quan
Lu n v n th c s n m 2012 c a tác gi Bùi M nh C ng v : Hoàn thi n
h th ng thông tin k toán và ki m soát n i b trong chu trình mua nguyên li u và thanh toán ti n t i các doanh nghi p ch bi n th y s n trên đ a bàn t nh Khánh Hòa
soát n i b trong chu trình mua nguyên li u và thanh toán ti n t i các doanh nghi p
ch bi n th y s n trên đ a bàn t nh Khánh Hòa Tuy nhiên tác gi ch a nêu ra nh ng nguyên nhân d n đ n y u kém c a h th ng KSNB t i các doanh nghi p ch bi n
th y s n Ph n COBIT trình bày chung chung ch a nêu ra 34 m c tiêu ki m soát và
34 quy trình công ngh thông tin bao g m nh ng gì
Lu n v n th c s n m 2012 c a tác gi V ng H u Khánh v : Hoàn
thi n h th ng ki m soát n i b t i công ty x ng d u khu v c II TNHH MTV
công ty x ng d u khu v c II TNHH m t thành viên Tuy nhiên vi c ch n m u đ
kh o sát còn ít, do đó k t qu kh o sát mang tính thuy t ph c ch a cao
Lu n v n th c s n m 2012 c a tác gi Nguy n Th Trúc v : Hoàn thi n
h th ng ki m soát n i b t i t ng công ty Tín Ngh a
t ng công ty Tín Ngh a v i ngành ngh kinh doanh ch l c là x ng d u, logistic, nông s n, b t đ ng s n, du l ch và đ u t tài chính Nh ng do kinh doanh đa ngành ngh v i nhi u công ty con, tác gi đư không t p trung vào m t ngành ngh c th
do đó đ tài còn mang tính chung chung
Lu n v n th c s n m 2012 c a tác gi Nguy n Th Kim Vân v : Gi i
pháp hoàn thi n h th ng ki m soát n i b t i xí nghi p may Kon Tum trên c s
qu n tr r i ro doanh nghi p
Trang 10- tài đư kh o sát đ c th c tr ng v h th ng ki m soát n i b xí
nghi p may Kon Tum trên c s qu n tr r i ro doanh nghi p Trên c s QTRR
DN, nh ng đ tài l i không đáng giá th c tr ng c a vi c thi t l p m c tiêu, nh n
d ng s ki n và đ i phó r i ro c a xí nghi p may Vi c ch n m u kh o sát 06 m u
là quá ít, c ng thêm xí nghi p may là đ n v nh , do đó vi c nghiên c u đ qu n tr
r i ro theo tám b ph n c u thành c a COSO ch a mang tính thuy t ph c cao
hoàn thi n h th ng ki m soát n i b v i m c tiêu qu n tr r i ro
- Các b ph n c u thành c a h th ng ki m soát n i b theo COSO n m
i t ng nghiên c u: Lu n v n t p trung nghiên c u c s lỦ lu n và th c
ti n v h th ng ki m soát n i b đ nh n di n các r i ro và ph ng pháp qu n tr
r i ro
Ph m vi nghiên c u: tài ch nghiên c u t i trung tâm kinh doanh TD
và các siêu th bán l TD c a TTBL thu c Công ty TM & XNK Viettel
Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính:
Trang 11- Nghiên c u lỦ thuy t n n t ng v ki m soát n i b theo COSO 1992
- Nghiên c u lỦ thuy t n n t ng v qu n tr r i ro theo COSO 2004
- K th a các nghiên c u lu n v n th c s tr c v KSNB và QTRR
Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng:
h p, phân tích d li u d i d ng th ng kê mô t đ rút ra th c tr ng v ki m soát
n i b và qu n tr r i ro
- D li u thu th p:
+ D li u s c p: Thu th p thông qua đi u tra, ph ng v n tr c ti p và
g i b ng câu h i t i Ban giám đ c, các phòng ban, và m t s siêu th tr c thu c TTBL (Ph l c 02) v các v n đ liên quan đ n vi c ki m soát và qu n tr r i ro
+ D li u th c p: Các quy ch , quy đ nh khác v h th ng ki m soát
n i b do trung tâm, công ty ban hành
L i m đ u
Ch ng 1: C s lỦ lu n v h th ng ki m soát n i b và qu n tr r i ro
Ch ng 2: Th c tr ng v h th ng ki m soát n i b và qu n tr r i ro t i trung tâm bán l thu c công ty TM & XNK Viettel
Ch ng 3: M t s gi i pháp hoàn thi n h th ng ki m soát h ng t i qu n tr
r i ro t i trung tâm bán l TD Viettel
K t lu n
Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 12CH NG 1: C ăS ăLụăLU NăV ăH ăTH NGăKI M SOỄTăN IăB ă
1.1 T ngăquanăv ăh ăth ngăki măsoátăn iăb theo COSO n m 1992
1.1.1 Kháiăni m v ăKSNB theoăCOSOăn mă1992
Cùng v i s phát tri n v kinh t , các v gian l n c ng ngày càng t ng, v i quy mô ngày càng l n, gây ra t n th t đáng k cho n n kinh t Do đó, ngày nay,
ki m soát n i b đóng m t vai trò h t s c quan tr ng trong ho t đ ng kinh doanh
c a các doanh nghi p và các t ch c Ki m soát n i b giúp các nhà qu n tr qu n
lỦ h u hi u và hi u qu h n các ngu n l c kinh t c a công ty mình nh con ng i, tài s n, v n,….góp ph n h n ch t i đa nh ng r i ro phát sinh trong quá trình s n
xu t kinh doanh, đ ng th i giúp doanh nghi p xây d ng đ c m t n n t ng qu n lỦ
v ng ch c ph c v cho quá trình m r ng, và phát tri n đi lên c a doanh nghi p
Có nhi u quan đi m và khái ni m khác nhau liên quan ki m soát n i b ,
nh m th ng nh t đ nh ngh a v ki m soát n i b đ ph c v cho nhu c u c a các đ i
t ng khác nhau, và đ giúp các đ n v có th xây d ng m t h th ng ki m soát n i
b h u hi u, đ a ra h ng d n nh m gi m đi s khác bi t v quan đi m Vì th ,
n m 1992, COSO (Committeee of Sponsoring Organization) là m t U Ban thu c
H i đ ng qu c gia Hoa K v vi c ch ng gian l n v báo cáo tài chính đư đ a ra khuôn m u lỦ thuy t v ki m soát n i b m t các đ y đ và có h th ng COSO đư
đ nh ngh a v ki m soát n i b :
“Ki m soát n i b là m t quá trình b chi ph i b i ng i qu n lỦ, h i đ ng
qu n tr và các nhân viên c a đ n v , nó đ c thi t l p đ cung c p m t s đ m b o
h p lý nh m đ t đ c các m c tiêu sau đây:
- S h u hi u và hi u qu c a ho t đ ng
- S tin c y c a báo cáo tài chính
- S tuân th pháp lu t và các quy đ nh”
1.1.2 Cácăb ăph năc uăthƠnhăh ăth ngăKSNB theo COSO n m 1992
M i ho t đ ng kinh t đ u c n các ngu n v n và kênh cung c p v n ch y u
là ngân hàng có th cung c p v n, ngân hàng c n có b c tranh v tình hình tài chính có th tin c y đ c, vì th đ n n m 1985, U ban COSO đ c thành l p nh m
m c đích ch ng gian l n trên báo cáo tài chính COSO đ c thành l p d i s b o
Trang 13tr c a n m t ch c ngh nghi p: Hi p h i K toán viên công ch ng Hoa K (AICPA – American Institute of Certified Public Accountants), Hi p h i K toán Hoa K (AAA – American Accounting Association), Hi p h i Qu n tr viên tài chính (FEI – Financial Executives Institute), Hi p h i K toán viên qu n tr (IMA – Institute of Management Accountants), Hi p h i Ki m toán viên n i b (IIA – Instituet of Internam Auditors) n n m 1988, nhi u chu n m c ki m toán m i ra
đ i, trong đó có SAS 55 “Xem xét ki m soát n i b trong ki m toán báo cáo tài chính” đ a ra ba b ph n c a ki m soát n i b là môi tr ng ki m soát, h th ng k toán và các th t c ki m soát
n n m 1992, COSO phát hành báo cáo đư đ a ra khuôn m u lỦ thuy t v
ki m soát n i b m t cách đ y đ và có h th ng Theo đó báo cáo COSO đ a ra
n m b ph n có m i quan h ch t ch v i nhau c a ki m soát n i b bao g m:
1.1.2.1 Môiătr ngăki măsoát
Môi tr ng ki m soát là n n t ng Ủ th c, là v n hoá c a t ch c tác đ ng đ n
Ủ th c ki m soát c a toàn b thành viên trong t ch c Môi tr ng ki m soát t t s
là n n t ng quan tr ng cho s ho t đ ng hi u qu c a h th ng ki m soát n i b Thông qua các nhân t ch y u sau:
Tínhătrungăth căvƠăcácăgiáătr ăđ oăđ c: nâng cao tính trung th c và
giá tr đ o đ c c a nhân viên, các nhà qu n lỦ c n ph i xây d ng nh ng chu n m c
v đ o đ c và cách c x đúng đ n trong đ n v nh m ng n ch n, lo i tr ho c
gi m thi u nh ng s c ép hay c h i có th d n đ n nh ng hành vi thi u đ o đ c, không trung th c, ph m pháp c a nhân viên
Camăk tăv ăn ngăl c:ăN ng l c ph n ánh ki n th c và k n ng c n thi t
đ th c hi n t t nhi m v đ c giao Do đó, doanh nghi p th ng xuyên đào t o,
Trang 14đánh giá n ng l c, đ b t và tr l ng phù h p cho t ng v trí nhân viên đ m nh n công vi c c a mình
C ăc uăt ăch c:ăC c u t ch c c a m i doanh nghi p ph thu c vào
quy mô, v n hoá, tính ch t ho t đ ng và m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p nên không có m t khuôn m u chung duy nh t M t c c u phù h p s là c s đ l p k
ho ch, đi u hành, ki m soát và giám sát các ho t đ ng đ c tri n khai m t cách nhanh chóng, chính xác, k p th i và hi p qu
Tri tă lỦă qu nă lỦă vƠă phongă cáchă đi uă hƠnhă c aă nhƠă qu nă lỦ:ă Quan
đi m, nh n th c và phong cách đi u hành c a m i nhà qu n lỦ s khác nhau Có nhà
qu n lỦ thích m o hi m trong kinh doanh v i m c đ r i ro cao đ đ t đ c doanh thu theo k ho ch công ty đ ra Có nhà qu n lỦ l i th n tr ng h n, không thích m o
hi m nên m c đ r i ro c ng th p h n
Cáchăth căphơnăchiaăquy năh năvƠătráchănhi măchoăt ngănhơnăviên:ă
Phân chia quy n h n và trách nhi m cho t ng thành viên trong công ty giúp cho h
hi u đ c ch c trách và nhi m v mình đang đ m nhi m và ph i hoàn thành Tuy nhiên, ch u quy n trong m t s l nh v c nào đó và ng i đ c u quy n ph i có
n ng l c chuyên môn gi i đ tránh nh ng tr ng h p quy t đ nh sai l m nh h ng
đ n m c tiêu chung c a đ n v
H iăđ ngăqu nătr ăvƠăU ăbanăki mătoán:ăH i đ ng qu n tr có trách
nhi m thay m t cho i h i đ ng c đông đ lưnh đ o, ch đ o và giám sát toàn b
ho t đ ng c a đ n v Bên c nh đó, H i đ ng qu n tr ph i là nh ng ng i n ng
đ ng, m nh m và ph i bi t k t h p các kênh thông tin khác nhau đ có th nh n
bi t, hi u rõ các v n đ đó, đ t đó có bi n pháp ch n ch nh, đ i phó k p th i v i các r i ro c a doanh nghi p
U ban ki m toán bao g m m t s thành viên trong và ngoài H i đ ng qu n
tr nh ng không tham gia đi u hành đ n v U ban ki m toán có ch c n ng giám sát s tuân th pháp lu t, giám sát vi c l p báo cáo tài chính, gi s đ c l p c a
ki m toán n i b
Trang 15 Chínhăsáchănhơnăs :ăăLà các chính sách c a nhà qu n lỦ v vi c tuy n
d ng, hu n luy n, b nhi m, đánh giá, sa th i, đ b t, khen th ng và k lu t nhân viên
1.1.2.2 ánhăgiáăr iăro
T t c các doanh nghi p, dù khác nhau v quy mô, c u trúc, ngành ngh kinh doanh nh ng đ u ph i đ i m c v i nh ng r i ro nhi u m c đ khác nhau R i ro
có th xu t phát t các y u t bên trong hay bên ngoài doanh nghi p
Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ gi i h n đ c r i ro m c ch p
nh n đ c, ng i qu n lỦ ph i d a trên m c tiêu đư đ c xác đ nh c a đ n v mình
t đó m i có th ki m soát đ c r i ro làm đ c đi u này ng i qu n lỦ c n
ph i:
- Xác đ nh m c tiêu c a đ n v : Xác đ nh m c tiêu tuy không ph i là
nhi m v c a ki m soát n i b Tuy nhiên, các thành viên trong h th ng ki m soát
n i b ph i bi t đ c các m c tiêu c a đ n v đ nh n d ng và đánh giá r i ro Xác
đ nh m c tiêu bao g m vi c đ a ra s m nh, ho ch đ nh các m c tiêu chi n l c
c ng nh nh ng ch tiêu ph i đ t đ c trong ng n h n, trung và dài h n Ngoài ra
vi c xác đ nh m c tiêu còn đ c th c hi n thông qua vi c ban hành các v n b n
ho c qua nh n th c hay phát bi u hàng ngày c a ng i qu n lỦ
- Nh n d ng r i ro: R i ro có th tác đ ng đ n doanh nghi p m c đ
toàn đ n v ho c ch nh đ n t ng ho t đ ng c th
+ R i ro m c đ toàn đ n v : Có th phát sinh do nh ng y u t bên
ngoài và bên trong doanh nghi p
+ R i ro m c đ ho t đ ng: Trong ph m vi t ng ho t đ ng nh bán
hàng, mua hàng, thanh toán,… r i ro có th phát sinh và tác đ ng đ n t ng ho t
đ ng tr c khi gây nh h ng đ n toàn đ n v
nh n d ng r i ro, ng i qu n lỦ có th s d ng nhi u ph ng pháp khác nhau, t vi c s d ng các ph ng ti n d báo, phân tích các d li u quá kh cho đ n vi c rà soát th ng xuyên các ho t đ ng
- Phơnătíchăr iăro: tránh b thi t h i do r i ro gây ra doanh nghi p c n
ph i c l ng, đánh giá t m quan tr ng c a r i ro qua nh h ng có th có c a nó
Trang 16đ n m c tiêu c a đ n v , đánh giá kh n ng r i ro có th x y ra và nh ng bi n pháp
có th s d ng đ qu n tr r i ro
- Qu nătr ăs ăthayăđ i:ă Qu n tr s thay đ i bao g m vi c thu nh n, x lỦ
và báo cáo thông tin v nh ng s ki n, ho t đ ng và đi u ki n ch ra nh ng thay đ i
mà đ n v c n ph n ng l i Các thay đ i c n qu n tr nh môi tr ng ho t đ ng, nhân s m i, h th ng thông tin m i hay nâng c p h th ng thông tin, t ng tr ng nhanh chóng, k thu t m i, dòng s n ph m m i hay ho t đ ng m i, tái c u trúc công ty, nh ng ho t đ ng n c ngoài
1.1.2.3 Ho tăđ ngăki măsoát
Ho t đ ng ki m soát là nh ng chính sách và th t c ki m soát đ đ m b o cho các ch th c a nhà qu n lỦ đ c th c hi n nh m đ t đ c các m c tiêu Ho t
đ ng ki m soát di n ra trong toàn b đ n v m i c p đ và m i ho t đ ng Có
m i đ n v mà có th thi p l p các ho t đ ng ki m soát và áp d ng
Xét v m c đích, ki m soát n i b đ c chia làm ba lo i:
- Ki mă soátă phòngă ng a: Là ho t đ ng ki m soát nh m ng n ng a,
gi m thi u kh n ng x y ra sai sót và gian l n nh h ng đ n m c tiêu c a doanh
nghi p
- Ki mă soátă phátă hi n: Là ho t đ ng ki m soát nh m phát hi n k p
th i hành vi sai sót ho c gian l n nào đó đư th c hi n
- Ki măsoátăbùăđ p: Là vi c t ng c ng thêm th t c ki m soát nh m
b sung cho m t th t c ki m soát khác
Xét v ch c n ng, các ho t đ ng ki m soát n i b ph bi n trong doanh nghi p:
- Phân tích soát xét: Là vi c soát xét c a nhà lưnh đ o c p cao trong doanh nghi p nh so sánh k t qu th c hi n so v i k ho ch, v i k tr c hay v i các đ i th khác Gi a các thông tin tài chính và phi tài chính nh m phát hi n k p
th i các bi n đ ng b t th ng đ nhà qu n lỦ có bi n pháp ch n ch nh t c th i
Trang 17- Qu nătr ăho tăđ ng: Ng i qu n lỦ các c p trung gian s soát xét
các báo cáo v hi u qu ho t đ ng c a t ng b ph n mình ph trách so v i k ho ch
đư đ ra Ki m tra chéo nhau gi a các b ph n
- Phơnăchiaătráchănhi m: M t hành vi sai sót hay gian l n ch có th
x y ra khi có nh ng c h i hay đi u ki n thu n l i Vì v y đ h n ch sai sót và gian l n c n ph i d a trên nguyên t c phân công phân nhi m và nguyên t c b t kiêm nhi m
- B oăv ătƠiăs n: Tài s n c a doanh nghi p c n đ c b o v c n th n đ
không b m t mát, tham ô, h h ng hay s d ng lưng phí, sai m c đích Ngoài ra,
vi c so sánh đ i chi u gi a s sách và tài s n hi n có trên th c t ph i đ c th c
hi n th ng xuyên sau m i đ t ki m kê
- Ki măsoátăquáătrìnhăx ălỦăthôngătin:ă thông tin đáng tin c y và
đ c b o m t doanh nghi p c n th c hi n nhi u ho t đ ng ki m soát nh m ki m tra tính xác th c, đ y đ , phê chu n các nghi p v và vi c phân quy n m c đ truy c p thông tin c a t ng b ph n, t ng cá nhân Trong môi tr ng x lỦ thông tin b ng máy tính, vi c ki m soát quá trình x lỦ thông tin đ c chia thành hai lo i ki m soát
đó là ki m soát chung và ki m soát ng d ng Hai lo i ki m soát này có s liên quan m t thi t và h tr l n nhau Ki m soát chung r t c n đ đ m b o cho s v n hành c a ki m soát ng d ng Ng c l i ki m soát ng d ng giúp phát hi n v n đ ,
đ a ra các đ xu t đ s a đ i và hoàn thi n h th ng, t đó làm cho ki m soát chung
đ y đ h n và h u hi u h n
1.1.2.4 ThôngătinăvƠătruy năthông
- Thông tin: Thông tin c n thi t ph i đ c nh n d ng, thu th p, trao đ i và truy n đ t t i nh ng cá nhân, b ph n có liên quan d i m i hình th c và th i gian thích h p, sao cho nó giúp m i thành viên trong đ n v th c hi n đ c nhi m v
c a mình S trao đ i thông tin h u hi u đòi h i ph i di n ra theo nhi u h ng: t
c p trên xu ng c p d i, t d i lên trên và gi a các c p v i nhau
- Truy năthông:ăTruy n thông là vi c trao đ i và truy n đ t các thông tin
c n thi t t i các bên có liên quan c trong l n ngoài đ n v B n thân m i h th ng
Trang 18thông tin đ u có ch c n ng truy n thông, b i có nh v y thì nh ng thông tin đư
đ c thu th p và x lỦ m i có th đ n đ c các đ i t ng có nhu c u
Thông tin và truy n thông có m i quan h m t thi t và không th tách r i nên hai khái ni m này đ c trình bày chung c u thành m t b ph n c a h th ng ki m soát n i b Thông tin và truy n thông ph i đ m b o đ c truy n đ t t i t ng b
ph n, phòng ban và cá nhân trong t ng doanh nghi p c ng nh các đ i t ng bên ngoài có liên quan Thông tin và truy n thông có vai trò quan tr ng trong vi c giúp doanh nghi p đ t đ c m c tiêu c a mình đ t n t i và ngày càng phát tri n
1.1.2.5 Giám sát
Giám sát là quá trình đánh giá ch t l ng vi c th c hi n c a h th ng ki m soát n i b theo th i gian M c tiêu chính c a giám sát là đ đ m b o h th ng KSNB đ c tri n khai, đ c đi u ch nh khi môi tr ng thay đ i, đ c phát hi n k p
th i đ có bi n pháp c i thi n, kh c ph c càng s m càng t t khi có khi m khuy t
x y ra Giám sát là ho t đ ng quan tr ng trong ki m soát n i b , đ c th c hi n
m i ho t đ ng trong doanh nghi p, đôi khi còn áp d ng cho các đ i t ng bên ngoài
gi m thi u r i ro trong kinh doanh, nhà qu n lỦ c n ph i th c hi n nh ng
ho t đ ng giám sát th ng xuyên và giám sát đ nh k
- Giámăsátăth ngăxuyên: c th c hi n trong các ho t đ ng hàng ngày
c a đ n v và th ng l p đi l p l i do các nhà qu n lỦ và nhân viên ti n hành trong quá trình th c hi n nhi m v c a mình Nh giám sát vi c ghi chép gi a s li u trên
s sách và s li u th c t , giám sát vi c bán hàng xem đư đ t doanh thu theo k
ho ch đ ra ch a…
- Giámă sátă đ nhă k : Th ng đ c th c hi n thông qua các cu c ki m
toán n i b ho c các ho t đ ng đ nh k c a Ban ki m soát, qua đó phát hi n k p
th i nh ng y u kém trong h th ng đ đ a ra các bi n pháp c i thi n Giám sát đ nh
k còn giúp doanh nghi p đánh giá tính h u hi u c a vi c giám sát th ng xuyên 1.1.3 S ăc năthi tăvƠăl iăíchămangăl iăc aăh ăth ngăki măsoátăn iăb :
Trong b t k m t t ch c nào s th ng nh t và xung đ t gi a quy n l i chung và quy n l i riêng c a ng i s d ng lao đ ng v i ng i lao đ ng luôn t n
Trang 19t i song hành N u không có h th ng ki m soát n i b thì làm th nào đ ng i lao
đ ng không vì quy n l i riêng c a mình mà làm nh ng đi u thi t h i đ n l i ích chung c a toàn t ch c, c a ng i s d ng lao đ ng? Làm sao qu n lỦ đ c các r i
chính xác, khoa h c ch không ph i ch d a trên s tin t ng c m tính
M t h th ng ki m soát n i b v ng m nh s đem l i cho t ch c các l i ích nh gi m b t nguy c r i ro ti m n trong s n xu t kinh doanh (sai sót vô tình gây thi t h i, các r i ro làm ch m k ho ch, t ng giá thành, làm gi m ch t l ng s n
ph m,…) B o v tài s n kh i b h h ng, m t m t b i hao h t, gian l n, l a g t hay
tr m c p Nâng cao tính minh b ch và đ m b o tính chính xác c a các s li u k toán và báo cáo tài chính c a công ty m b o m i thành viên tuân th n i quy, quy ch , quy trình ho t đ ng c a t ch c c ng nh quy đ nh c a pháp lu t m
b o t ch c ho t đ ng hi u qu , s d ng t i u các ngu n l c và đ t đ c m c tiêu
đ t ra B o v quy n l i c a nhà đ u t , c đông và gây d ng lòng tin đ i v i h
1.1.4 H năch ăc aăh ăth ngăKSNB theoăCOSOăn mă1992
M t h th ng KSNB dù có h u hi u đ n đâu c ng t n t i nh ng h n ch v n
có c a nó KSNB cung c p m t s đ m b o h p lỦ ch không ph i đ m b o tuy t
đ i các m c tiêu th c hi n KSNB ch có th ng n ng a và h n ch nh ng sai sót, gian l n nh ng không th đ m b o là chúng hoàn toàn không x y ra Nh ng h n ch
ti m tàng xu t phát t nhi u nguyên nhân khách quan bên ngoài hay ch quan t i
đ n v , c th nh sau:
- S thông đ ng gi a các nhân viên tr c nh ng cám d v t ch t, hay
s vô Ủ, b t c n, đưng trí do thi u nhân viên ho c do kh i l ng công vi c quá nhi u
- Thông tin truy n đ t, h ng d n t c p trên xu ng các đ n v b hi u sai l ch ho c do vi c báo cáo c a c p d i không đúng
- Do đ n v ho t đ ng tr i dài trên nhi u vùng mi n khác nhau vì v y
vi c ki m soát, ch đ o c ng g p r t nhi u khó kh n
- Các th t c ki m soát th ng ch h u d ng trong m t kho ng th i gian nh t đ nh b i nhi u lỦ do khác nhau Tr c h t, do bi n đ i c a môi tr ng k
Trang 20c bên trong và bên ngoài đ n v khi n cho các th t c ki m soát không còn phù
h p Bên c nh đó, khi so n th o hay tri n khai công vi c các nhà qu n lỦ th ng ch quan tâm đ n các nghi p v ho c các ho t đ ng thông th ng, trong khi đó, nh ng nghi p v không th ng xuyên n m ngoài d ki n c a nhà qu n lỦ v i b n ch t
ph c t p và khó kh n trong ki m soát l i không đ c đi u ch nh b i các th t c
ki m soát thích h p
- Ho t đ ng ki m soát ch t p trung vào các sai ph m d đoán s x y ra
ho c đư x y ra do đó các th t c ki m soát tr nên kém h u hi u
- Thi u s quan tâm c a các nhà qu n lỦ khi có s thay đ i c a t ch c hay các nhà qu n lỦ không quan tâm đ n vi c xây d ng, thi t k , v n hành các chính sách và th t c ki m soát cho phù h p v i môi tr ng kinh doanh ho c nh ng
ng i ch u trách nhi m th c hi n ki m soát n i b l m d ng quy n h n c a mình, thì không th có h th ng ki m soát n i b h u hi u
1.2 H ăth ngăKSNB theoăkhuônăm uăCOSO n m 2004
1.2 1.ăKháiăni măv ăh ăth ngăKSNB theoăCOSOăn mă2004
Khi ho t đ ng kinh doanh ngày càng phát tri n thì doanh nghi p ph i đ i
m t v i nhi u lo i r i ro m i và ph c t p h n, đòi h i các nhà qu n tr ph i n m rõ tri t lỦ r i ro c a doanh nghi p và m c đ r i ro có th ch p nh n đ c nh m mang
l i l i ích cho các bên có quy n l i và ngh a v liên quan
Cùng v i yêu c u v qu n tr r i ro, n m 2004, COSO đư chính th c ban hành Khuôn kh h p nh t v qu n tr r i ro trong doanh nghi p (ERM - Enterprise Risk Management – Integrated Framework) M c đích c a ERM không ph i ch
nh m gi m thi u r i ro mà còn giúp qu n tr r i ro toàn doanh nghi p m t cách h u
hi u h n Nói cách khác, ERM giúp nhà qu n lỦ và H i đ ng qu n tr c a công ty ra
quy t đ nh t t h n trên c s hi u bi t đ y đ h n v các r i ro có liên quan
Theo báo cáo COSO n m 2004 thì Qu n tr r i ro doanh nghi p (QTRR)
đ c đ nh ngh a nh sau:
“Qu n tr r i ro doanh nghi p là m t quá trình do h i đ ng qu n tr , các c p
qu n lỦ và các nhân viên c a đ n v chi ph i, đ c áp d ng trong vi c thi t l p các chi n l c liên quan đ n toàn đ n v và áp d ng cho t t c các c p đ trong đ n v ,
Trang 21đ c thi t k đ nh n d ng các s ki n ti m tàng có th nh h ng đ n đ n v và
qu n tr r i ro trong ph m vi ch p nh n đ c r i ro nh m cung c p m t s đ m b o
h p lỦ v vi c đ t đ c các m c tiêu c a đ n v ”
1.2.2 Các b ăph năc uăthƠnh c aăh ăth ngăKSNB theo COSO n m 2004
Theo Báo cáo c a COSO n m 2004 thì QTRR doanh nghi p bao g m nh ng
1.2.2.1 Môiătr ngăqu nălỦ
Môi tr ng qu n lỦ ph n ánh s c thái chung c a m t đ n v , chi ph i Ủ
th c c a các thành viên trong đ n v v r i ro và đóng vai trò n n t ng cho các y u
t khác c a QTRR Các nhân t chính thu c v môi tr ng qu n lỦ là:
- Tri t lý c a nhà qu n lý v qu n tr r i ro: Là quan đi m, nh n th c
và thái đ c a nhà qu n lỦ, đi u này t o nên cách th c mà đ n v ti p c n v i r i ro trong t t c các ho t đ ng, t phát tri n chi n l c đ n các ho t đ ng hàng ngày Tri t lỦ qu n lỦ ph n ánh nh ng giá tr mà đ n v theo đu i, tác đ ng đ n v n hóa
th ch p nh n đư đ ra Các chi n l c khác nhau s d n đ n nh ng m c đ r i ro khác nhau đ i v i đ n v , m t khi m c r i ro có th ch p nh n đ c xác l p s giúp
Trang 22ích cho nhà qu n lỦ l a ch n chi n l c n m trong gi i h n ch u đ ng đ i v i các
lo i r i ro
- H i đ ng qu n tr : ây là m t b ph n quan tr ng và nh h ng đ n
nh ng y u t khác Vai trò c a H i đ ng qu n tr đ c th hi n vi c giám sát ban
qu n lỦ trong vi c l a ch n chi n l c, lên k ho ch và vi c th c hi n nó
- Tính chính tr c và các giá tr đ o đ c: S h u hi u c a h th ng
qu n tr r i ro tr c tiên ph thu c vào tính chính tr c và vi c tôn tr ng các giá tr
đ o đ c c a nh ng ng i có liên quan đ n quá trình qu n tr r i ro đáp ng yêu
c u này, các nhà qu n lỦ c p cao ph i xây d ng nh ng chu n m c v đ o đ c trong
đ n v và c x đúng đ n đ ng n c n không cho các thành viên có các hành vi thi u đ o đ c ho c ph m pháp Mu n v y, nh ng nhà qu n lỦ, đ c bi t là giám đ c
đi u hành c n ph i làm g ng cho c p d i trong vi c tuân th các chu n m c đ o
đ c và ph bi n nh ng quy đ nh đ n m i thành viên b ng nh ng th th c thích h p
- m b o v n ng l c: Là đ m b o cho nhân viên có đ c nh ng k
n ng và hi u bi t c n thi t đ th c hi n đ c nhi m v c a mình, n u không h s không th c hi n nhi m v đ c giao h u hi u và hi u qu Do đó, nhà qu n lỦ ch tuy n d ng nh ng nhân viên có trình đ đào t o và kinh nghi m phù h p v i nhi m
v đ c giao, ph i giám sát và hu n luy n h đ y đ và th ng xuyên
- C c u t ch c: Là s phân chia quy n h n và trách nhi m c a các
b ph n trong đ n v , góp ph n quan tr ng trong vi c th c hi n các m c tiêu C
c u t ch c phù h p s là c s cho vi c l p k ho ch, đi u hành, ki m soát và giám sát các ho t đ ng c a đ n v Vì v y, khi xây d ng m t c c u t ch c ph i xác
đ nh đ c các v trí then ch t v i các quy n h n, trách nhi m v i các th th c báo cáo cho phù h p Tuy nhiên, đi u này c ng ph thu c vào quy mô và tính ch t ho t
đ ng c a đ n v
- Cách th c phân đ nh quy n h n và trách nhi m: Vi c phân đ nh
quy n h n và trách nhi m đ c xem là ph n m r ng c a c c u t ch c Nó c th hóa quy n h n và trách nhi m c a t ng thành viên và t ng nhóm thành viên trong
đ n v , giúp cho m i thành viên và nhóm hi u r ng h có nhi m v c th gì và
t ng ho t đ ng c a h có nh h ng nh th nào đ i v i nh ng nhóm hay thành
Trang 23viên khác trong vi c hoàn thành m c tiêu Do đó, khi mô t công vi c, đ n v c n
ph i th ch hóa b ng v n b n v nh ng nhi m v và quy n h n c th c a t ng thành viên và nhóm thành viên, và quan h gi a h v i nhau
1.2.2.2 Thi tăl păm cătiêu
M c tiêu kinh doanh t n t i tr c khi doanh nghi p có th xác đ nh các
s ki n ti m tàng có th nh h ng đ n quá trình kinh doanh c a h Bao g m các
m c tiêu:
- M c tiêu chi n l c: Là nh ng m c tiêu c p cao c a đ n v , các m c
tiêu này phù h p và ng h cho s m ng mà đ n v đư đ ra Nó th hi n s l a
- M c tiêu v báo cáo: G n li n v i s trung th c và đáng tin c y c a
các báo cáo, bao g m các báo cáo cho bên trong và bên ngoài và có th liên quan
đ n các thông tin tài chính và phi tài chính Các báo cáo đáng tin c y cung c p cho nhà qu n lỦ nh ng thông tin đ y đ và chính xác đ đi u hành và giám sát các ho t
Trang 24S ki n ti m tàng là các bi n c b t ngu n t bên trong ho c bên ngoài doanh nghi p nh h ng đ n vi c th c hi n m c tiêu c a doanh nghi p M t s
ki n có th có nh h ng tích c c ho c tiêu c c đ n doanh nghi p và có th c hai
Vi c xác đ nh đ c các y u t bên trong và bên ngoài tác đ ng đ n doanh nghi p có tác d ng quan tr ng đ n vi c nh n d ng các s ki n ti m tàng
Các y u t bên ngoài doanh nghi p bao g m:
Môi tr ng kinh t : Bao g m các s ki n liên quan đ n m t b ng giá
c , ngu n v n có th huy đ ng, chi phí s d ng v n, t l th t nghi p, các đ i th
c nh tranh m i, …
Môi tr ng t nhiên: Nh thiên tai, s tác đ ng c a môi tr ng đ n
nhà x ng, s ti p c n ngu n nguyên li u thô, di dân gi a các vùng đ a lỦ,…
Các y u t chính tr : Các quy đ nh m i c a lu t pháp, chính sách thu ,
s h n ch c a nhà n c đ i v i các khu v c th tr ng, …
Các y u t xã h i: Tình tr ng già/ tr c a dân s , phong t c t p quán,
c u trúc gia đình, u tiên ngh nghi p c a dân chúng, các ho t đ ng kh ng b , …
S ti n b c a khoa h c k thu t: Các hình th c th ng m i đi n t
m i, s gia t ng nhu c u v các d ch v k thu t cao, …
Các y u t bên trong doanh nghi p bao g m:
C s v t ch t: C s v t ch t hi n có đ liên l c v i các trung tâm c a
đ n v , gi m thi u th i h n cung ng các y u t đ u vào, c i thi n s hài lòng cho khách hàng,…
Nhân s : tai n n lao đ ng, gian l n c a nhân viên, hi u l c c a h p
đ ng lao đ ng, các hành đ ng làm t n h i đ n ti n b c và danh ti ng c a đ n v ,…
đ nh c a nhà qu n lỦ, các l i khi th c hi n các chu trình, th c hi n vi c thuê ngoài khi ch a đ c xem xét th a đáng, …
Vi c áp d ng khoa h c k thu t: Vi c thay đ i máy móc, công ngh đ
đáp ng v kinh doanh, kh i l ng; máy móc b tr c tr c, gian l n trong th c hi n công vi c,…
Trang 25Ngoài vi c nh n di n các s ki n ti m tàng m c đ toàn doanh nghi p,
s ki n ti m tàng c ng có th đ c nh n đi n m c đ chi ti t cho các ho t đ ng,
ví d nh ho t đ ng bán hàng, s n xu t, ti p th …Các s ki n liên quan đ n đ n v
th ng không xu t hi n đ c l p mà có s t ng tác l n nhau M t s ki n xu t hi n
có th t o ra, tác đ ng đ n m t s ki n khác và các s ki n có th xu t hi n đ ng
th i Ví d , s thay đ i v lưi su t c b n c a ngân hàng Nhà n c s tác đ ng đ n
t giá h i đoái và do đó tác đ ng đ n thu nh p ho c t n th t c a các doanh nghi p kinh doanh ngo i t
1.2.2.4 ánhăgiáăr iăro
Vi c đánh giá r i ro đòi h i doanh nghi p ph i xem xét các s ki n trong hoàn c nh và đi u ki n c th c a riêng doanh nghi p mình, ch ng h n nh quy mô
c a đ n v , s ph c t p c a các ho t đ ng, m c đ tác đ ng c a các quy đ nh lên các ho t đ ng c a doanh nghi p,…Vi c đánh giá r i ro bao g m các n i dung sau:
- R i ro ti m tàng và r i ro ki m soát: R i ro ti m tàng là r i ro do
thi u các ho t đ ng c a đ n v nh m thay đ i kh n ng ho c s tác đ ng c a các r i
ro đó R i ro ki m soát là r i ro v n còn t n t i sau khi đ n v đư ph n ng v i r i
xem xét các r i ro ti m tàng, sau đó khi đư có ph ng án ph n ng v i r i ro ti m tàng thì ti p t c xem xét đ n r i ro ki m soát
- K thu t đánh giá r i ro: n v th ng s d ng k t h p các k thu t
đ nh l ng và đ nh tính khi đánh giá r i ro K thu t đ nh tính đ c s d ng khi r i
Trang 26ro không th đ nh l ng đ c, ho c khi d li u đ u vào không đ tin c y ho c không t ng x ng v i chi phí đ đ nh l ng K thu t đ nh l ng đ c s d ng cho
nh ng ho t đ ng ph c t p c a đ n v và th ng ph i s d ng các mô hình toán h c, cho k t qu chính xác h n so v i k thu t đ nh tính
đó xem xét tác đ ng t ng th đ n toàn đ n v
Vi c l a ch n các cách th c khác nhau đ đánh giá r i ro tùy thu c và
b n ch t c a s ki n s x y ra đánh giá s tác đ ng riêng l c a các s ki n,
đ n v th ng s d ng ph ng pháp xác su t nh th o lu n, ph ng v n, kh o sát
th c t ,…đ đ nh l ng ho c so sánh kh n ng x y ra c a s ki n và tác đ ng c a
s ki n đó ánh giá s tác đ ng t ng h p c a các s ki n thì ph ng pháp mô
ph ng ho c phân tích xu h ng th ng h u ích h n
1.2.2.5 Ph nă ngăv iăr iăro
Sau khi đư đánh giá các r i ro liên quan, đ n v xác đ nh các cách th c đ
Trang 27- Gi m b t r i ro: Các ho t đ ng nh m làm gi m thi u kh n ng xu t
hi n ho c m c đ tác đ ng c a r i ro ho c c hai Các ho t đ ng này liên quan đ n
vi c đi u hành hàng ngày c a đ n v
- Chuy n giao r i ro: Làm gi m thi u kh n ng xu t hi n và m c đ
tác đ ng c a r i ro b ng cách chuy n giao ho c chia s m t ph n r i ro Các k thu t này bao g m mua b o hi m cho t n th t, s d ng các công c v tài chính đ
d phòng cho t n th t, các ho t đ ng thuê ngoài,…
Gi m thi u r i ro và chuy n giao r i ro đ c s d ng đ làm gi m r i ro
Nh ng đ i v i m t s lo i r i ro thì vi c l a ch n ph n ng không h d dàng, đòi
h i s đi u tra và phân tích Ví d đ xác đ nh đ c ph n ng đ i v i r i ro t các
ho t đ ng c a đ i th c nh tranh tác đ ng đ n giá tr c a m t nhưn hi u hàng hóa, đòi h i đ n v ph i ti n hành nghiên c u và phân tích th tr ng, Khi l a ch n
m t ph ng án ph n ng v i r i ro c n đi u tra và xem xét các khía c nh sau:
L a ch n ph n ng: Sau khi đư đánh giá các ph n ng khác nhau đ i
v i r i ro, đ n v quy t đ nh ph i qu n lỦ r i ro nh th nào, l a ch n ph n ng đ
đ i phó v i r i ro trong ph m vi r i ro b ph n Tuy nhiên, khi r i ro ki m soát v t
Trang 28ra kh i gi i h n c a r i ro b ph n, đ n v c n ph i xem xét l i ph n ng đư ch n,
ho c trong m t s tr ng h p thì đ n v có th đi u ch nh l i r i ro b ph n đư đ c thi t l p tr c đây
Nhìn nh n h th ng: H th ng qu n tr r i ro doanh nghi p đòi h i đ n
v ph i nhìn nh n trên ph ng di n toàn đ n v , hay nhìn nh n có tính h th ng nhìn nh n r i ro có tính h th ng, đòi h i đ n v ph i xem xét r i ro ki m soát có phù h p v i m c tiêu và có n m trong ph m vi c a r i ro có th ch p nh n c a b
ph n đó hay không, sau đó k t h p các r i ro ki m soát c a các b ph n l i và xem xét có phù h p v i r i ro có th ch p nh n c a toàn đ n v hay không
Các r i ro khác nhau liên quan đ n m i b ph n có th n m trong ph m
vi r i ro b ph n c a các b ph n đó, nh ng khi k t h p l i v i nhau chúng s v t quá gi i h n c a r i ro có th ch p nh n c a toàn đ n v Trong các tr ng h p nh
nh : chi n l c, ho t đ ng, báo cáo và tuân th Các ho t đ ng ki m soát trong
qu n tr r i ro t ng t nh trong KSNB
1.2.2.7 ThôngătinăvƠătruy năthông
Thông tin và cách th c truy n thông là y u t không th thi u đ đ n v
nh n d ng các s ki n ti m tàng, đánh giá và ph n ng v i r i ro Qu n tr r i ro
nh n m nh ch t l ng thông tin trong đi u ki n s phát tri n m nh m c a khoa h c
v công ngh thông tin hi n nay và các n i dung thông tin ph i g n li n v i vi c
qu n lỦ các r i ro t i đ n v Thông tin ph i đ c cung c p cho nh ng ng i liên quan theo nh ng cách th c và th i gian thích h p đ h có th th c hi n quá trình
qu n tr r i ro và nh ng nhi m v liên quan
Trang 29thông tin ph c v cho quá trình qu n tr các r i ro t i đ n v thì thông tin c n ph i th a mưn các yêu c u sau đây:
t ng t nh h th ng KSNB
1.2.3 ăL iăíchăc aăh ăth ngăKSNB theoăCOSOăn mă2004
ch p nh n: Khi l a ch n m t chi n l c gi a nhi u kh n ng khác nhau thì tr c
h t doanh nghi p ph i xem xét m c r i ro có th ch p nh n tr c, r i m i đ n l a
ch n chi n l c c th , trên c s đó doanh nghi p m i thi t l p các m c tiêu liên quan đ n chi n l c đư đ c ch n và cu i cùng là cách th c đ c thi t l p đ qu n
lỦ các r i ro liên quan i u này t o s nh t quán trong vi c qu n lỦ và h ng các công vi c hàng ngày theo m c tiêu ban đ u đư đ ra
k thu t và ph ng pháp c th trong vi c nh n d ng và l a ch n các ph ng th c
ph n ng v i r i ro nh né tránh r i ro, gi m thi u r i ro, chuy n giao r i ro và ch p
nh n r i ro s giúp các nhà qu n lỦ ph n ng v i r i ro m t cách hi u qu
Trang 30- Gi m thi u t n th t b t ng trong quá trình ho t đ ng: QTRR làm t ng
kh n ng c a đ n v v vi c nh n d ng các s ki n ti m tàng, đánh giá r i ro, thi t
c các s ki n ti m tàng liên quan đ n đ n v không ch có r i ro và vì v y giúp các nhà qu n lỦ nh n d ng các s ki n mang đ n c h i t đó đ a ra nh ng ph n ng thích h p đ t n d ng nh ng c h i đó
r i ro giúp nhà qu n lỦ đánh giá t ng quát nhu c u v v n và t i u hóa vi c phân
b v n c a đ n v
1.2.4 H năch ăc aăh ăth ngăKSNB theoăCOSOăn mă2004
T ng t nh h th ng KSNB, m t h th ng QTRR đ c xem là h u hi u,
dù đư đ c thi t k và v n hành nh th nào đi ch ng n a, c ng nh m cung c p m t
s đ m b o h p lỦ trong vi c th c hi n các m c tiêu c a đ n v ch không đ m b o tuy t đ i i u này xu t phát t nh ng h n ch c a h th ng QTRR doanh nghi p
C th nh sau:
- R i ro liên quan đ n t ng lai và ch a đ ng nh ng y u t không ch c
ch n M t chu trình QTRR dù đ c đ u t r t nhi u trong thi t k c ng không th
Trang 31nh n d ng h t toàn b các r i ro và do đó không th đánh giá chính xác s tác đ ng
c a chúng
- Nh ng h n ch xu t phát t con ng i liên quan trong chu trình QTRR nh : vi c ra quy t đ nh sai do thi u thông tin, hay do b áp l c trong s n xu t kinh doanh, s vô Ủ, b t c n, đưng trí; hi u sai ch đ o, h ng d n c a c p trên ho c báo cáo sai l ch c a c p d i; vi c đ m nh n v trí công vi c t m th i, ho c vi c
thay th cho ng i khác, …
- Khi đ a ra các quy t đ nh, yêu c u th ng xuyên và trên h t là c a
ng i qu n lỦ là xem xét quan h gi a chi phí b ra và l i ích thu đ c Vi c ph n
ng v i r i ro và ti p theo đó là các ho t đ ng giám sát c ng ph i đ m b o r ng l i
ích có đ c ph i l n h n chi phí mà đ n v b ra
- Luôn có kh n ng nh ng ng i qu n lỦ l m quy n trong chu trình
QTRR nh m ph c v cho các m u đ , l i ích riêng
1.3 Cácăthayăđ iăc aăKSNBătheoăbáo cáo COSO 2004 và COSO 2013
V m t lỦ lu n, h th ng KSNB theo COSO 1992 đ c xây d ng ch d ng
l i m c đích ki m soát vi c th c hi n các m c tiêu đ ra ch ch a đáp ng đ c yêu c u đánh giá và qu n tr các r i ro liên quan đ n các ho t đ ng c a đ n v , ch a
th hi n vai trò và trách nhi m c a nhà qu n lỦ đ i v i vi c ki m soát các r i ro
ti m n
Chính vì v y, n m 2004, COSO đư chính th c ban hành Khuôn kh h p nh t
v qu n tr r i ro doanh nghi p (ERM) M c đích c a ERM không ch nh m gi m thi u r i ro mà còn giúp qu n tr r i ro toàn doanh nghi p m t cách h u hi u h n
C th , theo ERM, H i đ ng qu n tr có vai trò quan tr ng trong vi c giám sát
ph ng th c qu n tr r i ro doanh nghi p mà nhà qu n lỦ đư xây d ng nên Vai trò
đó th hi n ch thi t l p chính sách qu n tr r i ro thông qua vi c thi t l p chi n
l c, hình thành nh ng m c tiêu c p cao, và phê chu n vi c phân b ngu n l c cho các b ph n Trong đó b n l nh v c c n đ c H i đ ng qu n tr tham gia là:
đ c nh m mang l i l i ích cho các bên có quy n l i và ngh a v có liên quan
Trang 32- Hi u đ c cách mà nhà qu n lỦ qu n tr r i ro cho doanh nghi p H i
xem xét cách th c nhà qu n lỦ đ i phó v i nh ng r i ro này Rõ ràng là r i ro luôn thay đ i qua th i gian và H i đ ng qu n tr c n bi t nhà qu n lỦ đang làm gì đ đ i phó v i r i ro B i v y nhà qu n lỦ ph i cung c p thông tin c p nh t th ng xuyên cho H i đ ng qu n tr v nh ng v n đ này
COSO n m 1992 đư đ c ch p nh n và s d ng r ng rưi trên toàn th gi i
Nó đ c công nh n là khuôn kh hàng đ u cho vi c thi t k , th c hi n, ki m soát
và đánh giá hi u qu c a KSNB Tuy nhiên trong hai m i n m k t khi ban hành khuôn kh ban đ u, môi tr ng kinh doanh và vi c v n hành đư thay đ i đáng k ,
tìm ki m tính minh b ch và trách nhi m c a nhà qu n lỦ cho s toàn v n c a h
th ng KSNB trong vi c h tr các quy t đ nh kinh doanh và qu n tr c a t ch c Vì
v y, COSO 2013 ra đ i nh m nâng cao tính h u hi u và hi u qu c a t ch c, duy trì h th ng KSNB nh m nâng cao kh n ng đ t đ c m c tiêu c a t ch c và thích
ng v i nh ng thay đ i trong môi tr ng kinh doanh và môi tr ng ho t đ ng
COSO n m 2013 xây d ng trên nh ng gì đư đ c ch ng minh h u ích trong phiên b n g c Nó gi l i n m thành t c a KSNB, không thay đ i v c b n COSO 2013 nh n m nh t m quan tr ng trong vi c thi t k , th c hi n, v n hành và đánh giá hi u qu c a h th ng KSNB, đ ng th i nó chu n hóa các nguyên t c
nh m m c đích d dàng s d ng và ng d ng M t trong nh ng c i ti n đáng k đó
là các khái ni m đ c chuy n đ i thành nh ng nguyên t c và đ c liên k t v i n m thành t , bên c nh đó nó c ng m r ng và t ng c ng h ng d n các lo i báo cáo tài chính ch ng h n nh báo cáo n i b và thông tin phi tài chính Ngoài ra COSO
Trang 332013 còn ph n ánh nh ng thay đ i trong môi tr ng kinh doanh và môi tr ng ho t
đ ng trong nhi u th p k qua, bao g m:
- Các yêu c u và s ph c t p trong các lu t l , quy t c, quy đ nh và các tiêu chu n
1.4 Ph ngăh ng xơyăd ngăvƠăđi uăki năđ ăápăd ngăh ăth ngăKSNB h ngă
t i qu nătr ăr iăro
R i ro có th là m t quá trình ki m soát c a quy t đ nh chi n l c, có th là
m t nguyên nhân c a s không ch c ch n trong DN ho c đ n gi n là r i ro có th
đ c tích h p vào trong các ho t đ ng c a DN qu n lỦ r i ro cho phép m t DN xem xét các tác đ ng ti m n ng c a t t c các lo i r i ro trên t t c các quá trình,
ho t đ ng, các bên liên quan, các s n ph m và d ch v
Cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u n m 2008 v i s đ v c a m t s t p đoàn kinh t l n v a qua là m t minh ch ng c n thi t và quan tr ng đ xây d ng h
th ng qu n tr r i ro đ i v i các doanh nghi p Các DN, các T p đoàn th c s có
n ng l c c nh tranh và đi qua kh ng ho ng n u DN có b máy linh ho t và kh c
ph c đ c các r i ro mà chính sách qu n tr r i ro DN đư phát hi n ra
Theo công ty ki m toán Price Waterhouse Coopers (PWC) kh ng đ nh r ng
m t trong nh ng nguyên nhân r t đ n gi n d n đ n tình tr ng gia t ng s v gian
l n tài chính là do các nhà qu n lỦ, h i đ ng qu n tr , ban giám đ c và ki m toán
n i b c a các công ty không quan tâm đ n vi c nâng cao kh n ng phát hi n các hành vi gian l n c a h th ng ki m soát n i b Theo Steven Skalak, ng i đ ng
đ u b ph n đi u tra toàn c u t i PWC cho r ng “Chính sách đ u t vào h th ng
ki m soát n i b c a nhi u công ty đư thành công v i vi c phát hi n ngày càng nhi u hành vi gian l n Tôi tin r ng đây v n là m t h ng đi đúng trong t ng lai.”
Trang 34đ m b o vi c áp d ng h th ng QTRR thành công, các doanh nghi p nên th c
hi n:
- Giám sát hi u su t r i ro: Qu n lỦ r i ro c ng đòi h i đi u tra Ủ ki n c a
các bên liên quan trong n i b và bên ngoài c bi t, Ủ ki n c a ki m toán n i b
và đánh giá các ho t đ ng qu n lỦ r i ro t i y ban ki m toán s là c c k quan
tr ng ánh giá hàng n m c a các khuôn kh qu n lỦ r i ro s là c n thi t, bao g m đánh giá r i ro, khung qu n lỦ và chi n l c thích ng r i ro
- Báo cáo hi u su t qu n tr r i ro: Ngoài ra đ trao đ i thông tin n i b
bên ngoài đ c xây d ng đ đáp ng yêu c u b t bu c liên quan đ n r i ro qu n lỦ
và ki m soát n i b Báo cáo r i ro bên ngoài đ c thi t k đ cung c p cho các bên liên quan bên ngoài và b o đ m r i ro đ c qu n lỦ đ y đ Các DN c n ph i báo cáo các bên liên quan th ng xuyên, thi t l p ra chính sách qu n lỦ r i ro và
ro Bên c nh đó, c n có các v n b n h ng d n th c hi n các quy đ nh trên Có nh
v y các doanh nghi p m i có m t s th ng nh t trong vi c xây d ng và v n hành h
th ng này
+ V phía các DN: V n đ m u ch t đ gi m thi u r i ro chính là vi c
Ủ th c r i ro và qu n lỦ nó c a ng i ch DN, đ th c hi n đ c đi u này m t là các nhà lưnh đ o DN c n đ a v n đ qu n lỦ r i ro là v n đ u tiên hàng đ u khi xây d ng các b ph n c a h th ng KSNB, hai là luôn luôn tôn tr ng nguyên t c
th t tr ng khi ra các quy t đ nh
+ Bên c nh đó, DN c n có các chính sách v qu n lỦ r i ro c th v i
t ng ho t đ ng c a DN và ph i có ng i ch u trách nhi m tr c ti p trong vi c đánh giá và qu n lỦ r i ro ng th i, c n tuân th nguyên t c phân công phân nhi m và
Trang 35th ng xuyên có các ho t đ ng giám sát vi c th c hi n các quy ch c a doanh nghi p
qu n tr r i ro hi u qu thì DN ph i bi t nh n d ng và n m rõ r i ro ph i
đ i m t, sau đó xây d ng m c tiêu và chi n l c qu n tr r i ro, xây d ng h th ng các th t c và quy trình qu n tr r i ro, xây d ng đ i ng qu n tr r i ro có n ng l c, xây d ng v n hóa DN “s n sàng đ ng đ u v i r i ro”, hoàn thi n và nâng cao hi u
qu ho t đ ng ki m toán n i b , giám đ c đi u hàng (CEO) và ban giám đ c ph i
đ c trang b n ng l c qu n tr r i ro Nh ng đ ho t đ ng này mang l i hi u qu , bên c nh vi c xây d ng chính sách qu n tr r i ro, b n thân lưnh đ o DN ph i cam
k t ng h vi c tri n khai, đ m b o không t n t i khái ni m “vùng c m” trong DN,
nh ng khu v c không đ c ti p c n đánh giá, ki m soát ng th i, lưnh đ o DN
ph i th t s coi tr ng công tác thông tin, tuyên truy n và đào t o đ xây d ng v n hóa qu n lỦ r i ro đ n m i đ i t ng trong DN
i v i các doanh nghi p l n trên th gi i đ u đư áp d ng h th ng QTRR
t i đ n v mình v i ch c danh Chief Risk Officer – CRO (Giám đ c qu n tr r i ro) thu c v ng i qu n lỦ c p cao doanh nghi p CRO có nhi m v xem xét t ng quát các r i ro và ch đ o tri n khai th c hi n các y u t c a QTRR t i DN
N m 2011, IFAC’s đư kh o sát toàn c u v qu n lỦ r i ro và ki m soát n i
b , v i h n 600 ng i t kh p n i trên th gi i và t các lo i hình doanh nghi p khác nhau đ c h i đư ti t l r ng: (1) h đư nh n th c h n v l i ích c a vi c th c
hi n qu n tr r i ro và ki m soát n i b , (2) qu n lỦ r i ro và ki m soát n i b nên
đ c tích h p t t h n vào qu n tr t ng th , vào các chi n l c và ho t đ ng c a t
Trang 36K TăLU NăCH NGă1
Tóm l i, các doanh nghi p ho t đ ng đ u h ng t i m c tiêu t o ra l i th
c nh tranh và đem l i giá tr t ng thêm cho nh ng đ i tác bên trong và bên ngoài
c a doanh nghi p g n k t ch t ch v i ho t đ ng c a mình có th đ t đ c m c tiêu đó, doanh nghi p th ng xây d ng cho mình chi n l c ho t đ ng cùng hàng
lo t nh ng ch ng trình, k ho ch đ th c thi nh ng chi n l c đư đ c đ ra Và
ích nh gi m b t nguy c r i ro ti m n trong s n xu t kinh doanh, b o v tài s n,
ti n b c, thông tin… đ m b o tính chính xác c a các s li u, đ m b o m i thành viên tuân th n i quy, quy ch , quy trình ho t đ ng c a t ch c c ng nh các quy
đ nh c a lu t pháp, đ m b o t ch c ho t đ ng hi u qu , s d ng t i u các ngu n
l c và đ t đ c m c tiêu đ t ra…
Trong ch ng 1, tác gi đư trình bày m t s c s lỦ lu n chung v h th ng KSNB và QTRR, trong đó nêu lên đ c nh ng h n ch c a h th ng KSNB và QTRR, nh ng nguyên t c xây d ng và đi u ki n đ áp d ng h th ng KSNB và
nh ng đ nh h ng, gi i pháp đ hoàn thi n h th ng KSNB h ng t i QTRR t i
Trung tâm bán l thu c Công ty TM & XNK Viettel
Trang 37CH NGă2: TH CăTR NGăV ăH ăTH NGăKI MăSOỄTăN IăB ăT Iă TRUNGăTỂMăBỄNăL THU CăCỌNGăTYăTMă&ăXNKăVIETTEL 2.1.ăGi iăthi uăkháiăquátăv ăCông ty & Trungătơmăbánăl ă TD
2.1.1 Quá trình hìnhăthƠnhăvƠăthơmănh păth ătr ng
Th c hi n ch tr ng phát tri n h t ng m ng l i, ti n t i kinh doanh các
d ch v trên th tr ng vi n thông trong n c, đ đáp ng yêu c u nh p kh u cung
c p thi t b và tri n khai kinh doanh đi n t vi n thông, công ngh thông tin, ng
y, Ban Giám đ c Công ty i n t Vi n thông Quân đ i (T p đoàn vi n thông Viettel ngày nay) đư xây d ng k ho ch t ch c l c l ng và đ ngh B t l nh Thông tin Liên l c thành l p Trung tâm Xu t Nh p Kh u vào ngày 30 tháng 06 n m
1999
Ra đ i và phát tri n trong b i c nh tình hình chính tr , xư h i đ t n c n
đ nh, kinh t t ng tr ng nhanh, nhu c u c a th tr ng công ngh thông tin và đi n
t vi n thông ti p t c t ng m nh do chính sách m c a và t do hóa th ng m i c a
ng và Nhà n c Trung tâm ngày càng đ c c ng c , phát tri n nhanh c v quy
mô m ng l i, ch t l ng d ch v hi u qu kinh doanh, t o đ c uy tín trên th
tr ng Song, bên c nh nh ng thu n l i, Trung tâm c ng g p nhi u khó kh n do th
tr ng có nhi u bi n đ ng, s c nh tranh ngày càng gay g t, kh i l ng công vi c
l n, yêu c u nhi m v cao c v ti n đ và ch t l ng, trong khi ngu n v n, nhân
l c và c s v t ch t còn h n h p nên vi c cân đ i, s p x p ngu n l c cho ho t đ ng kinh doanh g p r t nhi u khó kh n
Ngày 01 tháng 05 n m 2005 đ c s phê duy t c a Th t ng Chính ph ,
B tr ng B Qu c phòng đư ra quy t đ nh thành l p T ng công ty Vi n thông quân đ i Theo đó, Trung tâm Xu t nh p kh u c ng đ c đ i thành Công ty TM & XNK Viettel v i lo i hình h ch toán đ c l p đáp ng yêu c u nhi m v nh p
kh u thi t b và kinh doanh, Công ty đư thành l p 3 trung tâm: Trung tâm Kinh doanh d án, Trung tâm kinh doanh TD và Trung tâm XNK
2.1.2.ă yăm nhăđ uăt ,ăm ăr ngăkinhădoanhăchi măl nhăth ătr ng
Trang 38Tháng 07 n m 2006, Công ty đ y m nh phát tri n m ng l i kinh doanh
đi n tho i di đ ng ây là l nh v c m i và g p nhi u khó kh n, nh ng v i tinh th n
ch đ ng sáng t o đ n cu i n m công ty đư m đ c nhi u siêu th trên c n c
n đ u n m 2007, nhu c u v các d ch v vi n thông t ng m nh và có nhi u
bi n đ ng Th tr ng vi n thông trong n c c nh tranh ngày càng quy t li t gi a các nhà cung c p d ch v T ng Giám đ c T p đoàn quy t đ nh cho Công ty TM & XNK Viettel tri n khai xây d ng h th ng chu i siêu th t i 64/64 t nh thành trên toàn qu c, đ y m nh kinh doanh thi t b đ u cu i, m r ng quy mô v i v n đ u t
l n, th tr ng bi n đ ng nhanh, m c đ r i ro cao, b máy qu n lỦ đi u hành ngày càng l n m nh và r ng kh p toàn qu c
Ngày 21 tháng 01 n m 2009, Giám đ c công ty TM & XNK ra quy t đ nh t
ch c l i Trung tâm Kinh doanh TD thành Trung tâm Bán l Viettel v i m c tiêu xây d ng trung tâm thành nhà bán l l n nh t Vi t Nam Trung tâm có nhi m v : Xây d ng h th ng kênh phân ph i và t ch c kinh doanh TD , thi t b đ u cu i, các s n ph m d ch v đi n, đi n t vi n thông trên toàn qu c, h th ng kênh phân
g t, quy t li t, đ ng th i xu t hi n nhi u đ i th m i gia nh p th tr ng v i nhi u
ch ng trình khuy n m i, đ c bi t các thành ph l n nh Hà N i, H Chí Minh Trong n m, trung tâm th c hi n kh i l ng công vi c l n, qu n lỦ nhi u đ u m i
r ng kh p trên c n c, trong khi đó l c l ng lao đ ng t ng m nh tác đ ng tr c
ti p đ n hi u qu đi u hành, qu n lỦ các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a trung tâm
Trang 39đáp ng yêu c u nhi m v kinh doanh trong tình hình m i, ng y Công ty đư xác đ nh m t s nhi m v tr ng tâm mà trung tâm c n t p trung th c
đ nh m c chi phí cho trung tâm t qu n lỦ; ng d ng công ngh thông tin trong s n
xu t kinh doanh, qu n lỦ; nâng cao ch t l ng và hi u qu công tác tài chính, t ng vòng quay v n, b o toàn và phát tri n ngu n v n
- Tuy n ch n, đào t o b i d ng đ i ng cán b , nhân viên các phòng ban trung tâm đ m nh đ hoàn thành t t ch c n ng nhi m v
B máy t ch c c a trung tâm không ng ng đ c đ i m i và hoàn thi n đ phù h p v i tình hình kinh doanh Tháng 3 n m 2010, Giám đ c Công ty Quy t
đ nh ban hành b n ch c n ng nhi m v , mô hình t ch c Trung tâm Bán l Viettel thu c Công ty TM & XNK Viettel nh sau:
- Ch c n ng c a Trung tâm là đ n v tr c ti p ch đ o, t ch c th c hi n các ho t đ ng kinh doanh bán l đi n tho i di đ ng, máy tính xách tay, ph ki n và thi t b đ u cu i vi n thông, công ngh thông tin và k thu t s trên toàn b h
th ng siêu th Viettel theo k ho ch đư đ c Giám đ c Công ty phê duy t; đôn đ c,
ki m tra các ho t đ ng thu c l nh v c công tác khác trên đ a bàn ho t đ ng theo y quy n c a Giám đ c Công ty
- Nhi m v s n xu t kinh doanh c a Trung tâm: Xây d ng các chi n l c,
k ho ch, ph ng án kinh doanh theo đ nh h ng phát tri n c a Công ty và T p đoàn, đ m b o s phát tri n c a đ n v ; xây d ng b máy, t ch c tri n khai th c
hi n các k ho ch kinh doanh đư đ c Công ty phê duy t; ki m tra, đánh giá quá trình th c hi n nhi m v , đ xu t v i Công ty v vi c s d ng ngu n l c ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Trung tâm
Trang 40- Nhi m v qu n lý c a Trung tâm: Xây d ng b máy đáp ng yêu c u
nhi m v trong t ng giai đo n phát tri n; qu n lỦ và v n hành ho t đ ng c a Trung tâm theo đúng pháp lu t Nhà n c và quy ch , quy đ nh c a quân đ i, T p đoàn và Công ty
- Nhi m v chính c a Trung tâm: Xây d ng Trung tâm tr thành m t đ n
v v ng m nh toàn di n v chính tr , t t ng, t ch c theo ch đ o c a T p đoàn và
ng y, Ban Giám đ c Công ty
- B máy t ch c c a Trung tâm g m :
Ban giám đ c: 01 Giám đ c và 3 Phó giám đ c
ho ch t ng h p, Phòng tài chính, Phòng chi n l c kinh doanh, Phòng Marketing, Phòng bán hàng, Phòng đ u t , Phòng CNTT, Phòng B o hành, Phòng ch m sóc khách hàng
hình nh, Ban th ng m i đi n t , Ban đ i ngo i, Ban Kho Nam, B c
H th ng siêu th kinh doanh TD : G m 107 siêu th , s l ng siêu
th có th t ng gi m theo th i gian
(S đ t ch c c a Trung tâm đ c trình bày ph l c 02)
2.2 Môăt ăquáătrìnhăki măsoát
2.2.1.ăPh măvi,ăđ iăt ngăvƠăph ngăphápăkh oăsát
Ph măviăvƠăđ iăt ngăkh oăsát:
Lu n v n ch t p trung nghiên c u h th ng ki m soát n i b & qu n tr r i
ro t i trung tâm bán l và các siêu th Viettel d i góc nhìn chung nh t theo 08 b
ph n c u thành c a COSO n m 2004 ch không đi sâu vào phân tích m t quy trình nghi p v c th nào Do đó đ i t ng kh o sát đ c th c hi n b i Ban Giám đ c, các phòng ban trung tâm, tr ng siêu th , nhân viên t ng h p và m t s chuyên viên
k toán t i trung tâm ( i t ng tr l i kh o sát đ c trình bày ph l c 03)
Ph ngăphápăkh oăsát:
Ph ng pháp kh o sát là tr c ti p ph ng v n và k t h p v i vi c g i b ng câu h i t i Ban giám đ c, các phòng ban, các siêu th tr c thu c TTBL v các v n